Tataramon na Bru
{{distinguish|tataramon na Brao}}
{{Infobox language
|name=Bru
|nativename=''Bruu''
|states=[[Laos]], [[Biyetnam]], [[Tailandya]]
|ethnicity=[[Mga tawo nin Bru|Bru]], [[Mga tawo nin Katang|Katang]]
|speakers= {{sigfig|295,300|2}}
|date=1991–2006
|ref=e18
|familycolor=Austro-Asyatiko
|fam2=[[Mga tataramon na Katuiko|Katuiko]]
|fam3=[[Mga tataramon na Sulnupan na Katuiko|Sulnupan]]
|fam4=Brou–So
|lc1=bru|ld1=Subangan na Bru
|lc2=brv|ld2=Sulnupan na Bru
|lc3=sss|ld3=Sô
|lc4=xhv|ld4=Khua
|lc5=ncq|ld5=Amihanan na Katang
|lc6=sct|ld6=Habagatan na Katang
|glotto=brou1236
|glottorefname=Brou–So
}}

An '''Bruu''' (pigbabaybay man na '''Bru''', '''B'ru''', '''Baru''', '''Brou''') sarong [[dialect continuum]] na [[Mon–Khmer]] na ipinagtataram kan [[mga tawo nin Bru]] kan Kadagaan na Habagatan Subangan na Asya.

An Sô asin Khua an mga diyalekto kaini.<ref>[http://sealang.net/sala/mk-class.htm]</ref>

==Mga pangaran==
Igwang mga manlain-lain na mga lokal asij pigtagama na diyalekto para sa Bru (Sidwell 2005:11).

*So ~ Sô
*Tri (So Tri, Chali)
*Van Kieu
*Leu ~ Leung (Kaleu)
*Galler
*Khua
*Katang (bako man na kaparehas sa [[Tataramon na Kataang|Kataang]])

==Distribusyon==
An paghihiras kan tataramon na Bru, wumimarak sa amihanan asin amihanan-subangan poon sa [[Probinsya nin Salavan | Salavan]], [[Laos]], sa paagi kan [[Savannakhet]], [[Khammouane]], asin [[Bolikhamsai]], dangan sagkod sa kataid na [[Tailandya]] asin [[Biyetnam]] (Sidwell 2005: 11). Sa Biyetnam, ipinagtataram an Brâu (Braò) sa Đắk Mế, komite kan B, Y, Distrito nin [[Đắk Tô]], [[Probinsya nin Kon Tum]].<ref>Lê Bá Thảo, Hoàng Ma, et. al; Viện hàn lâm khoa học xã hội Việt Nam - Viện dân tộc học. 2014. ''Các dân tộc ít người ở Việt Nam: các tỉnh phía nam''. Ha Noi: Nhà xuất bản khoa học xã hội. {{ISBN|978-604-90-2436-8}}</ref>

Sa irarom iyo an mga komparatibong bokabularyo kan Vân Kiêu, Măng Coong, Tri, asin Khùa gikan sa Phan (1998:479-480),<ref name="Phan1998"/> na may mga kataga na pigtranskriba sa [[Ortograpiyang Biyetnamita]].

{| class="wikitable"
! Gloss !! Vân Kiêu !! Măng Coong !! Tri !! Khùa
|-
| Saro || mui || muôi || muôi || muôi
|-
| Duwa || bar || bar || bar || bar
|-
| Tolo|| pei || pei || pei || pei
|-
| Apat|| pon || pon || pon || pon
|-
| Lima || Shăng || Shăng || t'shăng || t'shăng
|-
| Buhok || sok || sok || sok || sok
|-
| Mata || mat || mat || mat || mat
|-
| Dungi || lyu || mu || mu || mu
|-
| Langit || plang || plang || plang || giang
|-
| Daga || kute || katek || katek || k'tek
|-
| Tubig || dơ || dơ || dơ || do
|-
| Sira || sia || sia || sia || sia
|-
| Gamgam || cham || cham || cham || cham
|-
| Damulag || trick || trick || trick || trick
|-
| Baka || ntro || tro || tro || tro
|}

