Phalaris
Si '''Phalaris''' ({{lang-el|Φάλαρις}}) sarong [[diktador]] nin Akragas (ngonyan [[Agrigento]]) sa [[Sicily]], poon 570 sundo 554 BC.
[[File:Pierre Woeiriot Phalaris.jpg|thumb|right|Pagkondena ni Phalaris sa iskultor na si Perillos sa [[Bronze Bull]]]]

==Historya==

{{see| Brazen bull}}

Si Phalaris bantogan sa saiyang sobrang pagka-ringis. Saro sa saiyang pagkaringis iyo an saboot [[kanibalismo]]: sinasabing nagkakakan siya nin omboy na aki.<ref>Tatian. "Tatian's Address to the Greeks", Chapter XXXIV.</ref>

Si Phalaris pigtiwalaan pagpatugdok kan templo ni [[Zeus]] Atabyrius duman sa [[citadel]] asin siya nagbentahi kan saiyang katongdan, ginibo niya an sadiri na sarong diktador.<ref>[[Aristotle]], ''Politics'', v. 10</ref> Sa saiyang pamomoon, an Agrigentum nagkamit nin kanigoan na asenso. Siya saiyang pigpigpabulos an tubig sa siyudad, pigaplibotan nin mga magagayon  na edipisyo asin pinapusog an mga pader kaini. Sa bandang amihanan na kosa kan isla, an banwa nin [[Himera]] pigpili siyang bilang [[heneral]] na may palabing kapangyarihan, apesar kan mga patanid kan poetang si [[Stesichorus]].<ref>Aristotle, ''Rhetoric'', ii. 20</ref> Susog ki ''[[Suda]]'' siya napangyari na magin kagdaog kan bilog na isla. Siya katapos-taposi, nabungkal sa poder sa sarong pag'alsa na pinamayohan ni [[Telemachus (Acragas)|Telemachus]], an apoon ni [[Theron nin Acragas]] (tyrant c. 488–472 BC), asin siya sinulo mansana sa saiyang inapod na [[brazen bull]].

Si [[Pindar]], na nabuhay dai pa napinto an siglo, pinaghayag na an instrumento nin makuring pagpasakit sa [[torong suloan]] talagang kasangkapan nin karingisan ni Phalaris.<ref>Pindar, ''Pythian 1''</ref>

Igwa talaga daa nin inapod na [[torong suloan]] sa Agrigentum na pighakot kan mga Carthaginian sa [[Carthage]]. Sinasabing ini dangan kinua man ni [[Scipio Africanus|Scipio an Matua]] asin ibinalik sa Agrigentum mga 200 BC. Alagad, mas posibleng totoo na si [[Scipio Aemilianus Africanus|Scipio an Hubin]] an nagbalik kan toro asin iba pang mga hinabonan na mga bahandi sa orihinal na mga siyudad nin Sicilia kan siya total na rinapak an Carthage circa 146 BC, na iyo an nagtapos kan inapod na [[Third Punic War]].

==Literaryong pagpabago kan imahe==

Apat na siglo pakalihis pagkagadan niya,{{cn|date=January 2023}} si Phalaris nagin obheto nin literaryong reimbensyon kun saen siya pinapaluwas na maboot na lider, patron nin pilosopiya asin literatura. An bagong reputasyon niya huli sa pagdepensa sa saiyang karakter ni [[Lucian]],<ref>[https://www.perseus.tufts.edu/hopper/text?doc=Perseus:text:2008.01.0420 Lucian's original text at Perseus].</ref> asin an soboot siya kagsurat kan sarong epistolary corpus.<ref>[https://archive.org/details/epistlesphalari00phalgoog A digitised 1706 translation of the Epistles] at archive.org.</ref> Kan 1699, si [[Richard Bentley]] nagpublikar nin bantogan na ''Dissertation on the Epistles of Phalaris'' kun saen pigpatotohanan na an mga epistolaryo mga peke.<ref>[https://archive.org/details/drrichardbentle00bentgoog Text at archive.org].</ref>

