Freyja
[[Ladawan:John_Bauer-Freja.jpg|thumb|''Freja'' (1905) ni John Bauer (1882–1918)]]
Sa Norseng mitolohiya, an '''Freyja''' ([[Old Norse]] " (an) Lady") sarong diyosa na katakod sa pagkamoot, kagayonan, pagkamainaki, sekso, gera, bulawan, asin seiðr (makamanog para sa paghihiling asin paglaog kan ngapit). Si Freyja iyo an kagsadiri kan kuwintas na Brísingamen, rides sa sarong karwahe na pigbubuo nin duwang kataga, pig-iba kan boar [[Hildisvíni]], asin igwa nin balabal nin mga balahibo kan falcon. Sa paagi nin saiyang agom na si [[Óðr]], siya na ina kan dalawang aki na babae, sinda [[Hnoss]] asin [[Gersemi]]. Kaiba an saiyang kambal na tugang na si [[Freyr]], an saiyang ama na si [[Njörðr]], asin an saiyang ina (tugang na babae ni [[Njörðr]], dai pinangaranan sa mga mapagkuanan), siya na miyembro nin [[Vanir]]. Nagpoon sa ''Old Norse Freyja'', an mga modernong anyo kan pangaran na kinabibilangan nin '''Freya, Freyia,''' asin '''Freja.'''

Si Freyja namamahala sa saiyang langitnon na langtad, an Fólkvang, kun saen sia nakakaresibi nin kabanga kan mga nagagadan sa ralaban. An kabanga pa minaduman sa tiriponan kan dios na si Odin, Valhalla. Sa laog kan Fólkvang namomogtak an saiyang tiripon, si Sesrúmniir. Si Freyja nagtatabang sa ibang dios paagi sa pagtogot sainda na gamiton an saiyang balukagon na kakaw, inoobligar kun dapit sa pagkamainaki asin pagkamoot, asin parateng hinahanap pakatapos kan makapangyarihan na jötnar na gustong gibohon siang agom ninda. An agom ni Freyja, an dios na si  Óðr, parateng mayo. Naghibi sia nin pulang bulawan para sa saiya, asin hinanap nia ini na ipinamumugtak na mga ngaran. Si Freyja igwang kadakol na pangaran, kaiba sinda''Gefn'', ''Hörn'', ''Mardöll'', ''Sýr'', ''Vanadís'', asin ''Valfreyja''.

== Ngaran ==

=== Etymolohiya ===
An pangaran na ''Freyja'' translente na nangangahulogan  'lady, mistress' sa suanoy na [[Norse]].<ref>{{Harvp|de Vries|1962}}: "Freyja f. herrin, frau; name einer göttin"</ref> Paghubo' hale sa Proto-Germanic na pambabaeng nombre * ('lady, mistress), ini magkapareho kan kan [[:en:Old_Saxon|Old Saxon]] ''frūa'' ('lady, mistress') o Lumang High German {{Lang|goh|frouwa}} ('lady'; cf. [[:en:New_High_German|modern German]] {{Lang|de|Frau}}). An Frayja harani man sa ngaran kan diyos nin ''Freyja,'' na boot sabihon 'kagurangnan' sa Lumang Norse.{{Sfnp|de Vries|1962}}{{Sfnp|Orel|2003}} Kaya an [[:en:Theonym|theonym]] ''Freyja'' ibinibilang na sarong epithet, na sinasalidahan nin personal na ngaran na dai pa ngonyan nasasabotan.{{Sfnp|Grundy|1998}}

=== Iba pa ===
Nasambit si Freyja sa mga [[:en:Saga|sagas]] ''[[:en:Egils_saga|Egils saga]]'', ''[[:en:Njáls_saga|Njáls saga]]'', ''[[:en:Hálfs_saga_ok_Hálfsrekka|Hálfs saga ok Hálfsrekka]]'', asin sa ''[[:en:Sörla_þáttr|Sörla þáttr]]''.

