Frank Sinatra
[[Ladawan:Frank_Sinatra_laughing.jpg|right|thumb|280px|Si Frank Sinatra]]

Si '''Francis Albert "Frank" Sinatra''' ([[Desyembre 12]], [[1915]] – [[Mayo 14]], [[1998]]) sarong Amerikanong [[parakanta]] asin [[aktor]].

Nagpoon an karera niya kasabay si [[Harry Jamesw]] asin si [[Tommy Borsey]] kan inaapod na ''swing era'' sa Amerika. Si Sinatra nagin lataw na maray na solong artista poon kan kaamayi hanggan katahawan kan mga taon na 1940. Pagtongtong 1950, medyo nagaot an saiyang karera, dangan nabuhay liwat kan 1954 kan nasikop niya an [[Academy Award for Best Supporting Actor]].

Nagkakontrata siya sa [[Capitol Records]] asin nakapaluwas nin mga naoomaw na gayong mga album (siring kan ''[[In the Wee Small Hours]]'', ''[[Songs for Swingin' Lovers]]'', ''[[Come Fly with Me (album)|Come Fly with Me]]'', ''[[Frank Sinatra Sings for Only the Lonely|Only the Lonely]]'' and ''[[Nice 'n' Easy]]''). Dangan naghale siya sa Capitol asin nagmukna nin sadiri niyang rekording (na labis nagtriumpo sa mga album na siring kan ''[[Ring-A-Ding-Ding]]'', ''[[Sinatra at the Sands]]'' asin ''[[Francis Albert Sinatra & Antonio Carlos Jobim]]''). Naglibot siya sa kinaban sa mga kontratang pagkanta, nagin kagtogdas na kaapil kan [[Rat Pack]] asin nakiramas sa mga ''celebrities'' asin mga presidente, arog ki [[Presidente kan Estados Unidos|Presidente]] [[John F. Kennedy]]. Si Sinatra nag'edad 50 kan [[1965]], narekord niya an ''[[September of My Years]]'', nag'artista sa guminanang-[[Emmy]] telebisyon espesyal na ''[[Frank Sinatra: A Man and His Music]]'', asin nagtama' na gayo sa takilya kan saiyang ''[[Strangers in the Night]]'' asin ''[[My Way (kanta)|My Way]]''. 

Si Sinatra nag'ngata' na malampasan an naghihira nang timplada sa musikang popular, pero nagluluya na an benta niya sa saiyang musika, asin kan magluwas siya sa mga pelikulang dai nagputok sa takilya, na'isip na niyang magretiro kan taon 1971.

Alagad, paglaog kan taon 1973, nagparekord pa siya nin magkapirang album asin natamaan an Top 40ng lista kan saiyang "[[Theme from New York, New York|(Theme From) New York, New York]]" kan 1980; asin naglibot sa Estados Unidos saka sa luwas kan Amerika hanggan sa mga taon bago siya nagadan kan 1998.

Si Sinatra nagtapsok man sa lantad nin pag'aakting. Mala ta ginana niya an [[Academy Award for Best Supporting Actor]] sa saiyang pagpapel sa ''[[From Here to Eternity]]''. Siya nanominar man sa [[Academy Award for Best Actor]] gibo kan papel niya sa ''[[The Man with the Golden Arm]]''.

Nag'entra man siya sa mga musikal siring kan ''[[High Society (1956 film)|High Society]]'', ''[[Pal Joey (film)|Pal Joey]]'', ''[[Guys and Dolls (pelikula)|Guys and Dolls]]'' asin ''[[On the Town (film)|On the Town]]''. Si Sinatra pig'onra sa [[Kennedy Center Honors]] kan 1983 asin nasabitan kan [[Presidential Medal of Freedom]] ni [[Ronald Reagan]] kan 1985 asin kan [[Congressional Gold Medal]] kan 1997. Si Sinatra kagresibi man nin kagsarong (11) [[Grammy Awards]], kaiba na an [[Grammy Trustees Award]], [[Grammy Legend Award]] asin an [[Grammy Lifetime Achievement Award]].

