Metano
{{infobox
| title = Metano
| data1 = [[File:Methane-2D-dimensions.svg|200px]] <br /> [[File:Methane-3D-balls.png|200px]] <br /> [[File:Methane-3D-space-filling.svg|200px]]
| data2 = Mga pagsaladawan nin '''metano''': '''(1)''' istereyo, iskelatal na pormula asin mga sukol '''(2)''' bola asin istik na modela '''(3)''' ispasyong pagpano na modelo
}}

An '''metano''' ([[Ingles]]: ''methane''; {{IPAc-en|US|ˈ|m|ɛ|θ|eɪ|n}} o {{IPAc-en|UK|ˈ|m|iː|θ|eɪ|n}}) iyo sarong [[kompuwestong kimikal]] na may pormulang kimikal na CH<sub>4</sub> (sarong atomo nin [[karbon]] sagkod apat na atomo nin [[hidroheno]]). Ini iyo sarong grupong-14 na hydride asin an pinakasimpleng [[alkane]], sagkod iyo pangenot man na konstituente kan [[natural gas]]. An relatibong abundante kan metano sa [[Kinaban]] iyo minahimo saiya bilang sarong ekonomikal na panggatong, alagad an pagguno asin pag-ataman kaini iyo minatao nin teknikal na problema huli sa istadong [[gas]] kaini sa irarom nin normal na kondisyon para sa [[temperatura]] asin [[presyon]].

An mga natural na metano iyo nakukua sa irarom nin daga asin sa irarom kan kadagatan, sagkod iyo napoporma sa parehong heyolohikal asin biyolohikal na mga proseso. An pinakadakulang gunuan nin metano iyo sa irarom kan kadagatan sa porma nin "methane clathrates". Kapag an metano naabot an luwas asin an atmospera, bistado na ini bilang atmosperikong metano.<ref name=":17">{{Cite journal|last1=Khalil|first1=M. A. K.|year=1999|title=Non-Co2 Greenhouse Gases in the Atmosphere|journal=Annual Review of Energy and the Environment|volume=24|pages=645–661|doi=10.1146/annurev.energy.24.1.645|doi-access=free}}</ref> An konsentrasyon kan metano sa atmospera kan Kinaban iyo naglangkaw nin harus 150% poon 1750, sagkod iyo na an 20% kan total na radyatibong pwersa gikan sa mga haloy asin nagsaralaksalak na greenhouse gases.<ref name="Technical summary2">{{cite web|url=http://www.grida.no/climate/ipcc_tar/wg1/017.htm|title=Technical summary|website=Climate Change 2001|publisher=United Nations Environment Programme|archive-url=https://web.archive.org/web/20110604120130/http://www.grida.no/climate/ipcc_tar/wg1/017.htm|archive-date=June 4, 2011|url-status=dead|df=mdy-all}}</ref> An metano iyo nadetek man sa ibang mga [[planeta]], arug kan Marte, na igwang implikasyon para sa astrobiyolohiya na pag-aadal.<ref name=":15">{{Cite journal|last1=Etiope|first1=Giuseppe|last2=Lollar|first2=Barbara Sherwood|date=2013|title=Abiotic Methane on Earth|journal=Reviews of Geophysics|volume=51|issue=2|pages=276–299|doi=10.1002/rog.20011|bibcode=2013RvGeo..51..276E}}</ref>

== Panluwas na takod ==
{{Commons|Methane}}
* [http://www.periodicvideos.com/videos/mv_methane.htm Methane] sa ''The Periodic Table of Videos'' (University of Nottingham)
* [http://www.inchem.org/documents/icsc/icsc/eics0291.htm International Chemical Safety Card 0291]
* [https://web.archive.org/web/20040206225737/https://marine.usgs.gov/fact-sheets/gas-hydrates/title.html Gas (Methane) Hydrates – A New Frontier] – United States Geological Survey
* {{cite journal|doi=10.1016/S0920-5861(00)00456-9|title=Catalytic conversion of methane to more useful chemicals and fuels: A challenge for the 21st century|journal=Catalysis Today|volume=63|issue=2–4|pages=165–174|year=2000|last1=Lunsford|first1=Jack H.}}
* [https://www.cdc.gov/niosh/mining/UserFiles/works/pdfs/2006-127.pdf CDC – Handbook for Methane Control in Mining]

== Toltolan ==
{{reflist}}
{{agham-poon}}
[[Kategorya:Organikong kimika]]
An metano (Ingles: methane;  o ) iyo sarong kompuwestong kimikal na may pormulang kimikal na CH4 (sarong atomo nin karbon sagkod apat na atomo nin hidroheno). Ini iyo sarong grupong-14 na hydride asin an pinakasimpleng alkane, sagkod iyo pangenot man na konstituente kan natural gas. An relatibong abundante kan metano sa Kinaban iyo minahimo saiya bilang sarong ekonomikal na panggatong, alagad an pagguno asin pag-ataman kaini iyo minatao nin teknikal na problema huli sa istadong gas kaini sa irarom nin normal na kondisyon para sa temperatura asin presyon.

An mga natural na metano iyo nakukua sa irarom nin daga asin sa irarom kan kadagatan, sagkod iyo napoporma sa parehong heyolohikal asin biyolohikal na mga proseso. An pinakadakulang gunuan nin metano iyo sa irarom kan kadagatan sa porma nin "methane clathrates". Kapag an metano naabot an luwas asin an atmospera, bistado na ini bilang atmosperikong metano. An konsentrasyon kan metano sa atmospera kan Kinaban iyo naglangkaw nin harus 150% poon 1750, sagkod iyo na an 20% kan total na radyatibong pwersa gikan sa mga haloy asin nagsaralaksalak na greenhouse gases. An metano iyo nadetek man sa ibang mga planeta, arug kan Marte, na igwang implikasyon para sa astrobiyolohiya na pag-aadal.

 Panluwas na takod 

 Methane sa The Periodic Table of Videos (University of Nottingham)
 International Chemical Safety Card 0291
 Gas (Methane) Hydrates – A New Frontier – United States Geological Survey
 
 CDC – Handbook for Methane Control in Mining

 Toltolan 

Kategorya:Organikong kimika