my my en my my my my my en my my my my en my my my my my my my my my my en en my my my my my my en en my my my my my my my my my my my ja en en en en en en en en en en my my my en en en en my my en en cs da en en en
Knowledge For Your Health (သင့္က်န္းမာေရးအတြက္ ဗဟုသုတ)
ကမာၻေပၚမွာ ကင္ဆာ အမ်ိဳးအစားေပါင္း(၂၀၀)ေက်ာ္နီးပါး ရွိပါတယ္။ ကင္ဆာဆိုတာ ဆဲလ္တခုခ်င္းဆီရဲ႕ မ်ိဳးဗီဇgene ေတြေျပာင္းလဲရာကေန ျဖစ္ေပၚလာတဲ့ေရာဂါမ်ိဳးပါ။ ခႏၶာကိုယ္တြင္း ဆဲလ္ရွိတဲ့ ေနရာတိုငိးမွာ ကင္ဆာျဖစ္ႏိုင္ပါတယ္။ ဆဲလ္ဆိုတာ သက္ရွိတခုရဲ့ အေျခခံအက်ဆံုး အစိတ္အပိုင္းတခု။ ဆဲလ္ေတြေပါင္းစပ္ျပီးမွ သက္ရွိျဖစ္လာတယ္။ ဆဲလ္တခုခ်င္းစီမွာ အဓိကထိန္းခ်ဳပ္ထားတဲ့  နယူးကလီးယက္(nucleus)ဆိုတာရွိတယ္။ နယူးကလီးယက္က ဆဲလ္ရဲ့ ဆဲလ္အလယ္မွာ။အဲဒီနယူးကလီးယက္ထဲမွာ ခ႐ိုမိုဇုန္းဆိုတဲ့ အမွ်င္ေလးေတြပါရွိတယ္။ မ်ိဳးဗီဇတခုအတြက္  ခ႐ိုမိုဇုန္းက အေရးျကီးဆံုးပဲ။ ခ႐ိုမိုဇုန္းဆိုတာ DNA(deoxyribonucleic acid) ေခၚတဲ့ မ်ိဳးဗီဇအမွ်င္ေတြယွက္ႏြယ္ျပဳလုပ္ထားျခင္း ျဖစ္ပါတယ္။ DNA ထဲမွာ ေထာင္ေပါင္းမ်ားစြာေသာ gene(တနည္းအားျဖင့္ code) ေတြပါတယ္။ ဆဲလ္တခုခ်င္းဆီရဲ့ ကြဲပြားမႈ၊ ေဆာင္ရြက္ခ်က္ေတြကို သူတို႔က စနစ္တက်ထိနိးေက်ာင္းေပးတယ္။ အဲဒီမ်ိဳးဗီဇေတြ ေျပာင္းလာရင္ ကင္ဆာဆိုတာ ျဖစ္လာလိမ့္မယ္။
ကင္ဆာလို့ေျပာဖို႕ ဆဲလ္ေတြဟာ အရင္ဆံုးမ်ိဳးဗီဇေျပာင္းလဲမႈရွိရပါတယ္။ ၿပီးရင္ ပံုမွန္ဆဲလ္အစား ပံုမမွန္တဲ့ဆဲလ္ေတြက ဝင္ေရာက္ေနရာယူတယ္။ အဆိုပါဆဲလ္ေတြဟာ အခ်ိန္အနည္းငယ္အတြင္းမွာပဲ ႐ုတ္တရက္ ႀကီးထြားလာတယ္။ အဲဒီလို ဆဲလ္ႀကီးထြားမႈက ကင္ဆာအက်ိတ္(tumour)ကို ျဖစ္ေစတာပါ။ ျပီးရင္ အဲဒီဆဲလ္ေတြက ထိန္းခ်ဳပ္လို႔မရေလာက္ေအာင္ တကိုယ္လံုး ပ်ံ႕ႏွံ႕သြားပါတယ္။ အဲဒီမွာ ကင္ဆာပ်ံ႕တယ္ဆိုတာ ျဖစ္လာတယ္။
ကင္ဆာကို ျမန္မာလို ျမစ္ပြားနာလို႔ ေခၚတယ္။ စျဖစ္တဲ့ေနရာကို primary lesion site လို႔ သံုးပါတယ္။ တခ်ိဳ႕ကင္ဆာဆဲလ္ေတြက ပ်ံ႕ႏွံ႕တတ္ၿပီး တျခားအဂၤါအစိတ္အပိုင္းေတြကို ထိခိုက္ေစတယ္။ အဲလိုျဖစ္တဲ့ေနရာကို secondary lesion site ေခၚတယ္။ metastasis ဆိုတာ ကင္ဆာပ်ံ႕ေနၿပီကို ဆိုလိုတာပါ။ ကင္ဆာဆဲလ္ေတြဟာ ေသြးနဲ႔ ျပန္ရည္ေၾကာစနစ္ကေန ပ်ံ႕ႏွံ႕ေလ့ရွိတယ္။
ကင္ဆာနဲ့ပက္သတ္ျပီး သတိထားစရာ လကၡဏာ(၁၀)ခု ရွိပါတယ္။ ပံုမွန္မဟုတ္တဲ့ အလံုးအက်ိတ္ေတြထြက္လာျခင္း၊ အနာက်က္ ေနွးေကြးလာျခင္း၊ မွဲ႕အရြယ္အစား၊ပံုသဏာန္ နဲ့ အေရာင္ ေျပာင္းလဲလာျခင္း၊ အစာမ်ိဳရခက္ျခင္း၊ ဆီး(သို႕) ဝမ္းခ်ဳပ္ျခင္း၊ ဆီး(သို့) ဝမ္းသြားတဲ့အခါ ေသြးပါျခင္း၊ အသက္ရႈက်ပ္ျခင္း၊ေမာပန္းလြယ္ျခင္း၊ အစားပ်က္ျခင္း၊ ရုတ္တရက္ဝိတ္က်ျခင္း စတာေတြ ျဖစ္လာရင္သတိထားပါ။
