Iskriturang Tai Noi
{{short description|Iskriturang Brahmiko 
na pangkasaysayan na piggagamit sa Laos asin Isan}}
{{Infobox sistema nin panurat
|name=Tai Noi
|languages=[[Tataramon na Lao|Lao]], [[Tataramon na Isan|Isan]], asin iba pa
|time=c. 1500<ref name="Lorrillard2004"/>–1930s (survives as the modern [[Lao script]])<ref name="Toad">Phra Ariyuwat. (1996). ''Phya Khankhaak, the Toad King:  A Translation of an Isan Fertility Myth in Verse .'' Wajuppa Tossa (translator). (pp. 27–34). Lewisburg, PA: Bucknell University Press.</ref>
|fam1=[[Alpabeto nin Proto-Sinaitiko]]
|fam2=[[Alpabeto nin Ponesyano]]
|fam3=[[Alpabeto nin Aramaiko]]
|fam4=[[Iskriturang Brāhmī|Brāhmī]]
|fam5=[[Tamil-Brahmi]]
|fam6=[[Alpabetong Pallava|Pallava]]
|fam7=[[Iskriturang Khmer|Khmer]]
|fam8=[[Iskriturang Sukhothai|Sukhothai]]
|fam9=[[Iskriturang Fakkham|Fakkham]]<ref name="Lorrillard2004"/>
|sisters=[[Iskriturang Tai Yo|Tai Yo]]
|children=[[Iskriturang Lao|Lao]]
|type=[[Abugida]]
|direction=wala-patuo
|unicode=
|iso15924=
|sample=Tai Noi Alphabet Sample.png
|imagesize=300px
}}

An Iskriturang '''Tai Noi''' (binabaybay man na ''Thai Noi'') o '''Lao Buhan''' sarong [[Iskriturang Brahmiko]] na historikal na piggagamit sa [[Laos]] asin [[Isan]]<ref>Tsumura, Fumihiko. (2009). Magical Use of Traditional Scripts in Northeastern Thai Villages. ''Senri Ethnological Studies, 74'', 63–77.</ref> kadto pang mga 1500 CE.<ref name="Lorrillard2004"/> An kontemporaryong [[Iskriturang Lao]] iyo an sarong direktang ginikanan asin mapreserba laini an basikong mga korte kan letra.<ref name="ronn"/> Haros dai na piggagamit an iskritura sa rehiyon nin Isan kan [[Tailandya]], nin huli ta sa mga polisiya nin [[Thaipikasyon]] kan gobyerno nin Thai, na nagbugtak nin kultura nin Sentral Thai arog kan [[Iskriturang Thai]] sa bilog na nasyon.<ref name="ronn">Ronnakiat, Nantana (1992). Evidence of the Tai Noi alphabet found in inscriptions. ''The Third International Symposium on Language and Linguistics'', 1326 – 1334.</ref>

== Mga karakter ==
Nakasurat an mga patanog nin Tai Noi nin pahigda poon wala patuo, mantang an mga patanog nakasurat sa hampang, sa itaas, sa irarom, asin pagkatapos kan letra, depende sa patanog. Dai mayong darakulang letra o sararadit na letra an iskritura. Daing mga espasyo sa tanga kan mga kataga. Natapos an mga pangungulay sa sarong espasyo.

Igwa nin sadiring numero an Iskriturang Tai Noi, na arog sa mga numero na mahihiling sa iskritura kan Lao.

=== Mga katanog ===
Igwa an islriturang Tai Noi nin 27 inisyal na mga katanong.

[[File:Tai Noi consonants.png|500px]]

=== Mga kumpol nin katanog ===
An mga kumpol nin pangatnig iyo an mga panginot na konsonante na binibilog nin duwang letra nin pangatnig na pinagsaro sa sarong letra.<ref>{{cite journal |title=First Revised Proposal Transliteration of Akson1 -Tham-Isan and Akson-Thai-Noi |date=February 2016 |url=http://www.eki.ee/isotc46wg3/wd20674rev1.pdf}}</ref>

An mga minasunod na mga ladawan nagpapahiling nin pirang mga ehemplo:

[[File:Tai Noi Duble-Consonants.png|500px]]

=== Panghuring mga katanog ===
Naglalaog an Iskriturang Tai Noi nin mga letra  partikular para sa mga katanog sa pangwakas na posisyon kan sarong kataga.  Igwang 11 pangwakas na letra nin katanog sa kabilugan para sa 8 magkakaibang tanog.

