Barbie
[[Ladawan:Barbie Logo.svg|thumb|Barbie logo na orihinal na poon sa 1959 launch, ini man ginagamit pa man sa pirang mga paninda. An logo na naibalik na panginot kan 2009.]]
An '''Barbie''' sarong usong kawatan "doll" na minukna kan Amerikanong negosyante na si [[Ruth Handler]], na ginibo kan kompanya nin kawatan asin aling - alingan na Mattel asin ipinamidbid kan Marso 9, 1959. An kawatan nakabase sa Aleman na Bild Lilli dolnop na binakal ni Handler kan yaon pa siya sa Europa. An pigura nin sarong eponymoous na brand na kaiba an kadakolon na munyeka, si Barbie nagin importanteng kawatan sa merkado sa laog nin lampas na anom na dekada. Nakabenta si Mattel nin labing sarong bilyon na Barbie, kaya iyan an pinakadakula asin pinakaka pakipakinabang na linya kan kompanya. An bansag naghiwas na sa sarong multimedia franchise poon pa kan 1984, kabali an mga video game, pelikulang buhay-buhay, serye nin telebisyon/web, asin may pang'igwang pelikula.

Si Barbie asin an saiyang kaparehong lalaki, si Ken, ilinadawan bilang duwang pinakapopular na munyeka sa kinaban.<ref>{{Cite journal|last1=Norton|first1=Kevin I.|last2=Olds|first2=Timothy S.|last3=Olive|first3=Scott|last4=Dank|first4=Stephen|date=1996-02-01|title=Ken and Barbie at life size|url=https://doi.org/10.1007/BF01544300|journal=Sex Roles|language=en|volume=34|issue=3|pages=287–294|doi=10.1007/BF01544300|issn=1573-2762}}</ref> Si Mattel nagprodusir nin dakulang kabtang ni Barbie sa merkado na minsan ngani nagsaysay nin mga paninda, gubing, katood, asin paryente ni Barbie. <ref>Don Richard Cox, "Barbie and her playmates." ''Journal of Popular Culture'' 11.2 (1977): 303-307.</ref> Ini pigsurat sa ''Journal of Popular Culture'' kan 1977, sinabi ni Don Richard Cox na dakula an epekto ni Barbie sa sosyal na mga pamantayan paagi sa pagpaabot nin mga karakteristiko nin independensiang babae, asin huli sa saiyang kadakol na kaplong eksperyensia, sarong magayon na estilo nin pamumuhay na puedeng iayon sa may kayang magin katood.

== Kasaysayan ==

=== Pag - oswag ===
[[Ladawan:Ruth_Handler_in_1961.jpg|thumb|Barbie cretor [[Ruth Handler]] na may aborno sa mga produktong Barbare asin Matel na produkto (1961) ]]
Pinagmasdan ni [[Ruth Handler]] an saiyang aking babae na si Barbara na nagkakawat nin papel, asin narisa nia na parate niang ikinaoogmang tawan sinda nin nasa edad nang mga katongdan. Kan panahon na idto, an kadaklan sa kawatan kan mga aki representasyon nin mga omboy. Sa pakarealisar na puwedeng magkaigwa nin gawad sa merkado, isinuherir ni Handler an ideya kan sarong adultong munyeka sa saiyang agom na si Elliott, saro sa nagtaguyod kang kompanyang Mattel. Dai siya nag-itriste sa ideyang iyan, arog kan mga direktor ni Mattel.<ref>Mary G. Lord, ''Forever Barbie: The unauthorized biography of a real doll'' ([[Bloomsbury Publishing]] USA, 2004).</ref>