ေဆးပညာမွာ ေရာဂါအေျခေနေပၚမူတည္ျပီး ကင္ဆာအဆင့္ သတ္မွတ္ခ်က္ေတြရွိပါတယ္။ဆဲလ္ကြဲပြားမႈ၊ ဆဲလ္ပ်ံ႕ႏွံ႕မႈအေျခအေနနဲ႔ ေဆးကုသရာမွာ အလြယ္တကူ ေရြးခ်ယ္ႏိုင္ေအာင္ သတ္မွတ္လိုက္တာ ျဖစ္ပါတယ္။ အဏုၾကည့္မွန္ဘီလူးေအာက္မွာ ဆဲလ္ေတြရဲ႕ ေျပာင္းလဲမႈ အေျခအေနကိုုၾကည့္ၿပီး grading အဆင့္သတ္မွတ္ၾကတယ္။ အသံုးမ်ားတဲ့ grading အဆင့္သတ္မွတ္ခ်က္ နွစ္ခုရွိတယ္။
ပထမတခုက TNM staging ျဖစ္ပါတယ္။ ကင္ဆာတခုရဲ႕အရြယ္အစားနဲ႔ ကင္ဆာဆဲလ္ပ်ံ႕ႏွံ႕ပံုကို အဓိက ေျပာႏိုင္တယ္။ T ဆိုတာ ကင္ဆာက်ိတ္Tumour ရဲ႕ အရြယ္အစား။ ျဖစ္တဲ့ပတ္ဝန္းက်င္မွာ ကင္ဆာက်ိတ္ရွိ မရွိ သိႏိုင္တယ္။ N ဆိုတာ node၊ ျပန္ရည္ေၾကာဂလင္းေတြကို ပ်ံ႕ႏွံ႕ေနျပီလား သိႏိုင္တယ္။ M ကေတာ့ metastasis ေခၚတဲ့ တျခားအဂၤါအစိတ္ပိုင္းေတြကို ပ်ံ႕ႏွံ႕မႈ အေျခအေနကို ေျပာတာျဖစ္ပါတယ္။
ေနာက္တခုက ေရာဂါအဆင့္သတ္မွတ္ခ်က္ ျဖစ္ပါတယ္။ ကင္ဆာေရာဂါအမ်ားစုမွာ ဒီအဆင့္သတ္မွတ္ခ်က္က္ို အသံုးမ်ားႀကတယ္။
stage 2- ကင္ဆာကတျဖည္းျဖည္းႀကီးထြားလာၿပီ
stage 3- နီးစပ္ရာတစ္ရႈးေတြမွာ ကင္ဆာေရာက္ေနၿပီ
stage 4- တျခားအဂၤါအစိတ္အပိုင္းေတြထိ ကင္ဆာဆဲလ္ေတြ ပ်ံ႕ေနၿပီ
stage 0ဆိုတာလည္း ရွိေသးတယ္။ precancerous changes ကင္ဆာမျဖစ္ခင္ အေျခအေနမ်ိဳးေပါ့။ ဒီအဆင့္မွာ ပံုမမွန္တဲ့ဆဲလ္ေတြ စေတြ႕ေနရၿပီ။ ဆဲလ္ေတြဟာ တခ်ိန္ခ်ိန္မွာ ကင္ဆာအဆင့္ ေျပာင္းလဲလာႏိုင္တယ္။ ဒါ့ေျကာင့္ သတိထားသင့္တယ္။ ဒါေပမယ့္ ေသခ်ာေပါက္ေျပာင္းလဲႏိုင္တာမ်ိဳးေတာ့ မဟုတ္ဘူး၊  ဒီအဆင့္ကို "carcinoma in situ" လို႔ ေခၚပါတယ္။
သီအိုရီအရ ကင္ဆာေရာဂါဟာ မ်ိဳး႐ိုးလိုက္တတ္တယ္။ ေနာက္ၿပီး ပတ္ဝန္းက်င္အေနအထိုင္ အစားအေသာက္နဲ႔လည္း သက္ဆိုင္တယ္။ဥပမာ ေဆးလိပ္၊ ေဆးရြက္ၾကီး သံုးစြဲမႈ၊ ေလထုညစ္ညမ္းမႈ၊ ဓာတုပစၥည္း၊ ဓာတ္ေရာင္ျခည္သင့္ျခင္း၊အဝလြန္ေရာဂါ၊ ကုိယ္လက္လႈပ္ရွားမႈနည္းျခင္း၊အစားအေသာက္၊ ဗိုင္းရပ္စ္ပိုးမႊား စတာေတြဟာ ကင္ဆာျဖစ္နိုင္ေခ်ကို ပိုမ်ားလာေစတယ္။ဒါေတြဟာ ဆဲလ္တြင္းမွ်ေျခကို ပ်က္ျပားသြားေစတယ္။
ကင္ဆာဆဲလ္အမ်ားစုဟာ ႀကီးထြားမႈ ျမန္ဆန္တတ္ၾကတယ္၊ ဘာ့ေၾကာင့္လဲဆိုေတာ့ ဆဲလ္ကြဲပြားမႈနဲ႕ ေသြးေႀကာေတြ မ်ားလာလို့ျဖစ္ပါတယ္။ ဆဲလ္ကြဲပြားျခင္း သီအိုရီအရ အသစ္ျဖစ္ေပၚတဲ့ ဆဲလ္ေတြဟာ ဆဲလ္ေဟာင္းေတြကို အျပင္ဖက္ တြန္းထုတ္တယ္။  အဆက္မျပတ္ျကီးထြားလာတဲ့ ကင္ဆာဆဲလ္ေတြ  ေသြးေၾကာနဲ႔ ေဝးရာကို ေရာက္တယ္။ တနည္းအားျဖင့္ ေသြးလံုေလာက္မႈ၊ ေအာက္စီဂ်င္ေထာက္ပံ့မႈ မရွိေတာ့ဘူး၊ တျခားဆဲလ္ေတြလိုပဲ ကင္ဆာဆဲလ္ေတြဟာလည္း ေအာက္စီဂ်င္ လိုအပ္ပါတယ္။ ေအာက္စီဂ်င္မရေတာ့တဲ့ေနရာေတြမွာ ေသြးေၾကာသစ္ျဖစ္ေပၚေအာင္ လံႈ႕ေဆာ္ရတယ္၊  ေသြးေၾကာသစ္ဖြဲ႔စည္းတာကို angiogenesis ေခၚပါတယ္။ နဂိုကတည္းက ပံုမွန္ထက္ ပြားမ်ားလြယ္တဲ့ ကင္ဆာဆဲလ္ေတြကို ေသြးေၾကာ၊ အာဟာရ လံုလံုေလာက္ရတဲ့အခါ ႀကီးထြားမႈ ပိုမိုျမန္ဆန္လာတယ္။ ကင္ဆာအက်ိတ္က သိသိသာသာျဖစ္လာတယ္။ ကင္ဆာက်ိတ္တခုမွာ ပံုမွန္မဟုတ္တဲ့ဆဲလ္အေရအတြက္ သန္းခ်ီၿပီး ရွိေနတယ္။ အဲလိုဆဲလ္ေတြဟာ တျခားအစိတ္အပိုင္းကို ပ်ံ႕ႏွံ႕ဝင္ေရာက္မႈ ပိုမိုလြယ္ကူပါတယ္။ ဒါ့ေၾကာင့္ ကင္ဆာတခုျဖစ္ရင္ ႀကီးထြားဖို့ ျမန္ဆန္သလို ပ်ံ႕နွံ႕ဖို႔လည္း လြယ္ကူတာျဖစ္ပါတယ္။
ကင္ဆာျဖစ္ရင္ ကုသလို႔ရတယ္။အမ်ားထင္သလို ကင္ဆာတိုင္း ကုမရဘူးဆိုတာလည္း မွားပါတယ္။ ေသမိန္႔ခ်ၿပီး ျဖစိတယ္ဆိုတာလည္းမမွန္ပါ။ ေစာေစာသိေလ ကုသဖို႔ လြယိကူေလပဲ။ ကင္ဆာကုသတဲ့အခါ အဆင့္ေတြေပၚမူတည္ျပီး ကုသရတယ္။ ကင္ဆာကုသနည္း ႏွစ္မ်ိဳးရွိတယ္။ခြဲစိတ္နည္းနဲ႔ ေဆးသြင္းနည္း။ ေဆးသြင္းနည္းမွာ ဓာတ္ေရာင္ျခည္ေပးျခင္း(ဓာတ္ကင္တာ)နဲ႔ ကင္ဆာေဆးသြင္းျခင္းဆိုၿပီး ႏွစ္မ်ိဳးရွိတယ္။ ခြဲစိတ္နည္းဟာ ကင္ဆာျဖစ္စအေျခအေနမ်ိဳးမွာ အသံုးဝင္ပါတယ္။ ဓာတ္ကင္တာကေတာ့ နီးစပ္ရာအစိတ္ပိုင္းေတြပ်ံ႕ႏွံ့တဲ့အခါ(သို႔) ခြဲစိတ္ၿပီး က်န္တဲ့ ကင္ဆာဆဲလ္ေတြကို ရွင္းလင္းတဲ့အခါအသံုးျပဳတယိ။ ကင္ဆာေဆးသြင္းတာကေတာ့  တကိုယ္လံုးပ်ံ႕ႏွံ႕တဲ့ ေနာက္ဆံုးအဆင့္ ကင္ဆာမ်ိဳးမွာ သံုးေလ့ရွိတယ္။ ေဘးထြက္ဆိုးက်ိဳးလညိး အင္မတန္မ်ားလို့ ဂရစိုက္ရတယ္။ တခါတရံေရာဂါအေျခေနေပၚလိုက္ျပီး ကုသနည္းေတြ ေပါင္းစပ္အသံုးျပဳရတာမ်ိဳူရွိတတ္တယ္။ ကင္ဆာသေဘာက ျပန္ျဖစ္တတ္တယ္။ ကင္ဆာဆဲလ္အားလံုး မဖ်က္ဆီးႏိုင္ပဲ က်န္ခဲ့တဲ့ဆဲလ္ေတြကေနတဆင့္ ျပန္ျဖစ္တာမ်ိဳး၊ ဒါမွမဟုတ္  ကင္ဆာဆဲလ္က တျခားေနရာပ်ံ႕ႏွံ႕ၿပီးသား အေျခအေနကေန ကင္ဆာက်ိတ္ေတြထြက္လာတာ ျဖစ္ပါတယ္။
ဒီဖက္ေခတ္မွာ ကင္ဆာက္ု အထူးသတိထားလာၾကျပီ။ အေမရိကားမွာ  နွလံုးေရာဂါျပီးရင္ ကင္ဆာဟာ ဒုတိယေျမာက္ အေသေပ်ာက္အမ်ားဆံူးျဖစ္ပါသတဲ့။ ၂၀၁၂က ကိန္းဂဏာန္းေတြအရ တကမာၻလံုးကင္ဆာေျကာင့္ ေသဆံုးမႈဟာ ၈.၂သန္းေက်ာ္ရွိတယ္။ အမ်ိဳးသားဦးေရက ၄.၇သန္း(၅၇ရာခုိင္နႈန္း)နဲ့ အမ်ိဳးသမီးဦးေရ ၃.၅သန္း(၄၃ရာခိုင္နႈန္း) စီရွိတာေတြ႕ရတယ္။ဒါ့ေၾကာင့္ အမ်ိဳးသားေတြက အမ်ိဳးသမီးေတြထက္ ပိုအျဖစ္မ်ားေလ့ရွိတာ ေတြ႕ရတယ္။ ေသဆံုးမႈနႈန္းထားေတြကို ေလ့လာတဲ့အခါ လူတစ္သိန္း(၁၀၀,၀၀၀)ရွိတိုင္း ကင္ဆာေျကာင့္အသက္ဆံုးရံႈးမႈဟာ အမ်ိဳးသားမွာ ၁၂၆ေယာက္၊ အမ်ိဳးသမီးမွာ ၈၃ေယာက္စီရွိပါသတဲ့။
ကင္ဆာနဲ့ အစားအစာ ဆက္စပ္တယ္လို့ အမ်ားစုက လက္ခံထားပါတယ္။ အစားအစာတမ်ိဳးထဲ စားရံုနဲ့ ကင္ဆာကို မကာကြယ္နိုင္ပါ။ ဒါ့ေၾကာင့္ အစား စံုေအာင္စားရတယ္။ အသီးအရြက္ အေရာင္စံုရင္ ေကာင္းတယ္။ေဖာလစ္အက္ဆစ္ျဖည့္တင္းေပးရတယ္။ စိမ္းတဲ့အရြက္ကို ဆိုလိုခ်င္တာပါ။ နီတဲ့အသားမ်ားမ်ား မစားအပ္ပါ။ နီတဲ့အသီးအရြက္ေတာ့ တဲ့တယ္။ခရမ္းခ်ဥ္သီးမွာပါတဲ့ lycopene ဟာ ကင္ဆာတိုက္ဖ်က္တဲ့ဓာတ္တမ်ိဳးျဖစ္တယ္။ ဒီေနာကိပိုင္း green tea လက္ဖက္စိမ္းကိုလည္း ေတာ္ေတာ္ေျပာလာႀကျပီ။ ခါးတဲ့ အသီးအရြက္မ်ားမ်ားစားပါ။ အေစ့အဆန္ လက္တဆုပ္စာ ေန့တိုင္း စားသငိ့တယ္။ ဘယ္ရီသီး၊ခရမ္းခ်ဥ္သီး၊ စပ်စ္သီးစတာေတြက ကင္ဆာတိုက္ဖ်က္ရာမွာ အသံုးဝင္တယ္။ ဗီတာမင္အားေဆးေတြက ကင္ဆာ ကာကြယ္နိုင္တယ္ ေျပာတာေတာ့ နည္းနည္း ေစာလြန္းေနပါေသးတယ္။ သဘာဝမဟုတ္တာမွန္သမွ် ဆက္လက္ေလ့လာဖို့လိုေနဆဲ ျဖစ္ပါတယ္။
ေဒါက္တာ ေအးမင္းထူး
Posted by Saw Yaw Shu at 18:44 No comments:
Email ThisBlogThis!Share to TwitterShare to FacebookShare to Pinterest
ကုပ္ က်ီးေပါင္း တက္ျခင္း ( Cervical Spondylosis )
ေမြးကင္းစ ကေလး တစ္ေယာက္မွာ အ႐ိုးေပါင္း ၂၇ဝ ေလာက္ ရွိပါတယ္။ အသက္အရြယ္ တျဖည္းျဖည္း ရလာေတာ့ အ႐ိုးေတြ တစ္ခုနဲ႕ တစ္ခု ေပါင္းစပ္လာၿပီး ေနာက္ဆံုးမွာ ၂ဝ၆ ႐ိုး ေလာက္ပဲ က်န္ေတာ့ တယ္။ ဒီထဲမွာမွ လူ႔ခႏၶာကိုယ္ တစ္ခုလံုးကို ေထာက္ပံ့ ထားတဲ့ အဓိက အ႐ိုးကေတာ့ ေက်ာ႐ုိး ဆစ္ မႀကီး ( Spinal Column ) ျဖစ္ပါတယ္။ ေက်ာ႐ုိးဆစ္ ဆိုတာ အ႐ိုးဆစ္ ေပါင္း ၃၃ ခုနဲ႕ တြယ္ဆက္ ထားၿပီး ကုပ္ကေန ၿမီးေညာင္း႐ုိးထိ ၂၈ လက္မ ေလာက္ ရွည္တယ္။ ခႏၶာကိုယ္ လႈပ္ရွား မႈအတြက္ အေရးႀကီးတဲ့ အ႐ုိးျဖစ္ သလို ဒုကၡ အေပးႏိုင္ဆံုး အ႐ိုးလဲ ျဖစ္တယ္။ ခႏၶာေဗဒကို ေလ့လာ ၾကည့္ရင္ အ႐ုိးေတြဟာ အုတ္ခဲေတြ စီထားသလို တစ္ခုနဲ႔ တစ္ခု ထပ္ေနတယ္။ ၾကားထဲမွာ အဂၤေတလိုမ်ိဳး ၾကားခံ Intervertebral Disc ဆိုတာက ခံေပးထား ရတယ္။ ကူရွင္ သေဘာ ဖိအားကို အလိုက္သင့္ ထိန္းေပးဖို႕ ျဖစ္ပါတယ္။ အ႐ိုးေတြကို တည္ၿငိမ္ ေနေအာင္၊ ၿမဲၿမံေနေအာင္ တြယ္ဆက္ ေပးရတာက အရြတ္ေတြ ျဖစ္ပါတယ္။ အဆစ္ကေတာ့ လႈပ္ရွား ႏိုင္ေအာင္ ျပဳလုပ္ေပး သလို လႈပ္ရွားမႈ ကိုလဲ ကန္႕သတ္ ေပးတယ္။ ၾကြက္သား ေတြကေတာ့ အ႐ုိးအဆစ္ ေတြရဲ႕ လႈပ္ရွားမႈကို ျဖစ္ေစပါတယ္။ ေက်ာ႐ုိးဆစ္ ေတြရဲ႕ အလယ္မွာ Spinal Cord ေခၚတဲ့ အာ႐ံု ေၾကာမႀကီး တစ္ေခ်ာင္းက ျဖတ္သြားတယ္။ အဲဒီ ေက်ာ႐ုိးမရဲ႕ တစ္ဖက္ တစ္ခ်က္စီက ထြက္လာတဲ့ အာ႐ံုေၾကာ ေသးေသးေလး ေတြက ခံစားမႈနဲ႔ လႈပ္ရွားမႈကို ျဖစ္ေစတယ္။
အသက္အရြယ္ ႀကီးရင့္ လာတဲ့အခါ အ႐ုိးေတြ ၾကားမွာရွိတဲ့ Intervertebral Disc ၾကားခံလႊာက ၾကြပ္ဆတ္ လာတယ္။ ႏွစ္ေပါင္းမ်ားစြာ အဖိႏွိပ္ခံ ထားရ တာေၾကာင့္ ၾကားခံလႊာက ျပားခ်ပ္ လာပါတယ္။ ရလဒ္ ကေတာ့ အဆစ္ေတြ ကြၽံၿပီး အထဲမွာရွိတဲ့ ေက်ာ႐ုိးမ (သုိ႔မဟုတ္) ေက်ာ႐ိုးက ထြက္လာတဲ့ အာ႐ုံ ေၾကာ ေတြကို သြားဖိၿပီး က်ီးေပါင္းရဲ႕ လကၡဏာ ေတြ ခံစား လာရတယ္။
