Buhi
{{Infobox lokasyon}}
[[Ladawan:Lake Buhi.jpg|thumb|Danaw kan Buhi ]]
[[Ladawan:AMAZING TOWN IN PHILIPPINES, BUHI CAMARINES SUR 01.jpg|thumb|An Bawaan kan Buhi]]
[[Ladawan:Buhi Church.jpg|thumb|Simbahan kan Buhi]]
[[Ladawan:Naka-Buhi Park Buhi.JPG|thumb|Naka-Buhi ss sa Park kan Buhi]]
[[Ladawan:Spring Resort @ Buhi Camarines Sur.jpg|thumb|Saru sa mga gurangan nang burabod sa Buhi. ]]
An '''Buhi''' sarong primera klaseng banwaan sa [[Probinsya nin Filipinas|probinsya]] kan [[Camarines Sur]], [[Filipinas|Pilipinas]]. An designadong zip code kaini iyo {{PH wikidata|postal_code}}. Susog sa sensus kan {{wikidata|qualifier|single|P1082|P585}}, igwa ining {{PH wikidata|population_total}} katawong nag-eerok digdi sa {{PH wikidata|household}} kaharongan. Igwa ining sukol na {{PH wikidata|area}} kilometro kwadrado.

Bistado an banwaan na ini bako lang sa saiyang[[Danaw nin Buhi| danaw]], iyo man kayâ ini an eerokan kan pinakasadit na nakakakan na sirâ sa kinaban na inaapod na [[sinarapan]] o [[tabyos]] (''Mystychtis luzonensis''). An specie nin tabyos nakukua igdi sa Buhi nagkokolor aru-abohon manta an nakukua sa Sola' nin San Miguel, [[Calabanga, Camarines Sur]] may kolor na puri, asin man an nakukua sa danaw nin [[Bato, Camarines Sur]] mapula-pula.

An tataramon digdi iyo an [[Buhi Bikol| Buhi Bikol o Buhi-non.]]<ref>''Bikol, Buhi’non''. Simons, Gary F. asin Charles D. Fennig (mga editor). 2017. Ethnologue: Languages of the World, Twentieth edition. Dallas, Texas: SIL International. Online version: http://www.ethnologue.com. Ginuno 2017-11-12</ref><ref>''Bikol'' ni [[Jason Lobel]] (2006). ''Concise Encyclopedia of Languages of the World''. Elsevier Ltd. Igwa nin patanaw sa [https://books.google.com.ph/books?id=F2SRqDzB50wC&pg=PA158&lpg=PA158&dq=Buhinon+language&source=bl&ots=SRjuydDDYc&sig=b8ADbLWnyBSoS6b7r-OskzpKLnU&hl=en&sa=X&ved=0ahUKEwjt2cj5_rjXAhVLXrwKHSsBDZA4ChDoAQhGMAc#v=onepage&q=Buhinon%20language&f=false Google Books]. Ginuno 2017-11-12</ref>

==Mga barangay==
[[Ladawan:NakaBUHI Park.JPG|thumb|Estatwa kan ''Nakabuhi''|280x280px]]
[[Ladawan:Monument of Sarikaw.JPG|thumb|Si ''Sarikaw'' asin an saiyang ayam|421x421px]]
Nababanga an Buhi 38 [[barangay]].

{{columns-list|colwidth=12em|
* Antipolo
* Burocbusoc
* Cabatuan
* Cagmaslog
* Amlongan (Del Rosario)
* De La Fe
* Divino Rostro
* Ipil (Fatima)
* Gabas
* Ibayugan
* Igbac
* Iraya (Del Rosario)
* Labawon (Santa Teresita)
* De Los Angeles (Los Angeles)
* Monte Calvario
* Namurabod
* Sagrada Familia 
* Salvacion
* San Antonio
* San Buenaventura (Poblacion)
* San Francisco (Parada)
* San Isidro
* San Jose (Baybayon)
* San Jose (Salay)
* Macaangay
* San Pascual (Poblacion)
* San Pedro (Poblacion)
* San Rafael
* San Ramon (Kaarayo)
* San Roque (Poblacion)
* San Vicente (Buraburan)
* Santa Clara(Poblacion)
* Santa Cruz
* Santa Elena (Poblacion)
* Santa Isabel
* Santa Justina
* Lourdes (Santa Lourdes)
* Tambo
}}

