Isabella Karle
 {{Infobox scientist|name=Isabella Karle|image=Isabella-karle-nrl-2009.jpg|caption=Karle at her retirement in 2009|birth_name=Isabella Helen Lugoski|birth_date={{birth date|1921|12|02}}|birth_place=[[Detroit]], [[Michigan]], U.S.|death_date={{death date and age|2017|10|3|1921|12|02}}|death_place=[[Alexandria, Virginia|Alexandria]], [[Virginia]], U.S.|resting_place=[[Columbia Gardens Cemetery]]<br/>[[Arlington, Virginia]], U.S.|residence=|citizenship=|nationality=American|ethnicity=|field=[[Crystallography]]|work_institutions=|alma_mater=[[University of Michigan]]|doctoral_advisor=[[Lawrence O. Brockway]]|doctoral_students=|known_for=|author_abbrev_bot=|author_abbrev_zoo=|influences=|influenced=|prizes={{no wrap|[[Garvan–Olin Medal]] {{small|(1976)}}<br>[[Gregori Aminoff Prize]] <small>(1988)</small><br>[[The Franklin Institute Awards|Bower Award]] <small>(1993)</small><br>[[National Medal of Science]] <small>(1995)</small>}}|religion=|footnotes=|signature=|spouse={{marriage|[[Jerome Karle]]|1942}}|children=3}}

Si '''Isabella Karle''' (Desyembre 2, 1921 - Oktubre 3, 2017) sarong Amerikanong kemist na nagin instrumento sa pagpatalubo nin mga pamamaagi tangani na makua an [[:en:Plutonium(III)_chloride|plutonium chloride]] hale sa sarong halo na igwa nin [[:en:Plutonium_oxide|plutonium oxide]].<ref name="obit">{{Cite news|title=Isabella L. Karle, chemist who helped reveal structure of molecules, dies at 95|url=https://www.washingtonpost.com/local/obituaries/isabella-l-karle-chemist-who-helped-reveal-structure-of-molecules-dies-at-95/2017/10/20/c778f268-b4ee-11e7-a908-a3470754bbb9_story.html|newspaper=[[Washington Post]]}}</ref> Para sa saiyang siyentipikong gibo, si Karle nagresibi kan Garvan-Olin Medal, [[:en:Gregori_Aminoff_Prize|Gregori Aminoff Prize]], [[:en:The_Franklin_Institute_Awards|Bower Award]], [[:en:National_Medal_of_Science|National Medal of Science]], asin kan [[:en:Navy_Distinguished_Civilian_Service_Award|Navy Distinguished Civilian Service Award]] (na iyo an pinakahalangkaw na porma nin pagmidbid kan Navy sa mga empleyadong sibilyan).

== Kaamayan kan buhay ==
[[Ladawan:Jerome-Isabella-Karle-NRL.jpg|too|thumb|250x250px|Si Isabella (nakatukaw) asin si Jerome Karle na taga-U.S. Naval Research Laboratory, kun sain dakul na taon sindang nagtrabaho.]]
[[Ladawan:Karle_Retirement.jpg|too|thumb|250x250px|Si Isabella (nakatukaw na tahaw) asin si Jerome Karle (nasa inutang wala) sa saindang seremonya nin pagretiro kan 2009]]
Namundag siya bilang si '''Isabella Helen Lugoski''' sa Detroit, [[Michigan]], kan Disyembre 2, 1921, aki nin mga imigranteng hali sa [[Polonya|Polandia]].<ref name="obit">{{Cite news|title=Isabella L. Karle, chemist who helped reveal structure of molecules, dies at 95|url=https://www.washingtonpost.com/local/obituaries/isabella-l-karle-chemist-who-helped-reveal-structure-of-molecules-dies-at-95/2017/10/20/c778f268-b4ee-11e7-a908-a3470754bbb9_story.html}}<cite class="citation news cs1" data-ve-ignore="true">[https://www.washingtonpost.com/local/obituaries/isabella-l-karle-chemist-who-helped-reveal-structure-of-molecules-dies-at-95/2017/10/20/c778f268-b4ee-11e7-a908-a3470754bbb9_story.html "Isabella L. Karle, chemist who helped reveal structure of molecules, dies at 95"]. ''[[The Washington Post|Washington Post]]''.</cite></ref> Nag-eskwela siya sa mga pampublikong eskwelahan; mantang nasa eskuwelahan, sarong babaying paratukdo nin kemika an nagdara saiya sa pagpakaray kan saiyang karera.<ref name="JCE">Staff. [http://jchemed.chem.wisc.edu/JCEWWW/Features/eChemists/Bios/Karle.html " profile"], ''[[Journal of Chemical Education]]''. Accessed September 22, 2009.</ref> Nagklase siya sa Unibersidad nin Michigan na may bilog na scholarship, kun sain sya nag-mayor sa [[Kimikang pisikal|pisikal na kimika]] asin nakaresibe nin Bachelor of Science sa edad na 19, sunod man nin [[:en:Master_of_Science|Master of Science]] asin degree sa Ph.D. sa parehong paksa. Durante kan saiyang graduate work, namidbid niya an magigin agom asin katabang sa siyensya na si Jerome Karle; pareho sindang duwa pinayuhan sa pag-adal sa Ph.D. ni Lawrence Brockway.<ref>{{Cite web|url=https://www.nobelprize.org/nobel_prizes/chemistry/laureates/1985/karle-bio.html|title=Jerome Karle - Biographical|website=Nobelprize.org|access-date=10 March 2017}}</ref><ref name="kelly">{{Cite book|title=Remembering the Manhattan Project: Perspectives on the Making of the Atomic Bomb and Its Legacy|last=Kelly|first=Cynthia C.|date=27 January 2005|publisher=World Scientific|isbn=9789814481786}}</ref>

== Karera ==
Nagtrabaho si Karle sa Proyektong Manhattan durante kan [[Ikaduwang Gerang Pankinaban|World War II]], kun saen naggibo siya nin mga paagi tanganing makua an plutonium chloridehale  sa sarong halo na igwa nin [[:en:Plutonium_oxide|plutonium oxide]].

