is is is is is is is is is is de is de is is de is is is is is is is is is en is is is is is is is is is is cs en en oc en en oc en tr oc en en fr en ru fr en de oc is is is is cs en en fr en en fr en en fr en en en en en sv en en fr is pt pt is is is is pt is pt is is is is is is is is is is is is is uz is is is is is is pt is is is is is is en is is is is is is is is cs is is ceb is is is is is hbs_lat is pt vi hbs_lat is is is is is is is is is is is is is is is is is cs is is en is is is pt is is is is is is es es is pt is is is is is is pt eo is is en is is is is is is is is ceb is is is is is is is is is pt is is en is vi is is is is is is is is is is is is is is fi is pt is is pt is is is is is is is is is is is is pt is is is is is is is nb is is is is is is is is is is is is is is is is is tr is en fr is pt is is da es pt eo is is is is pt pt is ceb is ceb is pt is is is is is is is is pt is is is hbs_lat is gl is is is is pt is is is is is is da en is is fr is en gn es hu is es is is
Veldu önnur skjöl málsins 522 stjórnarfrumvarp, mennta- og menningarmálaráðherra, Kristján Þór Júlíusson 785 nál. með brtt., meiri hluti allsherjar- og menntamálanefndar, Áslaug Arna Sigurbjörnsdóttir 787 nál. með brtt., minni hluti allsherjar- og menntamálanefndar, Eygló Harðardóttir 934 nál. með brtt., allsherjar- og menntamálanefnd, Nichole Leigh Mosty 992 lög í heild
Ferill 392. máls. Aðrar útgáfur af skjalinu: PDF - Microsoft Word.
Þingskjal 522  —  392. mál.
Við 2. mgr. 1. gr. laganna bætist nýr málsliður, svohljóðandi: Sjóðnum er heimilt samkvæmt nánari fyrirmælum í úthlutunarreglum að veita námsmönnum námslán til aðfaranáms, allt að 60 stöðluðum framhaldsskólaeiningum, sé námið skipulagt af viðurkenndum háskóla á Íslandi og samþykkt af ráðherra.
Við lögin bætist nýtt ákvæði til bráðabirgða, svohljóðandi:
Nemendur sem stunda aðfaranám til háskólanáms erlendis fyrir gildistöku laga þessara og hafa notið fyrirgreiðslu sjóðsins eiga áframhaldandi rétt til fyrirgreiðslu eftir þeirri framkvæmd sem hefur verið.
Lög þessi öðlast þegar gildi.
Frumvarp þetta er samið í mennta- og menningarmálaráðuneytinu í samráði við Lánasjóð íslenskra námsmanna.
2. Tilefni og nauðsyn lagasetningar.
Aðfaranám og viðurkenning þess sem aðstoðarhæft nám hjá Lánasjóði íslenskra námsmanna gefur ákveðnum hópi einstaklinga aukin tækifæri til að afla sér frekari menntunar. Eitt helsta sjónarmiðið að baki aðstoðarhæfi aðfaranáms er að samsetning nemendahóps í því námi er ólík því sem er í hefðbundnu námi á framhaldsskólastigi. Nemendur eru eldri og koma oftast nær til námsins úr atvinnulífinu. Aðfaranám er skipulagt af háskólum til eins árs og það ásamt starfsreynslu nemanda myndar brú til náms við viðkomandi háskóla. Slíkir nemendur eru yfirleitt virkir á vinnumarkaði og líklegir til að hafa fjárhagslegar skuldbindingar. Þess vegna má telja að umræddir nemendur eigi erfitt með að hætta vinnu og fara í nám sem ekki væri aðstoðarhæft.
Það hefur verið eitt af meginhlutverkum Lánasjóðs íslenskra námsmanna að jafna aðgengi og möguleika til aukinnar menntunar óháð efnahag og er trygg lagastoð fyrir veitingu námsaðstoðar til aðfaranáms í samræmi við það hlutverk sjóðsins. Stjórn sjóðsins hefur hins vegar boðað að hún muni framfylgja ábendingum Ríkisendurskoðunar að óbreyttum lögum. Ekki verður nú frekar en verið hefur lagastoð fyrir aðfaranámi við erlenda háskóla. Gert er ráð fyrir að þeir nemendur sem stunda aðfaranám til háskólanáms erlendis fyrir gildistöku frumvarps þessa og notið hafa fyrirgreiðslu sjóðsins fái tækifæri til að ljúka því námi eftir þeirri framkvæmd sem verið hefur.
Til að bregðast við framangreindu telur ráðuneytið nauðsynlegt að setja lagastoð undir lán Lánasjóðs íslenskra námsmanna til aðfaranáms á Íslandi.