ကုပ္မွာျဖစ္ရင္ ကုပ္က်ီးေပါင္း ( Cervical Spondylosis ) လို႕ ေခၚပါတယ္။ က်ီးေပါင္းေၾကာင့္ လက္ျပင ္ ေအာင့္သလို တင္းၿပီး နာက်င္ ေနတတ္တယ္။ ပခံုးကေန လက္ေခ်ာင္းေတြ ထိ အပ္နဲ႔ ထိုးသလို တဆစ္ဆစ္ ထံုက်င္ ေနတာလဲ ရွိတယ္။ ဘယ္ဘက္ လက္မွာ ျဖစ္ရင္ ႏွလံုးေရာဂါနဲ႔ မွားတတ္တယ္။ ကုပ္က်ီးေပါင္း ကေန အာ႐ံုေၾကာမ Spinal Cord ကို သြားထိရင္ Cervical Myelopathy ဆိုတာ ျဖစ္လာတယ္။ ေရာဂါက ပိုဆိုး လာတယ္။ ေက်ာ႐ိုး အထက္ အာ႐ံုေၾကာ အရင္းပိုင္းကို ထိခိုက္လို႕ ခႏၶာကုိယ္ ေအာက္ပိုင္းမွာ အားနည္း လာတယ္။ အထူးသျဖင့္ ေက်ာ႐ုိးက ေထာက္ပံ့တဲ့ ေျခေထာက္ရဲ႕ လႈပ္ရွားမႈနဲ႕ တည္ၿငိမ္မႈကို ထိခိုက္ ေစတယ္။ ေျခေထာက္ အားယုတ္ လာသလို ျဖစ္ၿပီး အေၾကာေတြ ေတာင့္တင္း ေလးလံလာတယ္။ လမ္းေလွ်ာက္ပံု မမွန္ဘဲယိမ္းယိုင္ ေနတယ္။ ျဖစ္တဲ့ ပံုစံက ဒူး အဆစ္ေရာင္ တာနဲ႕လဲ မွားတတ္တယ္။ ညဘက္ ဆီး မၾကာခဏ သြားတာ ေက်ာမွာ ရွိတဲ့ အာ႐ံုေၾကာမ ႀကီးေပၚ သက္ေရာက္မႈ ေၾကာင့္ ျဖစ္ပါတယ္။ မကုဘဲ ထားရင္ ေနာက္ပိုင္းမွာ ဆီး၊ ဝမ္း မထိန္းႏိုင္ တာမ်ဳိးထိ ျဖစ္လာ တတ္တယ္။ ကုသနည္းေတြက ေရာဂါ လကၡဏာ ေပၚမူတည္ၿပီး ကြဲျပား သြားတယ္။ အမ်ားစု က ေရာဂါပိုဆိုး မလာေအာင္ နဲ႕ ေဝဒနာကို ယာယီ သက္သာ ေစဖို႔သာ ျဖစ္ပါတယ္။ ဒီအတြက္ ဘာလုပ္ ၾကသလဲ။ ေလ့က်င့္ခန္း လုပ္ခိုင္းတယ္။ အလြယ္တကူ အိမ္မွာတင္ ဇက္ ေလ့က်င့္ခန္း လုပ္ေပး ႏိုင္ပါတယ္။
ေခါင္းလွည့္ ေလ့က်င့္ခန္း တစ္ေန႕ သံုးႀကိမ္ (၅) မိနစ္စာ ေလာက္ လုပ္ပါ။ က်ီးေပါင္းဆိုတာ အ႐ိုးအဆစ္ ေတြ တျဖည္းျဖည္း ပ်က္စီး ယိုယြင္း လာတဲ့ ေရာဂါမ်ဳိး ျဖစ္ပါတယ္။ ပ်က္စီးမႈက ေႏွးတာနဲ႔ ျမန္တာပဲ ကြာျခားတယ္။ ပ်က္စီးေနတဲ့ အဆစ္ အျမစ္က အာ႐ံုခံေၾကာ ေတြကို ဖိမိတဲ့ အခါ က်ီးေပါင္း လကၡဏာေတြ စတင္ ခံစားလာ ရတယ္။ ဘယ္အခ်ိန္မွ စတင္ ခံစားရလဲ တစ္ေယာက္ နဲ႕ တစ္ေယာက္ မတူႏိုင္ဘူး။ အသက္အရြယ္၊ အလုပ္အကိုင္၊ အေနအထိုင္ ေပၚလဲ မူတည္တယ္။ တခ်ဳိ႕က သိပ္မဆုိး ေပမယ့္ တခ်ဳိ႕ကေတာ့ မခံႏိုင္ ေအာင္ နာက်င္ တတ္တယ္။ တူညီတာက တစ္ခ်ိန္ခ်ိန္မွာ ေရာဂါပိုဆိုး လာတာပဲ ျဖစ္တယ္။
ေဒါက္တာ ေအးမင္းထူး
Posted by Saw Yaw Shu at 04:00 No comments:
Email ThisBlogThis!Share to TwitterShare to FacebookShare to Pinterest
ကံ၊ စိတ္၊ ဥတု၊ အာဟာရ
က်န္းမာေရး မေကာင္းလို႔ ေငြကုန္လူပန္း ျဖစ္ေနၾကတဲ့ လူနာေတြအတြက္ စိတ္မသက္မသာျဖစ္မိလုိ႔ က်န္းမာျခင္းရဲ႕ အေၾကာင္းတရားေတြျဖစ္တဲ့ ကံ၊စိတ္၊ဥတု၊ အာဟာရ အေၾကာင္းကို စာတစ္ပုဒ္ေရးဖို႔ စိတ္ကူးမိပါတယ္။ ျမန္မာတိုင္းရင္း ေဆးပညာနဲ႔ ပတ္သက္ျပီးကၽြန္မမွာ ဗဟုသုတအေျခခံ မရွိတဲ့အတြက္ ကၽြန္မေလ့လာမွတ္သားထားတဲ့ အေနာက္တိုင္း ေဆးပညာအယူအဆနဲ႔ လူေနမွဳဘ၀ အေတြးအျမင္အခ်ိဳ႕ကို ဆက္စပ္ျပီး ေဆြးေႏြးတင္ျပ သြားပါမယ္။
