Eroplano
[[File:P-51 Mustang edit1.jpg|thumb|[[North American P-51 Mustang]], sarong erokraptong panlaban kan [[World War II]]]]
[[File:First flight2.jpg|thumb|An inot na layog kan sarong eroplano, an [[Wright Flyer]] kan Desyembre 17, 1903]]
[[File:ANA 777-300 Taking off from JFK.jpg|thumb|Sarong [[All Nippon Airways]] [[Boeing 777-300ER]] na naglayog gikan sa [[John F. Kennedy International Airport|New York JFK Airport]]]]
An '''eroplano''' iyo an sarong [[lunadan]] na panduros na pinapaandar nin makina nin eroplano, propeller, o makina sa rocket. An mga eroplano manlaenlaen an sokol, korte, asin konpigurasyon kan [[pakpak]]. Kaiba sa mahiwas na spectrum nin mga kasangkapan para sa mga eroplano an pag-aling-aling, transportasyon nin mga produkto asin tawo, militar, asin pagsiyasat. Sa bilog na kinaban, an komersyal na abyasyon nagdadara nin labing apat na bilyon na pasahero taon-taon sa mga airliner asin nagdadara nin labing 200 bilyones na tonelada-kilometro nin kargamento taon-taon, na mayo pang 1% kan pagtransportar nin kargamento sa kinaban.<ref>{{Cite news|date=January 18, 2018|title=Global air traffic hits new record|url=https://www.channelnewsasia.com/news/world/global-air-traffic-hits-new-record-9871730|accessdate=November 22, 2022|archivedate=January 3, 2021|archiveurl=https://web.archive.org/web/20210103124735/https://www.channelnewsasia.com/news/world/global-air-traffic-hits-new-record-9871730}}</ref><ref name=":1">Measured in RTKs—an RTK is one tonne of revenue freight carried one kilometer.</ref> An kadaklan na eroplano pinapalayog nin sarong [[piloto]] na nakasakay sa eroplano, alagad an nagkapira dinisenyo na palayugon nin remot o kontrolon nin kompyuter arog baga nin mga drones.

An magtugang na Wright nag'imbento asin nagpalayog kan enot na eroplano kan 1903, minimidbid bilang "an enot na nag'ataman asin nagkokontrol kan urog na magabat-kisa-duros na paglayog". Nagtugdok sinda kan mga isinurat ni George Cayley na kaidto pang 1799, kan maitugdas niya an konsepto kan modernong eroplano (asin kan huri nagtugdok nin mga modelo asin mga matrayumpong pampasaherong gliders) asin an trabaho kan Aleman na payunir na si Otto Lilienthal, na, sa pag-ultanan kan 1867 asin 1896, nag-adal man nin heavier-than-air na paglayog.<ref name="auto">[https://archive.today/20120723034932/https://www.britannica.com/EBchecked/topic/100795/Sir-George-Cayley-6th-Baronet "Cayley, Sir George: Encyclopædia Britannica 2007"]. ''Encyclopædia Britannica Online'', 25 August 2007.</ref> An mga pagprobar ni Lilienthal sa paglayog kan 1891 iyo an ibinibilang na kapinonan kan paglayog nin tawo.
Kasunod kan limitadong paggamit kaiyan sa Guerra Mundial I, an teknolohiya nin eroplano padagos na nagtalubo. Nagkaigwa nin presensya an mga eroplano sa gabos na darakulang ralaban kan Giyera Mundial II. An enot na eroplanong jet iyo an Aleman na Heinkel He 178 kan 1939. An enot na jet airliner iyo an de Havilland Comet, iinintrodusir kan 1952. An Boeing 707, an kaenot-enoteng matrayumpong komersyal na jet, nasa komersyal na paglilingkod sa laog nin labing 50 taon, poon kan 1958 sagkod sa haros 2013.

== Toltolan ==
{{reflist}}
{{stub}}
thumb|An inot na layog kan sarong eroplano, an Wright Flyer kan Desyembre 17, 1903
thumb|Sarong All Nippon Airways Boeing 777-300ER na naglayog gikan sa New York JFK Airport
An eroplano iyo an sarong lunadan na panduros na pinapaandar nin makina nin eroplano, propeller, o makina sa rocket. An mga eroplano manlaenlaen an sokol, korte, asin konpigurasyon kan pakpak. Kaiba sa mahiwas na spectrum nin mga kasangkapan para sa mga eroplano an pag-aling-aling, transportasyon nin mga produkto asin tawo, militar, asin pagsiyasat. Sa bilog na kinaban, an komersyal na abyasyon nagdadara nin labing apat na bilyon na pasahero taon-taon sa mga airliner asin nagdadara nin labing 200 bilyones na tonelada-kilometro nin kargamento taon-taon, na mayo pang 1% kan pagtransportar nin kargamento sa kinaban.Measured in RTKs—an RTK is one tonne of revenue freight carried one kilometer. An kadaklan na eroplano pinapalayog nin sarong piloto na nakasakay sa eroplano, alagad an nagkapira dinisenyo na palayugon nin remot o kontrolon nin kompyuter arog baga nin mga drones.

An magtugang na Wright nag'imbento asin nagpalayog kan enot na eroplano kan 1903, minimidbid bilang "an enot na nag'ataman asin nagkokontrol kan urog na magabat-kisa-duros na paglayog". Nagtugdok sinda kan mga isinurat ni George Cayley na kaidto pang 1799, kan maitugdas niya an konsepto kan modernong eroplano (asin kan huri nagtugdok nin mga modelo asin mga matrayumpong pampasaherong gliders) asin an trabaho kan Aleman na payunir na si Otto Lilienthal, na, sa pag-ultanan kan 1867 asin 1896, nag-adal man nin heavier-than-air na paglayog."Cayley, Sir George: Encyclopædia Britannica 2007". Encyclopædia Britannica Online, 25 August 2007. An mga pagprobar ni Lilienthal sa paglayog kan 1891 iyo an ibinibilang na kapinonan kan paglayog nin tawo.
Kasunod kan limitadong paggamit kaiyan sa Guerra Mundial I, an teknolohiya nin eroplano padagos na nagtalubo. Nagkaigwa nin presensya an mga eroplano sa gabos na darakulang ralaban kan Giyera Mundial II. An enot na eroplanong jet iyo an Aleman na Heinkel He 178 kan 1939. An enot na jet airliner iyo an de Havilland Comet, iinintrodusir kan 1952. An Boeing 707, an kaenot-enoteng matrayumpong komersyal na jet, nasa komersyal na paglilingkod sa laog nin labing 50 taon, poon kan 1958 sagkod sa haros 2013.

 Toltolan