Pirata
[[Ladawan:Jolly-roger.svg|thumb| An tradisyonal na " Jolly Roger " na bandera nin pirata]]
An '''pirata''' sarong akto nin paghabon o kriminal na kadahasan kan mga paraatake na may barko o baroto sa ibang barko o sarong lugar sa baybayon, na tipikal na may katuyuhan na maghabon nin mga kargamento asin iba pang mahalagang mga paninda. An mga naggigibo nin mga akto nin pirata inaapod na '''mga pirata''', asin an mga sakayan na ginagamit sa pirata inaapod na '''mga barkong pirata''' . An pinakaenot na dokumentadong pangyayari nin pirata iyo kan ika-14 siglo BC, kan an mga Tawo sa Dagat, sarong grupo nin mga parasalakay sa kadagatan, nag'atake sa mga barko kan mga sibilisasyon sa Aegean asin [[Dagat Mediterraneo|Mediteraneo]] . An mahiwas na mga agihan na nagtutulod kan pagpapadara sa mga ruta na mahuhulaan haloy nang nagmukna nin mga oportunidad para sa pirata, <ref>{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=uB7ODGowJ3AC|title=Bandits at Sea: A Pirates Reader|last=Pennell|first=C. R.|date=2001|publisher=NYU Press|isbn=978-0-8147-6678-1|editor-last=Pennell|editor-first=C. R.|page=56|chapter=The Geography of Piracy: Northern Morocco in the Mod-Nineteenth Century|quote=Sea raiders [...] were most active where the maritime environment gave them most opportunity. Narrow straits which funneled shipping into places where [[ambush]] was easy, and escape less chancy, called the pirates into certain areas.}}</ref> siring man para sa pagpribado asin pagsalakay sa komersyo .

An mga historikong halimbawa kan siring na mga lugar kabali an katubigan kan Gibraltar, an Strait of Malacca, [[Madagaskar|Madagascar]], an Gulpo nin Aden, asin an English Channel, na an mga heograpikong estruktura nagpadali kan mga pag'atake nin mga pirata. <ref>{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=jw7OWyAN--QC|title=Ports, Piracy and Maritime War: Piracy in the English Channel and the Atlantic, c. 1280–c. 1330|last=Heebøll-Holm|first=Thomas|date=2013|publisher=Brill|isbn=978-9004248168|series=Medieval Law and Its Practice|location=Leiden|page=67|quote=[...] through their extensive piracies the Portsmen [of the Cinque Ports] were experts in predatory actions at sea. [...] Furthermore, the geostrategic location of the [Cinque] Ports on the English coast closest to the Continent meant that the Ports [...] could effectively control the Narrow Seas.|author-link=Thomas Heebøll-Holm}}</ref> <ref>{{cite web|url=http://tedxtalks.ted.com/video/What-is-Piracy-Jean-Philippe-Ve|title=TEDx Talk: What is Piracy?|access-date=October 23, 2014|archive-date=June 18, 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200618142442/http://tedxtalks.ted.com/video/What-is-Piracy-Jean-Philippe-Ve|url-status=}}</ref> An terminong ''piracy'' sa pankagabsan nanonongod sa piracy sa dagat, dawa ngani an termino pig-generalize na nanonongod sa mga akto na ginibo sa daga, <ref>{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=XzzBvVpXXJsC|title=Insurgents, Raiders, and Bandits: How Masters of Irregular Warfare Have Shaped Our World|last=Arquilla|first=John|date=2011|publisher=Ivan R. Dee|isbn=978-1-56663-908-8|page=242|quote=From ancient high seas pirates to 'road agents' and a host of other bush and mountain pass brigands, bandits have been with us for ages.|author-link=John Arquilla|access-date=March 5, 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20230112023509/https://books.google.com/books?id=XzzBvVpXXJsC|archive-date=January 12, 2023}}</ref> sa aire, sa mga network nin kompyuter, asin (sa science fiction) sa luwas kan espasyo. An piracy parati dai kabali an mga krimen na ginibo kan paragibo sa saindang sadiring sakayan (halimbawa, paghabon), siring man an pagpribado, na nagpapasabot nin awtorisasyon kan sarong gobyerno kan estado .

An pirata o pirata iyo an pangaran nin sarong partikular na krimen sa irarom kan kaugalean na internasyonal na ley asin siring man an pangaran nin nagkapirang krimen sa irarom kan ley munisipal kan nagkapirang estado. Sa ika-21 siglo, an pirata sa dagat laban sa mga sakayan transportasyon nagdadanay na sarong mahalagang isyu, na may pigkakarkulong mga pagkalugi sa bilog na kinaban na US$25&nbsp;bilyon kan 2023, <ref name="Assessment of global shipping risk">{{Cite journal|title=Assessment of global shipping risk caused by maritime piracy}}</ref> naglangkaw gikan sa US$16&nbsp;bilyon kan 2004. <ref name="foreignaffairs.org">{{Cite journal|url=http://www.foreignaffairs.org/20041101faessay83606/gal-luft-anne-korin/terrorism-goes-to-sea.html|title=Terrorism Goes to Sea|access-date=December 8, 2007}}</ref>

An katubigan sa pag-ultanan kan Dagat na Pula asin kan [[Kadagatan Indio|Kadagatang Indyan]], sa luwas kan baybayon kan Somalia asin sa Strait of Malacca asin Singapore parateng pigpupuntirya kan mga modernong pirata na armado nin mga automatikong armas, arog kan mga assault rifle, asin mga machine gun, granada asin rocket propeled grenades . Parate sindang naggagamit nin saradit na de-motor na baroto sa pagsalakay asin pagsakay sa mga barko, sarong taktika na inaaprobetsaran an kadikit na bilang nin mga tripulante sa modernong mga sakayan na pangkargamento asin mga barko nin transportasyon. An internasyonal na komunidad napapaatubang sa kadakol na angat sa pagdara sa mga modernong pirata sa [[hustisya]], nin huli ta an mga pag'atake na ini parateng nangyayari sa internasyonal na kadagatan . <ref>{{Cite news|first=M.Chiarugi|last=D.Archibugi|url=http://www.opendemocracy.net/article/piracy-challenges-global-governance|title=Piracy challenges global governance|date=April 9, 2009|publisher=[[openDemocracy]]}}</ref> Ginamit kan mga nasyon an saindang mga pwersa naval tanganing palayason asin lalamagon an mga pirata, asin an nagkapirang pribadong sakayan naggagamit nin armadong mga bantay, halangkaw an presyon na mga kanyon sa tubig, o mga kanyon na may tanog tanganing palayason an mga boarder, asin naggagamit nin radar tanganing malikayan an mga posibleng banta.

An mga romantikong istorya nin piracy durante kan Panahon nin Layag haloy nang parte kan [[Kulturang popular|kulturang pop]] sa Solnopan. An duwang-tomo ''na A General History of the Pyrates'', na ipinublikar sa London kan 1724, sa pankagabsan pigtatawan nin kredito sa pagdara nin mga pangenot na piratang pigura asin sarong semi-eksaktong paglaladawan kan saindang palibot sa " Golden Age of Piracy " sa imahinasyon kan publiko. An ''Pangkagabsan na Kasaysayan'' nag-inspirar asin nagtao nin impormasyon sa kadakol na mga huring fictional na paglaladawan kan piracy, orog na an mga nobelang ''Treasure Island'' (1883) asin ''Peter Pan'' (1911), na parehong pig-adaptar asin pig-adaptar giraray para sa entablado, pelikula, telebisyon, asin iba pang media sa laog nin labing sarong siglo. Mas bago pa sana, an mga pirata kan "bulawan na panahon" orog pang pig-estereotipo asin pigpabantog kan prangkisa nin pelikula kan ''Pirates of the Caribbean'', na nagpoon kan 2003.

== Etimolohiya ==
An tataramon na Ingles na "pirata" gikan sa [[Tataramon na Latin|Latin]] ''na pirata'' ("pirata, korsario, parahabon sa dagat"), na gikan sa [[Suanoy na Griyego|Griyegong]] πειρατής ( ''peiratēs'' ), "parahabon",  gikan sa πειράομαι (peiráomai), "attempt ο ''peîra'' ), "pagsulay, eksperyensya".  An kahulugan kan Griyegong tataramon na ''peiratēs'' literal na iyo an "siisay man na nagpoprobar nin sarong bagay". Sa pag'agi nin panahon ini nagin ginamit sa siisay man na nakikikabtang sa paghabon o paghabon sa daga o dagat. <ref>Janice J. Gabbert, [https://www.jstor.org/stable/643254 'Piracy in the Early Hellenistic Period: A Career Open to Talents,']  [[Greece & Rome]], October 1986, Vol. 33, No. 2 pp. 156–163, p.157.</ref> An termino enot na naglataw sa Ingles {{Circa}} 1300.  An pagbaybay dai nagin standardisado sagkod kan ika-18 siglo, asin an mga pagbaybay arog kan "pirrot", "pyrate" asin "pyrat" nangyari sagkod sa panahon na ini. <ref>{{OED|pirate}}</ref><ref>{{cite web|url=http://www.etymonline.com/index.php?search=pyrate&searchmode=none|title=Online Etymology Dictionary|publisher=Etymonline.com|access-date=July 12, 2014|archive-date=July 14, 2014|archive-url=https://web.archive.org/web/20140714201629/http://www.etymonline.com/index.php?search=pyrate&searchmode=none|url-status=}}</ref>

== Kasaysayan ==

=== Europa ===

==== Antigong Panahon ====
[[Ladawan:Romtrireme.jpg|thumb| Sarong mosaiko nin sarong Romanong trireme sa Tunisia]]
An pinakaenot na dokumentadong pangyayari nin pirata iyo an mga pagsasamantala kan mga Tawo sa Dagat na naghuma sa mga barko na naglalayag sa kadagatan kan Aegean asin Mediteraneo kan ika-14 siglo BC. Sa klasikal na antigong panahon, an mga Feniciano, Ilirio asin Tireno midbid bilang mga pirata. Kan panahon bago an klasikal, an mga [[Suanoy na Gresya|suanoy na Griego]] nagkonsinte sa piracy bilang sarong praktikal na propesyon; ini garo baga lakop asin "binibilang na sarong bilog na kagalang-galang na paagi nin paghanapbuhay". An mga pagsambit ginigibo sa perpektong normal na pangyayari kaini sa kadakol na mga teksto kabali an sa ''[[Iliada|Iliad]]'' asin ''[[Odisea|Odyssey]]'' ni Homer, asin an pagdukot sa mga babae asin kaakian tanganing ipabakal sa kaoripnan lakop. Kan panahon kan Klasikong Gresya, an pirata pighihiling bilang sarong "kasupog" na dapat magkaigwa bilang sarong propesyon. <ref name="mol">Møller, Bjørn. "Piracy, Maritime Terrorism and Naval Strategy." Copenhagen: Danish Institute for International Studies, November 16, 2008. 10.</ref> 

Kan ika-3 siglo BC, an mga pag'atake kan mga pirata sa Olympus sa Lycia nagdara nin kadukhaan. Kabilang sa nagkapira sa pinakabantog na suanoy na mga tawong parapirata iyo an mga Illyrian, sarong banwaan na nag-eerok sa solnopan na peninsula kan Balkan. Sa danay na pagsalakay sa Dagat Adriatiko, an mga Ilirio nagcausa nin kadakol na iriwal sa Republika nin Roma . Sagkod kan 229 BC kan an mga Romano desididong dinaog an mga armada kan Illyrian na an saindang banta natapos. <ref name="WardHeichelheim2016">{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=9Q83DAAAQBAJ&pg=PA100|title=History of the Roman People|last=Allen M. Ward|last2=Fritz M. Heichelheim|last3=Cedric A. Yeo|date=2016|publisher=Routledge|isbn=978-1-315-51120-7|page=100}}</ref> Durante kan ika-1 siglo BC, igwa nin mga estadong pirata sa gilid kan baybayon kan Anatolia, na nagtatakot sa komersyo kan [[Imperyong Romano|Imperyo nin Roma]] sa sirangan na Mediteraneo. Sa sarong paglayag sa [[Dagat Egeo|Dagat Aegean]] kan 75&nbsp;BC, <ref>Again, according to Suetonius's chronology (''Julius'' [https://penelope.uchicago.edu/Thayer/E/Roman/Texts/Suetonius/12Caesars/Julius*.html#4 4] ). Plutarch (''Caesar'' [https://penelope.uchicago.edu/Thayer/E/Roman/Texts/Plutarch/Lives/Caesar*.html#1.8 1.8–2] ) says this happened earlier, on his return from Nicomedes's court. Velleius Paterculus (''Roman History'' [https://penelope.uchicago.edu/Thayer/E/Roman/Texts/Velleius_Paterculus/2B*.html#41.3 2:41.3–42] {{Webarchive}} says merely that it happened when he was a young man.</ref> [[Julius Caesar|Si Julius Caesar]] kinidnap asin halipot na panahon na kinapotan kan mga piratang Ciliciano asin pigpreso sa islet kan Dodecanese kan Pharmacusa .  An Senado nagtao nin mga kapangyarihan sa heneral na si Gnaeus Pompeius Magnus na atubangon an piracy kan 67&nbsp;BC (an ''Lex Gabinia'' ), asin si Pompey, pagkatapos nin tolong bulan na pakikilaban sa dagat, nakapagpugol kan banta .