နံပါတ္တစ္ အေရးၾကီးဆံုးအေၾကာင္းကေတာ့ ကံပဲျဖစ္ပါတယ္။ ကံေၾကာင့္ လူေတြက်န္းမာၾကတယ္၊ အနာေရာဂါ ထူေျပာၾကတယ္။ ကံဆိုတဲ့ေနရာမွာ အတိတ္ဘ၀ကျပဳခဲ့တဲ့ကံ၊ ယခုဘ၀ျပဳခဲ့တဲ့ကံ ႏွစ္မ်ိဳးလံုးနဲ႔ ဆိုင္ပါတယ္။ အရင္ဘ၀က သီလမလံုတဲ့လူ၊ သူတစ္ပါးကို ညွင္းပန္းႏွိပ္စက္ခဲ့တဲ့လူေတြဟာ အနာေရာဂါထူေျပာတတ္တယ္ ဆိုတာကို ကံ၊ကံ၏ အက်ိဳးကို ယံုၾကည္သူတိုင္း လက္ခံၾကပါလိမ့္မယ္။ ဘယ္သူမျပဳ မိမိမွဳဆိုသလို အရင္ဘ၀က မေကာင္းခဲ့လို႔ ဒီဘ၀မက်န္းမမာ ျဖစ္ေနရသူေတြ ေနာင္ဘ၀ေကာင္းေအာင္ သီလေစာင့္ဖို႔လို ပါတယ္။ သီလစင္ၾကယ္ရင္၊ ၀ိပသနာ ဘာ၀နာပြားနိဳင္ရင္ ယခုဘ၀ခံစားေနရတဲ့ ေ၀ဒနာအခ်ိဳ႕ကို သက္သာေစနိဳင္ပါတယ္။ အရင္ဘ၀က သီလအားေကာင္းခဲ့လို႔ က်န္းမာေနသူေတြကလည္း က်န္းမာေရးနဲ႔ ညီညြတ္ေအာင္ ေနထိုင္ျပဳမူ ဖို႔လိုအပ္ပါတယ္။ အခ်ိန္မွန္အိပ္၊ မွ်တတဲ့ အာဟာရကို အခ်ိန္မွန္စား၊ ေလ့က်င့္ခန္း ပံုမွန္လုပ္ျပီး၊ ကိုယ္အေလးခ်ိန္ ထိန္းရပါမယ္။ ေဆးလိပ္ေသာက္တာေရွာင္ရမယ္။ အရက္အလြန္အကၽြံေသာက္ျခင္းကို ေရွာင္ရမယ္။ အတိတ္ကံ ေကာင္းပါလွ်က္၊ ဒီဘ၀ျပဳတဲ့ကံ မေကာင္းရင္၊ ဆင္ဆင္ျခင္ျခင္မေနရင္ ေရာဂါထူပါလိမ့္မယ္။
ဒုတိယ အေရးၾကီးဆံုးအေၾကာင္းက စိတ္ပါ။ ကိုယ္က်န္းမာေရးနဲ႔ စိတ္က်န္းမာေရးဟာ တိုက္ရိုက္ကို ဆက္စပ္ေန ပါတယ္။ ယခုအျဖစ္မ်ားေနတဲ့ ႏွလံုးေရာဂါ၊ ဆီးခ်ိဳ၊ေသြးတိုး၊ ေလျဖတ္ေရာဂါနဲ႔ ကင္ဆာေရာဂါေတြဟာ အစားအေသာက္၊ လူေနမွဳစနစ္နဲ႔ စိတ္ဖိစီးမွဳ မ်ားလို႔ ျဖစ္ရတဲ့ေရာဂါေတြ ျဖစ္ပါတယ္။ မေလးရွားမွာ အလုပ္လုပ္ေနၾကတဲ့ အသက္ႏွစ္ဆယ္ သံုးဆယ္အရြယ္အခ်ိဳ႕ေတြ ေသြးတိုးရွိၾကတယ္။ ေဆြမ်ိဳးမိသားစုရဲ႕ အၾကင္နာ ေမတၱာေတြနဲ႔ ကင္းကြာေနရျပီး၊ အဆင္မေျပတာ မေက်နပ္စရာေတြကို ေန႔စဥ္ရင္ဆိုင္ေနရတဲ့ စိတ္ဖိစီးမွဳ ဒဏ္ေတြေၾကာင့္ ငယ္ငယ္ရြယ္ရြယ္နဲ႕ ေရာဂါရၾကတယ္။ လူေနမွဳစနစ္ ကေမာက္ကမ နိဳင္လွျပီး၊ စိတ္ဖိစီးမွဳေတြ သိပ္မ်ားၾကတဲ့ ျမန္မာျပည္ကလူေတြ ေရာဂါဘယ ထူေျပာၾကတယ္။ ေဆးကုစရာ ပိုက္ဆံမရွိလို႔ အသက္တိုၾကတယ္။ အာဖရိကန္ နိဳင္ငံေတြျပီးရင္ ျမန္မာျပည္ရဲ႕ ပ်မ္းမွ်လူ႕သက္တမ္းဟာ ကမၻာမွာအနိမ့္ဆံုး ျဖစ္ေနပါတယ္။
ေခတ္စနစ္ကို ျပင္နိဳင္တဲ့ အရည္အခ်င္း မရွိေလေတာ့၊ ဆႏၵနဲ႕ ဘ၀ သီးျခားျဖစ္ေနရတဲ့ အေျခအေနမွာ ကၽြန္မတို႔ စိတ္ခ်မ္းသာ ကိုယ္က်န္းမာေအာင္ ဘယ္လိုေနၾကမလဲဆိုတာကို အေျဖရွာျပီး ေနတတ္ေအာင္ ေနၾကရံုပဲ ရွိပါတယ္။ သီလစင္ၾကယ္စြာနဲ႔ အျပစ္ကင္းေအာင္ေနရင္ အတိုင္းအတာတစ္ခုေလာက္ စိတ္ခ်မ္းသာမွဳ ရနိဳင္ပါတယ္။ အျပစ္မလုပ္ တဲ့သူဟာ အျပစ္ဒဏ္ခံရမွာကို ပူပန္ေနစရာမလိုတဲ့အတြက္ မိမိကိုယ္ကို ယံုၾကည္မွဳရွိေနပါတယ္။ မိမိရဲ႕ သီလစင္ၾကယ္မွဳကို ဆင္ျခင္မိတိုင္းလဲ စိတ္ခ်မ္းသာစရာ ျဖစ္ေနပါတယ္။ ေမတၱာပြားျခင္း၊ ဗုဒၵႏုႆတိပြားျခင္းနဲ႔ သတိပဌာန္ က်င့္စဥ္ေတြဟာလည္း စိတ္ကိုၾကည္လင္ သန္႔ရွင္းေစပါတယ္။ စိတ္ခ်မ္းသာေနရင္ အိပ္ေပ်ာ္စား၀င္ျပီး၊ ကိုယ္ခံအားေကာင္းေစ ပါတယ္။ ျမတ္စြာဘုရား ဆံုးမေတာ္မူခဲ့တဲ့အတိုင္း မေကာင္းမွဳေရွာင္၊ ေကာင္းမွဳေဆာင္၊ ျဖဴစင္စိတ္ကိုထားနိဳင္ရင္ က်န္းမာေပ်ာ္ရႊင္စြာ ေနနိဳင္ပါတယ္။
