Phosop
 
[[Ladawan:Simple_Pi_ban.JPG|thumb|240x240px| Rudimentary ''Phi Na'' spirit house sa sarong oma sa Isan]]
Si '''Phosop''' o '''Phisop''' iyo an [[Diyosa (Goddess)|diosa]] [[Bagas|nin bagas]] kan [[Mga taga-Thailand|mga tawong Thai]] .  Siya sarong diyos na mas may relasyon sa suanoy [[Osipon kan Thai|na osipon kan Thai]] kisa sarong diosa nin sarong istrukturado, mayor na relihiyon.  Siya midbid man bilang ''Mae Khwan Khao'' (    ;  "Ina kan Kauswagan kan Bugas").

== Dangog ==
An mga ritwal na dolot ginigibo tanganing paogmahon an Diosa nin Bagas sa manlaen-laen na lakdang kan produksyon nin bagas. Kadaklan sa mga gikan sa saradit na banwaan asin mga komunidad sa bukid nagtutubod na an Phosop an nagsisiguro na an gabos igwa nin igong kakanon. 

Sa modernong [[Tailandya|Thailand]], an pagtao nin pag-omaw ki Phosop kan mga paraoma nin paroy nagigin mas bihira; alagad, si Reyna Ina Sirikit nagtao nin hade na patronage sa suanoy na kaugalean na ini kan [[Osipon kan Thai|osipon na Thai]] kan Agosto 2008. 

An mga tradisyonal na selebrasyon na ini na may relasyon sa paroy asin mga yugto nin pagkultibar kaini igwa nin hararom na tradisyonal na kahulugan tanganing maseguro na an mga paraoma magkakaigwa nin marhay na ani.  Kada taon an Royal Plowing Ceremony nangyayari sa Thailand. Sa katapusan kaini an mga tawo nag-iiriwal tanganing kolektahon an mga banhi sa mga tudling tanganing dagdagan an saindang swerte. 

Susog sa ebidensyang arkeolohiko, an mga pintura sa kuweba sa Pha Mon Noi, parte kan Pha Taem National Park, probinsya nin Ubon Ratchathani . An Phosop sinasamba sa laog nin labing 2,000 na taon. 

=== Representasyon ===
An ikonograpikong representasyon ni Phosop iyo an sarong magayon na babae na nakasulot nin bilog na alahas asin sarong pulang o berdeng bado. Yaon siya sa nakatukaw o nakatindog na kapot an sarong inani na binugkos nin paroy sa saiyang toong abaga,  alagad minsan nakapahingalo man sa saiyang takyag.  An bagong ikonograpiya kan diyosang ini nakabasar sa [[Devi|devī]] kan [[Hinduismo]] alagad an ginikanan kaini lokal asin mas suanoy. 

Sa nagkapirang lugar an sarong hoben na babae sa baryo pwedeng maggubing bilang Phosop sa mga lokal na kapiyestahan asin selebrasyon nin pag-ani nin paroy. 

== Dyosang bagas sa Sur-subangan na Asya ==
[[Ladawan:COLLECTIE_TROPENMUSEUM_Pop_van_lontarbladrepen_voorstellende_de_godin_Dewi_Sri_TMnr_261-11.jpg|thumb|237x237px| ''Cili'', sarong Balinese Dewi Sri effigy na gibo sa mga dahon nin lontar palm .]]

=== Indonesya ===
An kaparehong diosa nin bagas makukua man sa [[Indonesya]] ; Si Dewi Sri, na bisto man sa apod na ''Nyi Pohaci'', iyo an Javanese, Sundanese asin Balinese na paroy, agrikultura asin diyosa nin pagkamainaki. An mga santuaryo ki Dewi Sri sarong komun na tampok sa mga lokal na oma nin paroy. <ref>{{cite web|url=http://my.opera.com/mrtaufik/blog/2008/03/01/mitos-nyi-pohaci-sanghyang-asri-dewi-sri|title=(Indonesian) Mitos Nyi Pohaci/Sanghyang Asri/Dewi Sri|publisher=My.opera.com|date=2008-03-01|accessdate=2012-08-26}}</ref>

