Asbestos
[[File:Asbestos with muscovite.png|right|thumb|250px|Asbestos kasalak an muscovite]]
An '''Asbestos''' ({{IPAc-en|æ|s|ˈ|b|ɛ|s|t|ə|s|,_|æ|z|-|,_|-|t|ɒ|s}} {{respell|ass|BES|təs|,_|az|-|,_|-|toss}})<ref>{{cite Dictionary.com|asbestos}}</ref> sarong natural nakakalot asin ini sinasabing, [[carcinogen]]ic, magunot/maawat na [[silicate mineral]]. Igwa ining anomm na tipo asin ini gabos komponido nin mga haralaba asin pirinohon na gunotan na [[Crystal habit|kristal]], lambang awat ([[particulate]] may laba mas halakbang sa saiyang kalakbangan<ref>{{cite book |chapter-url=https://www.ncbi.nlm.nih.gov/books/NBK20329/ |title=Exposure and Disposition – Asbestos – NCBI Bookshelf |chapter=Exposure and Disposition |chapter-format= |year=2006 |publisher=National Academies Press (US) |accessdate=}}</ref> na an mga dakul miskropikong mga inapod na "fibrils" na pwedeng mag'alimbukad sa atmospera. Pag nasa'ngab an mga asbestos na mga awat pwedeng magresulta sa maraot na bugtak kan baga' arog kan [[mesothelioma]], [[asbestosis]], asin [[lung cancer]]. Bunga kaining mga epekto, an asbestos konsideradong sarong peligro sa salud asin kaligtasan nin tawo.<ref name=blf/>

Mga adal sa arkeolohiya, nadukayan na an asbestos haloy nang ginagamit poon pa kan [[Stone Age]] sa pagpakusog kan mga produktong seramiko arog kan dulay,<ref>{{cite book|author1=Yildirim Dilek|url=https://books.google.com/books?id=eYHEEWhye94C&pg=PA449|title=Ophiolite Concept and the Evolution of Geological Thought|author2=Sally Newcomb|publisher=Geological Society of America|year=2003|isbn=978-0-8137-2373-0|page=449}}</ref> alagad an lakopan na pagmimina kaini nagpoon sana kan pahinapos kan ika-19ng siglo kan an mga paratugdok natanto maray an asbestos sa konstruksyon. An asbestos marhay na gayong thermal asin elektrikal na insulation asin nakaka-ulang sa pagmakot nin kalayo alagad nareparo kan mga taon 1970 na an asbestos igwang malaen na epekto sa salud kan tawo.<ref>Bureau of Naval Personnel, ''Basic Electricity''. 1969: US Navy.</ref><ref>{{cite web|last=Kazan-Allen|first=Laurie|date=15 July 2019|title=Chronology of Asbestos Bans and Restrictions|url=http://www.ibasecretariat.org/chron_ban_list.php|publisher=International Ban Asbestos Secretariat}}</ref> Dakul na mga edipisyo tinugdok bago mga 1980, igwang salak na asbestos.<ref name=kazan>{{cite web|last=Kazan-Allen|first=Laurie|date=2 May 2002|title=Asbestos: Properties, Uses and Problems|url=http://ibasecretariat.org/lka_prop.php|publisher=International Ban Asbestos Secretariat}}</ref>

An pag'usar nin asbestos sa konstruksyon asin [[fireproofing]] ibinawal sa dakul na mga nasyon.<ref name=blf>{{cite web |url=https://www.blf.org.uk/support-for-you/asbestos-related-conditions/what-is-asbestos |publisher=British Lung Foundation |title=What is asbestos? |date=28 September 2015 |access-date=26 May 2019 |archive-date=16 April 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200416095014/https://www.blf.org.uk/support-for-you/asbestos-related-conditions/what-is-asbestos |url-status=dead }}</ref> Apesar kaini, mga 255,000 katawo an mga nagagadan sa mga helang konektado sa paggamit nin asbestos asin pagkatambara igdi..<ref>{{cite journal |last1=Furuya |first1=Sugio |last2=Chimed-Ochir |first2=Odgerel |last3=Takahashi |first3=Ken |last4=David |first4=Annette |last5=Takala |first5=Jukka |title=Global Asbestos Disaster |journal=International Journal of Environmental Research and Public Health |date=May 2018 |volume=15 |issue=5 |pages=1000 |doi=10.3390/ijerph15051000 |doi-access=free |pmid=29772681 |pmc=5982039 |issn=1661-7827}}</ref> Ini sa parte huli ta haloy mahiling an maraot na epekto kan asbestos sa hawak, minsan 20 anyos bago naririsa an malaen na epekto sa hawak.<ref name=kazan/><ref name="chemistryworld.com">{{cite web|last=King|first=Anthony|date=25 June 2017|title=Asbestos, explained|url=https://www.chemistryworld.com/news/why-asbestos-is-still-used-around-the-world/3007504.article|publisher=Royal Society of Chemistry}}</ref> An mga kahelangan may direktang koneksyon sa natnat na pagkatambara sa asbestos iyo an [[asbestosis]] (pagkalugad kan baga huli sa pagsangab asbestos) asin [[mesothelioma]] (sarong tipo nin kanser).<ref name=":1" />