Durante nin pagbiahe pasiring sa Europa kan 1956 kaiba an saiyang mga aki na sinda Barbara asin Kenneth, si Ruth Handler nagbiahe sa sarong Aleman na kawatan na inaapod na Bild Lilli.<ref name="WP-20230525">{{Cite news|title=Barbie's 'pornographic' origin story, as told by historians - A new trailer for the Barbie movie shows her visiting the real world. In reality, the doll was based on a German sex toy called Lilli.|url=https://www.washingtonpost.com/lifestyle/2023/05/25/barbie-trailer-creator-pornographic-origin-doll/|date=May 25, 2023}}</ref>{{Efn|In an interview with Mary G. Lord, the author of ''Forever Barbie'', Ruth Handler said that she saw the doll in [[Lucerne]], Switzerland. However, the book points out that on other occasions Handler said that she saw the doll in [[Zürich]] or [[Vienna]].}} An naliderong munyeka iyo mismo an nasa isip ni Handler, kaya binakal niya an tolo kaini. Tinawan nia an saro sa saiyang aking babae asin ibinalik ki Mattel an iba. Nakabase an munyeka sa sarong popular na karakter na nagluwas sa sarong pan-entabladong komedya na iginagawad ni Reina Bethin para sa peryodikong ''Bild''.<ref name="Lilli">{{Cite news|title=Sassy with a sidelong glance: Meet Lilli, Barbie's German inspiration|url=https://www.smh.com.au/world/north-america/sassy-with-a-sidelong-glance-meet-lilli-barbie-s-german-inspiration-20230719-p5dpo0.html}}</ref> Inot  ipinabakal sa Alemania an mga munyeka kan 1955, asin minsan ngani iyan enot na ipinapabakal sa mga adulto, nagin popular ini sa mga aki na ikinaogmang magbado saiya nin bado sa luwas.<ref name="Lilli" />

Pagbalik niya sa Estados Unidos, si Handler nag redesinyo sa munyeka (sa tabang kan lokal na imbentor-designer na si Jack Ryan) asin an munyeka tinawan nin bagong pangaran, iyo na si ''Barbie'', pakatapos kan aking babae ni Gumander na si Barbara. An munyeka pinagbungsod ini sa American International Toy Fair sa [[Syudad nin Nueva York|Siudad nin Nueva York]] kan Marso 9, 1959. An petsang ini ginagamit man na opisyal na kumpleanyo ni Barbie.

=== Launch ===
An enot na Barbie na munyeka nakasulot nin itom-asin zebra na badong panlangoy asin pirmi naka putos ang buhok, asin makukua bilang man blonde o buldette. An munyeka pigbebenta bilang sarong "Teen-age Fashion Model", kaiba an saiyang mga gubing na minukna ni Mattel fashion designer Charlotte Johnson.

An mga paraanalisar naglalaom na an munyeka maluyang gibo huli sa saiyang adultong hitsura asin lakop na gayong suposisyon manongod sa daing ontok na kagustohan kan panahon na idto. Nagtutubod si Ruth Handler na importante para ki Barbie an pagkaigwa nin nasa edad nang itsura, alagad ipinaheling kan amay na Pagsiyasat sa merkado na may mga magurang na bakong maogma manongod sa daghan kan munyeka, na igwa nin laen - laen na suso.

Si Barbie nakapabakal nin mga 350,000 yunit sa enot niang taon, na nagkukutab kan linalaoman asin nagpapaluwas nin peligro para sa mga imbestigador. An mga benta ni Barbie labi pa sa abilidad ni Mattel na paluwason sia sa enot na tolong taon kan saiyang pagdalagan. An merkado nagpapusog sa laog kan sunod na dekada mantang an tomo asin margin pinadakul paagi nin pageksportar nin mga munyeka sa [[Hapon|Japan]]. Si Barbie piggibo sa Japan durante kan panahon na ini, kaiba an saiyang mga gubing na kinakapotan nin mga nagtatrabaho sa harong kan Hapon.