==Toltolan==
{{reflist}}

==Mga ginunoan==
*{{1911|wstitle=Phalaris|volume=21|page=345}}

==Mga panluwas na takod==
*[http://www.livius.org Livius], [https://www.livius.org/pha-phd/phalaris/phalaris.html Phalaris of Acragas] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130924224030/http://www.livius.org/pha-phd/phalaris/phalaris.html |date=2013-09-24 }} ni Jona Lendering
*[http://www.ancientlibrary.com/smith-bio/2567.html Phalaris] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070405201701/http://www.ancientlibrary.com/smith-bio/2567.html |date=2007-04-05 }} sa [[Dictionary of Greek and Roman Biography and Mythology|Dictionary of Greek & Roman Biography & Mythology]], ed. [[William Smith (lexicographer)|Wm. Smith]]
*[http://lucianofsamosata.info/PhalarisI.html Phalaris I] & [http://lucianofsamosata.info/PhalarisII.html Phalaris II] ni Lucian sa [http://lucianofsamosata.info/ Lucian of Samosata Project]
*[http://lucianofsamosata.info/wiki/doku.php?id=phalaris:phalaris-the-source-material Phalaris - The Source Material] - Ginunuan kan mga suanoy na awtor

{{Authority control}}{{Poon}}
[[Kategorya:Antigong Acragantines]]
[[Kategorya:Mga Kanibal]]
[[Kategorya:Mga Sicilianong diktador]]
[[Kategorya:Mga kag-imbento na nagadan sa sainda mansang imbensyon]]
Si Phalaris () sarong diktador nin Akragas (ngonyan Agrigento) sa Sicily, poon 570 sundo 554 BC.
thumb|right|Pagkondena ni Phalaris sa iskultor na si Perillos sa Bronze Bull

Historya

Si Phalaris bantogan sa saiyang sobrang pagka-ringis. Saro sa saiyang pagkaringis iyo an saboot kanibalismo: sinasabing nagkakakan siya nin omboy na aki.Tatian. "Tatian's Address to the Greeks", Chapter XXXIV.

Si Phalaris pigtiwalaan pagpatugdok kan templo ni Zeus Atabyrius duman sa citadel asin siya nagbentahi kan saiyang katongdan, ginibo niya an sadiri na sarong diktador.Aristotle, Politics, v. 10 Sa saiyang pamomoon, an Agrigentum nagkamit nin kanigoan na asenso. Siya saiyang pigpigpabulos an tubig sa siyudad, pigaplibotan nin mga magagayon  na edipisyo asin pinapusog an mga pader kaini. Sa bandang amihanan na kosa kan isla, an banwa nin Himera pigpili siyang bilang heneral na may palabing kapangyarihan, apesar kan mga patanid kan poetang si Stesichorus.Aristotle, Rhetoric, ii. 20 Susog ki Suda siya napangyari na magin kagdaog kan bilog na isla. Siya katapos-taposi, nabungkal sa poder sa sarong pag'alsa na pinamayohan ni Telemachus, an apoon ni Theron nin Acragas (tyrant c. 488–472 BC), asin siya sinulo mansana sa saiyang inapod na brazen bull.

Si Pindar, na nabuhay dai pa napinto an siglo, pinaghayag na an instrumento nin makuring pagpasakit sa torong suloan talagang kasangkapan nin karingisan ni Phalaris.Pindar, Pythian 1

Igwa talaga daa nin inapod na torong suloan sa Agrigentum na pighakot kan mga Carthaginian sa Carthage. Sinasabing ini dangan kinua man ni Scipio an Matua asin ibinalik sa Agrigentum mga 200 BC. Alagad, mas posibleng totoo na si Scipio an Hubin an nagbalik kan toro asin iba pang mga hinabonan na mga bahandi sa orihinal na mga siyudad nin Sicilia kan siya total na rinapak an Carthage circa 146 BC, na iyo an nagtapos kan inapod na Third Punic War.

Literaryong pagpabago kan imahe

Apat na siglo pakalihis pagkagadan niya, si Phalaris nagin obheto nin literaryong reimbensyon kun saen siya pinapaluwas na maboot na lider, patron nin pilosopiya asin literatura. An bagong reputasyon niya huli sa pagdepensa sa saiyang karakter ni Lucian,Lucian's original text at Perseus. asin an soboot siya kagsurat kan sarong epistolary corpus.A digitised 1706 translation of the Epistles at archive.org. Kan 1699, si Richard Bentley nagpublikar nin bantogan na Dissertation on the Epistles of Phalaris kun saen pigpatotohanan na an mga epistolaryo mga peke.Text at archive.org.

Toltolan

Mga ginunoan

Mga panluwas na takod
Livius, Phalaris of Acragas  ni Jona Lendering
Phalaris  sa Dictionary of Greek & Roman Biography & Mythology, ed. Wm. Smith
Phalaris I & Phalaris II ni Lucian sa Lucian of Samosata Project
Phalaris - The Source Material - Ginunuan kan mga suanoy na awtor

Kategorya:Antigong Acragantines
Kategorya:Mga Kanibal
Kategorya:Mga Sicilianong diktador
Kategorya:Mga kag-imbento na nagadan sa sainda mansang imbensyon