Rosario Ibarra
{{Short description|Mexican politician (1927–2022)}}
{{family name hatnote|Ibarra|de la Garza|lang=Spanish}}
{{infobox officeholder
|name         = <!--full names are not placed here-->Rosario Ibarra
|image        = Rosario Ybarra.jpg
|caption      = Rosario Ibarra protesting against a massacre in [[State of Palestine|Palestine]] (2009)
|office       = [[Proportional representation|Plurinominal]] [[Senate of the Republic (Mexico)|Senator]] at the [[LX Legislature of the Mexican Congress|LX]] and [[LXI Legislature of the Mexican Congress|LXI]] Legislatures of the [[Congress of the Union|Mexican Congress]]
|term_start   = 1 September 2006
|term_end     = 31 August 2012
|predecessor  = 
|successor    = 
|alongside    = 
|office1      = Plurinominal [[Chamber of Deputies (Mexico)|Deputy]] at the [[LVI Legislature of the Mexican Congress|LVI Legislature]] of the Mexican Congress 
|term_start1  = 1 September 1994
|term_end1    = 31 August 1997
|office2      = Plurinominal [[Chamber of Deputies (Mexico)|Deputy]] at the [[LIII Legislature of the Mexican Congress|LIII Legislature]] of the Mexican Congress
|term_start2  = 1 September 1985
|term_end2    = 31 August 1988
|birth_name   = María del Rosario Ibarra de la Garza
|birth_date   = {{birth date|1927|2|24|df=yes}}<ref>{{cite web|url=https://noticieros.televisa.com/historia/quien-es-rosario-ibarra-piedra-mujer-lucho-por-desaparecidos-presos-politicos/|title=¿Quién es Rosario Ibarra de Piedra?|publisher=[[Noticieros Televisa]]|date=23 October 2019|language=Spanish|accessdate=16 April 2022}}</ref>
|birth_place  = [[Saltillo]], [[Coahuila|Coahuila de Zaragoza]], Mexico
|death_date   = {{death date and age|2022|4|16|1927|2|24|df=yes}}<ref>{{Cite web |title=La CNDH lamenta el sensible fallecimiento de la luchadora social, Rosario Ibarra de Piedra|url=https://twitter.com/cndh/status/1515359937832103938 |date=16 April 2022|access-date=16 April 2022 |website=Twitter |language=es}}</ref>
|death_place  = [[Monterrey]], [[Nuevo León|Nuevo Léon]], Mexico<ref>{{Cite web |last=Redacción |title=Muere en Monterrey Rosario Ibarra de Piedra |url=https://megalopolismx.com/noticia/88322/muere-en-monterrey-rosario-ibarra-de-piedra |access-date=16 April 2022 |website=Megalópolis |language=es}}</ref>
|party        = [[Labor Party (Mexico)|Labor Party]] (2006–2022)
|otherparty   = [[Party of the Democratic Revolution]] (1994–2006)<br />[[Workers' Revolutionary Party (Mexico)|Workers' Revolutionary Party]] (1979-1991)
|spouse       = Jesús Piedra Rosales
|children     = [[Rosario Piedra Ibarra]]<br />Jesús Piedra Ibarra<br />Claudia Piedra Ibarra<br />Carlos Piedra Ibarra
|occupation   = [[Political movement|Political activist]]
|awards       = [[Belisario Domínguez Medal of Honor]] (2019)
|citizenship  = Mexican
|residence    = 
|religion     = 
|signature    =
}}

Si '''María del Rosario Ibarra de la Garza''' (24 Pebrero 1927 – 16 Abril 2022), na midbid man sa saiyang pangaran sa pag-agom na '''Rosario Ibarra de Piedra''', sarong aktibista asin prominenteng pigura sa politika kan Mehiko . Siya sarong kandidato sa pagkapresidente asin iyo an nagseserbing presidente kan [[Comité Eureka]] kan panahon kan saiyang kagadanan. <ref>{{cite web|title=Fallece Rosario Ibarra de Piedra, fundadora del Comité ¡Eureka!|url=https://aristeguinoticias.com/1604/mexico/fallece-rosario-ibarra-de-piedra-fundadora-del-comite-eureka/|website=Aristegui Noticias|date=16 April 2022|access-date=16 April 2022|language=es}}</ref>

