Gwenllian ferch Gruffydd

{{Infobox royalty|name=Gwenllian ferch Gruffydd|title=[[Prince of Deheubarth|Princess consort of Deheubarth]]|birth_date=c. 1100|birth_place=[[Aberffraw]], [[Anglesey]] (Ynys Môn), [[Kingdom of Gwynedd]]|death_date={{death year and age|1136|1100}}|death_place=[[Kidwelly Castle]], Kidwelly (Cydweli), Wales|spouse=[[Gruffydd ap Rhys|Gruffydd ap Rhys, Prince of Deheubarth]]|issue=Morgan ap Gruffydd <br> Maelgwyn ap Gruffydd <br> Gwladus ferch Gruffydd <br> Nest ferch Gruffydd <br> Owain ap Gruffydd <br> [[Maredudd ap Gruffydd]] <br> [[Rhys ap Gruffydd]]<br> Sion ap Gruffydd|house=[[House of Aberffraw|Aberffraw]]|father=[[Gruffudd ap Cynan]]|mother=[[Angharad ferch Owain]]}}Si '''Gwenllian ferch Gruffydd''' ('''audio'''  ⓘ) (''Gwenllian'', aking babae ni ''Gruffydd''; c. 1100 – 1136) na Prinsesa na agom kan [[Deheubarth]] sa Wales, asin ikinasal kay [[Gruffydd ap Rhys]], Prinsipe kan [[Deheubarth]]. Si Gwenllian na aki ni [[Gruffudd ap Cynan]] (1055–1137), Prinsipe kan [[Gwynedd]] asin Angharad ferch Owain, asin sarong miyembro kan prinsipeng  si [[Aberffraw na pamilya]] ni Gwynedd. An "makabayan na pag-aalsa" ni Gwenllian asin an kasunod na pagkagadan sa labanan sa [[Kidwelly Castle]] na nag-ambag sa [[Great Revolt ng 1136]].

Kan igwa nin nagkapirang lataw na paglaladawan sa mga artistikong tawo ni Gwenllian, na parate siang ilinaladawan paagi sa espada na kapot nia, o nakasakay sa karuwahe pasiring sa ralaban sa estilo kan [[:en:Boudicca|Boudicca]]. Pirang beses sia nariribaraw ki [[:en:Gwenllian_of_Wales|Gwenllian ferch Llywelyn]], na nabuhay pakalihis nin duwang siglo.

== Inot na buhay ==
Gwenllian an pinakahuri na aking babae ni [[:en:Gruffudd_ap_Cynan|Gruffudd ap Cynan]], Prinsipe kan [[:en:Kingdom_of_Gwynedd|Gwynedd]], asin kan saiyang agom, si Angharad. Namundag siya sa [[:en:Anglesey|Ynys Môn]] (ngonyan inaapod man na Anglesey) sa pwestong pamilya duman sa [[:en:Aberffraw|Aberffraw]], asin iyo an pinakangohod sa walong aki; apat na matuang tugang na babae: Mared, Rhiannell, Susanna, asin Annest, saka tolong gurang na mga brother: si Cadwallon, [[:en:Owain_Gwynedd|Owain]]<ref name="mathematical2">[http://www.mathematical.com/gruffyddgwenllian1085.html Gwenllian verch Gruffydd (1085–1136) – Mathematical.com]. Accessed 19 April 2013.</ref> asin Cadwaladr. an kagubay na dakulang taga-hadoy ni [[:en:Brian_Boru|Brian Bóruma mac Cennétig]], [[:en:High_King_of_Ireland|High King of Ireland]].

Magayon nanggad si Gwenlian. Pagkatapos kan [[:en:Gruffydd_ap_Rhys|Gruffydd ap Rhys]], an [[:en:Prince_of_Deheubarth|Prince of Deheubarth]], nagpurbar na makipagkaryente sa [[:en:Gwynedd|Gwynedd]] mga 1113 para kaulayon an saiyang ama, si Gwenlian asin an prinsipe ni Demetrio nagkaigwang romantikong atensiyon. naagom niya iyo si  Gruffydd ap Rhys dai nahaloy pakalihis kan 1116.[1]<ref>Pierce, T. J., (1959). GWENLLIAN (died 1136),. Dictionary of Welsh Biography. Retrieved 10 Aug 2020, from https://biography.wales/article/s-GWEN-FER-1100.</ref>Gwenllian asin si Gruffydd nagkaigwa kan minasunod na mga aki:<ref name="mathematical">[http://www.mathematical.com/gruffyddgwenllian1085.html Gwenllian verch Gruffydd (1085–1136) – Mathematical.com]. Accessed 19 April 2013.</ref>

