Masaker sa Saïda (1881)
{{Infobox civilian attack
| title        = Khalfallah massacre
| partof       = [[Mokrani Revolt]]
| image        = Desembarque de españoles repatriados por el vapor Numancia.jpg
| image_size   = 280px
| caption      = Disembarkation of repatriated Spaniards in the [[port of Cartagena]] (published in July 1881 in ''[[La Ilustración Española y Americana]]'').
| location     = [[Saïda, Algeria|Khalfallah, Saïda]], [[French Algeria]]
| target       = Mga Espanyol na imigranteng trabahador
| date         = 11 Hunyo 1881
| type         = Masaker
| fatalities   = ~190
| perpetrators = Insurgents led by [[Cheikh Bouamama|Bou-Amama]]
| motive       = Resistensya kontra sa okupasyon kan mga Pranses
}}

Mga 190 na imigranteng Espanyol, kadaklan mga trabahador (mga aldawan) nagtatrabaho sa  ''[[esparto]]'' nin pagugusi, an pigmasaker kan 11 Hunyo 1881 sa [[French Algeria]] (sa may bukid harani sa [[Saïda, Algeria|Saïda]]) kan mga myembro sa grupong insurhensya na pinamayohan ni [[Cheikh Bouamama|Bou-Amama]].{{Refn|group=n.|The massacre has been both referred as "''Massacre de Khalfallah''" in French {{Harv|Vilar Ramírez|1983|p=279}} or as "''matanza de Saida''" ({{Harvnb|Montes Bernárdez|2011|p=129}}; {{Harvnb|Pérez Artés|2016|p=16}}) in Spanish.}}

== Pagpangyari ==
An Franco-Algerian Company nagkontrata nin mga naghuhurnal na aldawan sa lugar na tios na gayo sa bandang Spanish South-East na sinda magtrabaho sa paggugusing inapod na''[[esparto]]'' sa Algeria asin nagtangro na libreng pamasahe asin patin pagbyahe kan  saindang mga pamilya,{{Sfn|Montes Bernárdez|2011|p=120}} pero ngani kahurihan sinda an mga mhurnal pinirit magbayad sa sadiri nindang plete sa pagbyahe asin magbakal in kakanon sa tindahan kan kompanya.<ref name=laverdad /> Sunod sa pagputok nin rebelyon sa Tunisia, an kariribokan naglakop pati sa  Algeria ikan kahurihan nin bpril 1881, asin ining si  [[Cheikh Bouamama|Bou-Amama]] iyo an namayo sa paghiro kontra sa okupasyon Pranses.{{Sfn|Montes Bernárdez|2011|p=121}} Dangan kan 11 Hunyo 1881, sunod sa pag'okupar kan Khalfallah kan mga mga rebelde, mga 190 mga Kastilang mga paragusing esparto (kadakulan sainda mga hale sa [[Probinsya nin Almería|Almería]], asin dikit hale sa [[Rehiyon nin Murcia|Murcia]] asin  [[Probinsya nin Alicante|Alicante]])<ref name=laverdad /> an naunongan na gadanon paagi nin mga espada duman sa Khalfallah, sa may bandang Saïda (habagatan nin Oran),{{Sfn|Moisand|2015|pp=89–106}} asin an mga agom na babae nagsapo nin makuring karingisan asin [[Wartime sexual violence|pigrulupigan]], mantang an mga kag'atake nagkulong nin 600 hostage asin sinulo an 100,000 ''[[quintal]]s'' na esparto.{{Sfn|Montes Bernárdez|2011|pp=120–123}} News about the event arrived to [[Oran]] (17 June) and then Spain (18 June).{{Sfn|Montes Bernárdez|2011|p=122}}<ref name=vozalmeria>{{Cite web|url=https://www.lavozdealmeria.com/noticia/12/almeria/88026/los-esparteros-almerienses-que-fueron-pasados-a-cuchillo|website=La Voz de Almería|title=Los esparteros almerienses que fueron pasados a cuchillo|date=7 August 2015|first=Manuel|last=León}}</ref><ref name=laverdad>{{Cite web|url=https://www.laverdad.es/murcia/ciudad-murcia/murcianos-pasados-cuchillo-20171217004106-ntvo.html|website=[[La Verdad (Murcia)|La Verdad]]|title=Los murcianos que fueron pasados a cuchillo en Orán|date=17 December 2017|first=Antonio|last=Botías}}</ref> Sa parteng Hunyo asin Hulyo dakul na mmga hurukas asin gurutom na mga Kastila an naghuros sa Oran ta makua nin medyos makabalik sa Almería.{{Sfn|Montes Bernárdez|2011|p=123–124}}<ref name=laverdad /> About 10,000 immigrants were repatriated to Spain.<ref name=vozalmeria />

