Teresa Magbanua
{{Infobox military person
|name=Teresa Magbanua
|image=Teresa_Magbanua.png
|caption=
|nickname=Nanay Isa<br>Nay Isa<br>Bisayang "Joan of Arc"
|birth_name=Teresa Magbanua y Ferraris
|birth_date= {{birth date|1868|10|13}}
|birth_place=[[Pototan, Iloilo]], [[Filipinas]]
|death_date= August {{death year and age|1947|1868}} 
|death_place=[[Pagadian]], [[Zamboanga]], [[Filipinas]]
|allegiance={{flag|First Philippine Republic}}<br>[[Image:Philippine revolution flag kkk1.svg|23px]] [[Katipunan]]
*Kabisayaan
|branch=[[File:Seal of the Philippine Army (1897).svg|23px]][[Philippine Revolutionary Army]]
|serviceyears= 1896–1900
|rank=  [[Brigadier General]] (disputed)
|unit=
|commands= Bolo Battalion 
|battles=[[Rebolusyon nin Filipinas]] <br> * [[Laban kan Barrio Yoting]] <br> * [[Laban kan Sapong Hills]] <br> [[Gyera Filipino-Amerikano]] <br> * Laban kan Iloilo<br> * [[Laban kan Balantang]]<br>[[Ikaduwang Gyera Mundial]]<br>
|relations= Juan Magbanua {{small|(ama)}}<br>Alejandra Ferraris {{small|(ina)}}<br>Alejandro Balderas {{small|(agom)}}<br> Perfecto Poblador {{small|(tiyo)}}<br>Pascual Magbanua {{small|(tugang)}}<br>Elias Magbanua {{small|(tugang)}}
}}

Si '''Teresa Magbanua y Ferraris''' (Oktobre 13, 1868 - Agosto 1947), na mas midbid bilang si '''Teresa Magbanua''' asin inapod na "Bisayang Joan of Arc," sarong Filipinong paratukdo asin pamayo sa militar. Namundag siya Pototan, Iloilo, Filipinas, nagretiro sa pagtukdo. Nagpakasal siya ki Alejandro Balderas, sarong mayaman na kagsadiri nin daga sa Sara, Iloilo. Kan pumutok an Rebolusyon nin 1896 sa Filipinas tumang sa Espanya, saro sana siya sa pirang babai na nag-ayon sa kabtang kan Katipunan sa Panay. An Katipunan iyo an kainot-inoting sekretong rebolusyonaryong sosyedad na pinanginotan ni Andrés Bonifacio.<ref name=Nay>{{cite news|author1=Henry F. Funtecha|title=Nay Isa, the bravest woman fighter of Iloilo|url=http://www.thenewstoday.info/2006/10/20/nay.isa.the.bravest.woman.fighter.of.iloilo.html|publisher=The News Today|accessdate=20 June 2014|date=October 20, 2006}}</ref> 

Sa ibong kan pagtumang kan saiyang agom, sinundan ni Magbanua an duwa niyang nguhod na tugang na lalaki asin nagbingat nin armas tumang sa mga Espanyol,<ref name=PS>{{cite journal|author1=Christine Doran|title=Women in the Philippine Revolution|journal=Philippine Studies|date=1998|volume=46|issue=3|pages=367–368|url=http://ojs.philippinestudies.net/index.php/ps/article/viewFile/694/696|format=PDF}}</ref> na pinanginotan an mga soldados sa pakikilaban asin nanggana sa nagkapirang ralaban sa irarom kan pagboot ni Heneral Martin Delgado.<ref name="Dumindin">{{cite web|author1=Arnaldo Dumindin|title=Philippine–American War, 1899-1902|url=http://philippineamericanwar.webs.com/thewarinthevisayas.htm|accessdate=20 June 2014|archive-date=14 July 2014|archive-url=https://web.archive.org/web/20140714185542/http://philippineamericanwar.webs.com/thewarinthevisayas.htm|dead-url=yes}}</ref>  

Si Magbanua an minimidbid bilang an solamenteng babai na nanginginot sa mga suldados sa Kabisayaan durante kan Rebolusyon.<ref name=Yap>{{cite web|author1=Tara Yap|title=Visayas' Joan of Arc remembered|url=http://www.thedailyguardian.net/index.php/local-news/18868-visayas-joan-of-arc-remembered|work=The Daily Guardian|accessdate=20 June 2014|date=October 17, 2012|url-status=dead|archiveurl=https://web.archive.org/web/20140714190630/http://www.thedailyguardian.net/index.php/local-news/18868-visayas-joan-of-arc-remembered|archivedate=14 July 2014}}</ref> Dai nahaloy pakatapos kaini, nagbalyo si Magbanua sa pakikilaban sa kolonyal na mga hukbong Amerikano durante kan Guerra sa Filipinas.<ref name=Nay/><ref name=Blog>{{cite web|title=Teresa Magbanua: Joan of Arc of the Visayas|url=http://experience-iloilo-philippines.blogspot.com/2010/10/teresa-magbanua-joan-of-arc-of-visayas.html|website=Experience Iloilo|accessdate=20 June 2014}}</ref>

