Parke kan Sofiyivka
{{Infobox pigpoprotektahan na lugar|name=Sofiyivka|iucn_category=IV|photo=13.Парк „Софіївка" з комплексом водойм, паркових будівель, споруд і скульптур.JPG|photo_caption=Plano kan parke
<!-- map -->|map=Ukraine|map_image=|map_size=|map_caption=|relief=<!-- location -->|location=Uman, Cherkasy Oblast, Ukraine|nearest_city=|nearest_town=|coordinates={{coord|48|45|51|N|30|14|37|E|scale:100000|display=inline,title}}|coords_ref=<!-- stats -->|length=|length_mi=|length_km=|width=|width_mi=|width_km=|area_km2=1.79|area_ref=|elevation=|elevation_avg=|elevation_min=|elevation_max=|dimensions=|designation=<!-- dates & info -->|authorized=1991|named_for=|visitation_num=500|visitation_year=|visitation_ref=|governing_body=National Academy of Sciences of Ukraine|administrator=<!-- website, embedded -->|website=[http://sofievka.org www.sofiyivka.org.ua]|embedded=}}

An '''Sofiyivsky Park''' ([[Ukrainian]]: Софіївський парк; [[:en:Polish|Polish]]: ''Park Zofiówka'') sarong [[:en:Arboretum|arboretum]] (klase nin botanikal na hardin) asin sarong siyentipikong institusyon kan Nasyunal na Akademya nin mga Syensya sa Ukraine (NASU Department of Biology). An parke yaon sa norteng parte kan Syudad nin [[:en:Uman|Uman]], [[:en:Cherkasy_Oblast|Cherkasy Oblast]] ([[:en:Central_Ukraine|Central Ukraine]]), harani sa Salog kan Kamianka. May mga lugar sa parke an nagpapagirumdom sa sarong Ingles na hardin. Ngunyan, an parke bisto bilang libangan, na taon-taon na dinadayo nin 500,000 mga bisita.

An Sofiyivka sarong magayon na palatandaan kan disenyo nin pagtanom sa kinaban sa kapinonan kan ika-19 siglo. An parke igwa nin sobra sa 2,000 klase nin kahoy asin tinanom (local sagkod hali sa ibang nasyon) kabali an taxodium (marsh cypress) Weymouth Pine, tulip tree, platanus, ginkgo, asin dakul pang iba.

Puon pa kan 1980, an direktor kan parke iyo an member-correspondent kan Academy of Sciences, doktor sa mga biolohikong syensya na si Ivan Kosenko. Kan 1985, pinangaranan an sadit na planeta #2259 nin "Sofiyivka" hali sa parkeng ini.   <sup class="noprint Inline-Template Template-Fact" style="white-space:nowrap;">&#x5B;''<span title="This claim needs references to reliable sources. (January 2015)">[[wikipedia: Kinaipuhan an Pag-init|citation needed]]</span>''&#x5D;</sup>

== Kasaysayan ==
[[Ladawan:Roslin_Stanisław_Szczęsny_Potocki.jpg|wala|thumb|185x185px|[[Stanisław Szczęsny Potocki]]]]
An Ingles na hardin binuo kan 1796 ni Konde [[Stanisław Szczęsny Potocki]], may halangkaw na katungdan sa Poland na nagtugdok liwat kan Uman pakatapos kan pag-aalsa kan mga parauma.<sup class="noprint Inline-Template Template-Fact" style="white-space:nowrap;">&#x5B;''<span title="This claim needs references to reliable sources. (January 2015)">[[wikipedia: Kinaipuhan an Pag-init|citation needed]]</span>''&#x5D;</sup> An syudad nin Uman kan panahon na idto kabtang kan [[Imperyo nin Rusya]]. An parke ipinangaran sa saiyang agom na Griyego na si [[:en:Sofia_Potocka|Sofia]]. Ini regalo ni Stanislaw Potocki sa saiyang agom sa kumpleanyo kaini.
[[Ladawan:Sofiivka_Logo.png|thumb|160x160px|Logo kan Sofiyivka]]
An gastos sa orihinal na parke kinakarkulong nasa 15 milyones na [[Polish Złoty|złoty]], dakulang kantidad sa panahon ngunyan. An mayor na nagkontrata iyo si [[:pl:Ludwik Metzell|Ludwik Metzel]], sarong inhinyerong militar sa Poland na nag-importar nin dakul na pambihirang tinanom hale sa bilog na Europa. Ginamit nya an lokal na mga serf bilang saiyang mayor na puwersa nin pagtrabaho. An daga para sa parke dai pang gayo pigtutugdukan asin igwa nin kadakulon na ampas asin nababanga kan salog kan Kamianka. An mayor na komposisyon kan parke yaon sana man sa may salog na may serye nin artipisyal na batang asin danaw, busay (an pinakahalangkaw 14m an langkaw), mga barat, salog kan Acheron na nasa irarom kan daga (laba-224m), burabod, asin iba pa. An pambukas na seremonya igdi pinanginutan ni [[Stanisław Tremecki|Stanisław Trembecki]], na nagsurat nin sarong rawitdawit na nag-oomaw sa parke asin sa kinuanan kan ngaran kaini. An parke pigdekorasyunan nin magkapirang iskultura, kadaklan mga antigo, asin mga artipisyal na ampas, mga groto, asin mga gazebo. An parke pigkumpiska hali sa pribadong pagsasadiri pakatapos kan Nobyembreng Pag-aalsa sa Poland kan 1832 asin inilipat sa Opisyal na Chamber kan Kiev. Kan taon man sanang idto iprinisentar ni [[Nikolai I]] an parke sa saiyang agom na si [[Alexandra Feodorovna]]. Kan 1836-59, an parke rugaring kan Administrasyon kan Military Settlements asin mayor na pigbago.