[[File:Tai Noi Final Consonants.png|500px]]

=== Mga patanog ===
Ugwa an Iskriturang Tai Noi nin 29 na mga katanog na nagmukna nin dakol na diyakritiko.

[[File:Tai Noi Sra.png|500px]]

==Unikodigo==
Nagibo na an mga pagpupurbar na iinkodo an Tai Noi sa [[Unikodigo]].<ref name='Unicode'>Mitchell, Ben. (2018). [https://www.unicode.org/L2/L2018/18072-toward-thai-noi.pdf ''Towards a comprehensive proposal for Thai Noi/Lao Buhan script''].</ref>

==Mga toltolan==
{{reflist}}

[[Kategorya: Tataramon na Lao]]
[[Kategorya: Tataramon na Isan]]
[[Kategorya:Mga iskriturang Brahmiko]]
[[Kategorya:Mga inskripsyon kan Tailandya]]
[[Kategorya:Arkeolohiya kan Laos]]
An Iskriturang Tai Noi (binabaybay man na Thai Noi) o Lao Buhan sarong Iskriturang Brahmiko na historikal na piggagamit sa Laos asin IsanTsumura, Fumihiko. (2009). Magical Use of Traditional Scripts in Northeastern Thai Villages. Senri Ethnological Studies, 74, 63–77. kadto pang mga 1500 CE. An kontemporaryong Iskriturang Lao iyo an sarong direktang ginikanan asin mapreserba laini an basikong mga korte kan letra. Haros dai na piggagamit an iskritura sa rehiyon nin Isan kan Tailandya, nin huli ta sa mga polisiya nin Thaipikasyon kan gobyerno nin Thai, na nagbugtak nin kultura nin Sentral Thai arog kan Iskriturang Thai sa bilog na nasyon.Ronnakiat, Nantana (1992). Evidence of the Tai Noi alphabet found in inscriptions. The Third International Symposium on Language and Linguistics, 1326 – 1334.

 Mga karakter 
Nakasurat an mga patanog nin Tai Noi nin pahigda poon wala patuo, mantang an mga patanog nakasurat sa hampang, sa itaas, sa irarom, asin pagkatapos kan letra, depende sa patanog. Dai mayong darakulang letra o sararadit na letra an iskritura. Daing mga espasyo sa tanga kan mga kataga. Natapos an mga pangungulay sa sarong espasyo.

Igwa nin sadiring numero an Iskriturang Tai Noi, na arog sa mga numero na mahihiling sa iskritura kan Lao.

 Mga katanog 
Igwa an islriturang Tai Noi nin 27 inisyal na mga katanong.

500px

 Mga kumpol nin katanog 
An mga kumpol nin pangatnig iyo an mga panginot na konsonante na binibilog nin duwang letra nin pangatnig na pinagsaro sa sarong letra.

An mga minasunod na mga ladawan nagpapahiling nin pirang mga ehemplo:

500px

 Panghuring mga katanog 
Naglalaog an Iskriturang Tai Noi nin mga letra  partikular para sa mga katanog sa pangwakas na posisyon kan sarong kataga.  Igwang 11 pangwakas na letra nin katanog sa kabilugan para sa 8 magkakaibang tanog.

500px

 Mga patanog 
Ugwa an Iskriturang Tai Noi nin 29 na mga katanog na nagmukna nin dakol na diyakritiko.

500px

Unikodigo
Nagibo na an mga pagpupurbar na iinkodo an Tai Noi sa Unikodigo.Mitchell, Ben. (2018). Towards a comprehensive proposal for Thai Noi/Lao Buhan script.

Mga toltolan

Kategorya: Tataramon na Lao
Kategorya: Tataramon na Isan
Kategorya:Mga iskriturang Brahmiko
Kategorya:Mga inskripsyon kan Tailandya
Kategorya:Arkeolohiya kan Laos