==Mga toltolan==
{{Reflist}}

==Mga panluwas na takod==
*[http://www.phonetics.ucla.edu/appendix/languages/bru/bru.html UCLA phonetics lab data]
*http://projekt.ht.lu.se/rwaai RWAAI (Repository and Workspace for Austroasiatic Intangible Heritage)
*[[hdl:10050/00-0000-0000-0003-AD64-5@view|http://hdl.handle.net/10050/00-0000-0000-0003-AD64-5@view]] Bru in RWAAI Digital Archive

==Mababasa pa lalo==
*Choo, Marcus, Jennifer Herington, Amy Ryan and Jennifer Simmons. 2012. [http://li.payap.ac.th/images/stories/survey/sociolinguistic_survey_of_bru_in_thailand.pdf ''Sociolinguistic Survey Of Bru In Phang Khon And Phanna Nikhom Districts, Sakon Nakhon Province, Thailand''] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200719114435/https://li.payap.ac.th/images/stories/survey/sociolinguistic_survey_of_bru_in_thailand.pdf |date=2020-07-19 }}. Chiang Mai: Linguistics Institute, Payap University.
*Choo, Marcus. 2012. [http://li.payap.ac.th/images/stories/survey/So_RTT_Report.pdf ''An investigation of intelligibility between So varieties in Northeast Thailand: the Bru in Khok Saat''] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200720004630/https://li.payap.ac.th/images/stories/survey/So_RTT_Report.pdf |date=2020-07-20 }}. Chiang Mai: Payap University.
*Choo, Marcus. 2008. [http://li.payap.ac.th/images/stories/survey/So%20in%20NE%20Thailand%20report%20%28FINAL%29.pdf ''Sociolinguistic survey of So in Northeastern Thailand''] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200719100334/https://li.payap.ac.th/images/stories/survey/So%20in%20NE%20Thailand%20report%20(FINAL).pdf |date=2020-07-19 }}. Chiang Mai: Payap University.
*Khồng Diễn (1975). "Về nhóm người Khùa (Bru) ở Quảng Bình". In, Ủy ban khoa học xã hội Việt Nam: Viện dân tộc học. ''Về vấn đề xác định thành phần các dân tộc thiểu số ở miền bắc Việt Nam'', 538-548. Hà Nội: Nhà xuất bản khoa học xã hội.
*Migliazza, Brian. 2002. [https://sil.academia.edu/BrianMigliazza Multilingualism Among the So People of Issan].
*Phạm Đức Dương (1975). "Về mối quan hệ cộng đồng tộc người giữa các ngôn ngữ thuộc nhóm Việt - Mường miền tây tỉnh Quảng Bình". In, Ủy ban khoa học xã hội Việt Nam: Viện dân tộc học. ''Về vấn đề xác định thánh phần các dân tộc thiểu số ở miền bắc Việt Nam'', 500-517. Hà Nội: Nhà xuất bản khoa học xã hội.
*Phan Hữu Dật (1975). "Về tên gọi các tộc người nói ngôn ngữ Môn - Miên ở miền tây tỉnh Quảng Bình". In, Ủy ban khoa học xã hội Việt Nam: Viện dân tộc học. ''Về vấn đề xác định thánh phần các dân tộc thiểu số ở miền bắc Việt Nam'', 531-537. Hà Nội: Nhà xuất bản khoa học xã hội.
*[[Paul Sidwell|Sidwell, Paul]]. (2005). ''[https://www.academia.edu/1540083/The_Katuic_Languages_classification_reconstruction_and_comparative_lexicon The Katuic languages: classification, reconstruction and comparative lexicon] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20201204214526/https://www.academia.edu/1540083/The_Katuic_Languages_classification_reconstruction_and_comparative_lexicon |date=2020-12-04 }}''. LINCOM studies in Asian linguistics, 58. Muenchen: Lincom Europa. {{ISBN|3-89586-802-7}}

{{Mga tataramon kan Laos}}
{{Mga tataramon kan Tailandya}}
{{Mga tataramon kan Biyetnam}}
{{Mga tataramon na Austro-Asyatiko}}

[[Kategorya:Mga tataramon na Katuiko]]
[[Kategorya:Mga tataramon kan Laos]]
[[Kategorya:Mga tataramon kan Tailandya]]
[[Kategorya:mga tataramon kan Biyetnam]]

