Maria Makiling
[[Ladawan:Mariang Makiling statue at the University of the Philippines in Los Baños.jpg|thumb|right|Istatwa ni Mariang Makiling sa Unibersidad nin Pilipinas sa Los Baños]]
Si '''Maria Makiling''', o '''Mariang Makiling''', sarong ''[[:en:Diwata_(disambiguation)|diwata]]'' sa mitolohiya kan Filipinas, kaayon sa '''Bukid Makiling''' sa Laguna, Filipinas. an pinakabistong di''watà'' sa mitolohiya kan Filipinas<ref name="Eugenio">{{Citation|title=Philippine Folk Literature: The Legends|year=2002}}</ref> asin pinaghira sa pre-kolonyal na Pilipinas bilang sarong diyosa na inaapod na Dayangdang o Dian Masalta na sinapawan nin mga delubyo, bagyo, asin linog.

Si Maria Makiling sarong magayon na diwata na nagbabantay sa kabundukan. Sikat siya sa saiyang kagayonan asin kadaklan pigtatao ki ladawan na kaiba an mga paroparong may pakpak na tinatawog na lambana. Pinapangalagaan niya an kabundukan asin tinotabangan an mga tawo na nasasandig digdi para sa pagkaon asin pangiturugan. Sa ibang mga istorya, sinasabi man na parte kan saiyang inaataman an kadikit na danaw, an Laguna de Bay, pati an mga sirong nahuhuli digdi. Siring kan alamat, pinadara siya ni Bathalà, an makusog na diyos, tanganing tabangan an mga tawo sa saindang pangaraw-adlaw na buhay.<ref>Perdon, Renato (2012). Pocket Tagalog Dictionary: Tagalog-English English-Tagalog. Tuttle Publishing, 2012. {{ISBN|978-1-4629-0983-4}}</ref><ref>Lanuza, Michelle, The Legend of Maria Makiling, archived from the original on 2007-10-02, retrieved September 30, 2007</ref> 
<ref>{{Cite journal |last=Grinnell |first=George Bird |date=April 1893 |title=Pawnee Mythology |url=https://doi.org/10.2307/533298 |journal=The Journal of American Folklore |volume=6 |issue=21 |pages=113 |doi=10.2307/533298 |issn=0021-8715}}</ref><ref>{{cite web|url=http://www.philsites.net/folklore/stories/legend1.html|title=The Legend of Maria Makiling retold by Gat Jose Rizal|access-date=April 3, 2010}}</ref>
<ref name="pinoymountaineer">{{Citation | title=PinoyMountaineer: Mount Makiling | date= September 1, 2007 | url=http://www.pinoymountaineer.com/2007/09/mt-makiling-1090.html | access-date=October 26, 2007 }}</ref>

Bukid nin Makiling nakakaagid sa profile nin sarong babae, na sinasabing si Maria mismo. pangyayaring ini sinasabing totoo sa magkapirang iba-ibang pananaw, kaya mayo man solong lokasyon na katakod kan paghihingakong ini. ng an manlaenlaen na alitoktok kan bukid iyo an lalawgon ni Maria asin duwang suso kaini, sa siring, saka an saiyang buhok nagduduko pa-ibong sa sarong maluwayon na bakilid na harayo sa hawak niya.<ref name="Eugenio">{{Citation|title=Philippine Folk Literature: The Legends|year=2002}}<cite class="citation cs2" data-ve-ignore="true" id="CITEREFEugenio2002">[[iana L. Eugenio|Eugenio, Damiana]] (2002), ''Philippine Folk Literature: The Legends'', Quezon City: University of the Philippines Press, p.&nbsp;490, [[(identifier)|ISBN]]&nbsp;[[:BookSources/971-542-357-4 Sarong tamboan an artikulong ini.|<bdi>971-542-357-4</bdi>]]</cite></ref>

Maria Makiling sarong prominenteng halimbawa kan mga diyos-diyos sa bukid na motilohan sa mitolohiya nin Filipinas, ibang lataw na halimbawa iyo si [[:en:Maria_Sinukuan|Maria Sinukuan]] kan Bukid Arayat asin Maria Caccao sa Bukid [[Lantoy]] kan Cebu.