Kan 258 pa sana&nbsp;AD, an Gothic - Herulic na armada rinaot an mga banwaan sa baybayon kan [[Dagat Itom|Dagat na Itom]] asin Dagat nin Marmara . An baybayon kan Aegean nagtios nin kaparehong mga pag'atake pakalihis nin pirang taon. Kan 264, an mga Goto nakaabot sa Galacia asin Capadocia, asin an mga piratang Gotiko nagduong sa Chipre asin Creta . Sa proseso, an mga Goth nagkua nin dakulang samsam asin dinara an rinibong tawo sa pagkabihag. <sup class="noprint Inline-Template Template-Fact" style="white-space:nowrap;">&#x5B; ''<nowiki><span title="This claim needs references to reliable sources. (May 2015)">kaipuhan an sitasyon</span></nowiki>'' &#x5D;</sup> Sa 286&nbsp;AD, si Carausius, sarong Romanong komandante militar na may ginikanan na Gaulish, ninombrahan na magboot sa ''Classis Britannica'', asin tinawan nin responsibilidad na haleon an mga piratang Frankish asin Saxon na nagsasalakay sa mga baybayon kan Armorica asin Belgic Gaul . Sa Romanong probinsya nin Britannia, si San Patricio nabihag asin inoripon kan mga piratang Irlandes.

=== An Caribbean ===
[[Ladawan:Jacquesdesores.jpg|too|thumb| Si Jacques de Sores nagsamsam asin nagsulo sa Havana kan 1555]]
[[Ladawan:Puerto_del_Príncipe_-_being_sacked_in_1668_-_Project_Gutenberg_eText_19396.jpg|too|thumb| An Puerto del Príncipe na sinasamsam kan 1668 ni Henry Morgan]]
[[Ladawan:Bok_om_sjörövare_De_Americaensche_Zee-Roovers_publicerades_första_gången_1678_i_Amsterdam_-_Skoklosters_slott_-_102633.tif|thumb| An libro manungod sa mga pirata na "De Americanensche Zee-Roovers" enot na ipinublikar kan 1678 sa Amsterdam]]
An klasikong panahon nin pirata sa Caribbean naglawig poon kan mga 1650 sagkod sa kabangaan kan dekada 1720. <ref>{{Cite book|url=https://archive.org/details/outcastsofseapir0000luci|title=Outcasts of the Sea: Pirates and Piracy|last=Lucie-Smith|first=Edward|publisher=Paddington Press|year=1978|isbn=9780448226170}}</ref> Kan 1650, an Pransya, Inglaterra asin an mga Probinsya nin Pagkasararo nagpoon na magpatalubo kan saindang mga kolonyal na imperyo. Ini may kalabot na dakulang komersyo sa dagat, asin sarong pankagabsan na pag-uswag sa ekonomiya: igwa nin kwarta na makukua – o hinabon – asin kadaklan kaini nagbiyahe sa paagi nin barko.

An mga Pranses na parahabon naestablisar sa amihanan na Hispaniola kan amay pa kan 1625, <ref>{{cite web|url=http://www.thewayofthepirates.com/history-of-piracy/tortuga.php|title=Tortuga – Pirate History – The Way Of The Pirates|access-date=October 23, 2014|archive-date=March 14, 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20150314032603/http://www.thewayofthepirates.com/history-of-piracy/tortuga.php|url-status=}}</ref> alagad nabuhay sa primero bilang mga paraayam imbes na mga parahabon; an saindang pagbalyo sa bilog na panahon na pirata luway-luway asin motibado sa parte kan mga paghihingoa kan mga Kastila na paraon an mga buccaneer asin an mga hayop na biktima na saindang pinagsasarigan. An paglipat kan mga buccaneer hale sa kontinente kan Hispaniola pasiring sa mas depensadong isla sa baybayon kan Tortuga naglimitar kan saindang mga rekurso asin nagparikas kan saindang mga piratang pagsalakay. Susog ki Alexandre Exquemelin, sarong buccaneer asin historyador na nagdadanay na mayor na pinagkukuanan sa panahon na ini, an Tortuga buccaneer na si Pierre Le Grand iyo an nagpoon kan mga pag'atake kan mga paraerok sa mga galyon na naggigibo kan pagbalik sa Espanya.

An pagtalubo kan mga buccaneering sa Tortuga nadagdagan kan pagsakop kan mga Ingles sa Jamaica gikan sa Espanya kan 1655. An mga enot na gobernador na Ingles kan Jamaica libreng nagtao nin mga letter of marque sa mga Tortuga buccaneers asin sa saindang sadiring mga kahimanwa, mantang an pagtalubo kan Port Royal nagtao sa mga parasalakay na ini nin mas ganansya asin maogmang lugar tanganing ipabakal an saindang mga samsam. Kan mga taon 1660, an bagong gobernador na Pranses kan Tortuga, si Bertrand d'Ogeron, nagtao man nin mga komisyon sa pagpribado sa saiyang sadiring mga kolonista asin sa mga Ingles na paraputol hale sa Port Royal. An mga kondisyon na ini an nagdara sa pinakahalangkaw na punto kan pag'agaw sa Caribbean.
[[Ladawan:Pg_003_-_Engraving_(bw).jpg|wala|thumb| Si Henry Every ipinapahiling na nagpapabakal kan saiyang mga sinamsaman sa inukit na ini ni Howard Pyle. An pagdakop ni Every kan Grand Mughal na barko ''na Ganj-i-Sawai'' kan 1695 iyo an saro sa pinakaganansiadong mga pagsalakay nin mga pirata na ginibo kasuarin man.]]
An sarong bagong yugto nin pirata nagpoon kan mga taon 1690 kan an mga piratang Ingles nagpoon na maghanap nin kayamanan sa luwas kan Caribbean. An pagbagsak kan mga hadeng Stuart kan Britanya ibinalik an tradisyonal na pagkaongis sa pag-oltanan kan Britanya asin Pransia, kaya natapos an kapakipakinabang na pakikipagtabangan sa pag-oltanan kan Ingles na Jamaica asin Pranses na Tortuga. An pagkaraot kan Port Royal huli sa sarong linog kan 1692 orog pang nakabawas sa mga atraksyon kan Caribbean sa paagi nin pagraot kan mga pangenot na merkado kan mga pirata para sa mga nakukudal na pananalakat.  An mga gobernador kolonyal kan Caribbean nagpoon na isikwal an tradisyonal na polisiya na "mayo nin katoninongan sa luwas kan Linya," na sa irarom kaini nasabotan na an gera magpapadagos (asin kun siring an mga surat nin marque itatao) sa Caribe ano man an mga tratado nin katoninongan na pinirmahan sa Europa; poon kaidto, an mga komisyon itatao sana sa panahon nin gera, asin an saindang mga limitasyon estriktong ipapaotob. Dugang pa, an kadaklan kan Spanish Main naubos na sana; An Maracaibo sana tolong beses nang nasamsam sa pag'oltan kan 1667 asin 1678,  mantang an Río de la Hacha limang beses nang sinalakay asin an Tolú walo. <ref>Peter Earle (2003), ''The Pirate Wars'', {{ISBN|0-312-33579-2}}, p. 94.</ref>
[[Ladawan:Bartholomew_Roberts.jpg|thumb| Si Bartholomew Roberts an pirata na may pinakadakol na nadakop sa panahon kan Bulawan na Panahon nin Pirata. Midbid siya ngonyan sa pagbitay sa yardarm kan saiyang barko sa gobernador kan [[Martinique]] .]]
Kasabay kaini, an mga bakong gayong paboritong kolonya kan Inglaterra, kabali [[Bermuda|an Bermuda]], New York, asin [[Rhode Island]], nagin nagugutom sa kuwarta huli sa Navigation Acts, na naglimitar sa komersyo sa mga barkong dayuhan. An mga negosyante asin gobernador na gustong-gusto an sinsilyo andam na dai pag-intindihon asin i-underwrite pa ngani an mga paglayag nin mga pirata; sarong opisyal kolonyal an nagdepensa sa sarong pirata huli ta sa paghona niya "maringis na gayo an pagbitay sa mga tawong nagdadara nin bulawan sa mga probinsya na ini."  Dawa ngani an nagkapira sa mga piratang ini na nag-ooperar sa luwas kan New England asin sa mga Kolonya sa Tahaw nagpuntirya sa mga harayong kolonya sa baybayon kan Pasipiko kan Espanya sagkod kan mga taon 1690 asin lampas pa, an Kadagatang Indyan sarong mas mayaman asin mas nakakatentar na target. An produksyon sa ekonomiya kan India dakula sa panahon na ini, orog na sa mga halangkaw an halaga na mga luho arog kan seda asin calico na nagin ideyal na samsam kan mga pirata;  sa parehong panahon, mayo nin mga poderosong hukbong-dagat na nag-agi sa Kadagatang Indyan, na nagwawalat sa parehong lokal na barko asin sa mga sakayan kan manlaen-laen na mga kompanya kan Sirangan na Indya na madaling maatake. Ini an nagbugtak kan entablado para sa mga bantog na pirata, si Thomas Tew, Henry Every, Robert Culliford asin (dawa ngani an saiyang pagkakasala nagdadanay na kontrobersyal) si William Kidd .