Aðfaranám er ætlað nemendum sem hyggja á háskólanám en hafa hætt reglubundnu námi í framhaldsskóla eða útskrifast með námslok á 3. hæfniþrepi og þurfa því að bæta við sig námi til að fullnægja inntökuskilyrðum háskóla. Inntökuskilyrði í háskóla eru 200 (200–240) framhaldsskólaeiningar og aðfaranám er skilgreint sem 60 staðlaðar námseiningar, sbr. 1. gr. frumvarpsins. Skilgreiningu á stöðluðum framhaldsskólaeiningum má finna í 15. gr. laga um framhaldsskóla, nr. 92/2008. Aðfaranám ásamt fyrra námi skal þannig mynda heild sem lýtur kröfum um kjarnagreinar til stúdentsprófs og uppbyggingu náms á hæfniþrep sem settar eru fram í aðalnámskrá framhaldsskóla og aðgangsviðmiðum innan viðkomandi háskóla. Nemendur sem hefja aðfaranám þurfa því að hafa lokið umtalsverðu námi á framhaldsskólastigi eða fengið raunfærnimat sem samtals uppfyllir lágmarksskilyrði til inntöku í viðkomandi háskóla. Aðfaranám er ekki ígildi náms til stúdentsprófs og veitir því að öllu jöfnu ekki rétt til aðgengis að öðrum háskólum en þeim sem skipuleggja viðkomandi aðfaranám. Með því að gera aðfaranám lánshæft er verið að auka tækifæri ákveðins hóps til náms.
Háskólinn í Reykjavík, Háskólinn á Bifröst og Keilir/Háskóli Íslands hafa um langt skeið boðið aðfaranám fyrir nemendur sem þurfa frekari undirbúning til að fullnægja inntökuskilyrðum háskóla. Aðfaranám er skilgreint á framhaldsskólastigi, er skipulagt í framhaldsskólaeiningum og ekki metið til háskólaeininga.
Í Hvítbók um umbætur í menntun sem mennta- og menningarmálaráðuneytið gaf út árið 2014 kemur fram markmið um hækkað menntunarstig þjóðarinnar og samræmist frumvarp þetta því markmiði.
Við vinnslu frumvarpsins var haft samráð við Lánasjóð íslenskra námsmanna.
5. Mat á áhrifum.
Lánasjóður íslenskra námsmanna hefur um langt skeið veitt námslán til aðfaranáms, bæði hérlendis og erlendis. Frumvarpinu er ætlað að setja styrka lagastoð undir lánveitingar Lánasjóðs íslenskra námsmanna til aðfaranáms sem skipulagt er af viðurkenndum háskólum á Íslandi, er samþykkt af ráðherra og fer fram hér á landi.
Fyrirliggjandi upplýsingar frá Lánasjóði íslenskra námsmanna sýna að á síðustu árum hefur þeim sem óska eftir námsláni vegna aðfaranáms fækkað eins og sjá má í eftirfarandi töflu:
Erfitt er að spá fyrir um þróun lánveitinga til aðfaranáms á næstu árum en þó má gera ráð fyrir að lánþegum haldi áfram að fækka. Því til stuðnings má skoða þróunina á síðustu árum. Líklegt er að dregið hafi úr aðsókn í námið þar sem ákveðin mettun hefur átt sér stað. Á síðustu árum hafa verið í gangi átaksverkefni til að hjálpa einstaklingum að fara í aðfaranám og er þeim verkefnum nú lokið. Önnur ástæða fyrir minni aðsókn eru fleiri atvinnumöguleikar en oft áður. Í því ljósi er ekki gert ráð fyrir að frumvarpið auki ríkisútgjöld. Nú þegar er verið að veita þessi lán og námslán til aðfaranáms eru einnig hluti af heildarrétti viðkomandi námsmanns til námsaðstoðar samkvæmt úthlutunarreglum Lánasjóðs íslenskra námsmanna.
Lánasjóður íslenskra námsmanna hefur veitt námslán til námsmanna í aðfaranámi við erlenda háskóla eins og sjá má í eftirfarandi töflu:
Frumvarpið tekur ekki á lánveitingum Lánasjóðs íslenskra námsmanna til aðfaranáms við erlenda háskóla. Því má gera ráð fyrir að þeim lánveitingum verði hætt en að þeir einstaklingar sem eru nú þegar í námi fái að ljúka því. Ekki er gert ráð fyrir að lækkun kostnaðar vegna þessara lána muni renna beint í ríkissjóð þegar lánveitingum verður hætt heldur komi áhrifin til lækkunar á útgjaldaþörf Lánasjóðs íslenskra námsmanna og hluta ríkissjóðs í henni.
