Tataramon na Filipino
{{About|nasyunal asin opisyalmenteng tataramon kan Filipinas|pankagabsang mga tataramon na tinataram sa Filipinas|mga tataramon kan Filipinas}}{{Infobox language
|name=Filipino
|altname=Tataramon na Filipino
|nativename=Wikang Filipino
|pronunciation={{IPA-tl|wɪ'kɐŋ ˌfiːliˈpiːno|}}
|states=[[Filipinas]]
|speakers=45 milyon [[Ikaduwang Tataramon|L2]] na mga parataram
|date=2013
|ref=e18
|familycolor=Austronesyo
|fam2=[[Mga tataramon na Malayo-Polinesyo|Malayo-Polinesyo]]
|fam3=[[Mga tataramon na Filipino|Filipino]]
|fam4=[[Mga tataramon na Sentral Filipino|Sentral Filipino]]
|fam5=[[Tataramon na Tagalog|Tagalog]]
|script=[[Iskriturang Latin|Latin]] ([[Alpabetong Filipino]])<br />[[Braille na Filipino]]
|nation= {{PHI}}
|agency=[[Komisyon sa Wikang Filipino]]
|iso2=fil
|iso3=fil
|lingua=31-CKA-aa
| map = Tagalosphere.png
|mapsize=310px
|mapcaption =
{{legend|#FF0000|Mga nasyon na dae mababa sa 500,000–1,000,000 na mga parataram}}
{{legend|#FA8077|Mga nasyon na dae mababa sa 100,000 na mga parataram}}
{{legend|#FFC0CB|Mga nasyon kun saen tinataram ini sa mga minor na mga Komunidad}}
|notice=IPA
|glotto=fili1244
|glottorefname=Filipino
}}

An '''tataramon na Filipino''' ({{IPAc-en|lang|pron|audio=En-us-Filipino.ogg|ˌ|f|ɪ|l|ɪ|ˈ|p|iː|n|oʊ}};<ref name="Cambridge Dictionary English pronunciation">{{cite web|title= English pronunciation of Filipino|url=http://dictionary.cambridge.org/pronunciation/english/filipino}}</ref> ''Wikang Filipino'', {{IPA-tl|wɪˈkɐŋ ˌfiːliˈpiːno|}},siring man '''Wikang Pambansa''') iyo an nasyunal asin sarong opisyal na tataramon kan [[Filipinas]] arog kan pigsasabi sa [[1987 Konstitusyon kan Filipinas]].<ref name="1987 constitution art 14 sec 6-7">{{Harvnb|Constitution of the Philippines|1987|loc=Article XIV, Sections 6 and 7|ref={{harvid|1987 constitution art 14 sec 6–7}}}}</ref> Saro ining tataramon na Austronesyo na ''de facto'' [[estandardisasyon (linguwistika)|estandarteng barayti]] kan [[tataramonn na Tagalog]],<ref name="Filipino-Tagalog-Not-So-Simple">{{cite web |last=Nolasco |first=Ricardo Ma. |title=Filipino and Tagalog, Not So Simple |url=http://svillafania.philippinepen.ph/2007/08/articles-filipino-and-tagalog-not-so.html |website=svillafania.philippinepen.ph |date=August 24, 2007 |access-date=January 16, 2019 |archive-date=May 22, 2014 |archive-url=https://web.archive.org/web/20140522052247/http://svillafania.philippinepen.ph/2007/08/articles-filipino-and-tagalog-not-so.html |dead-url=unfit }}</ref> . Ini an enot na tataramon kan mga nag-eerok sa [[Metro Manila]] asin kan 24 laksa na katawo o haros saro-kapat kan [[populasyonn kan Pilipinas]] poon pa kan 2019 asin ikaduwang tataramong kan 45 laksa na katawo na [[namamanwaan na Pilipino|Filipino]]. Saro an Tagalog sa 185 na [[tataramon kan Filipinas]] na midbid sa ''[[Etnologo]]''.<ref>{{cite web |title=Philippines |url=http://www.ethnologue.com/country/PH |website=Ethnologue}}</ref> Opisyalmente, tinawan nin boot sabihon an Filipino kan [[Komisyon sa Tataramo na Filipino]] (''Komisyon sa Wikang Filipino'' sa Tagalog o pinalipot na KWF) bilang "sarong natibong diyalekto, pigtataram asin pigsusurat, sa [[Metro Manila]], an Nasyunal na Rehiyon ninn Kapital, asin sa iba pang urban centers kan kaiislahan".<ref name="Resolution-92-1">{{cite web |last=Pineda |first=Ponciano B.P. |last2=Cubar |first2=Ernesto H. |last3=Buenaobra |first3=Nita P. |last4=Gonzalez |first4=Andrew B. |last5=Hornedo |first5=Florentino H. |last6=Sarile |first6=Angela P. |last7=Sibayan |first7=Bonifacio P. |title=Resolusyon Blg 92-1 |trans-title=Resolution No. 92-1 |url=http://wika.pbworks.com/w/page/8021710/Resolusyon%20Blg%2092-1 |website=Commission on the Filipino Language |quote=Ito ay ang katutubong wika, pasalita at pasulat, sa Metro Manila, ang Pambansang Punong Rehiyon, at sa iba pang sentrong urban sa arkipelago, na ginagamit bilang. |date=May 13, 1992 |access-date=May 22, 2014 |language=tl}}</ref> Sagkod 2000, haros 90% kan populasyon an nakakataram nin Tagalog, pigtatanyang 80% an nnakakataram ninn Filipino asin 60% a nakakataram nin Ingles.<ref>{{cite web |title=Special Release No. 153: Educational Characteristics of the Filipinos |url=http://www.census.gov.ph/data/sectordata/sr05153tx.html |publisher=National Statistics Office |date=March 18, 2005}} (see Figures 6 and 7)</ref>