Kan 1713 asin 1714, an serye nin mga tratado sa katoninongan nagtapos kan Gera kan Pagsusundan kan Espanya . Bilang resulta, rinibong mga marinero, kaiba an mga pribadong barko sa Europa na nag-operar sa West Indies, an nahale sa katungdan militar, sa panahon na an komersyo nin mga barko sa ibong kan Atlantiko nagpopoon nang mag-uswag. Dugang pa, an mga marinero sa Europa na natulod kan kawaran nin trabaho na magtrabaho sa mga negosyante (kaiba an mga barkong pang-oripon ) parateng entusiastiko na bayaan an propesyon na iyan asin mag-pirata, na nagtatao sa mga kapitan nin pirata nin padagos na grupo nin mga rekrut hale sa manlaen-laen na baybayon sa ibong kan Atlantiko. <ref>{{Cite book|title=Life Under the Jolly Roger: Reflections on Golden Age Piracy|last=Kuhn, Gabriel|date=2010|publisher=PM Press}}</ref>

Kan 1715, an mga pirata naglansar nin sarong mayor na pagsalakay sa mga parasalpok na Espanyol na naghihingoang makakua nin bulawan hale sa sarong nalunod na barko nin kayamanan harani sa Florida. An nukleo kan pwersa nin mga pirata sarong grupo nin mga dating pribadong Ingles, na gabos madali nang maibugtak sa infamy: Henry Jennings, Charles Vane, Samuel Bellamy, asin Edward England . An pag'atake nagin matrayumpo, alagad kontra sa saindang piglalaoman, an gobernador kan Jamaica nagsayuma na togotan si Jennings asin an saindang mga kairiba na gastuson an saindang mga sinamsaman sa saiyang isla. Kan an Kingston asin an nagluluyang Port Royal sarado sa sainda, si Jennings asin an saiyang mga kairiba nagmukna nin sarong bagong base nin mga pirata sa [[Nassau]], sa isla nin New Providence sa Bahamas, na binayaan durante kan gera. Sagkod sa pag-abot ni gobernador Woodes Rogers pakalihis nin tolong taon, an Nassau iyo an magigin harong kan mga piratang ini asin kan saindang kadakol na mga rekrut.

An trapiko nin barko sa pag-oltanan kan Aprika, Caribbean, asin Europa nagpoon na maglangkaw kan ika-18 siglo, sarong modelo na midbid bilang triangular trade, asin sarong mayaman na target para sa pirata. An mga barkong pangnegosyo naglayag hale sa Europa pasiring sa baybayon nin Aprika, na nagnenegosyo nin gibo-gibong mga produkto asin armas karibay nin mga oripon. An mga negosyante dangan naglalayag pasiring sa Caribbean tanganing ipabakal an mga oripon, asin minabalik sa Europa na may darang mga paninda arog kan asukar, tabako asin kakaw. An saro pang triangular na komersyo nakahiling nin mga barko na nagdadara nin mga hilaw na materyales, preserbadong bakalaw, asin rum pasiring sa Europa, kun saen an sarong parte kan kargamento ipapabakal para sa mga gibo-gibo na mga paninda, na (kaiba an natatada kan orihinal na kargamento) dinadara sa Caribbean, kun saen sinda pigbabalyo sa asukar asin molasses, na (kaiba an nagkapirang gibo-gibo na mga arles) dinadara sa New England. An mga barko sa triangular na komersyo nagkakaigwa nin kuwarta sa kada pag-ontok. 
[[Ladawan:Pirata_Cofresi.jpg|wala|thumb| Namundag sa sarong nobleng pamilya sa [[Puerto Rico]], si Roberto Cofresí iyo an huring mapangganang pirata sa Caribbean.]]
Bilang parte kan paghusay sa katoninongan kan Gera kan Pagsusundan kan Espanya, an Britanya nakakua kan ''asiento'', sarong kontrata kan gobyerno kan Espanya, tanganing magsuplay nin mga oripon sa mga kolonya kan Espanya sa bagong kinaban, na nagtatao sa mga negosyante asin ismagler na Briton nin mas dakulang access sa tradisyonal na sarado na mga merkado kan Espanya sa Amerika. An areglong ini nakatabang man na gayo sa paglakop kan pirata sa bilog na sulnupan na Atlantiko kan panahon na ini. An pagpadara sa mga kolonya nag-uswag kasabay kan pagbaha nin mga ekspertong marinero pagkatapos kan gera. An mga parapadara nin negosyante ginamit an sobrang trabaho kan mga marinero tanganing pababaon an mga sueldo, na pinutol an mga kanto tanganing mapadakula an saindang ganansia, asin naggigibo nin bakong marahay na mga kamugtakan sa laog kan saindang mga sakayan. An mga marinero na negosyante nagtios nin mga bilang nin kagadanan na arog kalangkaw o mas halangkaw kisa sa mga oripon na pigbibiyahe (Rediker, 2004). Maluyang marhay an kamugtakan sa pagbuhay kaya dakol na marinero an nagpoon na mas gusto an mas talingkas na pag-eksister bilang sarong pirata . An nagdadakol na trapiko sa barko pwede man na magsustenir sa sarong dakulang grupo nin mga tulisan na nag-aagaw kaini. Kabali sa mga pinakabantog na piratang Caribbean kan panahon na idto iyo si [[Blackbeard (pirata)|Edward Teach]] o ''Blackbeard'', Calico Jack Rackham, asin Bartholomew Roberts . Kadaklan sa mga piratang ini sa kahurihurihi pig-ayam kan Royal Navy asin ginadan o nadakop; nagkapirang ralaban an nangyari sa pag-ultanan kan mga tulisan asin kan mga kapangyarihan kolonyal sa daga asin dagat.

An piracy sa Caribbean nagluya sa suminunod na pirang dekada pagkatapos kan 1730, alagad kan mga taon 1810 kadakol na mga pirata an naglilibot sa katubigan dawa ngani sinda bakong arog kaisogan o kapangganahan kan saindang mga naenot. An pinakamatrayumpong mga pirata kan panahon na idto iyo si Jean Lafitte asin Roberto Cofresi . Si Lafitte pigkokonsiderar kan kadaklan na iyo an huring buccaneer huli sa saiyang hukbo nin mga pirata asin armada nin mga barkong pirata na igwa nin mga base sa laog asin palibot kan Gulpo kan Mehiko . Si Lafitte asin an saiyang mga tawohan nagpartisipar sa Gera kan 1812 na laban sa New Orleans . An base ni Cofresi yaon sa Isla nin Mona, Puerto Rico, na kun saen nadisturbo niya an komersyo sa bilog na rehiyon. Siya an nagin huring mayor na target kan mga internasyonal na operasyon kontra sa pirata. <ref>{{Cite book|title=The Long War Against Piracy: Historical Trends|last=Wombwell|first=A. James|publisher=Combat Studies Institute Press|year=2010|isbn=978-0-9823283-6-1|location=Fort Leavenworth, Kansas|page=204|ref=Wombell}}</ref>
[[Ladawan:Hanging_of_William_Kidd.jpg|too|thumb| Pagbitay ki Kapitan Kidd ; ilustrasyon gikan sa ''The Pirates Own Book'' (1837)]]
An paghale kan pirata sa kadagatan kan Europa naghiwas sa Caribbean kan ika-18 siglo, Solnopan na Aprika asin Amerika del Norte kan mga taon 1710 asin kan mga taon 1720 dawa an Kadagatang Indyan sarong masakit na lugar para sa mga pirata na mag-operar.

An Inglaterra nagpoon na makusog na magkontra sa pirata sa pagpoon kan ika-18 siglo, nin huli ta ini orog na nakakaraot sa ekonomiko asin komersyal na mga prospekto kan nasyon sa rehiyon. An Piracy Act 1698 para sa "mas epektibong pagsugpo kan Piracy" <ref>''[http://www.british-history.ac.uk/report.asp?compid=46966 William III, 1698–99: An Act for the more effectual suppression of Piracy.]''  [Chapter VII. Rot. Parl. 11 Gul. III. p. 2. n. 5.]', Statutes of the Realm: volume 7: 1695–1701 (1820), pp. 590–594. Date accessed: February 16, 2007.</ref> nagpadali sa pagdakop, pagprobar asin pagkondenar sa mga pirata sa paagi nin legal na pagpapangyari sa mga akto nin pirata na "siyasaton, hinapot, bistahon, dangugon asin determinaran, asin husgaran sa arin man na lugar sa dagat, o sa daga, sa arin man na saiyang mga isla, mga plantasyon mga dominyo, mga kuta, o mga pabrika." Ini epektibo na nagpangyari sa mga almirante na magkaigwa nin sesyon sa korte tanganing madangog an mga pagbista sa mga pirata sa arin man na lugar na saindang ibinilang na kaipuhan, imbes na hagadon na an pagbista gibohon sa Inglaterra. An mga komisyonado kan mga korteng ini nin bise-admiralty tinawan man nin "bilog na kapangyarihan asin awtoridad" na magtao nin mga mandamiento, mag-apod kan mga kinakaipuhan na testigo, asin "maggibo kan gabos na bagay na kaipuhan para sa pagdangog asin pinal na pagdeterminar kan anuman na kaso nin pirata, paghabon, o krimen." An mga bagong asin mas marikas na pagbista na ini dai nagtao nin legal na representasyon para sa mga pirata; asin sa kahurihurihi nagdara sa panahon na ini sa paggadan sa 600 na pirata, na nagrerepresentar nin mga 10 porsyento kan mga pirata na aktibo kan panahon na idto sa rehiyon kan Caribbean. <ref name="Max 2009">{{Cite journal|last=Boot|first=Max|title=Pirates, Then and Now: How Piracy Was Defeated in the Past and Can Be Again|date=2009}}</ref> An pagigin sarong aksesorya sa piracy pigkriminalisar man sa irarom kan estatuto.
[[Ladawan:Capture-of-Blackbeard.jpg|wala|thumb| ''Pagdakop kan Piratang Blackbeard, 1718'' na naglaladawan kan laban sa pag-ultanan [[Blackbeard (pirata)|ni Blackbeard]] asin Robert Maynard sa Ocracoke Bay; romantikong paglaladawan ni Jean Leon Gerome Ferris poon 1920]]
An pirata nagkaigwa nin halipot na pagbangon sa pag-ultanan kan katapusan kan Gera kan Pagsusundan kan Espanya kan 1713 asin kan mga 1720, ta kadakol na mga daing trabahong mga marinero an nagpoon sa pirata bilang paagi tanganing mabuhay kan an sobrang mga marinero pagkatapos kan gera nagdara sa pagbaba kan mga sweldo asin kondisyon sa pagtrabaho. Kasabay kaini, an saro sa mga termino kan Tratado nin Utrecht na nagtapos kan gera nagtao sa Royal African Company kan Gran Britanya asin iba pang mga oripon na Briton nin treyntang taon na asiento, o kontrata, tanganing magtao nin mga oripon na Aprikano sa mga kolonya kan Espanya, na nagtatao sa mga negosyante asin ismagler na Briton nin potensyal na paglaog sa tradisyonal na sarado na mga merkado kan Espanya sa Amerika asin nagdara sa pagbuhay liwat kan ekonomiya para sa rehiyon. An nabuhay liwat na komersyo sa Caribbean nagtao nin mayaman na bagong mga pagpili para sa sarong alon nin pirata. Nakakontribwir man sa paglangkaw kan pirata sa Caribbean kan panahon na ini iyo an pagkabaranga kan Espanya sa estaran kan kahoy na Ingles sa Campeche asin an mga atraksyon kan sarong bagong nalunod na armada nin pirak sa luwas kan timog na Bahamas kan 1715. An mga takot sa naglalangkaw na lebel nin krimen asin pirata, pagkadiskontento sa politika, paghadit sa gawi-gawi kan kadaklan sa mga pampublikong padusa, asin an mas halangkaw na determinasyon kan Parlamento na pugulan an pirata, nagresulta sa Piracy Act 1717 asin Piracy Act 1721 . An mga ini nag-establisar nin pitong taon na penal na transportasyon pasiring sa Amerika del Norte bilang sarong posibleng padusa para sa mga nakombiktar nin mas hababang mga krimen, o bilang sarong posibleng sentensya na an padusang kagadanan pwedeng ibalyo sa paagi nin royal pardon . Kan 1717, sarong kapatawadan an itinao sa mga pirata na nagsuko sa mga awtoridad kan Britanya.

