Tsina
{{Infobox Chinese
|collapse=no
|title=Tsina
|pic=China (Chinese characters).svg
|piccap=An "Tsina" sa [[Pinasimpleng mga karakter na Intsik|Pinasimple]] (itaas) asin [[Tradisyunal na mga karakter na Intsik|Tradisyunal]] (irarom) na mga karakter na Intsik
|picupright=0.45
| t={{linktext|中國}}
| s={{linktext|中国}}
| p=Zhōngguó
| w=Chung¹-kuo²
| mi={{IPAc-cmn|zh|ong|1|.|g|wo|2}}
| sic=Zong<sup>1</sup> gwe<sup>2</sup>
| bpmf=ㄓㄨㄥ&nbsp;&nbsp;&nbsp;ㄍㄨㄛˊ
| xej=ﺟْﻮﻗُﻮَع
| tp=Jhongguó
| mps=Jūngguó
| gr=Jonggwo
| myr=Jūnggwó
| zh-dungan=Җунгуй
| poj=Tiong-kok
| tl=Tiong-kok
| gan=Tung-koe̍t
| hsn=Tan<sup>33</sup>-kwɛ<sup>24</sup>/
| wuu=Tson<sup>平</sup>-koh<sup>入</sup>
| j=Zung1gwok3
| y=Jùnggwok ''o'' Jūnggwok
| ci={{IPAc-yue|z|ung|7|.|gw|ok|3}} ''or'' {{IPAc-yue|z|ung|1|.|gw|ok|3}}
| h=Dung<sup>24</sup>-gued<sup>2</sup>
| phfs=Chûng-koet
| buc=Dṳ̆ng-guók
| hhbuc=De̤ng-go̤h
| mblmc=Dô̤ng-gŏ
| showflag=p
| order=st
| l={{nowrap|Katahawan o Sentral na Estado<ref name=zg>{{citation |contribution=Reconstructing China beyond Homogeneity |p=[https://books.google.com/books?id=bEiDBAAAQBAJ&pg=PA105 105] |series=''Political Theories in East Asian Context'' |title=Patriotism in East Asia |editor=Jun-Hyeok Kwak |editor2=Koichiro Matsuda |display-editors=0 |publisher=Routledge |location=Abingdon |date=2015 |last=Bilik |first=Naran }}</ref>}}}}
{{Infobox Chinese|title=Republikang Popular kan Tsina
|pic=PRC (Chinese characters.svg|
|piccap=An "Republikang Popular kan Tsina" sa Pinasimple (itaas) asin Tradisyunal (irarom) na mga karakter na Intsik
|picupright=1.15
|t={{linktext|中華人民共和國}}
|s={{linktext|中华人民共和国}}
|p=Zhōnghuá Rénmín Gònghéguó
|gr=Jonghwa Renmin Gonqhergwo
|mps=Jūnghuá Rénmín Gùnghéguó
|w=Chung¹-hua² Jên²-min²<br />Kung⁴-ho²-kuo²
|tp=Jhonghuá Rénmín Gònghéguó
|myr=Jūnghwá Rénmín Gùnghégwó
|mi={{IPAc-cmn|zh|ong|1|.|h|wa|2|-|r|en|2|.|m|in|2|-|g|ong|4|.|h|e|2|.|g|wo|2}}
|sic=Zong<sup>1</sup> hua<sup>2</sup> Zen<sup>2</sup> min<sup>2</sup><br />Gong<sup>4</sup> hwe<sup>2</sup> gwe<sup>2</sup>
|bpmf=ㄓㄨㄥ&nbsp;&nbsp;&nbsp;ㄏㄨㄚˊ<br />ㄖㄣˊ&nbsp;&nbsp;&nbsp;ㄇㄧㄣˊ<br />ㄍㄨㄥˋ&nbsp;&nbsp;&nbsp;ㄏㄜˊ&nbsp;&nbsp;&nbsp;ㄍㄨㄛˊ
|xej=ﺟْﻮﺧُﻮَ ژٌمٍ ﻗْﻮحْقُوَع
|zh-dungan=Җунхуа Жынмин Гунхәгуй
|poj=Tiong-hôa Jîn-bîn Kiōng-hô-kok
|tl=Tiong-huâ Jîn-bîn Kiōng-hô-kok
|gan=Chungfa Ninmin Khungfokoet
|wuu=Tson<sup>平</sup> gho<sup>平</sup> zin<sup>平</sup> min<sup>平</sup><br />gon<sup>去</sup> ghu<sup>平</sup> koh<sup>入</sup>
|j=Zung1waa4 Jan4man4 Gung6wo4gwok3
|ci={{IPAc-yue|z|ung|7|.|w|aa|4|-|j|an|4|.|m|an|4|-|g|ung|6|.|w|o|4|.|gw|ok|3}}<br />''or''<br />{{IPAc-yue|z|ung|1|.|w|aa|4|-|j|an|4|.|m|an|4|-|g|ung|6|.|w|o|4|.|gw|ok|3}}
|y=Jùng'wàh Yàhnmàhn Guhng'wòhgwok<br />''or''<br />Jūng'wàh Yàhnmàhn Guhng'wòhgwok
|hsn=/tan<sup>33</sup> go<sup>13</sup> ŋin<sup>13</sup> min<sup>13</sup><br />gan<sup>45</sup> gu<sup>13</sup> kwɛ<sup>24</sup>/
|h=Dung<sup>24</sup> fa<sup>11</sup> ngin<sup>11</sup> min<sup>11</sup> kiung<sup>55</sup> fo<sup>11</sup> gued<sup>2</sup>