Um einstakar greinar frumvarpsins.
Með þessu ákvæði er veitt heimild til að veita námslán til námsmanna sem stunda aðfaranám sem er skipulagt af viðurkenndum háskóla á Íslandi. Með ákvæðinu er brugðist við ábendingu Ríkisendurskoðunar eins og að framan greinir.
Með stöðluðum framhaldsskólaeiningum er átt við að baki hverri einingu liggja því sem næst jafnt vinnuframlag nemanda. Eitt námsár, sem mælir alla ársvinnu nemenda með fullnaðarárangri, veitir 60 einingar. Er þá miðað við að árlegur fjöldi vinnudaga nemenda sé að lágmarki 175 dagar, sbr. 15. gr. laga um framhaldsskóla, nr. 92/2008.
Í gildandi lögum um Lánasjóð íslenskra námsmanna er ekki heimild til handa stjórn sjóðsins til að lána í annað nám en háskólanám, að undanskildu sérnámi skv. 2. gr. laganna. Framkvæmdin undanfarna áratugi hefur þó verið sú að lána til aðfaranáms sem er fyrst og fremst ætlað þeim sem ekki hafa lokið stúdentsprófi en vilja fá tækifæri til að leggja stund á háskólanám.
Með samþykki ráðherra í frumvarpsgreininni er vísað til 4. mgr. 19. gr. laga um háskóla, nr. 63/2006, en þar kemur fram að háskólum er heimilt, að fengnu samþykki ráðuneytisins, að bjóða upp á aðfaranám fyrir einstaklinga sem ekki uppfylla inntökuskilyrði í háskóla. Ráðherra er heimilt að gefa út reglur um aðfaranám í háskólum.
Með ákvæðinu er nemendum sem stunda nú þegar aðfaranám til háskólanáms erlendis og hafa notið fyrirgreiðslu veittur áframhaldandi réttur til fyrirgreiðslu frá námslánasjóði íslenskra námsmanna þrátt fyrir að með frumvarpinu sé tekið fyrir veitingu námsláns til aðfaranáms við erlenda háskóla.
Greinin þarfnast ekki skýringa.
Þú ert hér: Forsíða > Þingfundir og mál > Þingtíðindi
Lög samþykkt á Alþingi
Skýrslur, álit og beiðnir
Einföld orðaleit í skjalatexta
Einföld orðaleit í ræðum
Breytingar á stjórnarskrá frá 1944
Umsókn um aðild að ESB
Lög samþykkt á Alþingi
Sitjandi aðal- og varaþingmenn
Varamenn sem sitja á Alþingi
Varamenn sem hafa tekið sæti
Vinstri hreyfingin - grænt framboð
Ráðherrar og ráðuneyti frá 1904
Lengstur starfsaldur í ríkisstjórn
Kosningarréttur og konur á Alþingi
Æviágrip þingmanna frá 1845
Númer löggjafarþinga og tímabil
Þingfararkaup - laun þingmanna
Leiðbeiningar um umsagnir um þingmál
RSS-áskrift að málum í umsagnarferli
Stjórnir, nefndir og ráð kosin af Alþingi
Leiðbeiningar um ritun umsagna
Upptökur af opnum fundum nefnda
Reglur um störf fastanefnda
Þingmál til umfjöllunar í þingnefndum
Saksóknarnefnd og saksóknari Alþingis
Orðaleit í erindum og umsögnum
Orðaleit í fundargerðum nefnda
Leit að skipan í nefndum
Þingmannanefndir EFTA og EES
Þing Öryggis- og samvinnustofnunar Evrópu
Annað alþjóðastarf sem heyrir undir forseta Alþingis
Sameiginleg þingmannanefnd Íslands og Evrópusambandsins
Lög samþykkt á Alþingi
Hvernig á að tengja í lög?
Hvernig getur þú haft áhrif?
Reglur settar af forsætisnefnd
Áskrift að efni á vef Alþingis
Háttvirtur þingmaður - handbók
Reglur um notkun merkis Alþingis
Stofnanir, stjórnir, nefndir og ráð
Stjórnir, nefndir og ráð kosin af Alþingi
Skýrsla um eftirlit Alþingis með framkvæmdarvaldinu
Skýrsla um traust til Alþingis
Skrifstofa Alþingis - Hafa samband, 101 Reykjavík, Kt. 420169-3889, Sími 563 0500, Fax 563 0550, Sjá á korti
Öllum fyrirspurnum, ábendingum og tillögum um vef Alþingis skal beint til ritstjori@althingi.is.
Þetta vefsvæði byggir á Eplica