== Etymolohiya ==
linilinaw kan mga abogado kun baga an espiritung ini inginaran sa bukid o sa bukid ipigngaran saiya. siring, an ebolusyon kan ngaran nag - aatubang nin nagkapirang giya.<ref name="Odal">{{Citation|title=Laguna de Bay: The Living Lake}}</ref>

=== Maria" o "Dayang": "an babae" ===
pangaran na "Mariang Makakiling" iyo an kontrata kan Espanyol-Tagalog na "Maria ng Makiling" (Magria nin Makiling). termino sarong Hispanikong ebolusyon nin nasyunal na pangaran para sa Diwata, an "Dayang Makiling"-"dayang" komo tataramon na Austronesyo na boot sabihon "mga prinsipe" o "mayong pakundangan na babae".<ref name="Odal">{{Citation|title=Laguna de Bay: The Living Lake}}<cite class="citation cs2" data-ve-ignore="true" id="CITEREFOdal-Devora2002">[[Grace P. Odal-Devora?action=edit&redlink=1|Odal-Devora, Grace P.]] (2002), ""Bae" or "Bai": The Lady of the Lake", in Alejandro, Reyndaldo Gamboa (ed.), ''Laguna de Bay: The Living Lake'', Uniliever Philippines, [[(identifier)|ISBN]]&nbsp;[[Special:BookSources/9719227214|<bdi>9719227214</bdi>]]</cite></ref> pa man makombertir an mga tinubo sa Kristianismo, si Maria Makiling midbid na ''Makiling'' sarong paagi nin pagpadara ni Bathala sa Bukid Mga Maykabia tanganing tabangan an katawohan sa saindang pan - aroaldaw na gibohon. "[[Maria, ina ni Hesus|Maria]]" pigdugang kan mga Kastila sa sarong bidang na mareha siya bilang Katoliko, pagkatapos ki Birhen Maria.

Si Propesor Grace Odal kan Unibersidad kan Pilipinas na igwa nin dakulang takod sa pag-oltan ni Maria Makiling asin an osipon na babae (Ba''<nowiki/>'i'') na huli saiya pinangaranan an banwaan nin Bay asin danaw nin Laguna de Bay. an babae kan danaw nakakaiba man sa haraning bukid, an komun na paglaladawan saiya iyo idtong "babae kan bukid".<ref name="Odal">{{Citation|title=Laguna de Bay: The Living Lake}}<cite class="citation cs2" data-ve-ignore="true" id="CITEREFOdal-Devora2002">[[Grace P. Odal-Devora?action=edit&redlink=1|Odal-Devora, Grace P.]] (2002), ""Bae" or "Bai": The Lady of the Lake", in Alejandro, Reyndaldo Gamboa (ed.), ''Laguna de Bay: The Living Lake'', Uniliever Philippines, [[(identifier)|ISBN]]&nbsp;[[Special:BookSources/9719227214|<bdi>9719227214</bdi>]]</cite></ref>

=== Makiling: "Baluktot" o "nabari". ===
manungod <ref name="Eugenio">{{Citation|title=Philippine Folk Literature: The Legends|year=2002}}<cite class="citation cs2" data-ve-ignore="true" id="CITEREFEugenio2002">[[iana L. Eugenio|Eugenio, Damiana]] (2002), ''Philippine Folk Literature: The Legends'', Quezon City: University of the Philippines Press, p.&nbsp;490, [[(identifier)|ISBN]]&nbsp;[[:BookSources/971-542-357-4 Sarong tamboan an artikulong ini.|<bdi>971-542-357-4</bdi>]]</cite></ref> tataramon na "Magkikamag", nabisto na an bukid minatindog gikan sa Laguna de Bay "pasiring sa sarong tugdokon asin nagdalubo pasiring sa mga bulodg pang-irarom, kaya'naglasay o 'nanong." An taramon Tagalog para sa "leaning" o "unong" iyo an "makikiti". timbang ini kan lakop na paniniwala na an profile sa bukid nakaaagid sa sarong nakarelay na babae, hale sa nagkapirang anggulo.

mas dikit na sinasambit na posibleng ginikanan sa pangaran kan bukid iyo na an ngaran naglaladawan kan bukid bilang igwang kadakol kan mga panaram na kawayan na inaapod na "kawang kiling" (Bambusa vulgaris schrad). abemolohiyang ini, ipinangaran kuta an bukid sa kawayan asin an babae na inginaran sa bukid.



== <span class="mw-headline">Toltolan</span> ==
<references />
{{Tamboan}}
Si Maria Makiling, o Mariang Makiling, sarong diwata sa mitolohiya kan Filipinas, kaayon sa Bukid Makiling sa Laguna, Filipinas. an pinakabistong diwatà sa mitolohiya kan Filipinas asin pinaghira sa pre-kolonyal na Pilipinas bilang sarong diyosa na inaapod na Dayangdang o Dian Masalta na sinapawan nin mga delubyo, bagyo, asin linog.