== Kaamayan kan buhay ==

Si Sinatra namundag sa Hoboken, New Jersey, an iyo'iyong aki kan mga Italyanong imigranteng Natalie Della (dati, Garaventa) asin Anthony Martin Sinatra. Naghale siya sa haiskul na dai nakatapos ta 47 aldaw sana siya naglaog bago siya pinatalsik dahel sa pagkabarumbado. An saiyang ina, bisto sa gaha na Dolly, maimpluensya sa lugar ninda asin sa grupo nin mga kaapil sa Partido Demokrata, pero nagmamantener nin negosyo sa pag'aborsyon. Mala ta pirang beses na naaresto asin duwang beses nasentensyahan sa siring na sala'. Si Frank man naaresto huli ta nakikiapid sa babaeng may'agom, kaidto sarong krimen pa. An ama ni Frank na si Anthony nagtatrabaho sa Hoboken Fire Department. Kan periodo na grabi an pagtios huli sa ''Makuring Depression'', maski pa siring, si ina niya pirme man siyang natatawan balon asin panggaro'gastos sa bado asin pagruruluwas kan mga barkada. Si Frank kaidto nagtatrabaho sa peryodikong Jersey Observer komo sugo'sugo asin bilang parahigot tornilyo sa Tietjan and Lang shipyard. Mga kaamayan kan 1930 si Frank nagpoon nang magkanta para sa publiko.

== Kagadanan ==

Nagadan si Frank Sinatra pakatapos atakihon sa puso kan Mayo 14, 1998. Kan siya naghihingagdan, yaon sa kataid niya an dati niyang agom na si Barbara. Siya 82 na an edad. Ultimo niyang nataram bago naotsan, "I'm losing," (Nadadaog na ako). Pigbantolin an saiyang pagkagadan kan pamilya sa saindang websayt, manta na pigbabareta sa likod may togtog kan bersyon kan kinanta niyang "Softly As I Leave You." Sunod na banggi kaidto, an ilaw Las Vegas Strip pinaromarom sa pagtaong respeto saiya. Si Presidente [[Bill Clinton]] nangenot sa pagtaong omaw saiya asin si Elton John nagtaram na si "Sinatra iyo na an pinakamahusay, asin mayong nakarani sa kalibre niya komo parakanta."

== Mga pag'onra asin pagbibisto ==
[[Ladawan:Franksinatrawalkoffame.jpg|thumb|An bitoon sa musika ni Sinatra sa [[Hollywood Walk of Fame]].]]



== Mga dagdag na basahon ==


=== Mga biograpiya ===
* Freedland, Michael. (2000) ''All the Way: A Biography of Frank Sinatra''. St Martins Press. ISBN 0-7528-1662-4
* Havers, Richard. (2004) Sinatra. Dorling Kindersley. ISBN 1-4053-1461-3
* Kelley, Kitty. (1986) ''His Way: The Unauthorized Biography of Frank Sinatra''. Bantam Press. ISBN 0-553-26515-6
* Lahr, John. (1987) ''Sinatra''. Random House. ISBN 0-7538-0842-0
* Munn, Michael. (2002) ''Sinatra: The Untold Story''. Robson Books Ltd. ISBN 1-86105-537-4
* Rockwell, John. (1984) ''Sinatra: An American Classic''. Rolling Stone. ISBN 0-394-53977-X
* Rojek, Chris. (2004) ''Frank Sinatra''. Polity. ISBN 0-7456-3090-1
* Santopietro, Tom. (2008) "Sinatra In Hollywood". Thomas Dunne Books. ISBN 978-0-312-36226-3
* Summers, Antony and Swan, Robbyn. (2005) ''Sinatra: The Life''. Doubleday. ISBN 0-552-15331-1
* Taraborrelli, J. Randall. (1998) ''Sinatra: The Man Behind the Myth''. Mainstream Publishing. ISBN 1-84018-119-2
* Wilson, Earl. (1976) ''Sinatra''.

=== Memoirs ===
* Ash, Vic. (2006) ''I Blew it My Way: Bebop, Big Bands and Sinatra''. Northway Publications. ISBN 0-9550908-2-2
* Jacobs, George and Stadiem, William. (2003) ''Mr. S.: The Last Word on Frank Sinatra''. HarperCollins. ISBN 0-330-41229-9

