en en en my my de en en en en my my my my my my my my my my my my my my my my my my my my my my my my my my my my my my my my my my my my my my my my my en my my my en my en nl my my my en my my my en my my my ta en en pt en my my my my my my my my my my my my my my my my my my my my en pt en my my my my my my my my my my my my my my my my my my my my my en my my my my my my my en pt en my my my my my my my my my my my my my my my my en pt en my my my my my my es my my my en en en my my my my my my my my my my nl my my my en my my my my my my my my my my bar en my my my my my my my bar my my my my my my my my my my my my en en pt en my my my my my my my my my my my my my my my my ru en pt en my my my my my my my my my my my my my my my my my my my my my my my my en pt en my my my my my my my my my my my my my my my my en pt en en my my my my my my my my my my my en pt en ja my my my my my my my my my my my my my my my my my my en pt en my my my my my my my my my my my my my my my my my my my my my my en pt en my my my my my my my my my my my my my my my en my my my my my en pt en my my my my my my my my my my my my my my my en pt en my my my my my en my en my my my my en my en my my my my my my my my my my my en pt en en id en en my my my my my en my my my my my my my my my en pt en my my my my my my my my my it en pt en my my my my my my my my my my my my my my my my my en pt en my my my my my my my my my my my my my my en pt en my my my my my my my my my my my my my my my my my en pt en en en en en my en en en sk my en hbs_lat en en my es en my my my my en my my my en ja my my my my en my my my my my my en en en en en en en en en my en my cs da en en en en
skip to main | skip to sidebar
Public Health in Myanmar ျပည္သူ႔က်န္းမာေရး|
လူ ့ခႏၶာကိုယ္အား ေရ၊ (အမိုင္ႏိုအက္စစ္)၊ (ဖက္တီးအက္စစ္)၊ (ႏူးကလီးရစ္အက္စစ္)၊ သၾကား၊ (ဖိုင္ဗာ)မ်ား ျဖစ္သည့္ (ကာဗြန္ဟိုက္ဒရိတ္) စသည္တို႔ျဖင့္ တည္ေဆာက္ထားသည္။ ယင္းဓါတ္ေပါင္းမ်ားသည္ (ကာဗြန္)၊ (ဟိုဒရိုဂ်င္)၊ (ေအာက္စီဂ်င္)၊ (ႏိုက္ထရိုဂ်င္)၊ (ေဖါ့စ္ဖါးရပ္စ္)၊ သံဓါတ္၊ သြပ္ဓါတ္ စေသာဓါတ္မ်ားပါဝင္သည္။ ၄င္းတို႔အား စုေပါင္းလ်က္ (ေဟာ္မုန္း)၊ (ဗီတာမင္)စသည္တို႔ ျဖစ္လာသည္။ စားလိုက္သည့္ အစားအစာမ်ားအား အစာေျခစနစ္မွေန၍ အစာကို ေသြးထဲ ေရာက္ေအာင္ စုပ္ယူႏိုင္သည္အထိ အဆင့္ဆင့္ ေျခေပးရသည္။
3. Fats အဆီ၊ 4. Vitamins ဗီတာမင္မ်ား၊
Carbohydrates (ကာဗြန္ဟိုက္ဒရိတ္)၊ Proteins ပရိုတင္း ႏွင့္ Fats အဆီတို႔က Energy ခြန္အားကိုရရွိသည္။ Calorie (ကလိုရီ) ႏွင့္တိုင္းတာသည္။ (ကာဗြန္ဟိုက္ဒရိတ္)၊ ၁ ဂရမ္ မွ ၄ ကလိုရီ၊ ပရိုတင္း ၁ ဂရမ္ မွ ၄ ကလိုရီ၊ ႏွင့္ အဆီ ၁ ဂရမ္ မွ ၉ ကလိုရီတို႔ အသီးသီးရရွိသည္။ (ကာဗြန္ဟိုက္ဒရိတ္)ဆိုသည္မွာ ေန႔စဥ္မစားမေန စားၾကရသည့္ ဆန္၊ ဂ်ံဳ၊ ေျပာင္း၊ လူး-ဆပ္တို႔မွာပါဝင္သည္။
Protein အသားဓါတ္ဟုလူသိမ်ားေသာ ပရိုတင္းတြင္ မရွိမျဖစ္ေသာ Essential Amino Acid (အမိုင္ႏို-အက္စစ္)မ်ား ပါဝင္သည္။ လူ၏ပ်က္စီးသြားေသာ (တစ္ရွဴး)မ်ား၊ (ဆဲလ္)မ်ား အစားထိုးရန္၊ အသစ္တည္ေဆာက္ရန္အတြက္ အသံုးက်သည္။ အသား၊ ပဲ၊ ငါး၊ ဥ၊ အေစ့အဆံ၊ ႏို႕၊ ႏို႕ထြက္ ပစၥည္းမ်ားကရရွိသည္။ ကိုယ္အေလးခိ်န္ ၇ဝ ကီလို ရွိသူအတြက္ တေန႔လ်င္ ပရိုတင္း ၇ဝ ဂရမ္လိုအပ္သည္။ (ဖိုင္ဗာ) ဆိုသည္မွာ အသီးအႏွံမ်ားတြင္ ပါဝင္သည္။ ၄င္းကိုမစားက ဝမ္းခ်ဳပ္ေစသည္။
လူ႔ခႏၶာကိုယ္ အေလးခ်ိန္၏ အေလးခ်ိန္ ၇ဝ% သည္ ေရျဖစ္သည္။ တေန႔လ်င္ ေရ ၁-၉ လီတာ လိုအပ္သည္။ ေရနည္းပါက dehydration ေရခမ္းေျခာက္ျခင္း အေျခအေန ျဖစ္လာမည္။ လိုအပ္ေသာ ဓါတ္ဆားမ်ားမွာ Calcium, Chloride, Magnesium, Phosphorus, Potassium, Sodium, Sulfur, Copper, Chromium, Manganese, Molybdenum, Nickel, Selenium, Vanadium, Cobalt, Iodine, Iron တို႔ျဖစ္ၾကသည္။
Cholesterol (ကိုလက္စတီေရာ) ဆိုသည္မွာ အစားအစာထဲတြင္ ပါဝင္ေသာ အဆီတမ်ိဳးျဖစ္သည္။ လိုအပ္ေသာ္လည္း မ်ားပါက ေသြးေၾကာေလးမ်ား၏နံရံတြင္ လာစုေသာေၾကာင့္ ေသြးေၾကာက်ဥ္းေရာဂါ ဝင္လာသည္။ တိရစၧာန္အဆီ-အရြတ္ မ်ား၌ (ကိုလက္စတီေရာ) ပါဝင္သည္။ (မာဂ်ရင္း)၊ (ကြတ္ကီးစ္)၊ (ခရက္ကား)တို႔မွာလည္း မ်ားသည္။ အဆီနည္းေသာ ဆီမ်ားမွာ corn, canola, olive, safflower, soybean and sunflower တို႔ျဖစ္ၾကသည္။ က်န္းမာေရးနဲ႔ မသင့္ေသာ ဆီမ်ားအား Trans fats or trans fatty acids ဟုေခၚသည္။ ဝါေစ့ဆီ၊ ပဲပုတ္ေစ့ဆီမ်ားကို ဟိုက္ဒရိုဂ်င္ ထပ္ေပါင္းထည့္ လိုက္ျခင္းျဖစ္သည္။ အသံုးခံ၊ အစားအေသာက္ကလည္း အရသာထူးလာေစသည္။ အဆိုး(LDL) ႏွင့္ အေကာင္း(HDL) ႏွစ္မ်ိဳးရွိသည္။ အဆိုးမ်ားလ်င္ ႏွလံုးေသြးေၾကာက်ဥ္း (စထုပ္ခ္)၊ ဆီးခ်ိဳ အမ်ိဳးအစား ၂ ရႏိုင္သည္။ အဝလြန္၊ အသဲ၊ ကင္ဆာ၊ အဇာမိုင္ယားေရာဂါမ်ားလည္း ျဖစ္ေစသည္။ ေျပာင္းရန္မလိုဘဲ ႏြားႏို႔၊ အမဲ-ဆိတ္-သိုးအဆီ၊ ေထာပတ္၊ မာဂ်ရင္းမ်ားတြင္ (ထရန္႔ဆီ) ပါေနျပီးျဖစ္သည္။
Junk food ဆိုသည္မွာ အလြယ္ ဝယ္ယူစားေသာက္ေနၾကေသာ ေခတ္ေပၚအစာမ်ားကို ေခၚသည္။ အာဟာရတန္ဘိုး နည္းနည္း သာပါဝင္ျပီး။ က်န္းမာေရး ထိခိုက္ေစႏိုင္ေသာ ဆား၊ (ထရန္႔ဆီ)၊ ကလိုရီမ်ားသည္။
အစားအစာမ်ားကို အေအးခံျခင္း၊ ေရခဲေသတၲာထဲထားျခင္းနည္းမ်ားျဖင့္ သိုေလွာင္ထားရာ၌လည္း သတိထားရမည္။ ယင္-ၾကြက္-ေၾကာင္-ပိုးဟပ္စသည္မ်ား မလာေစရန္ လံုျခံဳေအာင္ ဖံုးထာရန္လည္း သတိထားရမည္။ ခ်က္ျပဳတ္ရာတြင္ လည္း အပူခ်ိန္၊ လွီးျဖတ္သည့္ဓါးစသည္၊ ထည့္-ေဆးသည့္ အိုးခြက္စသည္မ်ားကိုလည္း သတိထား ရန္လုိုသည္။
အမ်ိဳးအစားေပါင္း ၁၂ မ်ိဳးေတြ ့ထားျပီးျဖစ္သည္။ အဆီထဲ ေပ်ာ္ဝင္သည့္အုပ္စုႏွင့္ ေရထဲ ေပ်ာ္ဝင္သည့္အုပ္စုဟု ႏွစ္မ်ိဳး ရွိသည္။ Vitamin B, C တို႔သည္ ေရထဲေပ်ာ္ဝင္ၾကသည္။ Vitamin A, D, E and K တို႔သည္ အဆီထဲ ေပ်ာ္ဝင္ၾကသည္။ ပိုေနလ်င္ အသဲထဲ၌ သိမ္းထားသည္။ E ကိုမူ အဆီထဲမွာ သိမ္းထားသည္။
Vitamin A (Retinol) အသဲ၊ ဥ၊ ႏို႕ႏွင့္ ႏို႕ထြက္အစာမ်ား၊ မုန္လာဥနီမွာ ပါဝင္သည္။ အေရျပားႏွင့္ အေပၚဖုံးလႊာမ်ား ေကာင္းေစရန္၊ အရိုးၾကီးထြားရန္၊ ဆဲလ္မ်ားအသစ္ျပဳျပင္ရန္၊ ခုခံအားေကာင္းရန္၊ ၾကက္မ်က္သင့္ေရာဂါကာကြယ္ရန္။
Vitamin B 1, Thiamine (ရိစ္)၊ ဥ၊ အသဲ၊ အေစ့-အဆံ၊ အသားတို႔မွာ ပါဝင္သည္။ (ဗယ္ရီဗယ္ရီ)ေခၚထံုနာ-က်င္နာ ေရာဂါကို ကာကြယ္သည္။
Vitamin B 2, Riboflavin ႏို႕ႏွင့္ ႏို႕ထြက္အစာမ်ား၊ ဥ၊ အသဲ၊ အသီးအရြက္၊ ဆန္၊ ဂ်ံဳ၊ ရိစ္ တို႔မွာပါဝင္သည္။ ခ်ိဳ ့တဲ့ပါက က်ီးကန္းပါးစပ္နာျဖစ္ေစသည္။
Vitamin B 6 (Pyridoxine) အခ်ိဳ ့ေဆးဝါးမ်ားေၾကာင့္၄င္း နည္းေစသည္။ ဥပမာ တီဘီ ေဆး၊
Vitamin B 9 = Folic Acid ေသြးနီဥသန္စြမ္းေစရန္ အသံုးဝင္သည္။
Vitamin B 12 (Cobalamin) (ရိစ္)၊ ႏို႕ႏွင့္ ႏို႕ထြက္အစာမ်ား၊ ဥ၊ အသဲ၊ ငါး၊ အသားတို႔မွာ ပါဝင္သည္။ ခႏၶာကိုယ္ၾကီးထြား ေစရန္၊ (ဆဲလ္) တည္ေဆာက္ရန္၊ ေသြးႏွင့္ အာရံုေၾကာ ေကာင္းေစရန္အတြက္ျဖစ္သည္။ ၄င္းနည္းပါက Pernicious Anaemia ျဖစ္ေစသည္။
Vitamin C (Ascorbic Acid) စိမ္းေသာ အသီးအရြက္မ်ား၊ အသီးအႏွံမ်ားမွာ ပါဝင္ေနသည္။ အရိုး၊ သြား၊ သြားဖံုး၊ ေသြးေၾကာ၊ အရြတ္ေကာင္းေစသည္။ ခုခံအားလည္း ေကာင္းေစသည္၊ အနာက်က္ေစသည္။ ခ်ိဳ႕တဲ့ပါက Scurvy ေရာဂါ ရေစသည္။
Vitamin D ငါးၾကီးဆီ၊ ႏို႕ထြက္အစာမ်ားမွာ ပါဝင္သည္။ ေနေရာင္ေၾကာင့္ Vitamin A မွ Vitamin D ျဖစ္လာေစသည္။ အရိုးတည္ေဆာက္ရန္ အသံုးက်သည္။ ခ်ိဳ႕တဲ့ပါက Rickets အရိုးေျပာ့ေရာဂါျဖစ္ေစသည္။
Vitamin E အသီးအရြက္ကရေသာ ဆီ၊ ဂ်ံဳ၊ ဆန္၊ ေပါင္မံု ့၊ ဥ၊ အေစ့အဆံမ်ားမွာ ပါဝင္ေနသည္။ ေသြးဥ၊ ၾကြက္သား၊ အာရံုေၾကာမ်ား အလုပ္ေကာင္းေစရန္ အသံုးက်သည္။
Basal Metabolic Rate (BMR) လူတိုင္း မည္သည့္ အလုပ္အကိုင္မ်ိဳးမွ မလုပ္ဘဲ ေနလ်င္ပင္ အသက္ရွင္ေနႏိုင္ရန္ ကိုယ္အဂၤါ အစိတ္အပိုင္းမ်ား အလုပ္လုပ္ေနႏိုင္ရန္အတြက္ လိုအပ္ေသာ အနည္းဆုံးလိုအပ္ခ်က္ (ကယ္လိုရီ)ကို ေခၚသည္။ ၄င္းကလိုရီမွာ လူတေယာက္ေန ့စဥ္ လိုအပ္ခ်က္ စုစုေပါင္း၏ ၆၀-၇၀%ရွိသည္။
ေပါင္ ၁၅၀ ေလးသည့္ လူၾကီး (ေယာက္်ား) = ၁၈၀၀ ကယ္လိုရီ၊ (BMR)၊
ေပါင္ ၁၂၀ ေလးသည့္ လူၾကီး (မိန္းမ) = ၁၃၂၀ ကယ္လိုရီ၊ (BMR) ရွိသည္။
ပိန္ေသာသူတဦး တေန႕လိုအပ္ခ်က္ = (ကိုယ္အေလးခ်ိန္ ေပါင္) x ၁၄ ကယ္လိုရီ၊
ေပါင္ ၁၂၀ ေလးေသာ အမ်ိဳးသမီးတေယာက္ ေအာက္ပါအလုပ္တခုကို ၁၀ မိနစ္ၾကာလုပ္လ်င္ ကုန္မည့္ ကယ္လိုရီ၊
• ေအရိုးဗစ္ သာမန္ Aerobics low impact 45.4
• ေအရိုးဗစ္ အျပင္စား Aerobics high impact 63.6
• ေရာဂေလ့က်င္ခန္း သာမန္ Stretching: Mild Yoga 22.7
• အေလးမျခင္း Weight Lifting 54.5
• စက္ဘီစီးျခင္း Bicycling 16-19 mph 109
• ၾကိဳးခုန္ျခင္း Rope Jumping 90.9
• ေျပး-ခုန္ပစ္ Track & Field 54.5
• တင္းခြဲ Chopping & splitting wood 54.5
• အိမ္သန္႕ရွင္းေရး Cleaning House 27.2
• သန္ ့ရွင္းေရး အျပင္းလုပ္ျခင္း Heavy Cleaning 17.2
• တီဘီၾကည့္ျခင္း Watching TV 9.0
• ကြန္ျပဴတာစာရိုက္ Typing: Computer 13.6
• ေက်ာက္မီးေသြးမိုင္းအလုပ္ Coal Mining 54.5
• လက္သမားအလုပ္ Carpentry Work 31.8
Q: မရွင္းတာေလး ၁ခုေလာက္ရွိလို႔ ေမးခြင့္ျပဳပါဆရာ။ ၀မ္းဗိုက္၏ ညာဘက္ခ်က္ေအာက္ဘက္က ဗုိက္ေအာင့္တိုင္း အူအတက္ ျဖစ္ႏိုင္ပါသလား။ အျမဲတမ္း မေအာင့္ပဲ တခါတေလမွ ေအာင့္ျပီး ၁၅ မိနစ္ေလာက္ေနလွ်င္ ျပန္ေပ်ာက္ သြားပါတယ္။ ေအာင့္လွ်င္လည္း ခါးကုန္းေနသည္အထိ ေအာင့္ပါတယ္။ အူအတက္ သို႔မဟုတ္ မည္သည့္ ေရာဂါ ျဖစ္ႏိုင္ပါသလဲ။ မည္သို႔ ကုသ၍ရႏိုင္ပါမည္ကိုလဲ ေက်းဇူးျပဳ၍ ညႊန္ၾကားေပးေစလိုပါတယ္ ဆရာ။
A: အူအတက္ရွိတဲ့ေနရာကို အျပင္ကေန အတိအက်သိခ်င္ရင္ စိတ္ကူးမ်ဥ္းဆြဲရတယ္။ “ခ်က္” ရယ္၊ “တင္ပါးဆံုရိုးျပား ထိပ္ေနရာ” ရယ္ကို မ်ဥ္းတေၾကာင္းဆြဲပါ။ အဲဒီေနရာဆိုတာက ခါးေဘးေအာက္၊ ေပါင္အထက္မွာ လက္နဲ႕စမ္းရင္ အရိုးမာမာ ဘုကေလးလို ရွိေနတဲ့ေနရာပါ။ ပိန္ပိန္-၀၀ စမ္းလို႔ရတယ္။ တင္ပါးမွာ ေဆးထိုးတဲ့အခါ အဲဒီအရိုးစြန္းေလးကို လက္မနဲ႔ စမ္းျပီးထိုးတာ ေကာင္းတဲ့သင္ၾကားမႈကို ရထားသူျဖစ္တယ္။
ဆြဲထားတဲ့မ်ဥ္းကို သံုပိုင္းညီညီ စိတ္ထဲမွာဘဲ ပိုင္းၾကည့္လိုက္ပါ။ ခ်က္ဘက္က ၂ ပိုင္းနဲ႔ အရိုးစြန္းဘက္က ၁ ပိုင္း ဆံုရာ ေနရာရဲ႕ ေအာက္တည့္တည့္မွာ အူအတက္က ရွိေနတယ္။ အူအတက္မွာ တခုခုျဖစ္ရင္ အမ်ားဆံုးနာတာက အဲဒီ (ပြိဳင့္)မွာ နာတာက အမ်ားဆံုး ျဖစ္တယ္။ နည္းနည္းလြဲတာလည္း ရွိတာေပါ့။
အူအတက္ေရာဂါေတြမွာ Acute Appendicitis ရုတ္တရက္ေရာင္တာရယ္၊ Sub-Acute Appendicitis ရက္ပိုၾကာတာရယ္၊ Appendicular Abscess, Burst Appendix ျပည္တည္-ေပါက္ထြက္သြားတာရယ္၊ Appendicular Lump အစိုင္အခဲ ျဖစ္ေနတာရယ္ ဆိုျပီးရွိတယ္။ ရုတ္တရက္ေရာင္ရင္ ခ်က္ခ်င္းျဖစ္၊ ခ်က္ခ်င္း ဆရာ၀န္ဆီေရာက္၊ ခ်က္ခ်င္း ခြဲစိတ္ရတာမ်ိဳး ျဖစ္တယ္။ နာရင္လဲ ေခတ္စကားနဲ႔ဆို အသားကုန္နာတာေပါ့။ ေပါက္သြားရင္ ရုတ္တရက္ေရာင္တာထက္ ပိုနာတယ္။
သိပ္မဆိုးလို႔ ဆရာ၀န္ဆီလည္း မေရာက္၊ ေပါက္လဲမထြက္သူေတြက ရက္ နည္းနည္းရွိမွ ေရာက္လာတတ္တယ္။ ခ်က္ခ်င္း ခြဲစရာလည္း မလိုဘူး။ ရက္ေနာက္က်မွာလာသူေတြကို ေျပာခဲ့တဲ့ေနရာကို ေသျခာျခာစမ္းရင္ အစိုင္အခဲကုိ ေတြ႔ႏိုင္တယ္။ ဒီလိုလူနာကိုလည္း ခ်က္ခ်င္းမခြဲဘူး။ ၂ လတန္သည္၊ ၃ လတန္သည္ ေစာင့္ျပီး၊ ေအးေအးေဆးေဆး လူနာလည္းအား ဆရာ၀န္လည္း အလုပ္မမ်ားခ်ိန္မွာ ရက္ေရြးျပီး ခြဲစိတ္ရတယ္။
ေျပာတဲ့ေနရာမွာ နာတိုင္း အူအတက္ ဟုတ္ခ်င္မွ ဟုတ္တယ္။ အူအတက္ေရာဂါျဖစ္တာကို ပိုေသျခာေအာင္ စမ္းရမယ္။ ေဆးခန္း လက္ေထာက္ဆရာမေတြကို သင္ေပးသလို ေရးပါရေစ။ လူနာကို ပက္လက္ထား၊ ဗိုက္ကို လက္၀ါးျပင္နဲ႔ အသာအယာ စမ္းပါ။ အူအတက္ရွိတဲ့ေနရာကို တခါတည္း သြားမစမ္းေသးနဲ႔အံုး။ စမ္းတဲ့လက္နဲ႔ လူနာ့ဗိုက္ ရင္းႏွီး ၾကြမ္း၀င္သြားေအာင္ စကားစျမီေျပာရင္း စမ္းပါ။ ပိုင္ပိုင္ႏိုင္ႏိုင္၊ ကိုယ့္လက္၀ါးနဲ႔ သူ႔ဗိုက္သားနဲ႔ အမ်ိဳးေတာ္ေနသလို ျဖစ္ေအာင္လုပ္ျပီး စမ္းပါ။ ခဏေနမွ အူအတက္ရွိရာ တည့္တည့္ကို တပဲသားမွ လြဲမသြားေအာင္ စမ္းပါ။ နာ-မနာ ဆိုတာ သိဘို႔ျဖစ္တယ္။ စမ္းေနရင္း လူနာကို နာသလား ေမးစရာ မလိုေသးဘူး။ လူနာ့ မ်က္ႏွာကိုသာ ၾကည့္ေနပါ။ နာတာကို အမူအယာနဲ႔ သိႏိုင္တယ္။ မ်က္ႏွာ ရံႈ႕သြားမယ္။ လိုမွသာ နာ-မနာေမးပါ။
နာတာကို ဘာသာျပန္ရင္ Pain, Painful ေပါ့။ အမွန္က ခံစားရသူကေန “နာတယ္ဆရာ” လို႔ ဆရာ၀န္က လက္နဲ႔မထိခင္ ေျပာတာကိုသာ အဲလိုေခၚတယ္။ စမ္းၾကည့္တဲ့အခါ နာတာကို Tenderness လို႔ ေခၚရတယ္။ အူအတက္ ေရာင္ရင္ Pain ေရာ Tenderness ေရာရွိတယ္။ ေလနာသမားကို စမ္းရင္ Pain ရွိေပမဲ့၊ စမ္းတဲ့လက္ေၾကာင့္ အနာေတာင္ သက္သာႏိုင္တယ္။
နာတာသိယံုနဲ႔ “ဟာ အူအတက္ကြ” လို႔ ဆံုးျဖတ္ခ်က္ကို (ဂ်မ့္ပ္) မလုပ္နဲ႔အံုး။ ဆက္စမ္းရအံုးမယ္။ နာပါတယ္ဆိုတဲ့ အူအတက္ေနရာကို အသာအယာ ဖိေပးထားျပီး၊ ရုတ္တရက္ စမ္းတဲ့လက္ကို ၉၀ ဒီဂရီ ျပန္ မ, ျပစ္လိုက္ပါ။ အဲဒီအခါ လူနာ့မ်က္ႏွာ တခါထပ္ရံႈ႕လိမ့္မယ္။ မတတ္သာလို႔ “မေရႊတက္” ႏွစ္ခါနာ ျဖစ္ေအာင္လုပ္ရတာ။ “ေဆာရီး” ေနာ္။ ပိုေသျခာလာျပီ။ အဲ ႕႕႕ လူနာနားက မခြါနဲ႔အံုး။
စမ္းတဲ့လက္ကို အူအတက္ မရွိတဲ့ ဗိုက္ေအာက္ပိုင္း ဘယ္ဘက္ျခမ္းကို စမ္းပါ။ ေမးရင္ မနာဘူးေျပာမယ္။ အဲဒီဘက္ကေန အူအတက္ဆီ တြန္းေပးၾကည့္လိုက္ပါ။ ေရာင္ေနတဲ့ အူအတက္ဆီ တဖက္က အူေတြကို တြန္းဖိေပးလို႔ နာျပန္ရတာ ျဖစ္တယ္။ “မေရႊတက္” ခင္ဗ်ာ တတိယမိနာတယ္ ေျပာလိမ့္မယ္။ ဒုတိယမိ “ေဆာရီး” ေနာ္။
ပိုပိုေသျခာလာျပီ။ ဒါတင္ဘဲလားဆိုေတာ့ မဟုတ္ေသးဘူး။ ကိုယ္ပူတယ္ မေျပာလည္း အဖ်ားတိုင္းပါ။ အပူခ်ိန္ ျမင့္ေနရင္ ေျပာေပတာ့။ “ယူ႔ အပဲန္ဒစ္ တခုခုျဖစ္ေနျပီ” လို႔။
ေတာ္ေတာ့ဆရာက ဒါေလာက္ဘဲ သင္မယ္။ ကိုယ္သင္တဲ့ ဆရာမ အကုန္အစင္ ရေစခ်င္တယ္။ ဆက္ေမးစရာ၊ စမ္းစရာ၊ က်န္ေသးတယ္။ လူနာေတြဟာ တေယာက္နဲ႔ တေယာက္ အနာခံႏိုင္တာ မတူၾကသလို ပညာခံလည္း ကြာတယ္။ တခ်ိဳ႕က သဲတယ္။ ပါလာတဲ့ အမ်ိဳးေတြေရွ႕ ခြ်ဲခ်င္လို႔ ဟိုေနရာစမ္းလည္း နာတယ္၊ ဒီေနရာလည္း နာတယ္၊ လုပ္တတ္တယ္။ တခ်ိဳ႕က ပညာခံနည္းေတာ့ မေျပာတတ္ဘူး။ တိတိပပ သိရေအာင္လုပ္ရမယ္။ Sympathy ကို ခဏထား Empathy နဲ႔ စမ္းပါေလ။
လူနာက အမ်ိဳးသမီးဆိုရင္ ဆက္ေမးစရာေတြ ရွိလာျပီ။ အျဖဴဆင္းသလား ေမးပါ။ ဆင္းရင္ ယားသလား ေမးပါ။ ေမြးလမ္းေၾကာင္း ေရာင္တာလည္း ထည့္စဥ္းစားရမယ္။ သားအိမ္ျပြန္ ညာဘက္ေရာင္ေနရင္ အူအတက္ေနရာနဲ႔ သိပ္နီးလို႔ နာတဲ့ေနရာ တူတယ္။ အူအတက္က သူခ်ည္းျဖစ္ရင္ အျဖဴမဆင္းဘူး။ ဘယ္ဘက္ပါ နာခ်င္နာေနမယ္။ ဒါဆို အူအတက္ မဟုတ္ႏိုင္ေတာ့ဘူး။
ရာသီမွန္-မမွန္ ေမးပါ။ မမွန္ရင္ ထိန္သလား။ အိမ္ေထာင္ရွိရင္ ကုိယ္၀န္ရွိလား ေမးပါ၊ စစ္ပါ။ ကိုယ္၀န္ႏုတံုး၊ သားအိမ္ျပင္ပ၊ ညာဘက္ျပြန္မွာ ကုိယ္၀န္တည္ရင္ ဆင္တူေနျပန္တယ္။
ကေလး-လူၾကီး၊ အမ်ိဳးသမီး-အမ်ိဳးသား၊ သန္ေကာင္ကိုလည္း ထည့္စဥ္းစားပါ။ Pain ဘဲရွိမယ္။ Tenderness မရွိဘူး။
ေနာက္တခါ ၀မ္းကိုက္ဘူးတဲ့ ရာဇ၀င္လည္း ေမးပါအံုး။ (အမီးဗား) ၀မ္းကိုက္ပိုးက အူမၾကီးအစပိုင္း၊ အူအတက္ ထြက္တဲ့ေနရာ Caecum မွာ လာေရာင္တတ္တယ္။ သူကလည္း ဖ်ားႏိုင္တယ္။ အစိုင္အခဲလိုလိုလည္း စမ္းလို႔ရတယ္။ Appendicular lump နဲ႔ ခြဲသိရမယ္။
ဆီးလမ္းေၾကာင္းမွာ ေက်ာက္ကပ္ကေန ဆီးအိမ္ကို ဆင္းတဲ့ Ureter ဆီးျပြန္ ညာဘက္ထဲမွာ ေက်ာက္က တစ္ေနရင္လည္း နာတယ္။ နာတာက အူအတက္ထက္ေတာင္ နာတယ္လို႔ ေျပာႏိုင္တယ္။ ေခြ်းျပန္တဲ့အထိ။ သူနာတာကို Pain လို႔ မေခၚဘူး။ Agony လို႔ ေခၚမွ တိက်တယ္။
ခ်ဳပ္လိုက္ၾကေအာင္။ ေမးတဲ့သူမွာ Acute Appendicitis မဟုတ္ႏိုင္ပါ။ လိုတာေတြ စစ္ပါ။ လိုတယ္ထင္ေသးရင္ ေမးပါ။
Q 1: က်မ အခုႏွစ္ပိုင္းမွာ အသားဆိုရင္ မည္သည့္အသားပဲျဖစ္ျဖစ္ စားၿပီးရင္ အလာဂ်ီျဖစ္လာတယ္။ တကိုယ္လံုး အဖုအပိန္႔ေတြ ထြက္လာၿပီး ယားတယ္။ အသားသတ္လြတ္ မစားခ်င္လည္း စားေနရတယ္။ ဘာေဆး ေသာက္သင့္ပါသလဲ?