Si Maria Makiling sarong magayon na diwata na nagbabantay sa kabundukan. Sikat siya sa saiyang kagayonan asin kadaklan pigtatao ki ladawan na kaiba an mga paroparong may pakpak na tinatawog na lambana. Pinapangalagaan niya an kabundukan asin tinotabangan an mga tawo na nasasandig digdi para sa pagkaon asin pangiturugan. Sa ibang mga istorya, sinasabi man na parte kan saiyang inaataman an kadikit na danaw, an Laguna de Bay, pati an mga sirong nahuhuli digdi. Siring kan alamat, pinadara siya ni Bathalà, an makusog na diyos, tanganing tabangan an mga tawo sa saindang pangaraw-adlaw na buhay.Perdon, Renato (2012). Pocket Tagalog Dictionary: Tagalog-English English-Tagalog. Tuttle Publishing, 2012. Lanuza, Michelle, The Legend of Maria Makiling, archived from the original on 2007-10-02, retrieved September 30, 2007 

Bukid nin Makiling nakakaagid sa profile nin sarong babae, na sinasabing si Maria mismo. pangyayaring ini sinasabing totoo sa magkapirang iba-ibang pananaw, kaya mayo man solong lokasyon na katakod kan paghihingakong ini. ng an manlaenlaen na alitoktok kan bukid iyo an lalawgon ni Maria asin duwang suso kaini, sa siring, saka an saiyang buhok nagduduko pa-ibong sa sarong maluwayon na bakilid na harayo sa hawak niya.Eugenio, Damiana (2002), Philippine Folk Literature: The Legends, Quezon City: University of the Philippines Press, p. 490, ISBN 971-542-357-4

Maria Makiling sarong prominenteng halimbawa kan mga diyos-diyos sa bukid na motilohan sa mitolohiya nin Filipinas, ibang lataw na halimbawa iyo si Maria Sinukuan kan Bukid Arayat asin Maria Caccao sa Bukid Lantoy kan Cebu.

 Etymolohiya 
linilinaw kan mga abogado kun baga an espiritung ini inginaran sa bukid o sa bukid ipigngaran saiya. siring, an ebolusyon kan ngaran nag - aatubang nin nagkapirang giya.

 Maria" o "Dayang": "an babae" 
pangaran na "Mariang Makakiling" iyo an kontrata kan Espanyol-Tagalog na "Maria ng Makiling" (Magria nin Makiling). termino sarong Hispanikong ebolusyon nin nasyunal na pangaran para sa Diwata, an "Dayang Makiling"-"dayang" komo tataramon na Austronesyo na boot sabihon "mga prinsipe" o "mayong pakundangan na babae".Odal-Devora, Grace P. (2002), ""Bae" or "Bai": The Lady of the Lake", in Alejandro, Reyndaldo Gamboa (ed.), Laguna de Bay: The Living Lake, Uniliever Philippines, ISBN 9719227214 pa man makombertir an mga tinubo sa Kristianismo, si Maria Makiling midbid na Makiling sarong paagi nin pagpadara ni Bathala sa Bukid Mga Maykabia tanganing tabangan an katawohan sa saindang pan - aroaldaw na gibohon. "Maria" pigdugang kan mga Kastila sa sarong bidang na mareha siya bilang Katoliko, pagkatapos ki Birhen Maria.

Si Propesor Grace Odal kan Unibersidad kan Pilipinas na igwa nin dakulang takod sa pag-oltan ni Maria Makiling asin an osipon na babae (Ba'i) na huli saiya pinangaranan an banwaan nin Bay asin danaw nin Laguna de Bay. an babae kan danaw nakakaiba man sa haraning bukid, an komun na paglaladawan saiya iyo idtong "babae kan bukid".Odal-Devora, Grace P. (2002), ""Bae" or "Bai": The Lady of the Lake", in Alejandro, Reyndaldo Gamboa (ed.), Laguna de Bay: The Living Lake, Uniliever Philippines, ISBN 9719227214

 Makiling: "Baluktot" o "nabari". 
manungod Eugenio, Damiana (2002), Philippine Folk Literature: The Legends, Quezon City: University of the Philippines Press, p. 490, ISBN 971-542-357-4 tataramon na "Magkikamag", nabisto na an bukid minatindog gikan sa Laguna de Bay "pasiring sa sarong tugdokon asin nagdalubo pasiring sa mga bulodg pang-irarom, kaya'naglasay o 'nanong." An taramon Tagalog para sa "leaning" o "unong" iyo an "makikiti". timbang ini kan lakop na paniniwala na an profile sa bukid nakaaagid sa sarong nakarelay na babae, hale sa nagkapirang anggulo.

mas dikit na sinasambit na posibleng ginikanan sa pangaran kan bukid iyo na an ngaran naglaladawan kan bukid bilang igwang kadakol kan mga panaram na kawayan na inaapod na "kawang kiling" (Bambusa vulgaris schrad). abemolohiyang ini, ipinangaran kuta an bukid sa kawayan asin an babae na inginaran sa bukid.

 Toltolan