== Mga publikasyon kan pamilya Sinatra ==

* Pignone, Charles, with forward by Sinatra, Frank Jr. and Jones, Quincy. (2004) ''The Sinatra Treasures''. Virgin Books. ISBN 1-85227-184-1
* Pignone, Charles, with forward by Sinatra, Amanda. (2007) ''Frank Sinatra: The Family Album '' Little Brown and Company. ISBN 0-316-00349-2
* Sinatra, Julie. (2007) ''Under My Skin: My Father, Frank Sinatra The Man Behind the Mystique'' iuniverse.com, ISBN 0-595-43478-9
* [[Nancy Sinatra|Sinatra, Nancy]]. (1986) ''Frank Sinatra, My Father''. Doubleday. ISBN 978-0-385-23356-9
* [[Nancy Sinatra|Sinatra, Nancy]]. (1998) ''Frank Sinatra 1915-1998: An American Legend''. Readers Digest. ISBN 0-7621-0134-2
* [[Tina Sinatra|Sinatra, Tina]]. (2000) ''My Father's Daughter''. Simon & Schuster. ISBN 0-684-87076-2

== Mga iba pa ==

* Gigliotti, Gilbert L., ed. (2008) ''Sinatra: But Buddy I'm a Kind of Poem''. Entasis Press ISBN 978-0-9800999-0-4 
* Havers, Richard. (2004) ''Sinatra''. Dorling Kindersley. ISBN 1-4053-1461-3
* Ingham, Chris. (2005) ''The Rough Guide to Frank Sinatra''. Rough Guides. ISBN 1-84353-414-2
* Lloyd, David. (2003) ''The Gospel According to Frank''. New American Press. ISBN 1-930907-19-2 
* O'Neill, Terry, ed. Morgan, Robert. (2007) ''Sinatra: Frank and Friendly''. Evans Mitchell Books. ISBN 1-901268-32-2
* ''[[Rolling Stone Record Guide|The New Rolling Stone Record Guide]]'', Rolling Stone Press, 1983.
* Tom and Phil Kuntz. (2000) ''The Sinatra Files: The Secret FBI Dossier''. Three Rivers Press ISBN 0-8129-3276-5


== Mga panluwas na takod ==
* [http://www.franksinatra.com Frank Sinatra official website]
* [http://www.sinatrafamily.com Official site of the Sinatra family]
* [http://www.nytimes.com/learning/general/onthisday/bday/1212.html "Frank Sinatra Dies at 82; Matchless Stylist of Pop"] Obituary, ''New York Times'', May 16, 1998 
* [https://web.archive.org/web/20040810041108/http://foia.fbi.gov/foiaindex/sinatra.htm Frank Sinatra's FBI file]
* [http://www.hudsonreporter.com/site/news.cfm?newsid=16280602&BRD=1291&PAG=461&dept_id=523594&rfi=6 Walking tour of Sinatra's Hoboken] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070303031612/http://www.hudsonreporter.com/site/news.cfm?newsid=16280602&BRD=1291&PAG=461&dept_id=523594&rfi=6 |date=2007-03-03 }}
* [http://www.livingtrustnetwork.com/content/lwt/wills/sinatrawill.php Sinatra's last Will and Testament] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070311071901/http://www.livingtrustnetwork.com/content/lwt/wills/sinatrawill.php |date=2007-03-11 }}
* [http://latimesblogs.latimes.com/thedailymirror/2007/06/marilyn_monroe.html Article on the 1954 "Wrong Door Raid"]
* [http://www.brentstuder.com/diversions/sinatra.html Private informational webpage] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090212150258/http://www.brentstuder.com/diversions/sinatra.html |date=2009-02-12 }}

[[Kategorya:Artista nin Pelikula]]
[[Kategorya:Mga artista gikan sa Estados Unidos]]
[[Kategorya:Mga aktor gikan sa Estados Unidos]]
[[Kategorya:Mga parakanta]]
Si Francis Albert "Frank" Sinatra (Desyembre 12, 1915 – Mayo 14, 1998) sarong Amerikanong parakanta asin aktor.

Nagpoon an karera niya kasabay si Harry Jamesw asin si Tommy Borsey kan inaapod na swing era sa Amerika. Si Sinatra nagin lataw na maray na solong artista poon kan kaamayi hanggan katahawan kan mga taon na 1940. Pagtongtong 1950, medyo nagaot an saiyang karera, dangan nabuhay liwat kan 1954 kan nasikop niya an Academy Award for Best Supporting Actor.