Saro siya sa pirang Filipino na nagin parte kan tulong paghiro kontra sa Espanya (Rebolusyon sa Filipinas, Estados Unidos sa Filipino-Amerikanong Guerra, asin Hapon sa Guerra Mundial II).<ref>{{Cite news|url=http://cnnphilippines.com/life/culture/2017/06/07/5-filipino-heroines.html|title=5 Filipino heroines who changed Philippine history|last=Gloria|first=Baby|date=June 7, 2017|work=CNN Philippines|access-date=2018-04-03|language=en|accessdate=2021-03-16|archivedate=2018-04-04|archiveurl=https://web.archive.org/web/20180404073235/http://cnnphilippines.com/life/culture/2017/06/07/5-filipino-heroines.html}}</ref>

==Pagkagadan==
Naghubo si Magbanua sa Pagadian, Zamboanga sa [[Mindanao]] pagkatapos kan Giyera Mundiyal II asin nag-istar digdi kaiba kan saiyang tugang na si Maria. Dai siya nuarin man nag-agom liwat pagkagadan ni Baldas, asin an saindang pag-agoman dai nagbunga nin mga aki. Si Magbanua nagadan sa sarong dai aram na petsa kan Agosto 1947.<ref name=journal>{{cite journal|last1=Locsin-Nava|first1=Cecelia|title=Teresa Magbauna: Woman Warrior|journal=Review of Women's Studies|url=http://journals.upd.edu.ph/index.php/rws/article/viewFile/3093/2910|accessdate=20 June 2014}}</ref> An paglubong sa saiya inatenderan sana kan saiyang dayupot na mga katood. Mayo nin mga paisi manungod sa saiyang kagadanan kan panahon na idto.<ref name=PS />

==Toltolan==
{{Reflist}}{{Poon}}
[[Kategorya:Kababaihan sa Filipinas]]
Si Teresa Magbanua y Ferraris (Oktobre 13, 1868 - Agosto 1947), na mas midbid bilang si Teresa Magbanua asin inapod na "Bisayang Joan of Arc," sarong Filipinong paratukdo asin pamayo sa militar. Namundag siya Pototan, Iloilo, Filipinas, nagretiro sa pagtukdo. Nagpakasal siya ki Alejandro Balderas, sarong mayaman na kagsadiri nin daga sa Sara, Iloilo. Kan pumutok an Rebolusyon nin 1896 sa Filipinas tumang sa Espanya, saro sana siya sa pirang babai na nag-ayon sa kabtang kan Katipunan sa Panay. An Katipunan iyo an kainot-inoting sekretong rebolusyonaryong sosyedad na pinanginotan ni Andrés Bonifacio. 

Sa ibong kan pagtumang kan saiyang agom, sinundan ni Magbanua an duwa niyang nguhod na tugang na lalaki asin nagbingat nin armas tumang sa mga Espanyol, na pinanginotan an mga soldados sa pakikilaban asin nanggana sa nagkapirang ralaban sa irarom kan pagboot ni Heneral Martin Delgado.  

Si Magbanua an minimidbid bilang an solamenteng babai na nanginginot sa mga suldados sa Kabisayaan durante kan Rebolusyon. Dai nahaloy pakatapos kaini, nagbalyo si Magbanua sa pakikilaban sa kolonyal na mga hukbong Amerikano durante kan Guerra sa Filipinas.

Saro siya sa pirang Filipino na nagin parte kan tulong paghiro kontra sa Espanya (Rebolusyon sa Filipinas, Estados Unidos sa Filipino-Amerikanong Guerra, asin Hapon sa Guerra Mundial II).

Pagkagadan
Naghubo si Magbanua sa Pagadian, Zamboanga sa Mindanao pagkatapos kan Giyera Mundiyal II asin nag-istar digdi kaiba kan saiyang tugang na si Maria. Dai siya nuarin man nag-agom liwat pagkagadan ni Baldas, asin an saindang pag-agoman dai nagbunga nin mga aki. Si Magbanua nagadan sa sarong dai aram na petsa kan Agosto 1947. An paglubong sa saiya inatenderan sana kan saiyang dayupot na mga katood. Mayo nin mga paisi manungod sa saiyang kagadanan kan panahon na idto.

Toltolan

Kategorya:Kababaihan sa Filipinas