Q 2: Allergic ျဖစ္တာကို အျမစ္ျပတ္ေအာင္ ဘာေဆးစားရမွာလဲဆုိတာ လမ္းညြန္ေပးပါဦးဆရာ။ က်မမွာေလ seafood ေတြကုိစားရင္ အရမ္းယားပါတယ္၊ ယားတဲ႔ေနရာက ခႏြာကုိယ္က တေနရာျပီး တေနရာ လည့္ျပီးေတာ့ကုိ ယားတာ။ အရင္ကေတာ့ လက္ေခ်ာင္းေတြၾကားမွာ အရည္ၾကည္ဖုေလးထြက္ထြက္လာတယ္ ကုတ္ရင္ အဖုက ပုိမ်ားလာတယ္။
အခုက်ေတာ့ seafood အမ်ားၾကီးစားမိရင္ မိန္းမအဂါၤစပ္မွာ ယားတဲ႔အဖု ထြက္လာပါတယ္။ မကုတ္ရဲဘူး။ တအား မ်ားလာမွာ စုိးလုိ႔ပါ။ ယားတာကုိလည္း အျမစ္ျပတ္ခ်င္လွပါျပီ။ ယားလာရင္ ADEZIO ေသာက္ပါတယ္။ ပုိဆုိးတာက မိတ္ကပ္ေတြ လိမ္းရင္လည္း မ်က္ႏွာမွာ ယားတယ္။ အစကေတာ့ မိတ္ကပ္ေတြ မေကာင္းလုိ႔ပဲ ထင္ခဲ႔တာ။ ဒါေပမယ့္ အေကာင္းစားေတြလည္း ၀ယ္စမ္းၾကည့္ျပီးပါျပီ။ ယားတာပါပဲဆရာ။ အခုက ရုိးရုိး skin naturals lotion ေတြကုိပဲ လိမ္းေနရတာ၊ ဘာမိတ္ကပ္မွကုိ လိမ္းလုိ႔မရပဲျဖစ္ေနတာ။ တခါတေလေတာ့ အလွေတာ့ ျပင္ခ်င္တာေပါ့ ဆရာရယ္။ ႏွတ္ခမ္းနီေတြ လိမ္းရင္လည္း ႏွတ္ခမ္း ယားတတ္ပါတယ္။ ဘာႏွတ္ခမ္း အေရာင္ေတြကုိမွ လိမ္းလုိ႔မရပါဘူး။ ရုိးရုိး အဆီ lipice ေတြပဲ လိမ္းနုိင္တာ။ အဲဒါေတာင္မွ NIVEA ကထုတ္တဲ႔ lipice strawberry တမိ်ဳးပဲ လိမ္းလုိ႔ရတာ။ အဲဒီ Allergic နဲ႔ပါတ္သတ္ျပီးေတာ့ က်မဘယ္လုိေပ်ာက္ေအာင္ကုရမွလဲဆုိတာ လမ္းညြန္းေပးပါဆရာရယ္။ အားကုိးပါတယ္ဆရာ။ ေက်းဇူးလည္း အမ်ားၾကီးတင္ပါတယ္။
A: “အေမးရွိေတာ့ အေျဖရွိ၏။ အနာသိ ေဆးရွိ၏။ ဘာမွမပူနဲ႔၊ ဆရာနဲ႔ေတြ႕ ေပ်ာက္ျပီသာမွတ္။” အရပ္ေဆးဆရာမ်ား ဆိုရင္ အဲလိုေျပာလိမ့္မယ္ ထင္တယ္။ ကြ်န္ေတာ္ေျပာခ်င္တာကေတာ့ ဒီလို႕႕႕။
(အလာဂ်ီ)ဆိုတာ ေမးတဲ့သူ ေရးလိုက္တဲ့အတိုင္း ျဖစ္တဲ့လကၡဏာေတြက အကုန္မွန္ပါတယ္။ ျဖစ္ရင္ အေတာ္ အခံရ ခက္တာ။ ဒုကၡေသးေသးေလးကေန အသက္ကိုပါ ရန္ရွာႏိုင္တယ္။ Allergic rhinitis ဆိုတဲ့ ႏွာရည္ေတြ တယိုယို ျဖစ္ေနတာ။ Asthma ပန္းနာေရာဂါ၊ Atopic eczema ႏွင္းကူနာ၊ Multiple allergies မတည့္ျခင္းေပါင္းစံု (ပန္းနာ + ႏွင္းကူးနာ + ႏွာရည္ယို) အတူတြဲ ျဖစ္ေနတာ ဆိုျပီးရွိပါတယ္။ Insect venom သန္း-မွက္-ေလွးစတဲ့ အင္းဆက္ ကိုက္ခံရတာ၊ Hook Worm ခ်ိတ္သံေကာင္ ရွိတာ၊ ပန္း-ျမက္-သစ္ပင္-ေပါင္းပင္ေတြရဲ႕၀တ္မံႈေတြ၊ (ဖန္းဂတ္စ္)မိႈ၊ အိမ္ေမြး တိရစၧာန္ ေၾကာင္၊ ေခြးေတြဟာလည္း (အလာဂ်ီ)ကို ရေစတဲ့အရာေတြပါဘဲ။
ဒီစာ ကုန္ေအာင္ဖတ္ေနရတာနဲ႔ ယားျပီး၊ အဖုအပိန္႔ေတြ ထြက္ရတဲ့အထဲ ေဆးနည္းမေျပာေသးလို႔ ေဒါသထြက္ေနသလား။ ဒီဆိုရင္ ခပ္ျမန္ျမန္ (ဘာမီတြန္) ေသာက္လိုက္ဗ်ာ။ “ဆရာရယ္ ဒါေလာက္ေတာ့ သိပါတယ္။ ေသာက္ေနတာဘဲ၊ ေပ်ာက္မွ မေပ်ာက္တာ။ သက္သာျပီး ထပ္ျဖစ္တယ္ရွင့္”။ နဲနဲေအာင့္ထားျပီး ဆက္ဖတ္ပါ။
မတည့္တဲ့အရာေတြထဲမွာ အမ်ားဆံုးလည္းျဖစ္၊ အဆိုဆံုးလည္း တစ္ ကေတာ့ Drug allergies ေဆးတမ်ိဳးမ်ိဳးနဲ႔ မတည့္တာ ျဖစ္ပါတယ္။ “ေဆး” ဆိုတဲ့ ဗမာစကားဟာ အေတာ္ကို ေကာင္းတာပါ။ ေဆးလို႔ ေျပာတာနဲ႔ ေရာဂါဘယေတြ ကင္းေစမယ္။ ခြန္အားကိုေပးမယ္။ “ေပ်ာက္ေစ” ဆိုတဲ့ ေစတလံုးပိုင္လို႔ အဓိပၸါယ္ကို ေဆာင္တာပါ။ တကယ္ေတာ့ ေဆးဟာ အေကာင္း-အဆိုး ဒြန္တြဲေနတာမ်ိဳး ျဖစ္ပါတယ္။ ဘယ္ေဆးမွာမဆို Side-effect ဆိုတဲ့ ေဘးထြက္ ဆိုးက်ိဳးေတြ အနည္းနဲ႔အမ်ား ရွိၾကတယ္။ အဲဒါေတြထဲမွာ (အလာဂ်ီ) ဆိုတာက တခုပါ။
Anaphylaxis ေခၚတဲ့ (ေရွာ့ခ္) “အျပင္းအထံမတည့္ျခင္း” ကေတာ့ အသက္ရွဴတာ၊ ႏွလံုးခုန္တာေတြ မမွန္ျဖစ္လာျပီး၊ အေရးေပၚေဆးကုမွ အသက္ရွင္ႏိုင္တဲ့အထိ ဆိုးပါတယ္။
အစားအေသာက္ေၾကာင့္ ျဖစ္ရတာကို (အလာဂ်ီ) အမ်ိဳးအစား(၁)လို႔ သတ္မွတ္ပါတယ္။ Food allergies ထဲမွာ Seafood ပင္လယ္စာ၊ ႏြားႏို႔၊ ဥ၊ ငါး၊ အေစ့အဆံ၊ အခ်ဥ္သီး၊ ခရမ္းခ်ဥ္သီးေတြပါတယ္။ ကဲ သိျပီေနာ္ အသားေတြကသာ (အလာဂ်ီ) ရေစတာ မဟုတ္ဘူး။
ခရီးေ၀းတခုသြားရင္း တျခားႏိုင္ငံတခုမွာ (တက္စီ) သမားနဲ႔ ေလေပးေျဖာင့္လာေတာ့ သူကေမးတယ္။ “ခုေခတ္မွာ Allergy ဆိုတာ သိပ္ေပါတယ္။ ဘာလို႔လဲ” တဲ့။ ကားဆရာအရြယ္က လူၾကီးပိုင္းမို႔ အေတြ႔အၾကံဳဳအရ ေျပာတာေနမွာပါ။ အရင္က အဲလိုမရွိပါဘူးတဲ့။ ဆိုခ်င္တာက ကြ်န္ေတာ္တို႔ဆီမွာသာမဟုတ္ သူမ်ားတိုင္းျပည္ေတြမွာပါ ဒုကၡေပးပါတယ္။ ျဖစ္ႏိုင္တာက အရင္တံုးက မရွိခဲ့တာေတြ အခုရွိလာေနလို႔ ျဖစ္ရတယ္လို႔ ေျပာရမွာပါ။ အရင္က မရွိတာေတြထဲမယ္ အစားအေသာက္နဲ႔ အသံုး အေဆာင္ေတြ အစံုပါဘဲ။ အသစ္ထြင္လိုက္တဲ့ ပစၥည္းမ်ိဳးစံု၊ အစားအေသာက္မ်ိဳးစံု၊ ဒါေတြေၾကာင့္ ေနာက္ဆက္ ျဖစ္လာရတဲ့ အနံ႔အသက္သစ္ေတြ၊ လူေျပာမ်ားလာျပီျဖစ္တဲ့ ပတ္၀န္းက်င္ ညစ္ညမ္းတာေတြကိုပါ လက္ညွိဳးထိုးရမွာ ျဖစ္တယ္။
မတည့္တာတခုခု ကိုယ္ခႏၶာထဲ ၀င္လာရင္ လူကေန သူ႔ကို တန္ျပန္ႏိုင္စြမ္းရွိတဲ့ (အင္တီေဘာ္ဒီ) ဆိုတဲ့ ေဆးပညာလို ေျပာရရင္ IgE တနည္းေျပာရရင္ “အတြင္းအား” ဆိုတာ အလိုလို ထြက္လာတယ္။ သူ႔လူနဲ႔ ကိုယ့္လူ ရန္ျဖစ္-စစ္ခင္း ၾကတာကို (အလာဂ်ီ) လို႔ ေခၚလိုက္တာပါဘဲ။ ႏွာရည္ေတြထြက္၊ ယားယံ၊ မ်က္လံုးေတြနီရဲ၊ အေရျပား အဖုအပိန္႔ထြက္၊ ၀မ္းပ်က္၊ စတာေတြ ျဖစ္လာမယ္။
စစ္ကိုင္းေဆးရံုၾကီးမွာ တာ၀န္က်တံုးက အျပာ၀တ္ဆရာမတဦးရဲ႕ခင္ပြန္း ဆံပင္ဆိုးေဆးအသစ္ သံုးမိတာ ေဆးရံုေတာင္ တက္ကုရတယ္။ ဒါ့ေၾကာင့္ ဆံပင္ဆိုးေဆး မွန္သမွ်ကို မသံုးခင္ စမ္းရတယ္။ လက္ဖ်ံေပၚမွာ ဆိုးေဆးကို တို႔ထားျပီး၊ ၅ မိနစ္၊ ၁၀မိနစ္ စျဖင့္ ေစာင့္ၾကည့္ရတယ္။ နီရဲ၊ ယားယံလာတာ မျဖစ္မွ ဆံပင္ကုိ ဆိုးရမယ္။
အနာသိ ေဆးရွိလို႔ ဆိုေပမဲ့ အနာထပ္မျဖစ္ေအာင္ ဘာကိုမတည့္တာလည္းဆိုတာ သိဘို႔ လိုလာတယ္။ အမ်ားစုေသာ လူနာေတြက ဘာကိုမတည့္ ျဖစ္ေနတာကို မသိၾကပါ။ ဒါ့ေၾကာင့္ ျဖစ္တတ္တဲ့လူေတြ ထပ္ျဖစ္ေနရတာေပါ့။ မတည့္ဘူး ထင္တာကို ေသျခာေအာင္၊ အတိအက် သိေအာင္လုပ္တဲ့နည္းကေတာ့ Desensitization ေသြးစမ္းနည္းနဲ႔ အေရျပား စမ္းနည္းဆိုျပီး ရွိပါတယ္။ ကရိကထ အေတာ္မ်ားပါတယ္။
ဒီလိုမ်ိဳး လုပ္ႏိုင္တဲ့ အခြင့္အလမ္းမရွိရင္ ကုိယ့္အား ကိုယ္ကိုးရပါလိမ့္မယ္။ ငါ ဘာနဲ႔ တကယ္မတည့္တာလဲ ဆိုတာ စနစ္တက် ဆန္းစစ္-ေရြးထုတ္-ေရွာင္က်ဥ္ပါေလ။ မဲမဲျမင္တိုင္းေတာ့ တေစၧမမွတ္ေလနဲ႔။ လူသံုးပံုတပံုေလာက္က အစား တမ်ိဳးမ်ိဳး ေရွာင္ေနၾကတယ္လို႔ ေျပာႏိုင္ေပမဲ့ တကယ္ မတည့္တာကေတာ့ ၃% ေလာက္သာရွိတယ္လို႔ သုေတသန လုပ္ေတာ့ ေတြ႔ပါတယ္။ သူငယ္ခ်င္းခ်င္း ေနာက္တာရွိတယ္ မဟုတ္လား၊ “နင္ အရင္စားၾကည့္၊ နင္ ဘာမွမျဖစ္မွ ဒို႔စားမယ္။” ဒါဟာ အေတာ္ ပညာရွိတဲ့နည္းဗ်။
ဗမာလူမ်ိဳးပီပီ ခန္႔မွန္းတာကို လြယ္လြယ္ၾကီး လုပ္တတ္တယ္။ ဒါေၾကာင့္ ထင္တယ္။ ဒါမ်ားလား မသိ။ ေဘးက လူေတြကလည္း ေစတနာေတာ့ ရွိတာေပါ့။ ဟိုဟာက မတည့္ဘူးေအ့။ ဒီဟာကို မစားနဲ႔ကြ။ ဒီလိုနဲ႔ ေရွာင္လိုက္ရတာမ်ား စားစရာကို မရွိေတာ့ဘူး။ အသားေၾကာင့္ထင္လို႔ (ဗက္ဂ်ီ) လုပ္လိုက္ရတဲ့အျဖစ္က ဒါ့ေၾကာင့္ေပါ့။
အမွန္က မတည့္တာ တမ်ိဳးထည္း ျဖစ္ေလ့ရွိတာပါ။ တမ်ိဳးမွာေတာင္ တိတိက်က်ေျပာရရင္ တမ်ိဳးထဲကမွ တမ်ိဳးက မတည့္တာမ်ိဳး။ ေခါင္းရွဳတ္မသြားနဲ႔၊ ဒီလိုပါ။ ဟင္းတခြက္ခ်က္ရင္ အမယ္မ်ိဳးစံု ထည့္ခ်က္ရတယ္ မဟုတ္လား။ အဲဒီထဲက နံနံပင္ ျဖစ္ခ်င္ျဖစ္မယ္။ ၾကက္သြန္နီ ျဖစ္ခ်င္ျဖစ္မယ္။ ကိုယ္နဲ႔မသင့္တာက တခုခုထဲ ျဖစ္မွာပါ။
အသံုးအေဆာင္ေတြမွာလည္း အဲလိုဘဲ။ ေခါင္းေလွ်ာ္ရည္တခုမွာ အမယ္စံုထည့္ လုပ္ထားတာကိုး။ ေမႊးေအာင္လုပ္တဲ့ ဓါတုပစၥည္းေလးတခုေၾကာင့္ ေခါင္းေလွ်ာ္ရည္နဲ႔ မတည့္တာျဖစ္ေစတယ္။ (ေကာ့စ္မက္တစ္) လို႔ေခၚတဲ့ အလွသံုး ပစၥည္းေတြ၊ ေန႔စဥ္သံုး ပစၥည္းေတြထဲက တမယ္မယ္ကေန ကိုယ္နဲ႔မသင့္တာ ျဖစ္တတ္ပါတယ္။ မိတ္ေဆြတဦးရဲ႕ဇနီးဆိုရင္ ဆပ္ျပာမွန္သမွ် မတည့္တဲ့ဘ၀ ေရာက္ေနရရွာတယ္။ သူတို႔ အေမရိကားေရာက္ေတာ့လည္း ဒီအတိုင္းဘဲတဲ့။ အလာဂ်ီရလို႔ ဗမာျပည္က ခြါတာေတာ့ မလုပ္နဲ႔ေပါ့။
ေရွာင္ရန္ မသိေသးရင္ ေဆာင္ရန္ကေတာ့ Antihistamines ေဆးမ်ားပါဘဲ။ Allergy ျဖစ္ရင္ ေသြးျဖဴဥတမ်ိဳးျဖစ္တဲ့ Basophil ကေန Histamine ထုတ္ေပးတယ္။ ဒါကို ဆန္႔က်င္တဲ့ေဆးေပါ့။ (ဘာမီတြန္) လို ေဆးေတြကို လူတိုင္းေလာက္ သိေနၾကျပီ။ ဒီေဆးမ်ိဳးေတြဟာ Over-the-counter (OTC) drugs လို႔ေခၚတဲ့ ေကာင္တာေပၚ တင္ျပီး၊ ဆရာ၀န္လက္မွတ္ မလိုဘဲ၊ အလြယ္တကူ ၀ယ္ယူႏိုင္တဲ့ ေဆးအမ်ိဳးေတြထဲမွာ ပါတယ္။ ေဆးျပားသာမက အေရးေပၚလိုရင္ ထိုးဘို႔ ထိုးေဆး၊ လိမ္းေဆး၊ ရွဴေဆးနဲ႔ မ်က္စဥ္းေတာင္ ရွိပါတယ္။
(အင္တီ-ဟစ္စ္တမင္း) ေတြဟာ အိပ္ခ်င္၊ ေခါင္းကိုက္၊ မ်က္စိျမင္ေ၀၀ါး၊ ၀မ္းခ်ဳပ္၊ အာေျခာက္၊ ေခါင္းမူး၊ ဆီးသြားရခက္၊ ေခါင္းမၾကည္မလင္ျဖစ္တတ္တဲ့ ေဘးထြက္မေကာင္းက်ိဳးေတြရွိပါတယ္။ ခုေခတ္မွာေတာ့ အိပ္ခ်င္ေစျခင္းမရွိတဲ့ ဒုတိယ၊ တတိယမ်ိဳးဆက္ဆိုတာေတြ ေပၚလာပါျပီ။ တကယ္လို႔ ထပ္သိခ်င္ရင္ ဆက္ဖတ္ပါ။
Alimemazine (Trimeprazine), Chlorphenamine (Chlorpheniramine), Clemastine, Cyproheptadine, Hydroxyzine, Promethazine ဆိုတာေတြ ျဖစ္ေနရင္ သိပ္အေကာင္းၾကီး မဟုတ္ေသးဘူး။ ဒီေဆးေတြက အိပ္ခ်င္တယ္။ အလုပ္လုပ္စရာမရွိေအာင္ ကံေကာင္းသူမ်ားဆိုရင္ေတာ့ အံကိုက္ဘဲ။ ေဆးနဲ႔ မွိန္းေနေပါ့။
Acrivastine (Semprex, Benadryl), Cetirizine (Zirtec, Zyrtec), Desloratadine (Neoclarityn), (Telfast 120, Telfast 180, Allegra), Loratadine (Clarityn, Clarityne, Boots Antihistamine Tablets, Claritin), Mizolastine (Mizollen, Mistamine) ေတြကေတာ့ အိပ္ခ်င္ေစျခင္းမရွိတဲ့ ဒုတိယမ်ိဳးဆက္မို႔ ပိုေကာင္းတယ္လို႔ ညႊန္းလိုက္ပါတယ္။
(အလာဂ်ီ)ရတတ္သူမ်ား လက္ကိုင္အိပ္ထဲမွာ ZYRTEC (Cetirizine hydrochloride) ကို ေဆာင္ထားပါ။ စားေဆး၊ ေသာက္ေဆး။ သူက 5 mg, 10 mg ဆိုျပီးလာတယ္။ အသက္ ၆ ႏွစ္အထက္ဆိုရင္ တေန႔ တျပား။ အစာနဲ႔နီးမွ ေ၀းမွ ဆိုတာ မရွိဘူး။ ေရာဂါျပင္းရင္ေတာ့ ပိုေသာက္ရမယ္ေပါ့။ တေန႔ကို ႏွစ္ခါ ခြဲေသာက္လဲရတယ္။ အသက္ငယ္ရင္ ကိုယ္အေလးခ်ိန္အလိုက္ ေလွ်ာ့ေသာက္ရမယ္။ တ၀က္၊ ေလးပံုတပံု။ တဆက္တည္း မွတ္ထားေပါ့၊ ေဆးဆိုတာ ကုိယ္အေလးအခ်ိန္နဲ႔ ေပးရတာ။ ဇာတာသက္ၾကည့္ ေပးတာ မဟုတ္ပါ။
ေစ်းခ်ိဳခ်ိဳ၊ ေပါပါလြယ္လြယ္ ၀ယ္ရတဲ့ ဗမာျပည္မွာ Burmeton နဲ႔ ကုလားျပည္မွာ Avil တို႔ဟာ Pheniramine maleate ေဆးပဌမမ်ိဳးဆက္ေတြပါ။ သံုးႏိုင္ပါတယ္။ ေျပာခဲ့သလို အိပ္ခ်င္လိမ့္မယ္။ စိုးရိမ္တတ္ရင္ ထိုးေဆးနဲ႔ ေဆးထိုးအပ္ပါ ေဆာင္ထားပါ။ ပုလိပ္နဲ႔ေတြ႔ရင္ေတာ့ ေသေသျခာျခာ ရွင္းျပေပါ့။
ပုရြက္ဆိတ္ကိုက္ရင္၊ ျခင္ကိုက္ရင္ လိမ္းဘို႔ ပရုပ္ဆီအနီ အသံုးက်ပါတယ္။ (အင္တီ-ဟစ္တမင္း) ပါတဲ့လိမ္းေဆးလည္း သံုးႏိုင္သလို၊ Xylocaine (Lidocaine) 2% ထံုေဆးပါတဲ့လိမ္းေဆး၊ Calamine Lotion တို႔က ခ်က္ခ်င္းဆိုသလို ယူပစ္သလို၊ အနာ-အယား သက္သာသြားမယ္။
(အလာဂ်ီ)က မိဘမ်ိဳးရိုးလိုက္တတ္တယ္။ ဒါ့ေၾကာင့္ “အေမ-အေဖကို ေရြးျပီးမွ အမ်ိဳးေတာ္ၾကေပေတာ့။” ငယ္တံုးက မတည့္ေပမဲ့ ၾကီးလာေတာ့ ေရွာင္စရာမလိုေတာ့တာလည္း ျဖစ္တတ္တယ္။ လူၾကီးမ်ား ဒီေနရာမွာ ကံေကာင္းတယ္ေနာ္။ စက္ရံုေတြေပါတဲ့ေနရာ၊ လူေတြရွဳတ္တဲ့ျမိဳ႔ၾကီးေတြမွာ ပိုျဖစ္တတ္တယ္။ ေတာသူေတာင္သားေတြက ဒီတခ်က္မွာ သာတယ္။ ေယာက္်ားေလးမ်ားက မိန္းကေလးေတြထက္ အျဖစ္မ်ားသတဲ့။ “အမ်ိဳးသမီးမ်ား ဂုဏ္ယူၾကပါေလ။” ေဆးစာထဲ ေရးတာသာ ေျပာတာပါ။ (အလာဂ်ီ) အေၾကာင္း လွမ္းေမးတာက အမ်ိဳးသမီးေတြခ်ည္း ျဖစ္ေနတာမို႔ ျမန္မာအမ်ိဳးသမီးေတြ သုေတသန လုပ္တဲ့အထဲ ပါသြားၾကပံုမရဘူး။ ေနာက္တခါလာရင္ ေရွ႕ကေန။
(ေကာ့စ္မက္တစ္) ကို ေရွာင္ႏိုင္သမွ် ေရွာင္ပါ။ သဘာ၀ပစၥည္းေတြျဖစ္တဲ့ သနပ္ခါး၊ နံ႔သာျဖဴ၊ နံ႔သာနီ၊ ကရမက္ထက္ မက္စရာ မရွိပါ။ အသစ္ေတြ ဘယ္လို ဆန္းဆန္း၊ အေကာင္းစားလို႔ ဘယ္လိုၾကြားၾကြား၊ သဘာ၀၊ ရိုးရာ၊ ထံုးစံ၊ မဟုတ္တာ မွန္သမွ် ေမးခြန္းထုတ္ခံေနၾကရပါျပီ။ (အလာဂ်ီ) ဟာ (ေအလီယံ) သေဘာျဖစ္ပါတယ္။
Read more...
Collapse...
Posted by Dr. Tint Swe at 10:15 PM 0 comments
Red Cross ေ၀ဒနာ မ်ားေနပါေစ ေစတနာ မရွားေစနဲ႔
ၾကက္ေျခနီဆိုတာ ေျပာဘို႔ေတာင္ မလိုေအာင္ မြန္ျမတ္-လိုအပ္တဲ့ လုပ္ငန္းပါ။ မီးသတ္ဆိုတာလည္း မီးသတ္ရတာအျပင္ ျမိဳ႕ျပ (အက္ဆီးဒင့္) တခုခုျဖစ္ရင္ အသက္ကုိ ပဓာနမထားဘဲ အကူအညီေပးရတဲ့ ကုသိုလ္အလုပ္ ျဖစ္ပါတယ္။ ၾကက္ေျခနီ၊ မီးသတ္အဖြဲ႔ေတြဟာ တိုင္းျပည္တိုင္းမွာ ရွိတယ္။ ေရၾကီး၊ မီးေလာင္၊ မုန္တိုင္းေမႊ၊ ေျမျပိဳ၊ ေလယာဥ္ပ်က္၊ ငလ်င္လႈပ္၊ ရထားေမွာက္၊ ဒုကၡေရာက္တာမွန္သမွ် တီဗြီက ျမင္ေနေနရတာမို႔၊ “သာဓု” ပါဗ်ိဳ႕။
ေတြ႔ဖူးသမွ် ေဘးအႏၲရာယ္က်၊ ဒုကၡေရာက္ရတာေတြမွာသာ Red Cross, Rescue Team ေတြက ကူညီၾကရတယ္။ တျခားေနရာ၊ တျခားအလုပ္ ဒီလူေတြ ၀င္႐ႈတ္တာ မေတြ႔ဖူးေသးဘူး။ တျခား (ကင့္ပိန္း) ေတြမွာလည္းပါတာကို တီဗြီေရာ၊ ႐ုပ္ရွင္မွာပါ မၾကည့္ဖူးေသးဘူး။ သူတို႔ကို တတ္ကၽြမ္းေအာင္လည္း သင္ေပးထားသလို အသံုးအေဆာင္မွန္သမွ်ကိုလည္း ေခတ္နဲ႔အညီ၊ နည္းပညာနဲ႔အမီ တပ္ဆင္ေပးထားၾကတယ္။ ၾကက္ေျခနီအလုပ္၊ မီးသတ္အလုပ္နဲ႔ မဆိုင္တာေတြကိုေတာ့ သင္ေပးတာ၊ ဆင္ေပးတာ မေတြ႔ဖူးဘူး။ ဗဟုသုတ နည္းေသးလို႔ မသိတာလည္း ျဖစ္ႏိုင္ပါတယ္။
အျမဲ ယူနီေဖါင္း ၀တ္ရတာ စစ္သား၊ ရဲသား၊ စက္႐ံုလုပ္သား စသူမ်ားမွာ ထံုးစံပါ။ ပရဟိတ စိတ္ဓါတ္ဟာ လူ႔စိတ္ဓါတ္ ျဖစ္လို႔ အဖြဲ႔၀င္ျဖစ္စရာ၊ ယူနီေဖါင္းမပါလည္း ေစတနာဟာ ေစတနာပါပဲ။ ျမိဳ႕နယ္တခုမွာ တာ၀န္က်တုန္းက ေတြ႔ရတာတခု။ ယူနီေဖါင္းေတြေတာ့ ရွိပါရဲ႕၊ အရစ္ေတြေရာ၊ အပြင့္ေတြပါ။ မီးသတ္ကားကေတာ့ အင္ဂ်င္ကမေကာင္း၊ တာယာကေဟာင္း၊ ေရာင္းလည္း မျဖစ္။ မီးသင့္ရင္ သူတို႔အရင္ ပုဆိုး ခါးေတာင္းက်ိဳက္ေတြက ကိုယ့္ေရပုံးကိုယ္ ဆြဲလာၾကရတယ္။
ၾကက္ေျခနီဆိုတာ လူငယ္ဘ၀က စၾကတာမ်ားတယ္။ လူငယ္ဘ၀မွာ ေစတနာမွန္သူ၊ ကို္ယ့္အလုပ္ကိုယ္ ကၽြမ္းက်င္သူ၊ မလုပ္သင့္တာ မလုပ္သူေတြဟာ ၾကီးလာရင္လည္း ဒီအတိုင္း ျဖစ္လာတတ္တယ္။ ေသးေသးမို႔ အေရးမၾကီးပါဘူး။ ငယ္ေသးေတာ့ ဘာအေရးလဲဆိုတာ မမွန္ဘူး။ “မဆိုင္တာ၊ မလိုတာ၊ သြားလုပ္သူဟာ ဆိုင္တာ၊ လိုတာက် မလုပ္မိေတာ့တာ” ျဖစ္ေလ့ ရွိတယ္။
ဆြစ္ဇာလန္ႏိုင္ငံကို ခ်ီးက်ဴးဘို႔ ေကာင္းတာေတြထဲမွာ ကမၻာစစ္ၾကီးေတြတိုင္း ၾကားေနခဲ့ႏိုင္တာ၊ အေကာင္းဆံုး ဘဏ္ေတြ ရွိတာ၊ အေကာင္းဆံုး နာရီနဲ႔ ေမာင္းခ်ဓားကအစ precision instruments ပစၥည္းေတြ ထုတ္လုပ္တာအျပင္ သူ႔ႏိုင္ငံသား Henry Dunant က မ်ိဳးေစ့ခ်တဲ့ “ၾကက္ေျခနီ”လည္း ပါတယ္။
(ဟင္နရီ-ဒူးနန္႔) ဟာ စီးပြါးေရးသမားပါ။ သြားရင္းလာရင္း လူေလးေသာင္း ေသေၾကခဲ့ရတဲ့ Austro-Sardinian စစ္ပြဲကို မ်က္၀ါးထင္ထင္ ေတြ႔ျမင္ရာကေန ၾကက္ေျခနီဇာတ္လမ္း စခဲ့တာပါ။ တတိယ နပိုလီယန္ ေခတ္ေပါ့။ အေသာကဘုရင္ရဲ႕ ကာလိဂၤစစ္ပြဲၾကီးအျပီး ဗုဒၶဘာသာ ထြန္းကား-စည္ပင္ေစႏိုင္ခဲ့သလိုမ်ိဳး၊ စစ္ပြဲကေန ေကာင္းတဲ့ သခၤန္းစာ ယူႏိုင္ခဲ့တဲ့ ေနာက္ဥပမာတခုလည္း ျဖစ္ပါတယ္။ အဆိုးထဲက အေကာင္းရွာတတ္တာ ပညာရွိပါပဲ။
Henry ကေန A Memory of Solferino စာအုပ္ကို ၁၈၆၂ မွာ ေရးထုတ္ခဲ့တယ္။ ေနာက္ႏွစ္မွာ Committee of the Five ဖြဲ႔ခဲ့တယ္။ ငါးဦးေကာ္မတီရဲ႕ စိတ္၀င္စားဘို႔ ေကာင္းလွတဲ့ အခ်က္ကေတာ့ သူက စီးပြါးေရးသမား၊ က်န္းမာေရး ပညာရွင္ ႏွစ္ဦး၊ ဥပေဒပညာရွင္ တဦးနဲ႔ စစ္ဗိုလ္ခ်ဳပ္ တဦးတို႔ ပါခဲ့ၾကတာျဖစ္တယ္။ (ပေရာ္ဖက္ရွင္နယ္) ျခားနားၾကေပမယ့္ ေစတနာ အားေကာင္းၾကရာမွာ သြားတူေနၾကတယ္။ “အတူတြဲလုပ္ၾကလွ်င္ ေအာင္ျမင္သည္။” ဆိုတာကို ျပတာပါဘဲ။ “ၾကီးက်ယ္တဲ့ အရာကို ငါတို႔ခ်ည္းသာ လုပ္လို႔ မရပါလား” လို႔လည္း သင္ခန္းစာေပးလိုက္တယ္။
(ဒူးဒန္႔) ရဲ႕ေမြးေန႔ျဖစ္တဲ့ ေမလ ၈ ရက္ကို ႏွစ္စဥ္ World Red Cross and Red Crescent Day ကမၻာ့ၾကက္ေျခနီေန႔လို႔ သတ္မွတ္ထားတယ္။ ဒီႏွစ္မွာ အထူးျပဳဘို႔ ေဆာင္ပုဒ္ကေတာ့ “ျမိဳ႔ၾကီး-ျပၾကီးေတြ မ်ားလြန္းလာလို႔ ျဖစ္ေပၚလာတဲ့ အခက္အခဲေတြနဲ႔ အခြင့္အလမ္းေတြ” ဆိုတာ ျဖစ္ပါတယ္။
ၾကက္ေျခနီ အမွတ္အသားကို ၁၈၆၄ ပထမအၾကိမ္ (ဂ်နီဗာ-ကြန္ဗင္းရွင္း) ျပီးတဲ့ေနာက္ ဆြစ္ဇလန္ႏိုင္ငံ အလံအေရာင္ကို ေျပာင္းျပန္ျပဳထားတဲ့ “အျဖဴခံေပၚ အနီေရာင္ ၾကက္ေျခ” ကို သတ္မွတ္ခဲ့ၾကတယ္။ ေနာက္မွာ ၾကက္ေျခနီလိုပဲ လျခမ္းနီ Red Crescent အမွတ္အသားကို စသံုးခဲ့ၾကတာကေတာ့ (ေအာ္တိုမန္-အင္ပါယာ) နဲ႔ ႐ုရွားစစ္ (၁၈၇၇-၁၈၇၈) က ျဖစ္တယ္။ အခု အဲလိုႏိုင္ငံေပါင္း ၃၃ ခုရွိေနျပီ။ ၂၀၀၅ ခုႏွစ္မွာ Red Crystal ကိုပါ တခ်ိဳ႕တိုင္းျပည္ေတြမွာ သံုးႏိုင္လာ ၾကတယ္။ Red Star of David ဆိုတဲ့ အစၥေရးတို႔ လုပ္ခ်င္တာကေတာ့ တရား၀င္ မျဖစ္ေသးပါဘူး။
Emblems ေတြ အမ်ိဳးမ်ိဳး ရွိပါေစ၊ ႏိုင္ငံေတြ ကြဲျပားပါေစ၊ ေျပာင္းလို႔မရ၊ ေျပာင္းဘို႔မသင့္တဲ့ “ၾကက္ေျခနီရဲ႕အႏွစ္” ကေတာ့ Mercy and Absolute Nuetrality “သနားညွာတာစိတ္ နဲ႔ အၾကြင္းမဲ့-ဘက္မလိုက္မႈ” ျဖစ္ပါတယ္။
“ဘက္မလိုက္” ဆိုတာ Non-Aligned ကို ေျပာတာ မဟုတ္ဘူး။ Non-Aligned Movement (NAM) ဆိုတဲ့ ဘက္မလိုက္ လႈပ္ရွားမႈဆိုတာ စစ္ေအးေခတ္မွာ ဘယ္ဘက္မွ မလိုက္ခဲ့တဲ့ အုပ္စုျဖစ္ျပီး၊ စစ္ေအးေခတ္ ေနာက္မွာေတာ့ အစိုးရေတြနဲ႔ခ်ည္း ဖြဲ႔ထားတဲ့အဖြဲ႔ ျဖစ္လို႔ United Nations ကုလသမဂၢလိုပဲ ေရမ်ား-ေရႏိုင္၊ မီးမ်ား-မီးႏိုင္။ အစိုးရေတြ မၾကိဳက္တာ မွန္သမွ် ဘာမွမလုပ္ၾကဘူး။
ၾကက္ေျခနီရဲ႕ Nuetrality ဆိုတာ စစ္ျဖစ္ေနတဲ့ အုပ္စုႏွစ္ခုရွိရင္ ဟိုႏိုင္ငံ၊ ဒီႏိုင္ငံ၊ ဘက္မလိုက္ရဘူး။ အစိုးရျဖစ္ျဖစ္၊ သူပုန္ျဖစ္ျဖစ္ ဘက္မလိုက္ရဘူး။ မတည့္တဲ့၊ အယူအဆကြဲတဲ့၊ ဘက္ႏွစ္ဘက္မွာလည္း အစိုးရအၾကိဳက္၊ အတိုက္အခံ အၾကိဳက္ ဘယ္ဘက္ကိုမွ မလိုက္ရတာ ျဖစ္ပါတယ္။
Absolute အၾကြင္းမဲ့သေဘာကို ပိုလို႔ေတာင္ သိဘို႔-လိုက္နာဘို႔ လိုပါတယ္။ ဘာသာေရး၊ လူမ်ိဳးေရး၊ ႏိုင္ငံေရး၊ ခြဲျခားမႈ လံုး၀ကင္းရတယ္။ ဒုကၥေရာက္ေနတာ၊ က်ိဳးပဲ့ေနတာ၊ ေသလုေျမာပါး ျဖစ္ေနတာေတြကိုသာ ေစတနာစိတ္ ထားပါေလ။ “ေစတနာနဲ႔ စာနာစိတ္ဟာ အမိန္႔လာမွ ထြက္ရတာ မဟုတ္ပါ။”
Dr. တင့္ေဆြ
Read more...
