Espiridiona Bonifacio
{{Infobox person
| name        = Espiridonia Bonifacio
| image       = 
| caption     = 
| birth_date  = {{birth date|1872|5|1}} 
| birth_place = [[Tondo, Manila]], [[Captaincy General of the Philippines]]
| death_date  = {{death date and age|1956|5|26|1872|5|1}} 
| death_place = [[Paco, Manila]], Filipinas
| resting_place = [[Manila South Cemetery]]
| nationality = [[Philippines|Filipino]]
| known_for   = [[Rebolusyon Filipinas]]
| spouse      = {{marriage|[[Teodoro Plata]]|1893|1896|reason=d.}}
| party       = [[Katipunan]]
| other_names = Doña Nonay
}}
Si '''Espiridiona Bonifacio y de Castro''' (Mayo 1, 1872 &ndash; Mayo 26, 1956) sarong [[Filipinas|Filipino]]ng [[Katipunan|Katipunera]]. Siya an saro sa enot na babaeng nagin myembro sa Confederacion tinugdas kan saiyang matuang rugang na si [[Andres Bonifacio]]. An iba pa niyang mga tugang nagbarali man iyo sinda  [[Ciriaco Bonifacio|Ciriaco]] asin [[Procopio Bonifacio]].

==Likod-tanaw kan pamilya==
Si Bonifacio namundag sa  [[Tondo, Manila|Tondo]], [[Manila]]. An ama niya si Santiago Bonifacio nin [[Taguig]], sastre na nagsirbeng teniente mayor kan Tondo, Manila. An ina niya iyo si Catalina de Castro, tubong [[Cabangan, Zambales]],  mestisa ipinangaki nin Kastilang ama asin Filipino-Tsinong ina na supervisor sa sarong pabrika nin sigarilyo. Siya an ikaapat sa magturugang. An mga tugang niya iyo sinda Andrés, Ciriaco, Procopio, Troadio asin Maxima.

==Buhay niya==
An gaha' niya poon pa kan daragita siya “Nonay”; an saiyang mga makuapo inaapod pa siyang Lola Nonay. Siya nagbali sa rebolusyon tin-edyer pa siya, nag'iiba sa grupo o sa mga tugang niya maski saen man magduruman. Saiyang tinatago an mga bala sa sinapna' asin mga badil sa irarom kan saiyang palda. An saiyang mga magurang iyo ''de facto'' an saiyang mga matuang tugang. Siya iyo an nag'aasikaso sa mga lugadan na Katipunero asin iyo an nagluluto para sainda.<ref>{{Cite web|url=http://www.rappler.com/nation/44767-family-tree-andres-bonifacio|title = A family tree: Where are Andres Bonifacio's descendants?|date = 30 November 2013}}</ref>

==Paglaog sa Katipunan==
An sanga kan kababaihan sa [[Katipunan]] nabilog kan Hulyo 1893. Igwa sanang mga 30 babae an kaapil sa Katipunan, limitado sa mga agom, mga aki asin kapinsanan kan mga Katipunero.

==Saiyang agoniya==
An magturugang na Bonifacio nailong lubos sa mga hubin pang mga edad asin si Andres an napiritan mag'asikaso sa mga tugang niya. Si Nonay, bilang tinedyer, sarig nanggad sa mga matua niyang tugang. An gabos na mga tugang niyang matua anas imbwelto sa pakitusay na armado.<ref>{{Cite web|url=http://www.rappler.com/move-ph/44766-lola-nonay-espiridiona-bonifacio|title=The agony of Lola Nonay, the Supremo's sister|date=30 November 2013}}</ref>

===Pag'agom===
Kann 1893, sa edad na desisiete anyos, saiyang naagom si [[Teodoro Plata]], saro sa kagtugdas kan Katipunan. Siya nabalo kan an agom niya binitay sa Bagumbayan kan mga Kastila pakadiskubre kan Katipunan kan 1896.

===Kagadanan===
Siya nagadan kan Mayo 26, 1956, in [[Paco, Manila]], asin ilinubong sa [[Manila South Cemetery]].

==Sa kultura popular==
* Ipigladawan ni [[Isabel Oli]] sa 2014 na pelikula, ''[[Bonifacio: Ang Unang Pangulo]]''.

