Xana
[[Ladawan:Lamia_Waterhouse.jpg|thumb|273x273px|''Xana'' (Lamia, John William Waterhouse, 1909).]]
An '''xana''' (Asturiano: [[:en:Asturian_phonology|/ˈʃana/]]<nowiki/>o [[:en:Asturian_phonology|[ˈɕa.na]]]) sarong karakter na yaon sa mitolohiya Asturano. Pirmeng babae, sia linalang na may pambihirang kagayonan na tinutubod na nag - iistar sa mga burabod, salog, busay, o kadlaganan na lugar na igwa nin malinig na tubig. Bakong malinaw an ginik ''xana'' kan tataramon na [[:en:Asturian_language|Asturian]] xana, minsan ngani hinihiling ini nin nagkapirang iskolar bilang sarong pang-iinsulto gikan sa [[Tataramon na Latin|Latin]] na ngaran para sa diyosang si Diana. An mga referensiya kun sain an mitolohiyang xanas nag-eerok pa langgad sa Asturian t[[oponyms]]. Nagluwas man sinda sa mitolohiyang Sirangan na Galicia asin Cantabrian (Anjanas).

== Mga katangian ==
An xanas nanunuga nin kayamanan asin puedeng madismahan. An nagkapirang xana inaatake man an mga tawo asin naghahabon kan saindang kakanon. Nabubuhay sinda sa mga burabod asin kuweba.<ref name="mythology">{{Cite book|title=El gran libro de la mitología asturiana|last=Sánchez Vicente|first=Xuan Xosé|last2=Cañedo Valle|first2=Xesús|date=2003|publisher=Ediciones Trabe|trans-title=The great book of Asturian mythology}}</ref>: 28 

An xana puedeng magin kapakipakinabang na espiritu, na nag - aalok nin "pagkamoot sa tubig" sa mga nagbibiahe asin balos na bulawan o pirak para duman sa mga nanompongan na angay paagi sa dai pa tapos na paghokom. An saindang mga tingog na hipnotiko nadadangog durante nin tigsoli asin tig - init. An mga igwa nin dalisay na kalag asin nagdadangog sa awit mapapano nin katoninongan saka pagkamoot. An mga an kalag bakong dalisay mamamatean na sinda sinisisot asin tibaad itulod sa pagkakan.

== Xaninos ==
An mga Xana na may mga aki na inaapod na xaninos (isahan: xanín), ngunit huli ta dae ninda ini maatamanan—an mga xana na dae makagibo nin gatas para pakakan an saindang mga umboy—karaniwan sinda nagkukua nin sarong umboy na tao poon sa saindang duyan asin nilalaag sa halip an saindang aki na engkanto, arog nin mga changeling. sa ibang kultura. Napagtanto kan ina nin tao an pagbabagong idto kapag nagdakula an umboy sa laog lamang nin pirang bulan. Para mabukasan an takop kan xanín, kaipuhan maglaag nin pirang kaldero asin kabibi nin sugok harani sa kalayo asin, kun an umboy na nagribay-ribay, siya na bubulalas, "Namundag ako sarong gatos na taon na an nakaagi, asin poon kan na dae na ako nakahiling nin dakol na egg shells harani sa kalayo!"


== Toltolan ==
<references />
{{Tamboan}}Cuban writer Daína Chaviano uses the xana motif in her novel ''The Island of Eternal Love''. When one of the characters encounters a xana while she is combing her hair, the dialogue between them marks a crucial twist in the plot.
An xana (Asturiano: /ˈʃana/o [ˈɕa.na]) sarong karakter na yaon sa mitolohiya Asturano. Pirmeng babae, sia linalang na may pambihirang kagayonan na tinutubod na nag - iistar sa mga burabod, salog, busay, o kadlaganan na lugar na igwa nin malinig na tubig. Bakong malinaw an ginik xana kan tataramon na Asturian xana, minsan ngani hinihiling ini nin nagkapirang iskolar bilang sarong pang-iinsulto gikan sa Latin na ngaran para sa diyosang si Diana. An mga referensiya kun sain an mitolohiyang xanas nag-eerok pa langgad sa Asturian toponyms. Nagluwas man sinda sa mitolohiyang Sirangan na Galicia asin Cantabrian (Anjanas).

 Mga katangian 
An xanas nanunuga nin kayamanan asin puedeng madismahan. An nagkapirang xana inaatake man an mga tawo asin naghahabon kan saindang kakanon. Nabubuhay sinda sa mga burabod asin kuweba.: 28 

An xana puedeng magin kapakipakinabang na espiritu, na nag - aalok nin "pagkamoot sa tubig" sa mga nagbibiahe asin balos na bulawan o pirak para duman sa mga nanompongan na angay paagi sa dai pa tapos na paghokom. An saindang mga tingog na hipnotiko nadadangog durante nin tigsoli asin tig - init. An mga igwa nin dalisay na kalag asin nagdadangog sa awit mapapano nin katoninongan saka pagkamoot. An mga an kalag bakong dalisay mamamatean na sinda sinisisot asin tibaad itulod sa pagkakan.

 Xaninos 
An mga Xana na may mga aki na inaapod na xaninos (isahan: xanín), ngunit huli ta dae ninda ini maatamanan—an mga xana na dae makagibo nin gatas para pakakan an saindang mga umboy—karaniwan sinda nagkukua nin sarong umboy na tao poon sa saindang duyan asin nilalaag sa halip an saindang aki na engkanto, arog nin mga changeling. sa ibang kultura. Napagtanto kan ina nin tao an pagbabagong idto kapag nagdakula an umboy sa laog lamang nin pirang bulan. Para mabukasan an takop kan xanín, kaipuhan maglaag nin pirang kaldero asin kabibi nin sugok harani sa kalayo asin, kun an umboy na nagribay-ribay, siya na bubulalas, "Namundag ako sarong gatos na taon na an nakaagi, asin poon kan na dae na ako nakahiling nin dakol na egg shells harani sa kalayo!"

 Toltolan 

Cuban writer Daína Chaviano uses the xana motif in her novel The Island of Eternal Love. When one of the characters encounters a xana while she is combing her hair, the dialogue between them marks a crucial twist in the plot.