Kan Marso 2006, an Partido kan Demokratikong Rebolusyon (PRD) nagdesignar ki Ibarra bilang kandidato kaini sa Senado sa paagi nin proporsyonal na representasyon tanganing magserbi sa panahon kan LX (2006 &#x2013; 2009) asin LXI Lehislatura (2009 &#x2013; 2012); nanggana siya.

== Personal na buhay ==
Si Ibarra namundag sa Saltillo, Coahuila, sa sarong ama [[Inhinyeriyang pang-agrikultura|na inhenyero sa agrikultura]] asin sarong ina na biyolinista. Nag-adal siya sa Monterrey, Nuevo León, dangan namidbid [[Jesús Piedra Rosales|si Jesús Piedra Rosales]], na iyo an magigin agom niya. Nagin imbwelto siya sa komunidad, orog na kan an saiyang aking lalaki, [[Jesús Piedra Ibarra|si Jesús Piedra Ibarra]], sarong aktibista na nawara kan 18 Abril 1975, sa Monterrey, Mehiko pagkatapos kan paggadan sa pulis na si Guillermo Valdez Villarreal. Si Jesus inakusaran na miembro kan komunistang organisasyon ''na Liga Comunista 23 de Septiembre'' . Kan an saiyang mga kurahaw para sa resolusyon dai nadangog, nagbilog siya kan ''Comité Eureka de Desaparecidos'' ("An Komite kan Eureka kan mga Nawara") kaiba an mga 100 pang ibang mga babae kan 1977. Bilang resulta kan saiyang mga paghihingoa, kaiba an nagkapirang welga sa gutom, 148 sa 557 na mga preso pulitikal sa saiyang mga listahan an pinatalingkas durante kan administrasyon ni López Portillo (1976–1982).

Kan Disyembre 2005, [[Carlos Solana Macías|si Carlos Solana Macías]] nadakop huli sa pagdukot sa aki ni Rosario.

== Karera sa politika ==
Kan 1982, siya an nagin pinakaenot na babae na nagdalagan para sa pagkapresidente kan Mehiko, na pigpostular kan Trotskyist Workers Revolutionary Party (PRT). <ref>{{cite web|url=https://www.forbes.com.mx/perfil-rosario-ibarra-recibe-medalla-belisario-dominguez-por-una-vida-de-lucha-politica-y-social/|title=Rosario Ibarra recibe medalla Belisario Domínguez por una vida de lucha política y social|work=[[Forbes]]|date=23 October 2019|language=Spanish|accessdate=23 July 2020}}</ref> Siya madalagan para sa presidente sa ikaduwang okasyon, giraray sa PRT, sa 1988 na eleksyon heneral sa Mehiko .

=== Kamara nin mga Diputado ===
Si Ibarra de Piedra nagserbi nin duwang termino bilang deputado pederal, sa PRT kan 1985 asin sa Partido kan Demokratikong Rebolusyon (PRD) kan 1994. <ref>{{Cite web|date=2005-09-04|title=Cámara de Diputados del H. Congreso de la Unión - Directorio de Diputados|url=http://www.cddhcu.gob.mx/camdip/dirdip/dip218.htm|access-date=2022-04-18|website=|archive-url=https://web.archive.org/web/20050904042354/http://www.cddhcu.gob.mx/camdip/dirdip/dip218.htm|archive-date=4 September 2005|url-status=}}</ref> Sa parehong termino, nakaabot siya sa Kongreso sa paagi kan paagi nin proporsyonal na representasyon (plurinominal).