Saro ini sa mga parkeng bisto sa bilog na kinaban. Kadakol magayon na mahihiling sa parkeng ini arog kan mga busay, burabod, danaw, sagkod hardin na gibo sa gapo. Saro ini sa pinakabantog na halimbawa kan disenyo kan hardin sa Europa sa huring kabtang kan ika-18 o kapinonan kan ika-19 siglo na priniserbar sagkod ngunyan.

An Parke kan Sofiyivsky pigpangaranan na saro sa Seven Wonders kan Ukraine kan 21 Agosto 2007, basado sa pagboto kan mga eksperto asin komunidad sa Internet.

== Mga tanawon sa parke ==
Sa orihinal na ideya kan arkitekto, an parke nag-iilustrar nin iba-ibang parte kan mga tula ni [[Homero|Homer]] na [[Odisea|Odyssey]] asin [[Iliada|Iliad]].
[[Ladawan:Sofievka11.JPG|thumb|Entrada]]

=== Sur na parte ===
Nagpupuon an parke sa mayor na entrada kaini sa dalan kan Sadova. Nagpupuon an tahaw na agihan pakatapos kan mayor na entrada. An mga tore sa entrada na itinugdok kan 1850-1852, yaun pa sagkod ngunyan. Sarong service center para sa mga turista, na ngunyan inaapod nang "The House of Science Art", an mahihiling harani digdi. An edipisyong ini may orihinal na arkitektura na igwang tanawan sa itaas. Pwera sa museo, an edipisyo igwa man nin hotel, kakanan, asin sauna. Sa haloy na panahon an entrada kan parke igwang nakatanom na mga Black Poplar (puno na may pormang triangle). Hali sa parke kan "Sofiyivka", ining mga puno na ini naging sikat sa bilog na Imperyo kan Rusya. Bago an 1996, sa toong parte kan entrada, sarong sadit na museo an mahihiling. Ini itinugdok kan 1957 asin ginamit bilang laboratoryo. Pakatapos kan 1980 ini ginibong museo asin ginibong giya kan tren. Kan 1996 an gabos na naka-eksibit inilipat sa administrative building. Sa dating kinamumugtakan kan museo mahihiling ngunyan an mga ampas na gibo sa granite asin sarong sadit na "Geneva lake" na nagluwas digdi kan 1930s.

Pasiring sa danaw kan Geneva, sarong sadit na gazebo an itinugdok para sa gwardyang suldados. An porma kan gazebo garo kabute, kaya an apod sa parteng ini sa too kan entrada iyo an 'Mushroom'. An gazebo inayos kan 1994.
[[Ladawan:Yman_116.jpg|wala|thumb|An Assembly Square asin an  Ionian Sea (sa harayo iyo an Snake Fountain sagkod an Flora Pavilion)]]

=== Parteng tahaw ===
An komposisyon kan tahaw na parte kan Sofiyivka sa Ukarine ibinase sa mga pangyayari sa mitolohiya kan Suanoy na Gresya sagkod Roma, asin an ibang lugar inarog man sa iniistaran kan mga Griyegong dyos, mga heroe, parasurat asin pilosopo. An Thunder grotto (an groto ni Calypso) sarong agihan kan kinukuanan nin tubig. An parteng ini pigdekorasyunan nin estatwa ni Hermes asin Venus.

Sa subangan kan estatwa ni Kupido sa walang parte mahihiling an hagyanan na gibo sa granite na paduman sa mga groto kan Loketek asin Nut. Ginibo an mga ini sa inot na parte nin pagkonstrohir kan parke kan Sofiyivka sa Ukraine.