|phfs=Chûng-fà Ngìn-mìn<br />Khiung-fò-koet
|buc=Dṳ̆ng-huà Ìng-mìng<br />Gê̤ṳng-huò-guók
|hhbuc=De̤ng-huá Cíng-míng<br />Gē̤ng-hó̤-go̤h
|mblmc=Dô̤ng-uǎ Nêng-měng<br />Gō̤ng-uǎ-gŏ
|mon=[[File:Mongolian-PRC2.svg|70px|alt=Bügüde nayiramdaqu dumdadu arad ulus, ᠪᠦᠭᠦᠳᠡ ᠨᠠᠶᠢᠷᠠᠮᠳᠠᠬᠤ ᠳᠤᠮᠳᠠᠳᠤ ᠠᠷᠠᠳ ᠤᠯᠤᠰ]]
|monr=Bügüde nayiramdaqu dumdadu arad ulus
|tib={{bo-textonly|ཀྲུང་ཧྭ་མི་དམངས་སྤྱི<br />མཐུན་རྒྱལ་ཁབ}}
|wylie=krung hwa mi dmangs spyi mthun rgyal khab
|zwpy=Zhunghua Mimang Jitun Gyalkab
|uig=جۇڭخۇا خەلق جۇمھۇرىيىتى
|uly=Jungxua Xelq Jumhuriyiti
|uyy=Junghua Həlⱪ Jumⱨuriyiti
|sgs=Junghua Hälk̂ Jumĥuriyiti
|usy=Җуңхуа Хәлқ Җумһурийити
|zha=Cunghvaz Yinzminz Gunghozgoz
|mnc=ᡩᡠᠯᡳᠮᠪᠠᡳ<br/>ᠨᡳᠶᠠᠯᠮᠠᡳᡵᡤᡝᠨ<br/>ᡤᡠᠨᡥᡝ ᡤᡠᡵᡠᠨ<br/>(ᡩᡡᠯᡳᠮᠪᠠᡳ<br />ᡤᡠᡵᡠᠨ)
|mnc_rom=Dulimbai niyalmairgen gungheg' gurun(Dulimbai Gurun)
|showflag=p
|order=st
}}
[[Ladawan:Flag of the People's Republic of China.svg|thumb|200px|An wagayway kan Republikang Popular kan Tsina]]
[[Ladawan:People's Republic of China (orthographic projection).svg|thumb|200px|An mapa kan Asya kun saen ipinapaheling an kinamomogtakan kan Republikang Popular kan Tsina]]
An '''Popular na Republika kan Tsina'''<ref>{{cite web|url=http://www.officialgazette.gov.ph/ang-orden-ng-lakandula/|title=Ang Orden ng Lakandula|accessdate=19 Hulyo 2017|publisher=GOVPH|archive-date=2018-04-08|archive-url=https://web.archive.org/web/20180408212148/http://www.officialgazette.gov.ph/ang-orden-ng-lakandula/|dead-url=yes}}</ref><ref>{{cite web|url = http://filipino.cri.cn/301/2014/10/13/2s131993.htm|title = Luklukan ng Republikang Bayan ng Tsina sa UN, napanumbalik| accessdate = 19 Hulyo 2017 |date=13 Oktubre 2014|publisher=China Radio International Online}}</ref> sarong nasyon sa [[Subangan na Asya]] asin iyo an pinakamatawong nasyon sa bilog na kinaban sa populasyon kaining dae mababa sa 1.38 bilyon.<ref>{{cite web|url = http://www.worldometers.info/world-population/china-population/| accessdate = 19 Hulyo 2017|publisher = Worldometers}}</ref> Sa hiwas kaining minaabot sa poko mas o menos 9.6 milyong kilometro kwadrado, ini an ikaduwang pinakadakulang nasyon segun sa kadagaan, asin ikatulo o ikaapat man sa enterong hiwas.<ref name="listofcountriesoftheworld.com">{{cite web|url=http://www.listofcountriesoftheworld.com/area-land.html |title=Countries of the world ordered by land area |publisher=Listofcountriesoftheworld.com |accessdate=27 April 2010 |deadurl=yes |archiveurl=https://web.archive.org/web/20100305040447/http://www.listofcountriesoftheworld.com/area-land.html |archivedate=5 March 2010 |df= }}</ref> Pinamamahalaan an Tsina kan [[Partidong Komunista kan Tsina|Partido Komunista kan Tsina]], na igwang sakop sa 22ng probinsya, limang awtonomong rehiyon, apat na banwaan na direktang-pinamamahalaan ([[Beijing]], [[Tianjin]], [[Shanghai]], dangan [[Chongqing]]), asin an mga Espesyal na Rehiyon Administratibo kan [[Hong Kong]] asin [[Macau]], dangan sinasadiri man kaini an soberanya kan [[Taiwan]].

