Syudad nin Legazpi
{{Infobox lokasyon}}

An '''Syudad nin Legazpi''' ([[Tagalog]]: ''Lungsod ng Legazpi''; [[Ingles]]: ''City of Legazpi'') sarong primera klaseng [[:Category:Mga ciudad kan Filipinas|syudad]] asin an kapitolyo kan [[Provincia kan Filipinas|Probinsya]] kan [[Albay]] sagkod an rehiyonal na sentro kan [[Rehiyon Bikol]]. An designadong zip code kan syudad iyo {{PH wikidata|postal_code}}. 

Susog sa sensus kan {{wikidata|qualifier|single|P1082|P585}}, igwa ining {{PH wikidata|population_total}} katawong nag-eerok digdi sa {{PH wikidata|household}} kaharongan. Igwa man ining sukol na {{PH wikidata|area}} kilometro kwadrado. Huli kaiyan ini an pinakamatawong ciudad sa enterong rehiyon asin an rehiyonal na sentro. Namomogtak an ciudad sa [[isla]] nin [[Luzon]].

Huli ta nasa sentro man kan geograpikal na sentro kan rawis asin yaon sa tahaw kan duwang isla-provincia nin [[Catanduanes]] sagkod [[Masbate]], an Cuidad kan Legazpi an pinaka-durhong asin huring terminal nin [[Philippine National Railways]] (PNR) sa katimogan. 

An syudad iyo an tukawang esklesyastiko nin Diocese kan Legazpi asin harus gabos kan mga naka-istar sa cuidad iyo Romano Katoliko.

==Mga Barangay==
An Legazpi nababanga sa 70 na mga barangay.

{{columns-list|colwidth=10em|
* Arimbay
* Bagacay
* Bagong Abre
* Banquerohan
* Em's Barrio
* Maoyod Pob.
* Tula-tula
* Ilawod West
* Ilawod
* Ilawod East
* Kawit-East Washingt
* Rizal Sreet.
* Cabagñan
* Em's Barrio South
* Cabagñan West
* Binanuahan West
* Binanuahan East
* Imperial Court Subd
* Cabagñan East
* Lapu-lapu
* Dinagaan
* Victory Village South
* Victory Village North
* Sabang
* Em's Barrio East
* Kapantawan
* Pigcale
* Centro-Baybay
* PNR-Peñaranda St.-I
* Oro Site-Magallanes
* Tinago
* Bitano
* Bonot
* Sagpon Pob.
* Sagmin Pob.
* Bañadero Pob.
* Baño
* Bagumbayan
* Pinaric
* Bariis
* Bigaa
* Bogtong 
* Bonga
* Buenavista
* Buyuan
* Cagbacong
* Cruzada
* Dap-dap
* Dita
* Estanza
* Gogon
* Homapon
* Imalnod
* Mabinit
* Mariawa
* Maslog
* Padang
* Pawa
* Puro
* Rawis
* San Francisco
* San Joaquin
* San Roque
* Tamaoyan
* Taysan
* Matanag
* Cabugao
* Rizal Street
* Buragwis
* Lamba
}}

== Demograpiko ==
{{Populasyon}}
== Uusipon ==
An pig-aapod ngunyan na Siyudad kan Legazpi iyo hale sa pangaran ni [[Miguel López de Legazpi]], an Kastilang konkistador na nagsakop kan mga Isla nin Pilipinas kan 1565. An pamilya niya iyo hale sa Legazpi, España na sarong banwaan sa Guipuzcoa, España.

An Legazpiiyo itinpgda kan mga kinatong nag-iistar kan dating barangay nin Sawangan sa daga ni Gat Ibal, sarong pamayo na namamahala kan Albay. An mga tawo iyo naka-istar sa mga kubong gibo ki nipa asin rattan. Naka-istar sinda sa hababaw asin matubig na daga sa apod na Banuang-Banuang o Binanuahan, na an boot sabihon iyo ''dating barrio o an daga kun saen nakatindog an sarong banwaan''. Kan taong 1587, pigpoonan kan mga prayleng Pransiskano nin Doktrina kan Cagsawa na bunyagan an mga naka-istar digdi para maging mga Kristiyano. Kan taong 1616, ginibong ninda ining banwaan asin paruko na inapod na ''Albay''. An enot na kura paruko iyo napagibo ki sadit na kapilya asin itinindog an ''"Mission de San Gregorio Magno de Sawangan"''.