== Demograpiko ==
{{Populasyon}}
==Agi-agi kan banwaan==
Amay pa sa taon na 1578, an mga misyonero haleng Iriga nagduruman na sa Buhi sa pagbalangibog kan ebanghelyo o Marahay na Bareta. Kan taon 1605 an paroko namukna asin si Fray Antonio Mendez an pinaka-enot na pastor. An simbahan na gibo sa mga kahoy asin dulot para ki San Francisco de Asis natumtom kan  taon 1730. Pakatapos kan pangyaring ini, si Reberendo Padre Jose de Cerda nagpatugdok nin simbahan gibo sa gapo asin ini pinag-inaguraran kan Disyembre 24, 1738.

Kun napa'no ta nangaranan an banwaan na Buhi, si Fray [[Felix de Huerta]] nagsabi na an kahulogan kan ''Buhi'', "makadulag o magdulag sa anuman na pag-alaman". Osipon niya na bago pa nagdatong an mga Kastila igwa daa nin dakulang pamilya nag-eestar sa sarong sadit na bulod na an apod ''Ligñion''. (Ini kaya idtong Bulod nin Ligñion na ngonyan harani sa Palayogan kan [[Syudad nin Legazpi|Legazpi]] sakop nin[[Daraga, Albay| Daraga]]?) An pamilyang ini nagsasakdo nin tubig sa sarong burabod na kun saen igwang sarong rimuranon na naggadan sa mga miyembro kaini asin duwa sanang magtugang an nakaligtas. Osipon ni Huerta, an duwang ini nagdurulag asin nagpasiring saka nag-erok na sa ibang lugar harani sa sarong sadit na [[Bukid Asog]]. Dangan dakul nang mga tawo an nagduruman asin nag-erestar, mala ta an sinabing lugar inapod nang  ''Buhi'' huli kan makamundong pangyaring idto. 

An popular na pagtubod totoo kan mga Buhi-non, nangaranan an munisipyo na BUHI ta su mga enot na nagbanwa igdi nagdurulag sa makuring pagtuga kan bulkan na Ma'yong.

==Kataytayan nin mga ladawan==
<gallery>
Ladawan:Municipal Hall of Buhi.JPG|Lumang Munisipyo kan Buhi
Ladawan:Simbahan Buhi (December 2010).jpg|Simbahan kan [[Parokya ni San Francisco de Asis (Buhi)| Parokya ni San Francisco de Asis]] sa Buhi
Ladawan:Mt. asog view at lake buhi.JPG|Bukid Asog asin an Danaw kan Buhi
Ladawan:Buhi Veterans Memorial1.JPG|Buhi Veterans Memorial Monument
</gallery>
==Nota==
<div style="font-size:85%">
Si Felix de Huerta sarong prayleng Franciscano, eskolar asin misyonero na nagsurat kan ''' Estado Geográfico, Topográfico, Estadístico, Histórico-Religioso, de la Santa y Apostólica Provincia de San Gregorio Magno ... de N.S.P.S. Francisco, en las Islas Filipinas , Binondo, 1865'''. An libro niya rekord kan mga agi-agi kan mga Katolikong paroko igdi sa Pilipinas kan panahon nin Kastila.
</div>

== Toltolan ==
{{reflist}}

== Mga panluwas na takod ==

*[http://www.buhi.com Buhi Online (www.buhi.com) – The First Online Community of Buhi. Established 1998.] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080616091510/http://www.buhi.com/ |date=2008-06-16 }}

*[http://www.buhi.com/webtrees Buhi Families Genealogical Research project]

* [https://www.philatlas.com/ PhilAtlas.com]

* [https://web.archive.org/web/20120413163013/http://www.nscb.gov.ph/activestats/psgc/default.asp Philippine Standard Geographic Code]
* [https://web.archive.org/web/20161010201809/http://www.blgs.gov.ph/lgpmsv2/cmshome/index.php?pageID=23 Local Governance Performance Management System]

{{Saringsing}}
{{Navbox Camarines Sur}}

[[Kategorya:Mga banwaan kan Camarines Sur]]
thumb|An Bawaan kan Buhi
thumb|Simbahan kan Buhi
thumb|Naka-Buhi ss sa Park kan Buhi
thumb|Saru sa mga gurangan nang burabod sa Buhi. 
An Buhi sarong primera klaseng banwaan sa probinsya kan Camarines Sur, Pilipinas. An designadong zip code kaini iyo . Susog sa sensus kan , igwa ining  katawong nag-eerok digdi sa  kaharongan. Igwa ining sukol na  kilometro kwadrado.