An Filipino, arog kan iba pang mga tataramon na Austronesyo, parating nagagamit nin [[Berbo–subheto–obheto|berbo–subheto–obheto]] na pagkasunod-sunod alagad naggagamit man ini nin [[subheto-berbo-obheto]] na pagkakasunod-sunod. igwa ining ireksyon na [[Parametro nin direksyon na pamayo|inisyal na pamayo]]. Saro ining [[tataramon na aglutinatibo]] alaga nagpapahiling man ini nin [[inpleksyon]]. Bako ining [[Tono (lingguwistika)|tatataramon na tonal]] asin pigkokonsidirar na [[tataramon na tarik-doon]] asin sarong [[Isokroniya|tataramon na igwang oras nin silaba.]]

==Mga toltolan==
{{Reflist}}

==Mga panluwas na takod==
*[http://komfil.gov.ph/ Commission on the Filipino Language] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20081201060457/http://komfil.gov.ph/ |date=2008-12-01 }}
*[http://www.sil.org/asia/ldc/plenary_papers/andrew_gonzales.pdf Language planning in multilingual countries: The case of the Philippines], diskusyon kan lingwista asin edukador na si Andrew Gonzalez
*[http://www.multilingual-matters.net/jmmd/019/0487/jmmd0190487.pdf The Language Planning Situation in the Philippines] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070616101625/http://www.multilingual-matters.net/jmmd/019/0487/jmmd0190487.pdf |date=2007-06-16 }}, ni Andrew Gonzalez, FSC
*[http://sundrylit.blogspot.com/2006/01/metamorphosis-of-filipino-as-national.html The Metamorphosis of Filipino as a National Language]
*[http://iloko.tripod.com/tagamida.html Tagalog: A Brief Look at the National Language]
*[http://www.manilatimes.net/national/2007/sept/02/yehey/top_stories/20070902top2.html Tagalog dominance must be balanced by support for all languages] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20081230040958/http://www.manilatimes.net/national/2007/sept/02/yehey/top_stories/20070902top2.html |date=2008-12-30 }}

{{Mga tataramon kan Filipinas}}

{{poon}}

[[Kategorya:Mga tataramon na Pilipino|Filipino]]
[[Kategorya: Mga tataramon kan Filipinas]]
An tataramon na Filipino (; Wikang Filipino, ,siring man Wikang Pambansa) iyo an nasyunal asin sarong opisyal na tataramon kan Filipinas arog kan pigsasabi sa 1987 Konstitusyon kan Filipinas. Saro ining tataramon na Austronesyo na de facto estandarteng barayti kan tataramonn na Tagalog, . Ini an enot na tataramon kan mga nag-eerok sa Metro Manila asin kan 24 laksa na katawo o haros saro-kapat kan populasyonn kan Pilipinas poon pa kan 2019 asin ikaduwang tataramong kan 45 laksa na katawo na Filipino. Saro an Tagalog sa 185 na tataramon kan Filipinas na midbid sa Etnologo. Opisyalmente, tinawan nin boot sabihon an Filipino kan Komisyon sa Tataramo na Filipino (Komisyon sa Wikang Filipino sa Tagalog o pinalipot na KWF) bilang "sarong natibong diyalekto, pigtataram asin pigsusurat, sa Metro Manila, an Nasyunal na Rehiyon ninn Kapital, asin sa iba pang urban centers kan kaiislahan". Sagkod 2000, haros 90% kan populasyon an nakakataram nin Tagalog, pigtatanyang 80% an nnakakataram ninn Filipino asin 60% a nakakataram nin Ingles. (see Figures 6 and 7)

An Filipino, arog kan iba pang mga tataramon na Austronesyo, parating nagagamit nin berbo–subheto–obheto na pagkasunod-sunod alagad naggagamit man ini nin subheto-berbo-obheto na pagkakasunod-sunod. igwa ining ireksyon na inisyal na pamayo. Saro ining tataramon na aglutinatibo alaga nagpapahiling man ini nin inpleksyon. Bako ining tatataramon na tonal asin pigkokonsidirar na tataramon na tarik-doon asin sarong tataramon na igwang oras nin silaba.

Mga toltolan

Mga panluwas na takod
Commission on the Filipino Language 
Language planning in multilingual countries: The case of the Philippines, diskusyon kan lingwista asin edukador na si Andrew Gonzalez
The Language Planning Situation in the Philippines , ni Andrew Gonzalez, FSC
The Metamorphosis of Filipino as a National Language
Tagalog: A Brief Look at the National Language
Tagalog dominance must be balanced by support for all languages 

Filipino
Kategorya: Mga tataramon kan Filipinas