Kan ika-1 Pebrero 1814, nagsabog an Bulkang Mayon na nagwalat ki dakulang pagkaraot sa lampas 200 taong pag-uswag. Huli kaini, napiritan an mga naka-istar na magbulod sa Taysan (bisto kaidto na ''"Makalaya"''). An mga tawo iyo permanente nang nag-istar sa ''"Taytay"'' (sa ngunyan : ''Bagumbayan'') huli ta sa batas na hale sa Gobierno Superior na pinaluwas kan Oktubre 1, 1829, na pigbabawal an pagtindog ki bagong banwaan. Kan taong 1818, an pig-aapod na ''"Sawangan"'', na bisto na kaidtong ''"Banwaan kan Albay"'' iyo pigsuway sa Cagsawa asin piggibo na kapitolyo kan ''"Partido de Ibalon"'' (an dating pangaran nin [[Albay|Provincia kan Albay]]).

== Klima ==
Temperatura (grado C):

Enero: 28.6 - 22.4
Febrero: 29.2 - 22.3
Marso: 30.1 - 22.9
Abril: 31.3 - 23.7
Mayo: 32.4 - 24.3
Hunyo: 32.3 - 24.1
Hulyo: 31.8 - 23.8
Agosto: 31.7 - 23.9
Septyembre: 31.6 - 23.7
Oktubre: 31.2 - 23.3
Nobyembre: 30.2 - 23.4
Disyembre: 29.1 - 23.0

Medyo sa Taon: 30.79 - 23.40

== Transporte ==
An [[Palayogan kan Legazpi]] iyo mga 2,280 metrong kahalaba. Kaya kaining magpahugpa' nin mga  dakolang eroplanong panginternasyonal. An [[Philippine Airlines]] asin [[Cebu Pacific]] iyo naglalayog na duwang beses aru-aldaw hale sa [[Manila]] asin [[Cebu (ciudad)]]. Naaprobar na an paggibo nin bagong [[Pankinàban na Palayogan kan Bikol]] na gigibuhon sa magkatakod na banwaan nin [[Daraga, Albay|Daraga]]. 

An pagbiyahe sa bus halè sa Manila pagduman sa Legazpi mga 10 o 11 na oras. Sobra pa sa 10 na kompanya nin bus an nagbibiyahe sa Legazpi.

== Negosyo ==
An pinakaenot na mall sa Kabikolan an Pacific Mall sa Legazpi na nasa sentro kan Landco Business Park. Sa taon na 2008 may gigibuhon na bagong parke nin negosyo na papangaranan nin [[Embarcadero]]. Ini ibubugtak sa [[Legazpi Port Area]], harani sa dating pier. Yaon man digdi an [[SM City Legazpi]] Robinsons Legazpi asin [[Ayala Malls Legazpi]].

== Mga istasyon nin telebisyon ==
*DWOV-TV Channel 4, ALL TV (Advanced Media Broadcasting System)
*DWLA-TV Channel 12, (GMA Network)

== Mga istasyon nin radyo == 
=== Mga istasyon nin AM === 
*Radyo Pilipinas Legazpi 621 (DWJS; Presidential Broadcast Services) 
*DWGW 684 Legazpi ([[DWGW-AM]]; Intercontinental Broadcasting Corporation) 
*DZGB Radyo Pantig 729 ([[DZGB]]; PBN Broadcasting Network) 
*Zoom Radio 828 ([[DWZR]]; Hypersonic Broadcasting Center)
*Bombo Radyo Legazpi 927 ([[DZLG]]; Newsounds Broadcasting Network) 
*Veritas 1008 (DWBS-AM; Diocese of Legazpi) 
*Radyo Pilipino Legazpi 1080 ([[DWRL]]; Radio Audience Developers Integrated Origanization (RADIO), Inc. 
*1125 DWDT Legazpi ([[DWDT-AM]]; Far East Broadcasting Company Philippines) 
*Margo Radio Legazpi 1305 (PA; Infinity Media Broadcasting Company, Inc./Chingaba Community Broadcasting System)
*DWIJ 1440 ([[DWIJ]]; Bicol Broadcasting System) 
*RadyoTV Legazpi 1557 (DWCT-AM; Capitol Broadcasting Center) (Planned)