== Bibliograpiya ==
;Mga Nota
{{reflist|group=n.}}
;Citations
{{reflist}}
;Bibliograpiya
* {{Cite journal|title=Migrant-e-s entre deux empires. Journaliers agricoles espagnols à Cuba et en Algérie dans les années 1880-1890|first=Jeanne|last=Moisand|pages=89–106|issue=51|doi=10.4000/rh19.4925|year=2015|journal=Revue d'histoire du XIXe siècle|volume=51|doi-access=free}}
* {{cite journal|url=https://dialnet.unirioja.es/descarga/articulo/3670846.pdf|title=La matanza de almerienses, murcianos y alicantinos en Khalfalah (Saida, Argelia), en 1881|first=Ricardo|last=Montes Bernárdez|journal=Murgetana|issn=0213-0939|issue=124|year=2011|pages=119–132|publisher=Real Academia Alfonso X el Sabio|location=Murcia}}
* {{Cite journal|url=https://www.aehe.es/wp-content/uploads/2016/03/dt-aehe-1606.pdf|title=El éxodo almeriense: entendiendo la emigración española finisecular|first=María del Carmen|last=Pérez Artés|year=2016|journal=Documentos de Trabajo|issn=2174-4912|publisher=Asociación Española de Historia Económica|access-date=2025-06-08|archivedate=2021-09-21|archiveurl=https://web.archive.org/web/20210921042155/https://www.aehe.es/wp-content/uploads/2016/03/dt-aehe-1606.pdf}}
* {{Cite journal|issn=2173-1306|url=https://www.persee.fr/docAsPDF/casa_0076-230x_1983_num_19_1_2396.pdf|journal=Mélanges de la Casa de Velázquez|publisher=[[Casa de Velázquez]]|title=Quelques conséquences en Espagne du soulèvement Algérien de 1881 (dans les courants migratoires hispano-algériens et dans relations hispano-françaises)|year=1983|volume=19|location=Madrid|first=Juan Bautista|last=Vilar Ramírez|author-link=|pages=275–291|doi=10.3406/casa.1983.2396 }}{{Dead link|date=January 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}

{{coord missing|Algeria}}

{{DEFAULTSORT:Saïda massacre, 1881}}
[[Kategorya:1881 sa Algeria]]
[[Kategorya:Mga Masaker kan 1881]]
[[Kategorya:Hunyo 1881]]
[[Kategorya:Relasyon Algeria–Espanya]]
[[Kategorya:Siriplingan kan 1881]]
[[Kategorya:Imigrasyon sa Aprika]]
[[Kategorya:Mga Masaker sa Algeria]]
[[Kategorya:Kastilang diaspora sa Africa]]
[[Kategorya:Resistensyang Aprikano sa koloniyalismo]]
[[Kategorya:Historya militar nin French Algeria]]
[[Kategorya:Anti-Espanyol na sentimyento]]
[[Kategorya:Probinsya nin Saïda]]
[[Kategorya:Kadahasan kontra sa mga babae sa Algeria]]
[[Kategorya:Rasa sa Aprika]]
[[Kategorya:Paghostage sa Algeria]]
[[Kategoray:Arson saa Algeria]]
[[Kategorya:Mga Sulo' kan 1881]]
Mga 190 na imigranteng Espanyol, kadaklan mga trabahador (mga aldawan) nagtatrabaho sa  esparto nin pagugusi, an pigmasaker kan 11 Hunyo 1881 sa French Algeria (sa may bukid harani sa Saïda) kan mga myembro sa grupong insurhensya na pinamayohan ni Bou-Amama.

 Pagpangyari 
An Franco-Algerian Company nagkontrata nin mga naghuhurnal na aldawan sa lugar na tios na gayo sa bandang Spanish South-East na sinda magtrabaho sa paggugusing inapod naesparto sa Algeria asin nagtangro na libreng pamasahe asin patin pagbyahe kan  saindang mga pamilya, pero ngani kahurihan sinda an mga mhurnal pinirit magbayad sa sadiri nindang plete sa pagbyahe asin magbakal in kakanon sa tindahan kan kompanya. Sunod sa pagputok nin rebelyon sa Tunisia, an kariribokan naglakop pati sa  Algeria ikan kahurihan nin bpril 1881, asin ining si  Bou-Amama iyo an namayo sa paghiro kontra sa okupasyon Pranses. Dangan kan 11 Hunyo 1881, sunod sa pag'okupar kan Khalfallah kan mga mga rebelde, mga 190 mga Kastilang mga paragusing esparto (kadakulan sainda mga hale sa Almería, asin dikit hale sa Murcia asin  Alicante) an naunongan na gadanon paagi nin mga espada duman sa Khalfallah, sa may bandang Saïda (habagatan nin Oran), asin an mga agom na babae nagsapo nin makuring karingisan asin pigrulupigan, mantang an mga kag'atake nagkulong nin 600 hostage asin sinulo an 100,000 quintals na esparto. News about the event arrived to Oran (17 June) and then Spain (18 June). Sa parteng Hunyo asin Hulyo dakul na mmga hurukas asin gurutom na mga Kastila an naghuros sa Oran ta makua nin medyos makabalik sa Almería. About 10,000 immigrants were repatriated to Spain.

 Bibliograpiya 
Mga Nota

Citations

Bibliograpiya
 
 
 
 

Kategorya:1881 sa Algeria
Kategorya:Mga Masaker kan 1881
Kategorya:Hunyo 1881
Kategorya:Relasyon Algeria–Espanya
Kategorya:Siriplingan kan 1881
Kategorya:Imigrasyon sa Aprika
Kategorya:Mga Masaker sa Algeria
Kategorya:Kastilang diaspora sa Africa
Kategorya:Resistensyang Aprikano sa koloniyalismo
Kategorya:Historya militar nin French Algeria
Kategorya:Anti-Espanyol na sentimyento
Kategorya:Probinsya nin Saïda
Kategorya:Kadahasan kontra sa mga babae sa Algeria
Kategorya:Rasa sa Aprika
Kategorya:Paghostage sa Algeria
Kategoray:Arson saa Algeria
Kategorya:Mga Sulo' kan 1881