An Tsina iyo an saro sa ginikanan kan mga lumang sibilisayon sa kinaban asin ini nagpoon magtambo sa kalipakan kan  [[Salog Giyaw]] sa [[Amnayan Kapatagan nin Tsina]]. An Tsina saro man sa nangengenot na poderes ekonomiko poon pa kan enot na siglo sundo ika-19ng siglo. Sa lawig nin mga panahon, an sistema politika kan Tsina namamanang absolutong monarkiya, o mga [[Mga Dinastiya sa historya nin  Tsina|dinastiya]], na ginikanan kaini sa panahon kan 
[[dinastiya Xia]] kan ika-21ng siglo, BCE. Dangan kaini an Tsina nasadit, nadakula, nalakop o nagkakaparasa o may beses nagkakaburunyog uli. Kan ika-3 siglo BCE, nahingoa mabugkos ini paagi kan mga gera ibinungsod kan dinastiya Qin asin ini an nagin [[dinastiya Qin|pinaka-enot na Imperyong Tsino]]. An nagsunod kaini na [[dinastiyang Han]] (206 BCE – 220 CE) nahiling an mga [[Syensia asin  teknolohiya sa dinastiya Han|abanteng gayong mga teknolohiya]] kan panahon na idto, arog kan [[paggibong papel]] asin an [[kompas]], kasarabay na diyan an mga pag'uswag sa agrikultura asin sa medisina. An imbensyon kan [[pulbura]] asin [[imprentang an tipo hiro-hiro]] kan panahon nin [[dinastiyang Tang]] (618 – 907) asin kan [[Dinastiyang Awit Amihanan]] (960 – 1127) iyo na sa kagabsan nagsangkap kan inapod na [[Apat na mga Makangalas na mga Imbensyon]]. 
==Dibisyon administratibo==
An Popular na Republika kan Tsina opisyalmente nagkakabaranga sa 23 na [[Mga probinsya nin Tsina|probinsya]],<ref name=":9">[https://www.washingtonpost.com/wp-srv/world/countries/china.html China], The Washington Post</ref> limang [[Mga rehiyon na autonomo kan Tsina|rehiyon autonomo]] (lambang saro may designadong minoriyang grupo), asin apat na  [[Direktang kontrolado munisipalidad  nin Tsina|munisipalidad]] asin kaiba diyan an [[Espesyal na Rehiyon Administtratibo nin Tsina|espesyal na rehiyon administratibo]] (ERA) nin [[Hong Kong]] asin [[Macau]]. Geograpikalmente, an gabos na 31 dibisyon probinsyal kan Kadagaan Tsina mapipisan sa anom na rona': [[Amnayan Tsina]], [[Norte-subangan Tsina]], [[Subangan Tsina]], [[Habagatan Sentra Tsina]], [[Sud-sulnopan Tsina]], asin [[Norte-sulnopan Tsina]].<ref name="Brown2013">{{cite book|author=Kerry Brown|title=Contemporary China|url=https://books.google.com/books?id=BywdBQAAQBAJ&pg=PA7|year=2013|publisher=Macmillan International Higher Education - University of Sydney|isbn=978-1-137-28159-3|page=7}}{{Dead link|date=September 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref>
[[File:China linguistic map.jpg|left|280px|thumb|Mapa lingwistika kan Tsina]]
An Tsina konsiderado na an [[Taiwan]] iyo kaini an [[Probinsyang Taiwan, Republikang Popular nin Tsina|ika-23 na probinsya]],<ref name=":9" /> alagad an Taiwan sinasakop kan [[Republika nin China]] (ROC), na sinasayumahan kaini an paghihingako kan PRT. Kabaligtaran, an RNT na konstitusyon sinasabing may soberaniya ini sa enterong mga rona na sinasakop kan gobyerno kan PRT.<ref>{{Cite web|last=Horton|first=Chris|date=2019-07-08|title=Taiwan's Status Is a Geopolitical Absurdity|url=https://www.theatlantic.com/international/archive/2019/07/taiwans-status-geopolitical-absurdity/593371/|website=[[The Atlantic]]|language=en}}</ref>