Nagkakontrata siya sa Capitol Records asin nakapaluwas nin mga naoomaw na gayong mga album (siring kan In the Wee Small Hours, Songs for Swingin' Lovers, Come Fly with Me, Only the Lonely and Nice 'n' Easy). Dangan naghale siya sa Capitol asin nagmukna nin sadiri niyang rekording (na labis nagtriumpo sa mga album na siring kan Ring-A-Ding-Ding, Sinatra at the Sands asin Francis Albert Sinatra & Antonio Carlos Jobim). Naglibot siya sa kinaban sa mga kontratang pagkanta, nagin kagtogdas na kaapil kan Rat Pack asin nakiramas sa mga celebrities asin mga presidente, arog ki Presidente John F. Kennedy. Si Sinatra nag'edad 50 kan 1965, narekord niya an September of My Years, nag'artista sa guminanang-Emmy telebisyon espesyal na Frank Sinatra: A Man and His Music, asin nagtama' na gayo sa takilya kan saiyang Strangers in the Night asin My Way. 

Si Sinatra nag'ngata' na malampasan an naghihira nang timplada sa musikang popular, pero nagluluya na an benta niya sa saiyang musika, asin kan magluwas siya sa mga pelikulang dai nagputok sa takilya, na'isip na niyang magretiro kan taon 1971.

Alagad, paglaog kan taon 1973, nagparekord pa siya nin magkapirang album asin natamaan an Top 40ng lista kan saiyang "(Theme From) New York, New York" kan 1980; asin naglibot sa Estados Unidos saka sa luwas kan Amerika hanggan sa mga taon bago siya nagadan kan 1998.

Si Sinatra nagtapsok man sa lantad nin pag'aakting. Mala ta ginana niya an Academy Award for Best Supporting Actor sa saiyang pagpapel sa From Here to Eternity. Siya nanominar man sa Academy Award for Best Actor gibo kan papel niya sa The Man with the Golden Arm.

Nag'entra man siya sa mga musikal siring kan High Society, Pal Joey, Guys and Dolls asin On the Town. Si Sinatra pig'onra sa Kennedy Center Honors kan 1983 asin nasabitan kan Presidential Medal of Freedom ni Ronald Reagan kan 1985 asin kan Congressional Gold Medal kan 1997. Si Sinatra kagresibi man nin kagsarong (11) Grammy Awards, kaiba na an Grammy Trustees Award, Grammy Legend Award asin an Grammy Lifetime Achievement Award.

 Kaamayan kan buhay 

Si Sinatra namundag sa Hoboken, New Jersey, an iyo'iyong aki kan mga Italyanong imigranteng Natalie Della (dati, Garaventa) asin Anthony Martin Sinatra. Naghale siya sa haiskul na dai nakatapos ta 47 aldaw sana siya naglaog bago siya pinatalsik dahel sa pagkabarumbado. An saiyang ina, bisto sa gaha na Dolly, maimpluensya sa lugar ninda asin sa grupo nin mga kaapil sa Partido Demokrata, pero nagmamantener nin negosyo sa pag'aborsyon. Mala ta pirang beses na naaresto asin duwang beses nasentensyahan sa siring na sala'. Si Frank man naaresto huli ta nakikiapid sa babaeng may'agom, kaidto sarong krimen pa. An ama ni Frank na si Anthony nagtatrabaho sa Hoboken Fire Department. Kan periodo na grabi an pagtios huli sa Makuring Depression, maski pa siring, si ina niya pirme man siyang natatawan balon asin panggaro'gastos sa bado asin pagruruluwas kan mga barkada. Si Frank kaidto nagtatrabaho sa peryodikong Jersey Observer komo sugo'sugo asin bilang parahigot tornilyo sa Tietjan and Lang shipyard. Mga kaamayan kan 1930 si Frank nagpoon nang magkanta para sa publiko.

 Kagadanan 

Nagadan si Frank Sinatra pakatapos atakihon sa puso kan Mayo 14, 1998. Kan siya naghihingagdan, yaon sa kataid niya an dati niyang agom na si Barbara. Siya 82 na an edad. Ultimo niyang nataram bago naotsan, "I'm losing," (Nadadaog na ako). Pigbantolin an saiyang pagkagadan kan pamilya sa saindang websayt, manta na pigbabareta sa likod may togtog kan bersyon kan kinanta niyang "Softly As I Leave You." Sunod na banggi kaidto, an ilaw Las Vegas Strip pinaromarom sa pagtaong respeto saiya. Si Presidente Bill Clinton nangenot sa pagtaong omaw saiya asin si Elton John nagtaram na si "Sinatra iyo na an pinakamahusay, asin mayong nakarani sa kalibre niya komo parakanta."