=== Cham ===
An Cham Po Ino Nogar, Po Yan Ino Nogar Taha o Po Nagar, an diosa nin bagas kan mga tawong Cham, sarong menor de edad na etnikong grupo sa [[Kambodya|Cambodia]] asin [[Bietnam|Vietnam]], igwa nin kaparehong mga atributo asin rito arog kan diosa nin bagas kan Thai asin Lao.  Siya may relasyon ki Lady Po Nagar, an tradisyonal na diyos kan mga tawong Cham .

=== Khmu ===
An mga bayle tanganing makipag-ulian sa diyosa nin bagas lakop sa mga tawong Khmu, sarong grupong [[Mga tataramon na Austroasyatiko|Mon-Khmer]] na kadaklan nakaistar sa norteng Laos asin man sa [[Bietnam|Vietnam]] . 

=== Laos ===
Midbid bilang ''Nang Khosop'' sa [[Laos]], an diyosa nin paroy parte man kan lokal na kultura sa bukid. Igwa nin manlaen-laen na bersyon kan mito kan ginikanan kan Laotian manungod sa bagas. Sono sa sarong manuskrito sa Wat Si Saket, pakalihis nin sangribong taon na tiggutom sarong aldaw an sarong hoben na lalaki nakadakop nin bulawan na sira. Nadangog kan hade kan mga sira an kurahaw nin kulog asin nagduman tanganing hagadon sa lalaki na butasan an bulawan na sira karibay nin sarong kayamanan. An kayamanan iyo si Nang Khosop, an daraga na iyo an kalag kan bagas. Mantang siya nag-eerok sa mga oma, an paroy nagtao nin sustansia sa mga tawo sa laog nin dakol pang siglo asin an doktrina nin Budismo nag-oswag. Alagad sarong aldaw sarong bakong matanos na hade an nagdara giraray nin tiggutom sa daga sa paagi nin pagtipon kan bagas na maninigo sa mga tawo tanganing makakua nin bulawan, mga elepante asin mga luho para sa saiyang sadiri. Durante kan masakit na mga aldaw nin tiggutom sarong gurang na mag-agom na oripon an nakasabat nin sarong ermitanyo sa kagurangan.

Kan mahiling na sinda nagugutom, an ermitanyo nag-apelar ki ''Nang Khosop'' na pakakanon sinda. Alagad naanggot an diyosa nin paroy asin nagsayuma. Dangan an ermitanyo, na natatakot sa ngapit kan Buddhist Dharma, ginadan ''si Nang Khosop'' asin pinutol siya sa kadakol na saradit na pidaso. Bilang resulta an mga pidaso kan diyosa nin bagas nagin an manlaen-laen na klase nin bagas arog kan itom na bagas, puting bagas, matagas na bagas ''(khâo chao)'' asin malagkit na bagas . An gurang na mag-agom nagtukdo sa mga tawo kun pano kultibaron an bagong bagas na ini sa saradit na tipasi asin an doktrina kan Budismo nag-uswag. 

Susog sa saro pang osipon kan rehiyon nin [[Vientiane]] an ''Phi Na'', sarong espiritung paraataman na nag-aataman kan mga oma nin paroy nagpoon sa kalabera, nguso asin ngipon ni ''Nang Khosop'' . 

== Budismong koneksyon ==
May mga awtor na nag-adal kun pano [[Budismo|an Budismo]] nagdara nin sarong reinterpretasyon kan mga kahulugan bago an Budismo sa paagi kan mito kan diyosa nin paroy. 

== Modernong paggamit bilang simbolo ==
An Phosop itinampok sa logo kan Departamento nin Bagas ( {{Lang|th|กรมการข้าว}} ) kan Ministry of Agriculture and Cooperatives of Thailand. 