Nagbali siya sa [[:en:United_States_Naval_Research_Laboratory|United States Naval Research Laboratory]] (NRL) matapos an gera. Sa NRL, an saiyang agom na si Jerome nagmukna nin "direktang metodo" para sa pagsusuri kan estruktura kan mga kristal. Minsan siring, sa laog nin dakol na taon, an komunidad kan crystallography nagdanay na mapagduda manongod sa paggamit kaini.<ref name=":0">{{Cite web|url=https://cen.acs.org/articles/95/web/2017/10/Isabelle-Karle-dies-age-95.html|title=Isabella Karle dies at age 95 {{!}} Chemical & Engineering News|website=cen.acs.org|access-date=2018-12-19}}</ref> Si Isabella Karle an inot na tawong nag-aplikar kan metodo. Pinagmukna niya an simbolikong kadagdagan na prosedimiento na nagtatakod sa aparatus kan teoretical na "direktang metodo" asin aktuwal na data kan pag-diprakt kan X-ray. An mga kontribusyon na ini nagsulong sa langtad nin [[:en:X-ray_crystallography|X-ray crystallography]] paagi sa pagpapagana sa pagdeterminar kan estruktura nin mga kristal. An pamamaaging ini nagkaigwa nin dakulang papel sa pagtalubo kan mga bagong produktong parmaseutiko asin iba pang synthesized materials.<ref name="NRL">McKinney, Donna. [http://www.nrl.navy.mil/pao/pressRelease.php?Y=2009&R=58-09r "Jerome and Isabella Karle Retire from NRL Following Six Decades of Scientific Exploration"] {{Webarchive}}, [[An Pagsiyasat sa Pag - adal kan Nasyon|United States Naval Research Laboratory]] press release dated July 21, 2009. Accessed September 22, 2009.</ref>

== Mga Toltolan ==
<references />
{{Tamboan}}
Si Isabella Karle (Desyembre 2, 1921 - Oktubre 3, 2017) sarong Amerikanong kemist na nagin instrumento sa pagpatalubo nin mga pamamaagi tangani na makua an plutonium chloride hale sa sarong halo na igwa nin plutonium oxide. Para sa saiyang siyentipikong gibo, si Karle nagresibi kan Garvan-Olin Medal, Gregori Aminoff Prize, Bower Award, National Medal of Science, asin kan Navy Distinguished Civilian Service Award (na iyo an pinakahalangkaw na porma nin pagmidbid kan Navy sa mga empleyadong sibilyan).

 Kaamayan kan buhay 
too|thumb|250x250px|Si Isabella (nakatukaw) asin si Jerome Karle na taga-U.S. Naval Research Laboratory, kun sain dakul na taon sindang nagtrabaho.
too|thumb|250x250px|Si Isabella (nakatukaw na tahaw) asin si Jerome Karle (nasa inutang wala) sa saindang seremonya nin pagretiro kan 2009
Namundag siya bilang si Isabella Helen Lugoski sa Detroit, Michigan, kan Disyembre 2, 1921, aki nin mga imigranteng hali sa Polandia."Isabella L. Karle, chemist who helped reveal structure of molecules, dies at 95". Washington Post. Nag-eskwela siya sa mga pampublikong eskwelahan; mantang nasa eskuwelahan, sarong babaying paratukdo nin kemika an nagdara saiya sa pagpakaray kan saiyang karera.Staff. " profile", Journal of Chemical Education. Accessed September 22, 2009. Nagklase siya sa Unibersidad nin Michigan na may bilog na scholarship, kun sain sya nag-mayor sa pisikal na kimika asin nakaresibe nin Bachelor of Science sa edad na 19, sunod man nin Master of Science asin degree sa Ph.D. sa parehong paksa. Durante kan saiyang graduate work, namidbid niya an magigin agom asin katabang sa siyensya na si Jerome Karle; pareho sindang duwa pinayuhan sa pag-adal sa Ph.D. ni Lawrence Brockway.

 Karera 
Nagtrabaho si Karle sa Proyektong Manhattan durante kan World War II, kun saen naggibo siya nin mga paagi tanganing makua an plutonium chloridehale  sa sarong halo na igwa nin plutonium oxide.

Nagbali siya sa United States Naval Research Laboratory (NRL) matapos an gera. Sa NRL, an saiyang agom na si Jerome nagmukna nin "direktang metodo" para sa pagsusuri kan estruktura kan mga kristal. Minsan siring, sa laog nin dakol na taon, an komunidad kan crystallography nagdanay na mapagduda manongod sa paggamit kaini. Si Isabella Karle an inot na tawong nag-aplikar kan metodo. Pinagmukna niya an simbolikong kadagdagan na prosedimiento na nagtatakod sa aparatus kan teoretical na "direktang metodo" asin aktuwal na data kan pag-diprakt kan X-ray. An mga kontribusyon na ini nagsulong sa langtad nin X-ray crystallography paagi sa pagpapagana sa pagdeterminar kan estruktura nin mga kristal. An pamamaaging ini nagkaigwa nin dakulang papel sa pagtalubo kan mga bagong produktong parmaseutiko asin iba pang synthesized materials.McKinney, Donna. "Jerome and Isabella Karle Retire from NRL Following Six Decades of Scientific Exploration" , United States Naval Research Laboratory press release dated July 21, 2009. Accessed September 22, 2009.

 Mga Toltolan