Pakatapos kan 1720, an piracy sa klasikong kahulugan nagin pambihira nanggad mantang nagdadakol an epektibong mga lakdang laban sa piracy kan Royal Navy, na nagpapagin imposible para sa arin man na pirata na magkaigwa nin epektibong karera sa halawig na panahon. Kan 1718, an British Royal Navy igwa nin mga 124 na sakayan asin 214 kan 1815; sarong dakulang paglangkaw gikan sa duwang sakayan na igwa an Inglaterra kan 1670. <ref name="Max 2009">{{Cite journal|last1=Boot|first1=Max|title=Pirates, Then and Now: How Piracy Was Defeated in the Past and Can Be Again|date=2009}}<cite class="citation journal cs1" data-ve-ignore="true" id="CITEREFBoot2009">Boot, Max (2009). "Pirates, Then and Now: How Piracy Was Defeated in the Past and Can Be Again". ''Foreign Affairs''. '''88''' (4): <span class="nowrap">94–</span>107. [[JSTOR (identifier)|JSTOR]]&nbsp;[https://www.jstor.org/stable/20699624 20699624].</cite></ref> An mga barkong panggera kan British Royal Navy daing kapagalan na naghahanap nin mga barkong pirata, asin haros pirming nanggana sa mga pakikipaglaban na ini.
[[Ladawan:Blackbeard_head_bow.gif|too|thumb| An pinutol na payo ni [[Blackbeard (pirata)|Blackbeard]] na nakabitin sa bowsprit ni Maynard; ilustrasyon gikan sa ''The Pirates Own Book'' (1837)]]
Dakul na mga pirata an dai nagsuko asin nagadan sa punto nin pagdakop; an bantog na piratang si Edward Teach, o "Blackbeard", pighanap ni Tenyente Robert Maynard sa Ocracoke Inlet sa baybayon kan [[North Carolina]] kan Nobyembre 22, 1718, asin ginadan. An saiyang punong barko sarong nadakop na barko nin mga oripon na Pranses na orihinal na midbid bilang ''La Concorde'', na pigngaranan niyang liwat an fregata ''na Queen Anne's Revenge'' . Si Kapitan Chaloner Ogle kan HMS ''Swallow'' pig-corner si Bartholomew Roberts kan 1722 sa Cape Lopez, asin an sarong nakagagadan na broadside gikan sa ''Swallow'' tulos na ginadan an kapitan kan pirata. An pagkagadan ni Roberts nakabigla sa kinaban nin mga pirata, siring man sa Royal Navy. An mga lokal na negosyante asin sibilyan naghona na siya dai madadaog, asin an iba ibinilang siyang sarong bayani. <ref name="Pike1876">{{Cite book|url=https://archive.org/details/ahistorycrimein03pikegoog|title=A History of Crime in England: From the accession of Henry VII to the present time|last=Pike|first=Luke Owen|publisher=Smith, Elder & Company|year=1876|isbn=9780875850191|page=[https://archive.org/details/ahistorycrimein03pikegoog/page/n286 266]}}</ref> An pagkagadan ni Roberts nahiling kan kadaklan na mga historyador bilang katapusan kan Bulawan na Panahon nin Pirata. An mahalagang marhay man sa katapusan kan panahon na ini nin pirata iyo an pagkawara kan huring ligtas na pailihan kan mga pirata sa Caribbean sa Nassau.

Sa kapinonan kan ika-19 siglo, nagdakol giraray an pirata sa kahalabaan kan Sirangan asin Golpo kan Amerika del Norte saka sa Caribe. Si Jean Lafitte saro sana sa ginatos na mga pirata na nag-ooperar sa kadagatan kan Amerika asin Caribbean sa pag'oltan kan mga taon nin 1820 asin 1835. An Armada kan Estados Unidos paorootrong nakipaglaban sa mga pirata sa Caribbean, Gulpo nin Mehiko asin sa Mediteraneo. ''An El Mosquito'' ni Cofresí nabaldado sa sarong kolaborasyon kan Espanya asin kan Estados Unidos. Pakatapos na magdulag nin pirang oras, siya inambush asin nadakop sa laog kan daga. An Estados Unidos nagduong nin mga partido sa baybayon sa nagkapirang isla sa Caribbean sa paghanap nin mga pirata; An Cuba sarong mayor na pailihan. Kan mga taon 1830 an pirata nagadan giraray, asin an mga hukbong-dagat kan rehiyon nagtutok sa pagnegosyo nin mga oripon.

Kan panahon kan Gera Mehikano-Amerikano kan 1846, an Armada kan Estados Unidos nagin makusog asin nagdakol na tanganing mahale an banta kan mga pirata sa West Indies. Kan mga taon 1830, an mga barko nagpoon nang magin steam propulsion, kaya an Panahon nin Layag asin an klasikal na ideya nin mga pirata sa Caribbean natapos. An pagpribado, kapareho kan pirata, nagpadagos bilang sarong asset sa gera sa laog nin pirang dekada asin napatunayan na igwa nin importansya sa panahon kan mga kampanya sa dagat kan [[Gera Sibil nin mga Amerikano|Gera Sibil kan Amerika]] .

An pagpribado magdadanay na sarong kasangkapan kan mga estadong Europeo sagkod sa kabangaan kan ika-19 siglo kan Deklarasyon kan Paris . Alagad an mga surat nin marka itinatao nin mas tipid kan mga gobyerno asin tinapos tolos-tolos kan matapos an mga iriwal. An ideya nin "mayo nin katoninongan sa luwas kan Linya" sarong relikya na mayong kahulugan kan mga mas nakaerok sa huring parte kan ika-18 asin amay na ika-19 siglo.

=== Mga Isla nin Canary ===
[[Ladawan:La_Gomera_church_M.jpg|thumb|250x250px| Mural na nagrerepresentar kan pag'atake ni [[Charles Windon]] sa San Sebastián de La Gomera (1743)]]
Huli sa estratehikong kamugtakan kan arkipelagong Espanyol na ini bilang sarong krusada kan mga ruta sa dagat asin komersyal na tulay sa pag-ultanan kan Europa, Aprika asin [[Amerika]], <ref name="A2">{{Cite web|url=http://www.gevic.net/info/contenidos/mostrar_contenidos.php?idcat=1&idcap=187&idcon=675|title=La piratería – Historia – (GEVIC) Gran Enciclopedia Virtual Islas Canarias|website=www.gevic.net|access-date=August 3, 2018|archive-date=March 3, 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210303213748/http://www.gevic.net/info/contenidos/mostrar_contenidos.php?idcat=1&idcap=187&idcon=675|url-status=}}</ref> ini an saro sa mga lugar sa planeta na may pinakadakulang presensya nin mga pirata.

Sa Canary Islands, an mga minasunod an nag-iiba: an mga pag'atake asin padagos na pag'agaw sa mga Berber, Ingles, Pranses asin Olandes na mga corsair minsan mapanggana asin parati dai; <ref name="A3">{{Cite web|url=http://www.gevic.net/info/contenidos/mostrar_contenidos.php?idcat=1&idcap=187&idcon=675|title=La piratería – Historia – (GEVIC) Gran Enciclopedia Virtual Islas Canarias|website=www.gevic.net|access-date=August 3, 2018|archive-date=March 3, 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210303213748/http://www.gevic.net/info/contenidos/mostrar_contenidos.php?idcat=1&idcap=187&idcon=675|url-status=}}</ref> asin sa ibong na lado, an presensya kan mga pirata asin mga corsair gikan sa arkipelagong ini, na naggibo kan saindang mga pagsalakay sa Caribbean . An mga pirata asin corsairs arog ni François Le Clerc, Jacques de Sores, Francis Drake nadaog sa Gran Canaria, <ref>{{cite web|url=https://www.gran-canaria-info.com/en/content/history/sir-francis-drake-s-epic-failure-at-las-palmas|title=The Gran Canaria Mistake That Cost Sir Francis Drake His Life|work=Gran-Canaria-Info.com|access-date=June 23, 2021|archive-date=May 9, 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210509034136/https://gran-canaria-info.com/en/content/history/sir-francis-drake-s-epic-failure-at-las-palmas|url-status=}}</ref> Pieter van der Does, Murat Reis asin Horacio Nelson nag-atake sa mga isla asin nadaog sa Labanan sa Santa Cruz de Tenerife (1797) . <ref>{{Cite web|url=https://etenerifeholidays.co.uk/tenerife-island/history/the-defeat-of-nelson-at-the-battle-of-santa-cruz-de-tenerife-1797|title=The Defeat of Nelson at the Battle of Santa Cruz de Tenerife 1797|first=Peter|last=Allan|website=etenerifeholidays.co.uk|access-date=October 6, 2020|archive-date=November 12, 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20201112023241/https://etenerifeholidays.co.uk/tenerife-island/history/the-defeat-of-nelson-at-the-battle-of-santa-cruz-de-tenerife-1797|url-status=}}</ref> Sa mga namundag sa arkipelago an nangingibabaw sa gabos si Amaro Pargo, na an hade na si Felipe V kan Espanya parateng nakikinabang sa saiyang mga komersyal na pagsalakay asin mga korsario.  <ref name="AmaroHeroe">{{Cite book|url=https://www.researchgate.net/publication/321110986|title=Amaro Pargo: documentos de una vida, I. Héroe y forrajido|date=2017|publisher=Ediciones Idea|isbn=978-8416759811|pages=520|access-date=March 20, 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20210317143401/https://www.researchgate.net/publication/321110986_Amaro_Pargo_documentos_de_una_vida_I_Heroe_y_forajido|archive-date=March 17, 2021}}</ref><ref name="AmaroHeroe2">{{cite book|url=https://www.researchgate.net/publication/321110986|title=Amaro Pargo: documentos de una vida, I. Héroe y forrajido|date=2017|publisher=Ediciones Idea|isbn=978-8416759811|pages=520|access-date=March 20, 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20210317143401/https://www.researchgate.net/publication/321110986_Amaro_Pargo_documentos_de_una_vida_I_Heroe_y_forajido|archive-date=March 17, 2021|url-status=}}</ref>

=== Padusa ===
[[Ladawan:Henszlein.jpg|thumb| Sarong kontemporanyong flyer na naglaladawan kan pampublikong paggadan sa ika-16 siglong pirata na si Klein Henszlein asin sa saiyang mga tripulante kan 1573]]
Durante kan ika-17 asin ika-18 siglo, kan an mga pirata nadakop, an hustisya itinatao sa paagi nin sumaryo, asin kadaklan nagtapos kan saindang buhay sa paagi nin "pagbayle kan hempen jig", sarong euphemism para sa pagbitay . An paggadan sa publiko sarong klase nin pag-aling-aling kan panahon na idto, asin an mga tawo nagluluwas tanganing hilingon sinda arog kan ginigibo ninda sa sarong isports ngonyan. An mga peryodiko nagbabareta nin mga detalye arog baga kan huring mga tataramon kan kinondenar na mga lalaki, an mga pamibi na sinabi kan mga padi, asin an mga paglaladawan kan saindang huring mga momento sa bitayan. Sa Inglaterra an kadaklan sa mga paggadan na ini nangyari sa Execution Dock sa [[Salog Tamesis|Salog Thames]] sa London.

Sa mga kaso nin mas bantog na mga preso, na sa parate mga kapitan, an saindang mga padusa minalampas pa sa kagadanan. An saindang mga hawak nakakulong sa mga hawla na bakal (gibbet) (na kun saen sinda sinusukol bago sinda ginadan) asin pinabayaan na mag-uyugyog sa aire sagkod na an laman mabulok sa sainda- sarong proseso na pwedeng maghaloy nin sagkod sa duwang taon. An mga bangkay kan mga kapitan arog ni William "Captain" Kidd, Charles Vane, William Fly, asin Jack Rackham ("Calico Jack") gabos tinatrato sa arog kaining paagi. 