== Kataytayan nin mga ladawan ==
<gallery>
Ladawan:LegazpiPhotowalk 28.JPG|An kapitolyo kan Legazpi
Ladawan:LegazpiPhotowalk 09.JPG|Divine World College kan Legazpi
Ladawan:LegazpiPhotowalk 03.JPG|Albay Astrodome
Ladawan:DSC01118Legazpi sa Lignon Hill.JPG|Tanawon kan Legazpi sa Burol nin Ligñon
Ladawan:Church of St. Gregory 002, Legazpi.jpg|Katedral ni San Gregorio I Magno
Ladawan:St. Agnes Academy, Legazpi 001.jpg|St. Agnes Academy
Ladawan:LegazpiPhotowalk 07.JPG|Aeropuerto kan Legazpi
Ladawan:View of Mt. Mayon and Legazpi City downtown from SM Legazpi.jpg|Tanawon kan syudad kaiba an Bulkang Mayon asin an Burol nin Ligñon
Ladawan:Bulkang Mayon 03.jpg|Bulkang Mayon na mahihiling gikan sa Legazpi
Ladawan:Legaspi Port, Legazpi, Philippines.jpg|Port
</gallery>

== Toltolan ==
{{reflist}}

== Mga panluwas na takod ==
* [https://www.philatlas.com/ PhilAtlas.com]
* [https://web.archive.org/web/20120413163013/http://www.nscb.gov.ph/activestats/psgc/default.asp Philippine Standard Geographic Code]
* [https://web.archive.org/web/20161010201809/http://www.blgs.gov.ph/lgpmsv2/cmshome/index.php?pageID=23 Local Governance Performance Management System]
* [http://www.buhigh2007.com Bicol University High School Batch 2007] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071215001245/http://www.buhigh2007.com/ |date=2007-12-15 }}
* [http://www.misibis.com Misibis Resorts, Estates & Spa]
* [http://www.dphotography.org Pictures of Legazpi City] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180419191626/http://dphotography.org/ |date=2018-04-19 }}
* [http://www.bicol-u.edu.ph/ Bicol University]
* [http://www.aq.edu.ph/ Aquinas University] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200311112624/http://www.aq.edu.ph/ |date=2020-03-11 }}
* [http://www.dwc-legazpi.edu/ Divine Word College] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070205083836/http://www.dwc-legazpi.edu/ |date=2007-02-05 }}
* [http://www.abectaph.com/new_abecta/ Abecta Philippines-Legazpi] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100504192515/http://abectaph.com/new_abecta/ |date=2010-05-04 }}

{{saringsing}}
{{Navbox Albay}}

[[Kategorya:Mga syudad kan Filipinas]]
An Syudad nin Legazpi (Tagalog: Lungsod ng Legazpi; Ingles: City of Legazpi) sarong primera klaseng syudad asin an kapitolyo kan Probinsya kan Albay sagkod an rehiyonal na sentro kan Rehiyon Bikol. An designadong zip code kan syudad iyo . 

Susog sa sensus kan , igwa ining  katawong nag-eerok digdi sa  kaharongan. Igwa man ining sukol na  kilometro kwadrado. Huli kaiyan ini an pinakamatawong ciudad sa enterong rehiyon asin an rehiyonal na sentro. Namomogtak an ciudad sa isla nin Luzon.

Huli ta nasa sentro man kan geograpikal na sentro kan rawis asin yaon sa tahaw kan duwang isla-provincia nin Catanduanes sagkod Masbate, an Cuidad kan Legazpi an pinaka-durhong asin huring terminal nin Philippine National Railways (PNR) sa katimogan. 

An syudad iyo an tukawang esklesyastiko nin Diocese kan Legazpi asin harus gabos kan mga naka-istar sa cuidad iyo Romano Katoliko.

Mga Barangay
An Legazpi nababanga sa 70 na mga barangay.

 Demograpiko 

 Uusipon 
An pig-aapod ngunyan na Siyudad kan Legazpi iyo hale sa pangaran ni Miguel López de Legazpi, an Kastilang konkistador na nagsakop kan mga Isla nin Pilipinas kan 1565. An pamilya niya iyo hale sa Legazpi, España na sarong banwaan sa Guipuzcoa, España.

An Legazpiiyo itinpgda kan mga kinatong nag-iistar kan dating barangay nin Sawangan sa daga ni Gat Ibal, sarong pamayo na namamahala kan Albay. An mga tawo iyo naka-istar sa mga kubong gibo ki nipa asin rattan. Naka-istar sinda sa hababaw asin matubig na daga sa apod na Banuang-Banuang o Binanuahan, na an boot sabihon iyo dating barrio o an daga kun saen nakatindog an sarong banwaan. Kan taong 1587, pigpoonan kan mga prayleng Pransiskano nin Doktrina kan Cagsawa na bunyagan an mga naka-istar digdi para maging mga Kristiyano. Kan taong 1616, ginibong ninda ining banwaan asin paruko na inapod na Albay. An enot na kura paruko iyo napagibo ki sadit na kapilya asin itinindog an "Mission de San Gregorio Magno de Sawangan".