Dakul pangmmga nasyon suportado an pag'usar nin asbestos bilang materyal sa konstruksyon asin an pagmina kaini pasige, na an pinamakusog magpamina kaini iyo an Rusya na kan 2020, nagprodyusir ini nin 790,000 na tonelada.<ref>{{Cite book|chapter-url=https://doi.org/10.3133/mcs2021|chapter=Mineral Commodity Summaries 2021|first1=Daniel M. |last1=Flanagan|title=Mineral Commodity Summaries|publisher=U.S. Geological Survey|date=29 January 2021|pages=26–27|doi=10.3133/mcs2021|s2cid=242973747}}</ref>

==Toltolan==

{{reflist}}

{{Tambosn}}

[[Kategorya:Asbestos]]
[[Kategorya:Carcinogens]]
[[Kategorya:Hazardous air pollutants]]
[[Ktegorya:Mga Mineral sa mga industriya]]
[[Kategorya:Mga Peligro sa okupasyon]]
An Asbestos ( ) sarong natural nakakalot asin ini sinasabing, carcinogenic, magunot/maawat na silicate mineral. Igwa ining anomm na tipo asin ini gabos komponido nin mga haralaba asin pirinohon na gunotan na kristal, lambang awat (particulate may laba mas halakbang sa saiyang kalakbangan na an mga dakul miskropikong mga inapod na "fibrils" na pwedeng mag'alimbukad sa atmospera. Pag nasa'ngab an mga asbestos na mga awat pwedeng magresulta sa maraot na bugtak kan baga' arog kan mesothelioma, asbestosis, asin lung cancer. Bunga kaining mga epekto, an asbestos konsideradong sarong peligro sa salud asin kaligtasan nin tawo.

Mga adal sa arkeolohiya, nadukayan na an asbestos haloy nang ginagamit poon pa kan Stone Age sa pagpakusog kan mga produktong seramiko arog kan dulay, alagad an lakopan na pagmimina kaini nagpoon sana kan pahinapos kan ika-19ng siglo kan an mga paratugdok natanto maray an asbestos sa konstruksyon. An asbestos marhay na gayong thermal asin elektrikal na insulation asin nakaka-ulang sa pagmakot nin kalayo alagad nareparo kan mga taon 1970 na an asbestos igwang malaen na epekto sa salud kan tawo.Bureau of Naval Personnel, Basic Electricity. 1969: US Navy. Dakul na mga edipisyo tinugdok bago mga 1980, igwang salak na asbestos.

An pag'usar nin asbestos sa konstruksyon asin fireproofing ibinawal sa dakul na mga nasyon. Apesar kaini, mga 255,000 katawo an mga nagagadan sa mga helang konektado sa paggamit nin asbestos asin pagkatambara igdi.. Ini sa parte huli ta haloy mahiling an maraot na epekto kan asbestos sa hawak, minsan 20 anyos bago naririsa an malaen na epekto sa hawak. An mga kahelangan may direktang koneksyon sa natnat na pagkatambara sa asbestos iyo an asbestosis (pagkalugad kan baga huli sa pagsangab asbestos) asin mesothelioma (sarong tipo nin kanser).

Dakul pangmmga nasyon suportado an pag'usar nin asbestos bilang materyal sa konstruksyon asin an pagmina kaini pasige, na an pinamakusog magpamina kaini iyo an Rusya na kan 2020, nagprodyusir ini nin 790,000 na tonelada.

Toltolan

Kategorya:Asbestos
Kategorya:Carcinogens
Kategorya:Hazardous air pollutants
Ktegorya:Mga Mineral sa mga industriya
Kategorya:Mga Peligro sa okupasyon