Si Louis Marx asin Company nagswestyon ki Mattel kan Marso 1961. Pakalisa ki Lilli, sinda guminana na si Mattel "naghihinako sa Greiner & Hausser's patak para sa hiplo ni Bild-Lelli", asin nagsabi man na si Barbie sarong "pinaka-direktang tagakua asin kopya" kan Bildad-Lill. An kompanya masabi pa na si Mattel "bakong literal asin mapandayang nagrepresentar sa sadiri niya bilang guminikan sa desenyo". Si Mattel kontra-clado asin an kaso nahusay luwas sa korte kan 1963.  1964, si Mattel nagbakal kan copyright & Hausser asin mga deretso sa patente para sa Bild-Lill sa halagang $21,600.<ref>{{Cite book|title=Toy monster: the big, bad world of Mattel|last=Oppenheimer|first=Jerry|publisher=Wiley|year=2009|isbn=978-0071402118|location=Hoboken, N.J.|pages=33–34}}</ref>
[[Ladawan:Charlotte_Johnson_with_1965_Barbie_doll.jpg|thumb|Paradisenyong Bado si Charlotte Johnson na igwang 1965 na munyeka]]
An itsura ni Barbie dakol na beses na binago, orogna kan 1971 kun an mga mata kan munyeka liniwat tanganing antisiparon imbes na palaadon an maraot na tanawon kan orihinal na modelo. Ini an huring pagliliwat na gigibohon ni Rut sa saiyang sadiring linalang, pakalihis nin tolong taon, sia asin an agom niang si Elliott hinale sa saindang mga puesto sa Mattel pakatapos na manompongan sinda kan imbestigasyon na nagkasala nin pag - aakusar sa falso asin nakakadaya sa pinansial na mga bareta.

Si Barbie saro sa enot na mga kawatan na igwa nin estratehiya sa pagnegosyo basadong marhay sa pag - anunsio kan telebisyon, na dakol an kinopya paagi sa iba pang kawatan. Kan 2006, kinakarkulo na labing sarong bilyon an ipinabakal sa bilog na kinaban sa labi sa 150 nasyon, na sinasabing tolong munyeka an ipinapabakal kada segundo.<ref>{{Cite news|url=http://news.bbc.co.uk/1/hi/business/5370398.stm|title=Vintage Barbie struts her stuff|date=September 22, 2006}}</ref>

An benta ni Barbie dolnop biglang nagsayuma poon 2014 sundo 2016. Kan 2020, si Mattel nagbenta nin $1.35 bilyon halaga kan Barbie asin mga kadukay kaini,  an saindang pinakamabentang pag'uswag sa duwang dekada. Ini ay sarong pagdakul hali sa $950 milyon na pigpapabakal kan taon 2017.<ref name="Gilblom">{{Cite news|last=Gilblom|first=Kelly|url=https://www.bloomberg.com/news/articles/2021-02-24/barbie-s-pandemic-sales-boom-followed-yearslong-revamp-at-mattel|title=How a Barbie Makeover Led to a Pandemic Sales Boom|date=2021-02-24}}</ref> Segun ki MarketBatak, pig-aasahang mamukna an pagluwas kan 2023 na pelikulang nin "signipikanteng pagtalubo" para sa brand sagkod sa kisuerra 3030. Siring man sa naresibeng benta, an pagluwas kan pelikula nagtulod nin usong mga pangyayari na inaapod na "Barbiecore" asin sarong pelikulang-relained in kultural na phenomena na nginaranan Barbenheimer.

== Mga Toltolan ==
<references />{{Tamboan}}
An Barbie sarong usong kawatan "doll" na minukna kan Amerikanong negosyante na si Ruth Handler, na ginibo kan kompanya nin kawatan asin aling - alingan na Mattel asin ipinamidbid kan Marso 9, 1959. An kawatan nakabase sa Aleman na Bild Lilli dolnop na binakal ni Handler kan yaon pa siya sa Europa. An pigura nin sarong eponymoous na brand na kaiba an kadakolon na munyeka, si Barbie nagin importanteng kawatan sa merkado sa laog nin lampas na anom na dekada. Nakabenta si Mattel nin labing sarong bilyon na Barbie, kaya iyan an pinakadakula asin pinakaka pakipakinabang na linya kan kompanya. An bansag naghiwas na sa sarong multimedia franchise poon pa kan 1984, kabali an mga video game, pelikulang buhay-buhay, serye nin telebisyon/web, asin may pang'igwang pelikula.

