Bandha (yoga)
[[File:Mode_of_action_of_Mudras.svg|thumb|Modeng paghiro nin mga bandha asin mudra, na nagseserbing silo sa enerhiyang-pluwido (paghangos, prana, bindu, amrita) asin sa siring nagtatabang sa pagbiklad kan sentral na sushumna na agihan.]]
An '''bandha''' ([[Sanskrito]]: बंध) sarong [[kriyā]] sa [[Hatha yoga]], na sarong klase nin panlaog na [[mudra]] na ilinadawan bilang sarong "barat sa hawak," tanganing ikalaog sa hawak an mahalagang marhay na kosog.<ref>{{Cite book|title=[[Roots of Yoga]]|last=Mallinson|first=James|last2=Singleton|first2=Mark|publisher=Penguin Books|year=2017|isbn=978-0-241-25304-5|pages=230-231, 237-242|oclc=928480104|author-link=James Mallinson (author)|author-link2=Mark Singleton (yoga scholar)}}</ref><ref>[http://www.sacred-texts.com/hin/hyp/index.htm Sanskrit text and English translation of the Pancham Sinh edition] at [[sacred-texts.com]] ([https://archive.org/stream/HathaYogaPradipika-SanskritTextWithEnglishTranslatlionAndNotes#page/n1/mode/2up archive.org]) pp. 95-127</ref> An ''Bandha'' literal na nangangahulogan nin bogkos, fetter, o "pagkurapot sa pagkapot nin."<ref name="Iyengar435">Iyengar, 1976: pp.435–437</ref><ref>Iyengar, 1976: p.525</ref>

Pigsasaralak kan '''Maha Bandha''' ("an dakulang barat") an gabos na iba pang bandha, na nginaranan na: <ref>{{Cite book|url=http://www.yogaindailylife.org/system/en/|title=Yoga in daily Life - The System|last=Maheshwarananda|first=Paramhans Swami|date=2000|publisher=Ibera Verlag - European University Press|isbn=3-85052-000-5|page=429|chapter=Maha Bandha|chapter-url=http://www.yogaindailylife.org/system/en/bandhas/maha-bandha}}</ref>

* Mula Bandha, pagpiot kan perineum.
* Uddiyana bandha, pagpiot kan abdomen sa tadyang.
* Jalandhara Bandha, paglaog kan ku'ku' harani sa daghan.

Sa [[Ashtanga vinyasa yoga]], an tolong Bandha na ini ibinibilang na saro sa tolong pangenot na prinsipyo sa kaugalean na yoga.

==''Mula bandha''==
An '''''Mūla bandha''''' iyo an pangenot na ''bandha'' sa tradisyonal na [[yoga]]. An pinakaamay na teksto na naunambitan an ''mūla bandha'' na yaon sa ika-12 na siglo Shaiva [[Nath|Natha]] na teksto ''[[Goraksha Shataka|Gorakṣaśataka]]'' na ilinaladawan iyan bilang sarong yogic technique tanganing makamit an mastery kan hinangos asin tanganing pukawon an diosang si [[Kundalini|Kuṇḍalinī]].<ref> Mallinson 2012, p.261</ref> 

===Etimolohiya===
An Mula Bandha ([[Sanskrito]]: मूल बंध) gikan sa ''Mūla'', nangangahulugan na manlaenlaen na gamot, base,<ref>Iyengar, 1976: p.515</ref> kapinonan, pundasyon,<ref name="Iyengar, 1976: p.459">Iyengar, 1976: p.459</ref> ginikanan o kawsa.<ref name=Iyengar435>Iyengar, 1976: pp.435–437</ref>