 Mga pag'onra asin pagbibisto 
thumb|An bitoon sa musika ni Sinatra sa Hollywood Walk of Fame.

 Mga dagdag na basahon 

 Mga biograpiya 
 Freedland, Michael. (2000) All the Way: A Biography of Frank Sinatra. St Martins Press. ISBN 0-7528-1662-4
 Havers, Richard. (2004) Sinatra. Dorling Kindersley. ISBN 1-4053-1461-3
 Kelley, Kitty. (1986) His Way: The Unauthorized Biography of Frank Sinatra. Bantam Press. ISBN 0-553-26515-6
 Lahr, John. (1987) Sinatra. Random House. ISBN 0-7538-0842-0
 Munn, Michael. (2002) Sinatra: The Untold Story. Robson Books Ltd. ISBN 1-86105-537-4
 Rockwell, John. (1984) Sinatra: An American Classic. Rolling Stone. ISBN 0-394-53977-X
 Rojek, Chris. (2004) Frank Sinatra. Polity. ISBN 0-7456-3090-1
 Santopietro, Tom. (2008) "Sinatra In Hollywood". Thomas Dunne Books. ISBN 978-0-312-36226-3
 Summers, Antony and Swan, Robbyn. (2005) Sinatra: The Life. Doubleday. ISBN 0-552-15331-1
 Taraborrelli, J. Randall. (1998) Sinatra: The Man Behind the Myth. Mainstream Publishing. ISBN 1-84018-119-2
 Wilson, Earl. (1976) Sinatra.

 Memoirs 
 Ash, Vic. (2006) I Blew it My Way: Bebop, Big Bands and Sinatra. Northway Publications. ISBN 0-9550908-2-2
 Jacobs, George and Stadiem, William. (2003) Mr. S.: The Last Word on Frank Sinatra. HarperCollins. ISBN 0-330-41229-9

 Mga publikasyon kan pamilya Sinatra 

 Pignone, Charles, with forward by Sinatra, Frank Jr. and Jones, Quincy. (2004) The Sinatra Treasures. Virgin Books. ISBN 1-85227-184-1
 Pignone, Charles, with forward by Sinatra, Amanda. (2007) Frank Sinatra: The Family Album  Little Brown and Company. ISBN 0-316-00349-2
 Sinatra, Julie. (2007) Under My Skin: My Father, Frank Sinatra The Man Behind the Mystique iuniverse.com, ISBN 0-595-43478-9
 Sinatra, Nancy. (1986) Frank Sinatra, My Father. Doubleday. ISBN 978-0-385-23356-9
 Sinatra, Nancy. (1998) Frank Sinatra 1915-1998: An American Legend. Readers Digest. ISBN 0-7621-0134-2
 Sinatra, Tina. (2000) My Father's Daughter. Simon & Schuster. ISBN 0-684-87076-2

 Mga iba pa 

 Gigliotti, Gilbert L., ed. (2008) Sinatra: But Buddy I'm a Kind of Poem. Entasis Press ISBN 978-0-9800999-0-4 
 Havers, Richard. (2004) Sinatra. Dorling Kindersley. ISBN 1-4053-1461-3
 Ingham, Chris. (2005) The Rough Guide to Frank Sinatra. Rough Guides. ISBN 1-84353-414-2
 Lloyd, David. (2003) The Gospel According to Frank. New American Press. ISBN 1-930907-19-2 
 O'Neill, Terry, ed. Morgan, Robert. (2007) Sinatra: Frank and Friendly. Evans Mitchell Books. ISBN 1-901268-32-2
 The New Rolling Stone Record Guide, Rolling Stone Press, 1983.
 Tom and Phil Kuntz. (2000) The Sinatra Files: The Secret FBI Dossier. Three Rivers Press ISBN 0-8129-3276-5

 Mga panluwas na takod 
 Frank Sinatra official website
 Official site of the Sinatra family
 "Frank Sinatra Dies at 82; Matchless Stylist of Pop" Obituary, New York Times, May 16, 1998 
 Frank Sinatra's FBI file
 Walking tour of Sinatra's Hoboken 
 Sinatra's last Will and Testament 
 Article on the 1954 "Wrong Door Raid"
 Private informational webpage 

Kategorya:Artista nin Pelikula
Kategorya:Mga artista gikan sa Estados Unidos
Kategorya:Mga aktor gikan sa Estados Unidos
Kategorya:Mga parakanta