Si Barbie asin an saiyang kaparehong lalaki, si Ken, ilinadawan bilang duwang pinakapopular na munyeka sa kinaban. Si Mattel nagprodusir nin dakulang kabtang ni Barbie sa merkado na minsan ngani nagsaysay nin mga paninda, gubing, katood, asin paryente ni Barbie. Don Richard Cox, "Barbie and her playmates." Journal of Popular Culture 11.2 (1977): 303-307. Ini pigsurat sa Journal of Popular Culture kan 1977, sinabi ni Don Richard Cox na dakula an epekto ni Barbie sa sosyal na mga pamantayan paagi sa pagpaabot nin mga karakteristiko nin independensiang babae, asin huli sa saiyang kadakol na kaplong eksperyensia, sarong magayon na estilo nin pamumuhay na puedeng iayon sa may kayang magin katood.

 Kasaysayan 

 Pag - oswag 
thumb|Barbie cretor Ruth Handler na may aborno sa mga produktong Barbare asin Matel na produkto (1961) 
Pinagmasdan ni Ruth Handler an saiyang aking babae na si Barbara na nagkakawat nin papel, asin narisa nia na parate niang ikinaoogmang tawan sinda nin nasa edad nang mga katongdan. Kan panahon na idto, an kadaklan sa kawatan kan mga aki representasyon nin mga omboy. Sa pakarealisar na puwedeng magkaigwa nin gawad sa merkado, isinuherir ni Handler an ideya kan sarong adultong munyeka sa saiyang agom na si Elliott, saro sa nagtaguyod kang kompanyang Mattel. Dai siya nag-itriste sa ideyang iyan, arog kan mga direktor ni Mattel.Mary G. Lord, Forever Barbie: The unauthorized biography of a real doll (Bloomsbury Publishing USA, 2004).

Durante nin pagbiahe pasiring sa Europa kan 1956 kaiba an saiyang mga aki na sinda Barbara asin Kenneth, si Ruth Handler nagbiahe sa sarong Aleman na kawatan na inaapod na Bild Lilli. An naliderong munyeka iyo mismo an nasa isip ni Handler, kaya binakal niya an tolo kaini. Tinawan nia an saro sa saiyang aking babae asin ibinalik ki Mattel an iba. Nakabase an munyeka sa sarong popular na karakter na nagluwas sa sarong pan-entabladong komedya na iginagawad ni Reina Bethin para sa peryodikong Bild. Inot  ipinabakal sa Alemania an mga munyeka kan 1955, asin minsan ngani iyan enot na ipinapabakal sa mga adulto, nagin popular ini sa mga aki na ikinaogmang magbado saiya nin bado sa luwas.

Pagbalik niya sa Estados Unidos, si Handler nag redesinyo sa munyeka (sa tabang kan lokal na imbentor-designer na si Jack Ryan) asin an munyeka tinawan nin bagong pangaran, iyo na si Barbie, pakatapos kan aking babae ni Gumander na si Barbara. An munyeka pinagbungsod ini sa American International Toy Fair sa Siudad nin Nueva York kan Marso 9, 1959. An petsang ini ginagamit man na opisyal na kumpleanyo ni Barbie.

 Launch 
An enot na Barbie na munyeka nakasulot nin itom-asin zebra na badong panlangoy asin pirmi naka putos ang buhok, asin makukua bilang man blonde o buldette. An munyeka pigbebenta bilang sarong "Teen-age Fashion Model", kaiba an saiyang mga gubing na minukna ni Mattel fashion designer Charlotte Johnson.