== Pagsamba sa Bangkok ==
An kabisera kan Thailand, [[Bangkok|an Bangkok]], mga 100 na taon na an nakaagi, dati pano nin mga oma nin paroy. Sa presente, an mga paroy sa Bangkok haros mayo na. Igwa sanang nagkapirang distrito sa sirangan na mga suburbyo iyo an Min Buri, Nong Chok asin Lat Krabang . Kaya, igwa sanang nagkapirang mga santuaryo na itinogdok tanganing magtao nin pag-omaw ki Phosop iyo an templo ni Wat Siri Wattanaram sa Bang Phrom ni Taling Chan . Digdi, si Phosop sinasamba kaiba an ibang mga diyosa, [[Nang Kwak|si Nang Kwak]] asin Phra Mae Thorani, sindang tolo yaon sa parehong santuaryo.

An idolo ni Phosop pigtutubodan na gibo sa bulawan kaidto, alagad kan mga taon 1970 ini hinabon sa tolong lalaki hale sa luwas kan lugar. Sagkod ngonyan, an orihinal na idolo dai pa man giraray nakukua <ref>{{Cite book|title=ชุมทางตลิ่งชัน ย่านเก่า [ก่อน] กรุงเทพฯ|last=Thongdaeng|first=Wityada|last2=Thongpan|first2=Saran|date=September 2012|publisher=Muang Boran Journal|isbn=978-974-7727-93-7|location=Bangkok|pages=188–216|language=Thai|trans-title=Taling Chan Junction old neighbourhood [before] Bangkok}}</ref> . An saro pa iyo an Soi Lat Phrao 1 harani sa Lat Phrao Square, huli ta an lugar na ini dati sarong oma nin paroy. An Phosop digdi nakabugtak sa harong ni joss . <ref>{{cite web|url=https://www.sarakadee.com/2017/08/05/mae-posop/|title=ศาลแม่โพสพ|trans-title=Mother Phosop Shrine|language=Thai|work=Sarakadee|date=2017-08-05|accessdate=2021-08-07|first=Saran|last=Thongpan}}</ref>

== Kulturang pop ==
Si Phosop pig-adaptar bilang sarong bida sa sarong [[Lakorn|Thai fantasy/romantic-comedy drama sa TV]] na may titulong ''A Mission from the Goddess of Rice'' ( {{Lang|th|ปาฏิหารย์รักแม่โพสพ}} ; lit: "Milagro nin Pagkamoot ni Ina Phosop") sa Channel 3 kan 2021. <ref>{{cite web|url=https://ch3plus.com/drama/1145|work=Ch3plus|language=Thai|title=ปาฏิหาริย์รักแม่โพสพ|trans-title=A Mission from the Goddess of Rice}}</ref>

== Hilingon man ==

* Ceres (mitolohiya)
* Corn dolly
* Hainuwele
* [[Lakshmi]]
* [[Nang Kwak]]
* Phra Mahachai Phraisop
* Ponmagyi