က်န္းမာေစတဲ့ ေနာက္အေၾကာင္းတစ္ခုက ရာသီဥတု ျဖစ္ပါတယ္။ ကၽြန္မတို႔ ရထားတဲ့ ရုပ္ခႏၶာၾကီးက အပူအေအး စတဲ့အေျပာင္းအလဲေတြေၾကာင့္ ေဖာက္ျပန္ပ်က္စီးတတ္တဲ့ သေဘာရွိပါတယ္။ ေဖာက္ျပန္တတ္တဲ့ ရုပ္ခႏၶာၾကီး ေရာဂါမျဖစ္ေအာင္ ဆင္ျခင္ေနထိုင္တတ္ဖို႔ လိုပါတယ္။ ပူေသာရာသီ၊ ေအးေသာရာသီအလိုက္ လိုက္ေလ်ာညီေထြ ျဖစ္ေအာင္ ေနၾကရပါမယ္။
ေနာက္ဆံုးျဖစ္တဲ့ က်န္းမာျခင္းအေၾကာင္းကေတာ့ အာဟာရ ျဖစ္ပါတယ္။ အစဥ္မျပတ္ ျဖစ္ပ်က္ေျပာင္းလဲေနတဲ့ ရုပ္သေဘာ နာမ္သေဘာေတြကို ေန႔စဥ္စားေနတဲ့ အာဟာရက ေထာက္ပံ့ေပးထားပါတယ္။ အာဟာရမွ်တေနရင္ ကိုယ္စိတ္ႏွစ္ပါး က်န္းမာေစပါတယ္။ အာဟာရမွ်တတယ္ ဆိုတဲ့ေနရာမမွာ လိုအပ္တာထက္ ပိုမစားဖို႔လဲ အေရးၾကီးပါတယ္။ ဆင္းရဲတဲ့လူေတြ အာဟာရမလံုေလာက္လို႔ အသက္တိုၾကသလို၊ စားနိဳင္ေသာက္နိဳင္ တဲ့သူေတြကလည္း အစားက်ဴးလို႔ ေရာဂါထူၾကပါတယ္။ တခ်ိဳ႕က အလုပ္မ်ားလို႔ ၾကံဳသလိုစားရင္း ေရာဂါရၾကပါတယ္။
အာဟာရခ်ိဳ႕တဲ့လို႔ ျဖစ္ရတဲ့ေရာဂါေတြကို ကာကြယ္နိဳင္ဖို႔အတြက္ ဆင္းရဲမြဲေတျခင္းက လြတ္ေျမာက္ေရးကို ထိထိေရာက္ေရာက္ ေဆာင္ရြက္ရမွာ ျဖစ္ပါတယ္။ အထူးသျဖင့္ ကိုယ္၀န္ေဆာင္မိခင္ေတြ နိဳ႔တိုက္မိခင္ေတြ အာဟာရ လံုေလာက္ဖို႔လိုပါတယ္။ မိခင္နဲ႔ ကေလးသူငယ္ေတြ အာဟာရလံုေလာက္မွ အနာဂတ္မွာ က်န္းမာၾကံ႕ခိုင္ျပီး၊ ဥာဏ္ရည္ေကာင္းတဲ့ လူ႔အရင္းအျမစ္ေတြ တိုးပြားလာမွာျဖစ္ပါတယ္။ ေန႔စဥ္အာဟာရ စားသံုးတဲ့အခါမွာ မနက္စာဟာ အလြန္အေရးၾကီး ပါတယ္။ အလုပ္သမား၊ ၀န္ထမ္း၊ေက်ာင္းသားနဲ႔ အိမ္ရွင္မေတြအားလံုး မနက္စာေကာင္းေကာင္း စားျပီးမွ တစ္ေန႔တာအလုပ္ကို ေဆာင္ရြက္သင့္ပါတယ္။ မနက္စာေကာင္းေကာင္းစားျပီးရင္ ေန႔လည္စားကို ပံုမွန္စာသံုးပါ။ ကိုယ္အေလးခ်ိန္ ေလွ်ာ့ဖို႔လိုတဲ့သူေတြက ညေနစာကို ေလွ်ာ့စားသင့္ပါတယ္။ ၀ိတ္က်ေအာင္ မၾကာခဏ ဥပုဓ္ေစာင့္နိဳင္ရင္ သိပ္ေကာင္းပါတယ္။အ၀လြန္ျခင္းေၾကာင့္ ကင္ဆာေရာဂါ၊ ႏွလံုးေသြးေၾကာက်ဥ္းေရာဂါ၊ ဆီးခ်ိဳ၊ေသြးတိုး၊ အသည္းအဆီဖံုးျခင္းနဲ႔ ေက်ာက္ကပ္ေရာဂါေတြ ျဖစ္နိဳင္ပါတယ္။
အ၀လြန္ျခင္းနဲ႔ နာတာရွည္ေရာဂါေတြကို ကာကြယ္ဖို႔ ဆီေလွ်ာ့စားရမယ္။ အခ်ိဳေလွ်ာ႔စားရမယ္။ အငံနဲ႔ အခ်ိဳ႕မွဳန္႔ကို ေရွာင္ရမယ္။ ပိုးသတ္ေဆးသံုးတဲ့ ဟင္းရြက္သီးႏွံေတြ၊ ၾကာရွည္ခံေအာင္ ျပဳလုပ္ထားတဲ့ အစားအစာေတြဟာလည္း ကင္ဆာျဖစ္ေရာဂါ ျဖစ္ေစနိဳင္ပါတယ္။ ကိုယ္တိုင္စိုက္ပ်ိဳးစားဖို႔ မျဖစ္နိဳင္ေတာ့ စားသမွ်ေတြ ေရာဂါမရေအာင္ တရားအမွတ္နဲ႔ စားရမလိုျဖစ္ေနပါတယ္။ ေဒါက္တာ မင္းတင္မြန္ေရးတဲ့ စာအုပ္မွာ ေတာ္ကူးဆရာေတာ္ ဘုရားက မိန္႔ေတာ္မူထားပါတယ္။ တရားအမွတ္နဲ႔စားရင္ ဘယ္စားစရာမဆို တည့္တယ္လို႔ ဆိုပါတယ္။ ေရာဂါရမွာ ေၾကာက္တဲ့ သူေတြ စားရင္စားတယ္၊ ၀ါးတယ္၊ မ်ိဳခ်တယ္စသျဖင့္ အမွတ္သတိနဲ႔စားပါလို႔ပဲ အၾကံျပဳခ်င္ပါတယ္။ (ကၽြန္မကိုယ္တိုင္ေတာ့ အဲဒီလိုမက်င့္နိဳင္ေသးပါ။)