==Mga diyalekto==
Igwa an Tailandya nin mga minasunod na mga diyalekto nin Sulnupan na Bru (Choo, et al. 2012).
*'''Bru Khok Sa-at'''<ref>{{Cite thesis |last=Engelkemier |first=Jennifer M. |title=Aspects of Bru Khok Sa-at grammar based on narrative texts |date=2010 |degree=M.A. |publisher=Payap University |url=http://ic.payap.ac.th/graduate/linguistics/theses/Jennifer_Engelkemier_Thesis.pdf |accessdate=2015-11-13 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20151117034223/http://ic.payap.ac.th/graduate/linguistics/theses/Jennifer_Engelkemier_Thesis.pdf |archive-date=2015-11-17}}</ref> kan [[Distrito nin Phang Khon]] asin [[Distrito nin Phanna Nikhom]], [[Probinsya nin Sakon Nakhon]]
*'''Bru Woen Buek''' kan Woen Buek (Wyn Buek), [[Probinsya nin Ubon Ratchathani]] (urog na kaparehas sa Katang)
*'''Bru Dong Luang''' kan [[Distrito nin Dong Luang]], [[Probinsya nin Mukdahan]]

Mahihiling an mga minasunod na mga pang-irarom na grupo nin Bru sa [[Probinsya nin Quảng Bình]] (Phan 1998).<ref name="Phan1998">Phan Hữu Dật. 1998. "Về tên gọi các tộc người nói ngôn ngữ Môn-Miên ở miền tây tỉnh Quảng Bình." In ''Một số vấn đề về dân tộc học Việt Nam'', p.476-482. Hà Nội: Nhà xuất bản Đại Học Quốc Gia Hà Nội.</ref>
*'''Vân Kiêu''': 5,500 katawo sa [[Distrito nin Lệ Thủy]] asin [[Distrito nin Vĩnh Linh]] (sa [[Probinsya nin Quảng Trị]])
*'''Măng Coong''': 600 katawo sa [[Distrito nin Bố Trạch]]
*'''Tri''': 300 katawo sa [[Distrito nin Bố Trạch]]
*'''Khùa''': 1,000 katawo sa [[Distrito nin Tuyên Hóa]]
An Bruu (pigbabaybay man na Bru, B'ru, Baru, Brou) sarong dialect continuum na Mon–Khmer na ipinagtataram kan mga tawo nin Bru kan Kadagaan na Habagatan Subangan na Asya.

An Sô asin Khua an mga diyalekto kaini.

Mga pangaran
Igwang mga manlain-lain na mga lokal asij pigtagama na diyalekto para sa Bru (Sidwell 2005:11).

So ~ Sô
Tri (So Tri, Chali)
Van Kieu
Leu ~ Leung (Kaleu)
Galler
Khua
Katang (bako man na kaparehas sa Kataang)

Distribusyon
An paghihiras kan tataramon na Bru, wumimarak sa amihanan asin amihanan-subangan poon sa  Salavan, Laos, sa paagi kan Savannakhet, Khammouane, asin Bolikhamsai, dangan sagkod sa kataid na Tailandya asin Biyetnam (Sidwell 2005: 11). Sa Biyetnam, ipinagtataram an Brâu (Braò) sa Đắk Mế, komite kan B, Y, Distrito nin Đắk Tô, Probinsya nin Kon Tum.Lê Bá Thảo, Hoàng Ma, et. al; Viện hàn lâm khoa học xã hội Việt Nam - Viện dân tộc học. 2014. Các dân tộc ít người ở Việt Nam: các tỉnh phía nam. Ha Noi: Nhà xuất bản khoa học xã hội. 

Sa irarom iyo an mga komparatibong bokabularyo kan Vân Kiêu, Măng Coong, Tri, asin Khùa gikan sa Phan (1998:479-480), na may mga kataga na pigtranskriba sa Ortograpiyang Biyetnamita.