== Toltolan ==
<references />
{{Tamboan}}

== Mga panluwas na sumpay ==

* [http://www.devata.org/rice-goddesses-of-indonesia-cambodia-and-thailand/#.VAAqocXOJKh Mga Diosa nin Bagas kan Indonesya, Cambodia asin Thailand]
* [http://www.content4reprint.com/food-and-drinks/thai-rice-and-ceremony-of-rice-goddess.htm Bagas na Thai asin Seremonya kan Diosa nin Bagas]
* [http://www.thaindian.com/newsportal/thailand/hm-the-queen-to-observe-ceremony-to-invite-rice-goddess-to-rice-fields_10081713.html HM an Reyna tanganing mag-obserbar nin seremonya sa pag-imbitar sa Diosa nin Pay sa mga oma] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210505212552/http://www.thaindian.com/newsportal/thailand/hm-the-queen-to-observe-ceremony-to-invite-rice-goddess-to-rice-fields_10081713.html |date=2021-05-05 }}
* [https://magiedubouddha.com/p_thai-phra-mae-thorani.php Si Mae Phosop asin si Mae Thorani]
* [http://www.asiarice.org/sections/gallery/gallery6-3.html Mga ritrato kan seremonyas kan Cha-laew] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20231121104735/https://www.asiarice.org/sections/gallery/gallery6-3.html |date=2023-11-21 }}
* [http://www.rspg.or.th/special_articles/hrs_rice/rice_9.htm Kultura nin Bagas.] [http://www.rspg.or.th/special_articles/hrs_rice/rice_9.htm Thailand]
* [http://www.wdump.com/video/blip-tv/religion/cho-mae-po-sop/727242 Cho Mae Po Sop]{{Dead link|date=February 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}
* [http://province.m-culture.go.th/songkhla/?/article/5/view/56/%E0%B8%9B%E0%B8%A3%E0%B8%B0%E0%B9%80%E0%B8%9E%E0%B8%93%E0%B8%B5%E0%B8%97%E0%B9%89%E0%B8%AD%E0%B8%87%E0%B8%96%E0%B8%B4%E0%B9%88%E0%B8%99-%E0%B8%9B%E0%B8%A3%E0%B8%B0%E0%B9%80%E0%B8%9E%E0%B8%93%E0%B8%B5%E0%B8%AA%E0%B8%A1%E0%B9%82%E0%B8%A0%E0%B8%8A%E0%B9%81%E0%B8%A1%E0%B9%88%E0%B9%82%E0%B8%9E%E0%B8%AA%E0%B8%9E%20(%E0%B8%97%E0%B8%B3%E0%B8%82%E0%B8%A7%E0%B8%B1%E0%B8%8D%E0%B8%82%E0%B9%89%E0%B8%B2%E0%B8%A7).html Mga Pagdolot sa Songkhla] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210723082228/http://province.m-culture.go.th/songkhla/?/article/5/view/56/%E0%B8%9B%E0%B8%A3%E0%B8%B0%E0%B9%80%E0%B8%9E%E0%B8%93%E0%B8%B5%E0%B8%97%E0%B9%89%E0%B8%AD%E0%B8%87%E0%B8%96%E0%B8%B4%E0%B9%88%E0%B8%99-%E0%B8%9B%E0%B8%A3%E0%B8%B0%E0%B9%80%E0%B8%9E%E0%B8%93%E0%B8%B5%E0%B8%AA%E0%B8%A1%E0%B9%82%E0%B8%A0%E0%B8%8A%E0%B9%81%E0%B8%A1%E0%B9%88%E0%B9%82%E0%B8%9E%E0%B8%AA%E0%B8%9E%20(%E0%B8%97%E0%B8%B3%E0%B8%82%E0%B8%A7%E0%B8%B1%E0%B8%8D%E0%B8%82%E0%B9%89%E0%B8%B2%E0%B8%A7).html |date=2021-07-23 }}
[[Kategorya:Pages with unreviewed translations]]
Si Phosop o Phisop iyo an diosa nin bagas kan mga tawong Thai .  Siya sarong diyos na mas may relasyon sa suanoy na osipon kan Thai kisa sarong diosa nin sarong istrukturado, mayor na relihiyon.  Siya midbid man bilang Mae Khwan Khao (    ;  "Ina kan Kauswagan kan Bugas").

 Dangog 
An mga ritwal na dolot ginigibo tanganing paogmahon an Diosa nin Bagas sa manlaen-laen na lakdang kan produksyon nin bagas. Kadaklan sa mga gikan sa saradit na banwaan asin mga komunidad sa bukid nagtutubod na an Phosop an nagsisiguro na an gabos igwa nin igong kakanon. 

Sa modernong Thailand, an pagtao nin pag-omaw ki Phosop kan mga paraoma nin paroy nagigin mas bihira; alagad, si Reyna Ina Sirikit nagtao nin hade na patronage sa suanoy na kaugalean na ini kan osipon na Thai kan Agosto 2008. 