* Morgan ap Gruffydd (c. 1116, Carmarthenshire - 1336) 
* Maelgwyn ap Gruffydd (c. 1119, Carmarternshire - 1336) 
* Gwladus ferch Gruffydd (pag - oltanan nin 1120 asin 1130, Carmarthenshire - pakalihis kan 25 Hulyo 1175) 
* Nest ferch Gruffydd (pag - oltanan nin 1120 asin 1130, Carmarthenshire - pakalihis kan 25 Hulyo 11) 
* Owain ap Gruffydd  (c. 1126, Carmarthenshire - pakalihis nin 1155) <ref name="cadw.gov.wales">Cadw (Llywodraeth Cymru Welsh Government), April 2019. Retrieved 14 August 2020, from https://cadw.gov.wales/sites/default/files/2019-04/20140916gwenlliancardsen.pdf.</ref>.
* [[:en:Maredudd_ap_Gruffydd|Maredudd ap Gruffydd]] (c. 1130/1, Carmarthenshire - 1155) <ref>Pierce, T. J., (1959). MAREDUDD ap GRUFFYDD ap RHYS (1130 or 1131 - 1155), prince of Deheubarth. Dictionary of Welsh Biography. Retrieved 24 Jan 2020, from https://biography.wales/article/s-MARE-APG-1130</ref>.
* [[:en:Rhys_ap_Gruffydd|Rhys "Fychan" ap Gruffydd]] (c. 1132, [[:en:Dinefwr_Castle|Dynevor Castle]], [[:en:Llandeilo|Llandeilo]], [[:en:Carmarthenshire|Carmarthenshire]] - pagkatapos kan 24 Abril 11) <ref>Pierce, T. J., (1959). RHYS ap GRUFFYDD (1132 - 1197), lord of Deheubarth, known in history as ‘Yr Arglwydd Rhys’ (‘The lord Rhys’).. Dictionary of Welsh Biography. Retrieved 24 Jan 2020, from https://biography.wales/article/s-RHYS-APG-1132</ref>
* [[:en:Llandeilo|Llandeilo]], [[:en:Carmarthenshire|Carmarthenshire]] (c. 1134, Carmarthenshire - pakalihis nin 1155) 

Nagbale si Gwenllian sa saiyang agom sa tukawan kan saiyang pamilya sa [[Dinefwr]] sa [[Deheubarth]]. Nakipaglaban si Deheubarth laban sa pagsalakay kan Norman sa South Wales, kaiba an mga kolonistang Norman, Ingles, asin [[Flemish]] sa buong bansa. Habang nagpapadagos an salungatan sa pagitan ng mga Norman asin kan Welsh, an pamilya kan prinsipe na minsan na nagibakwar, kaiba ni Gwenllian an saiyang agom sa mabukid asin magubat na mga kuta. poon igdi, pinanginutan ninda ni Gruffydd ap Rhys an mga led [[:en:Guerrilla_warfare|retaliatory strikes]], aka "lightning raids" laban sa mga posisyong kapot ni Norman sa Deheubarth.

== Marhay na Pag-aalsa 1136 ==
Kan 1136 igwa nin oportunidad na an Welsh maomayan sa kadagaan nawara kan [[:en:Marcher_Lords|Marcher Lords]] kan pahaleon ni [[Stephen de Blo|Stephen de Blois]] an saiyang pinsan, si [[Empress Matilda]], poon sa pagsunod nia sa tronong Ingles bago kaini, nakapukaw kan [[:en:The_Anarchy|Anarchy]] sa Inglaterra.<ref name="The Great Revolt">Lloyd, J. E. ''A History of Wales; From the Norman Invasion to the Edwardian Conquest'', Barnes & Noble Publishing, Inc. 2004. pp. 80, 82–85.</ref> pag - agi asin iriwal kaiyan nagin dahelan nin luway - laen na sentral na autoridad sa Inglaterra.<ref name="The Great Revolt" /> puon an rebelyon sa South Wales, ta si [[:en:Hywel_ap_Maredudd|Hywel ap Maredudd]], Kagurangnan ni [[:en:Brycheiniog|Brycheiniog]], nagtipon nin mga tawohan niya asin nagmartsa pasiring sa [[:en:Gower_(Lordship)|Gower]], daog-daog kan Norman asin Bicol colonist duman sa Batalya nin Llwchwr.<ref name="Gwenllian of Wales">Warner, Philip. ''Famous Welsh Battles'', pg 79. 1997. [[Barnes and Noble, Inc.]]</ref><ref name="The Great Revolt" /> gdi nag'ngata' ni Hywel kan kapangganahan ni Brycheiniog, si Gruffed ap Rhys nanginguso sa pagsabat ki Griffid ap Cyanan nin Gowylid, an saiyang ama-amaan, tanganing masurog siya sa rebelyon.<ref name="The Great Revolt" />