== Mga pagmansay sa kultura ==
[[Ladawan:Black-Beard.jpg|thumb| "Mic the Scallywag" kan Pirates of Emerson Haunted Adventure Fremont, California]]
An mga pirata sarong parating tema sa fiction asin, sa saindang Caribbean incarnation, ini konektado sa nagkapirang stereotypical na paagi nin pagtaram asin paggubing, an iba sainda bilog na fictional: "haros gabos na satong mga nosyon kan saindang gawi-gawi gikan sa bulawan na panahon kan fictional na piracy, na nakaabot sa pinakahalangkaw na punto kan 1881 sa pagluwas kan [[Robert Louis Stevenson|Louisason]] 's ''Tresure Island'' 's Louis Robert." <ref>Adams, C. "The Straight Dope", October 12, 2007 [http://www.straightdope.com/columns/071012.html The Straight Dope – Fighting Ignorance Since 1973] </ref> Dakulaon an impluwensya sa pagbilog kan popular na konsepto kan mga pirata, ''an A General History of the Pyrates'' ni Kapitan Charles Johnson, na ipinublikar sa London kan 1724, iyo an pangenot na pinagkukuanan kan mga biograpiya kan kadakol na midbid na mga pirata kan Bulawan na Panahon. <ref name="Cordingly">[https://books.google.com/books?id=5ou7Bm11IgEC&pg=PR7 ''A general history of the robberies & murders of the most notorious pirates''. Charles Johnson] . Introduction and commentary to [[A General History of the Pyrates]] by [[David Cordingly]]. p. viii. Conway Maritime Press (2002).</ref> An libro nagtatao nin haros mitolohikong estado sa mga pirata, na an historyador naval na si David Cordingly nagsurat: "sinabi na, asin garo mayo nin rason na kuestionon ini, na si Kapitan Johnson an nagmukna kan modernong konsepto nin mga pirata." 
[[Ladawan:Dale_Clark_poses_as_Johnny_Depp,_in_Pirates_of_the_Caribbean,_24391.jpg|thumb| Sarong tawo na naka-costume sa karakter ni kapitan Jack Sparrow, an pangenot na papel ni Johnny Depp sa serye nin pelikula ''na Pirates of the Caribbean'']]
Kan mga taon 1830, si Letitia Elizabeth Landon nag-ako nin materyal na may relasyon sa piracy para sa sarong taonan na saiyang responsable asin siya nagprodusir nin duwang Pirate Songs, an enot kan 1831, An Awit kan Pirata sa Isla nin Tigre  asin an ikaduwa, Bona. [[wikisource:Letitia Elizabeth Landon (L. E. L.) in Fisher's Drawing Room Scrap Book, 1837/Bona|An Awit kan Pirata]] <span>.</span> kan 1837. An huring ini pigreprodusir nin dakol na beses bilang 'The Pirate's Song', na parati dai tinatawan nin kredito. An Bona ngonyan iyo an syudad nin Annaba sa Algeria.

An nagkapirang imbensyon kan kultura nin pirata arog kan " paglakaw sa tabla "—kun saen an sarong nakagapos na bihag napiritan na maglakaw hale sa sarong tabla na minaabot sa dagat—pinasikat kan nobela ni JM Barrie kan 1911, ''si Peter Pan'', kun saen an fictional na pirata na si Kapitan Hook asin an saiyang mga tripulante nagtabang na magtao nin kahulugan sa fictional na arketipo nin pirata. <ref name="autogenerated12">{{cite web|last=Bonanos|first=Christopher|url=http://www.slate.com/id/2167567/?GT1=10135|title=Did pirates really say "arrrr"?|date=June 5, 2007|publisher=Slate.com|access-date=December 18, 2008|archive-date=October 6, 2008|archive-url=https://web.archive.org/web/20081006064725/http://www.slate.com/id/2167567/?GT1=10135|url-status=}}</ref> An pagladawan kan aktor na Ingles na si Robert Newton ki Long John Silver sa 1950 na adaptasyon kan pelikula kan Disney nakatabang man na magtao nin kahulugan sa modernong pag-awit kan sarong pirata, kaiba an stereotypical na " pirate accent " kan West Country .   An ibang mga impluwensya kabali an ''Sinbad the Sailor'', asin an mga pelikula ''kan Pirates of the Caribbean'' nakatabang na mabalik an modernong interes sa piracy asin nagin marahay an performance sa box office. An video game na ''Assassin's Creed IV: Black Flag'' nag-iikot man sa mga pirata durante kan Golden Age of Piracy.

An klasikong 1879 Gilbert asin Sullivan na komiks na opera ''na The Pirates of Penzance'' nakasentro sa The Pirate King asin sa saiyang daing palad na grupo nin mga pirata. <ref>[https://www.gsarchive.net/pirates/pirates_lib.pdf Libretto of ''The Pirates of Penzance'']  (1879), the Gilbert and Sullivan Archive, accessed May 1, 2014</ref>

Dakul na mga grupo nin isports an naggagamit nin "pirata" o sarong kaugnay na termino arog kan " raider " o "buccaneer" bilang saindang bansag, base sa mga popular na estereotipo kan mga pirata. An pinakaenot na siring na halimbawa iyo an Pittsburgh Pirates of Major League Baseball na nagkaigwa kan saindang bansag kan 1891 pagkatapos na soboot "magpirata" sa sarong parakawat hale sa ibang koponan. <ref>{{cite web|title=History of the Pittsburgh Pirates: Early Years|url=https://www.mlb.com/pirates/history/timeline/early-years|website=MLB.com|publisher=Pittsburgh Pirates|language=en|access-date=October 13, 2021|archive-date=October 16, 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20211016094034/https://www.mlb.com/pirates/history/timeline/early-years|url-status=}}</ref> Dakul na mga programa sa isports na amateur asin nakabase sa eskwelahan kaiba an nagkapirang propesyonal na prangkisa sa isports an nag-ampon man nin mga pangaran na may relasyon sa mga pirata, kabali an Las Vegas Raiders asin Tampa Bay Buccaneers kan National Football League . Sa ibong na lado, an pangaran kan Buccaneer nainspirar kan Gasparilla Pirate Festival, sarong dakulang parada kan komunidad asin mga kaugnay na pangyayari sa Tampa, Florida na nakasentro sa alamat ni José Gaspar, sarong mitolohikong pirata na soboot nag-ooperar sa lugar.

== Mga Toltolan ==
<references />
{{Tamboan}}
[[Kategorya:Pages with unreviewed translations]]
An pirata sarong akto nin paghabon o kriminal na kadahasan kan mga paraatake na may barko o baroto sa ibang barko o sarong lugar sa baybayon, na tipikal na may katuyuhan na maghabon nin mga kargamento asin iba pang mahalagang mga paninda. An mga naggigibo nin mga akto nin pirata inaapod na mga pirata, asin an mga sakayan na ginagamit sa pirata inaapod na mga barkong pirata . An pinakaenot na dokumentadong pangyayari nin pirata iyo kan ika-14 siglo BC, kan an mga Tawo sa Dagat, sarong grupo nin mga parasalakay sa kadagatan, nag'atake sa mga barko kan mga sibilisasyon sa Aegean asin Mediteraneo . An mahiwas na mga agihan na nagtutulod kan pagpapadara sa mga ruta na mahuhulaan haloy nang nagmukna nin mga oportunidad para sa pirata,  siring man para sa pagpribado asin pagsalakay sa komersyo .

An mga historikong halimbawa kan siring na mga lugar kabali an katubigan kan Gibraltar, an Strait of Malacca, Madagascar, an Gulpo nin Aden, asin an English Channel, na an mga heograpikong estruktura nagpadali kan mga pag'atake nin mga pirata.   An terminong piracy sa pankagabsan nanonongod sa piracy sa dagat, dawa ngani an termino pig-generalize na nanonongod sa mga akto na ginibo sa daga,  sa aire, sa mga network nin kompyuter, asin (sa science fiction) sa luwas kan espasyo. An piracy parati dai kabali an mga krimen na ginibo kan paragibo sa saindang sadiring sakayan (halimbawa, paghabon), siring man an pagpribado, na nagpapasabot nin awtorisasyon kan sarong gobyerno kan estado .

An pirata o pirata iyo an pangaran nin sarong partikular na krimen sa irarom kan kaugalean na internasyonal na ley asin siring man an pangaran nin nagkapirang krimen sa irarom kan ley munisipal kan nagkapirang estado. Sa ika-21 siglo, an pirata sa dagat laban sa mga sakayan transportasyon nagdadanay na sarong mahalagang isyu, na may pigkakarkulong mga pagkalugi sa bilog na kinaban na US$25 bilyon kan 2023,  naglangkaw gikan sa US$16 bilyon kan 2004. 

An katubigan sa pag-ultanan kan Dagat na Pula asin kan Kadagatang Indyan, sa luwas kan baybayon kan Somalia asin sa Strait of Malacca asin Singapore parateng pigpupuntirya kan mga modernong pirata na armado nin mga automatikong armas, arog kan mga assault rifle, asin mga machine gun, granada asin rocket propeled grenades . Parate sindang naggagamit nin saradit na de-motor na baroto sa pagsalakay asin pagsakay sa mga barko, sarong taktika na inaaprobetsaran an kadikit na bilang nin mga tripulante sa modernong mga sakayan na pangkargamento asin mga barko nin transportasyon. An internasyonal na komunidad napapaatubang sa kadakol na angat sa pagdara sa mga modernong pirata sa hustisya, nin huli ta an mga pag'atake na ini parateng nangyayari sa internasyonal na kadagatan .  Ginamit kan mga nasyon an saindang mga pwersa naval tanganing palayason asin lalamagon an mga pirata, asin an nagkapirang pribadong sakayan naggagamit nin armadong mga bantay, halangkaw an presyon na mga kanyon sa tubig, o mga kanyon na may tanog tanganing palayason an mga boarder, asin naggagamit nin radar tanganing malikayan an mga posibleng banta.

An mga romantikong istorya nin piracy durante kan Panahon nin Layag haloy nang parte kan kulturang pop sa Solnopan. An duwang-tomo na A General History of the Pyrates, na ipinublikar sa London kan 1724, sa pankagabsan pigtatawan nin kredito sa pagdara nin mga pangenot na piratang pigura asin sarong semi-eksaktong paglaladawan kan saindang palibot sa " Golden Age of Piracy " sa imahinasyon kan publiko. An Pangkagabsan na Kasaysayan nag-inspirar asin nagtao nin impormasyon sa kadakol na mga huring fictional na paglaladawan kan piracy, orog na an mga nobelang Treasure Island (1883) asin Peter Pan (1911), na parehong pig-adaptar asin pig-adaptar giraray para sa entablado, pelikula, telebisyon, asin iba pang media sa laog nin labing sarong siglo. Mas bago pa sana, an mga pirata kan "bulawan na panahon" orog pang pig-estereotipo asin pigpabantog kan prangkisa nin pelikula kan Pirates of the Caribbean, na nagpoon kan 2003.

 Etimolohiya 
An tataramon na Ingles na "pirata" gikan sa Latin na pirata ("pirata, korsario, parahabon sa dagat"), na gikan sa Griyegong πειρατής ( peiratēs ), "parahabon",  gikan sa πειράομαι (peiráomai), "attempt ο peîra ), "pagsulay, eksperyensya".  An kahulugan kan Griyegong tataramon na peiratēs literal na iyo an "siisay man na nagpoprobar nin sarong bagay". Sa pag'agi nin panahon ini nagin ginamit sa siisay man na nakikikabtang sa paghabon o paghabon sa daga o dagat. Janice J. Gabbert, 'Piracy in the Early Hellenistic Period: A Career Open to Talents,'  Greece & Rome, October 1986, Vol. 33, No. 2 pp. 156–163, p.157. An termino enot na naglataw sa Ingles  1300.  An pagbaybay dai nagin standardisado sagkod kan ika-18 siglo, asin an mga pagbaybay arog kan "pirrot", "pyrate" asin "pyrat" nangyari sagkod sa panahon na ini. 