An mga tradisyonal na selebrasyon na ini na may relasyon sa paroy asin mga yugto nin pagkultibar kaini igwa nin hararom na tradisyonal na kahulugan tanganing maseguro na an mga paraoma magkakaigwa nin marhay na ani.  Kada taon an Royal Plowing Ceremony nangyayari sa Thailand. Sa katapusan kaini an mga tawo nag-iiriwal tanganing kolektahon an mga banhi sa mga tudling tanganing dagdagan an saindang swerte. 

Susog sa ebidensyang arkeolohiko, an mga pintura sa kuweba sa Pha Mon Noi, parte kan Pha Taem National Park, probinsya nin Ubon Ratchathani . An Phosop sinasamba sa laog nin labing 2,000 na taon. 

 Representasyon 
An ikonograpikong representasyon ni Phosop iyo an sarong magayon na babae na nakasulot nin bilog na alahas asin sarong pulang o berdeng bado. Yaon siya sa nakatukaw o nakatindog na kapot an sarong inani na binugkos nin paroy sa saiyang toong abaga,  alagad minsan nakapahingalo man sa saiyang takyag.  An bagong ikonograpiya kan diyosang ini nakabasar sa devī kan Hinduismo alagad an ginikanan kaini lokal asin mas suanoy. 

Sa nagkapirang lugar an sarong hoben na babae sa baryo pwedeng maggubing bilang Phosop sa mga lokal na kapiyestahan asin selebrasyon nin pag-ani nin paroy. 

 Dyosang bagas sa Sur-subangan na Asya 
thumb|237x237px| Cili, sarong Balinese Dewi Sri effigy na gibo sa mga dahon nin lontar palm .

 Indonesya 
An kaparehong diosa nin bagas makukua man sa Indonesya ; Si Dewi Sri, na bisto man sa apod na Nyi Pohaci, iyo an Javanese, Sundanese asin Balinese na paroy, agrikultura asin diyosa nin pagkamainaki. An mga santuaryo ki Dewi Sri sarong komun na tampok sa mga lokal na oma nin paroy. 

 Cham 
An Cham Po Ino Nogar, Po Yan Ino Nogar Taha o Po Nagar, an diosa nin bagas kan mga tawong Cham, sarong menor de edad na etnikong grupo sa Cambodia asin Vietnam, igwa nin kaparehong mga atributo asin rito arog kan diosa nin bagas kan Thai asin Lao.  Siya may relasyon ki Lady Po Nagar, an tradisyonal na diyos kan mga tawong Cham .

 Khmu 
An mga bayle tanganing makipag-ulian sa diyosa nin bagas lakop sa mga tawong Khmu, sarong grupong Mon-Khmer na kadaklan nakaistar sa norteng Laos asin man sa Vietnam . 

 Laos 
Midbid bilang Nang Khosop sa Laos, an diyosa nin paroy parte man kan lokal na kultura sa bukid. Igwa nin manlaen-laen na bersyon kan mito kan ginikanan kan Laotian manungod sa bagas. Sono sa sarong manuskrito sa Wat Si Saket, pakalihis nin sangribong taon na tiggutom sarong aldaw an sarong hoben na lalaki nakadakop nin bulawan na sira. Nadangog kan hade kan mga sira an kurahaw nin kulog asin nagduman tanganing hagadon sa lalaki na butasan an bulawan na sira karibay nin sarong kayamanan. An kayamanan iyo si Nang Khosop, an daraga na iyo an kalag kan bagas. Mantang siya nag-eerok sa mga oma, an paroy nagtao nin sustansia sa mga tawo sa laog nin dakol pang siglo asin an doktrina nin Budismo nag-oswag. Alagad sarong aldaw sarong bakong matanos na hade an nagdara giraray nin tiggutom sa daga sa paagi nin pagtipon kan bagas na maninigo sa mga tawo tanganing makakua nin bulawan, mga elepante asin mga luho para sa saiyang sadiri. Durante kan masakit na mga aldaw nin tiggutom sarong gurang na mag-agom na oripon an nakasabat nin sarong ermitanyo sa kagurangan.