===Paglaladawan===
An ''[[Goraksha Shataka|Gorakṣhaśataka]]'' ilinaladawan an ''mūla bandha'' bilang: 
{{Quote|[An yogi] pinupwersa an paibaba na naghihiro na ''apāna'' na hinangos na maghiro paitaas sa paagi kan pagpiot. Inaapod ini kan mga Yogi bilang ''mūla bandha'', "the root lock." Kapag an ''apāna'' puminaitaas asin inabot an orb nin kalayo, dangan an laad, pinaypay kan duros, puminaitaas. Bilang resulta, an kalayo asin ''apāna'' uminabot sa ''[[Prana|prāṇa]]'', na mainit an naturalesa. An biyong nainitan na ''[[Prana|prāṇa]]'' naglilikay nin sarong blaze sa hawak, na iniinit an nagtuturog na [[Kundalini|Kuṇḍalinī]] asin pinpukaw siya. Siring kan halas na tinamaan kan sarong stick, siya naghuhuni asin inuunat niya an saiyang sadiri. Garo baga malaog sa labot na istaran kan halas, siya minalaog sa Brahmā ''[[Nadi (yoga)|naḍi]]''. Kaya baga, an mga yogi dapat na mantiniron an regular na kaugalian nin ''mūla bandha''. ''Gorakṣaśataka''{{sfn|Mallinson|2012|p=269}}}}

==''Uddiyana bandha''==
[[File:Learn a multidimensional approach to different Yoga Postures.jpg|thumb|Uddiyana bandha.]]
An '''''Uḍḍīyana bandha''''' ([[Sanskrito]]: उड्डीयन बन्ध), inaapod man na '''abdominal lock''' o '''upward lifting lock''', iyo an abdominal ''bandha'' ilinaladawan asin ginagamit sa [[hatha yoga]], sa partikular sa puripikasyon na [[nauli]]. Ini imbwelto, pagkatapos iluwas sa hinangos an gabos na duros, binubutong an abdomen sa irarom kan tadyang sa paagi kan pagkua nin bakong totoong paghangos palaog mantang kinakaptan an hinangos asin dangan releasing an abdomen pagkatapos kan pagpundon. An proseso posibleng utrohon nin nagkapirang beses bago iluwas an aire sa baga, ibinabalik an normal na paghangos.<ref>[http://www.yogamag.net/archives/1981/fjune81/udd.shtml Uddiyana Bandha] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200206233906/http://yogamag.net/archives/1981/fjune81/udd.shtml |date=2020-02-06 }} by Dr. Karl Nespor, in [[Yoga Magazine]], a publication of [[Bihar School of Yoga]]</ref><ref>[https://www.yogateket.com/blog/how-to-do-uddiyana-bandha-kriya How to do Uddiyana Bandha] From Guy Powiecki from tradition [[Swami Kuvalayananda]]</ref>

==''Jalandhara bandha''==
An '''''Jalandhara bandha''''' ({{lang-sa|जालंधर<ref>{{cite web | url=https://www.sanskrit-lexicon.uni-koeln.de/scans/MWScan/index.php?sfx=jpg | title = Monier Williams Online Page: 420 | access-date= 2020-01-21}}</ref> बंध}}, [[IAST]]: Jālandhara bandha{{sfn|White|2011|p=261}}{{sfn | Monier-Williams | 1964 | p=[http://www.sanskrit-lexicon.uni-koeln.de/cgi-bin/monier/serveimg.pl?file=/scans/MWScan/MWScanjpg/mw0720-baddhR.jpg 720]}}) iyo an ku'ko' ''bandha'' na ilinadawan asin ginibo sa [[Hatha Yoga]].

===Etimolohiya===
An Jālandhara bandha gikan sa {{lang-sa|जाल}} ''Jāla'', sapot<ref>{{cite web | url=http://www.spokensanskrit.de/index.php?script=DI&beginning=0+&tinput=jAla&trans=Translate&direction=AU | title=SpokenSanskrit.de Entry: जाल | access-date=2012-03-24}}</ref> or net{{sfn|Macdonell|2005|p=99}} asin ({{lang-sa|धर}}) ''dhara'', "holding".<ref>{{cite web | url=http://www.spokensanskrit.de/index.php?script=DI&beginning=0+&tinput=dhara+&trans=Translate&direction=AU | title=SpokenSanskrit.de Entry: धर | access-date=2012-03-24}}</ref>