Collapse...
Posted by Dr. Tint Swe at 2:14 PM 0 comments
Leucorrhoea, Vaginal Discharge ေမြးလမ္းေၾကာင္းမွ အျဖဴဆင္းျခင္း
အသက္ ၁၈ ႏွစ္ျပည့္မွ ဖတ္ပါ (၁၅)
အမ်ိဳးသမီး ေမြးလမ္းေၾကာင္း (ဗဂ်ိဳင္းနာ) ကေန အျဖဴဆင္းတာဟာ အမ်ားအားျဖင့္ (ေနာ္မယ္)ပါ။ အနည္းနဲ႔အမ်ား အျဖဴ ဒါမွမဟုတ္ အရည္လိုမ်ိဳး ဆင္းေနတယ္-စိုေနတယ္။ သတိမထားရင္ေတာင္မွ ရွိေနတတ္တယ္။ သားအိမ္အဝနဲ႔ ေမြးလမ္းမွာ အရည္ထြက္ႏိုင္တဲ့ (ဂလင္း)ေခၚ အိပ္ေတြရွိလို႔ျဖစ္တယ္။ အေဟာင္းေတြပ်က္စီး အသစ္ေတြ ျဖစ္ေနတဲ့ အနိစၥသေဘာပါဘဲ။
ျဖစ္ေနၾကမ်ိဳးကေတာ့ စိုးရိမ္စရာမရွိ၊ ေဆးကုဘို႔ မလိုပါ။ ပံုမွန္ဆင္းတာမ်ိဳးက ၾကည္တယ္။ မၾကည္ရင္ ႏို႔လိုေနတယ္။ ဒါေပမဲ့ အနံ႔မရွိဘူး။ အေရာင္နဲ႔ အပ်စ္အခြ်ဲကေတာ့ ေျပာင္းလဲေနတယ္။ လအစမွာ ျပစ္ျပီး၊ ျဖဴတယ္။ လအလယ္ေလာက္ ဆိုရင္ မ်ားလာမယ္။ တိတိက်က် ေျပာရရင္ အဆ ၃ဝ ေတာင္မ်ားလာတယ္။ ေနာက္ျပီး၊ မျပစ္ဘဲ ခြ်ဲမယ္။ ပိုျပီးက်ဲတယ္၊ (အလပ္စတစ္) ပိုျဖစ္တယ္။ ရာသီမဆင္းခင္ေလး ဆင္းတတ္တာက ပိုပ်စ္တယ္။ ရာသီအျပီးမွာ ညိဳမယ္။
ေလ့က်င့္ခန္း လုပ္ျပီးခ်ိန္မ်ိဳးမွာလဲ ေရသာသာ ခပ္ၾကည္ၾကည္ အရည္လိုဆင္းတာ ပံုမွန္ပါ။ မ-မ်ိဳးဥ ထြက္ခ်ိန္ လယ္ရက္မွာ ေသြးစက္ကေလးမ်ိဳးပါ အတြင္းခံကို လာစြန္းေနတတ္ေသးတယ္။ ဒါလည္း (ေနာ္မယ္လ္)ဘဲ။ ေနာက္ျပီး ကေလး ႏို႔တိုက္ေနခ်ိန္တို႔ လိင္စိတ္ျဖစ္လာခ်ိန္တို႔မွာ ပိုဆင္း-ပိုစိုလာတယ္။ ဒါလည္း ေရာဂါမဟုတ္ပါ။ ကုိယ္ဝန္ေဆာင္ခ်ိန္ ဆင္းတာက ခပ္က်ဲက်ဲ၊ ခပ္ျဖဴျဖဴ၊ နဲနဲ အနံ႔ေတာ့ရွိတယ္။ ဗက္တီးရီးယားေတြ ပါေနေပမဲ့လည္း ဒုကၡ မေပးပါ။ ဆီးခ်ိဳရွိရင္၊ သေႏၶတားေဆးစားစဥ္၊ ပဋိဇီဝေဆးတခ်ိဳ႕ေသာက္ေနစဥ္၊ ေသြးအားနည္းရင္၊ နာတာရွည္ ေရာဂါ ရွိေနရင္ ပုိတတ္တယ္။
အဆင္းမ်ား၊ အေရာင္ေျပာင္း၊ အနံ႔ရွိလာရင္ ဂရုစိုက္ရပါေတာ့မယ္။ ပူစပ္မယ္၊ အ၀ါေရာင္ျဖစ္မယ္၊ ခပ္စိမ္းစိမ္းျဖစ္မယ္၊ ခပ္ပ်စ္ပ်စ္ ျဖစ္မယ္၊ ယားမယ္၊ ဆီးစပ္ေနရာ နာမယ္ဆိုရင္ေတာ့ ေဆးကုရပါလိမ့္မယ္။ ေရာဂါပိုးေတြကလဲ အမ်ိဳးမ်ိဳးပါ။ ဗက္တီးရီးယား၊ ဗိုင္းရပ္စ္၊ ဖန္းဂတ္စ္၊ ပရိုဇိုးဝါး နဲ႔ ပါရာဆိုက္၊ အေကာင္စံုပါဘဲ။ ဝင္တဲ့ ပိုးအမ်ိဳးအစားအလိုက္ ဆင္းတာေတြ မတူဘူး။ အပ်ိဳဆိုလည္း ေဆးကုရမွာမ်ိဳး ျဖစ္တတ္တယ္။ နည္းပါတယ္။ က်ား-မ အတူေနသူမ်ား STD/STI လိင္ကတဆင့္ ကူးစက္ေရာဂါ တခုခုျဖစ္လို႔ အျဖဴဆင္းရင္ ႏွစ္ေယာက္လံုးကို တျပိဳက္နက္ ေဆးကုရပါမယ္။
၁။ Yeast infection (Candidiasis) (Monilia, Thrush) (ရိစ္) ေၾကာင့္ ေမြးလမ္းေၾကာင္းေရာင္ျခင္း
အျဖဴေရာင္ ျပစ္တဲ့ (ခ်ိစ္) လိုဆင္းတယ္။ အလြန္ယားၿပီး၊ မိန္းမကုိယ္ နီေနမယ္။ နာမယ္။ ဆီးေအာင့္မယ္။
• Diflucan (Fluconazole) 150 mg တခါတည္းေသာက္ပါ။ လိုအပ္ရင္ ရက္ပိုေပးပါတယ္။
• Nystatin, Mycostatin စားေဆး၊ (400,000 to 600,000 units) တေန႔ ၄ ၾကိမ္ေသာက္ပါ။
• Clotrimazole vaginal tablet ေမြြးလမ္းထဲထည့္ရန္ေဆး၊ 100 mg ၆ ညထည့္ပါ။ 200 mg ၃ ညထည့္ပါ။
• Monistat cream, Mycelex, Lotrimin, Terazol, Femstat, Gentian violet, Nystatin 100,000 IU pessary, Nystatin Ointment လိမ္းေဆး၊ ထည့္ေဆးေတြကိုလည္း သံုးတယ္။
၂။ Cervical Ectropion, Erosion ဒါမွမဟုတ္ Eversion
သားအိမ္အဝ ရဲေနမယ္၊ က်ိခြ်ဲခြ်ဲဆင္းမယ္၊ မနာဘူးဆိုရင္ ကုဘို႔ မလိုပါ။
၃။ Cervicitis သားအိမ္အဝေရာင္ျခင္း
ဆီးစပ္နာမယ္။ ခပ္ခြ်ဲခြ်ဲ ႏွင့္ ျပည္လိုဆင္းမယ္။ သားအိမ္အဝ ထိရင္နာမယ္။ လိင္ဆက္ဆံတဲ့အခါ နာမယ္ဆိုရင္ ပဋိဇီဝေဆး ေပးႏိုင္တယ္။
၄။ Chancroid (ရွိန္ကာ႐ြိဳက္) သားအိမ္အဝမွာ အနာ
STD/STI လိင္ကတဆင့္ ကူးစက္ေရာဂါ အနာျဖစ္တယ္။ အနာရဲ႕ ႏုတ္ခမ္းသား မညီမညာျဖစ္မယ္။ အေျခက ခပ္မြဲမြဲ အေရာင္ရွိမယ္။ ထိရင္နာမယ္။ လိင္အဂၤါမွာ အနာ-အႀကိတ္ ေပၚမယ္။ ေပါင္ၿခံက အႀကိတ္ေတြ ေရာင္လာတယ္။
• Azithromycin 1 gm တခါတည္းေသာက္ပါ။ ဒါမွမဟုတ္
• Ceftriaxone, Ciprofloxacin 500 mg တေန႔ ၂ ၾကိမ္၊ ၃ ရက္ ေသာက္ပါ။ ဒါမွမဟုတ္
• Erythromycin 500 mg တေန႔ ၄ ၾကိမ္ ၇ ရက္ေသာက္ပါ။
၅။ Chlamydial infection (ကလင္ဒါမိုင္စင္) ေမြးလမ္းေၾကာင္းေရာင္ျခင္း
STD/STI ေရာဂါေတြထဲမွာ Chlamydia trachomatis က အျဖစ္အမ်ားဆံုးပါ။ လိင္အဂၤါေတြမွာ အနာျဖစ္တာပါ။ အနာ ဆိုေပမဲ့ မနာဘူး။ ေပါင္ၿခံမွာ တက္ေစ့ေတြ ေရာင္လာမယ္။ အမ်ိဳးသမီးမ်ား သားအိမ္အဝမွာ အျဖစ္မ်ားတယ္။ ဆင္းတာက ျပည္လိုေနတယ္။ နဲနဲဝါမယ္။ မီးခိုးေရာင္၊ ခပ္စိမ္းစိမ္း အေရာင္လဲ ျဖစ္ႏိုင္တယ္။ အျမွဳတ္လိုလဲ ရွိတတ္တယ္။ ယားမယ္။ အနံ႔ဆိုးတယ္။ ေသြးနဲနဲလဲ စြန္းႏိုင္တယ္။ ဆီးခဏခဏ သြားခ်င္ၿပီး ဆီးေအာင့္တယ္။ အတြင္းအဂၤါေတြအထိ ေရာက္ႏိုင္တယ္္။ ဒီအခ်ိန္မွာ လိင္ဆက္ဆံရင္ နာမယ္။
• Azithromycin 1 Gm ေသာက္ပါ။
• Doxycycline 100 mg တေန႔ ၂ ၾကိမ္ ၇-၁၄ ရက္။
• Erythromycin 250-500-800 mg တေန႔ ၄ ၾကိမ္၊ ၇-၁၄ ရက္။
• Ofloxacin 300 mg တေန႔ ၂ ၾကိမ္၊ ၇ ရက္၊
• Ofloxacin = 400 mg တခါတည္းေသာက္ပါ။
• Tetracycline 250-500 mg တေန႔ ၄ ၾကိမ္၊ ၁၄ ရက္ေသာက္ပါ။
၆။ Bacterial Vaginosis (Hemophilus, Gardnerella) ဗက္တီးရီးယားေၾကာင့္ ေမြးလမ္းေၾကာင္း ေရာင္ျခင္း
ခပ္က်ဲက်ဲ၊ ၾကည္တဲ့ ျဖဴဝါတဲ့ အနံ႕ဆိုးတဲ့အရည္ဆင္းတယ္၊ ယားမယ္၊ လိင္ဆက္ဆံ ၿပီးရင္ ပိုဆိုးတယ္။ ေနာက္ဆက္တြဲ အျဖစ္ (PID) တင္ပါးဆံုတြင္းအဂၤါေတြ ေရာင္တာျဖစ္ႏိုင္တယ္။ ကိုယ္၀န္ရွိရင္ ေရႁမႊာအိတ္ ေရာင္တာ၊ သားအိမ္ေရာင္တာ ျဖစ္ေစမယ္။
• Metronidazole 500 mg တေန႔ ၂ ၾကိမ္ ၇ ရက္၊
• Metronidazole 2 g တခါတည္းေသာက္။
• Clindamycin cream 2% ညအခ်ိန္၊ ၇ ရက္ထည့္ပါ။
• Clindamycin 300 mg တေန႔ ၂ ၾကိမ္ ၇ ရက္ေသာက္ပါ။
၇။ Gonorrhea ဂႏိုးရီးယား
ဒုတိယအမ်ားဆံုး STD/STI ျဖစ္တယ္။ အမ်ိဳးသမီးဆိုရင္ အျဖဴဆင္းမယ္။ ျပည္လိုဆင္းမယ္။ ဆီးက ပန္းထြက္သလို သြားတယ္။ ၾကားရက္ ေသြးဆင္းတာ ျဖစ္တတ္ေသးတယ္။ ဆက္ဆံရင္လဲ နာမယ္။ အထဲကို ေရာဂါျပန္႔ရင္ သားအိမ္ ေဘးက အဂၤါမွန္သမွ် ေရာင္ႏိုင္တယ္။ ေဆးမကုရင္ ေယာက္်ားေရာ မိန္းမပါ ကေလးမရတာ ျဖစ္သြားတတ္တယ္။
• Cefixime 400 mg တခါတည္းေသာက္ပါ။ ဒါမွမဟုတ္
• Ceftriaxone 125 mg IM ထိုးပါ။
• Ciprofloxacin 500 mg ေသာက္ပါ။
• Ofloxacin 400 mg ေသာက္ျပီး Azithromycin 1 g ဒါမွမဟုတ္ Doxycycline 100 mg တေန႔ ၂ ၾကိမ္ ၇ ရက္ နဲ႔တြဲပါ။
၈။ Infected IUCD ကိုယ္ဝန္တား ပစၥည္းပိုးဝင္ျခင္း
ကေလးျခားေအာင္ထည့္တဲ့ IUCD ထည့္သူ ၅% မွာ ပိုးဝင္တတ္တယ္။ ဗိုက္ေအာက္ပိုင္းေနရာ နာမယ္။ ေမြးလမ္းက တခုခု ဆင္းမယ္။ နဲနဲကိုယ္ပူမယ္။ လိင္ဆက္ဆံရင္ နာမယ္။
IUCD ျပန္ထုတ္ပါ။ Amoxicillin, Cephalosporins, Tetracycline ေပးပါ။ မရေသးရင္ Cefoxitin ဒါမွမဟုတ္ Metronidazole plus Gentamicin ဒါမွမဟုတ္ Clindamycin plus Gentamicin ထိုးေပးပါ။
၉။ PID (Pelvic Inflamatory Disease) မဆိုးတဲ့ တင္ပါးဆံုအတြင္း အဂၤါမ်ားေရာင္ျခင္း
နဲနဲဖ်ားမယ္။ လိင္ဆက္ဆံရင္နာမယ္။ ျပည္ ဒါမွမဟုတ္ ခပ္ခြ်ဲခြ်ဲဆင္းမယ္။ ဗိုက္ေအာက္ပိုင္းေနရာနာမယ္။ ေသြးျဖဴဥ အေရ အတြက္ မ်ားလာမယ္။
• Doxycycline 100 mg တေန႔ ၂ ၾကိမ္ ၁၀-၁၄ ရက္ကို Cefoxitin 2.0 gm IM တြဲ ထိုးပါ။
• Cefoxitin 1.0 gm ေသာက္ပါ။ ဒါမွမဟုတ္ Ceftriaxone 250 mg IM ဒါမွမဟုတ္ Ceftizoxime 1 gm IM ဒါမွမဟုတ္ Cefotaxime 0.5 gm IM ထိုးပါ။
• Ofloxacin 400 mg တေန႔ ၂ ၾကိမ္ နဲ႔ Metronidazole 500 mg တေန႔ ၂ ၾကိမ္၊ ၁၄ ရက္ တြဲေပးပါ။
၁၀။ Severe PID (Pelvic Inflamatory Disease) ဆိုးတဲ့ တင္ပါးဆံုအတြင္း အဂၤါမ်ားေရာင္ျခင္း
• Doxycycline 100 mg စားေဆး၊ ဒါမွမဟုတ္ IV ထိုးေဆး၊ တေန႔ ၂ ၾကိမ္၊ Cefoxitin 2.0 gm IV ထိုးေဆး တေန႔ ၄ ၾကိမ္၊ တြဲေပးပါ။ ဒါမွမဟုတ္
• Cefotetan 2 gm IV တေန႔ ၂ ၾကိမ္၊ ၂ ရက္၊ ေနာက္ Doxycycline စားေဆး ၁၀-၁၄ ရက္၊ ဒါမွမဟုတ္
• Clindamycin 900 mg ထိုးေဆး တေန႔ ၃ ၾကိမ္ ကို Gentamicin, 1.5-2.0 mg/kg IV/IM ထိုးေဆးတြဲေပးပါ။ ေနာက္ျပီး Doxycycline 100 mg တေန႔ ၂ ၾကိမ္ စားေဆး ၁၀-၁၄ ရက္၊
• Clindamycin 450 mg တခါတည္းေသာက္ပါ။ ဒါမွမဟုတ္ Ofloxacin 400 mg IV တေန႔ ၂ ၾကိမ္ကို Metronidazole 500 mg IV ထိုးေဆး တေန႔ ၃ ၾကိမ္၊ ဒါမွမဟုတ္ Ampicillin/Sulbactam 3 g IV ထိုးေဆး တေန႔ ၄ ၾကိမ္၊ Doxycycline 100 mg IV ထိုးေဆး၊ ဒါမွမဟုတ္ စားေဆး၊ တေန႔ ၂ ၾကိမ္ ဒါမွမဟုတ္
• Ciprofloxacin 200 mg IV ထိုးေဆး၊ တေန႔ ၂ ၾကိမ္ကို တြဲေပးဘို႔ Doxycycline 100 mg IV ဒါမွမဟုတ္ စားေဆး တေန႔ ၂ ၾကိမ္ နဲ႔ Metronidazole 500 mg IV ထိုးေဆး တေန႔ ၄ ၾကိမ္။
၁၁။ Trichomoniasis ထြိဳင္ကိုမိုးနပ္ ေမြးလမ္းေၾကာင္းေရာင္ျခင္း
အေနအထိုင္ခက္ၿပီး၊ အျဖဴ (အျမွဳတ္) ဆင္းမယ္။ ေမြးလမ္း၊ မိန္းမကိုယ္ နီမယ္။ စိမ္းဝါတဲ့ အနံ႕ဆိုးတဲ့ အရည္ဆင္း၊ ယားတယ္။
Vaginal Infections ေမြးလမ္းေၾကာင္းေရာင္တာက သန္႔ရွင္းေရး နည္းလို႔လည္း ျဖစ္တတ္တယ္။ ပိုးက အဝတ္စိုလိုမ်ိဳးမွာ ၁ နာရီ ေလာက္ ရွင္ေနႏိုင္လို႔ အတူသံုးမိရင္ ကူးႏိုင္တယ္။ ဖိုဆိုရင္ ယင္ဖိုေတာင္ မသန္းဘူးတဲ့ အမ်ိဳးသမီးမ်ားမွာေတာင္မွ ဗက္တီးရီးယား အေရအတြက္ အေျပာင္းအလဲေၾကာင့္ ျဖစ္ရတတ္တယ္။ သန္႔ရွင္းေရး လုပ္တဲ့အခါ ေရွ႕ကေန ေနာက္ဖက္ဆီ လုပ္ပါ။ အတြင္းခံ သန္႔ေနပါေစ။ ျခည္ထည္ကိုသာ သံုးပါ။ ျဖန္းေဆးေတြ မသံုးပါနဲ႔။ ေရေမႊး၊ ဆပ္ျပာ အျပင္စားေတြ မသံုးေလနဲ႔။
Metronidazole 250 mg တေန႔ ၃ ၾကိမ္၊ ၇ ရက္။ ဒါမွမဟုတ္ 2 gm တခါတည္းေသာက္။ ဒါမွမဟုတ္ 500 mg တေန႔ ၂ ၾကိမ္ ၅ ရက္ေသာက္ပါ။
Dr. တင့္ေဆြ
Read more...
Collapse...
Posted by Dr. Tint Swe at 2:14 PM 0 comments
Q and A on Early ejaculation သုတ္လႊတ္ေစာျခင္း အေမး-အေျဖ။
Q: အသက္၂၂-၂၃ ႏွစ္ အိမ္ေထာက္က်ခါစ သုတ္လႊတ္ေစာေနလို႔ ေမးလာတဲ့ ေမးခြန္း။ ေယာက္်ားေလးက ငယ္စဥ္မွာ (မာစတာေဘးရွင္း) လုပ္ခဲ့လိုမ်ားလားလို႔ ထင္ေနျပီး၊ ဇနီးကေတာ့ အရမ္းေကာင္းတဲ့ ခံစားမႈေတာ့ ရေပမဲ့ ျပီးဆံုးတဲ့အဆင့္ မေရာက္ႏိုင္ဘူး လို႔ဆိုပါတယ္။
A: ခင္ဗ်ားတို႔ အဆင္ေျပမွာပါဆိုတာ စာဆက္မဖတ္ခင္ အရင္မွတ္ပါခင္ဗ်ား။ အသက္၂၃ ႏွစ္ သက္တူရြယ္တူေတြဆိုတာ သင့္ျမတ္တဲ့ အိမ္ေထာင္သည္ ဆက္ဆံေရးဘ၀မ်ိဳး ျဖစ္ပါတယ္။ အေတြ႔အႀကံဳ တခါမွ မရွိခဲ့ဘူးသူေတြျဖစ္တာလဲ အလြန္ အဆင္ေျပပါတယ္။ အိမ္ေထာင္သက္ႏုခ်ိန္မွာ အရမ္းေကာင္းတဲ့ (ဖီလင္) အထိေရာက္ရင္ကို ေတာ္လွၿပီလို႔ ေျပာႏိုင္ပါတယ္။ အႀကီးအက်ယ္ စိတ္ဆင္းရဲတာကို လံုးဝဖ်က္လိုက္ပါ။ သာမန္ကာရွန္ကာ အားေပးတာ မဟုတ္ပါ။
သုတ္လႊတ္တာ အရမ္းျမန္ေနေသးတာက ပံုမွန္ျဖစ္ပါတယ္။ ေနာက္ေၾကာင္းကိစၥ ဘာတခုခုေၾကာင့္မွ မဟုတ္ႏိုင္ပါ။
Masturbation လုပ္တာေၾကာင့္ ဘာမွ ျပႆနာမရွိပါ။ အဲလိုထင္ေနတာကို ေဖ်ာက္ျပစ္လိုက္ပါေတာ့။
သူ႔က မၿပီးဘူးျဖစ္ေနတာက ပိုၿပီး ေနာ္မယ္ ျဖစ္တယ္။ တခ်ိဳ႕အိမ္ေထာင္က် အမ်ိဳးသမီးေတြ ႏွစ္ေတြ ၾကာလာတာေတာင္မွ Orgasm ၿပီးတယ္ဆိုတာကို မသိၾကပါ။ ဒီလိုျဖစ္တာကို ၾကားဘူးနားဝ ရွိေနသူဆိုရင္ ခံစားၾကည့္ဘူးခ်င္မွာေပါ့။ အမ်ားစု အမ်ိဳးသမီးမ်ားဟာ Orgasm မရေပမဲ့ အလိုမက်ဘူး၊ ေဖါက္ျပန္ခ်င္တယ္ ဆိုတာက ရွာမွရွားျဖစ္ပါတယ္။ အေနာက္ႏိုင္ငံ ေတြမွာေတာင္ ၁ဝ-၂ဝ% တခါမွ မျဖစ္ဖူးဘူး၊ ၅ဝ%က ဆက္ဆံတိုင္း မၿပီးၾကဘူးလို႔ ဆိုပါတယ္။ ဗမာျပည္မွာ ဒီထက္ % ေတြမ်ားအံုးမယ္။ အမ်ိဳးသမီးေတြက ေယာက္်ားေတြနဲ႔ မတူပါ။ အၿမဲတမ္း Orgasm ရဘို႔ မလိုပါ။ နီးစပ္တဲ့အဆင့္ဆိုရင္ ေက်နပ္ၾကပါတယ္။ တခါၿပီးတာျမန္သြားရင္ ေနာက္တခါ ဆက္ဆံေပးပါ။ တခါထက္တခါ ၾကာလာမွာ ေသျခာပါတယ္။
ထံုေဆး၊ Xylocaine သံုးၾကည့္ခ်င္လဲ သံုးႏိုင္ပါတယ္။ ျပည္တြင္းမွာ ဘယ္လို အမ်ိဳးအစားရမယ္ သိပ္မသိပါ။ Burocaine လို႔ BPI ကထုတ္ဘူးတယ္။ ထိုးေဆး၊ လိမ္းေဆး၊ ပန္းေဆး၊ အမ်ိဳးမ်ိဳးကို ဒီနာမည္နဲ႔လာပါတယ္။ ၂%၊ ၅% ဘာျဖစ္ျဖစ္ ရတယ္။ ထိုးေဆးပုလင္းထဲက ေဆးရည္ကုိ အေရျပားေပၚ တင္တာေရာ၊ မ်က္စဥ္းအျဖစ္ေရာ သံုးႏိုင္လို႔ အႏၲရာယ္မရွိပါ။ ၃-၅ မိနစ္ဆို ထံုလာတယ္။ ပန္းအဖ်ားမွာ သုတ္လိမ္းေပးပါ။ အေရျပားကႏုလို႔ ပိုျမန္ျမန္ထံုလာေစႏိုင္တယ္။ လိမ္းေဆးက ညွစ္ဘူးနဲ႔ လာတာာ။ အားကစားသမားေတြ ထိခိုက္မိရင္ ပန္းေပးတာမ်ိဳးကလဲ ထံုေဆးဘဲ၊ ဒါေပမဲ့ ေအးခဲသြားေစတာမ်ိဳး ထည့္ထားတာ။ ဒါ့ေၾကာင့္ ရိုးရိုးထံုေဆးသာ သံုးပါ။ ထံုေဆးေၾကာင့္ ခံစားမႈမရွိ ျဖစ္ေနမွာ။ တခုသတိထားဘို႔က ခံစားမႈ ေကာင္းလြန္းလာတာကို စိတ္နဲ႔ပါ ထိန္းလို႔လဲ ရတယ္။ အေလ့အက်င့္ေတာ့ လိုတာေပါ့။ အဲဒီအခ်ိန္မွာ စိတ္ကို ေျပာင္းရတယ္။ ေျပာင္းတာကိုလဲ အဂၤါညွိဳးသြားတဲ့ အထိေတာ့ မလုပ္နဲ႔ေပါ့။ ထံုေဆးေၾကာင့္ ဘာေနာက္ဆက္တြဲမွ မျဖစ္ႏိုင္ပါ။ သိပ္ရွားရွားပါပါး ေဆးမတည့္သူေတာ့ ရွိႏိုင္တယ္။ ဘယ္ေဆးမွာမဆိုျဖစ္တတ္တာမ်ိဳးပါ။ မတည့္ရင္ ယားယံ၊ နီရဲတာသာ ျဖစ္ပါတယ္။
ဆရာ့အျမင္ကေတာ့ ေဆးမလိုဘဲ အဆင္ေျပလာမွာပါ။ တျခားစားေဆး၊ အားေဆးစတာေတြ အားကိုးဘို႔ မလိုပါ။ Viagra ေဆးက ပန္းညွိဳးခ်င္သူေတြအတြက္ပါ။ ပံုမွန္ က်န္းမာေရးေကာင္းေနရင္ ရပါတယ္။ ဗီတာမင္ ဘီအုပ္စု၊ ဒါမွမဟုတ္ (မာလ္တီဗီတာမင္) စားေဆးတခုခု ေသာက္ႏိုင္ပါတယ္။ အရပ္စကားအရ ငွက္ေပ်ာသီး၊ ၾကက္ဥ စတာေတြက စိတ္ထက္သန္ေစဘို႔ ရည္ရြယ္ပံု ရပါတယ္။ ေႏွးေစဘို႔ မဟုတ္ေလာက္ပါ။
Oral practice ကို ႏွစ္ေယာက္စလံုးက ေရာဂါရွင္းရင္ သံုးပါ။ တခုသတိထားပါ။ ေယာက္်ားကို မိန္းမကေန လုပ္ေပးရင္ ေယာက္်ားအဂၤါ ျမန္ျမန္သန္မာလာသလို မထိန္းတတ္ရင္ အဲဒီအဆင့္မွာကို သုတ္လႊတ္ခ်င္လာလိမ့္မယ္။
အမ်ိဳးသမီးကေန ပါးစပ္နဲ႔သာ လုပ္ေပးယံုမက လက္ကပါ မာစတာဘိတ္ လုပ္ေပးသလို လုပ္ေပးရတယ္။ တိတိက်က် ေျပာရရင္ ပါးစပ္တလွည့္၊ လက္တလွည့္ လုပ္ေပးတာပါ။ အဲဒီအခ်ိန္မွာ ေယာက္်ားအဖို႔ သိပ္ေကာင္းတဲ့ ခံစားမႈ ရွိလာမယ္။ မိမိဖါသာ မာစတာဘိတ္ လုပ္တာက အေႏွးအျမန္၊ အထိအေတြ႔ကို ထိန္းတတ္ေပမဲ့ မိန္းမက လုပ္ေပးတဲ့အခါ ကုိယ္ကေန ေျပာျပေပးဘို႔ လိုလာမယ္။ ေနအံုး၊ နာအံုး၊ စသျဖင့္ ေျပာရမယ္။ မဟုတ္ရင္ ကိုယ္က တခါတည္း ၿပီးစီးသြားမယ္။
အခုလိုအေျခအေနမ်ိဳးမွာ ေယာက္်ားကေန မိန္းမကိုလုပ္ေပးတာက ပိုသင့္ပါမယ္။ ရွင္းေအာင္ေရးရရင္ မိန္းမရဲ႕ အဂၤါမွာ ႏွဳတ္ခမ္းၾကြက္သား အတြင္းအျပင္ရယ္၊ အဝရယ္၊ အစိေနရာရယ္ကို ထိမိေစသင့္တယ္။ အဓိကကေတာ့ အဝအထက္နားက အစိေနရာတ၀ႈိက္ကို ထိမိေစသင့္တယ္။ အဲဒီေနရာက အာရံုခံမႈ အမ်ားဆံုးျဖစ္တယ္။ သတိထားဘို႕က အမ်ိဳးသမီး တေယာက္နဲ႔ တေယာက္ မတူတာရွိတယ္။ တခ်ိဳ႕က အစိကို လက္နဲ႔ ပြတ္သပ္တာကို သိပ္မခံႏိုင္ဘူး။ လွ်ာနဲ႔ဆို ရတယ္။ တခ်ိဳ႕က ဘယ္လိုျဖစ္ျဖစ္ ရတယ္။ မနာက်င္ေစအာင္ လုပ္ေပးရပါမယ္။ လွ်ာက ႏူးညံ့တယ္။ သူက သေဘာက်တယ္ ဆိုတာကုိ လုပ္ေပးသင့္တယ္။
အမ်ိဳးသမီးကို အဲလို မိမိလွ်ာနဲ႔ သာယာေစေအာင္ လုပ္ေပးေနခ်ိန္မွာ ကို္ယ့္သာယာမႈကို ေဘးခ်ိတ္ထားဘို႔ ျဖစ္ပါတယ္။ အဆင့္ တိုးတက္လာရင္ေတာ့ ႏွစ္ေယာက္လံုးက အျပန္အလွန္ တျပိဳင္နက္တည္း လုပ္ေပးတာ လုပ္လို႔ရမယ္။ 69 လို႔ ေခၚတာေပါ့။ ေစာေစာပိုင္းမွာ သူ႔သာယာမႈ အတြက္သာ ရည္ရြယ္ပါ။ သူအေနနဲ႔ သာယာမႈ တဝက္ေလာက္အထိ ေရာက္လာမွ အဂၤါခ်င္း ထိေတြ႔တာကို ဆက္ေပးတဲ့သေဘာျဖစ္ပါတယ္။
ထပ္ျဖည့္ပါမယ္။ အမ်ိဳးသမီးကို (ဖိုးပေလး) ဦးစားေပးပါ။ သူစိတ္ပါလာေအာင္ နည္းေတြသံုးပါ။ အၾကား၊ အသံ၊ အျမင္၊ အနံ႔ စတာေတြကို လြယ္တာ၊ လက္လွမ္းမီတာ လုပ္ေပးပါ။ ကိုယ္ခႏၶာကို ထိေတြ႕ပြတ္သပ္မႈကို ရင္သား၊ တင္ပါးစသျဖင့္။ ရင္သားကို အခ်ိန္ယူသင့္ပါတယ္။ သူ႔အဂၤါ စိုစြပ္လာေစမယ္။ သိပ္ေတာ့အခ်ိန္ မမ်ားသင့္ေသးပါ။ ဘာလို႔လဲဆိုေတာ့ တေယာက္ကျဖစ္ျဖစ္၊ ႏွစ္ေယာက္လံုးျဖစ္ျဖစ္ (ဖိုးပေလး) လုပ္တာနဲ႔ ေနာက္အဆင့္တက္ဘို႔ သိပ္ဆႏၵ မ်ားလာရင္ တကယ္စတာနဲ႔ အေလာတၾကီး ျဖစ္မယ္၊ သာယာမႈေတာ့ သိပ္ေကာင္းမယ္။ ဒါေပမဲ့ ျမန္ျမန္ ၿပီးတတ္ႏိုင္တယ္။ ဒါ့ေၾကာင့္ ေယာက္်ားအတြက္ မဟုတ္ေစအာင္ လုပ္သင့္တယ္။ သူ႔အတြက္ ဦးစားေပးပါ။
ေနာက္ထပ္ဆင့္ အႀကံေပးရရင္ အမ်ိဳးသမီးက ဆက္ဆံေနခ်ိန္မွာ သူ႔သေဘာက်အတိုင္း လႈပ္ရွားေပးသင့္တယ္။ သူ႔ရဲ႕ အာရံုခံ အေကာင္းဆံုးျဖစ္တဲ့ အစိကို က်ားအဂၤါနဲ႔ ထိပြတ္မႈျဖစ္ေအာင္ အမ်ိဳးသမီးက သူ႔ခါးကို ျပင္ေပးတာမ်ိဳးပါ။ သူဘဲ သိပါလိမ့္မယ္။ သူသေဘာက်တာကို လုပ္ျဖစ္ေအာင္ အားေပးပါ။ ေယာက္်ားက အလိုက္သင့္သာ ေနေပးယံုျဖစ္ပါတယ္။ ေယာက္်ားရဲ႕ ထိပ္ဖ်ား၊ အထူးသျဖင့္ ကြမ္းသီးေခါင္း အကားဆံုးေနရာကို ထိထိမိမိ မျဖစ္ေစေအာင္သာ ဆင္ျခင္ပါ။ က်ားအဂၤါရဲ႕ အရင္းပိုင္းကို အသံုးခ်သင့္တယ္။ က်ားအဂၤါကို အဆံုးအထိ ထည့္ထားေပးရတာမို႔ အမ်ိဳးသမီးကလည္း သေဘာက်မယ္။ က်ားအဂၤါရဲ႕ အတံအေပၚပိုင္းနဲ႔ မ-အစိတို႔ ထိတိုက္မႈျဖစ္ေအာင္ လုပ္တာပါ။ အဲလိုလုပ္တာက က်ားအဂၤါရဲ႕ ထိပ္ဖ်ား ေအာက္ပိုင္းေနရာကို လႊတ္ထားရာက်မယ္။ က်ားမွာ အဲဒီေနရာက အာရံုခံ အမ်ားဆံုးျဖစ္လို႔ စိတ္ထိန္းႏိုင္ေစတယ္။
တေယာက္ေယာက္က အျဖဴဆင္းမေနရင္၊ ဆီးမေအာင့္ရင္၊ အနာအဆာမရွိရင္ ပံုမွန္သန္႔ရွင္းေရး လုပ္တာနဲ႔ လံုေလာက္ပါတယ္။ က်န္းမာ-ခ်မ္းသာၾကပါေစ။
Dr. တင့္ေဆြ
Read more...