Mantang an saiyang agom nasa Gwyredd na naghahanap nin pakikialyansa sa ama niya kontra sa Normans, si Maurice de Londres asin iba pang mga Gorontalo iyo an nangenot sa pagsakyada laban ki Deheubarth's Welsh asin Gwenllian na magtaas nin hukbo para sa saindang desensyo.<ref name="The Great Revolt">Lloyd, J. E. ''A History of Wales; From the Norman Invasion to the Edwardian Conquest'', Barnes & Noble Publishing, Inc. 2004. pp. 80, 82–85.</ref>[1]<ref>[http://www.kidwellyhistory.co.uk/CastleGuide/CastleTown.htm Kidwelly Castle] by C. A. Ralegh Radford</ref> Sa sarong ralaban harani sa Kidwelly Castle, naagihan an hukbo ni Gwenllian, nadakop sia asin pinugot kan mga Norman.<ref name="The Great Revolt" /> Sa laban nagadan man an aki niyang si Morgan asin saro pang aking lalaki, si Maelgwyn, nadakop saka ginadan.

Minsan ngani nadaog, an saiyang patriotikong rebelyon nagpahiro sa iba pa sa South Wales na tumindog.<ref name="The Great Revolt">Lloyd, J. E. ''A History of Wales; From the Norman Invasion to the Edwardian Conquest'', Barnes & Noble Publishing, Inc. 2004. pp. 80, 82–85.</ref> An Welsh of [[:en:Kingdom_of_Gwent|Gwent]], na pinangenotan ni [[Iorwerth ab Owain]] (makuapo ni [[:en:Caradog_ap_Gruffydd|Caradog ap Gruffydd]], Gwent's Welsh an lider kan Ginute's Wolsh na haralean kan mga pagsakyada sa Norman), pig-aapon asin sinalen Si Richard Fitz Gilbert de Clare, an kagurangnan jan taga - Norman na nagkokontrol ki [[:en:Ceredigion|Ceredigion]].<ref name="The Great Revolt" />

Kan mabaritaan ni Gwynedd an pagkagadan ni Gwenllian asin an pag-aalsa sa Gwent, linusob kan mga tugang ni Gwenllian na sina Owain asin Cadwaladr an Ceredigion na kontrolado kan Norman, kinuha sina [[Llanfihangel, Aberystwyth, at Llanbadarn.|Llanfihangel, Aberystwyth, asin Llanbadarn.]]

== Legasiya ==
An mga hiro ni Gwenllian pig'aagid sa mga gawe kan saro pang lider Celtic: [[Boudica|Boadicea]] (Buddug). Si Gwenllian sana man an babae kan peryodo kaidtong edad media na midbid na nangenot sa hukbo nin Welsh pasiring sa ralaban. An umang kun saen tinutubod na nangyari an laban, harani sa Kidwelly Castle asin amihanan kan banwaan, inaapod na ''Mae Gwenllian'' (Ingles Panganiban of Gwenliyan). Sarong burabod sa kahiwasan ipigngaran man saiya, natongod daa kan lugar na saiyang magadanan.

Sa laog nin dakol na siglo pagkagadan nia, si Welshmen nagkurahaw sa ngaran ni 'Dialchos Gwenllian' (''Eng: Revenge for Gwenllian'') kan nakikipaglaban.<ref name="Gwenllian of Wales">Warner, Philip. ''Famous Welsh Battles'', pg 79. 1997. [[Barnes and Noble, Inc.]]</ref> Si Gwenllian asin an saiyang agom nanriribok man sa Norman, Ingles, and Flemish colonist in Deheubarth, mala ta nagkua nin mga paninda saka kuwarta patin rinerehir sinda kaiba kan Defenseubarth Welsh na mismong ikinadiskaryo kan mga kolonizer na idto, siring sa sarong padis na "Robin Hoods of Wales", bilang historyador asin autor na si Philip Warner nagsurat.<ref name="Gwenllian of Wales" />