 Kasaysayan 

 Europa 

 Antigong Panahon 
thumb| Sarong mosaiko nin sarong Romanong trireme sa Tunisia
An pinakaenot na dokumentadong pangyayari nin pirata iyo an mga pagsasamantala kan mga Tawo sa Dagat na naghuma sa mga barko na naglalayag sa kadagatan kan Aegean asin Mediteraneo kan ika-14 siglo BC. Sa klasikal na antigong panahon, an mga Feniciano, Ilirio asin Tireno midbid bilang mga pirata. Kan panahon bago an klasikal, an mga suanoy na Griego nagkonsinte sa piracy bilang sarong praktikal na propesyon; ini garo baga lakop asin "binibilang na sarong bilog na kagalang-galang na paagi nin paghanapbuhay". An mga pagsambit ginigibo sa perpektong normal na pangyayari kaini sa kadakol na mga teksto kabali an sa Iliad asin Odyssey ni Homer, asin an pagdukot sa mga babae asin kaakian tanganing ipabakal sa kaoripnan lakop. Kan panahon kan Klasikong Gresya, an pirata pighihiling bilang sarong "kasupog" na dapat magkaigwa bilang sarong propesyon. Møller, Bjørn. "Piracy, Maritime Terrorism and Naval Strategy." Copenhagen: Danish Institute for International Studies, November 16, 2008. 10. 

Kan ika-3 siglo BC, an mga pag'atake kan mga pirata sa Olympus sa Lycia nagdara nin kadukhaan. Kabilang sa nagkapira sa pinakabantog na suanoy na mga tawong parapirata iyo an mga Illyrian, sarong banwaan na nag-eerok sa solnopan na peninsula kan Balkan. Sa danay na pagsalakay sa Dagat Adriatiko, an mga Ilirio nagcausa nin kadakol na iriwal sa Republika nin Roma . Sagkod kan 229 BC kan an mga Romano desididong dinaog an mga armada kan Illyrian na an saindang banta natapos.  Durante kan ika-1 siglo BC, igwa nin mga estadong pirata sa gilid kan baybayon kan Anatolia, na nagtatakot sa komersyo kan Imperyo nin Roma sa sirangan na Mediteraneo. Sa sarong paglayag sa Dagat Aegean kan 75 BC, Again, according to Suetonius's chronology (Julius 4 ). Plutarch (Caesar 1.8–2 ) says this happened earlier, on his return from Nicomedes's court. Velleius Paterculus (Roman History 2:41.3–42  says merely that it happened when he was a young man. Si Julius Caesar kinidnap asin halipot na panahon na kinapotan kan mga piratang Ciliciano asin pigpreso sa islet kan Dodecanese kan Pharmacusa .  An Senado nagtao nin mga kapangyarihan sa heneral na si Gnaeus Pompeius Magnus na atubangon an piracy kan 67 BC (an Lex Gabinia ), asin si Pompey, pagkatapos nin tolong bulan na pakikilaban sa dagat, nakapagpugol kan banta .

Kan 258 pa sana AD, an Gothic - Herulic na armada rinaot an mga banwaan sa baybayon kan Dagat na Itom asin Dagat nin Marmara . An baybayon kan Aegean nagtios nin kaparehong mga pag'atake pakalihis nin pirang taon. Kan 264, an mga Goto nakaabot sa Galacia asin Capadocia, asin an mga piratang Gotiko nagduong sa Chipre asin Creta . Sa proseso, an mga Goth nagkua nin dakulang samsam asin dinara an rinibong tawo sa pagkabihag. [ <span title="This claim needs references to reliable sources. (May 2015)">kaipuhan an sitasyon</span> ] Sa 286 AD, si Carausius, sarong Romanong komandante militar na may ginikanan na Gaulish, ninombrahan na magboot sa Classis Britannica, asin tinawan nin responsibilidad na haleon an mga piratang Frankish asin Saxon na nagsasalakay sa mga baybayon kan Armorica asin Belgic Gaul . Sa Romanong probinsya nin Britannia, si San Patricio nabihag asin inoripon kan mga piratang Irlandes.

 An Caribbean 
too|thumb| Si Jacques de Sores nagsamsam asin nagsulo sa Havana kan 1555
too|thumb| An Puerto del Príncipe na sinasamsam kan 1668 ni Henry Morgan
thumb| An libro manungod sa mga pirata na "De Americanensche Zee-Roovers" enot na ipinublikar kan 1678 sa Amsterdam
An klasikong panahon nin pirata sa Caribbean naglawig poon kan mga 1650 sagkod sa kabangaan kan dekada 1720.  Kan 1650, an Pransya, Inglaterra asin an mga Probinsya nin Pagkasararo nagpoon na magpatalubo kan saindang mga kolonyal na imperyo. Ini may kalabot na dakulang komersyo sa dagat, asin sarong pankagabsan na pag-uswag sa ekonomiya: igwa nin kwarta na makukua – o hinabon – asin kadaklan kaini nagbiyahe sa paagi nin barko.

An mga Pranses na parahabon naestablisar sa amihanan na Hispaniola kan amay pa kan 1625,  alagad nabuhay sa primero bilang mga paraayam imbes na mga parahabon; an saindang pagbalyo sa bilog na panahon na pirata luway-luway asin motibado sa parte kan mga paghihingoa kan mga Kastila na paraon an mga buccaneer asin an mga hayop na biktima na saindang pinagsasarigan. An paglipat kan mga buccaneer hale sa kontinente kan Hispaniola pasiring sa mas depensadong isla sa baybayon kan Tortuga naglimitar kan saindang mga rekurso asin nagparikas kan saindang mga piratang pagsalakay. Susog ki Alexandre Exquemelin, sarong buccaneer asin historyador na nagdadanay na mayor na pinagkukuanan sa panahon na ini, an Tortuga buccaneer na si Pierre Le Grand iyo an nagpoon kan mga pag'atake kan mga paraerok sa mga galyon na naggigibo kan pagbalik sa Espanya.

An pagtalubo kan mga buccaneering sa Tortuga nadagdagan kan pagsakop kan mga Ingles sa Jamaica gikan sa Espanya kan 1655. An mga enot na gobernador na Ingles kan Jamaica libreng nagtao nin mga letter of marque sa mga Tortuga buccaneers asin sa saindang sadiring mga kahimanwa, mantang an pagtalubo kan Port Royal nagtao sa mga parasalakay na ini nin mas ganansya asin maogmang lugar tanganing ipabakal an saindang mga samsam. Kan mga taon 1660, an bagong gobernador na Pranses kan Tortuga, si Bertrand d'Ogeron, nagtao man nin mga komisyon sa pagpribado sa saiyang sadiring mga kolonista asin sa mga Ingles na paraputol hale sa Port Royal. An mga kondisyon na ini an nagdara sa pinakahalangkaw na punto kan pag'agaw sa Caribbean.
wala|thumb| Si Henry Every ipinapahiling na nagpapabakal kan saiyang mga sinamsaman sa inukit na ini ni Howard Pyle. An pagdakop ni Every kan Grand Mughal na barko na Ganj-i-Sawai kan 1695 iyo an saro sa pinakaganansiadong mga pagsalakay nin mga pirata na ginibo kasuarin man.
An sarong bagong yugto nin pirata nagpoon kan mga taon 1690 kan an mga piratang Ingles nagpoon na maghanap nin kayamanan sa luwas kan Caribbean. An pagbagsak kan mga hadeng Stuart kan Britanya ibinalik an tradisyonal na pagkaongis sa pag-oltanan kan Britanya asin Pransia, kaya natapos an kapakipakinabang na pakikipagtabangan sa pag-oltanan kan Ingles na Jamaica asin Pranses na Tortuga. An pagkaraot kan Port Royal huli sa sarong linog kan 1692 orog pang nakabawas sa mga atraksyon kan Caribbean sa paagi nin pagraot kan mga pangenot na merkado kan mga pirata para sa mga nakukudal na pananalakat.  An mga gobernador kolonyal kan Caribbean nagpoon na isikwal an tradisyonal na polisiya na "mayo nin katoninongan sa luwas kan Linya," na sa irarom kaini nasabotan na an gera magpapadagos (asin kun siring an mga surat nin marque itatao) sa Caribe ano man an mga tratado nin katoninongan na pinirmahan sa Europa; poon kaidto, an mga komisyon itatao sana sa panahon nin gera, asin an saindang mga limitasyon estriktong ipapaotob. Dugang pa, an kadaklan kan Spanish Main naubos na sana; An Maracaibo sana tolong beses nang nasamsam sa pag'oltan kan 1667 asin 1678,  mantang an Río de la Hacha limang beses nang sinalakay asin an Tolú walo. Peter Earle (2003), The Pirate Wars, , p. 94.
thumb| Si Bartholomew Roberts an pirata na may pinakadakol na nadakop sa panahon kan Bulawan na Panahon nin Pirata. Midbid siya ngonyan sa pagbitay sa yardarm kan saiyang barko sa gobernador kan Martinique .
Kasabay kaini, an mga bakong gayong paboritong kolonya kan Inglaterra, kabali an Bermuda, New York, asin Rhode Island, nagin nagugutom sa kuwarta huli sa Navigation Acts, na naglimitar sa komersyo sa mga barkong dayuhan. An mga negosyante asin gobernador na gustong-gusto an sinsilyo andam na dai pag-intindihon asin i-underwrite pa ngani an mga paglayag nin mga pirata; sarong opisyal kolonyal an nagdepensa sa sarong pirata huli ta sa paghona niya "maringis na gayo an pagbitay sa mga tawong nagdadara nin bulawan sa mga probinsya na ini."  Dawa ngani an nagkapira sa mga piratang ini na nag-ooperar sa luwas kan New England asin sa mga Kolonya sa Tahaw nagpuntirya sa mga harayong kolonya sa baybayon kan Pasipiko kan Espanya sagkod kan mga taon 1690 asin lampas pa, an Kadagatang Indyan sarong mas mayaman asin mas nakakatentar na target. An produksyon sa ekonomiya kan India dakula sa panahon na ini, orog na sa mga halangkaw an halaga na mga luho arog kan seda asin calico na nagin ideyal na samsam kan mga pirata;  sa parehong panahon, mayo nin mga poderosong hukbong-dagat na nag-agi sa Kadagatang Indyan, na nagwawalat sa parehong lokal na barko asin sa mga sakayan kan manlaen-laen na mga kompanya kan Sirangan na Indya na madaling maatake. Ini an nagbugtak kan entablado para sa mga bantog na pirata, si Thomas Tew, Henry Every, Robert Culliford asin (dawa ngani an saiyang pagkakasala nagdadanay na kontrobersyal) si William Kidd .

Kan 1713 asin 1714, an serye nin mga tratado sa katoninongan nagtapos kan Gera kan Pagsusundan kan Espanya . Bilang resulta, rinibong mga marinero, kaiba an mga pribadong barko sa Europa na nag-operar sa West Indies, an nahale sa katungdan militar, sa panahon na an komersyo nin mga barko sa ibong kan Atlantiko nagpopoon nang mag-uswag. Dugang pa, an mga marinero sa Europa na natulod kan kawaran nin trabaho na magtrabaho sa mga negosyante (kaiba an mga barkong pang-oripon ) parateng entusiastiko na bayaan an propesyon na iyan asin mag-pirata, na nagtatao sa mga kapitan nin pirata nin padagos na grupo nin mga rekrut hale sa manlaen-laen na baybayon sa ibong kan Atlantiko. 