== Mga Toltolan ==
{{reflist}}

{{poon}}
{{Asya}}

[[Kategorya:Tsina| ]]
thumb|200px|An mapa kan Asya kun saen ipinapaheling an kinamomogtakan kan Republikang Popular kan Tsina
An Popular na Republika kan Tsina sarong nasyon sa Subangan na Asya asin iyo an pinakamatawong nasyon sa bilog na kinaban sa populasyon kaining dae mababa sa 1.38 bilyon. Sa hiwas kaining minaabot sa poko mas o menos 9.6 milyong kilometro kwadrado, ini an ikaduwang pinakadakulang nasyon segun sa kadagaan, asin ikatulo o ikaapat man sa enterong hiwas. Pinamamahalaan an Tsina kan Partido Komunista kan Tsina, na igwang sakop sa 22ng probinsya, limang awtonomong rehiyon, apat na banwaan na direktang-pinamamahalaan (Beijing, Tianjin, Shanghai, dangan Chongqing), asin an mga Espesyal na Rehiyon Administratibo kan Hong Kong asin Macau, dangan sinasadiri man kaini an soberanya kan Taiwan.

An Tsina iyo an saro sa ginikanan kan mga lumang sibilisayon sa kinaban asin ini nagpoon magtambo sa kalipakan kan  Salog Giyaw sa Amnayan Kapatagan nin Tsina. An Tsina saro man sa nangengenot na poderes ekonomiko poon pa kan enot na siglo sundo ika-19ng siglo. Sa lawig nin mga panahon, an sistema politika kan Tsina namamanang absolutong monarkiya, o mga dinastiya, na ginikanan kaini sa panahon kan 
dinastiya Xia kan ika-21ng siglo, BCE. Dangan kaini an Tsina nasadit, nadakula, nalakop o nagkakaparasa o may beses nagkakaburunyog uli. Kan ika-3 siglo BCE, nahingoa mabugkos ini paagi kan mga gera ibinungsod kan dinastiya Qin asin ini an nagin pinaka-enot na Imperyong Tsino. An nagsunod kaini na dinastiyang Han (206 BCE – 220 CE) nahiling an mga abanteng gayong mga teknolohiya kan panahon na idto, arog kan paggibong papel asin an kompas, kasarabay na diyan an mga pag'uswag sa agrikultura asin sa medisina. An imbensyon kan pulbura asin imprentang an tipo hiro-hiro kan panahon nin dinastiyang Tang (618 – 907) asin kan Dinastiyang Awit Amihanan (960 – 1127) iyo na sa kagabsan nagsangkap kan inapod na Apat na mga Makangalas na mga Imbensyon. 
Dibisyon administratibo
An Popular na Republika kan Tsina opisyalmente nagkakabaranga sa 23 na probinsya,China, The Washington Post limang rehiyon autonomo (lambang saro may designadong minoriyang grupo), asin apat na  munisipalidad asin kaiba diyan an espesyal na rehiyon administratibo (ERA) nin Hong Kong asin Macau. Geograpikalmente, an gabos na 31 dibisyon probinsyal kan Kadagaan Tsina mapipisan sa anom na rona': Amnayan Tsina, Norte-subangan Tsina, Subangan Tsina, Habagatan Sentra Tsina, Sud-sulnopan Tsina, asin Norte-sulnopan Tsina.
left|280px|thumb|Mapa lingwistika kan Tsina
An Tsina konsiderado na an Taiwan iyo kaini an ika-23 na probinsya, alagad an Taiwan sinasakop kan Republika nin China (ROC), na sinasayumahan kaini an paghihingako kan PRT. Kabaligtaran, an RNT na konstitusyon sinasabing may soberaniya ini sa enterong mga rona na sinasakop kan gobyerno kan PRT.

 Mga Toltolan