; ''Mga Engil na saga''

Sa ''[[:en:Egils_saga|Egils saga]]'', kun an [[:en:Egill_Skallagrímsson|Egill Skallagrímsson]] habong magkakan, an saiyang aking babae na si orgerðr (siya nag-aayog bilang "Thhogerd") nagsasabi na siya maduman na mayong pagkakan asin huli kaini nagugutom sagkod kagadanan, asin sa paggibo kaiyan makanagbo kan diosang si Freyja:<blockquote>Nagsimbag si Torderd sa makusog na boses, "Dai ako nagkakakan, ni gigibuhon ko iyan sagkod na makaiba ako ki Freyja. aram kong mayong mas marahay pang ginigibo kisa kan sakong ama. habo kong mamuhay pagkagadan kan sakuyang ama asin tugang."{{Sfnp|Scudder|2001}}</blockquote>

; ''Hálfs saga ok Hatlflesrekka''

Sa enot na kapitulo kan ika-15 na siglo osipon  na saga ''Hálfs saga'' ''ok'' ''Hálfsrekka'', si Hadeng Alrek igwang duwang agom, si Geirhild asin Tanday, asin dai sinda maimamantener pareho. Sinasabi niya sa duwang babae na sige man an pasarayan niyang kwarta para saiya pagpuli-gera. An duwang magkatampad asin durante kan prosesong brewing Signiy namimibi ki Freyja asin Geirhild sa Hött ("hood"), sarong lalaki na nabisto niya kasubago (earlier saga na pighayag na Odin na nagpanggap). Sinimbag ni Hött an saiyang pamibi asin nag - ee spiner sa saiyang tulak. Nanggagana an bridy ni Signiy sa kompetisyon.{{Sfnp|Tunstall|2005}}
[[Ladawan:Freyja_in_the_dwarfs'_cave.jpg|too|thumb|Freyja sa the Dwarf's Cave (1891) ni [[Louis Huard]] [fr]]]

;

== Sa popular na kultura ==
An Frigga (mga panahon na pig'aapod na Freyja) sarong final character na nagluwas sa Marvel Comics poon 1963. An karakter partikular na base sa diyos-diyosan na si Freyja kan mitolohiyang Norse.<ref>"Culturetrip:How pop culture revived Norse mythology". 17 May 2018. Archived from the original on 31 January 2022. Retrieved 22 July 2022.</ref>

Puon kan inot na mga taon nin 1990, nagkaigwa pa man giraray sya nin delingkutibo sa ''Freyja'' bilang sarong itinaong pangaran para sa mga aki.{{Sfnp|Näsström|1995}} Segun sa ngaran na Norwegang na dae gikan sa Sentral na Eratistiko Bureau, mga 500 babayi an nakalista gamit an enot na pangaran na ''Frøya'' (an modernong tradisyunal na pagsayod kan pangaran kan diyosa) sa nasyon. Igwa man nin nagkapirang kaagid na ngaran, arog baga kan enot na elemento kan ditematikong personal na pangaran na ''Frøydis''.<ref name="Statistics Norway">"Names". Statistics Norway. Archived from the original on 6 October 2018. Retrieved 19 December 2014.</ref>

An Freyja itinampok sa nagkapirang kawat na video kaiba an 2002 Ensemble Studios game Age of Mythology,<ref>"Age of Mythology".</ref><ref>"Age of Mythology Reference Manual".</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.smitegame.com/gods/|title=Gods|access-date=2 August 2021|archive-date=31 July 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210731071415/https://www.smitegame.com/gods/|url-status=dead}}</ref> 2014 tersio-person multiplayer online sightana play ''Simite'',<ref>"Freya is the Real Villain of God of War". ''Screen Rant''. 15 July 2020. Archived from the original on 29 July 2021. Retrieved 29 July 2021.</ref> 2018 Santa Monica Studio gawading God's War, asin sa 2022 sesquel God of Guerra Ragnarök.<ref>"God of War: Ragnarok Villains Are Thor and Freya, Game Includes All 9 Realms". 10 September 2021. Archived from the original on 12 September 2021. Retrieved 12 September 2021.</ref>