Kan 1715, an mga pirata naglansar nin sarong mayor na pagsalakay sa mga parasalpok na Espanyol na naghihingoang makakua nin bulawan hale sa sarong nalunod na barko nin kayamanan harani sa Florida. An nukleo kan pwersa nin mga pirata sarong grupo nin mga dating pribadong Ingles, na gabos madali nang maibugtak sa infamy: Henry Jennings, Charles Vane, Samuel Bellamy, asin Edward England . An pag'atake nagin matrayumpo, alagad kontra sa saindang piglalaoman, an gobernador kan Jamaica nagsayuma na togotan si Jennings asin an saindang mga kairiba na gastuson an saindang mga sinamsaman sa saiyang isla. Kan an Kingston asin an nagluluyang Port Royal sarado sa sainda, si Jennings asin an saiyang mga kairiba nagmukna nin sarong bagong base nin mga pirata sa Nassau, sa isla nin New Providence sa Bahamas, na binayaan durante kan gera. Sagkod sa pag-abot ni gobernador Woodes Rogers pakalihis nin tolong taon, an Nassau iyo an magigin harong kan mga piratang ini asin kan saindang kadakol na mga rekrut.

An trapiko nin barko sa pag-oltanan kan Aprika, Caribbean, asin Europa nagpoon na maglangkaw kan ika-18 siglo, sarong modelo na midbid bilang triangular trade, asin sarong mayaman na target para sa pirata. An mga barkong pangnegosyo naglayag hale sa Europa pasiring sa baybayon nin Aprika, na nagnenegosyo nin gibo-gibong mga produkto asin armas karibay nin mga oripon. An mga negosyante dangan naglalayag pasiring sa Caribbean tanganing ipabakal an mga oripon, asin minabalik sa Europa na may darang mga paninda arog kan asukar, tabako asin kakaw. An saro pang triangular na komersyo nakahiling nin mga barko na nagdadara nin mga hilaw na materyales, preserbadong bakalaw, asin rum pasiring sa Europa, kun saen an sarong parte kan kargamento ipapabakal para sa mga gibo-gibo na mga paninda, na (kaiba an natatada kan orihinal na kargamento) dinadara sa Caribbean, kun saen sinda pigbabalyo sa asukar asin molasses, na (kaiba an nagkapirang gibo-gibo na mga arles) dinadara sa New England. An mga barko sa triangular na komersyo nagkakaigwa nin kuwarta sa kada pag-ontok. 
wala|thumb| Namundag sa sarong nobleng pamilya sa Puerto Rico, si Roberto Cofresí iyo an huring mapangganang pirata sa Caribbean.
Bilang parte kan paghusay sa katoninongan kan Gera kan Pagsusundan kan Espanya, an Britanya nakakua kan asiento, sarong kontrata kan gobyerno kan Espanya, tanganing magsuplay nin mga oripon sa mga kolonya kan Espanya sa bagong kinaban, na nagtatao sa mga negosyante asin ismagler na Briton nin mas dakulang access sa tradisyonal na sarado na mga merkado kan Espanya sa Amerika. An areglong ini nakatabang man na gayo sa paglakop kan pirata sa bilog na sulnupan na Atlantiko kan panahon na ini. An pagpadara sa mga kolonya nag-uswag kasabay kan pagbaha nin mga ekspertong marinero pagkatapos kan gera. An mga parapadara nin negosyante ginamit an sobrang trabaho kan mga marinero tanganing pababaon an mga sueldo, na pinutol an mga kanto tanganing mapadakula an saindang ganansia, asin naggigibo nin bakong marahay na mga kamugtakan sa laog kan saindang mga sakayan. An mga marinero na negosyante nagtios nin mga bilang nin kagadanan na arog kalangkaw o mas halangkaw kisa sa mga oripon na pigbibiyahe (Rediker, 2004). Maluyang marhay an kamugtakan sa pagbuhay kaya dakol na marinero an nagpoon na mas gusto an mas talingkas na pag-eksister bilang sarong pirata . An nagdadakol na trapiko sa barko pwede man na magsustenir sa sarong dakulang grupo nin mga tulisan na nag-aagaw kaini. Kabali sa mga pinakabantog na piratang Caribbean kan panahon na idto iyo si Edward Teach o Blackbeard, Calico Jack Rackham, asin Bartholomew Roberts . Kadaklan sa mga piratang ini sa kahurihurihi pig-ayam kan Royal Navy asin ginadan o nadakop; nagkapirang ralaban an nangyari sa pag-ultanan kan mga tulisan asin kan mga kapangyarihan kolonyal sa daga asin dagat.

An piracy sa Caribbean nagluya sa suminunod na pirang dekada pagkatapos kan 1730, alagad kan mga taon 1810 kadakol na mga pirata an naglilibot sa katubigan dawa ngani sinda bakong arog kaisogan o kapangganahan kan saindang mga naenot. An pinakamatrayumpong mga pirata kan panahon na idto iyo si Jean Lafitte asin Roberto Cofresi . Si Lafitte pigkokonsiderar kan kadaklan na iyo an huring buccaneer huli sa saiyang hukbo nin mga pirata asin armada nin mga barkong pirata na igwa nin mga base sa laog asin palibot kan Gulpo kan Mehiko . Si Lafitte asin an saiyang mga tawohan nagpartisipar sa Gera kan 1812 na laban sa New Orleans . An base ni Cofresi yaon sa Isla nin Mona, Puerto Rico, na kun saen nadisturbo niya an komersyo sa bilog na rehiyon. Siya an nagin huring mayor na target kan mga internasyonal na operasyon kontra sa pirata. 
too|thumb| Pagbitay ki Kapitan Kidd ; ilustrasyon gikan sa The Pirates Own Book (1837)
An paghale kan pirata sa kadagatan kan Europa naghiwas sa Caribbean kan ika-18 siglo, Solnopan na Aprika asin Amerika del Norte kan mga taon 1710 asin kan mga taon 1720 dawa an Kadagatang Indyan sarong masakit na lugar para sa mga pirata na mag-operar.

An Inglaterra nagpoon na makusog na magkontra sa pirata sa pagpoon kan ika-18 siglo, nin huli ta ini orog na nakakaraot sa ekonomiko asin komersyal na mga prospekto kan nasyon sa rehiyon. An Piracy Act 1698 para sa "mas epektibong pagsugpo kan Piracy" William III, 1698–99: An Act for the more effectual suppression of Piracy.  [Chapter VII. Rot. Parl. 11 Gul. III. p. 2. n. 5.]', Statutes of the Realm: volume 7: 1695–1701 (1820), pp. 590–594. Date accessed: February 16, 2007. nagpadali sa pagdakop, pagprobar asin pagkondenar sa mga pirata sa paagi nin legal na pagpapangyari sa mga akto nin pirata na "siyasaton, hinapot, bistahon, dangugon asin determinaran, asin husgaran sa arin man na lugar sa dagat, o sa daga, sa arin man na saiyang mga isla, mga plantasyon mga dominyo, mga kuta, o mga pabrika." Ini epektibo na nagpangyari sa mga almirante na magkaigwa nin sesyon sa korte tanganing madangog an mga pagbista sa mga pirata sa arin man na lugar na saindang ibinilang na kaipuhan, imbes na hagadon na an pagbista gibohon sa Inglaterra. An mga komisyonado kan mga korteng ini nin bise-admiralty tinawan man nin "bilog na kapangyarihan asin awtoridad" na magtao nin mga mandamiento, mag-apod kan mga kinakaipuhan na testigo, asin "maggibo kan gabos na bagay na kaipuhan para sa pagdangog asin pinal na pagdeterminar kan anuman na kaso nin pirata, paghabon, o krimen." An mga bagong asin mas marikas na pagbista na ini dai nagtao nin legal na representasyon para sa mga pirata; asin sa kahurihurihi nagdara sa panahon na ini sa paggadan sa 600 na pirata, na nagrerepresentar nin mga 10 porsyento kan mga pirata na aktibo kan panahon na idto sa rehiyon kan Caribbean.  An pagigin sarong aksesorya sa piracy pigkriminalisar man sa irarom kan estatuto.
wala|thumb| Pagdakop kan Piratang Blackbeard, 1718 na naglaladawan kan laban sa pag-ultanan ni Blackbeard asin Robert Maynard sa Ocracoke Bay; romantikong paglaladawan ni Jean Leon Gerome Ferris poon 1920
An pirata nagkaigwa nin halipot na pagbangon sa pag-ultanan kan katapusan kan Gera kan Pagsusundan kan Espanya kan 1713 asin kan mga 1720, ta kadakol na mga daing trabahong mga marinero an nagpoon sa pirata bilang paagi tanganing mabuhay kan an sobrang mga marinero pagkatapos kan gera nagdara sa pagbaba kan mga sweldo asin kondisyon sa pagtrabaho. Kasabay kaini, an saro sa mga termino kan Tratado nin Utrecht na nagtapos kan gera nagtao sa Royal African Company kan Gran Britanya asin iba pang mga oripon na Briton nin treyntang taon na asiento, o kontrata, tanganing magtao nin mga oripon na Aprikano sa mga kolonya kan Espanya, na nagtatao sa mga negosyante asin ismagler na Briton nin potensyal na paglaog sa tradisyonal na sarado na mga merkado kan Espanya sa Amerika asin nagdara sa pagbuhay liwat kan ekonomiya para sa rehiyon. An nabuhay liwat na komersyo sa Caribbean nagtao nin mayaman na bagong mga pagpili para sa sarong alon nin pirata. Nakakontribwir man sa paglangkaw kan pirata sa Caribbean kan panahon na ini iyo an pagkabaranga kan Espanya sa estaran kan kahoy na Ingles sa Campeche asin an mga atraksyon kan sarong bagong nalunod na armada nin pirak sa luwas kan timog na Bahamas kan 1715. An mga takot sa naglalangkaw na lebel nin krimen asin pirata, pagkadiskontento sa politika, paghadit sa gawi-gawi kan kadaklan sa mga pampublikong padusa, asin an mas halangkaw na determinasyon kan Parlamento na pugulan an pirata, nagresulta sa Piracy Act 1717 asin Piracy Act 1721 . An mga ini nag-establisar nin pitong taon na penal na transportasyon pasiring sa Amerika del Norte bilang sarong posibleng padusa para sa mga nakombiktar nin mas hababang mga krimen, o bilang sarong posibleng sentensya na an padusang kagadanan pwedeng ibalyo sa paagi nin royal pardon . Kan 1717, sarong kapatawadan an itinao sa mga pirata na nagsuko sa mga awtoridad kan Britanya.