အစားအေသာက္ကေန ရတဲ့ေရာဂါအႏၱရာယ္ေတြကို ေလွ်ာ့ခ်နိဳင္ဖို႔အတြက္ စားသံုးကုန္ ထုတ္လုပ္သူေတြ၊ စားစရာ ေရာင္းတဲ့သူေတြကို ပညာေပးစည္းရံုးဖို႔လို ပါတယ္။ စားေသာက္ကုန္ ထုတ္လုပ္ေရာင္းခ်မွဳနဲ႔ ပတ္သက္တဲ့ ဥပေဒစည္းကမ္းေတြကို တိတိက်က်လိုက္နာေအာင္ ထိထိေရာက္ေရာက္ အေရးယူတာေတြလည္း ရွိရပါမယ္။ ၀ယ္ယူစားသံုးသူေတြရဲ႕ ေကာင္းက်ိဳးကို ငွဲ႕ညွာတတ္တဲ့ အက်င့္သီလေကာင္းေတြ ေမြးျမဴလာေအာင္ ေလ့က်င့္ ေပးရပါမယ္။ စားသံုးသူေတြ ဘာျဖစ္ျဖစ္၊ ငါပိုက္ဆံရဖို႔၊ အျမတ္မ်ားမ်ားရဖို႔အဓိကလို႔ မေတြးဘဲ၊ သူလည္းခ်မ္းသာ ကိုယ္လည္းရႊင္လန္း ၀မ္းေျမာက္ရေအာင္ ႏွစ္ဦးႏွစ္ဖက္ အက်ိဳးကို စဥ္းစားသင့္လွပါတယ္။ စားသံုးကုန္ ထုတ္လုပ္ေရာင္းခ်သူမ်ား ကိုယ္ခ်င္းစာစိတ္ကေလးထားလုိက္တာနဲ႔ ဆိုးရြားလွတဲ့ ကင္ဆာေရာဂါ အႏၱရာယ္ကို ငါးဆယ္ရာခိုင္နွဳန္းမက ေလွ်ာ့ခ်နိဳင္ပါတယ္။ နိုင္ငံသားေတြ က်န္းမာဖို႔၊ တိုင္းျပည္တျပည္ ဖြံ႔ျဖိဳးတိုးတက္ဖို႔ စားသံုးကုန္ စိုက္ပ်ိဳးထုတ္လုပ္ ေရာင္းခ်သူေတြရဲ႕ အခန္းက႑ဟာ သိပ္ကိုအေရးၾကီးပါတယ္။
ကံ၊စိတ္၊ဥတု၊ အာဟာရဆိုတဲ့ က်န္းမာေစတဲ့ အေၾကာင္းေတြထဲမွာ ကံ( ကိုယ္တိုင္ျပဳေသာကံ)ဟာ နံပါတ္တစ္ေနရာ မွာျဖစ္ပါတယ္။ က်န္းမာျခင္းကို မိမိကိုယ္တိုင္ ျပဳျပင္ဖန္တီးယူရမွာပါ။ ေဆးရံုေဆးခန္းကို အားကိုးမေနပဲ ကိုယ့္အားကိုယ္ကိုး၊ ကိုယ္တာ၀န္ ကိုယ္ယူျပီး၊ က်န္းမာေရးကို ကိုယ္တိုင္ေစာင့္ေရွာက္ ကာကြယ္ၾကဖို႔ တို္က္တြန္းခ်င္ပါတယ္။ ကိုယ္တိုင္က်န္းမာေအာင္ ေနထိုင္ရင္း၊ သူတပါးက်န္းမာေရး ထိခိုက္ေစမဲ့ အျပဳအမူေတြကိုလည္း ေရွာင္ၾကဥ္ေစခ်င္ပါတယ္။ လူတိုင္းကိုယ္စီ က်င့္၀တ္သီလေတြ ေစာင့္ထိန္းၾကရင္၊ ကိုယ္ခ်င္းစာစိတ္ရွိၾကရင္ျဖင့္ က်န္းမားျခင္းဆုလဒ္ၾကီးကို လူတိုင္းနီးပါး ပိုင္ဆိုင္ရပါလိမ့္မယ္။ က်န္းမာေပ်ာ္ရႊင္ၾကပါေစ။
Posted by Saw Yaw Shu at 02:38 No comments:
Email ThisBlogThis!Share to TwitterShare to FacebookShare to Pinterest
Older Posts Home
Subscribe to: Posts (Atom)
Saw Yaw Shu
View my complete profile
Blog Archive
▼  2016 (73)
▼  March (9)
ကင္ဆာအေၾကာင္း သိေကာင္းစရာ
ကုပ္ က်ီးေပါင္း တက္ျခင္း ( Cervical Spondylosis )
ကံ၊ စိတ္၊ ဥတု၊ အာဟာရ
Diabetes Mellitus - ဆီးခ်ိဳေရာဂါ
႐ိုးတြင္းျခင္ဆီ ႏွင့္ လူ့အသက္ (Bone Marrow and lif...
Consumer Awareness
BPH ဆီးက်ိတ္ၾကီးျခင္း
အာဟာရဓာတ္ ၆ မ်ိဳး
►  February (7)
►  January (57)
►  2015 (15)
►  November (1)
►  October (7)
►  July (7)
Simple template. Powered by Blogger.