==Hilnga man==
* [[Melchora Aquino]]
* [[Hilaria Aguinaldo]]
* [[Trinidad Tecson]]
* [[Gregoria de Jesús]]
* [[Agueda Kahabagan]]
* [[Agueda Esteban]]
* [[Nazaria Lagos]]
* [[Teresa Magbanua]]
* [[Marina Dizon]]
* [[Patrocinio Gamboa]]

==Toltolan==
{{Reflist}}

{{Philippine Revolution}}
{{Authority control}}

{{DEFAULTSORT:Bonifacio, Espiridiona}}
[[Kategorya:Mga 1872 na kamundagan]]
[[Kategorya:Mga 1956 na kagadanan]]
[[Kategorya:Mga Filipinong may dugong Insik ginikanan]]
[[Kategorya Mga Filipinong rebolusyonaryo]]
[[Kategorya:Mga Filipinong may dugong Espanyol ginikanan]]
[[Kategorya:Mga Myembro sa Katipunan]]
[[Kategorya:Mga Tawong haleng Tondo, Manila]]
[[Kategorya:Mga Personahe imbwelto sa Rebolusyon Filipinas]]
[[Kategorya:Mga Ilinubong sa Manila South Cemetery]]
`
Si Espiridiona Bonifacio y de Castro (Mayo 1, 1872 – Mayo 26, 1956) sarong Filipinong Katipunera. Siya an saro sa enot na babaeng nagin myembro sa Confederacion tinugdas kan saiyang matuang rugang na si Andres Bonifacio. An iba pa niyang mga tugang nagbarali man iyo sinda  Ciriaco asin Procopio Bonifacio.

Likod-tanaw kan pamilya
Si Bonifacio namundag sa  Tondo, Manila. An ama niya si Santiago Bonifacio nin Taguig, sastre na nagsirbeng teniente mayor kan Tondo, Manila. An ina niya iyo si Catalina de Castro, tubong Cabangan, Zambales,  mestisa ipinangaki nin Kastilang ama asin Filipino-Tsinong ina na supervisor sa sarong pabrika nin sigarilyo. Siya an ikaapat sa magturugang. An mga tugang niya iyo sinda Andrés, Ciriaco, Procopio, Troadio asin Maxima.

Buhay niya
An gaha' niya poon pa kan daragita siya “Nonay”; an saiyang mga makuapo inaapod pa siyang Lola Nonay. Siya nagbali sa rebolusyon tin-edyer pa siya, nag'iiba sa grupo o sa mga tugang niya maski saen man magduruman. Saiyang tinatago an mga bala sa sinapna' asin mga badil sa irarom kan saiyang palda. An saiyang mga magurang iyo de facto an saiyang mga matuang tugang. Siya iyo an nag'aasikaso sa mga lugadan na Katipunero asin iyo an nagluluto para sainda.

Paglaog sa Katipunan
An sanga kan kababaihan sa Katipunan nabilog kan Hulyo 1893. Igwa sanang mga 30 babae an kaapil sa Katipunan, limitado sa mga agom, mga aki asin kapinsanan kan mga Katipunero.

Saiyang agoniya
An magturugang na Bonifacio nailong lubos sa mga hubin pang mga edad asin si Andres an napiritan mag'asikaso sa mga tugang niya. Si Nonay, bilang tinedyer, sarig nanggad sa mga matua niyang tugang. An gabos na mga tugang niyang matua anas imbwelto sa pakitusay na armado.

Pag'agom
Kann 1893, sa edad na desisiete anyos, saiyang naagom si Teodoro Plata, saro sa kagtugdas kan Katipunan. Siya nabalo kan an agom niya binitay sa Bagumbayan kan mga Kastila pakadiskubre kan Katipunan kan 1896.

Kagadanan
Siya nagadan kan Mayo 26, 1956, in Paco, Manila, asin ilinubong sa Manila South Cemetery.

Sa kultura popular
 Ipigladawan ni Isabel Oli sa 2014 na pelikula, Bonifacio: Ang Unang Pangulo.

Hilnga man
 Melchora Aquino
 Hilaria Aguinaldo
 Trinidad Tecson
 Gregoria de Jesús
 Agueda Kahabagan
 Agueda Esteban
 Nazaria Lagos
 Teresa Magbanua
 Marina Dizon
 Patrocinio Gamboa

Toltolan

Kategorya:Mga 1872 na kamundagan
Kategorya:Mga 1956 na kagadanan
Kategorya:Mga Filipinong may dugong Insik ginikanan
Kategorya Mga Filipinong rebolusyonaryo
Kategorya:Mga Filipinong may dugong Espanyol ginikanan
Kategorya:Mga Myembro sa Katipunan
Kategorya:Mga Tawong haleng Tondo, Manila
Kategorya:Mga Personahe imbwelto sa Rebolusyon Filipinas
Kategorya:Mga Ilinubong sa Manila South Cemetery
`