An Nut Grotto mahihiling sa toong parte. Ini an nagkompleto kan komposisyon kan Valley giants. <ref>{{Cite web|url=http://unknownukraine.com/sofiyivsky-park-uman-history-architecture-objects/|title=Sofiyivsky Park in Uman: History, architecture, objects &#124; Ineteresting about Ukraine|website=unknownukraine.com|date=2 February 2015}}</ref>

== Mga Ladawan ==
<gallery widths="133px" heights="130px">
Ladawan:1._Партерний_амфітеатр_(Тераса_троянд),_(Умань).JPG
Ladawan:Аполлон_Флорентійський.jpg
Ladawan:Рожевий_павільйон._Panorama.jpg
Ladawan:Місток_в_парку.jpg
Ladawan:3.5._Тераса_Бельв’ю_(Гвинтова_гірка)_P1260422.jpg
Ladawan:4._Крітський_лабіринт,_(парк_«Софіївка»),_Умань.JPG
Ladawan:(Левовий_ґрот,_Громовий_ґрот)_P1260593_Ґрот_Каліпсо.jpg
</gallery>

== Hilingon pa ==

* [[Anna Kuzemko]]

== Reperensya ==
{{Reflist}}

== Panluwas na mga link ==

* {{commons category-inline}}
* {{Official website|http://sofievka.org}}
* [http://www.mapofukraine.net/uman/map-of-sofievka-park-in-uman.html Map of Sofiyivsky park in Uman] - detalyadong 3D map kan parke kan Sofievka sa www.mapofukraine.net
* [http://www.wumag.kiev.ua/index2.php?param=pgs20033/36 History of Park]
* (in Polish) [http://dir.icm.edu.pl/pl/Slownik_geograficzny/Tom_XIV/657 Zofiówka] in the [[:en:Geographical_Dictionary_of_the_Kingdom_of_Poland|Geographical Dictionary of the Kingdom of Poland]] (1895)
[[Kategorya:Mga tagboan sa Wikidata]]
An Sofiyivsky Park (Ukrainian: Софіївський парк; Polish: Park Zofiówka) sarong arboretum (klase nin botanikal na hardin) asin sarong siyentipikong institusyon kan Nasyunal na Akademya nin mga Syensya sa Ukraine (NASU Department of Biology). An parke yaon sa norteng parte kan Syudad nin Uman, Cherkasy Oblast (Central Ukraine), harani sa Salog kan Kamianka. May mga lugar sa parke an nagpapagirumdom sa sarong Ingles na hardin. Ngunyan, an parke bisto bilang libangan, na taon-taon na dinadayo nin 500,000 mga bisita.

An Sofiyivka sarong magayon na palatandaan kan disenyo nin pagtanom sa kinaban sa kapinonan kan ika-19 siglo. An parke igwa nin sobra sa 2,000 klase nin kahoy asin tinanom (local sagkod hali sa ibang nasyon) kabali an taxodium (marsh cypress) Weymouth Pine, tulip tree, platanus, ginkgo, asin dakul pang iba.

Puon pa kan 1980, an direktor kan parke iyo an member-correspondent kan Academy of Sciences, doktor sa mga biolohikong syensya na si Ivan Kosenko. Kan 1985, pinangaranan an sadit na planeta #2259 nin "Sofiyivka" hali sa parkeng ini.   [citation needed]

 Kasaysayan 
wala|thumb|185x185px|Stanisław Szczęsny Potocki
An Ingles na hardin binuo kan 1796 ni Konde Stanisław Szczęsny Potocki, may halangkaw na katungdan sa Poland na nagtugdok liwat kan Uman pakatapos kan pag-aalsa kan mga parauma.[citation needed] An syudad nin Uman kan panahon na idto kabtang kan Imperyo nin Rusya. An parke ipinangaran sa saiyang agom na Griyego na si Sofia. Ini regalo ni Stanislaw Potocki sa saiyang agom sa kumpleanyo kaini.
thumb|160x160px|Logo kan Sofiyivka
An gastos sa orihinal na parke kinakarkulong nasa 15 milyones na złoty, dakulang kantidad sa panahon ngunyan. An mayor na nagkontrata iyo si Ludwik Metzel, sarong inhinyerong militar sa Poland na nag-importar nin dakul na pambihirang tinanom hale sa bilog na Europa. Ginamit nya an lokal na mga serf bilang saiyang mayor na puwersa nin pagtrabaho. An daga para sa parke dai pang gayo pigtutugdukan asin igwa nin kadakulon na ampas asin nababanga kan salog kan Kamianka. An mayor na komposisyon kan parke yaon sana man sa may salog na may serye nin artipisyal na batang asin danaw, busay (an pinakahalangkaw 14m an langkaw), mga barat, salog kan Acheron na nasa irarom kan daga (laba-224m), burabod, asin iba pa. An pambukas na seremonya igdi pinanginutan ni Stanisław Trembecki, na nagsurat nin sarong rawitdawit na nag-oomaw sa parke asin sa kinuanan kan ngaran kaini. An parke pigdekorasyunan nin magkapirang iskultura, kadaklan mga antigo, asin mga artipisyal na ampas, mga groto, asin mga gazebo. An parke pigkumpiska hali sa pribadong pagsasadiri pakatapos kan Nobyembreng Pag-aalsa sa Poland kan 1832 asin inilipat sa Opisyal na Chamber kan Kiev. Kan taon man sanang idto iprinisentar ni Nikolai I an parke sa saiyang agom na si Alexandra Feodorovna. Kan 1836-59, an parke rugaring kan Administrasyon kan Military Settlements asin mayor na pigbago.