===Paglaladawan===
Ining bandha isinasagibo sa paagi kan pag-unat kan liog asin pag-angat kan [[sternum]] (breastbone) bago ihulog an payo tanganing an ku'ko' pwedeng magduot sa daghan. Mantang, an dila nakaduot paitaas kontra sa ngaragngag kan nguso. {{sfn|Ramaswami|2005|p = 4}}

== Toltolan ==
{{reflist}}{{Saringsing}}
An bandha (Sanskrito: बंध) sarong kriyā sa Hatha yoga, na sarong klase nin panlaog na mudra na ilinadawan bilang sarong "barat sa hawak," tanganing ikalaog sa hawak an mahalagang marhay na kosog.Sanskrit text and English translation of the Pancham Sinh edition at sacred-texts.com (archive.org) pp. 95-127 An Bandha literal na nangangahulogan nin bogkos, fetter, o "pagkurapot sa pagkapot nin."Iyengar, 1976: pp.435–437Iyengar, 1976: p.525

Pigsasaralak kan Maha Bandha ("an dakulang barat") an gabos na iba pang bandha, na nginaranan na: 

 Mula Bandha, pagpiot kan perineum.
 Uddiyana bandha, pagpiot kan abdomen sa tadyang.
 Jalandhara Bandha, paglaog kan ku'ku' harani sa daghan.

Sa Ashtanga vinyasa yoga, an tolong Bandha na ini ibinibilang na saro sa tolong pangenot na prinsipyo sa kaugalean na yoga.

Mula bandha
An Mūla bandha iyo an pangenot na bandha sa tradisyonal na yoga. An pinakaamay na teksto na naunambitan an mūla bandha na yaon sa ika-12 na siglo Shaiva Natha na teksto Gorakṣaśataka na ilinaladawan iyan bilang sarong yogic technique tanganing makamit an mastery kan hinangos asin tanganing pukawon an diosang si Kuṇḍalinī. Mallinson 2012, p.261 

Etimolohiya
An Mula Bandha (Sanskrito: मूल बंध) gikan sa Mūla, nangangahulugan na manlaenlaen na gamot, base,Iyengar, 1976: p.515 kapinonan, pundasyon,Iyengar, 1976: p.459 ginikanan o kawsa.Iyengar, 1976: pp.435–437

Paglaladawan
An Gorakṣhaśataka ilinaladawan an mūla bandha bilang: 

Uddiyana bandha
thumb|Uddiyana bandha.
An Uḍḍīyana bandha (Sanskrito: उड्डीयन बन्ध), inaapod man na abdominal lock o upward lifting lock, iyo an abdominal bandha ilinaladawan asin ginagamit sa hatha yoga, sa partikular sa puripikasyon na nauli. Ini imbwelto, pagkatapos iluwas sa hinangos an gabos na duros, binubutong an abdomen sa irarom kan tadyang sa paagi kan pagkua nin bakong totoong paghangos palaog mantang kinakaptan an hinangos asin dangan releasing an abdomen pagkatapos kan pagpundon. An proseso posibleng utrohon nin nagkapirang beses bago iluwas an aire sa baga, ibinabalik an normal na paghangos.Uddiyana Bandha  by Dr. Karl Nespor, in Yoga Magazine, a publication of Bihar School of YogaHow to do Uddiyana Bandha From Guy Powiecki from tradition Swami Kuvalayananda

Jalandhara bandha
An Jalandhara bandha (, IAST: Jālandhara bandha) iyo an ku'ko' bandha na ilinadawan asin ginibo sa Hatha Yoga.

Etimolohiya
An Jālandhara bandha gikan sa  Jāla, sapot or net asin () dhara, "holding".

Paglaladawan
Ining bandha isinasagibo sa paagi kan pag-unat kan liog asin pag-angat kan sternum (breastbone) bago ihulog an payo tanganing an ku'ko' pwedeng magduot sa daghan. Mantang, an dila nakaduot paitaas kontra sa ngaragngag kan nguso. 

 Toltolan