An "Freya" sarong kanta kan Amerikanong heavy metal band na The Sumaro hale sa saindang 2006 debut album Age of Winters.<ref>"The Sword – Age of Winters". ''AllMusic''. All Media Network. Archived from the original on 16 December 2022. Retrieved 16 December 2022.</ref> Itinampok sa ''Guitar Hero II'' an sarong bersiyon nin drama na may koneksiyon sa cover, iniluwas kan parehong taon.<ref>{{Cite news|url=http://www.ign.com/articles/2006/10/09/guitar-hero-ii-final-tracklist-revealed|title=Guitar Hero II Final Tracklist Revealed|date=9 October 2006}}</ref>

== Hilingon pa ==

** [[:en:List_of_Germanic_deities|List of Germanic deities]]
** [[:en:List_of_people,_items_and_places_in_Norse_mythology|List of people, items and places in Norse mythology]]
** [[:en:Category:Norse_underworld|Category:Norse underworld]]

== Panluwas na takod ==

* {{Commons category-inline}}

== Toltolan ==
<references />
{{Tamboan}}
[[Kategorya:Mga artikulo na igwang permanenteng gadan na panluwas na takod]]
[[Kategorya:Gabos na mga artikulo na igwang gadan na panluwas na takod]]
Sa Norseng mitolohiya, an Freyja (Old Norse " (an) Lady") sarong diyosa na katakod sa pagkamoot, kagayonan, pagkamainaki, sekso, gera, bulawan, asin seiðr (makamanog para sa paghihiling asin paglaog kan ngapit). Si Freyja iyo an kagsadiri kan kuwintas na Brísingamen, rides sa sarong karwahe na pigbubuo nin duwang kataga, pig-iba kan boar Hildisvíni, asin igwa nin balabal nin mga balahibo kan falcon. Sa paagi nin saiyang agom na si Óðr, siya na ina kan dalawang aki na babae, sinda Hnoss asin Gersemi. Kaiba an saiyang kambal na tugang na si Freyr, an saiyang ama na si Njörðr, asin an saiyang ina (tugang na babae ni Njörðr, dai pinangaranan sa mga mapagkuanan), siya na miyembro nin Vanir. Nagpoon sa Old Norse Freyja, an mga modernong anyo kan pangaran na kinabibilangan nin Freya, Freyia, asin Freja.

Si Freyja namamahala sa saiyang langitnon na langtad, an Fólkvang, kun saen sia nakakaresibi nin kabanga kan mga nagagadan sa ralaban. An kabanga pa minaduman sa tiriponan kan dios na si Odin, Valhalla. Sa laog kan Fólkvang namomogtak an saiyang tiripon, si Sesrúmniir. Si Freyja nagtatabang sa ibang dios paagi sa pagtogot sainda na gamiton an saiyang balukagon na kakaw, inoobligar kun dapit sa pagkamainaki asin pagkamoot, asin parateng hinahanap pakatapos kan makapangyarihan na jötnar na gustong gibohon siang agom ninda. An agom ni Freyja, an dios na si  Óðr, parateng mayo. Naghibi sia nin pulang bulawan para sa saiya, asin hinanap nia ini na ipinamumugtak na mga ngaran. Si Freyja igwang kadakol na pangaran, kaiba sindaGefn, Hörn, Mardöll, Sýr, Vanadís, asin Valfreyja.

 Ngaran 

 Etymolohiya 
An pangaran na Freyja translente na nangangahulogan  'lady, mistress' sa suanoy na Norse.: "Freyja f. herrin, frau; name einer göttin" Paghubo' hale sa Proto-Germanic na pambabaeng nombre * ('lady, mistress), ini magkapareho kan kan Old Saxon frūa ('lady, mistress') o Lumang High German  ('lady'; cf. modern German ). An Frayja harani man sa ngaran kan diyos nin Freyja, na boot sabihon 'kagurangnan' sa Lumang Norse. Kaya an theonym Freyja ibinibilang na sarong epithet, na sinasalidahan nin personal na ngaran na dai pa ngonyan nasasabotan.

 Iba pa 
Nasambit si Freyja sa mga sagas Egils saga, Njáls saga, Hálfs saga ok Hálfsrekka, asin sa Sörla þáttr.