Collapse...
Posted by Dr. Tint Swe at 2:13 PM 0 comments
Female orgasm အမ်ိဳးသမီး ျပီးျခင္း
အသက္ ၁၈ ႏွစ္ျပည့္မွ ဖတ္ပါ (၁၇)
“Orgasm ဆိုတာ လိင္စိတ္ႏိုးဆြရာက ျဖစ္လာတဲ့ အက်ိဳးရလဒ္ ဇီ၀ကမၼျဖစ္စဥ္တရပ္” လို႔ အဓိပၸါယ္ ဖြင့္ပါတယ္။ “လိင္ဆက္ဆံမႈ ျဖစ္စဥ္ရဲ႕ အဆံုးပိုင္း” လို႔ ေယဘူယ်ေျပာၾကေပမဲ့ အတိအက်ဆိုရင္ မဟုတ္ေသးပါ။ (မာစတာေဘးရွင္း) ကို ဆက္ဆံမႈတခုရဲ႕ အစိတ္အပိုင္းတခုျဖစ္ျဖစ္၊ အျပီးေရာက္သြားေအာင္ျဖစ္ျဖစ္ လုပ္လို႔ရတယ္။ တေယာက္တည္းက ျဖစ္ျဖစ္ တေယာက္မကျဖစ္ျဖစ္၊ အဂၤါတမ်ိဳးထဲသံုးျပီး ရရွိႏိုင္လို႔ ျဖစ္ပါတယ္။ Orgasm က်ား-မ ႏွစ္မ်ိဳး ရွိတာထဲက “မ” နဲ႔ ပတ္သက္တာကိုသာ ေရြးေရးပါမယ္။
အျပီးေရာက္ဘို႔ ေယာက္်ား ၂-၅ မိနစ္၊ မိန္းမ ၂၀ မိနစ္ၾကာတယ္လို႔ ဆိုတယ္။ သုေတသန အမ်ိဳးမ်ိဳးက ကိန္းဂဏန္း အမ်ိဳးမ်ိဳး ထုတ္တယ္။ မတူၾကဘူး။ မတူတဲ့ အထဲမွာ တူတာက “အမ်ိဳးသမီးမ်ားဟာ ေယာက္်ား တခါျပီးတိုင္း၊ သူတို႔ တခါမျပီးပါ။” ထပ္တူေသးျပန္တာက “မိန္းမေတြ ရာႏံႈးတခ်ိဳ႕ (၇-၁၀%) က တခါမွ မတခါဘူး။” တခ်ိဳ႕ဆိုရင္ Orgasm ျဖစ္ရမွန္းကိုေတာင္မွ မသိရွာၾကပါ။
စိတ္ပ်က္စရာ မေကာင္းတာကေတာ့ အမ်ိဳးသမီးမ်ားဟာ ျပီးမသြားေပမဲ့ အမ်ားအားျဖင့္ ေက်နပ္မႈရၾကတယ္။ ပူးကပ္-ပြတ္သပ္မႈ၊ ယုယ-အႏွစ္သက္ခံရမႈ၊ စတာေတြအေပၚမွာ တန္ဘိုးၾကီးၾကီးထားတယ္။ နဲနဲလြဲေနတာတခုက “မိန္းမ ျပီးတာကို မိန္းမထက္ ေယာက္်ားက ပိုျဖစ္ေစခ်င္ေနတတ္တယ္။” အမ်ိဳးသမီး မျပီးတာက ငါ့ေၾကာင့္လား။ သူ႔ေၾကာင့္လား ေတြးလာလို႔ပါ။
၁၉၆၀ ခုႏွစ္မွာ က်ား ၃၁၂ နဲ႔ မ ၃၈၂ ကို Orgasm ျဖစ္ရင္ ဘာေတြ ျဖစ္လာသလဲဆိုတာ စမ္းသပ္ျပီး၊ ထုတ္ျပန္တာက “စိတ္လႈတ္ရွားမႈ အရွိန္တက္လာ၊ ေသြးစီးဆင္းမႈ မ်ားလာ၊ ဒီအဆင့္မွာ တန္းေနရာကေန (ေအာ္ဂဇင္) ျဖစ္လာျပီး၊ ေနာက္ဆံုး အားလံုး ျပန္ေလွ်ာ့က်သြားတယ္။” လို႔ ဆိုပါတယ္။ ၁၀ ႏွစ္ၾကာေတာ့ အမ်ိဳးသမီး သုေတသီတေယာက္ကေန ထပ္ျဖည့္တာက “စိတ္လႈတ္ရွားမႈထဲမွာ စိုးရိမ္မႈ၊ ခုခံႏိုင္စြမ္းမဲ့မႈနဲ႔ အျပန္အလွန္ ေျပာဆိုႏိုင္စြမ္းမရွိမႈ ေတြေၾကာင့္ လိင္စိတ္ကို နည္းေစႏိုင္သလို၊ (ေအာ္ဂဇင္) ရမွာကိုပါ တားဆီးေစႏိုင္တယ္။” တဲ့။
ေနာက္ ၁၀ ႏွစ္ၾကာျပန္ေတာ့ အမ်ိဳးသမီးပညာရွင္ တေယာက္က “Desire ဆႏၵက Arousal စိတ္ျဖစ္ေပၚမႈ နဲ႔ Orgasm ျပီးဆံုးျခင္းကို သက္ေရာက္ေစတာ မွန္ေပမဲ့၊ Orgasm ဟာ အထြတ္အထိပ္ မဟုတ္ဘူး။ ဆက္ဆံမႈ အဆင့္တဆင့္မွာလည္း ေက်နပ္မႈ ရေစႏိုင္တယ္” လို႔ ယူဆပါသတဲ့။ (ေအာ္ဂဇင္) ဟာ သာယာမႈအထြတ္အထိပ္လို႔ အလြယ္ေျပာတာ သိပ္မမွန္ပါ။ အဓမၼျပဳက်င့္တာ ခံရတဲ့အခါ ရွက္စိတ္နဲ႔ေရာျပီး၊ “အနည္းအပါး” ျဖစ္သြားတတ္ေသးတယ္။
Orgasm ဟာ က်န္းမာေရးအတြက္ အမ်ားၾကီး အေထာက္အကူျပဳပါတယ္။ ၁၉၉၇ တံုးက British Medical Journal မွာ အသက္ ၄၅-၅၉ ရွိသူ ေယာက္်ား ၉၁၈ ဦးကို ၁၀ ႏွစ္တာ စမ္းသပ္တဲ့အခါ၊ Orgasms နည္းနည္းသာ ျဖစ္ခဲ့သူေတြက ပိုျပီး အသက္တိုတယ္။ လိင္ဆက္ဆံမႈ ရွိခဲ့သူေတြမွာ ႏွလံုးေရာဂါျဖစ္တာလည္း ထက္၀က္ နည္းတယ္လို႔ ေရးခဲ့တယ္။ (ကလိုရီ) အမ်ားၾကီး သံုးျပစ္လို႔ အေလးခ်ိန္ က်ေစႏိုင္တယ္။
အမ်ိဳးသမီးမွာ Orgasm ရရင္ ကေလးရႏိုင္လမ္း ပိုမ်ားေစတယ္လို႔ ဆိုတယ္။ အဲဒီခ်ိန္မွာ သူ႔ေမြးလမ္းက ပိုတိုသြားတဲ့ျပင္ စုပ္အား ျဖစ္လာလို႔တဲ့။ ဒါကို မွန္းေျပာၾကတာေတာ့ မဟုတ္ဘူး။ ၁၉၉၄ တံုးက (ေဗာ္လန္တီယာ) အမ်ိဳးသမီးေတြကို လိင္ဆက္ဆံေနတံုး (ဗဂ်ိဳင္းနား) ထဲမွာ Fiber optic cameras ထည့္ထားျပီး ေလ့လာတာပါ။
ဒီအဆင့္ ေရာက္ေတာ့မယ္ ဆိုတာကို သူမကိုယ္တိုင္ သိတယ္။ Sex flush မ်က္ႏွာနီျမန္းလာမယ္။ Clitoris သန္မာလာျပီး၊ အတြင္းကို ငံု႔လာတယ္။ Vagina ပိုစိုစြပ္လာျပီး၊ ႏုတ္ခမ္းၾကြက္သားငယ္က အေရာင္ရင့္ လာမယ္။ အ၀ပိုင္းက ၾကံဳ႔-ၾကပ္လာျပီး၊ က်န္အပိုင္းက ပိုရွည္၊ ပိုက်ယ္၊ ပိုေဖါင္းၾကြလာတယ္။ ရင္သားထိပ္ တင္းေတာင့္လာတယ္။ သားအိမ္၊ ေမြးလမ္း၊ စအို၊ တင္ပါးဆံုထဲက ၾကြက္သားေတြ “အလိုအေလ်ာက္” စည္းခ်က္က်က် ၾကံဳ႕လာတယ္။ ႏွလံုးခုန္ႏံႈး ျမန္လာတယ္။ အသက္ရွဴတာ ျမန္လာ-ျပင္းလာတယ္။ ဒါ့ျပင္ သားအိမ္ကပါ ၃-၁၅ ခါေလာက္ ၾကံဳ႕လာတယ္။ ကေလးဖြါးခ်ိန္ ထြက္တဲ့ Oxytocin ေဟာ္မုန္း ထြက္လာတယ္။ သာယာမႈ အထြတ္အထိပ္ကို ခံစားရတယ္။ Euphoric sensation “ပီတိလႊမ္းျဖာ ခံစားမႈပါ” လို႔ ေျပာႏိုင္တယ္။
ေယာက္်ားေတြလို ပန္းထြက္တာမ်ိဳး အမ်ိဳးသမီးကလည္း အဆံုးသတ္မွာ Ejaculation ျဖစ္ႏိုင္တယ္လို႔ ဆိုၾကတယ္။ ဆီးသြားျပြန္ေဘးက Ducts ငယ္ေလးေတြကေန ဆီးသြားသလို အရည္ထြက္လာတဲ့။ ျငင္းေနၾကဆဲပါ။
Orgasm ကိုေတာ့ လူတိုင္းလိုလိုက သိၾကတယ္။ Anorgasmia, Ejaculatory Anhedonia, Inorgasmia ဆိုတဲ့ ေဆးေ၀ါဟာရေတြကိုေတာ့ ဆရာ၀န္တခ်ိဳ႕ေတာင္မွ သိပ္ သတိမထားမိတတ္ၾကပါ။ Orgasm မျဖစ္တာကို ေခၚတာပါ။
အမ်ိဳးသမီး ျပီးစီးေအာင္ ဘယ္လို ၾကံေဆာင္မလဲ။ Clitoris က အေရးပါလာတယ္။ (ကလိုက္ေတာရစ္) ဟာ အမ်ိဳးသား လိင္အဂၤါနဲ႔ ခႏၶာေဗဒအရ တသေဘာတည္း ျဖစ္တယ္။ သူ႔အေရးပါမႈကို အမ်ားက လက္ခံၾကတယ္။ Freud's theory အရ Clitoral orgasm (ကလိုက္ေတာရစ္) ေက်နပ္မႈ နဲ႔ Vaginal orgasm (ဗဂ်ိဳင္းနား) ေက်နပ္မႈ ဆိုျပီး၊ ႏွစ္မ်ိဳး ခြဲထားတယ္။ ပဌမ အမ်ိဳးအစားဟာ အပ်ိဳျဖစ္ခ်ိန္မွာ ျဖစ္တာနဲ႔ ေနာက္တမ်ိဳးက အရြယ္ေရာက္ျပီးသူေတြနဲ႔ ဆိုင္တယ္။ အပ်ိဳစစ္စစ္ ျဖစ္အံုးေတာ့ Clitoris ကို ႏိုးဆြရင္ (ေအာ္ဂဇင္) ရေစႏိုင္တာျဖစ္ျပီး၊ ေနာက္ တမ်ိဳးမွာေတာ့ (ဗဂ်ိဳင္းနား) ကို အသံုးခ်မွ ရတာျဖစ္တယ္။
ဒီ (သီအိုရီ) အရဆိုရင္ အရြယ္ရွိသူေတြမွာ Clitoris ရဲ႕ အေရးပါမႈကို ေဘးခ်ိတ္ထားသလို ေျပာရာ က်ေနတယ္။ Clitoris မွာ ခံစားႏိုင္တဲ့ အာရံုေၾကာေတြ အမ်ားၾကီးရွိတာမို႔ ကလိရင္-ထိရင္ လိင္စိတ္ ၾကြေစတယ္။ ဆက္ဆံေနခ်ိန္မွာ ေနရာကို က်ားအဂၤါနဲ႔ ထိေစရင္ အဲဒီအက်ိဳးကို ရေစတယ္။ က်ားအဂၤါနဲ႔သာ မဟုတ္ပါ။ ကိုယ္တိုင္ျဖစ္ျဖစ္ ကရိယာနဲ႔ ျဖစ္ျဖစ္ ထိေစရင္လည္း ျဖစ္ပါတယ္။ ခံစားၾကပံုခ်င္း တဦးနဲ႔တဦး မတူဘူး။ တခ်ိဳ႕က ထိပ္ေနရာကို ဘယ္ေလာက္ ထိ-ကိုင္-ပြတ္သပ္ပါေစ ခံႏိုင္ေပမဲ့၊ တခ်ိဳ႕ၾက သိပ္ Sensative ျဖစ္တာမို႔ အသာအယာ မဟုတ္ရင္ နာတာျဖစ္ေစတယ္။ ျမင္ႏိုင္တဲ့ေနရာ သာမကပါ၊ အထဲမွာ အဂၤါအ၀ ေဘးတဖက္ဆီ ဆက္ဆင္းသြားတဲ့ ျမင္းခြါပံုလို (တစ္ရွဴး) ရွိေသးတယ္။ ဒီအစိတ္အပိုင္းကိုပါ ထိမိရင္ ခံစားမႈပိုေစတယ္။ နာတာလည္း မရွိဘူး။
ေနာက္ထပ္ အေရးပါတာ လာျပန္ပါေသးတယ္။ G-spot ဆိုတဲ့ေနရာကို Dr. Ernst Grafenberg ကေန စေျပာခဲ့တာမို႔ သူ႔နာမည္ကို ဂုဏ္ျပဳထားတာပါ။ လူေျပာမ်ားတယ္။ တကယ္ ရွိတယ္-မရွိဘူး၊ ရွိရင္လည္း ဘယ္မွာရွိလဲ၊ ျငင္းေနၾကတံုးဘဲ။ (ဗဂ်ိဳင္းနား) နံရံရဲ႕ ေရွ႕-အေပၚပိုင္း၊ ဆီးစပ္ရိုး ေအာက္-ေနာက္နားမွာလို႔ ေျပာတယ္။ ေနရာကို ႏွစ္ခြ ေရးရတာကေတာ့ ခႏၶာေဗဒကို စာသင္သလို ေျပာရရင္ လူတေယာက္ကို “မတ္တပ္ရပ္၊ ေရွ႕တည့္တည့္ၾကည့္၊ လက္ကို ဆန္႔တန္း၊ လက္၀ါးကို ျဖန္႔ျပီး ေရွ႕ကို မ်က္ႏွာမူတဲ့ အေနအထား” ေပၚ မူတည္ျပီး၊ တခုနဲ႔တခုကို ႏိႈင္းေျပာရတယ္။ ဆိုလိုတာက လက္ေျမွာက္ထားေပမဲ့ တံေတာင္ဆစ္ဟာ လက္ေကာက္၀တ္ရဲ႕ အထက္မွာ။ အိပ္ေနေန၊ မေနေန အမ်ိဳးသမီး ဆီးသြားလမ္းဟာ (ဗဂ်ိဳင္းနား)ရဲ႕ ေရွ႕မွာ ရွိတယ္လို႔ ေျပာရတယ္။
ရင္သား၊ တင္ပါး နဲ႔ စအိုတို႔ကလည္း လိင္စိတ္ၾကြေစတဲ့အျပင္ (ေအာ္ဂဇင္) အထိ အေထာက္အကူျပဳတယ္။ တခ်ိဳ႕မွာ Sexual dreams အိပ္မက္ေၾကာင့္လည္း ရေစႏိုင္တယ္။
စကားပံုတခုရွိတယ္။ “ေယာက္်ားသည္ မီး၊ မိန္းမသည္ ေရ” တဲ့။ မီးကေန ေရကို ပြက္ဆူေစရပါသတဲ့။ ဒီသေဘာအတိုင္း Orgasm ရေအာင္ ေယာက္်ားကေန စြမ္းေဆာင္ေပးဘို႔ လိုတယ္။ အမ်ိဳးသမီးေတြက စိတ္ျဖစ္ေပၚလာဘို႔ အခ်ိန္ ပိုယူတယ္။ သူတို႔အမ်ားစုက Foreplay ၾကိဳတင္ႏိုးဆြမႈ လုပ္တာကို အမ်ိဳးသားေတြထက္ ပိုသေဘာက်တယ္။ ဘယ္လို လုပ္သင့္တယ္ ဆိုတာ ေဆးပညာ မတတ္လည္း နားလည္ၾကတာမို႔ မေရးေတာ့ပါ။ ေရးခ်င္တာက “မေလာပါနဲ႔။ အတင္း မျဖစ္မေန Orgasm ရေအာင္ အလုပ္မခိုင္းပါနဲ႔။ OG သြားျပခိုင္းတာကို ေနာက္ဆံုးၾကမွ စဥ္းစားပါ။”
စိတ္တူသေဘာတူ ေယာက္်ား Orgasm ရတာကို အမ်ိဳးသမီးက သိပ္တန္ဘိုးထားတယ္။ သူ႔မအတြက္ပါ ေက်နပ္မႈ ျဖစ္ေစတယ္။ အမ်ိဳးသမီးေတြက တခါ Orgasm ရျပီး၊ ဆက္တိုက္ဆိုသလို စိတ္ျဖစ္ေပၚမႈ ျပန္ရလာတယ္။ ေယာက္်ားမ်ား ကေတာ့ တခါျပီးတဲ့ေနာက္ အခ်ိန္ ကန္႔လန္႔ကာ ခ်လိုက္ရေသးတယ္။ အမ်ိဳးသမီးေတြက “တဆက္တည္း” တခါမက ရႏိုင္တယ္။ Multiple orgasms ရွိတာ ေသျခာတယ္။ ေနာက္တခါ ထပ္ရတာက ပိုေတာင္ ျပင္းထံေသးတယ္။ ေနာက္ျပန္ရဘို႔က အရင္တခါေလာက္ အခ်ိန္မယူဘူး။ ဆိုင္ရာေနရာ-အဂၤါေတြက ပိုျပီး Sensitive ျဖစ္လာလို႔ပါ။ သူတို႔မွာ (ေအာ္ဂဇင္) ကို ခံစားရခ်ိန္ကလည္း အမ်ိဳးသားထက္ အခ်ိန္ပိုၾကာတယ္။ “ေယာက္်ားထက္အရင္ မိန္းမက Orgasm ရတာမ်ိဳးက (ပါဖက္) ျဖစ္တယ္လို႔ ဆိုႏိုင္တယ္။”
Orgasm ရေစခ်င္ရင္ အမ်ိဳးသမီးအေနနဲ႔ စိတ္ပိုင္းအေျခအေန လံုျခံဳမႈရွိေနေစသင့္တယ္။ အေဖၚမွာ STD ရွိသလား။ သူမ်ားေတြ ျမင္မွာေလလား။ Orgasm ဆိုတာက ဘယ္လိုက ဘယ္လို ဆိုတာကိုပါ သိသင့္တယ္။ အမ်ိဳးသမီးကို သူ႔ဖါသူ (မာစတာေဘးရွင္း) အလုပ္ခိုင္းဘို႔လည္း အၾကံေပးၾကတယ္။ Fantasies အဆန္းေတြလည္း တခ်ိဳ႕က သေဘာက်တယ္။ သူမ်ားၾကိဳက္တာက ကိုယ့္အတြက္ ေကာင္းခ်င္မွ ေကာင္းတာကို သတိျပဳပါ။ အေနအထား ေရြးတတ္ပါ။ “သူမကို ဦးေဆာင္ေစတာဟာ အေကာင္းဆံုး နည္းလမ္းျဖစ္တယ္။”
ေယာက္်ားေတြက Orgasm control လုပ္ႏိုင္တာ၊ အမ်ိဳးသမီးေတြက Orgasm မ်ားမ်ားရတာမ်ိဳးက အေတြ႔အၾကံဳနဲ႔ အသိတရားေပၚမွာ မူတည္တယ္။ အိမ္ေထာင္က်ခါစ မျဖစ္ေသးတာ လူလိုကိုယ္လိုပါ။ မိန္းကေလးေတြဟာ ငယ္ရင္ ျဖစ္သြားခဲ့တာကို သိခ်င္မွ သိအံုးမယ္။ သူ႔အဆင့္နဲ႔သူ တိုးတက္လာမွာပါ။ ျဖစ္ေစ-ေကာင္းေစ လုပ္ႏိုင္တဲ့ ေဆး၀ါးေတြလည္း ရွိေတာ့ရွိတယ္။ အမ်ားအားျဖင့္ တရားမ၀င္ေဆးေတြမို႔ မေရးေတာ့ပါ။ နာမည္ၾကီး Viagra နဲ႔ အလားတူ Vigora ေဆးေတြဟာ ပန္းညွိဳးေရာဂါအတြက္ ျဖစ္ပါတယ္။ ဒီေဆးက က်ားအဂၤါမွာ ေသြးပိုစီးေလွ်ာက္ေစတယ္။ စိတ္ျဖစ္ေပၚမႈကို အားေပးတာ မဟုတ္ဘူး။ ပန္းညွိဳးတာ မဟုတ္လည္း သံုးရင္ အခ်ိန္ၾကာၾကာ ေတာင့္တင္းေနေစတယ္။ ဒါ့ေၾကာင့္ အမ်ိဳးသမီးကို Orgasm ရေအာင္ ကူညီဘို႔ အခ်ိန္ပိုရေစႏိုင္တယ္။ တၾကိမ္မွာ ၅၀ မီလီဂရမ္ဆို လံုေလာက္တယ္။
ဒီအခ်ိန္မ်ိဳးေတြမွာ အမ်ိဳးသမီးကေန Cry and Moan အသံထြက္တာ၊ ေအာ္တာ၊ ငိုမလိုျဖစ္တာမ်ိဳးက တေယာက္နဲ႔ တေယာက္ မတူဘူး။ အသံလံုး၀ မထြက္သေလာက္နဲ႔ က်ယ္ေလာင္တာအထိ ကြာျခားတယ္။ တေယာက္တည္း ေတာင္မွ တခ်ိန္နဲ႔ တခ်ိန္၊ တရြယ္နဲ႔ တရြယ္ မတူဘူး။ ဒါရိုက္တာကေန မင္းသားကို ေျပာခ်င္တယ္ “သူမ်ားလို မဟုတ္လို႔ ကိုယ့္မင္းသမီးကို အထင္မေသးသင့္ဘူး။”
(ရွိတ္စပီးယား) ရဲ႕ (လိုင္း) ေတြရွိတယ္။ "I will live in thy heart, die in thy lap, and be buried in thy eyes" "I will die bravely, like a smug bridegroom" “သူမရဲ႕ ေပါင္ၾကားမွာဘဲ ေသသြားပါေစ။” “ငါဟာ ေသြးနားထင္ေရာက္ေနတဲ့ သတို႔သားလို သတၲိရွိရွိ ေသသြားမယ္။” တဲ့။
Dr. တင့္ေဆြ
Read more...
Collapse...
Posted by Dr. Tint Swe at 2:12 PM 0 comments
Inverted nipples ႏို႔ပါးစပ္
Q: ေဒါက္တာခင္ဗ်ား။ ကၽြန္ေတာ့္ အမ်ဳိးသမီးမွာ “ႏုိ႔ပါးစပ္” ျဖစ္ေနပါတယ္။ အဲဒါ ဘယ္လို ကုသႏုိင္လဲ၊ ဘာေၾကာင့္ ျဖစ္တာလဲဆုိတာ ရွင္းျပေပးေစလိုပါတယ္။ ႏို႔သီးေခါင္းမွာ ပါးစပ္လိုေလး ျဖစ္ေနၿပီးေတာ့ ကေလးကို ႏုိ႔တုိက္ဖုိ႔ ႏုိ႕မထြက္တာပါ။ နာက်င္တဲ့ ေ၀ဒနာေတာ့ မခံစားရပါဘူး။ သူတို႔ တစ္မ်ဳိးလံုးျဖစ္တာလို႔ေတာ့ ေျပာပါတယ္။ ျဖစ္တာကေတာ့ ေမြးရာပါေပါ့ ဆရာ။ အသက္ကေတာ့ ၂၃ ထဲမွာပါ။ ကေလးေတာ့ မရေသးပါဘူး။ ကေလးယူတဲ့ အခ်ိန္က်ရင္ ကေလးအတြက္ အခက္အခဲျဖစ္မွာစိုးလို႔ ေမးၾကည့္တာပါ။ ေျဖရွင္းႏုိင္မယ့္ နည္းလမ္းေလး သိခ်င္လို႔ပါ။
ဗမာလိုေရာဂါနာမည္ ေပးတာေတြက တေယာက္နဲ႔တေယာက္၊ တရပ္နဲ႔တရပ္ မတူၾကလို႔ အေတာ္ၾကီး ဦးေႏွာက္စားတယ္။ အျဖစ္ႏိုင္ဆံုးကေတာ့ Inverted Nipple ႏို႔သီးထိပ္ဖ်ား အထဲခြက္၀င္ေနတာျဖစ္မယ္။ (ဂ်င္နရယ္) ရင္သားေရာဂါေဗဒ စာရင္းထဲမွာ မသြင္းဘူး။ အထူးခြဲစိတ္ပညာထဲမွာသာ ပါတယ္။ မွန္ပါတယ္ ကေလးကို ႏို႔တိုက္ရတဲ့အခါ ျပႆနာ ေပၚတယ္။ ဘယ္ေလာက္ဆိုးသလဲကို အဆင့္ေတြ သတ္မွတ္ထားတယ္။
ႏို႔သီးထိပ္ရဲ႕တစိတ္တပိုင္း၀င္ေနတာကုိ Dimpled ေခၚတယ္။ အကုန္ဆိုရင္ Inverted ေခၚတယ္။ တခ်ိဳ႕တ တဖက္ထဲ ျဖစ္တယ္။ နဲနဲသာျဖစ္သူက ကေလးကိုႏို႔တိုက္လို႔ ျပႆနာမၾကီးဘူး။ ကေလးက လမေစ့၊ အေလးခ်ိန္နည္းလြန္းရင္ေတာ့ ခက္မယ္။
အဆင့္ (၁) လက္နဲ႔ဆြဲထုတ္ေပးလို႔ လြယ္တယ္။ ႏို႔သီးေဘးက အညိဳေရာင္အ၀ိုင္း Areola ေပၚမွာ ဖိထားျပီး၊ ထိပ္ဖ်ားကို ထုတ္ေပးရတယ္။ အဆင့္ (၂) ဆြဲထုတ္လို႔ရျပီး၊ ျပန္၀င္သြားတဲ့အဆင့္။ မခြဲတဲ့နည္းကို စမ္းႏိုင္တယ္။ မရရင္ ခြဲစိတ္ရမယ္။ အဆင့္ (၃) ဆြဲထုတ္လို႔မရ။ ခြဲစိတ္ျပဳျပင္ရမယ္။
ခြဲစိတ္နည္း
အျပင္လူနာျဖစ္ျဖစ္ အတြင္းလူနာျဖစ္ျဖစ္ ကုေပးႏိုင္တယ္။ ထံုေဆးနဲ႔ခြဲတယ္။ ႏို႔သီးထိပ္ရဲ႕အေျခ၊ အေရာင္ရင့္ အ၀ိုင္း Nipple areola junction မွာ ဒါးနဲ႔ခြဲေပးျပီး၊ ႏို႔သီးဖ်ားကို ခြက္၀င္ေနေအာင္ ဆြဲထားတဲ့ (တစ္ရွဴး) Tethered structure ကို Release ရွင္းေပးရတယ္။ ဘယ္ေလာက္အထိ ရွင္းရမလဲဆိုတာက ျဖစ္ေနတဲ့အေပၚမွာ မူတည္တယ္။ ခြဲစိတ္ျပီးေနာက္ ေဆးထည့္တာကို (စပါယ္ရွယ္) လုပ္ေပးရတယ္။ Plastic and white non-stick padding dressings ကို ခြဲစိတ္အျပီး၊ ၂၄ နာရီအတြင္းမွာ သံုးရတယ္။ ႏို႔သီးထိပ္ပိုင္းကို ဖိႏွိပ္ထားသလိုမ်ိဳး မျဖစ္ေစေအာင္ လုပ္ရတယ္။ Cotton gauze အလည္မွာ အေပါက္ ေဖါက္ေပးတာမ်ိဳး ေျပာတာပါ။ ျပီးမွ Bra ခပ္ႏုႏု သိပ္မေခ်ာင္တာမ်ိဳး ၀တ္ေစရတယ္။ Tape ကေန အသားႏု တက္လာမဲ့ အေရျပားနဲ႔ (တစ္ရွဴး)ေတြကို မထိခိုက္ေစရပါ။ Antibiotic အျပင္ မနာေအာင္ Tylenol ေပးတယ္။
မခြဲစိတ္နည္း
Hoffman Technique နည္းကေတာ့ လက္နဲ႔ဘဲ ဆြဲထုတ္နည္းပါ။ အေရာင္ရင့္အ၀ိုင္း ႏို႔သီးထိပ္ေဘးကပ္လ်က္ေနရာမွာ လက္မနဲ႔ လက္ညွိဳးကိုထားျပီး၊ ခပ္တင္းတင္း ေအာက္ကို ဖိခ်၊ တျပိင္နက္တည္းမွာ ဘက္ႏွစ္ေခ်ာင္းကို အေ၀းကို ခြါေပးရတာပါ။ အနည္းဆံုး တေန႔ ၂-၅ ၾကိမ္လုပ္ရတယ္။
Breast Pump ႏို႔စုပ္စရာနဲ႔စုပ္နည္း၊ ၀ယ္လို႔လြယ္တယ္။ ေတာေတြမွာ ၀ယ္မေတာ့ သေဘၤာရြက္အရိုးနဲ႔ စုပ္ေပးၾကတယ္။ Evert-it Nipple Enhancer ဆိုတာလည္း Silicone နဲ႔လုပ္ထားတဲ့ Syringe ေဆးထိုးပိုက္လို ကရိယာျဖစ္တယ္။ ႏို႔မတိုက္ခင္ လုပ္ေပးရတယ္။ Nipple stimulation ႏို႔သီးထိပ္ကို ဆြေပးတာပါ။ လက္မနဲ႔ လက္ညွိဳးသံုး၊ ၁-၂ မိနစ္ ကိုင္ျပီး၊ Roll လုပ္ပါ။ ျပီးရင္ ခ်က္ခ်င္း ေအးေနတဲ့ (ေရခဲ)အ၀တ္နဲ႔ ထိေပးပါ။ ေရခဲကို အၾကာၾကီးေတာ့ မသံုးပါနဲ႔။ ထံုသြားမွာစိုးလို႔။ ဟိုရုပ္ရွင္မ်ိဳးရိုက္ရင္ အဲဒီေနရာကို အသားေပဘို႔ လုပ္တဲ့နည္းအတိုင္းပါဘဲ။
Medela SoftShells ဆိုတာက မခြဲစိတ္ဘဲ သံုးႏိုင္တယ္လို႔ ေၾကာ္ညာတဲ့ ပစၥည္းျဖစ္တယ္။ ခပ္ခံုခံုး ပလပ္စတစ္ခြံမွာ soft, flexible silicone ႏူးညံ့တဲ့ (စီလီကြန္) ပစၥည္းနဲ႔လုပ္တာ။ ေလ၀င္ဘို႔ အေပါက္လည္းပါတယ္။ ႏို႔ရည္ စုပ္ႏိုင္ေအာင္ Highly absorbent foam ထည့္ထားတယ္။ ႏို႔ရဲ႕ အေရာင္ရင့္ပိုင္း Areola ကို ဖိေပးထားတာမို႔ ႏို႔သီးထိပ္ကို စူထြက္လာ ေစတယ္။ အေပၚကေန ပံုမွန္၀တ္ဆင္ထားရင္ ပါေနမွန္း မသိရဘူး။
Avent Niplette ဆိုတာကလည္း Plastic thimble-like cup (ပလပ္စတစ္) ခြက္တခုပါ။ ႏို႔ထိပ္ပိုင္းကို ပန္းပုထုသလို Mould လုပ္တာမ်ိဳးပါဘဲ။ ထိပ္ဖ်ားစူထြက္ေစအာင္ ေဘးက အေရာင္ရင့္ပိုင္းကို ဖိေပးစရာ ျဖစ္ေနေအာင္လုပ္တာပါ။ British Journal of Plastic Surgery, December 1993 မွာ ေရးထားတယ္။ တလ-ကိုးသီတင္း ၀တ္ထားရင္ ႏို႔သီး ထြက္ေနမယ္လို႔ ဆိုတယ္။ ကုိယ္၀န္မေဆာင္ခင္နဲ႔ ကုိယ္၀န္ ၆ လအတြင္း သင့္တယ္လို႔ ေျပာတယ္။ ေမြးရာပါ အတြက္ေတာ့ အာမခံတာ မေတြ႔ရဘူး။
ဘယ္ကေလးမဆို ႏို႔တိုက္တာကို ေမြးျပီး၊ အေစာဆံုး (၂-၃ နာရီ အတြင္း) တိုက္သင့္တယ္။ အျဖဴေရာင္ႏို႔ရည္ မထြက္ေသးလည္း တိုက္ပါ။ ေရာဂါကို ခံႏိုင္တဲ့ (အင္တီေဘာ္ဒီ) ေတြပါတယ္။ ႏို႔သိပ္တင္းလာမွာကို ကာကြယ္ရာလည္း က်တယ္။ ကေလးကိုလည္း ႏို႔ေတြ သိပ္မမ်ားခင္ အစို႔သင္ရာလည္း ေရာက္တယ္။ ႏို႔တိုက္ေနတံုး ႏို႔အံုကို အေရာင္ရင့္ အ၀ိုင္း Areola အျပင္မွာ လက္မက အေပၚ၊ က်န္လက္ေခ်ာင္းေတြက ေအာက္ထားျပီး၊ ဖိေပးရတယ္။ ႏို႔တခါ တိုက္ျပီးတိုင္း ႏို႔ထိပ္ကို ေျခာက္ေနပါေစ။ တခ်ိဳ႕က Lansinoh brand lanolin ကို သံုးတယ္။
ကိုယ္၀န္ေဆာင္ကတည္းက ေရခ်ိဳးတိုင္း ထိပ္၀ကို အ၀တ္သန္႔နဲ႔ နဲနဲၾကမ္းၾကမ္းေလး ပြတ္ေပးျပီး၊ ႏို႔ထြက္ျပြန္ (၇-၁၅) ခု ထိပ္မွာ ေခြ်းစတာေတြ ပိတ္မေနေအာင္ သန္႔ေပးရမယ္။ ဗမာျပည္မွာ တခ်ိဳ႕အရပ္ေတြမွာ သားဦးေမြးရင္ ၃ ေယာက္မွာ ၁ ေယာက္ ႏို႔နာျဖစ္တတ္တယ္။ ျပည္မတည္ခင္ ႏို႔တင္း-နာလာခ်ိန္မွာ ႏို႔ညစ္တာ၊ စုပ္ေပးတာ၊ အပူကပ္ေပးတာ လုပ္ရတယ္။ မရရင္ (အင္တီဘိုင္ေအာတစ္) ေဆးေပးရတယ္။ ေနာက္ဆံုး ျပည္ရွိရင္ ခြဲထုတ္ရတယ္။ တင္ပါးနဲ႔ ႏို႔က ေနရာက်ယ္တာမို႔ Abscess အနာျဖစ္ရင္ အၾကီးၾကီးေတြ။ ခြဲရင္ အနာထဲ လက္ေခ်ာင္းတခု ၀င္ႏိုင္ေအာင္အထိ က်ယ္ရတာမ်ိဳး။ သူမ်ားဆီမွာ ကေလးႏို႔တိုက္ (စပါယ္ရွယ္လစ္) ဆိုတာရွိတယ္။ ႏို႔ကို MRI ရိုက္တာလည္း အထူးျပဳဘာသာရပ္ ရွိေသးတယ္။
Dr. တင့္ေဆြ
Read more...
