Buringkantada
[[Ladawan:Philip Burne-Jones - The Vampire.jpg|thumb|''The Vampire'', ni [[Philip Burne-Jones]], 1897]]

An '''bampira''' o '''buringkantada''' iyo an sarong eroestorya sanang linalang na nabubuhay sa paagi kan pagkakan kan pwersa nin buhay (sa kabilogan sa porma nin dugo) kan nabubuhay. Sa suanoy na mga [[Europeo]], an mga bampira dai nagagadan na mga linalang na parateng nagbibisita sa mga namomotan asin nagcausa nin mga remalaso o kagadanan sa pagtaraed na iniistaran ninda mantang sinda buhay pa. Sinda nagsulot nin mga sapatos asin parateng ilinaladawan na daing kontrol asin maringis o madiklom na lalawgon, ngonyan laen na marhay sa daing kontrol, malungsing bampira na an petsa poon pa kan kapinonan kan ika - 19 siglo. An entidad na bampira irinekord na sa mga kultura sa bilog na kinaban; An terminong bampira bantogan sa Solnopan na Europa pakatapos nin mga bareta manongod sa ika - 18 siglo na mass hysteria nin sarong bago an pag - eksister na paniniwala sa Balkanes asin Sirangan na Europa na sa nagkapirang kaso nagresulta sa mga bangkay asin an mga tawong inaakusaran nin vampirismo. An lokal na mga grupo sa Sirangan na Europa midbid man sa laen - laen na ngaran, arog baga nin shtriga sa Albania, vrykolakas sa Grecia asin strigoi sa Romania.

Sa modernong panahon, an bampira kadaklan pigtutubudan na sarong eroestorya sanang entidad, maski ngani an paniniwala sa kaagid na mga bampirikong linalang (arog kan chupacabra) nagdadanay pa sa ibang kultura. An amay na paniniwala sa mga bampira kun minsan iinaatribwir sa kamangmangan kan proseso nin pagdekomposisyon kan hawak pagkagadan asin kun paano an mga tawo sa mga sosyedad bago kan panahon pinagmamaigotan na ipangatanosan ini, na nagmukna kan pigura kan mga bampira tanganing ipaliwanag an mga misteryo nin kagadanan. An [[Porphyria]] ikinonektar sa mga leyenda nin vampirismo kan 1985 asin nakaresibi nin dakol na pagkalantad sa media, alagad poon kaidto hinale na sa kadaklan.<ref>{{cite magazine|url=https://www.scientificamerican.com/article/born-to-the-purple-the-st/|title=Born to the Purple: the Story of Porphyria |last=Lane |first=Nick |author-link=Nick Lane |date=16 December 2002 |magazine=[[Scientific American]] |publisher=[[Springer Nature]]|location=New York City|archive-url=https://web.archive.org/web/20170126142231/https://www.scientificamerican.com/article/born-to-the-purple-the-st/|archive-date=26 January 2017|url-status=live|access-date=26 January 2017}}</ref>

An karismatiko asin sopistikadong bampira kan modernong osipon namundag kan 1819 sa publikasyon na "The Vampyre" kan Ingles na parasurat na si John Polidori; an estorya mapangganang marhay asin iyo man nanggad an pinakamaimpluwensiang trabaho kan enot na mga taon kan ika - 19 siglo. Nagigirumdoman an nobela ni Bram Stoker kan 1897 na Dracula bilang nobelang quintessential na nobelang dapit sa bampira asin nagtao nin basehan sa modernong osipon na dapit sa bampira, dawa ngani ipinublikar iyan pakatapos na an kapwa niya autor na si Joseph Sheridan Le Fanu's 1872 nobelang Carmilla. An kapangganahan kan librong ini nakapukaw nin napapalaen na genre, na popular pa kaidtong ika - 21 siglo, na may mga libro, pelikula, pasale sa telebisyon, asin video game. Poon kaidto an bampira nagin nang nangingibabaw na personahe sa horror na genre.

== Toltolan ==
{{reflist}}
{{stub}}
An bampira o buringkantada iyo an sarong eroestorya sanang linalang na nabubuhay sa paagi kan pagkakan kan pwersa nin buhay (sa kabilogan sa porma nin dugo) kan nabubuhay. Sa suanoy na mga Europeo, an mga bampira dai nagagadan na mga linalang na parateng nagbibisita sa mga namomotan asin nagcausa nin mga remalaso o kagadanan sa pagtaraed na iniistaran ninda mantang sinda buhay pa. Sinda nagsulot nin mga sapatos asin parateng ilinaladawan na daing kontrol asin maringis o madiklom na lalawgon, ngonyan laen na marhay sa daing kontrol, malungsing bampira na an petsa poon pa kan kapinonan kan ika - 19 siglo. An entidad na bampira irinekord na sa mga kultura sa bilog na kinaban; An terminong bampira bantogan sa Solnopan na Europa pakatapos nin mga bareta manongod sa ika - 18 siglo na mass hysteria nin sarong bago an pag - eksister na paniniwala sa Balkanes asin Sirangan na Europa na sa nagkapirang kaso nagresulta sa mga bangkay asin an mga tawong inaakusaran nin vampirismo. An lokal na mga grupo sa Sirangan na Europa midbid man sa laen - laen na ngaran, arog baga nin shtriga sa Albania, vrykolakas sa Grecia asin strigoi sa Romania.

Sa modernong panahon, an bampira kadaklan pigtutubudan na sarong eroestorya sanang entidad, maski ngani an paniniwala sa kaagid na mga bampirikong linalang (arog kan chupacabra) nagdadanay pa sa ibang kultura. An amay na paniniwala sa mga bampira kun minsan iinaatribwir sa kamangmangan kan proseso nin pagdekomposisyon kan hawak pagkagadan asin kun paano an mga tawo sa mga sosyedad bago kan panahon pinagmamaigotan na ipangatanosan ini, na nagmukna kan pigura kan mga bampira tanganing ipaliwanag an mga misteryo nin kagadanan. An Porphyria ikinonektar sa mga leyenda nin vampirismo kan 1985 asin nakaresibi nin dakol na pagkalantad sa media, alagad poon kaidto hinale na sa kadaklan.

An karismatiko asin sopistikadong bampira kan modernong osipon namundag kan 1819 sa publikasyon na "The Vampyre" kan Ingles na parasurat na si John Polidori; an estorya mapangganang marhay asin iyo man nanggad an pinakamaimpluwensiang trabaho kan enot na mga taon kan ika - 19 siglo. Nagigirumdoman an nobela ni Bram Stoker kan 1897 na Dracula bilang nobelang quintessential na nobelang dapit sa bampira asin nagtao nin basehan sa modernong osipon na dapit sa bampira, dawa ngani ipinublikar iyan pakatapos na an kapwa niya autor na si Joseph Sheridan Le Fanu's 1872 nobelang Carmilla. An kapangganahan kan librong ini nakapukaw nin napapalaen na genre, na popular pa kaidtong ika - 21 siglo, na may mga libro, pelikula, pasale sa telebisyon, asin video game. Poon kaidto an bampira nagin nang nangingibabaw na personahe sa horror na genre.

 Toltolan