 Mga Engil na saga

Sa Egils saga, kun an Egill Skallagrímsson habong magkakan, an saiyang aking babae na si orgerðr (siya nag-aayog bilang "Thhogerd") nagsasabi na siya maduman na mayong pagkakan asin huli kaini nagugutom sagkod kagadanan, asin sa paggibo kaiyan makanagbo kan diosang si Freyja:Nagsimbag si Torderd sa makusog na boses, "Dai ako nagkakakan, ni gigibuhon ko iyan sagkod na makaiba ako ki Freyja. aram kong mayong mas marahay pang ginigibo kisa kan sakong ama. habo kong mamuhay pagkagadan kan sakuyang ama asin tugang."

 Hálfs saga ok Hatlflesrekka

Sa enot na kapitulo kan ika-15 na siglo osipon  na saga Hálfs saga ok Hálfsrekka, si Hadeng Alrek igwang duwang agom, si Geirhild asin Tanday, asin dai sinda maimamantener pareho. Sinasabi niya sa duwang babae na sige man an pasarayan niyang kwarta para saiya pagpuli-gera. An duwang magkatampad asin durante kan prosesong brewing Signiy namimibi ki Freyja asin Geirhild sa Hött ("hood"), sarong lalaki na nabisto niya kasubago (earlier saga na pighayag na Odin na nagpanggap). Sinimbag ni Hött an saiyang pamibi asin nag - ee spiner sa saiyang tulak. Nanggagana an bridy ni Signiy sa kompetisyon.
too|thumb|Freyja sa the Dwarf's Cave (1891) ni Louis Huard [fr]

 Sa popular na kultura 
An Frigga (mga panahon na pig'aapod na Freyja) sarong final character na nagluwas sa Marvel Comics poon 1963. An karakter partikular na base sa diyos-diyosan na si Freyja kan mitolohiyang Norse."Culturetrip:How pop culture revived Norse mythology". 17 May 2018. Archived from the original on 31 January 2022. Retrieved 22 July 2022.

Puon kan inot na mga taon nin 1990, nagkaigwa pa man giraray sya nin delingkutibo sa Freyja bilang sarong itinaong pangaran para sa mga aki. Segun sa ngaran na Norwegang na dae gikan sa Sentral na Eratistiko Bureau, mga 500 babayi an nakalista gamit an enot na pangaran na Frøya (an modernong tradisyunal na pagsayod kan pangaran kan diyosa) sa nasyon. Igwa man nin nagkapirang kaagid na ngaran, arog baga kan enot na elemento kan ditematikong personal na pangaran na Frøydis."Names". Statistics Norway. Archived from the original on 6 October 2018. Retrieved 19 December 2014.

An Freyja itinampok sa nagkapirang kawat na video kaiba an 2002 Ensemble Studios game Age of Mythology,"Age of Mythology"."Age of Mythology Reference Manual". 2014 tersio-person multiplayer online sightana play Simite,"Freya is the Real Villain of God of War". Screen Rant. 15 July 2020. Archived from the original on 29 July 2021. Retrieved 29 July 2021. 2018 Santa Monica Studio gawading God's War, asin sa 2022 sesquel God of Guerra Ragnarök."God of War: Ragnarok Villains Are Thor and Freya, Game Includes All 9 Realms". 10 September 2021. Archived from the original on 12 September 2021. Retrieved 12 September 2021.

An "Freya" sarong kanta kan Amerikanong heavy metal band na The Sumaro hale sa saindang 2006 debut album Age of Winters."The Sword – Age of Winters". AllMusic. All Media Network. Archived from the original on 16 December 2022. Retrieved 16 December 2022. Itinampok sa Guitar Hero II an sarong bersiyon nin drama na may koneksiyon sa cover, iniluwas kan parehong taon.

 Hilingon pa 

 List of Germanic deities
 List of people, items and places in Norse mythology
 Category:Norse underworld

 Panluwas na takod 

 

 Toltolan 

Kategorya:Mga artikulo na igwang permanenteng gadan na panluwas na takod
Kategorya:Gabos na mga artikulo na igwang gadan na panluwas na takod