=== Senado ===
Kan Marso 2006 an PRD nagdesignar ki Ibarra bilang saindang kandidato sa Senado, sa paagi man nin proporsyonal na representasyon, tanganing magserbi sa panahon kan LX (2006-2009) asin LXI Lehislatura (2009-2012); bilang resulta kan designasyon na idto nakakua siya nin tukawan sa Senado na nagrerepresentar sa PRD, alagad kan Oktubre 2006 binayaan niya an paksyon kan PRD sa Senado tanganing mag'ayon sa paksyon kan Partido Laborista (PT) bilang parte kan sarong negosasyon pulitikal sa pag-ultanan kan PRD asin kan PT.

== Belisario Domínguez Medalya nin Onra ==
Si Rosario Ibarra tinawan kan Belisario Domínguez Medal of Honor kan ika-23 nin Oktubre 2019. Sa pagtaram sa paagi kan saiyang aking babae, si Claudia Ibarra, itinao niya an medalya ki Presidente Andrés Manuel López Obrador, na nagsasabi, ''Señor presidente'' ''...'' ''mayo nin permitas que la violencia y la perversidad de los gobiernos anteriores siga acechando y actuando desde last tinieblas de la impunidad y la ignominia.'' ''Mayo nin pag-alangan na an sakong laban dai matapos. ...'' ''[D]ejo...'' ''an custodia de tan preciado reconocimiento y te pido que me la vuelvas junto sa verdad manungod sa paraero kan mga nuestros queridos asin añorados hijos asin familiares, asin con la certeza de que la justicia anhelada por fin los ha cubierto con su velo protector.'' ("Mr. Presidente... dai mo pagtugutan na an kadahasan asin perversidad kan mga nakaaging gobyerno padagos na mag-alog asin mag-akto gikan sa kadikloman nin impunidad asin kasosopgan. Habo kong dai matapos an sakuyang laban. ...Ibinabayaan ko... an kustodiya kan siring na mahalagang pagmidbid asin hinahagad ko saimo na ibalik mo ini sako kaiba an katotoohan manungod sa kun saen an satuyang mga namomotan asin mga kaakian, pamilya asin mga miyembro an kasegurohan na hinihimuyawot kan hustisya sa katapustapusi natahoban na kan saiyang panprotehir na belo.") Si López Obrador nangako na gigibohon an gabos na ''humanamente posible'' ("humanly posible") tanganing mahanap an mga nawawarang tawo. <ref>{{Citation|title=Rosario Ibarra de Piedra da medalla a AMLO hasta que dé con la verdad sobre desaparecidos}}</ref>

== Mga Toltolan ==
<references />
{{Tamboan}}
Si María del Rosario Ibarra de la Garza (24 Pebrero 1927 – 16 Abril 2022), na midbid man sa saiyang pangaran sa pag-agom na Rosario Ibarra de Piedra, sarong aktibista asin prominenteng pigura sa politika kan Mehiko . Siya sarong kandidato sa pagkapresidente asin iyo an nagseserbing presidente kan Comité Eureka kan panahon kan saiyang kagadanan. 

Kan Marso 2006, an Partido kan Demokratikong Rebolusyon (PRD) nagdesignar ki Ibarra bilang kandidato kaini sa Senado sa paagi nin proporsyonal na representasyon tanganing magserbi sa panahon kan LX (2006 – 2009) asin LXI Lehislatura (2009 – 2012); nanggana siya.