Collapse...
Posted by Dr. Tint Swe at 2:11 PM 0 comments
Varicose veins ေသြးေၾကာထံုးျခင္း
“အေၾကာျပတ္ျခင္း” ကို ဖတ္ျပီး၊ “အေၾကာထံုး” တာလည္း သိခ်င္တယ္ဆိုလို႔။ ေနာက္တခါ “သားေၾကာျဖတ္” တာ ေရးရမလားဘဲ။
ဗမာစကားမွာ “အေၾကာ” ဆိုတာကို အလြယ္ သံုးတတ္ၾကတယ္။ Nerve အာရံုေၾကာ၊ Muscle ၾကြက္သား၊ Tendon အရြတ္၊ အကုန္ အေၾကာခ်ည္းဘဲ ေျပာတယ္။ တခါတေလ ဘာေျပာတယ္ဆိုတာ မွန္းမရတတ္ဘူး။ “ရွက္ေၾကာျပတ္တာ” တာ့ ဆရာ၀န္ေရာ၊ လူနာပါ အတူတူ သိၾကတယ္။ တျခားလူမ်ိဳးေတြက မသိၾကရွာဘူး။
ေသြးေၾကာဆိုတာ ႏွလံုးကေန တကုိယ္လံုး ေရာက္ေအာင္လႊတ္ေပးတဲ့ Artery ေသြးလႊတ္ေၾကာ နဲ႔ ခႏၶာကုိယ္အႏွံ႔ကေန ႏွလံုးဆီကို ျပန္လာတဲ့ Vein ေသြးျပန္ေၾကာ ဆိုျပီး ႏွစ္မ်ိဳးရွိတယ္။ Capillaries ေသြးေၾကာမွ်ဥ္ေလးေတြ ဆိုတာလည္း ရွိပါေသးတယ္။ မ်က္စိနဲ႔ေတာ့ မျမင္ႏိုင္ဘူး။ Varicose veins ေသြးေၾကာထံုးေရာဂါက ေသြးျပန္ေၾကာမွာ ျဖစ္တာပါ။
ေသြးျပန္ေၾကာ အတြင္းမွာ တဖက္သတ္သာ ေသြးစီးေအာင္လုပ္ေပးတဲ့ Leaflet Valves အဆို႔ရွင္ေတြ ရွိေနတယ္။ ေသြးလႊတ္ေၾကာကေတာ့ ႏွလံုးက ညွစ္ေပးလို႔ ေသြးစီးသြားေစႏိုင္ေပမဲ့၊ ေသြးျပန္ေၾကာထဲက ေသြးေတြ ေနာက္ျပန္ မစီးေအာင္ သူတို႔ကေန လုပ္ေပးၾကတယ္။ ဒီေကာင္ေတြ ေကာင္းေကာင္း အလုပ္ မလုပ္ေတာ့ရင္ ဒီေရာဂါ ရတယ္။ အမွန္က အေၾကာေတြ ထံုးေနတာေတာ့ မဟုတ္ဘူး။ ေဖါင္း-ေရာင္-တြန္႔ေနတာပါ။ ခပ္ျပာျပာ၊ အေရျပားေပၚမွာ ေဖါင္းၾကြေနတာ။ အမ်ားဆံုး ေတြ႔ႏိုင္တာက ေျခသလံုး ေနာက္ဖက္မွာ။ ၾကာေလ ေဖါင္းေလ။ ၾကည့္မေကာင္းတာအျပင္ နာတတ္တယ္။ ယားတတ္တယ္။
အသက္ ၅၀ ေက်ာ္ရင္ ၂ ေယာက္မွာ ၁ ေယာက္ေလာက္ အနည္းနဲ႔အမ်ား ရွိလာတတ္တယ္။ အမ်ိဳးသမီးေတြမွာ ပိုမ်ားတယ္။ မ်ိဳးရိုး လိုက္တတ္တယ္။ ကိုယ္၀န္ေဆာင္ရတာ၊ အ၀လြန္တာ၊ ေသြးဆံုးတာ၊ အသက္ၾကီးတာ၊ အၾကာၾကီး ရပ္ရတာ၊ ေျခေထာက္ ခိုက္မိတာေတြေၾကာင့္ ျဖစ္လာေစႏိုင္တယ္။ Piles လိပ္ေခါင္းဆိုတာလည္း စအိုမွာ ဒီလိုသေဘာ ျဖစ္တာပါဘဲ။ ဒါ့အျပင္ ခပ္ဆင္ဆင္ Spider veins ပင့္ကူလို ျဖစ္ေနတာလည္း ရွိတယ္။
ေျခေထာက္ ေရာင္လာမယ္။ Cramps ၾကြက္သား နာတာ ျဖစ္တတ္တယ္။ သူကို ခိုက္မိလို႔ အနာျဖစ္ရင္ ေပ်ာက္ခဲလွတယ္။ အနာကို ခိုက္မိျပန္ရင္ ေသြးအလြန္ထြက္မယ္။ ေျခမ်က္စိအနားမွာ ျဖစ္ေလ့ရွိတယ္။ ႏွင္းကူနာလိုပါ ျဖစ္လာတတ္တယ္။ အသက္ၾကီးသူေတြဆိုရင္ Thrombophlebitis ေသြးျပန္ေၾကာေရာင္တာ ျဖစ္တတ္တယ္။ ျပႆနာ ၾကီးတာက သိပ္ဆိုးမွပါ။ ေသြးေလွ်ာက္တာ နည္းလြန္းလာလို႔။ လမ္းေတာင္ မေလွ်ာက္ႏိုင္၊ မရပ္ႏိုင္ ျဖစ္လာတယ္။ တခ်ိဳ႕ၾက အနာက Carcinoma or Sarcoma ကင္ဆာ ေျပာင္းသြားတတ္ ေသးတယ္။
ေျခေထာက္ျမွင့္ထားျပီး နားပါ။ Compression stockings ၾကပ္ေအာင္စီမံထားတဲ့ ေျခအိမ္တမ်ိဳး ၀တ္ထားပါ။ နာတာကို Ibuprofen ေသာက္ရတယ္။ Aspirin ကေတာ့ ေသြးခဲတာအတြက္ပါ ေကာင္းတယ္။ အစာလမ္း ေသြးမယိုေအာင္ေတာ့ သတိထားပါ။ ေသြးခဲတာျဖစ္ရင္ ေသြးမခဲေဆး Anti-coagulation ေပးမယ္။ Thrombectomy, Foam Sclerotherapy အခဲကိုခြဲထုတ္တာ လုပ္ရတယ္။
ေသြးေၾကာထံုးတာကို သမားရိုးက် ခြဲစိတ္နည္းက Vein stripping ျဖစ္တယ္။ ျဖစ္တဲ့ေသြးျပန္ေၾကာကို ခြဲထုတ္ျပစ္တာပါ။ ေခတ္ေပၚနည္းကေတာ့ Ultrasound သံုးျပီး Sclerotherapy နဲ႔ ေရဒီယိုလိႈင္းသံုးတဲ့ Radiofrequency ablation ေနာက္ျပီး ေလဆာသံုးတဲ့ Endovenous laser နည္းေတြျဖစ္တယ္။ ေျခေထာက္ကေန ႏွလံုးဆီကို ျပန္လာတဲ့ ေသြးေတြရဲ႕ ၉၀% က အတြင္းပိုင္းက ေသြးျပန္ေၾကာေတြကေန လုပ္ေပးတာမို႔၊ ေသြးေၾကာထံုး ျဖစ္ေစတတ္တဲ့ အေပၚယံ ေသြးျပန္ေၾကာကို ခြဲစိတ္ထုတ္ျပစ္တာ ျပႆနာမၾကီးဘူး။
ေျခေထာက္ အဖ်ားပိုင္းကို ျမွင့္ထားျပီး နားပါ၊ ထိုင္ေနရင္လည္း ေျခေထာက္ေတြကို ခ်ိတ္မထားနဲ႔။ ေအာက္ပိုင္း အ၀တ္အစား ခပ္ေခ်ာင္ေခ်ာင္၀တ္။ ထမီ နဲ႔ ဂါ၀န္။ စကပ္လည္းရတယ္။ မတိုေစနဲ႔ အေၾကာထံုးတာ လူျမင္မယ္။ အ၀ မလြန္၊ အလြန္ မ၀ေစနဲ႔။ ရပ္ရတဲ့ အလုပ္မွန္သမွ် ေရွာင္။ မတ္တတ္ရြာကလူေတြ သတိထား။ မရပ္ရေအာင္ ေရေတာင္ မခ်ိဳးနဲ႔ ေရဘဲကူး။ ရွဴေပါက္ရင္လည္း ရပ္မေပါက္နဲ႔။ အမ်ိဳးသမီးေတြ အျဖစ္မ်ားတာ ဒါ့ေၾကာင့္ေတာ့ မဟုတ္ဘူး။ ကုိယ္၀န္မေဆာင္နဲ႔။ ေသြးမဆံုးေစနဲ႔။ အသက္ မၾကီးေစနဲ႔။
Dr. တင့္ေဆြ
Read more...
Collapse...
Posted by Dr. Tint Swe at 2:09 PM 0 comments
Low Back Pain ခါးေကာင္းေမာင္းသန္ၾကေစ
ခ်င္းတြင္းျမစ္ထဲကို အေနာက္ဖက္ကေန စီး၀င္တဲ့ “ယမား” ႏွစ္ခုရွိတယ္။ ယမားဆိုတာက ေႏြဆိုရင္ ေရမရွိတဲ့ ေခ်ာင္းပါ။ လူၾကီးသူမေတြက “ေရမရွိတဲ့ေခ်ာင္း၊ ႏွာေခါင္းႏွစ္ ဘာျဖစ္ေစ-ညာျဖစ္ေစ” ေျပာေလ့ရွိတာေပါ့။ အဲ ႕႕႕ မိုးမ်ား ရြာလိုက္လို႔ ကေတာ့ တေခၚေလာက္သာ က်ယ္တဲ့ယမားကို ကန္႔လန္႔ျဖတ္ မကူးေလနဲ႔။ ဘယ္ေလာက္ သန္တဲ့ႏြားျဖစ္ျဖစ္၊ ဘယ္ေလာက္ ျမန္တဲ့လူျဖစ္ျဖစ္ မလြတ္ေရးခ် မလြတ္။
ယမားေခ်ာင္းေဘး ေရေကာင္းသလား မေမးနဲ႔။ ေျမအမ်ိဳးအစားကလည္း တနယ္ေျမမ လို႔ေခၚတယ္။ မဲျပီး၊ ေစးေနတာမ်ိဳး။ ပဲ-ေျပာင္း-ႏွမ္း-၀ါ-ဂ်ံဳ အကုန္စိုက္။ အထြက္လည္း ေကာင္းတယ္။ မေကာင္းတာကေတာ့ မိုးရြာျပီဆိုတာနဲ႔ ကားမေျပာနဲ႔၊ လွည္းဘီးေတာင္ မလည္ႏိုင္ေတာ့ဘူး။ တေအာင့္ေန တခါ၊ လွည္းဘီးကရြံ႕ကို ျခစ္ျပစ္ပါမွ ခရီးဆက္ႏိုင္မယ္။ ေခ်ာင္းစပ္-ေခ်ာင္းေဘးမွာ ၾကက္သြန္၊ ခရမ္းခ်ဥ္၊ လာစိုက္ၾကတယ္။ သရက္ပင္၊ အုန္းပင္ဆိုတာ သားသမီး အေမြေပးရင္ စာရင္း၀င္တယ္။ ခ်င္းေတာင္မွာ ပ်ားအံုက မိန္းမေတာင္းရင္ တင္ေတာင္းလို႔ ရသလိုေပါ့။ ယမားႏွစ္ခုၾကားမွာ ဟိုအရင္က မစိုက္ဘူးတဲ့ ကုလားပဲနဲ႔ ဂ်ံဳကို ေျပာင္းစိုက္ၾကေတာ့ ယင္းမာပင္ဂ်ံဳ၊ ပုလဲဂ်ံဳ၊ ဆားလင္ၾကီးဂ်ံဳ၊ ေစ်းေကာင္းရတယ္။
ဒီလိုဆိုလိုက္ေတာ့ ဒီနယ္မွာ ေမြးတဲ့ကေလး ၾကီးရင္ စိုက္ပ်ိဳးေရးသမားျဖစ္မယ္ ထင္ႏိုင္ေလာက္ပါရဲ႕။ ျဖစ္ေတာ့ မလို႔ဘဲ။ ဆယ္တန္း ေအာင္ေတာ့ အမွတ္ေပးစနစ္အသစ္နဲ႔ ညားခဲ့တယ္။ ေနာက္လူေတြက သိၾကမွာ မဟုတ္ဘူး။ ေနာက္လူေတြရဲ႕ အသစ္-အဆန္းေတြကိုလည္း ေရွ႕လူေတြ မခ်စ္-မနန္းၾကဖူးဘူးသလိုေပါ့။ အဲဒီေခတ္ ဆယ္တန္းေအာင္ခ်ိန္မွာ ဘယ္ပညာ၊ ဘယ္စာ ဆက္သင္မလဲဆိုတာ ဦးစားေပး သံုးခု ေရြးၾကရတယ္။
၁၆ ႏွစ္သားဆိုေတာ့ ၾကိဳက္တာကို သိပ္မေရြးတတ္ေသးဘူး မဟုတ္လား။ ေဆး၊ စက္မႈ၊ ဆိုတာေတြက ထိပ္က။ တန္ရာနဲ႔ ၾကိဳက္ရာ ႏွစ္ခုလံုး ေရြးလိုက္ရပါတယ္။ ကုိယ့္အမွတ္ကို ကိုယ္ကမွ အထင္မၾကီးရင္ ဘယ္သူလာၾကီးမလဲ။ ေဆးကို တစ္။ အမ်ားဆံုးရတဲ့ ဘာသာ (ေမဂ်ာ)ကို ႏွစ္။ တခုက်န္ေသးတာ ဘာေရြးရမလဲ။ ကဲကြာ တတိယ ဦးစားေပး စိုက္ပ်ိဳးေရး။ ေတာသူ-ေတာင္သား မ်ိဳးရိုးျဖစ္လို႔ေတာ့ မဟုတ္ဘူး။ မႏၲေလးမွာရွိတဲ့ ေက်ာင္းေတြကိုသာ ေရြးလိုက္ရလို႔ပါ။
အလုပ္အကိုင္ရျပီး၊ အေတာ္ၾကာမွ ကိုယ့္ျမိဳ႕ကိုယ္နယ္ကို တာ၀န္နဲ႔ ျပန္လာရတယ္။ အဲဒီအခ်ိန္မွာ ၀ါေတြမစိုက္ၾကေတာ့လို႔ ၀ါစက္ေတြ မလည္ႏိုင္တာ အေတာ္ၾကာျပီတဲ့။ ဒါေပမဲ့ ကြ်န္ေတာ္တို႔အဖို႔ အသံုးၾကတာ သြားေတြ႔ရတယ္။ ၀ါလွမ္းတဲ့ အုတ္ခံုၾကီး။ ၈၇ ေပ x ၃၆ ေပ။ အေနေတာ္ဘဲ။ “ပုလဲ-အိုးပင္း” တင္းနစ္ ကစားကြင္း လုပ္လိုက္ၾကတယ္။
တရက္ၾကေတာ့ တင္းနစ္ကစားရင္း ေဘာလံုးကို ရိုက္ဖို႔ ၾကိဳးစားတာ ကိုယ္ေအာက္ပိုင္းက မေရြ႕ႏိုင္ဘဲ၊ အထက္ပိုင္းက ေရွ႕တက္လိုက္မိေတာ့ ခါးနာပါေလေရာ့။ အေတာ့္ကို ခံရသဗ်။ ခါးနာတဲ့လူေတြက အမ်ားသား။ စာရင္းမွတ္ ေလ့လာသူမ်ားက လူ ငါးေယာက္မွာ ေလးေယာက္က ျဖစ္ဖူးသတဲ့။ အေၾကာင္းအမ်ိဳးမ်ိဳးနဲ႔ နာတတ္တာ။ ေယာက်္ား-မိန္းမ မေရြးဘူး။ အရြယ္က လူလတ္ပိုင္း ျဖစ္တတ္ၾကတယ္။ ဒါေပတဲ့ မ်ားေသာအားျဖင့္ သာမန္ကာရွန္ကာနဲ႔ ေပ်ာက္ပါတယ္။ နာတာကို နားျပီး၊ အကိုက္ေပ်ာက္ေဆးေသာက္ ေပ်ာက္တာမ်ိဳး၊ မဆိုးလွပါဘူး။ အဲလို ကံေကာင္းသူ မဟုတ္ရင္ေတာ့ နာမယ္၊ ၾကာမယ္။ တခါျဖစ္ဖူးရင္ ထပ္ထပ္လည္း ျဖစ္တတ္ေသးတယ္။
အကိုက္အခဲ ေပ်ာက္ေဆးကို ပဲေလွာ္လို၊ အိမ္တိုင္းမွာရွိ၊ လူတိုင္းလဲသိတယ္။ (ဘတ္စ္ပရို)၊ (ေအပီစီ)၊ ပ်င္းတာ လိုခ်င္ရင္ (အနာဂ်က္ဆင္)၊ အခုေနာက္ပိုင္း၊ Ibuprofen, Combiflam, Diclofenic နာမည္ေတြက အမ်ိဳးမ်ိဳး။ ေဆးနာမည္ ဆိုတာ ကုပၼဏီေတြက ေပးတဲ့နာမည္ Brand name နဲ႔ ေဆးနာမည္ Generic name ဆိုတာ ႏွစ္မ်ိဳးမွတ္ဘို႔ လိုပါတယ္။ အကိုက္အခဲ ေပ်ာက္ေဆးဆိုတာက ေရတြက္မကုန္ေအာင္ နာမည္မ်ိဳးစံုေပမဲ့၊ အမ်ိဳးအစား သံုး-ေလးမ်ိဳး ေလာက္သာ ရွိတာပါ။ NSAID အုပ္စုလို႔ နာမည္ေပးထားတာ။ (စတီရြိဳက္) မပါတဲ့ အနာေပ်ာက္ေဆး။ Steroid ဆိုတာ ေဟာ္မုန္းလိုဘဲ အာနိသင္ကျပင္း၊ ေဘးထြက္ဆိုးက်ိဳးကလဲ မရွင္း၊ ပဲေလွာ္လို မစားဘဲ၊ ဒူးရင္းသီးလို တခါတေလမွ ေသေသျခာျခာ၊ စားရတာမ်ိဳး။
Pain killer လို႔ အလြယ္ေျပာေပမဲ့ သတၲိက သံုးမ်ိဳးေတာင္ရွိတယ္။ နာတာလဲ ေပ်ာက္၊ ဖ်ားတာလဲ က်။ ေရာင္တာလဲ ေလ်ာ့လို႔ “သံုးလြန္းတင္ေဆး” ျဖစ္တယ္။ တကယ္ ပဲေလွာ္လို စားႏိုင္တာကေတာ့ (ပါရာစီတေမာ)။ ေက်ာင္းေနတံုးက ဒီေဆးကို အေရးမလုပ္ခဲ့ၾကဘူး။ ေနာက္ေတာ့ ေသြးထြက္တတ္တဲ့ ေရာဂါေတြ ေခတ္စားလာ။ ဗိုက္နာေရာဂါတို႔၊ ေသြးလြန္-တုပ္ေကြးတို႔၊ ဟိုက-ဒီက ေသြးယိုတာတို႔ မ်ားလာေတာ့ အကိုက္ေပ်ာက္ေဆးေတြကို တေလးတစား၊ သတိထားရာကေန တခ်ိန္က လူသိမမ်ားခဲ့တဲ့ ကို(ပါရာ)က ေနရာ ရလာေတာ့တယ္။
ဆိုးတဲ့ ခါးနာမ်ိဳးက ေတာ္ေတာ့္ အနာေပ်ာက္ေဆးနဲ႔ မရေတာ့ဘူး။ အျပင္းစားေတြ သံုးရတယ္။ ဘိန္းတမ်ိဳးမ်ိဳး ပါတဲ့ ေဆးမ်ိဳးကို ေျပာတာ။ ေနာက္ျပီး Muscular relaxant ၾကြက္သားေျပာ့ေဆးလဲ ေပးရတတ္တယ္။ ခက္တာက ေဆးရွိန္ ရွိေနတံုးမွာ အနာသက္သာမယ္။ “ခါးနာတို႔မည္သည္ ေဆးတခုတည္းနဲ႔ မရပါ။”
ခါးနာသူမ်ား “အအိပ္-အေန-အထိုင္” ဤသံုးမ်ိဳး ခ်က္ပိုင္ဘို႔ လိုတယ္။ အိပ္ရင္ ၾကမ္းခင္း မာမာမွာ ခါးစန္႔စန္႔၊ ေခါင္းအုံး နိမ့္နိမ့္ အိပ္ပါေလ။ သိပ္နာေနခ်ိန္ ေခါင္းအံုးမသံုးဘဲ ေလ့က်င္းခန္းသေဘာမ်ိဳး လွဲေနပါ။ ဆင္းရဲသားၾကိဳက္ပါ။ ပက္လက္ ကုလားထိုင္မွာ မထိုင္ေလနဲ႔။ ေမြ႕ယာ မသံုးနဲ႔၊ (ဒရင္း-ဘက္) မ၀ယ္နဲ႔၊ Hammocks ဆိုတဲ့ ၾကိဳးတို႔၊ အ၀တ္တို႔နဲ႔ လုပ္ထားတဲ့ ပုခက္အိပ္ယာနဲ႔ စတိုင္ မထုတ္ပါနဲ႔။
ထိုင္ရင္ ေက်ာမွီပါရမယ္။ ေပါင္က အခင္းမွာ ကပ္ေနသလို ေက်ာက ေနာက္မွီမွာ ကပ္ေနပါေစ။ ေဆာင့္ေၾကာင့္ မထိုင္ပါနဲ႔။ လက္တ၀ါးေလာက္သာ ျမင့္တဲ့ ဖင္ထိုင္ခံုမွာ ထမင္းခ်က္ရင္း၊ မီးလႈံရင္း။ အတင္းေျပာရင္း၊ သန္းရွာရင္း၊ မထိုင္ပါနဲ႔။ တီဗြီကို လွဲရင္းၾကည့္မယ္ ဆိုပါေတာ့၊ ဆက္တီ-ကူရွင္ေပၚမွာ ငါးထပ္သားျပားကို ခင္းထားမွ ေကာင္းမယ္။ သိၾကားမင္းရဲ႕ ကဗၺလာမ်ိဳးနဲ႔ မရဘူး။
မနက္လင္းလို႔ မ်က္ႏွာသစ္ရင္ ျပႆနာတက္ျပီ။ ခါးကို ကုန္းလိုက္လို႔ကေတာ့ ပိုဆိုးမယ္။ မကုန္းရင္လည္း ဗိုက္ကို ေရစိုျပီ။ စိုပါေစ။ လက္ေဆး၊ ပန္းကန္ေဆး၊ အ၀တ္ေလွ်ာ္၊ ဘာမဆို ခါးကုိ ဆန္႔ျပီးမွ လုပ္ပါ။ ကြန္ျပဴတာမွာ ထိုင္တဲ့အခါ လက္ေကာက္၀တ္ကိုဘဲ သတိေပးေနတာနဲ႔ မလံုေလာက္ဘူး။ တံခါး၊ ဘီရို၊ စားပြဲ၊ လက္ေဆးခြက္ေတြ အားလံုးဟာ ကိုယ့္အရပ္နဲ႔ ကိုက္ေနဘို႔ လိုတယ္။ ဘယ္ေလာက္ဘဲ ေျပာင္လက္ ေခ်ာေမြ႔ေနေအာင္ လုပ္ထားပါေစ၊ ေရႊကြပ္ ထားအံုးေတာ့ အနိမ့္အျမင့္ မကိုက္တဲ့ အသံုးအေဆာင္ဟာ ရန္သူဘဲ။
ခါးနာတာကို ခါးမွာ အပူကပ္ရင္ သက္သာႏိုင္တယ္။ ပရုပ္-ပလာစတာ၊ ငရုပ္သီး-ပလာစတာ ဆိုတာမ်ိဳး၊ (အင္ဖရာ-ရက္) ဆိုတဲ့ အနီေအာက္ေရာင္ျခည္နဲ႔ မီးနီကင္တာလဲ အေထာက္အကူရပါတယ္။ Physiotherapy (ဖီဇီယို) ေခၚတဲ့ ဖေယာင္းကပ္ေပးတာတို႔၊ အကူပစၥည္းေတြနဲ႔ ေလ့က်င္ခန္း လုပ္တာတို႔လဲ လုပ္ႏိုင္တယ္။ သိဘို႔က အခုျဖစ္ေနတာကိုသာ သက္သာေစတာပါ။ ခါးနာေစေအာင္ လုပ္မိျပန္ရင္ ျပန္ျဖစ္မယ္။ ကံဆိုးသူမ်ား ခါးနာလို႔ အာရံုေၾကာသြားထိရင္ ခြဲစိတ္ကုသဘို႔ လိုမယ္။ ေခတ္စားလာတဲ့ ကုနည္းတခုက ခါးမွာ အဂၤေတလို အစြမ္းရွိတဲ့ ေဆးထိုးေပးတာပါ။
စားရင္း ေသာက္ရင္းေတာ့ ဒီစာ ဆက္မဖတ္နဲ႔ေနာ္၊ အိမ္သာတက္တာ စပါယ္ရွယ္မွ ျဖစ္တာကို ေရးခ်င္လို႔ပါ။ Squat toilet ေဆာင့္ေၾကာင့္ထိုင္ အိမ္သာနဲ႔ ရွင္ခန္းျဖတ္ေပေတာ့။ ဒီေနရာမွာ ဗိုလ္ဆန္ဘို႔ လိုပါတယ္။ ဒူးနဲ႔ခါးကို ၉၀ ဒီဂရီ ထားထိုင္လို႔ ရတဲ့ English type အိမ္သာ အမ်ိဳးအစားနဲ႔သာ ခါးနာသူမ်ား ထိုက္တန္တယ္။ ဆင္းရဲသားေတြ ကံမေကာင္းဘူး။ အစားမေတာ္ တလုပ္၊ အသြားမေတာ္ တလွမ္း။ ကစားမေတာ္ေတာ့ တလွမ္းေတာင္ မလွမ္းရဘူး ျဖစ္တတ္တယ္။ စားသတိ၊ သြားသတိ၊ ကစားသတိ ရွိႏိုင္ၾကပါေစ။
Dr. တင့္ေဆြ
ခ်င္းတြင္းသားမ်ား (ဘေလာ့ခ္)မွာ ဒီစာကို စေရးရာကေန ဒီစာမ်ိဳးေတြ ေရးျဖစ္တယ္။
Read more...
Collapse...