Saro ini sa mga parkeng bisto sa bilog na kinaban. Kadakol magayon na mahihiling sa parkeng ini arog kan mga busay, burabod, danaw, sagkod hardin na gibo sa gapo. Saro ini sa pinakabantog na halimbawa kan disenyo kan hardin sa Europa sa huring kabtang kan ika-18 o kapinonan kan ika-19 siglo na priniserbar sagkod ngunyan.

An Parke kan Sofiyivsky pigpangaranan na saro sa Seven Wonders kan Ukraine kan 21 Agosto 2007, basado sa pagboto kan mga eksperto asin komunidad sa Internet.

 Mga tanawon sa parke 
Sa orihinal na ideya kan arkitekto, an parke nag-iilustrar nin iba-ibang parte kan mga tula ni Homer na Odyssey asin Iliad.
thumb|Entrada

 Sur na parte 
Nagpupuon an parke sa mayor na entrada kaini sa dalan kan Sadova. Nagpupuon an tahaw na agihan pakatapos kan mayor na entrada. An mga tore sa entrada na itinugdok kan 1850-1852, yaun pa sagkod ngunyan. Sarong service center para sa mga turista, na ngunyan inaapod nang "The House of Science Art", an mahihiling harani digdi. An edipisyong ini may orihinal na arkitektura na igwang tanawan sa itaas. Pwera sa museo, an edipisyo igwa man nin hotel, kakanan, asin sauna. Sa haloy na panahon an entrada kan parke igwang nakatanom na mga Black Poplar (puno na may pormang triangle). Hali sa parke kan "Sofiyivka", ining mga puno na ini naging sikat sa bilog na Imperyo kan Rusya. Bago an 1996, sa toong parte kan entrada, sarong sadit na museo an mahihiling. Ini itinugdok kan 1957 asin ginamit bilang laboratoryo. Pakatapos kan 1980 ini ginibong museo asin ginibong giya kan tren. Kan 1996 an gabos na naka-eksibit inilipat sa administrative building. Sa dating kinamumugtakan kan museo mahihiling ngunyan an mga ampas na gibo sa granite asin sarong sadit na "Geneva lake" na nagluwas digdi kan 1930s.

Pasiring sa danaw kan Geneva, sarong sadit na gazebo an itinugdok para sa gwardyang suldados. An porma kan gazebo garo kabute, kaya an apod sa parteng ini sa too kan entrada iyo an 'Mushroom'. An gazebo inayos kan 1994.
wala|thumb|An Assembly Square asin an  Ionian Sea (sa harayo iyo an Snake Fountain sagkod an Flora Pavilion)

 Parteng tahaw 
An komposisyon kan tahaw na parte kan Sofiyivka sa Ukarine ibinase sa mga pangyayari sa mitolohiya kan Suanoy na Gresya sagkod Roma, asin an ibang lugar inarog man sa iniistaran kan mga Griyegong dyos, mga heroe, parasurat asin pilosopo. An Thunder grotto (an groto ni Calypso) sarong agihan kan kinukuanan nin tubig. An parteng ini pigdekorasyunan nin estatwa ni Hermes asin Venus.

Sa subangan kan estatwa ni Kupido sa walang parte mahihiling an hagyanan na gibo sa granite na paduman sa mga groto kan Loketek asin Nut. Ginibo an mga ini sa inot na parte nin pagkonstrohir kan parke kan Sofiyivka sa Ukraine.

An Nut Grotto mahihiling sa toong parte. Ini an nagkompleto kan komposisyon kan Valley giants. 

 Mga Ladawan 

 Hilingon pa 

 Anna Kuzemko

 Reperensya 

 Panluwas na mga link 

 
 
 Map of Sofiyivsky park in Uman - detalyadong 3D map kan parke kan Sofievka sa www.mapofukraine.net
 History of Park
 (in Polish) Zofiówka in the Geographical Dictionary of the Kingdom of Poland (1895)
Kategorya:Mga tagboan sa Wikidata