Pakatapos kan 1720, an piracy sa klasikong kahulugan nagin pambihira nanggad mantang nagdadakol an epektibong mga lakdang laban sa piracy kan Royal Navy, na nagpapagin imposible para sa arin man na pirata na magkaigwa nin epektibong karera sa halawig na panahon. Kan 1718, an British Royal Navy igwa nin mga 124 na sakayan asin 214 kan 1815; sarong dakulang paglangkaw gikan sa duwang sakayan na igwa an Inglaterra kan 1670. Boot, Max (2009). "Pirates, Then and Now: How Piracy Was Defeated in the Past and Can Be Again". Foreign Affairs. 88 (4): 94–107. JSTOR 20699624. An mga barkong panggera kan British Royal Navy daing kapagalan na naghahanap nin mga barkong pirata, asin haros pirming nanggana sa mga pakikipaglaban na ini.
too|thumb| An pinutol na payo ni Blackbeard na nakabitin sa bowsprit ni Maynard; ilustrasyon gikan sa The Pirates Own Book (1837)
Dakul na mga pirata an dai nagsuko asin nagadan sa punto nin pagdakop; an bantog na piratang si Edward Teach, o "Blackbeard", pighanap ni Tenyente Robert Maynard sa Ocracoke Inlet sa baybayon kan North Carolina kan Nobyembre 22, 1718, asin ginadan. An saiyang punong barko sarong nadakop na barko nin mga oripon na Pranses na orihinal na midbid bilang La Concorde, na pigngaranan niyang liwat an fregata na Queen Anne's Revenge . Si Kapitan Chaloner Ogle kan HMS Swallow pig-corner si Bartholomew Roberts kan 1722 sa Cape Lopez, asin an sarong nakagagadan na broadside gikan sa Swallow tulos na ginadan an kapitan kan pirata. An pagkagadan ni Roberts nakabigla sa kinaban nin mga pirata, siring man sa Royal Navy. An mga lokal na negosyante asin sibilyan naghona na siya dai madadaog, asin an iba ibinilang siyang sarong bayani.  An pagkagadan ni Roberts nahiling kan kadaklan na mga historyador bilang katapusan kan Bulawan na Panahon nin Pirata. An mahalagang marhay man sa katapusan kan panahon na ini nin pirata iyo an pagkawara kan huring ligtas na pailihan kan mga pirata sa Caribbean sa Nassau.

Sa kapinonan kan ika-19 siglo, nagdakol giraray an pirata sa kahalabaan kan Sirangan asin Golpo kan Amerika del Norte saka sa Caribe. Si Jean Lafitte saro sana sa ginatos na mga pirata na nag-ooperar sa kadagatan kan Amerika asin Caribbean sa pag'oltan kan mga taon nin 1820 asin 1835. An Armada kan Estados Unidos paorootrong nakipaglaban sa mga pirata sa Caribbean, Gulpo nin Mehiko asin sa Mediteraneo. An El Mosquito ni Cofresí nabaldado sa sarong kolaborasyon kan Espanya asin kan Estados Unidos. Pakatapos na magdulag nin pirang oras, siya inambush asin nadakop sa laog kan daga. An Estados Unidos nagduong nin mga partido sa baybayon sa nagkapirang isla sa Caribbean sa paghanap nin mga pirata; An Cuba sarong mayor na pailihan. Kan mga taon 1830 an pirata nagadan giraray, asin an mga hukbong-dagat kan rehiyon nagtutok sa pagnegosyo nin mga oripon.

Kan panahon kan Gera Mehikano-Amerikano kan 1846, an Armada kan Estados Unidos nagin makusog asin nagdakol na tanganing mahale an banta kan mga pirata sa West Indies. Kan mga taon 1830, an mga barko nagpoon nang magin steam propulsion, kaya an Panahon nin Layag asin an klasikal na ideya nin mga pirata sa Caribbean natapos. An pagpribado, kapareho kan pirata, nagpadagos bilang sarong asset sa gera sa laog nin pirang dekada asin napatunayan na igwa nin importansya sa panahon kan mga kampanya sa dagat kan Gera Sibil kan Amerika .

An pagpribado magdadanay na sarong kasangkapan kan mga estadong Europeo sagkod sa kabangaan kan ika-19 siglo kan Deklarasyon kan Paris . Alagad an mga surat nin marka itinatao nin mas tipid kan mga gobyerno asin tinapos tolos-tolos kan matapos an mga iriwal. An ideya nin "mayo nin katoninongan sa luwas kan Linya" sarong relikya na mayong kahulugan kan mga mas nakaerok sa huring parte kan ika-18 asin amay na ika-19 siglo.

 Mga Isla nin Canary 
thumb|250x250px| Mural na nagrerepresentar kan pag'atake ni Charles Windon sa San Sebastián de La Gomera (1743)
Huli sa estratehikong kamugtakan kan arkipelagong Espanyol na ini bilang sarong krusada kan mga ruta sa dagat asin komersyal na tulay sa pag-ultanan kan Europa, Aprika asin Amerika,  ini an saro sa mga lugar sa planeta na may pinakadakulang presensya nin mga pirata.

Sa Canary Islands, an mga minasunod an nag-iiba: an mga pag'atake asin padagos na pag'agaw sa mga Berber, Ingles, Pranses asin Olandes na mga corsair minsan mapanggana asin parati dai;  asin sa ibong na lado, an presensya kan mga pirata asin mga corsair gikan sa arkipelagong ini, na naggibo kan saindang mga pagsalakay sa Caribbean . An mga pirata asin corsairs arog ni François Le Clerc, Jacques de Sores, Francis Drake nadaog sa Gran Canaria,  Pieter van der Does, Murat Reis asin Horacio Nelson nag-atake sa mga isla asin nadaog sa Labanan sa Santa Cruz de Tenerife (1797) .  Sa mga namundag sa arkipelago an nangingibabaw sa gabos si Amaro Pargo, na an hade na si Felipe V kan Espanya parateng nakikinabang sa saiyang mga komersyal na pagsalakay asin mga korsario.  

 Padusa 
thumb| Sarong kontemporanyong flyer na naglaladawan kan pampublikong paggadan sa ika-16 siglong pirata na si Klein Henszlein asin sa saiyang mga tripulante kan 1573
Durante kan ika-17 asin ika-18 siglo, kan an mga pirata nadakop, an hustisya itinatao sa paagi nin sumaryo, asin kadaklan nagtapos kan saindang buhay sa paagi nin "pagbayle kan hempen jig", sarong euphemism para sa pagbitay . An paggadan sa publiko sarong klase nin pag-aling-aling kan panahon na idto, asin an mga tawo nagluluwas tanganing hilingon sinda arog kan ginigibo ninda sa sarong isports ngonyan. An mga peryodiko nagbabareta nin mga detalye arog baga kan huring mga tataramon kan kinondenar na mga lalaki, an mga pamibi na sinabi kan mga padi, asin an mga paglaladawan kan saindang huring mga momento sa bitayan. Sa Inglaterra an kadaklan sa mga paggadan na ini nangyari sa Execution Dock sa Salog Thames sa London.

Sa mga kaso nin mas bantog na mga preso, na sa parate mga kapitan, an saindang mga padusa minalampas pa sa kagadanan. An saindang mga hawak nakakulong sa mga hawla na bakal (gibbet) (na kun saen sinda sinusukol bago sinda ginadan) asin pinabayaan na mag-uyugyog sa aire sagkod na an laman mabulok sa sainda- sarong proseso na pwedeng maghaloy nin sagkod sa duwang taon. An mga bangkay kan mga kapitan arog ni William "Captain" Kidd, Charles Vane, William Fly, asin Jack Rackham ("Calico Jack") gabos tinatrato sa arog kaining paagi. 

 Mga pagmansay sa kultura 
thumb| "Mic the Scallywag" kan Pirates of Emerson Haunted Adventure Fremont, California
An mga pirata sarong parating tema sa fiction asin, sa saindang Caribbean incarnation, ini konektado sa nagkapirang stereotypical na paagi nin pagtaram asin paggubing, an iba sainda bilog na fictional: "haros gabos na satong mga nosyon kan saindang gawi-gawi gikan sa bulawan na panahon kan fictional na piracy, na nakaabot sa pinakahalangkaw na punto kan 1881 sa pagluwas kan Louisason 's Tresure Island 's Louis Robert." Adams, C. "The Straight Dope", October 12, 2007 The Straight Dope – Fighting Ignorance Since 1973  Dakulaon an impluwensya sa pagbilog kan popular na konsepto kan mga pirata, an A General History of the Pyrates ni Kapitan Charles Johnson, na ipinublikar sa London kan 1724, iyo an pangenot na pinagkukuanan kan mga biograpiya kan kadakol na midbid na mga pirata kan Bulawan na Panahon. A general history of the robberies & murders of the most notorious pirates. Charles Johnson . Introduction and commentary to A General History of the Pyrates by David Cordingly. p. viii. Conway Maritime Press (2002). An libro nagtatao nin haros mitolohikong estado sa mga pirata, na an historyador naval na si David Cordingly nagsurat: "sinabi na, asin garo mayo nin rason na kuestionon ini, na si Kapitan Johnson an nagmukna kan modernong konsepto nin mga pirata." 
thumb| Sarong tawo na naka-costume sa karakter ni kapitan Jack Sparrow, an pangenot na papel ni Johnny Depp sa serye nin pelikula na Pirates of the Caribbean
Kan mga taon 1830, si Letitia Elizabeth Landon nag-ako nin materyal na may relasyon sa piracy para sa sarong taonan na saiyang responsable asin siya nagprodusir nin duwang Pirate Songs, an enot kan 1831, An Awit kan Pirata sa Isla nin Tigre  asin an ikaduwa, Bona. An Awit kan Pirata . kan 1837. An huring ini pigreprodusir nin dakol na beses bilang 'The Pirate's Song', na parati dai tinatawan nin kredito. An Bona ngonyan iyo an syudad nin Annaba sa Algeria.

An nagkapirang imbensyon kan kultura nin pirata arog kan " paglakaw sa tabla "—kun saen an sarong nakagapos na bihag napiritan na maglakaw hale sa sarong tabla na minaabot sa dagat—pinasikat kan nobela ni JM Barrie kan 1911, si Peter Pan, kun saen an fictional na pirata na si Kapitan Hook asin an saiyang mga tripulante nagtabang na magtao nin kahulugan sa fictional na arketipo nin pirata.  An pagladawan kan aktor na Ingles na si Robert Newton ki Long John Silver sa 1950 na adaptasyon kan pelikula kan Disney nakatabang man na magtao nin kahulugan sa modernong pag-awit kan sarong pirata, kaiba an stereotypical na " pirate accent " kan West Country .   An ibang mga impluwensya kabali an Sinbad the Sailor, asin an mga pelikula kan Pirates of the Caribbean nakatabang na mabalik an modernong interes sa piracy asin nagin marahay an performance sa box office. An video game na Assassin's Creed IV: Black Flag nag-iikot man sa mga pirata durante kan Golden Age of Piracy.

An klasikong 1879 Gilbert asin Sullivan na komiks na opera na The Pirates of Penzance nakasentro sa The Pirate King asin sa saiyang daing palad na grupo nin mga pirata. Libretto of The Pirates of Penzance  (1879), the Gilbert and Sullivan Archive, accessed May 1, 2014

Dakul na mga grupo nin isports an naggagamit nin "pirata" o sarong kaugnay na termino arog kan " raider " o "buccaneer" bilang saindang bansag, base sa mga popular na estereotipo kan mga pirata. An pinakaenot na siring na halimbawa iyo an Pittsburgh Pirates of Major League Baseball na nagkaigwa kan saindang bansag kan 1891 pagkatapos na soboot "magpirata" sa sarong parakawat hale sa ibang koponan.  Dakul na mga programa sa isports na amateur asin nakabase sa eskwelahan kaiba an nagkapirang propesyonal na prangkisa sa isports an nag-ampon man nin mga pangaran na may relasyon sa mga pirata, kabali an Las Vegas Raiders asin Tampa Bay Buccaneers kan National Football League . Sa ibong na lado, an pangaran kan Buccaneer nainspirar kan Gasparilla Pirate Festival, sarong dakulang parada kan komunidad asin mga kaugnay na pangyayari sa Tampa, Florida na nakasentro sa alamat ni José Gaspar, sarong mitolohikong pirata na soboot nag-ooperar sa lugar.

 Mga Toltolan 

Kategorya:Pages with unreviewed translations