Posted by Dr. Tint Swe at 2:08 PM 0 comments
Lesions on penis က်ားလိင္အဂၤါ အနာမ်ား
အသက္ ၁၈ ႏွစ္ျပည့္မွ ဖတ္ပါ (၂၀)
ႏိုင္ငံတခုကို ေရာက္ေနတဲ့ (ဘေလာ့ခ္)ကိုလည္းဖတ္တဲ့၊ ေရာဂါတခုခုလည္းရွိေနတဲ့ ျမန္မာအမ်ိဳးသားတဦးရဲ႕ အေမးကို ဒီလို ေျဖလိုက္ပါတယ္။
၁။ က်ားလိင္တံမွာ တခုမက အစုလိုက္နာတဲ့ အနာဆိုရင္ genital herpes ေရယံု ျဖစ္ႏိုင္ပါတယ္။ လိင္တံမွာသာမက စအို နဲ႔ တင္ပါးတဝွိဳက္မွာလဲ ေပါက္တတ္ပါတယ္။ ျဖစ္ျဖစ္ခ်င္း တခ်ိဳ႕မွာ ကိုယ္နဲနဲ ပူတတ္တယ္။ မ်ားေသာအားျဖင့္ STD လိင္လမ္းေၾကာင္း ကတဆင့္ ကူးစက္ေရာဂါတမ်ိဳးျဖစ္တယ္။ ေယာက္်ားေတြမွာ အျဖစ္မ်ားေပမဲ့ အမ်ိဳးသမီးေတြမွာလဲ ျဖစ္ႏိုင္တယ္။
ေရယံု ဟာ ဗိုင္းရပ္စ္ ေၾကာင့္ျဖစ္တာမို႔ အတိအက်ေျပာရရင္ ေဆးမႏိုင္ပါ။ ကုသတာရဲ႕ ရည္မွန္းခ်က္ဟာ အေနရအထိုင္ရ သက္ေသာေအာင္၊ ဆက္မပြါးေအာင္၊ သူမ်ားကို မကူးေအာင္လုပ္ဘို႔ပါ။ သန္႔ရွင္းေရး လုပ္တာ ေကာင္းတယ္။ အဝတ္အစား ဝတ္တာတာင္ cotton underwear ေကာင္းတယ္။ အတူေနတာ (ဆက္ဆံတာ) ကို ေရွာင္ပါ။
Acyclovir (Zovirax), Famciclovir (Famvir), or Valacyclovir (Valtrex) ေတြဟာ ဗိုင္းရပ္စ္ေဆးေတြပါ။ နာတယ္ဆိုရင္ အနာသက္သာေဆးေတြ Ibuprofen (Advil) or Acetaminophen (Tylenol) ေသာက္ရပါမယ္။ သဘာဝေဆးနည္း ေတြထဲမွာ Red Marine Algae, Vir-L-Lysine, Choraphor, Aviralex, Aeura, H-Balm ေတြပါတယ္။ Acyclovir က ေဆးျပား၊ ေဆးေတာင့္၊ ေဆးရည္ရွိတယ္။ တေန႔ကို ၂-၅ ၾကိမ္နဲ႔ ၅-၁၀ ရက္ေသာက္ရတယ္။ လိင္လမ္းမွာ ျဖစ္တာမ်ိဳးကိုေတာ့ ၁ ႏွစ္အထိ ေပးရတာလဲရွိတယ္။
၂။ အနာက မံုလာပြင့္လိုသ႑ာန္ဆိုရင္ ၾကြက္ႏို႔ျဖစ္မယ္။ ေနာက္ဆက္တြဲ ပိုးထပ္ဝင္တာမရွိသ၍ မနာပါ။ နဲနဲ ယားတာ ပူတာမ်ိဳးရွိတတ္ပါတယ္။ အရည္ထြက္တာမ်ိဳးလဲရွိႏိုင္တယ္။ ၾကြက္ႏို႔ကုဘို႔ သတ္သတ္ေရးထားပါတယ္။
၃။ က်ားလိင္တံမွာ တခုတည္းေသာ အနာ(အဖု)ဆိုရင္ Syphilis ျဖစ္ႏိုင္ပါတယ္။ မနာတဲ့အနာ ကို Chancre လို႔ ေခၚပါတယ္။ ဒီအနာနဲ႔တြဲျပီး ေပါင္ျခံမွာ အၾကိတ္ထြက္လာပါမယ္။ ဒီအနာ၊ အၾကိတ္ေတြက ၃-၆ ပါတ္ေလာက္ေနလို႔ သူ႔အလိုလို ေပ်ာက္သြားတာဟာ ပိုးကင္းသြားတာ မဟုတ္ပါ။ ေသြးစစ္ရင္ VDRL ဆိုတာလုပ္ရလို႔ + ျဖစ္ရင္ syphilis ရွိတယ္လို႔ ေခၚတယ္။
Syphilis ကို ဘာလကၡဏာမွ မေပၚဘဲ ေသြးစစ္လို႔ ရွိေနရင္လဲ တာရွည္ခံ(ပင္နစလင္)ထိုးေဆး Benzathine penicillin G ကို တခါထိုးရင္ ၂႕၄ ယူနစ္ တပါတ္တခါ၊ ေပါင္း ၃ ခါ ထိုးရတယ္။
၄။ က်ားလိင္တံမွာ တခုမက ပန္းေရာင္နဲ႔ အေရျပားေပၚခပ္ေဖါင္းေဖါင္းေလးျဖစ္တာမ်ိဳးက Molluscum contagiosum ေခၚတဲ့ ဗိုင္းရပ္စ္ ေၾကာင့္ျဖစ္ရတာ ျဖစ္ႏိုင္ပါတယ္။ အမ်ားအားျဖင့္ မနာပါ။ တခါတေလ နာျပီး၊ ယားသလိုျဖစ္ႏိုင္တယ္။ ဗိုင္းရပ္စ္ေဆးေတြကို အားကိုးပါ။
၅။ က်ားလိင္တံမွာ အနာေတြက တခုမကလဲရွိ နာလဲနာ၊ ေပါင္ျခံမွာလဲ အၾကိတ္ရွိတာဆိုရင္ Chancroid လို႔ ေခၚတယ္။ ၁ လကၼရဲ႕ ရွစ္ပံု ၁ ပံုကေန ၂ လကၼထိရွိႏိုင္တယ္။ နခမ္းသားတိတိက်က်ရွိတယ္။ ညီညီညာညာမဟုတ္ဖူး။ ထိရင္၊ လွဳတ္ရင္ ေသြးထြက္ႏိုင္တယ္။ မီးခိုးေရာင္ ဒါမွမဟုတ္ ခပ္ဝါဝါေနမယ္။ ပဋိဇီဝေဆး Azithromycin, Ceftriaxone, Ciprofloxacin, and Erythromycin ေတြက ႏိုင္တယ္။ ေပါင္ျခံအၾကိတ္က လိုအပ္ရင္ ခြဲစိတ္ရပါမယ္။
၆။ က်ားလိင္တံမွာ ခပ္မဲမဲအကြက္ကို သာမန္မ်က္စိနဲ႔မျမင္ရသေလာက္ရွိတာမ်ိဳးက ရွာရွားပါးပါး Crabs ေခၚတာ ျဖစ္ႏိုင္တယ္။ အမႊးေတြမွာ ဥေတြရွိေနပါမယ္။ သူ႔ကိုၾက ျမင္ရတယ္။
၇။ က်ားလိင္တံမွာ အေတာ္ယားတဲ့ ခပ္နီနီ အနာေတြဟာ scabies ယားနာပါ။ ေဆးေတြကေတာ့ Permethrin, Crotamiton နဲ႔ Benzyl benzoate ျဖစ္ပါတယ္။
ဂ။ ေပါင္ျခံမွာ တျခားေနရာေတြမွာ ေပါက္တာမ်ိဳး (ဗက္တီးရီးယား)ေၾကာင့္ ျဖစ္တဲ့ ရိုးရိုးအနာ Abscesses လဲ ေပါက္ႏိုင္တယ္။ ပဋိဇီဝေဆးေတြက ႏိုင္ပါတယ္။
၉။ လိင္တံ ကင္ဆာ Cancer penis
အမွန္ေျပာရရင္ ဘယ္ေနရာမွာျဖစ္တဲ့ ကင္ဆာျဖစ္ျဖစ္ ဘာ့ေၾကာင့္ျဖစ္ရတယ္ဆိုတာ ကေန႔အထိ မသိေသးပါ။
လိင္တံကိုဖံုးတဲ့ အေရျပားေအာင္မွာ အနံဆိုးဆိုး၊ ခပ္ျပစ္ျပစ္ အညစ္အေၾကးေတြရွိေနရင္ ကင္ဆာျဖစ္ေစတတ္တယ္။ တခ်ိန္က ၾကြက္ႏို႔ျဖစ္ဘူးသူ၊ လိင္တံအေရျပားကို ငံုေနပါလ်က္ မလွီးျဖတ္ထားသူ၊ သန္႔ရွင္းေရးနဲသူေတြဟာလဲ ကင္ဆာ ျဖစ္ေစတတ္တယ္။
အနာလိုလို အလံုးလိုလို အၾကိတ္အခဲလိုလိုစ ျဖစ္တာပါ။ ၾကြက္ႏို႔နဲ႔လဲတူတယ္။ မံုလာပြင့္လိုေနတယ္။ ျဖစ္ရင္ မနာတာက မ်ားတယ္။ ေနာက္ၾကမွ ေသြးထြက္တာ၊ နာတာေတြျဖစ္လာတယ္။ လိင္တံရဲ႔ထိပ္ပိုင္းမွာ အျဖစ္အမ်ားဆံုးပါ။
ေသျခာေအာင္ အသားစျဖတ္ယူစစ္ေဆးနည္း Biopsy လုပ္ရမယ္။ ကုသနည္းမွာ Chemotherapy ေဆးေပးတာ၊ Radiation ဓါတ္ကင္တာ၊ Surgery ခြဲစိတ္ကုသတာေတြပါတယ္။
(အသံုးအႏွဳန္း ရိုင္းတာေလးမ်ား ပါသြားရင္ ကန္ေတာ့ပါဗ်ာ။)
Dr. တင့္ေဆြ
Read more...
Collapse...
Posted by Dr. Tint Swe at 2:07 PM 0 comments
Rheumatism ေလးဘက္နာ
ေလးဘက္နာဟာ လူရြယ္ေတြ သိခ်င္ၾကတဲ့၊ သိသင့္တဲ့ ေရာဂါတခုပါ။ ေဆးစာမွာေတာ့ အနီးစပ္ဆံုးက Rheumatism ျဖစ္ပါတယ္။ Rhumatic အဆစ္နာ၊ Rhumatic အဖ်ား၊ Rhumatic ႏွလံုးေရာဂါ၊ စတာေတြကို ျခံဳေခၚတာ ျဖစ္ပါတယ္။ ဒီအသံုးက နဲနဲေတာ့ ေခတ္ေနာက္က်သြားပါျပီ။ ေရာေကာေသာေကာ လုပ္ရာက်ေနလို႔ပါ။ ဒီအုပ္စု၀င္ Arthritis ေရာဂါကို ကုရတာနဲ႔ Lupus ကုိ ကုရတာ ဘာမွမဆိုင္ေအာင္ မတူလို႔ ေရာဂါအုပ္စု တခုထဲ လုပ္ဘို႔ မဆီေလွ်ာ္လို႔ ျဖစ္ပါတယ္။
Arthritis အဆစ္နာတယ္ ဆိုလိုက္ရင္ ေလးဘက္နာလို႔ဘဲ ထင္ၾကတယ္။ နဲနဲေတာ့ မွန္တယ္။ ဒါေပမဲ့ အဆစ္နဲ႔ မဆိုင္တဲ့ ႏွလံုး၊ အေရျပား၊ ေက်ာက္ကပ္၊ အဆုပ္ေတြမွာလည္း ျဖစ္တာေတြ ရွိေသးတယ္။ ေရာဂါခြဲေတြက မ်ားသလား မေမးနဲ႔၊ ၁၀၀-၂၀၀ ရွိတယ္။ လည္ပင္း က်ီးေပါင္းတက္၊ ေဂါက္၊ အေရျပား၊ အရိုး၊ အဆစ္၊ တြယ္ဆက္(တစ္ရွဴး) ေရာဂါေတြ အမ်ားၾကီး ပါေနတယ္။ ေျခႏွစ္ဘက္၊ လက္ႏွစ္ေခ်ာင္းနာလို႔ “ေလးဘက္နာ” လို႔ ဗမာေတြက ေျပာၾကတယ္။ ဟိုအဆစ္-ဒီအဆစ္ ေျပာင္းနာတာမို႔ “ဟိုသြား-ဒီသြား အဆစ္နာ” လို႔ ေဆးစာမွာ လာတယ္။
အဆစ္နာတာသာမက ဖ်ားတာ၊ လည္ပင္းနာတာ၊ ႏွလံုးေရာဂါေတြလည္း ဆက္စပ္ေနတယ္။ အမ်ားအားျဖင့္ ေျခ၊ လက္၊ လည္ပင္း၊ ခါး၊ အဆစ္မွန္သမွ် ဒုကၡေပးတယ္။ Arthritis အဆစ္နာအျပင္ Tendonitis အရြတ္နာ၊ Bursitis အဆစ္ဖံုးနာ၊ Fibromyalgia အရြတ္ေၾကာနာ။ အမ်ားဆံုး ထိတာက Synovial joints အဆစ္ဖံုးေနရာ ေရာင္တာပါ။ ၾကြက္သားမွာ ျဖစ္ရင္ ၀တ္ေနၾက အ၀တ္ေတာင္ အတင္မခံႏိုင္ဘူး။
လာမဲ့ ေအာက္တိုဘာ ၁၂ ရက္ကို “ကမၻာ့ အဆစ္နာေန႔” လို႔ သတ္မွတ္ထားတယ္။ ကမၻာမွာ လူ ၁၀၀ မွာ ၁ ေယာက္ ျဖစ္ေနၾကတယ္။ အမ်ိဳးသမီးေတြမွာ ၃ ဆမ်ားတယ္။ ေသြးထဲမွာ အဆိပ္လို Toxic waste products ကုိယ္နဲ႔ မသင့္တာ ရွိလာလို႔။ ရာသီဥတုနဲ႔ ဆိုင္တဲ့သူေတြက ဆိုင္တယ္။
တခ်ိဳ႕က ခုခံအားစနစ္နဲ႔ ဆိုင္လို႔ Auto-immune ေရာဂါအုပ္စုမွာ ပါတယ္။ AIDS နဲ႔ မဆိုင္ပါ။ သူ႔ေအာက္မွာလည္း ေရာဂါမ်ိဳးစံုပါတယ္။ မတည့္တာ ၀င္လာရင္ ခႏၶာကုိယ္က ခုခံ တိုက္ထုတ္ႏိုင္စြမ္း ရွိတယ္။ “သူ႔လူနဲ႔ ကိုယ့္လူ မခြဲျခား တတ္ဘဲ၊ လူမွားျပီး၊ (ေအာ္တို-အင္ျမဴး) ေရာဂါျဖစ္လာရတယ္။” အဲဒီထဲက တခုကေတာ့ Rheumatoid arthritis (ရူမတြိဳက္) အဆစ္နာပါ။ ဒါကို ေလးဘက္နာလို႔ ေျပာတာမွန္တယ္။ တကယ္ေတာ့ ေလးဘက္မကပါ၊ အဆစ္အမ်ားၾကီးမွာ ျဖစ္တတ္တယ္။ အဆစ္ အေသးစားေရာ အၾကီးစားပါ ျဖစ္တာ။
“အဆစ္နာတာနဲ႔ ႏွလံုးေရာဂါ တြဲေနတတ္တာက အေရးပါတယ္။” မ်ားေသာအားျဖင့္ ငယ္ငယ္-ရြယ္ရြယ္၊ ၅-၁၆ ႏွစ္ေတြမွာ ျဖစ္တတ္တယ္။ ႏွလံုးေရာဂါက Rheumatic fever (ရူမက္တစ္) အဖ်ားရဲ႕ အက်ိဳးဆက္ ျဖစ္တယ္။ Group A Streptococcus ဆိုတဲ့ (ဗက္တီးရီးယား) ေၾကာင့္ျဖစ္ရတဲ့ Strep throat ဆိုတဲ့ လည္ပင္းနာနဲ႔ Scarlet fever အ၀ါေရာင္ အဖ်ား ေရာဂါေတြကို လက္ညွိဳးထိုးရတယ္။ ႏွလံုးေရာဂါ ဆိုတာကလည္း အမ်ိဳးမ်ိဳး ရွိေသးတယ္။ ေလးဘက္နာနဲ႔ ဆိုင္တာက အဆို႔ရွင္ေရာဂါေတြပါ။ MS က်ဥ္းတာ၊ MI က်ယ္တာ။ ေသျခာေအာင္ ASO Test, Complete blood count, ECG, ESR စမ္းသပ္မႈေတြ လုပ္ရတယ္။
ေဆးကုနည္း သံုးပိုင္းရွိတယ္။ နာေနတဲ့ေနရာကို ဒဏ္သက္သာေအာင္လုပ္တာ၊ ရုပ္ပိုင္းဆိုင္ရာ-အလုပ္အကိုင္ဆိုင္ရာ ျပန္လုပ္ႏိုင္ေအာင္ ကုသေပးတာ နဲ႔ ခြဲစိတ္ကုသတာေတြပါ။ ေဆး၀ါးမွာလဲ သံုးမ်ိဳး။ (စတီရြိဳက္) မပါတဲ့ NSAID အနာ သက္သာေဆး၊ (ေကာ္တီကိုစတီရြိဳက္) ေဆး၊ (DMARD) (ရူမက္တစ္) ဆန္႔က်င္ေဆး။
Rheumatic အဖ်ားျဖစ္ရင္ ခ်က္ခ်င္း ပဋိဇီ၀ေဆး (Penicillin, Amoxicillin, Sulfadiazine, Erythromycin) တမ်ိဳးမ်ိဳး ေပးတယ္။ လကၡဏာေတြ သက္သက္သာအံုးေတာ့ Antibiotics ကို ၁၀ ရက္အျပည့္ ေပးတယ္။ နာတာသက္သာေအာင္ Aspirin ေပးတယ္။ ေရာင္တာသက္သာေအာင္ Corticosteroids (စတီရြိဳက္) ေဆး ေပးတယ္။ ပါးစပ္-လည္ပင္းနဲ႔ဆိုင္ရင္ ဆားရည္နဲ႔ ပလုပ္က်င္းရတယ္။ Throat lozenges ငံုရတယ္။ သူမ်ားကို ကူးေစႏိုင္လို႔ ၂-၃ ရက္ ေက်ာင္းမတက္ဘဲေန၊ လူၾကား-သူၾကားလဲ မသြားေစနဲ႔။
ဆိုး၀ါးတဲ့ ႏွလံုးေရာဂါ ရမလာေအာင္ တာရွည္ခံ (ပနယ္စလင္) ထိုးရတယ္။ Benzathine Penicillin G 1.2 ဆိုတာ ျဖစ္တယ္။ အမ်ားအားျဖင့္ ၁ လ တခါ၊ ၆ လၾကာ၊ ထိုးေလ့ရွိတယ္။ Rheumatic fever က ျပန္ေပၚလာတတ္တယ္။ ဒါ့ေၾကာင့္ ပဋိဇီ၀ေဆး နည္းနည္းကို ၃-၅ ႏွစ္ၾကာ ေပးတတ္တယ္။
လူက သိပ္၀ေနရင္ အရိုး-အဆစ္ကို ဒဏ္မပိေစဘို႔ ကိုယ္ အေလးခ်ိန္ ထိန္းေပးရတယ္။ နားခိုင္းတယ္။ လိုအပ္ရင္ တုတ္ေကာက္၊ ဂ်ိဳင္းေထာက္ သံုးရမယ္။ လိုအပ္ေသးရင္ Physical and Occupational therapist (ဖီဇီယို) ပညာရွင္တို႔ အလုပ္ျပန္လုပ္ႏိုင္ေအာင္ ကူညီသင္ၾကားေပးတဲ့ ပညာရွင္တို႔နဲ႔ ကုသရတယ္။ ဆိုးရင္ အဆစ္ထဲ Corticosteroids ေဆးထိုး ေပးရတတ္တယ္။ အဆစ္လႈတ္ရႈားမႈကို ထိခိုက္လာရင္ ခြဲစိတ္ရတယ္။ Synovectomy, Arthroplasty လုပ္ရတာပါ။
ဆရာ၀န္မလိုတဲ့ ေဆးနည္းေတြလဲ ရွိတယ္။ အာလူးရည္ကို အစာမစားခင္၊ လက္ဘက္ရည္ဇြန္း ၁-၂ ဇြန္း ေသာက္ပါ။ အားလူးကို အခြံမခြါတာ ပ်င္းလို႔လည္း ဟုတ္တယ္။ အခြံကလည္း ဒီအတြက္ ေကာင္းသတဲ့။ အာလူးခြံကို က်က်နန ေရေဆး၊ ၃၀ ဂရမ္ကို ေရ လီတာ၀က္နဲ႔ ထက္၀က္က်သြားေအာင္ ျပဳတ္ျပီး ေသာက္ပါ။ ဘူးခါး အရည္ကို ပ်ားရည္နဲ႔ေရာ ေသာက္ပါ။ တရုတ္နံနံအၾကီး အေစ့ကို အရည္ျဖစ္ေအာင္လုပ္ ၅-၁၀ စက္ကို ေရေႏြးထဲ ထည့္ေသာက္။ သံပုရာရည္ တေန႔ ၂-၃ ၾကိမ္ေသာက္။ အသား-ငါး၊ သၾကား၊ ေလ်ာ့စားပါ။ အရက္၊ ေကာ္ဖီ၊ လက္ဘက္ရည္၊ ေလ်ာ့ေသာက္ပါ။
ခဏခဏအဆစ္နာရင္ အလုပ္အကိုင္ပါပ်က္မယ္။ ၾကာလာရင္ အထူးသျဖင့္ လက္ဆစ္ေတြက ပံုသဏၭာန္ ေျပာင္းသြားလို႔ ၾကည့္မေကာင္း ျဖစ္လာတတ္တယ္။ အမ်ိဳးအေဆြထဲမွာ လူနာရွိရင္ “စိတ္ေတာ့ မပ်က္ပါနဲ႔” လို႔ အရင္ေျပာထားပါရေစ။ ရိုးရိုးသားသား ၀န္ခံရရင္ Rheumatoid arthritis ျဖစ္ရင္ လံုး၀ ေပ်ာက္သြားေစရမယ္လို႔ ဆရာ၀န္မ်ားက အာမမခံပါ။ ေဆးကုတာရဲ႕ ရည္မွန္းခ်က္က နာေနတာေတြ သက္သာေအာင္၊ အထိခိုက္နည္းေအာင္၊ ဒုကၡိတ ျဖစ္မသြားေအာင္သာ ျဖစ္ပါတယ္။ ေရာဂါရွိတာကို ေစာေစာသိဘို႔လိုတယ္။ သိလို႔ အျပင္းအထံ ေဆးကုခံေပမဲ့ ေပ်ာက္ေစမယ္လို႔ မေျပာႏိုင္တာ ေဆာရီးပါ။
Dr. တင့္ေဆြ
To Billy Mackenzie ဒူးနာတာအတြက္ ဆီးေဆး (lasix, diamox) မညႊန္းပါ။ ကုိယ္ေရာင္တာ၊ ေသြးတိုးတာနဲ႔ ႏွလံုးေရာဂါေတြအတြက္သာ ညႊန္းပါတယ္။ ဒီေဆးမ်ိဳးေသာက္ရင္ (ဆဲလ္)ထဲက ေရနဲ႔ ဆားေတြ အျပင္ကို ထြက္ေစလို႔ (ဆဲလ္)ေတြက ေဖါင္းေနရင္ ေလ်ာ့က်သြားမယ္။ ပံုမွန္(ဆဲလ္) ေတြက ပိန္ခ်ပ္သြားလိမ့္မယ္။ ဒူးနာတာလဲ ဒူးေနရာ ေရာင္ေနတဲ့ သေဘာေတာ့ ပါပါတယ္။ ဒါေပမဲ့ ေဆးပညာအရ ဆီးသြားေဆးေတြကို တကုိယ္လံုးနဲ႔ ဆိုင္တဲ့ ေရာဂါအတြက္သာ ေပးပါတယ္။ ဒီေဆးမ်ိဳး ေသာက္ရင္ စာထဲမွာေရးထားသလို ဓါတ္ဆားေတြ ကုန္သြာလို႔ အား တအား ယုတ္တယ္။ ေျပာ့က်သြားတာဘဲ။ (ပိုတက္ဆီယမ္) နည္းသြားတာက ဆိုးတယ္။ ဒါ့ေၾကာင့္ အုန္းရည္၊ ေရေႏြးၾကမ္း ေသာက္ဘို႔ အၾကံေပးတာပါ။ (ပိုတက္ဆီယမ္) နည္းရင္ ၾကြက္သားေတြ အားနည္းသြားလို႔ မလႈတ္ခ်င္-မလႈတ္ႏိုင္ဘူး။ ဗိုက္ကိုဖံုးေပးတဲ့ ၾကြက္သားေတြ ေျပာ့သြားလို႔ ဗိုက္စူ-ဗိုက္ပူေစတယ္။
To တစ္စံုတစ္ဦး။ ထံုေဆးေရာျပီးလည္း ထိုးၾကပါတယ္။ အာနိသင္ မထိခိုက္ပါ။ ၾကာၾကာေရာထည့္ေပးထားရင္ေတာ့ မေကာင္းလို႔ အစထဲက ေရာမထားတဲ့သေဘာလို႔ ယူဆရပါတယ္။
To Billy Mackenzie ေျပာတဲ့အတိုင္း ၅ မိနစ္ေလာက္ၾကာေအာင္ လႈတ္ရတယ္ဆိုတာ အမွန္ဘဲ။ ေလျမွဳတ္ေၾကာင့္ မဟုတ္ေတာင္ ဒီေဆးက ထိုးတဲ့ေနရာမွာ ခဲ-မာေနတတ္တယ္။ ေနာက္ျပီး ေဆးထိုးအပ္ ေသးရင္ ပိတ္တတ္တယ္။ ၁၀ စီစီ (ဆရင့္ခ်္) ကအပ္နဲ႔ အေတာ္ဘဲ။ ဒါလဲ ေဆးထိုးပိုက္ကို တျခားေဆးေတြကို ထိုးသလို ၄၅-၉၀ ဒီဂရီ ေစာင္းထိုးရင္ ပိတ္ႏိုင္ေသးတယ္။ ေရျပင္ညီေလာက္ထား၊ အသားထဲ အပ္၀င္တာနဲ႔ ခပ္ျမန္ျမန္ေဆးသြင္းျပီး၊ ခပ္မွန္မွန္ ထိုးေပးတဲ့နည္းက ေကာင္းတယ္။
To htetlinaung@gmail.com ေလးဘက္နာကို ဘယ္လိုေနရမလဲ စာထဲမွာပါတယ္။ ႏွလံုးေရာဂါအတြက္ စာတပုဒ္ ေရးမွ ျဖစ္မယ္။ အျမန္-အတို ေျပာရရင္ လူေမာ-စိတ္ေမာ အေမာမခံရပါ။ ႏွလံုးအတြက္ေဆး အျမဲလိုလို ေသာက္ဘို႔ လိုတယ္။ အဆို႔ရွင္ အေျခအေနကို ႏွလံုးအထူးကုဆရာ၀န္ကေန ခြဲဘို႔ေျပာခ်င္ ေျပာလာႏိုင္တယ္။ အဆို႔ရွင္ ေကာင္းေနသးရင္ ႏွလံုးခုန္ႏႈန္း မမ်ားေအာင္ ဂရုစိုက္ေနပါ။
To Soe Sandar Nyi မုိးနဲနဲအုံ႔တာနဲ႔ လက္ဆစ္ ေျခဆစ္ေတြ၊ ဒူးေတြ၊ ေနာက္ေက်ာရိုးေတြ ကုိက္တာကို Arthritis, Rheumatism ထဲမွာ ပါတယ္။ ေရးခဲ့သလို တခ်ိဳ႕ ရာသီဥတုနဲ႔ ဆိုင္တယ္။ အကိုက္အခဲေပ်ာက္ေဆးသာ ေသာက္ရလိမ့္မယ္။ အစာနဲ႔နီးပါေစ။ သိပ္ဆိုးတဲ့သူေတြကို Prednisolone (ေကာ္တီဇံုး)ေဆးမ်ိဳး ေပးတတ္တယ္။ အေတာ္ သတိၾကီးၾကီးနဲ႔ေပးတယ္။ ေဆးကို အစမွာ မ်ားမ်ား ေပးရာကေန သက္သာခ်ိန္မွာ ေလွ်ာ့ေလွ်ာ့ ေပးသြားရတာ။
Read more...
Collapse...
Posted by Dr. Tint Swe at 2:07 PM 0 comments
Cramps ၾကြက္တက္ျခင္း
ဆရာရွင့္၊ က်န္းမာေရး ေဆာင္းပါးေလးေတြကို ဆရာ့ Blog မွာ ၀င္ဖတ္ျဖစ္ပါတယ္။ ယခုလဲ ၾကြက္တက္တဲ့ေရာဂါနဲ႔ ပတ္သတ္တာ သိခ်င္လုိ႔ပါ။ က်မအေမက ေျခသလုံးၾကြက္သား ၾကြက္ခဏခဏတက္လို႔ ေဆးေသာက္ေနရပါတယ္။
ဘာေၾကာင့္ ၾကြက္ခဏခဏ တက္တာလဲဆိုတာ သိခ်င္ပါတယ္ရွင္။ ေဆးေသာက္ေနတုန္းပဲ သက္သာျပီး၊ ေဆးရပ္ လိုက္တာနဲ႔ ျပန္ျဖစ္ေနလုိ႔ ေဆးကို စြဲေသာက္တာေရာ ေကာင္းရဲ့လားဆိုတာ သိခ်င္လို႔ပါ။ ေဆးမေသာက္ဘဲ ေလ့က်င့္ခန္း လုပ္တာမ်ိုဳး၊ အစားအေသာက္ ေရွာင္တာမ်ိဳး လုပ္လို႔ရလ်င္လဲ ညြန္ျပေပးေစလုိပါတယ္။
ေဘာလံုးသမားေတြ ၾကြက္တက္တာကို ၀ါသနာအိုးတိုင္း ျမင္သိၾကတယ္။ ေဘာလံုး မကန္ဘူးတဲ့သူေတြ အိမ္မွာေနရင္း၊ ၾကြက္တက္တာေတြလည္း အမ်ားၾကီးဘဲ။ ေျခသလံုးနဲ႔ ေပါင္က ၾကြက္သား အျဖစ္မ်ားဆံုးဘဲ။ အလြန္မတန္ နာလွတယ္။ အိပ္ေနရင္း နာတာမ်ိဳးက ေျခ-လက္ကို အေညာင္းဆန္႔ရာကေန ၾကြက္သားမွ်ဥ္ နည္းနည္းမွာ နာလာတာ။ ၾကီးသူေတြမွာ အျဖစ္မ်ားတယ္လို႔ မွတ္ၾကေပမဲ့ ဆယ္ေက်ာ္သက္ေတြလည္း ျဖစ္တာဘဲ။ ေအးတဲ့အခ်ိန္ ပိုျဖစ္တယ္။
ဘာလို႔ျဖစ္လဲဆိုတာ ဆရာ၀န္က အတိအက် မေျပာႏိုင္ပါ။ မတိမက် ေျပာရရင္ေတာ့ လွခ်င္-သန္ခ်င္လို႔ ေလ့က်င့္ခန္း လုပ္တာ၊ အားကစားလုပ္တာမွာ ၾကြက္သား ပန္းသြားရလို႔ပါ။ အားလည္း မကစားသူေတြမွာ အ၀လြန္လို႔၊ ေရနဲ႔ ဓါတ္ဆား နည္းသြားလို႔၊ ရာသီ-ေသြးဆံုး၊ ေဟာ္မုန္း နည္းသြားလို႔၊ ေသြးအေလွ်ာက္ နည္းလို႔၊ အာရံုေၾကာ-ၾကြက္သား တခုခုျဖစ္လို႔၊ “လို႔” ေတြကုိသာ အျပစ္ဖို႔ပါေလ။ Statins (ကိုလက္စေထာ) က်ေဆး၊ ဆီးခ်ိဳက်ေဆးနဲ႔ လည္ပင္းၾကီးေဟာ္မုန္း နည္းသူ ေတြမွာလည္း ျဖစ္တတ္ပါေသးတယ္။
ျဖစ္တယ္ဆိုရင္ ျဖစ္တဲ့ၾကြက္သားကို တအားတင္းေအာင္ လုပ္ေပးပါ။ ေျခသလံုးျဖစ္ရင္ ေျခမကို အေပၚဆန္႔ေပးသင့္တယ္။ တအားႏွိပ္တာမ်ိဳး၊ ဆန္႔ေပးတာမ်ိဳး လုပ္ေပးျပီးရင္ ၾကြက္သားကို သူ႔အေၾကာအတိုင္း ခပ္ေဖါ့ေဖါ့ ဆက္ႏွိပ္ေပးပါ။
ဆရာ၀န္ေတြနဲ႔ ကူတဲ့လူေတြထက္ ခံရတဲ့လူက ဘာလုပ္ေပးရင္ ေကာင္းမယ္ဆိုတာ ပိုသိတယ္။ “ေနရာတကာ ဆရာ-ဆရာ၀န္ မလုပ္ခ်င္နဲ႔”။ ခိုင္းတာသာ လုပ္ေပးပါ။ ဒါေပမဲ့ ခိုင္းတာလုပ္တဲ့အက်င့္ ဒါကလြဲရင္ မက်င့္ခ်င္နဲ႔။ “တပည့္ၾကီးမ်ား တိုင္းျပည္” ျဖစ္သြားလိမ့္မယ္။
ကုိယ္၀န္ေဆာင္ခ်ိန္္၊ ဆား အစားနဲရင္၊ ေခြ်းထြက္မ်ားရင္ နာတတ္တာေတြကလည္း ဒီသေဘာမ်ိဳးဘဲ။ ၀မ္းေလ်ာလို႔၊ (ပိုဆက္ဆီယမ္) နဲ႔ (ကယ္လ္စီယမ္) နည္းလို႔ ျဖစ္တာကို Tetany ေခၚတယ္။ အူ၊ အစာအိမ္၊ သားအိမ္၊ ဆီးအိမ္၊ သည္းေျခအိတ္ေတြမွာ အဲလိုျဖစ္လို႔ နာတာကို Colicky pain လို႔ေခၚတယ္။ ရာသီလာတံုး နာတာကို Dysmenorrhea ေခၚတယ္။ အေခၚမတူေပမဲ့ အနာသက္သာေဆးေတြေပးတာ တူပါတယ္။ Paracetamol, Ibuprofen, Diclofenic ေဆး။ ၾကြက္တက္တာကို Quinine (ငွက္ဖ်ားေဆး) အျပင္ Naftidrofuryl, Dihydropyridine, Phenylalkylamine ေဆးေတြနဲ႔လည္း ကုႏိုင္တယ္။
ေသြးတိုးေၾကာင့္ျဖစ္ျဖစ္၊ ႏွလံုးေရာဂါေၾကာင့္ျဖစ္ျဖစ္၊ ကိုယ္ေရာင္လို႔ျဖစ္ျဖစ္ ဆီးေဆး (ဆီးေအာင့္တာ ေပ်ာက္တဲ့ေဆး မဟုတ္၊ ဆီးအတင္း သြားေစတဲ့ေဆး) ကို မၾကာခဏ ေသာက္ရသူမ်ား၊ ေသာက္တိုင္း (ပိုဆက္ဆီယမ္) ေဆးေသာက္ပါ။ ၀ယ္ရတာ ခက္တတ္တယ္။ ေကာင္းတာက အုန္းရည္ တလံုး-ႏွစ္လံုး ေသာက္လိုက္ပါ။ ေရေႏြးၾကမ္း အျမဲေသာက္ပါ။
Vitamin B complex, Calcium, Potassium ကို ပံုမွန္ေသာက္ပါ။ Calcium gluconate ကို IV ေသြးျပန္ေၾကာထဲ ထိုးေပး ႏိုင္တယ္။ ဒီေဆး သံုးမ်ိဳးထဲက (ကယ္လစီယမ္) တခုဘဲ ဆီးေက်ာက္ေရာဂါအတြက္ သတိထားဘို႔ လိုတယ္။ ၾကာၾကာ ေသာက္တာ ကိစၥမရွိပါ။ အနာအကိုက္ ေပ်ာက္ေဆးေတြကေတာ့ အစာနဲ႔ တြဲေသာက္ရတယ္။ ေဆးတခုခ်င္းအေၾကာင္း သိခ်င္ရင္ သပ္သပ္ ရွာဖတ္ပါ။ ေရးတင္ထားတာ ရွိပါတယ္။
ေရေႏြးနဲ႔ ေရခ်ိဳးတာ ေကာင္းတယ္လို႔ ေအးတဲ့တိုင္းျပည္က ဆရာေတြက အၾကံေပးတယ္။ ပူေလာင္၊ အိုက္စပ္တဲ့ ေနရာမွာ ေနရသူေတြအတြက္ ဒီအၾကံက မဟန္ဘူး။ နာတဲ့ေနရာ ႏွိပ္ျပီးတာနဲ႔ ေအးတာကပ္ပါ။ ေရ၊ ORS ဓါတ္ဆားရည္ တိုက္ပါ။ ေရေသာက္ မနည္းပါနဲ႔။ ေရပုလင္း မထားဘဲ၊ အားကစား မလုပ္နဲ႔။ ဘယ္ကစား လုပ္လုပ္၊ ေသြးပူေအာင္ အရင္လုပ္ပါ။ ဘာဘဲလုပ္လုပ္ ျပင္းျပင္းထံထံ မလုပ္ခင္၊ ေျဖးေျဖး-မွန္မွန္ လုပ္ပါ။
ဓါတ္ဆားေတြ ၾကြယ္၀တဲ့အစာေတြ စားသံုးရမယ္။ ေမးရင္ စာရင္းရွည္ၾကီး ရွိတယ္။ လူစားတာေတြပါဘဲ။ (ကယ္လ္စီယမ္) ၾကြယ္တာေတြက ပင္လယ္ငါး၊ ဒိန္ခဲ၊ တို႔ဖူး၊ မံုလာစိမ္း။ (ပိုတက္ဆီယမ္) ၾကြယ္တာေတြက အုန္းရည္၊ ငွက္ေျပာသီး၊ ဆီးသီး၊ လိမ္ေမာ္သီး၊ စပ်စ္သီး၊ ဖရံု၊ ဟင္းႏုႏြယ္၊ ဒိန္ခ်ဥ္၊ ကြမ္းသီးေဂၚဖီထုပ္၊ အာလူး၊ ပဲသီးေတာင့္၊ မံုလာဥခ်ိဳ။
ျဖစ္တတ္သူမ်ား အိပ္ရင္ ေျခေထာက္ေအာက္က အခုအခံ ထားသင့္တယ္။ အိပ္ေပ်ာ္ေနတံုး ေျခမ-ေျခေထာက္ ေအာက္စိုက္ေနရင္ ျဖစ္တတ္တယ္။ မအိပ္ခင္ ဘယ္မွမေရြ႕တဲ့ ေလ့က်င့္ခန္းလုပ္ စက္ဘီးစီးတာ ကာကြယ္ရာက်တယ္။ အေကာင္းဆံုးကေတာ့ ေျခသလံုးေတြကို ဆုပ္နယ္ခံျပီးမွ အိပ္ရရင္ ဇိမ္လည္းက်တယ္။ ႏွိပ္ေပးသူလည္း ပိုက္ဆံမရရင္ ကုသိုလ္ရတယ္။ တက္မဲ့ ၾကြက္လည္း မတက္ႏိုင္ဘူး။
Dr. တင့္ေဆြ
Read more...