Bistado an banwaan na ini bako lang sa saiyang danaw, iyo man kayâ ini an eerokan kan pinakasadit na nakakakan na sirâ sa kinaban na inaapod na sinarapan o tabyos (Mystychtis luzonensis). An specie nin tabyos nakukua igdi sa Buhi nagkokolor aru-abohon manta an nakukua sa Sola' nin San Miguel, Calabanga, Camarines Sur may kolor na puri, asin man an nakukua sa danaw nin Bato, Camarines Sur mapula-pula.

An tataramon digdi iyo an  Buhi Bikol o Buhi-non.Bikol, Buhi’non. Simons, Gary F. asin Charles D. Fennig (mga editor). 2017. Ethnologue: Languages of the World, Twentieth edition. Dallas, Texas: SIL International. Online version: http://www.ethnologue.com. Ginuno 2017-11-12Bikol ni Jason Lobel (2006). Concise Encyclopedia of Languages of the World. Elsevier Ltd. Igwa nin patanaw sa Google Books. Ginuno 2017-11-12

Mga barangay
thumb|Estatwa kan Nakabuhi|280x280px
thumb|Si Sarikaw asin an saiyang ayam|421x421px
Nababanga an Buhi 38 barangay.

 Demograpiko 

Agi-agi kan banwaan
Amay pa sa taon na 1578, an mga misyonero haleng Iriga nagduruman na sa Buhi sa pagbalangibog kan ebanghelyo o Marahay na Bareta. Kan taon 1605 an paroko namukna asin si Fray Antonio Mendez an pinaka-enot na pastor. An simbahan na gibo sa mga kahoy asin dulot para ki San Francisco de Asis natumtom kan  taon 1730. Pakatapos kan pangyaring ini, si Reberendo Padre Jose de Cerda nagpatugdok nin simbahan gibo sa gapo asin ini pinag-inaguraran kan Disyembre 24, 1738.

Kun napa'no ta nangaranan an banwaan na Buhi, si Fray Felix de Huerta nagsabi na an kahulogan kan Buhi, "makadulag o magdulag sa anuman na pag-alaman". Osipon niya na bago pa nagdatong an mga Kastila igwa daa nin dakulang pamilya nag-eestar sa sarong sadit na bulod na an apod Ligñion. (Ini kaya idtong Bulod nin Ligñion na ngonyan harani sa Palayogan kan Legazpi sakop nin Daraga?) An pamilyang ini nagsasakdo nin tubig sa sarong burabod na kun saen igwang sarong rimuranon na naggadan sa mga miyembro kaini asin duwa sanang magtugang an nakaligtas. Osipon ni Huerta, an duwang ini nagdurulag asin nagpasiring saka nag-erok na sa ibang lugar harani sa sarong sadit na Bukid Asog. Dangan dakul nang mga tawo an nagduruman asin nag-erestar, mala ta an sinabing lugar inapod nang  Buhi huli kan makamundong pangyaring idto. 

An popular na pagtubod totoo kan mga Buhi-non, nangaranan an munisipyo na BUHI ta su mga enot na nagbanwa igdi nagdurulag sa makuring pagtuga kan bulkan na Ma'yong.

Kataytayan nin mga ladawan

Nota
Si Felix de Huerta sarong prayleng Franciscano, eskolar asin misyonero na nagsurat kan  Estado Geográfico, Topográfico, Estadístico, Histórico-Religioso, de la Santa y Apostólica Provincia de San Gregorio Magno ... de N.S.P.S. Francisco, en las Islas Filipinas , Binondo, 1865. An libro niya rekord kan mga agi-agi kan mga Katolikong paroko igdi sa Pilipinas kan panahon nin Kastila.

 Toltolan 

 Mga panluwas na takod 

Buhi Online (www.buhi.com) – The First Online Community of Buhi. Established 1998. 

Buhi Families Genealogical Research project

 PhilAtlas.com

 Philippine Standard Geographic Code
 Local Governance Performance Management System

Kategorya:Mga banwaan kan Camarines Sur