Talyo
[[Ladawan:Thallium pieces in ampoule.jpg|thumb|280x280px|Pidaso nin mga purong maray na talyo sa ''glass ampoule'' sa irarom kan [[argon]].]]
An '''talyo''' ([[Ingles]]: ''thallium'') iyo sarong [[elementong kimikal]] na may simbolong '''Tl''' asin atomikong bilang na 81. Ini iyo grey na post-transisyong metal na dae mahihiling na talingkas sa kapalibotan. Kapag naisuway, an talyo iyo garu [[lata]], pero nawawarang kulay. 

An mga kimikong si [[William Crookes]] asin [[Claude-Auguste Lamy]] an suway na nakadiskobre kan talyo kaidtong 1861, sa residyu kan paggibo nin [[asidong sulpuriko]]. An parehas iyo naggamit nin kahahaman pa sanang paagi nin ispektroskopiyang gamit an kalayo, kun sain an talyo iyo nakakahimo nin notableng berdeng ispektrong linya. An "talyo", gikan sa Griyegong {{lang|el|θαλλός}}, {{lang|el-Latn|[[thallus|thallós]]}}, boot-sabihon "berdeng sanga", iyo pigpangaran ni Crookes. Ini iyo naisuway nin parehas ni Lamy asin Crookes kaidtong 1862; Si Lamy sa paagi nin elektrolisis, asin si Crookes sa paagi nin presipitasyon asin pagtunaw nin resultanteng pulbura. Si Crookes pigheras ini bilang pulburang nagpresipitar sa paagi nin [[zinc]] sa Internasyunal na eksibisyon, na buminukas kan Mayo 1 sa nasambit na taon.<ref>[http://babel.hathitrust.org/cgi/pt?id=hvd.32044103134011;view=1up;seq=7 The Mining and Smelting Magazine] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210224152954/https://babel.hathitrust.org/cgi/pt?id=hvd.32044103134011;view=1up;seq=7|date=2021-02-24}}. Ed. Henry Curwen Salmon. Vol. iv, July–Dec 1963, p. 87.</ref>

==Panluwas na takod==
{{commons|Thallium|Talyo}}
* [http://www.periodicvideos.com/videos/081.htm Thallium] sa ''The Periodic Table of Videos'' (University of Nottingham)
* [http://www.emedicine.com/emerg/topic926.htm Toxicity, thallium]
* [http://toxnet.nlm.nih.gov/cgi-bin/sis/search/r?dbs+hsdb:@term+@na+@rel+thallium,+elemental NLM hazardous substances databank&nbsp;– Thallium, elemental]
* [http://www.atsdr.cdc.gov/tfacts54.html ATSDR – ToxFAQs] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20141016194202/http://www.atsdr.cdc.gov/tfacts54.html |date=2014-10-16 }}
* [https://www.cdc.gov/niosh/npg/npgd0608.html CDC – NIOSH Pocket Guide to Chemical Hazards]

== Toltolan ==
{{reflist}}
{{Talaang peryodiko}}
{{agham-tamboan}}
[[Kategorya:Mga elementong kimikal]]
An talyo (Ingles: thallium) iyo sarong elementong kimikal na may simbolong Tl asin atomikong bilang na 81. Ini iyo grey na post-transisyong metal na dae mahihiling na talingkas sa kapalibotan. Kapag naisuway, an talyo iyo garu lata, pero nawawarang kulay. 

An mga kimikong si William Crookes asin Claude-Auguste Lamy an suway na nakadiskobre kan talyo kaidtong 1861, sa residyu kan paggibo nin asidong sulpuriko. An parehas iyo naggamit nin kahahaman pa sanang paagi nin ispektroskopiyang gamit an kalayo, kun sain an talyo iyo nakakahimo nin notableng berdeng ispektrong linya. An "talyo", gikan sa Griyegong , , boot-sabihon "berdeng sanga", iyo pigpangaran ni Crookes. Ini iyo naisuway nin parehas ni Lamy asin Crookes kaidtong 1862; Si Lamy sa paagi nin elektrolisis, asin si Crookes sa paagi nin presipitasyon asin pagtunaw nin resultanteng pulbura. Si Crookes pigheras ini bilang pulburang nagpresipitar sa paagi nin zinc sa Internasyunal na eksibisyon, na buminukas kan Mayo 1 sa nasambit na taon.The Mining and Smelting Magazine . Ed. Henry Curwen Salmon. Vol. iv, July–Dec 1963, p. 87.

Panluwas na takod

 Thallium sa The Periodic Table of Videos (University of Nottingham)
 Toxicity, thallium
 NLM hazardous substances databank – Thallium, elemental
 ATSDR – ToxFAQs 
 CDC – NIOSH Pocket Guide to Chemical Hazards

 Toltolan 

Kategorya:Mga elementong kimikal