Collapse...
Posted by Dr. Tint Swe at 2:06 PM 0 comments
Arthritis အဆစ္နာ
“ေလးဘက္နာ” ကုိ ဖတ္ရာကေန ေမးလာတာေတြရွိလို႔ အဆစ္နာကို ထပ္ျဖည့္လိုက္ပါတယ္။ အဆစ္နာ အမ်ိဳးေပါင္း ၂၀၀ ရွိတယ္။ အၾကီး-အငယ္၊ အရြယ္မေရြး၊ က်ား-မ မေရြး ျဖစ္တယ္။ တကုိယ္လံုးအႏွံ႔ ျဖစ္တယ္။ Osteoarthritis အဆစ္ကို အသံုးခ်တာ မ်ားရာကေန ၾကာေတာ့ ပြန္းပဲ့ ေဟာင္းႏြမ္းရာကေနျဖစ္တာမ်ိဳး။ Rhumatoid arthritis ခုခံအားစနစ္ေၾကာင့္ ျဖစ္တယ္။ Juvenile arthritis ကေလးေတြမွာျဖစ္တာ ဆိုျပီး သံုးမ်ိဳးခြဲႏိုင္တယ္။
(က) ေဆးေပးကုသနည္း
အဓိက စားေဆး ေလးမ်ိဳးရွိတယ္။
(၁) Analgesics အနာသက္သာေဆး။ Aspirin, Paracetemol, Ibuprofen တို႔ျဖစ္တယ္။ Aspirin နဲ႔ Ibuprofen က အေရာင္က်တာမွာ ပိုေကာင္းတယ္။ ပိုျပင္းတဲ့ အနာသက္ေသာေဆးေတြက Codeine နဲ႔ Diamorphine တို႔ျဖစ္တယ္။
(၂) Anti-inflammatory medicines အေရာင္က်ေဆး။ Non-steroidal anti-inflammatory drugs (NSAIDs) Ibuprofen, Indomethacin, Naproxen, Fenbufen, Piroxicam, Diclofenac နဲ႔ Osteoarthritis အတြက္ေပးတဲ့ ေဆးသစ္ Cox-2 inhibitors ေတြ ျဖစ္တယ္။
(၃) Steroids (စတီရြိဳက္)ေဆး။ ကုိယ္ထဲကေန အလိုလိုထုတ္ေပးေနတဲ့ cortisone သဘာ၀ေဟာ္မုန္းျဖစ္ျပီး၊ အေရာင္က်ေစတယ္။ သတိထားရမွာက ေဘးထြက္ဆိုးက်ိဳးေတြျဖစ္တယ္။ တျခားေဆးနဲ႔မတိုးမွ သံုးတာေကာင္းတယ္။
Disease-modifying medicines (DMARDs) ခုခံအားေၾကာင္ျဖစ္တဲ့ Rhumatoid arthritis နဲ႔ Juvenile arthritis အဆစ္နာမ်ိဳးအတြက္ သံုးတယ္။ Methotrexate, Sulfasalazine, Gold (sodium aurothiomalate), Penicillamine နဲ႔ Azathioprine ေတြျဖစ္တယ္။
(၄) Biologic response modifiers (BRMS) ေဆးေတြက ေဆးသစ္ေတြျဖစ္တယ္။ အလြန္ဆိုးတဲ့ Rheumatoid arthritis အဆစ္နာကိုသာေပးရာကေန အခု တျခားအဆစ္နာတာကိုပါ ေပးလာတယ္။ အဆစ္ပ်က္စီးမွာကို ကာကြယ္ႏိုင္လို႔ ျဖစ္တယ္။ Etanercept, Infliximab နဲ႔ Adalimumab ျဖစ္တယ္။ ေဆးေစ်းၾကီးတယ္။ ထိုးရ-သြင္းရတယ္။
ေဆး အခ်ိဳးအဆ၊ တခါေသာက္ ဘယ္ေလာက္၊ ဘယ္ေလာက္ၾကာၾကာ၊ အစာနဲ႔နီး-ေ၀း၊ ေဘးထြက္ဆိုးက်ိဳး၊ ဆိုတာေတြ သိထားပါ။ ေဘးထြက္ဆိုးက်ိဳးေတြက တေယာက္နဲ႔တေယာက္၊ ေဆးတမ်ိဳးနဲ႔တမ်ိဳး မတူဘူး။
(ခ) Physiotherapy (ဖီဇီယို-သာရာဖီ) အေၾကာကုနည္း
Electrotherapy လွ်ပ္စစ္သံုးကုတာ၊ Massage ႏွိပ္နယ္တာ၊ Acupuncture အပ္စိုက္တာေတြပါတယ္။ Hydrotherapy ေရနဲ႔ကုနည္း၊ Occupational therapy အလုပ္အကိုင္မပ်က္ေအာင္ကုသေပးနည္း။
(ဂ) Surgery for arthritis ခြဲစိတ္ကုသနည္း
ေရာင္ေနတဲ့ အဆစ္ဖံုးကို ထုတ္တာ။ နာေနတဲ့ အရြတ္အဖံုးကို ထုတ္တာ။ အရြတ္ကို ျပဳျပင္တာ၊ အနာသက္သာေအာင္ အရိုးထုတ္ျပစ္တာ၊ အာရံုေၾကာျဖတ္ေပးတာ၊ အဆစ္တုထည့္ေပးတာ စသျဖင့္ နည္းေတြပါတယ္။
(ဃ) Complementary therapies တျခားနည္း
• Acupuncture အပ္စိုက္ကုသနည္း၊
• Alexander technique ဘယ္လိုရပ္၊ ဘယ္လိုထိုင္ ပညာေပးတာ၊
• Aromatherapy ပန္း၊ အပင္ေတြကရတဲ့ အဆီသံုး ကုတာ။
• Herbalism အပင္ေတြကရတဲ့ပစၥည္းေတြသံုးကုတာ။
• Homeopathy (ဟိုမီယိုပသီ) နည္း။
• Osteopathy ကိုင္တြယ္ႏွိပ္နယ္ေပးတာ။ Osteoporosis နဲ႔ ေရာင္ေနတဲ့ အဆစ္မ်ိဳး မသံုးသင့္ပါ။
• Reflexology ေျခေထာက္ကို ႏွိပ္ေပးနည္း။
• Yoga (ေရာဂ) နည္း ကိုယ္-စိတ္ ေလွ်ာ့နည္း၊ အသက္ရွဴနည္း၊
• အရိုး-အဆစ္ အထူးကုဆရာေတြကေန ေရာဂါရွိလ်က္ ေနတတ္၊ စားတတ္၊ သြားလာတတ္ေအာင္၊ စိတ္ပိုင္းမွာပါ ထားတတ္ေအာင္လည္း ကူညီေပးၾကေသးတယ္။
Dr. တင့္ေဆြ
Read more...
Collapse...
Posted by Dr. Tint Swe at 2:06 PM 0 comments
Q and A about Hair Loss ဆံပင္ၾကြတ္ျခင္း
Q: Hello Saya,
I would like to ask you about hair loss. I am 22 and I have been suffering terrible hair loss (from the head) since I came here. I can see and feel that my hair gets thinner and thinner. It's been over one year now while I am waiting for recovery.
But the loss rate is still the same. Some people say it is because of stress, some says because of changing region and hard water. But I think my body should be familiar with the water and food now after living here for more than one year. I took some antibiotic like Tinidazole because of inflammation of liver which was caused by bacteria from food. My hair was OK in my country even though I took those medicines. I would like to know why it happens to me in my current age and any remedies to cure for it. I am happy to answer any further questions about my past medical history if necessary. Thank you so much if you could answer the question or forward this mail to any doctor who specializes in this case.
A: Baldness (Alopecia) ဆံပင္ၾကြတ္၊ ထိပ္ေျပာင္၊ ကတံုး ျဖစ္ရတာက ေယာက္်ားေတြမွာ ပိုျပီး အျဖစ္မ်ားပါတယ္။ နည္းနည္း ျဖစ္ေပမဲ့ မ်ားမ်ား ခံစားရတာက အမ်ိဳးသမီးေတြ ျဖစ္တယ္။ ဒါ သဘာ၀က်ပါတယ္။ ေယာက္်ားေတြကေတာ့ ကတံုးမင္းသား Yul Brynner စတန္႔မင္းသား Bruce Willis ဂ်ိမ္းစ္-ဘြန္းမင္းသား Sean Connery တို႔နဲ႔ ဆင္တယ္ဆိုျပီး၊ တခ်ိဳ႕က ဂုဏ္ယူခ်င္ ၾကေသးတာကိုး။
ဘာလို႔ ျဖစ္ရသလဲ။ မ်ိဳးဇီဖ နဲ႔ ပတ္၀န္းက်င္တို႔ကို လက္ညွိဳးထိုးဘို႔ ၾကိဳးစားၾကေပမဲ့ တကယ္ေတာ့ မေသျခာဘူး။ မ်ိဳးရိုး လိုက္တာေတာင္ အေမရဲ႕ အေဖဘက္ကလို႔ ထင္ၾကတယ္။ မတိက်ပါ။ ေလ့လာခ်က္ေတြ အမ်ိဳးမ်ိဳးလုပ္၊ ကိန္းဂဏန္းေတြလည္း အမ်ိဳးမ်ိဳး ထုတ္ၾကတယ္။
ဆံပင္ၾကြတ္တဲ့ အေၾကာင္းေတြထဲမွာ ဆံပင္ကို တင္းေနေအာင္ဆြဲျပီး၊ ဖီးတာ၊ ဆံပင္ပံုစံ လုပ္တာကေနျဖစ္တာ ပါတယ္။ (ပုိနီေတးလ္)၊ (ေကာင္းန္-ရိုးလ္) လိုမ်ိဳးေပါ့။ Trichotillomania ေခၚတယ္။ ငယ္ရြယ္သူေတြမွာ ပိုျဖစ္တယ္။ ျပင္းတဲ့ ေဆးေတြနဲ႔ ကုရလို႔၊ ဓါတ္ကင္-ခြဲစိတ္ခံရလို႔၊ အဆိပ္သင့္လို႔ေၾကာင့္လည္း ျဖစ္ၾကရတယ္။ Tinidazole ရဲ႕ Side-effects ေတြထဲမွာ ဆံပင္ၾကြတ္တာ မပါပါ။ ကေလးဖြါးရလို႔လည္း ျဖစ္ေသးတယ္။ အမွန္က ကုိယ္၀န္ေဆာင္ေနတံုး ဆံပင္ ပိုထူလာရာကေန၊ ေမြးျပီးေတာ့ ပါးသြားရတာပါ။ ကေလးဖြါးျပီး ၃ ေလာက္ေန ဆံပင္ ၾကြတ္တတ္တယ္။ သံဓါတ္ (ေသြးအား) နည္းရင္လည္း ျဖစ္တတ္တယ္။ ကြက္ျပီး ဆံပင္ၾကြတ္တာက (ေအာ္တို-အင္ျမဴး) ေရာဂါရလို႔ ျဖစ္တယ္။ ေခြ်းထြက္အိပ္ေတြမွာ အလံုးအၾကိတ္-ကင္ဆာေရာဂါ ရလို႔လဲ ျဖစ္တယ္။
ေဆးကုမၸဏီေတြ အေတာ္ အလုပ္ျဖစ္ၾကတယ္။ တကယ္ေတာ့ ေအာင္ျမင္တာဟာ အကန္႔အသတ္သာ ျဖစ္ပါတယ္။ ေဆးပညာအရ ဟုတ္ပါတယ္လို႔ လက္ခံထားတဲ့ေဆးေတြက Finasterois (Propecia) နဲ႔ Dutasteride (Avodart) ေဆးေတြပါ။ ဒီေဆးေတြက ေယာက္်ားဆီးၾကိတ္ၾကီးေရာဂါ BPH ကိုကုရတဲ့ Antiandrogen က်ားေဟာ္မုန္း ဆန္႔က်င္ ေဆးေတြ ျဖစ္တယ္။ အခု Finasteride (Propecia) နဲ႔ Minoxidil (Rogaine) တို႔ကိုဘဲ အေမရိကားမွာ တရား၀င္ ထုတ္လုပ္ ေရာင္းခ်ခြင့္ ရွိတယ္။
Minoxidil (Rogaine) ေဆးက ဆံပင္အတြက္သက္သက္ လိမ္းေဆးျဖစ္တယ္။ အရက္ျပန္ပါလို႔ ဦးေရေျခာက္ျပီး Dandruff ေဘာက္ ျဖစ္ေစတတ္တယ္။
ေၾကာ္ညာေတြကလည္း မ်ားသလားမေမးနဲ႔။ (၀က္ဘ္-ဆိုက္တ္) တမ်က္ႏွာကို နမူနာျပရရင္ Avacor for Women Monthly Packages, Bao Shi Womens Herbal Hair Vitamins, Follicare Set Hair Loss Kit for Women with Minoxidil, MelanPlus Gray Hair Vitamins for Women, Minoxidil 2%, NuHair: Hair Growth for Women, Shen Min for Women Vitamins, Therapro Folligen Shampoo for Hair Loss in Women, Therapro MEDIceuticals Hair Gain Vitamins for Women ဒီေဆးေတြ ေတြ႔ရတယ္။
တကယ္ေတာ့ ဆံပင္ျပန္ေပါက္ဘို႔ထက္ ရွိေနေသးတဲ့ဆံပင္ကို ထိန္းသိမ္းဘို႕က လက္ေတြ႔က်တယ္။ ပံုမွန္ (ေအရိုးဘစ္) ေလ့က်င္ခန္းလုပ္၊ စိတ္ဖိအားမ်ားတာ ေလွ်ာ့ခ်နည္း၊ Immuno-suppressants ဆိုတဲ့ ခုခံအားႏွိမ္လိမ္းေဆး၊ Cosmetic transplant surgery အလွျပဳျပင္နည္းေတြေတာ့ ေပၚလာေနပါတယ္။ ဆံပင္ကုိ ဆီးပူလိမ္းကုနည္း၊ မသျခာတဲ့ ေဆးလိမ္း ကုနည္းေတြကို ေရွာင္သင့္သည္။ ေနာက္ဆံုးေတာ့ လူမျမင္ေအာင္ ဖံုးထားနည္းေတြ လုပ္ၾကတယ္။ ေနာက္ဆံုးရဲ႕ ေနာက္ဆံုးကေတာ့ ကတံုးတံုးလိုက္တာပါ။
အမ်ိဳးသမီးေတြ G.I. Jane ထဲက Demi Moore, Alien ထဲက Sigourney Weaver, V for Vendetta ထဲက Natalie Portman နဲ႔ Empire Records ထဲက Robin Tunney တို႔ကို အားက်ရင္လဲ ကုစရာမလိုဘူးေပါ့။
ဒီလိုျဖစ္သူေတြမွာ စိတ္ထိခိုက္မႈ ရွိတတ္တယ္။ က်ား-မဆက္ဆံရာမွာလည္း ထူးတာရွိတတ္တယ္။ ထိပ္ေျပာင္ရင္ ေယာက္်ား ပိုပီသတယ္တဲ့။ သုတ္လႊတ္ရတာမ်ားသူမွာ ေျပာင္တယ္တဲ့။ ကုိယ့္ဆံပင္ေကာင္းေနတာ ႏုတ္မျပစ္နဲ႔။ ရီစရာ ေျပာတာေတြကလည္း ရွိေသးတယ္ ေျပာင္ေနတဲ့ေခါင္းကုိ အျမဲေအာက္စိုက္ထားရင္ ေပ်ာက္မယ္တဲ့။
အေၾကာင္းေတြထဲမွာ ေနမေကာင္းျပီး ဆံပင္ၾကြတ္တာလဲ ပါတယ္။ ရုပ္-စိတ္ ဖိစီးတာေၾကာင့္ဆိုရင္ ေရာဂါေပ်ာက္၊ စိတ္ျပန္တည္ျငိမ္ရင္ ျပန္ေကာင္းမွာပါ။ လည္ပင္းၾကီး ေဟာ္မုန္း နည္းလို႔ေရာ၊ မ်ားလို႔ပါ ျဖစ္တတ္တယ္။ နဖူးပိုင္းနဲ႔ မ်က္ခံုးေမႊး အျပင္ပိုင္းတို႔မွာ အမ်ားအားျဖင့္ ျဖစ္ရတယ္။ က်ား-မ ေဟာ္မုန္း ႏွစ္မ်ိဳးလံုးနဲ႔ ဆိုင္တာမို႔ အေျပာင္းအလဲရွိရင္ ျဖစ္ေစတယ္။ ရာသီမမွန္၊ ကုိယ္၀န္တားေဆး၊ ကုိယ္၀န္ေဆာင္၊ ကေလးေမြး၊ ေဆး၀ါး စတာေတြေၾကာင့္ ေဟာ္မုန္း အေျပာင္းအလဲေတြ ျဖစ္ေစတယ္။
Anticoagulants ေသြးက်ဲေဆး၊ ေဂါက္ေဆး၊ ဗီတာမင္ A မ်ားသြားရင္၊ ေသြးတိုးက်ေဆးတခ်ိဳ႕၊ ႏွလံုးေရာဂါေဆး တခ်ိဳ႕၊ စိတ္က်ေဆးတခ်ိဳ႕ စတာေတြေၾကာင့္လည္း ျဖစ္ႏိုင္တယ္။ မိႈပိုး Fungal infections ေၾကာင့္လည္းဆံပင္ ၾကြတ္တယ္။ ဆီးခ်ိဳရွိေနရင္၊ (လူးပတ္စ္) ေရာဂါေတြက ျဖစ္စမွာ ဆံပင္ၾကြတ္တာနဲ႔ စတတ္တယ္။ ဒါေတြကို ျပင္ပါ၊ စစ္ပါ၊ ကုပါ။
ဆံပင္ဖီးတာ ၾကမ္းတမ္းလို႔ရွိရင္ ျဖစ္တတ္လို႔ မလုပ္ေတာ့ရင္ ေကာင္းေပမဲ့ ၾကြတ္တဲ့ေနရာက အမာရြတ္ ျဖစ္သြားတဲ့အထိ ဆိုးသြားခဲ့ရင္ အဲဒီေနရာမွာ ျပန္မေပါက္ေတာ့ဘူး။ ဒါ့ေၾကာင့္ ဆံပင္ဖီးတာကအစ ဘာလုပ္လုပ္ သပ္သပ္ရပ္ရပ္၊ ညင္ညင္ သာသာ လုပ္တဲ့အက်င့္ ေမြးယူဘို႔-သင္ေပးဘို႔ ေကာင္းတယ္။ ေရစိုေနတံုး၊ ဆြပင္ေျခာကေနတံုး ဘီးျဖီးတာမွာ သတိနဲ႔လုပ္ပါ။ မိခင္ေတြ အေဒၚေတြစကား နာေထာင္ပါ။ ဘီး အစိတ္-အက်ဲအေနေတာ္တာ ေရြးဘို႔လိုတယ္။ ေခါင္းသံုးဆီကအစ သဘာ၀ပစၥည္းထက္ ေကာင္းတာ ရွားလွတယ္။
ကုိယ့္ဆံပင္ကိုယ္ ယုယုယယ၊ စိတ္ထဲကပါ ၾကင္နာမႈထားျပီး၊ ဖီးလိမ္း၊ ျပဳျပင္တာ အလြန္ေကာင္းတဲ့နည္း ျဖစ္တယ္။ သစ္ပင္-ပန္းပင္ေတြကိုေတာင္ စကားေျပာ၊ သီခ်င္း-ဂီတ လုပ္ေပးတာနဲ႔ တံု႔ျပန္ႏိုင္စြမ္းရွိတယ္။ အနာကို စိတ္နဲ႔ေတာင္ ကုလို႔ ရႏိုင္တယ္။ “ေပ်ာက္ေစရမယ္။ ေပ်ာက္လာေနျပီ၊ အနာရဲ႕ဘယ္ေနရာက တစတစနဲ႕ ဘယ္လို ေကာင္းလာေနျပီ” ဆိုျပီး အာရံုထား၊ အမိန္႔ေပး၊ ေစခိုင္းသလို Suggestion ေပးေနရင္ တကယ္ ေကာင္းလာ ေစႏိုင္တယ္။ ဆံပင္ကိုလဲ ကုစရာ၊ လုပ္စရာေတြနဲ႔အတူ ဒီနည္းပါ ၾကိဳးစားသင့္တယ္။ ကုိယ့္စိတ္က ခိုင္မာ၊ တည္ျငိမ္၊ သမာဓိ ရွိေအာင္ အရင္ ျပဳစုပ်ိဳးေထာင္ပါေလ။
Dr. တင့္ေဆြ
Read more...
Collapse...
Posted by Dr. Tint Swe at 2:05 PM 0 comments
Q and A Contraceptives တားေဆး အေမး-အေျဖ
Q: ေဆးစားရင္းနဲ႔ ကိုယ္၀န္ရခဲ့ရင္ ကေလးကို ထိခိုက္နိုင္ပါသလား သိပါရေစရွင္။ ကိုယ္၀န္တားေဆးကို ေျပာတာပါဆရာ။ Family Planning Pills 3 cycles Microgynon Fe အဲဒီေဆးေတြက လင္မယားေတြ အတူမေနခင္ ကတည္းက စားရတာ ပါလား။ အတူေနမွစားျပီး ကိုယ္၀န္ရခဲ႔ရင္ ကေလးနဲ႔ လူၾကီး ထိခိုက္မွာစိုးလို႔ပါ။
A: ပဋိသေႏၶတားေဆးေတြထဲမွာ Estrogen နဲ႔ Progestogen ေဟာ္မုန္းႏွစ္မ်ိဳး ပူးတြဲပါတာကို COC လို႔ ေခၚတယ္။ Microgynon ေဆးက Progestogen-only pill (POP) ေခၚတဲ့ ေဟာ္မုန္းတမ်ိဳးတည္းပါ စားေဆးျဖစ္တယ္။ အမ်ိဳးမ်ိဳး ရွိတယ္။ ဒီေဆးေၾကာင့္ သားအိမ္အဝရွိေနတဲ့ ခြ်ဲၾကိတဲ့ အရည္ကို ျပစ္ေစးလာေစျပီး၊ က်ားသုတ္ပိုးကို သားအိမ္ထဲ မဝင္ေစေအာင္ တားထားဆီးတယ္။ ေနာက္ျပီး သားအိမ္ အတြင္းသား နံရံကို ပါးလႊာေစျပီး၊ သေႏၡဥတြယ္ကပ္ျခင္းကိုလည္း တားဆီးေပးတယ္။ ၉၉% ထိေရာက္တယ္။
လစဥ္ရာသီ စလာတဲ့ေန႔က ၅ ရက္ေျမာက္ေန႔ကစ ေဆးသံုးရတယ္။ ေန႔စဥ္ ေဆး ၁ ျပားကို အခ်ိန္မွန္မွန္ ေဆးကပ္ ကုန္တဲ့အထိ ေသာက္ရတယ္။ ေဆးကပ္ကုန္တာနဲ႔ ေနာက္ထပ္တကပ္ ဆက္ေသာက္ပါ။ ကေလးႏို႔တိုက္ေနစဥ္လည္း ေသာက္ႏိုင္တယ္။ ႏို႔ထြက္မနည္းေစပါ။ အသက္ၾကီးရင္လည္း ေသာက္ႏိုင္တယ္။ ရာသီမလာမီျဖစ္တဲ့ လကၡဏာေတြ ကိုလည္း သက္သာေစတယ္။
ရင္သားတင္းျခင္း၊ အေရျပားေပၚ အစက္အေပ်ာက္ ေပၚျခင္းတို႔ျဖစ္ေစတတ္တယ္။ ရာသီနည္းျခင္း၊ မလာျခင္း၊ ရွားရွားပါးပါး မ်ိဳးဥအိမ္ အၾကိတ္အလံုးေပၚျခင္း ျဖစ္တတ္တယ္။ အခု ဒါမွမဟုတ္ အရင္က ရင္သားကင္ဆာရွိေနရင္၊ ကုိယ္ဝန္ရွိေနရင္၊ အသဲႏွင့္ သဲေျခအိပ္ေရာဂါရွိေနရင္၊ မ်ိဳးဥအိမ္ အၾကိတ္ အလံုးရွိဘူးရင္၊ (မိုင္ဂရင္း)အမူးေရာဂါရွိရင္ မသံုးသင့္ပါ။
ေဆးေသာက္ပါလ်က္ ကိုယ္၀န္ရွိတာ အေတာ္ၾကီးနည္းတယ္။ ကိုယ္၀န္ရွိျပီးမွ ေဆးေသာက္လို႔လည္း ျဖစ္ႏိုင္တယ္။ ဒီေဆးေသာက္တာ ရက္မေက်ာ္ရပါ။ အစပိုင္းလေတြမွာ ၾကားရက္ ေသြးနဲနဲဆင္းတာ ျဖစ္တတ္ေပမဲ့ ေနာက္ဆို မျဖစ္ေတာ့ဘူး။ ေဆးထဲမွာပါတဲ့ ေဟာ္မုန္းအနည္းအမ်ားက တိုင္းျပည္တခုနဲ႔တခုမွာ မတူၾကပါ။
ေဆးက ကုိယ္၀န္ျဖစ္လာမွာကိုသာ တားဆီးတယ္။ ကုိယ္၀န္ျဖစ္လာျပီးတာကို သက္ေရာက္မွာ မဟုတ္ပါ။ ကုိယ္၀န္ ေဆာင္ေနတံုးမွာ ကိုယ္ကထုတ္ေပးေနတဲ႔ ေဟာ္မုန္းေတြမွာ ဒါမ်ိဳးလည္းပါတယ္။ ဒီေဆးေသာက္မိရင္ အခ်ိဳးအဆ ေျပာင္းသြားေစႏိုင္တယ္။ ဒါ့ေၾကာင့္ ကုိယ္၀န္မရွိမွ အေသာက္ခိုင္းတာ။ မေတာ္တဆ ေသာက္ခဲ့ရင္ ကိုယ္၀န္-မိခင္ကို ထိခိုက္တာအတြက္ သုေတသန လုပ္ထားတာ မေတြ႔ေသးပါ။
က်န္းမာ-ခ်မ္းပါေစ။
Dr. တင့္ေဆြ
Read more...
Collapse...