Kan ika-1 Pebrero 1814, nagsabog an Bulkang Mayon na nagwalat ki dakulang pagkaraot sa lampas 200 taong pag-uswag. Huli kaini, napiritan an mga naka-istar na magbulod sa Taysan (bisto kaidto na "Makalaya"). An mga tawo iyo permanente nang nag-istar sa "Taytay" (sa ngunyan : Bagumbayan) huli ta sa batas na hale sa Gobierno Superior na pinaluwas kan Oktubre 1, 1829, na pigbabawal an pagtindog ki bagong banwaan. Kan taong 1818, an pig-aapod na "Sawangan", na bisto na kaidtong "Banwaan kan Albay" iyo pigsuway sa Cagsawa asin piggibo na kapitolyo kan "Partido de Ibalon" (an dating pangaran nin Provincia kan Albay).

 Klima 
Temperatura (grado C):

Enero: 28.6 - 22.4
Febrero: 29.2 - 22.3
Marso: 30.1 - 22.9
Abril: 31.3 - 23.7
Mayo: 32.4 - 24.3
Hunyo: 32.3 - 24.1
Hulyo: 31.8 - 23.8
Agosto: 31.7 - 23.9
Septyembre: 31.6 - 23.7
Oktubre: 31.2 - 23.3
Nobyembre: 30.2 - 23.4
Disyembre: 29.1 - 23.0

Medyo sa Taon: 30.79 - 23.40

 Transporte 
An Palayogan kan Legazpi iyo mga 2,280 metrong kahalaba. Kaya kaining magpahugpa' nin mga  dakolang eroplanong panginternasyonal. An Philippine Airlines asin Cebu Pacific iyo naglalayog na duwang beses aru-aldaw hale sa Manila asin Cebu (ciudad). Naaprobar na an paggibo nin bagong Pankinàban na Palayogan kan Bikol na gigibuhon sa magkatakod na banwaan nin Daraga. 

An pagbiyahe sa bus halè sa Manila pagduman sa Legazpi mga 10 o 11 na oras. Sobra pa sa 10 na kompanya nin bus an nagbibiyahe sa Legazpi.

 Negosyo 
An pinakaenot na mall sa Kabikolan an Pacific Mall sa Legazpi na nasa sentro kan Landco Business Park. Sa taon na 2008 may gigibuhon na bagong parke nin negosyo na papangaranan nin Embarcadero. Ini ibubugtak sa Legazpi Port Area, harani sa dating pier. Yaon man digdi an SM City Legazpi Robinsons Legazpi asin Ayala Malls Legazpi.

 Mga istasyon nin telebisyon 
DWOV-TV Channel 4, ALL TV (Advanced Media Broadcasting System)
DWLA-TV Channel 12, (GMA Network)

 Mga istasyon nin radyo  
 Mga istasyon nin AM  
Radyo Pilipinas Legazpi 621 (DWJS; Presidential Broadcast Services) 
DWGW 684 Legazpi (DWGW-AM; Intercontinental Broadcasting Corporation) 
DZGB Radyo Pantig 729 (DZGB; PBN Broadcasting Network) 
Zoom Radio 828 (DWZR; Hypersonic Broadcasting Center)
Bombo Radyo Legazpi 927 (DZLG; Newsounds Broadcasting Network) 
Veritas 1008 (DWBS-AM; Diocese of Legazpi) 
Radyo Pilipino Legazpi 1080 (DWRL; Radio Audience Developers Integrated Origanization (RADIO), Inc. 
1125 DWDT Legazpi (DWDT-AM; Far East Broadcasting Company Philippines) 
Margo Radio Legazpi 1305 (PA; Infinity Media Broadcasting Company, Inc./Chingaba Community Broadcasting System)
DWIJ 1440 (DWIJ; Bicol Broadcasting System) 
RadyoTV Legazpi 1557 (DWCT-AM; Capitol Broadcasting Center) (Planned)

 Kataytayan nin mga ladawan 

 Toltolan 

 Mga panluwas na takod 
 PhilAtlas.com
 Philippine Standard Geographic Code
 Local Governance Performance Management System
 Bicol University High School Batch 2007 
 Misibis Resorts, Estates & Spa
 Pictures of Legazpi City 
 Bicol University
 Aquinas University 
 Divine Word College 
 Abecta Philippines-Legazpi 

Kategorya:Mga syudad kan Filipinas