An mga paraanalisar naglalaom na an munyeka maluyang gibo huli sa saiyang adultong hitsura asin lakop na gayong suposisyon manongod sa daing ontok na kagustohan kan panahon na idto. Nagtutubod si Ruth Handler na importante para ki Barbie an pagkaigwa nin nasa edad nang itsura, alagad ipinaheling kan amay na Pagsiyasat sa merkado na may mga magurang na bakong maogma manongod sa daghan kan munyeka, na igwa nin laen - laen na suso.

Si Barbie nakapabakal nin mga 350,000 yunit sa enot niang taon, na nagkukutab kan linalaoman asin nagpapaluwas nin peligro para sa mga imbestigador. An mga benta ni Barbie labi pa sa abilidad ni Mattel na paluwason sia sa enot na tolong taon kan saiyang pagdalagan. An merkado nagpapusog sa laog kan sunod na dekada mantang an tomo asin margin pinadakul paagi nin pageksportar nin mga munyeka sa Japan. Si Barbie piggibo sa Japan durante kan panahon na ini, kaiba an saiyang mga gubing na kinakapotan nin mga nagtatrabaho sa harong kan Hapon.

Si Louis Marx asin Company nagswestyon ki Mattel kan Marso 1961. Pakalisa ki Lilli, sinda guminana na si Mattel "naghihinako sa Greiner & Hausser's patak para sa hiplo ni Bild-Lelli", asin nagsabi man na si Barbie sarong "pinaka-direktang tagakua asin kopya" kan Bildad-Lill. An kompanya masabi pa na si Mattel "bakong literal asin mapandayang nagrepresentar sa sadiri niya bilang guminikan sa desenyo". Si Mattel kontra-clado asin an kaso nahusay luwas sa korte kan 1963.  1964, si Mattel nagbakal kan copyright & Hausser asin mga deretso sa patente para sa Bild-Lill sa halagang $21,600.
thumb|Paradisenyong Bado si Charlotte Johnson na igwang 1965 na munyeka
An itsura ni Barbie dakol na beses na binago, orogna kan 1971 kun an mga mata kan munyeka liniwat tanganing antisiparon imbes na palaadon an maraot na tanawon kan orihinal na modelo. Ini an huring pagliliwat na gigibohon ni Rut sa saiyang sadiring linalang, pakalihis nin tolong taon, sia asin an agom niang si Elliott hinale sa saindang mga puesto sa Mattel pakatapos na manompongan sinda kan imbestigasyon na nagkasala nin pag - aakusar sa falso asin nakakadaya sa pinansial na mga bareta.

Si Barbie saro sa enot na mga kawatan na igwa nin estratehiya sa pagnegosyo basadong marhay sa pag - anunsio kan telebisyon, na dakol an kinopya paagi sa iba pang kawatan. Kan 2006, kinakarkulo na labing sarong bilyon an ipinabakal sa bilog na kinaban sa labi sa 150 nasyon, na sinasabing tolong munyeka an ipinapabakal kada segundo.

An benta ni Barbie dolnop biglang nagsayuma poon 2014 sundo 2016. Kan 2020, si Mattel nagbenta nin $1.35 bilyon halaga kan Barbie asin mga kadukay kaini,  an saindang pinakamabentang pag'uswag sa duwang dekada. Ini ay sarong pagdakul hali sa $950 milyon na pigpapabakal kan taon 2017. Segun ki MarketBatak, pig-aasahang mamukna an pagluwas kan 2023 na pelikulang nin "signipikanteng pagtalubo" para sa brand sagkod sa kisuerra 3030. Siring man sa naresibeng benta, an pagluwas kan pelikula nagtulod nin usong mga pangyayari na inaapod na "Barbiecore" asin sarong pelikulang-relained in kultural na phenomena na nginaranan Barbenheimer.

 Mga Toltolan