Kan mahiling na sinda nagugutom, an ermitanyo nag-apelar ki Nang Khosop na pakakanon sinda. Alagad naanggot an diyosa nin paroy asin nagsayuma. Dangan an ermitanyo, na natatakot sa ngapit kan Buddhist Dharma, ginadan si Nang Khosop asin pinutol siya sa kadakol na saradit na pidaso. Bilang resulta an mga pidaso kan diyosa nin bagas nagin an manlaen-laen na klase nin bagas arog kan itom na bagas, puting bagas, matagas na bagas (khâo chao) asin malagkit na bagas . An gurang na mag-agom nagtukdo sa mga tawo kun pano kultibaron an bagong bagas na ini sa saradit na tipasi asin an doktrina kan Budismo nag-uswag. 

Susog sa saro pang osipon kan rehiyon nin Vientiane an Phi Na, sarong espiritung paraataman na nag-aataman kan mga oma nin paroy nagpoon sa kalabera, nguso asin ngipon ni Nang Khosop . 

 Budismong koneksyon 
May mga awtor na nag-adal kun pano an Budismo nagdara nin sarong reinterpretasyon kan mga kahulugan bago an Budismo sa paagi kan mito kan diyosa nin paroy. 

 Modernong paggamit bilang simbolo 
An Phosop itinampok sa logo kan Departamento nin Bagas (  ) kan Ministry of Agriculture and Cooperatives of Thailand. 

 Pagsamba sa Bangkok 
An kabisera kan Thailand, an Bangkok, mga 100 na taon na an nakaagi, dati pano nin mga oma nin paroy. Sa presente, an mga paroy sa Bangkok haros mayo na. Igwa sanang nagkapirang distrito sa sirangan na mga suburbyo iyo an Min Buri, Nong Chok asin Lat Krabang . Kaya, igwa sanang nagkapirang mga santuaryo na itinogdok tanganing magtao nin pag-omaw ki Phosop iyo an templo ni Wat Siri Wattanaram sa Bang Phrom ni Taling Chan . Digdi, si Phosop sinasamba kaiba an ibang mga diyosa, si Nang Kwak asin Phra Mae Thorani, sindang tolo yaon sa parehong santuaryo.

An idolo ni Phosop pigtutubodan na gibo sa bulawan kaidto, alagad kan mga taon 1970 ini hinabon sa tolong lalaki hale sa luwas kan lugar. Sagkod ngonyan, an orihinal na idolo dai pa man giraray nakukua  . An saro pa iyo an Soi Lat Phrao 1 harani sa Lat Phrao Square, huli ta an lugar na ini dati sarong oma nin paroy. An Phosop digdi nakabugtak sa harong ni joss . 

 Kulturang pop 
Si Phosop pig-adaptar bilang sarong bida sa sarong Thai fantasy/romantic-comedy drama sa TV na may titulong A Mission from the Goddess of Rice (  ; lit: "Milagro nin Pagkamoot ni Ina Phosop") sa Channel 3 kan 2021. 

 Hilingon man 

 Ceres (mitolohiya)
 Corn dolly
 Hainuwele
 Lakshmi
 Nang Kwak
 Phra Mahachai Phraisop
 Ponmagyi

 Toltolan 

 Mga panluwas na sumpay 

 Mga Diosa nin Bagas kan Indonesya, Cambodia asin Thailand
 Bagas na Thai asin Seremonya kan Diosa nin Bagas
 HM an Reyna tanganing mag-obserbar nin seremonya sa pag-imbitar sa Diosa nin Pay sa mga oma 
 Si Mae Phosop asin si Mae Thorani
 Mga ritrato kan seremonyas kan Cha-laew 
 Kultura nin Bagas. Thailand
 Cho Mae Po Sop
 Mga Pagdolot sa Songkhla 
Kategorya:Pages with unreviewed translations