Posted by Dr. Tint Swe at 2:04 PM 1 comments
Gastric cancer အစာအိမ္ကင္ဆာ
“အစာအိမ္ကင္ဆာ” ေၾကာင့္ တႏွစ္မွာ လူေပါင္း ရွစ္သိန္း ေသဆံုးေနရတယ္။ ကင္ဆာေတြထဲမွာ စတုတၱအျဖစ္မ်ားဆံုး။ ကင္ဆာေၾကာင့္ ေသရတာထဲမွာေတာ့ ဒုတိယအမ်ားဆံုး။ တတိယႏိုင္ငံေတြ၊ ေတာင္အေမရိက၊ အေရွ႕ ဥေရာပ၊ ဂ်ပန္၊ ကိုရီးယား၊ တရုတ္ ႏိုင္ငံေတြမွာ ပိုျဖစ္တယ္။ ကြ်န္ေတာ္တို႔ႏိုင္ငံက တတိယထဲမွာတင္ ရွိေသးလား၊ စတုတၴအဆင့္ တက္ျပီလား မေျပာတတ္ဘူး။ ေနာက္ျပီး ေသြးအုပ္စု A မွာ ပိုျဖစ္တယ္။ O က အစာအိမ္ေလနာ။
ျဖစ္စမွာ ဘာမွ မခံစာရလို႔ရွိျပီး၊ သိတဲ့အခ်ိန္ဆိုရင္ ေနာက္က်ေနျပီလို႔ ေျပာႏိုင္တယ္။ အစာမေက်သလို၊ အစားပ်က္သလိုနဲ႔ စတယ္။ ေနာက္ၾကမွ ဗိုက္နာ၊ ပ်ိဳ႕ခ်င္-အန္ခ်င္၊ ၀မ္းပ်က္၊ စားျပီးဗိုက္ကယ္၊ လူကပိန္လာ၊ အားယုတ္လာတယ္။ ဒီအထိက သိပ္ထူးတယ္ မထင္ရေသးဘူး။ ေသြးယိုတာနဲ႔ အစာျမိဴဘို႔ ခက္လာမွ သတိထားသူေတြလည္း ရွိတတ္တယ္။ သံဓါတ္နည္း ေသြးအားနည္းေရာဂါ ရွိမွ သိရသူေတြလည္း ရွိတယ္။
Gastritis အစာအိမ္ကို (ဗိုင္းရပ္စ္) ၀င္တာ၊ Peptic ulcer ေလနာျဖစ္တာေတြနဲ႔ ဆင္သလို၊ ေရာလည္းေနတတ္တယ္။ Helicobactor poloris ဆိုတဲ့ (ဗက္တီးရီးယား) ကေနျဖစ္တာလို႔ အမ်ားအားျဖင့္ လက္ခံယံုၾကည္ၾကတယ္။ ဒါ့အျပင္ (ေအာ္တို-အင္ျမဴးန္) ဆိုတဲ့ ခုခံစနစ္ ကေမာက္ကမျဖစ္တာ၊ မ်ိဳးဗီဇ (၁၀%) ဆိုတာေတြပါ ဆက္စပ္ေနေသးတယ္။ စားတဲ့ အစားအစာ အမ်ိဳးအစား အေပၚမွလည္း မူတည္ႏိုင္တယ္။ လက္ညွိဳးထိုးခံရတဲ့ အစားေတြကေတာ့ မီးကင္ထားတဲ့ အသား-ငါး၊ အခ်ဥ္ေဖါက္ထားတဲ့ အသီးအႏွံေတြ ပါတယ္။ ဍရင္ေကာက္ပင္ကို ထင္ၾကတာလည္း ရွိတယ္။ ဒါေတြက သူမ်ား တိုင္းျပည္ေတြမွာ စားေလ့ရွိတာေတြပါ။ ကိုယ့္ဆီမွာ သူတို႔နဲ႔ မတူတာေတြ စားေနၾကတာကို သုေတသန မလုပ္ႏိုင္ၾကလို႔ မသိရဘူး။
(အိုင္အိုဒင္း) ဓါတ္ဆား နည္းလြန္း-မ်ားလြန္း ရင္လည္း ျဖစ္တတ္ေသးတယ္။ ေဆးလိပ္-ေဆးရြက္ကလည္း ျဖစ္ေစတဲ့ အထဲမွာ ပါတယ္။ အစာအိမ္အေပၚပိုင္း ကင္ဆာ ရွိသူေတြထဲမွာ ေဆးလိပ္ ေသာက္သူက မ်ားေနတာ သိသိသာသာ ေတြ႔ရတယ္။ အရက္လည္း ပါတာေပါ့။ ဒီအက်င့္ေတြ မ်ားတာကလည္း ေယာက္်ားေတြဆိုေတာ့ မိန္းမေတြထက္ ပိုျဖစ္ၾကတယ္။
သိထားဘို႔က ကင္ဆာလိုေရာဂါေတြက ျဖစ္ေစတာ တိတိက်က် မသိရေသးသမွ် ျဖစ္ႏိုင္တယ္ဆိုတာေတြက အေတာ္ မ်ားလွတယ္။ “ပစၥည္းေပ်ာက္ ငရဲေရာက္။” ထင္တာေတြ ေလွ်ာက္ေတြးသလိုဘဲ။
ေသြးအုပ္စု ေအ ျဖစ္တာနဲ႔လည္း အစိုးရိမ္ မၾကီးနဲ႔အံုး။ ေရာဂါ ရွိ-မရွိစစ္ေဆးဘို႔ Gastroscopic exam အစာအိမ္ထဲ ကင္မရာပါတဲ့ကရိယာထဲ့ၾကည့္တာ၊ Barium meal ေဆးျမိဳျပီး ဓါတ္မွန္ရိုက္တာ၊ CT scanning ဗိုက္ကို (စကင္) လုပ္တာအျပင္ အစာအိမ္ထဲက သံသယရွိတဲ့ အသားစ (တစ္ရွဴး) ကို Biopsy လုပ္ရေသးတယ္။
အႏု-အရင့္ အဆင့္ေတြခြဲတယ္။ ဒီဟာမွာ (၁) ကမစဘဲ၊ သံုညကစတယ္။ အစာအိမ္နံရံက ေလးလႊာရွိတာ။ သံုညအဆင့္က အထဲဆံုး အလႊာမွာသာ ျဖစ္တာပါ။ ခြဲစိတ္နည္းနဲ႔ ကုရတယ္။ Mucosal resection, Gastrectomy and Lymph-adenectomy တမ်ိဳးမ်ိဳး လုပ္တာပါ။
အဆင့္ ၁။ နံရံ ၂-၃ ထပ္မွာ ေရာက္ေနတာကို သတ္မွတ္တယ္။ ဆိုင္ရာ Lymph nodes တက္ေစ့ေတြနဲ႔ Omentum အေျမွးလႊာကိုပါ ခြဲစိတ္ထုတ္ျပစ္တယ္။ ေသျခာေအာင္ 5-Fluorouracil ေဆးေပးတယ္။ ဓါတ္လည္းကင္ခ်င္ကင္မယ္။
အဆင့္ ၂။ နံရံ ၂-၃ ထပ္မွာ ေရာက္ေနတာအျပင္၊ အနီးအနားက တက္ေစ့ေတြဆီကိုပါ ေရာဂါေရာက္ေနျပီ။ ဒါမွမဟုတ္ တက္ေစ့မပါ ေလးလႊာလံုး ေရာက္ေနတဲ့အဆင့္ ျဖစ္တယ္။ အဆင့္ ၁ ကို ကုသလိုဘဲ လုပ္ေပးတယ္။ ေသျခာေအာင္ Neoadjuvant ကင္ဆာေဆးပါ ေပးတယ္။
အဆင့္ ၃။ တတိယအလႊာနဲ႔ ခပ္ေ၀းေ၀းက တက္ေစ့ေတြဆီပါ ေရာဂါေရာက္ေနတဲ့အဆင့္။ ဒါမွမဟုတ္ ေလးလႊာလံုးအျပင္ အနီးအနားက တစ္ရွဴး (သရက္ရြက္၊ ေဘလံုး)၊ ပိုေ၀းတဲ့ တက္ေစ့ေတြဆီအထိ ေရာက္ေနျပီ။ အဆင့္ ၂ လိုဘဲ ကုပါတယ္။
ေနာက္ဆံုးအဆင့္ ၄။ ေစာေစာက အဆင့္ေတြထက္ ေက်ာ္ျပီး၊ တျခားတက္ေစ့၊ တျခားအဂၤါေတြဆီပါ ေရာက္ေနျပီ။ ေလဆာနဲ႔ ခြဲစိတ္တာ၊ 5-fluorouracil, Epirubicin, Etoposide, Docetaxel, Oxaliplatin, Capecitabine, Irinotecan ေဆးေတြ ေပးတယ္။
ေဆးပညာစာေတြ ေရးရတာက မျမင္ကြယ္ရာျဖစ္တာ၊ ရွက္စရာ သတ္မွတ္တာေတြလည္း ပါလို႔ “အေျပာမတတ္ေတာ့ ဆဲသလို၊” မယဥ္ေက်းတာမ်ိဳး ျဖစ္မွာစိုးရတယ္။ “ပရိတ္သတ္ စံုေတာ့၊ ျခံဳေျပာရတာမို႔ သိခ်င္တာနဲ႔ ဒက္ထိမက်မွာမ်ိဳး” ပါ သတိထားရတယ္။ ေနာက္ျပီး၊ စကားၾကီး ေျခာက္ခြန္းထဲက ေလးခြန္းကို ပယ္ျပီး၊ အက်ိဳးရွိေစလိုလို႔ နာလိုခံခက္ပါေစ၊ ေျပာသင့္တယ္ ဆိုေပမဲ့ ေဆးပညာစာ ေရးရတာမွာ တ၀က္သာ မွန္ပါလိမ့္မယ္။
လူနာကေနျဖစ္ျဖစ္ လူနာ့အမ်ိဳးက ျဖစ္ျဖစ္ ေမးလို႔ေျဖတာနဲ႔ ပညာ-ဗဟုသုတ လိုခ်င္သူအတြက္ ေျဖရတာ မတူရဘူး။ ျဖစ္ေၾကာင္းကုန္စင္ ေရးျပန္ရင္ စိတ္ဓါတ္ကို ထိခိုက္ေစႏိုင္တယ္။ ထိန္ခ်န္တာလဲ ညာတာဘဲ။ စာတပုဒ္ကို ေယဘူယ် သေဘာသာ ေရးရတာ။ အေျခအေန မတူရင္ ေရာဂါျဖစ္စင္ ကြဲလြဲတာ မပါဘဲေနမွာ စိုးရေသးတာ။ အကုန္ ထည့္ျပန္ရင္ လံုးခ်င္းစာအုပ္ ထုတ္ရသလို ျဖစ္သြားႏိုင္တယ္။ ဒီေန႔ေခတ္က သံခိပ္ေရးနည္းမွ ဖတ္ခ်င္သူမ်ားတယ္။
ေရာဂါရွိမွန္း သိတဲ့ေနာက္ အသဲကင္ဆာ ၆ လ၊ အစာအိမ္ကင္ဆာ ၁ ႏွစ္လို႔ ေရးလိုက္ရင္ လူနာကို ေဆးကုမေပးတဲ့ ဆရာ၀န္က အေ၀းကေန ႏွိပ္စက္ရာ က်ေနမယ္။ ေဆးစာေတြမွာ ကံတရားကို မသင္ၾကားပါ။ ေလာကမွာ ကံတရားက အခရာက်တယ္။ “လူတိုင္း ကံေကာင္းၾကပါေစ” လို႔ ဆုေတာင္းပါတယ္။
Dr. တင့္ေဆြ
Read more...
Collapse...
Posted by Dr. Tint Swe at 2:04 PM 0 comments
Q and A on LSCS ဗိုက္ခြဲေမြးရျခင္း
Q: ကေလးေမြးရင္ ဗိုက္ခြဲစိတ္ေမြးတာနဲ႔ ရိုးရိုးေမြးတာ ဘယ္ဟာက ပိုေကာင္းလဲဆိုတာ သိိခ်င္ပါတယ္။
A: အေျဖကေတာ့ ရွင္းပါတယ္။ ဆန္းတာတိုင္းက ရိုးတာထက္ ေနရာတကာမွာ မသာပါ။
ကေလးမီးဖြါးတာမွာ Normal labor ဆိုတဲ့ ေမြးလမ္းေၾကာင္းကေနဖြါးတာက အေကာင္းဆံုး ျဖစ္ပါတယ္။ ေမြးလမ္းေၾကာင္း ကေနေတာင္မွာ ဘာအကူအညီမွ မပါဘဲ၊ ဓမၼတာ-ထံုးစံအတိုင္း ေမြးႏိုင္တာက (ပါဖက္) ျဖစ္တယ္။
ေမြးလမ္းေၾကာင္းကေန ေမြးရာမွာ တခါတေလ ကူရတာေတြ ရွိတယ္။ သားဦး ေမြးရင္ ေမြးလမ္းကို Episiotomy ခ်ဲ႕ေပး-ျပန္ခ်ဳပ္ေပး ရတာ။ သားအိမ္ညွစ္အား နည္းေနရင္ Oxytocin (Syntocinon) ေဆးကို Drip ထဲထည့္ သြင္းေပးရတာ။ ကေလးေခါင္းထြက္တာ ၾကာမေနေစခ်င္လို႔ Forceps delivery ညွပ္ဆြဲ၊ Vaccum extraction ေလစုပ္စက္နဲ႔ ဆြဲကူ ေမြးေပးရတာ။ လံုး၀ အနာမခံခ်င္လို႔ Epidural delivery ဆိုတဲ့ ခါးထံုေဆးနဲ႔ ေမြးေပးတာလည္း ရွိေသးတယ္။
ရိုးရိုးမဟုတ္ႏိုင္လို႔ ခြဲေမြးရတာမွာ “ဘာလို႔ ခြဲေမြးရသလဲ။” “မခြဲရင္ မရဘူးလား။” “တကယ္ကို မရဘူးလား” ဆိုတာေတြ သိရလိမ့္မယ္။ မခြဲရင္လည္း ရတယ္ ဆိုတာနဲ႔ ခြဲကိုခြဲရမွာ ႏွစ္မ်ိဳးရွိတယ္။ တခ်ိဳ႕က ေန႔ေကာင္းရက္သာေရြး ခြဲေမြးခ်င္သူ ေတြလည္း ရွိတတ္တယ္။ တခါတေလ ဆရာ၀န္က စိတ္မရွည္လို႔၊ Risk ကို နဲနဲေလးမွ မယူခ်င္လို႔ ခြဲတာလည္း ရွိတယ္။ တခ်ိဳ႕တိုင္းျပည္၊ တခ်ိဳ႕ေဆးရံု-ေဆးခန္းေတြကေတာ့ ခြဲေပးရင္ လူနာဆီက ေငြပိုယူလို႔ရတာမို႔၊ လံုေလာက္ေအာင္ အခ်ိန္ မေစာင့္ဘဲ ခြဲတာလည္း တကယ္ရွိပါတယ္။
ေမြးလမ္းကေန ေမြးမရလို႔ ခြဲရတာမွာ တျခား ေရြးစရာလမ္း မရွိတာမို႔ ခြဲေမြးတာ အေကာင္းဆံုး ျဖစ္တယ္။ CPD ကေလးေခါင္းနဲ႔ မိခင္ေမြးလမ္း မတန္တဆ ျဖစ္တာ။ ဒါမွာလည္း ၂ မ်ိဳး။ မေအရဲ႕ အရိုးကြင္းက က်ဥ္းေနတာနဲ႕ ကေလးက ပံုမွန္ထက္ ေခါင္းက ၾကီးေနတာ။ ဒီအေျခအေန ႏွစ္ရပ္လံုးက ခြဲကိုခြဲရမယ္။
ေနာက္တမ်ိဳးက အခ်င္းဟာ ပံုမွန္ရွိရမဲ့ သားအိမ္အ၀နဲ႔ ေ၀းရာမွာ မဟုတ္ဘဲ၊ ေအာက္ပိုင္း ေရာက္ေနတာ။ အခ်င္းက သားအိမ္အ၀ကို အျပည့္ျဖစ္ျဖစ္၊ တစိတ္တပိုင္း ျဖစ္ျဖစ္ လာဖံုးေနတာမ်ိဳး။ အခ်င္းေရွ႕ေရာက္လို႔ ေခၚတယ္။ ေမြးခါနီးလို႔ သားအိမ္အ၀ က်ယ္လာတာနဲ႔ အခ်င္း ကြာလာျပီး၊ ကေလးမေမြးခင္ ေသြးေတြဆင္းတာမ်ိဳး။ APH ေခၚတာေပါ့။ မေမြးမီ ေသြးဆင္းျခင္း အေၾကာင္းတရား ေတြထဲက အေရးအၾကီးဆံုး။ ဒါကို Ultrasound မွာ ၾကိဳသိထားႏိုင္တာမို႔၊ ရက္ေရြးျပီး၊ ေအးေအးေဆးေဆး ခြဲေမြးပါေလ။
ကေလးအေနအထား ပံုမွန္မဟုတ္တာ၊ ရိုးရိုးေမြးဘို႔ ၾကိဳးစားရင္း အခ်ိန္ ပိုမေစာင့္သင့္တာ။ မိခင္ျဖစ္ျဖစ္ ကေလးျဖစ္ျဖစ္ တခုခုျဖစ္လာလို႔ ေမြးလမ္းကေန ေမြးေအာင္ အခ်ိန္ မေစာင့္သင့္ေတာ့တာ။ ဟိုကဆက္ေန-ဒီကဆက္ေန၊ ထူးဆန္းတဲ့ ကေလးျဖစ္ေနတာ၊ ဒါေတြမွာလည္း ခြဲတာေကာင္းတယ္။
တခုမွတ္ဘို႕က တခါ ဗိုက္ခြဲေမြးရတိုင္း ေနာက္လည္း ခြဲရမယ္ဆိုတာ ေနရာတိုင္းမွာ ယူဆလို႔မရပါ။ အရင္တခါ ခြဲတံုးက ဘာအေၾကာင္းေၾကာင့္ ခြဲရလည္း အေပၚမွာ မူတည္တယ္။ အခ်င္းေရွ႕ေရာက္လို႔ ခြဲထားရသူဟာ ေနာက္ကိုယ္၀န္က ပံုမွန္ျဖစ္ျပီး ရိုးရိုးေမြးလို႔ရတယ္။ ကေလးအေနအထား ဆိုတာလည္း တခါပံုမွန္မဟုတ္တိုင္း အျမဲမွား မေနတတ္ပါ။
ခြဲေမြးတာျဖစ္ျဖစ္ အနာေလးတခု ခြဲရတာျဖစ္ျဖစ္ အနည္းနဲ႔အမ်ား သတိထားရတာေတြ ခ်ည္းပါဘဲ။ ခြဲစိတ္ျခင္း အႏၲရာယ္ေတြက ခြဲစိတ္မႈ ၾကီးၾကီးသလို၊ လုပ္တာကိုင္တာ ေပါ့ဆရင္ ေပါ့ဆသလို ရွိႏိုင္တယ္။
ခြဲေမြးရတဲ့အတြက္ အားသာခ်က္ေတြလည္း ရွိပါတယ္။ ရက္၊ အခ်ိန္၊ ေရြးေမြးႏိုင္တယ္။ တတိယကေလးခြဲရရင္ တခါတည္း သားေၾကာ ျဖတ္ေပးႏိုင္တယ္။ ေမြးလမ္းေၾကာင္းဟာ အေမေမြးတဲ့အတိုင္းသာ ရွိေနမယ္။
Dr. တင့္ေဆြ
Read more...
Collapse...
Posted by Dr. Tint Swe at 2:03 PM 0 comments
Diarrhea ၀မ္းတလံုးေကာင္း ေခါင္းမခဲ
မျဖစ္ဘူးသူ မရွိတဲ့ ေရာဂါေတြထဲမွာ အျဖစ္အမ်ားဆံုးက ဘာလဲ။ မွန္ေအာင္ေျဖႏိုင္သူေတြေရာ မွားသူေတြပါ ၀မ္းေလွ်ာတာ မၾကာမၾကာ ျဖစ္ၾကရတယ္။ ဘယ္ေဆး ေသာက္ရမလဲကိုလည္း လူတိုင္းလိုလိ္ုက ေဆးနည္း ေပးတတ္ၾကေသးတယ္။ အရင္ကဆို ဗမာျပည္မွာ (သာလာဆပ္) ေသာက္ခိုင္းၾကမယ္။ ေနာက္ပိုင္းလူေတြက ပိုသိလာၾကတာမို႔ ORS ဓါတ္ဆား ထုပ္ကို ညႊန္းမယ္။ ေစတနာ ပိုသူေတြက (မက္ထရို) ကိုပါ အေသာက္ ခိုင္းခ်င္ခိုင္းလိမ့္မယ္။ မသိတသိနဲ႔ နည္းနည္း သိတာေတြထဲက လြဲတာေတြ႔ရင္ ျပင္ႏိုင္ေအာင္ ေရးပါရေစ။
ေရာဂါနာမည္ေတြက Diarrhea, Loose motion, GE, Traveler’s diarrhea အမ်ိဳးမ်ိဳး ေခၚပါတယ္။ တေန႔မွာ ၃ ခါထက္ ပိုသြားရင္ ၀မ္းေလွ်ာတာလို႔ WHO က ဦးတိက်ေတြက သတ္မွတ္ပါတယ္။ အမွန္ကေတာ့ လူတိုင္း ကုိယ့္အက်င့္နဲ႔ ကိုယ္ ရွိၾကတာပါ။ သြားေနၾကထက္ “ပိုရင္၊ ေျပာင္းရင္” တခုခုျဖစ္ျပီလို႔ သိလိုက္ပါ။ တခုခုလုပ္ပါ။
၀မ္းပ်က္-၀မ္းေလွ်ာ ကို (ဗိုင္းရပ္စ္) ပိုးေၾကာင့္က အမ်ားဆံုး ျဖစ္ေစတယ္။ အမ်ားဆံုးဆိုတာ တကယ့္အမ်ားဆံုး။ ၁၀ ခါ ျဖစ္ ၉ ခါ ျဖစ္ေစတာ (ဗိုင္းရပ္စ္)ပါ။ ၾကံဳတံုးေရးရအံုးမယ္။ (ဗိုင္းရပ္စ္) ေၾကာင့္ျဖစ္တဲ့ တျခားေရာဂါေတြကလည္း မ်ားတယ္။ HIV ပိုး၊ အသဲေရာင္ A, B, C ပိုး၊ တုပ္ေကြး၊ အေအးမိ၊ ေက်ာက္၊ ဦးေႏွာက္ေျမွးေရာင္၊ ၀က္သက္၊ ၾကြက္ႏို႔၊ (ပိုလီယုိ)၊ ေခြးရူး၊ စတာေတြပါ။ (ဗိုင္းရပ္စ္) ဆိုတဲ့ အင္မတန္ ေသးငယ္လြန္းလွတဲ့ ဒီအေကာင္ကို အလြန္မတန္ နာမည္ၾကီးလွတဲ့ ဆရာ၀န္ေတြေတာင္မွ မႏိုင္ၾကေသးပါ။
Virus ေၾကာင့္ မဟုတ္ရင္ (ဗက္တီးရီးယား) ေၾကာင့္ ၀မ္းပ်က္ေစပါတယ္။ ဘယ္က၀င္သလဲ။ ပါးစပ္ကေန၀င္တာ။ ပါးစပ္ထဲ ဘာထည့္ၾကလဲ။ အစားအေသာက္နဲ႔ ေရ။ ကေလးငယ္ဆိုရင္ ေတြ႕ကရာထည့္တာ။ ဘယ္အေကာင္ ၀င္လာလာ အူသိမ္ကို ေရာင္ေစတယ္။ အစာအိမ္ေရာ အူပါ ေရာင္ရင္ GE ေခၚတယ္။ ေရာင္လာရင္ လႈပ္ရွားတာ ပိုျမန္လာတယ္။ အူေတြ လႈတ္လြန္းတာ နားၾကပ္မပါဘဲ လူနာကိုယ္တိုင္ သိတယ္။ ဗိုက္နာမယ္။ စားလိုက္ ေသာက္လိုက္တဲ့ အစာနဲ႔ ေရကို ေကာင္းေကာင္း စုပ္မယူႏိုင္ေတာ့ဘဲ၊ ၀မ္းထဲပါသြားမယ္။ ၀မ္းသြားရတဲ့ အၾကိမ္ေတြ မ်ားမယ္။
လူဆိုတာက ေရကို စုပ္တာျဖစ္ျဖစ္၊ ထုတ္တာျဖစ္ျဖစ္ ဆားပါမွ လုပ္ႏိုင္တာ။ ေရေတြထြက္ေတာ့ ဆားေတြပါ ထြက္တာေပါ့။ ဒါ့ေၾကာင့္ ၀မ္းေလွ်ာ-၀မ္းပ်က္ရဲ႕ မေကာင္းက်ိဳးဆက္ဟာ ေရဓါတ္-ဆားဓါတ္ ဆံုးရံွဳးတာ ျဖစ္တယ္။ ၀မ္းသြားရင္း ေရေတြ အမ်ားၾကီး ပါသြားတာက ေကာင္းက်ိဳး တမ်ိဳးေတာ့ ရတယ္။ ပိုးေတြပါ ပါသြားတာကိုး။ ဒါ့ေၾကာင့္ ၀မ္းပိတ္ေဆးကို အလြယ္ မသံုးသင့္ၾကဘူး။ ေျပာခဲ့သလို (ဗိုင္းရပ္စ္) ကို သတ္တဲ့ေဆးက မရွိဘူး။ ဓါတ္ဆားထုပ္သာ အရင္လုပ္ပါ။
ေဆးလိုလို႔ သံုးရင္ Loperamide (Imodium, Kaopectate II) ကို ၄ မီလီဂရမ္၊ ၂ ျပား စေသာက္ျပီး၊ ၀မ္း ၁ ခါ သြားတိုင္း၊ ၁ ျပား ေသာက္ႏိုင္တယ္။ အာေခါင္ေျခာက္၊ ေခါင္းနဲနဲမူးတာသာ ျဖစ္တတ္တယ္။ Lomotil ကိုေတာ့ တခါေသာက္ ၂ ျပား၊ တေန႔ ၃-၄ ၾကိမ္။ တျခား ေဆးေတြကေတာ့ Bismuth Subsalicylate, Diphenoxylate and Atropine, Tincture of Opium (ဘိန္း)၊ Charcoal (မီးေသြး) စတာေတြ ျဖစ္တယ္။ ဘိန္းလည္း အရမ္းမစားနဲ႔ မီးေသြးလဲ အရမ္းမ၀ါးနဲ႔။
၀မ္းသြားတာအျပင္ နဲနဲဖ်ားတာ ရွိမယ္။ ေသြး-အၾကိအခြ်ဲပါမယ္၊ တျပည္တရြာ သြားရင္းျဖစ္မယ္ ဆိုရင္ (ဗက္တီးရီးယား) ေၾကာင့္ ျဖစ္ႏိုင္တယ္။ ORS အျပင္ ပိုးေသေစမဲ့ေဆးကို ေသျခာေပါက္ ေသာက္ရမယ္။ Septrin လို႔ လူသိမ်ားတဲ့ေဆး Co-trimoxazole ကို (ဆာလ္မိုနဲလား) ေၾကာင့္ ဝမ္းပ်က္တာ။ (ရွီဂဲလား) ဝမ္းကိုက္တာေတြမွာ သံုးႏိုင္တယ္။ ၂ ႏွစ္ ေအာက္ ကေလးေတြကိုေတာ့ မေပးသင့္ဘူး။ ဒီေဆးက ေယက္်ား ဆီးအိမ္-ဆီးႀကိတ္ေရာင္၊ ေက်ာက္ကပ္ႁပြန္ေရာင္၊ ဆိုင္းနပ္စ္၊ နားကိုက္တာေတြ အတြက္ပါ သံုးပါေသးတယ္။
Furazolidone ေဆးကိုေတာ့ (ဂိုင္ယာဒီးယား) ပိုးဝင္လို႔ ဝမ္းပ်က္တာ၊ (ဗက္ဆလရီ) ဝမ္းကိုက္ နဲ႔ ခရီးသြား ဝမ္းပ်က္တာ ေတြအတြက္ ေပးႏိုင္တယ္။
Metronidazole (မက္ထရို-ႏိုက္ဒါဇိုးလ္) ဆိုတဲ့ေဆးက ေရာဂါအေတာ္မ်ားမ်ားအတြက္ သံုးႏိုင္တယ္။ (GE) အစာလမ္း ေရာင္တာ၊ ခရီးသြားဝမ္းပ်က္တာ၊ (ဂိုင္ယာဒီးယား) ပိုးဝင္လို႔ ဝမ္းပ်က္တာ၊ (အမီးဘား) ဝမ္းကိုက္တာ၊ (အမီးဘား) သြားဖုံး ေရာင္တာ၊ (အမီးဘား) အသဲျပည္တည္တာ၊ ေလမႀကိဳက္တဲ့ပိုးေၾကာင့္ အူမႀကီးေရာင္တာ၊ ေမြးလမ္းေၾကာင္း ေရာင္တာ၊ တင္ပါးဆံုအတြင္း အဂၤါေတြ ေရာင္တာ၊ ဦးေႏွာက္ ျပည္တည္နာ၊ ဆီးႁပြန္ေရာင္တာေတြ အတြက္ပါ ေပးတယ္။ ေရာဂါ မတူရင္ ေဆးအဆ မတူပါ။ ၁ ျပား ၃ ၾကိမ္ကေန ၂ ျပား ၃ ၾကိမ္အထိ ေပးရတယ္။ ကိုယ္၀န္ ႏုေသးရင္ မေပးသင့္ဘူး။ ႏို႔တိုက္ေနရင္ ႏို႔ထဲပါတယ္။ ေဘးထြက္ဆိုးက်ိဳး အမ်ိဳးမ်ိဳးရွိတယ္။ ပ်ိဳ႕-အန္၊ ဗိုက္နာ၊ ဆီးနီ၊ အစားပ်က္၊ ကိုယ္ပူမယ္။ တကယ္ မလိုဘဲ မေသာက္ပါနဲ႔။
ORS ဓါတ္ဆားထုပ္ကို ပါးစပ္ကေန ႏိုင္ေအာင္ ျဖည့္မေပးႏိုင္ရင္ ေသြးေၾကာထဲကေန သြင္းရမယ္။ လူကို ၾကည့္ရင္ ေျပာ့ေခြေနမယ္။ မ်က္တြင္းခ်ိဳင့္-ငယ္ထိပ္ခြက္ေနမယ္။ လက္နဲ႔ ဗိုက္က အေရျပား မ, ၾကည့္ရင္ ေတာ္ေတာ္နဲ႔ ေအာက္ကို ျပန္မက်ဘူး။ ေျခ-လက္ ေအးစက္ေနမယ္။ လက္ေကာက္၀တ္ ေသြးခုန္တာ စမ္းလို႔ခက္၊ စမ္းမရျဖစ္မယ္။ ေသြးဖိအားက်၊ တိုင္းမရ။ အေရးကေတာ့ ေပၚျပီ။ အသက္လုရပါေတာ့မယ္။
RL ဆိုတဲ့ Drip က ORS ပါဘဲ။ မ်ားမ်ားသြားရင္ ျမန္ျမန္သြင္းပါ။ အၾကိမ္မ်ားတာထက္ ေျပာခဲ့တဲ့ လကၡဏာေတြက ပိုအေရးၾကီးတယ္။ သြင္းတာ ေႏွးေသးရင္ ႏွစ္လံုး တျပိဳင္နက္ သြင္းပါ။ တခါတေလ လက္ႏွစ္ဖက္၊ ေျခႏွစ္ေခ်ာင္းကေန Drips ေလးစင္း တျပိဳင္ထဲ သြင္းရတတ္တယ္။ ဒါမွ ေလးဘက္နာတာ။ GE နဲ႔ ကာလ၀မ္းလိုျဖစ္ရင္ လုပ္ရတတ္တာမ်ိဳး။
Cholera ကာလ၀မ္း ျဖစ္ေစတဲ့ အေကာင္ေတြကေန အဆိပ္လိုမ်ိဳးပါ ထုတ္တယ္။ Secretory diarrhea ေခၚတယ္။ အူနံရံက (ဆဲလ္) ေတြထဲက ေရေတြပါ ထြက္သြားေစတယ္။ ကပ္ေရာဂါတခု ျဖစ္တယ္။ အျမန္ကူးစက္လို႔၊ ေနရာတခုမွာ လူေတြ အမ်ားၾကီးလာ ျဖစ္တယ္။ ေရနဲ႔ဓါတ္ဆား ႏိုင္ေအာင္ ျပန္မျဖည့္ႏိုင္ရင္ ေသတယ္။
ရြာတရြာမွာ ကာလ၀မ္းျဖစ္တယ္။ တခ်ိဳ႕ေသကုန္ၾကျပီ။ အဖိုးၾကီးတေယာက္ သားေတြ၊ သမီးေတြက အစားအေသာက္ ဆင္ျခင္ဘို႔ ေျပာတာ နားမေထာင္ဘူး။ သူ႕မွာ အားကိုးစရာ ရွိတာကိုး။ ေဗဒင္က “သူမ်ားသတ္လို႔သာ ေသရမယ္” လို႔ ေဟာထားတာ။ ၀မ္းေရာဂါကအစ ဘာေရာဂါမွ ဂရုစိုက္စရာ မလိုဘူးေပါ့။ ကူးပါေလေရာ၊ ျဖစ္ပါေလေရာ။ ေသပါေလေရာ။ ကာလ၀မ္းမို႔ ခ်က္ခ်င္း သျဂႋဳလ္ၾကရတယ္။ အကာလညအခါ ဖ်ာလိပ္ထဲမွာထည့္ သခၤ်ဳိင္းကုန္းပို႔ရတယ္။ သုဘရာဇာမ်ားက မူးခ်ိန္ေပါ့။ အဖိုးၾကီးအေလာင္း တြင္းထဲျပစ္ခ်၊ အရက္ ဆက္ခ်ေနလိုက္ၾကတယ္။ အဖိုးၾကီးက တကယ္ မေသေသးဘူး။ Coma-like state ေျမာေနတယ္ ေခၚတာမ်ိဳးေပါ့။ သတိျပန္ရလို႔ ေျမက်င္းထဲက ထလာေတာ့တယ္။ အရက္မူးမူးနဲ႔ သုဘရာဇာေတြက တေစၧမွတ္ျပီး၊ ေပါက္ျပားနဲ႔ ေခါင္းခ်လိုက္တာ အခုမွ တကယ္ေသပါေလေရာ။ မွန္လိုက္တဲ့ ေဗဒင္။
၀မ္းေရာဂါ ကင္းစင္ၾကပါေစ။
Dr. တင့္ေဆြ
Read more...
Collapse...
Posted by Dr. Tint Swe at 2:02 PM 0 comments
Older Posts Home
Subscribe to: Posts (Atom)
C-Box အႀကံေပးခ်က္မ်ား။
Search This Blog
About the author
Dr. Tint Swe
ေဒါက္တာတင့္ေဆြ
MBBS (Mandalay)
View my complete profile
Blog Archive မာတိကာ
▼  2010 (82)
▼  June (33)
Nutrition အာဟာရ
Appendix အူအတက္
Allergy သို႔မဟုတ္ မတည့္အတူေန
Red Cross ေ၀ဒနာ မ်ားေနပါေစ ေစတနာ မရွားေစနဲ႔
Leucorrhoea, Vaginal Discharge ေမြးလမ္းေၾကာင္းမွ အ...
Q and A on Early ejaculation သုတ္လႊတ္ေစာျခင္း အေမး...
Female orgasm အမ်ိဳးသမီး ျပီးျခင္း
Inverted nipples ႏို႔ပါးစပ္
Varicose veins ေသြးေၾကာထံုးျခင္း
Low Back Pain ခါးေကာင္းေမာင္းသန္ၾကေစ
Lesions on penis က်ားလိင္အဂၤါ အနာမ်ား
Rheumatism ေလးဘက္နာ
Cramps ၾကြက္တက္ျခင္း
Arthritis အဆစ္နာ
Q and A about Hair Loss ဆံပင္ၾကြတ္ျခင္း
Q and A Contraceptives တားေဆး အေမး-အေျဖ
Gastric cancer အစာအိမ္ကင္ဆာ
Q and A on LSCS ဗိုက္ခြဲေမြးရျခင္း
Diarrhea ၀မ္းတလံုးေကာင္း ေခါင္းမခဲ
Ovarian Cyst ကိုယ္၀န္မဟုတ္တဲ့ ဗိုက္ထဲကအလံုး
Q and A Toxic Goitre လည္ပင္းၾကီး ေဟာ္မုန္းမ်ားျခင္...
Comments on Unwanted Pregnancy
Comments on Oral practice
Comments on Infertility
Comments on Tuberculosis (TB)
Comments on Lesions on penis
Comments on (HBV)
Comments Anal practice
Comments on Peptic ulcer
Comments on Masturbation
Male orgasm ေယာက္်ား ျပီးျခင္း
Cancer Facts
Must Know 12 Cancer Facts သိသင့္ေသာ ကင္ဆာ အခ်က္ ၁၂...