 Personal na buhay 
Si Ibarra namundag sa Saltillo, Coahuila, sa sarong ama na inhenyero sa agrikultura asin sarong ina na biyolinista. Nag-adal siya sa Monterrey, Nuevo León, dangan namidbid si Jesús Piedra Rosales, na iyo an magigin agom niya. Nagin imbwelto siya sa komunidad, orog na kan an saiyang aking lalaki, si Jesús Piedra Ibarra, sarong aktibista na nawara kan 18 Abril 1975, sa Monterrey, Mehiko pagkatapos kan paggadan sa pulis na si Guillermo Valdez Villarreal. Si Jesus inakusaran na miembro kan komunistang organisasyon na Liga Comunista 23 de Septiembre . Kan an saiyang mga kurahaw para sa resolusyon dai nadangog, nagbilog siya kan Comité Eureka de Desaparecidos ("An Komite kan Eureka kan mga Nawara") kaiba an mga 100 pang ibang mga babae kan 1977. Bilang resulta kan saiyang mga paghihingoa, kaiba an nagkapirang welga sa gutom, 148 sa 557 na mga preso pulitikal sa saiyang mga listahan an pinatalingkas durante kan administrasyon ni López Portillo (1976–1982).

Kan Disyembre 2005, si Carlos Solana Macías nadakop huli sa pagdukot sa aki ni Rosario.

 Karera sa politika 
Kan 1982, siya an nagin pinakaenot na babae na nagdalagan para sa pagkapresidente kan Mehiko, na pigpostular kan Trotskyist Workers Revolutionary Party (PRT).  Siya madalagan para sa presidente sa ikaduwang okasyon, giraray sa PRT, sa 1988 na eleksyon heneral sa Mehiko .

 Kamara nin mga Diputado 
Si Ibarra de Piedra nagserbi nin duwang termino bilang deputado pederal, sa PRT kan 1985 asin sa Partido kan Demokratikong Rebolusyon (PRD) kan 1994.  Sa parehong termino, nakaabot siya sa Kongreso sa paagi kan paagi nin proporsyonal na representasyon (plurinominal).

 Senado 
Kan Marso 2006 an PRD nagdesignar ki Ibarra bilang saindang kandidato sa Senado, sa paagi man nin proporsyonal na representasyon, tanganing magserbi sa panahon kan LX (2006-2009) asin LXI Lehislatura (2009-2012); bilang resulta kan designasyon na idto nakakua siya nin tukawan sa Senado na nagrerepresentar sa PRD, alagad kan Oktubre 2006 binayaan niya an paksyon kan PRD sa Senado tanganing mag'ayon sa paksyon kan Partido Laborista (PT) bilang parte kan sarong negosasyon pulitikal sa pag-ultanan kan PRD asin kan PT.

 Belisario Domínguez Medalya nin Onra 
Si Rosario Ibarra tinawan kan Belisario Domínguez Medal of Honor kan ika-23 nin Oktubre 2019. Sa pagtaram sa paagi kan saiyang aking babae, si Claudia Ibarra, itinao niya an medalya ki Presidente Andrés Manuel López Obrador, na nagsasabi, Señor presidente ... mayo nin permitas que la violencia y la perversidad de los gobiernos anteriores siga acechando y actuando desde last tinieblas de la impunidad y la ignominia. Mayo nin pag-alangan na an sakong laban dai matapos. ... [D]ejo... an custodia de tan preciado reconocimiento y te pido que me la vuelvas junto sa verdad manungod sa paraero kan mga nuestros queridos asin añorados hijos asin familiares, asin con la certeza de que la justicia anhelada por fin los ha cubierto con su velo protector. ("Mr. Presidente... dai mo pagtugutan na an kadahasan asin perversidad kan mga nakaaging gobyerno padagos na mag-alog asin mag-akto gikan sa kadikloman nin impunidad asin kasosopgan. Habo kong dai matapos an sakuyang laban. ...Ibinabayaan ko... an kustodiya kan siring na mahalagang pagmidbid asin hinahagad ko saimo na ibalik mo ini sako kaiba an katotoohan manungod sa kun saen an satuyang mga namomotan asin mga kaakian, pamilya asin mga miyembro an kasegurohan na hinihimuyawot kan hustisya sa katapustapusi natahoban na kan saiyang panprotehir na belo.") Si López Obrador nangako na gigibohon an gabos na humanamente posible ("humanly posible") tanganing mahanap an mga nawawarang tawo. 

 Mga Toltolan