 Gloss  Vân Kiêu  Măng Coong  Tri  Khùa Saro  mui  muôi  muôi  muôi Duwa  bar  bar  bar  bar Tolo pei  pei  pei  pei Apat pon  pon  pon  pon Lima  Shăng  Shăng  t'shăng  t'shăng Buhok  sok  sok  sok  sok Mata  mat  mat  mat  mat Dungi  lyu  mu  mu  mu Langit  plang  plang  plang  giang Daga  kute  katek  katek  k'tek Tubig  dơ  dơ  dơ  do Sira  sia  sia  sia  sia Gamgam  cham  cham  cham  cham Damulag  trick  trick  trick  trick Baka  ntro  tro  tro  tro

Mga toltolan

Mga panluwas na takod
UCLA phonetics lab data
http://projekt.ht.lu.se/rwaai RWAAI (Repository and Workspace for Austroasiatic Intangible Heritage)
http://hdl.handle.net/10050/00-0000-0000-0003-AD64-5@view Bru in RWAAI Digital Archive

Mababasa pa lalo
Choo, Marcus, Jennifer Herington, Amy Ryan and Jennifer Simmons. 2012. Sociolinguistic Survey Of Bru In Phang Khon And Phanna Nikhom Districts, Sakon Nakhon Province, Thailand . Chiang Mai: Linguistics Institute, Payap University.
Choo, Marcus. 2012. An investigation of intelligibility between So varieties in Northeast Thailand: the Bru in Khok Saat . Chiang Mai: Payap University.
Choo, Marcus. 2008. Sociolinguistic survey of So in Northeastern Thailand . Chiang Mai: Payap University.
Khồng Diễn (1975). "Về nhóm người Khùa (Bru) ở Quảng Bình". In, Ủy ban khoa học xã hội Việt Nam: Viện dân tộc học. Về vấn đề xác định thành phần các dân tộc thiểu số ở miền bắc Việt Nam, 538-548. Hà Nội: Nhà xuất bản khoa học xã hội.
Migliazza, Brian. 2002. Multilingualism Among the So People of Issan.
Phạm Đức Dương (1975). "Về mối quan hệ cộng đồng tộc người giữa các ngôn ngữ thuộc nhóm Việt - Mường miền tây tỉnh Quảng Bình". In, Ủy ban khoa học xã hội Việt Nam: Viện dân tộc học. Về vấn đề xác định thánh phần các dân tộc thiểu số ở miền bắc Việt Nam, 500-517. Hà Nội: Nhà xuất bản khoa học xã hội.
Phan Hữu Dật (1975). "Về tên gọi các tộc người nói ngôn ngữ Môn - Miên ở miền tây tỉnh Quảng Bình". In, Ủy ban khoa học xã hội Việt Nam: Viện dân tộc học. Về vấn đề xác định thánh phần các dân tộc thiểu số ở miền bắc Việt Nam, 531-537. Hà Nội: Nhà xuất bản khoa học xã hội.
Sidwell, Paul. (2005). The Katuic languages: classification, reconstruction and comparative lexicon . LINCOM studies in Asian linguistics, 58. Muenchen: Lincom Europa. 

Kategorya:Mga tataramon na Katuiko
Kategorya:Mga tataramon kan Laos
Kategorya:Mga tataramon kan Tailandya
Kategorya:mga tataramon kan Biyetnam

Mga diyalekto
Igwa an Tailandya nin mga minasunod na mga diyalekto nin Sulnupan na Bru (Choo, et al. 2012).
Bru Khok Sa-at kan Distrito nin Phang Khon asin Distrito nin Phanna Nikhom, Probinsya nin Sakon Nakhon
Bru Woen Buek kan Woen Buek (Wyn Buek), Probinsya nin Ubon Ratchathani (urog na kaparehas sa Katang)
Bru Dong Luang kan Distrito nin Dong Luang, Probinsya nin Mukdahan

Mahihiling an mga minasunod na mga pang-irarom na grupo nin Bru sa Probinsya nin Quảng Bình (Phan 1998).Phan Hữu Dật. 1998. "Về tên gọi các tộc người nói ngôn ngữ Môn-Miên ở miền tây tỉnh Quảng Bình." In Một số vấn đề về dân tộc học Việt Nam, p.476-482. Hà Nội: Nhà xuất bản Đại Học Quốc Gia Hà Nội.
Vân Kiêu: 5,500 katawo sa Distrito nin Lệ Thủy asin Distrito nin Vĩnh Linh (sa Probinsya nin Quảng Trị)
Măng Coong: 600 katawo sa Distrito nin Bố Trạch
Tri: 300 katawo sa Distrito nin Bố Trạch
Khùa: 1,000 katawo sa Distrito nin Tuyên Hóa