== Pag akda kan Mabinogagi ==
Pag-argumento ni Dr Andrew Breeze na si Gwenlian an puwedeng magin awtor kan [[Four Branch of the Mabinogi]].<ref>McCarthy, James. [http://www.walesonline.co.uk/news/wales-news/experts-clash-over-theory-female-2092645 "Experts clash over theory of female author of Mabinogion"], ''Western Mail'', 6 July 2009</ref>

== Mga Amentaryo ==
{{Ahnentafel|1. '''Gwenllian ferch Gruffydd'''|2. [[Gruffudd ap Cynan]]|3. Angharad ferch Owain|4. [[Cynan ab Iago]]|5. Ragnhilda of Ireland|6. Owain ab Edwin|8=8. [[Iago ab Idwal ap Meurig]]|10=10. [[Amlaíb mac Sitriuc]]|12=12. Edwin ab Einion|16=16. Idwal ap Meurig ap [[Idwal Foel]]|20=20. [[Sigtrygg Silkbeard]]|21=21. [[Sláine ingen Briain|Sláine]] daughter of [[Brian Boru]]|24=24. [[Einion ab Owain]]}}

== Mga pinaghalian ==

* {{cite book|title=A History of Wales|author=Davies, John|publisher=Penguin|year=1994|isbn=0-14-014581-8|location=New York|author-link=John Davies (historian)}}
* {{cite book|title=A History of Wales; From the Norman Invasion to the Edwardian Conquest|author=Lloyd, J.E.|publisher=Barnes & Noble Publishing, Inc.|year=2004|isbn=0-7607-5241-9|location=New York|author-link=John Edward Lloyd}}
* {{cite book|title=A History of Carmarthenshire|author=Lloyd, J.E.|year=1935|location=Cardiff|author-link=John Edward Lloyd}}
* {{cite book|title=Famous Welsh Battles|author=Warner, Philip|publisher=Barnes & Noble Publishing, Inc.|year=1997|isbn=0-7607-0466-X|location=New York|author-link=Philip Warner}}
* {{cite book|title=Memories of the Curlew|author=Spring, Helen|publisher=youwriteon|year=2010|isbn=978-1-84923-490-0|location=United Kingdom|author-link=Helen Spring}}
* [[:en:Rockefeller,_Laurel_A|Rockefeller, Laurel A]] (2015).  ''Gwenllian ferch Gruffydd: The Warrior Princess of Deheubarth''.  CreateSpace Publishing.


== <span class="mw-headline">Toltolan</span> ==
<references />
{{Tamboan}}
<references group=""></references>
Si Gwenllian ferch Gruffydd (audio  ⓘ) (Gwenllian, aking babae ni Gruffydd; c. 1100 – 1136) na Prinsesa na agom kan Deheubarth sa Wales, asin ikinasal kay Gruffydd ap Rhys, Prinsipe kan Deheubarth. Si Gwenllian na aki ni Gruffudd ap Cynan (1055–1137), Prinsipe kan Gwynedd asin Angharad ferch Owain, asin sarong miyembro kan prinsipeng  si Aberffraw na pamilya ni Gwynedd. An "makabayan na pag-aalsa" ni Gwenllian asin an kasunod na pagkagadan sa labanan sa Kidwelly Castle na nag-ambag sa Great Revolt ng 1136.

Kan igwa nin nagkapirang lataw na paglaladawan sa mga artistikong tawo ni Gwenllian, na parate siang ilinaladawan paagi sa espada na kapot nia, o nakasakay sa karuwahe pasiring sa ralaban sa estilo kan Boudicca. Pirang beses sia nariribaraw ki Gwenllian ferch Llywelyn, na nabuhay pakalihis nin duwang siglo.

 Inot na buhay 
Gwenllian an pinakahuri na aking babae ni Gruffudd ap Cynan, Prinsipe kan Gwynedd, asin kan saiyang agom, si Angharad. Namundag siya sa Ynys Môn (ngonyan inaapod man na Anglesey) sa pwestong pamilya duman sa Aberffraw, asin iyo an pinakangohod sa walong aki; apat na matuang tugang na babae: Mared, Rhiannell, Susanna, asin Annest, saka tolong gurang na mga brother: si Cadwallon, OwainGwenllian verch Gruffydd (1085–1136) – Mathematical.com. Accessed 19 April 2013. asin Cadwaladr. an kagubay na dakulang taga-hadoy ni Brian Bóruma mac Cennétig, High King of Ireland.

Magayon nanggad si Gwenlian. Pagkatapos kan Gruffydd ap Rhys, an Prince of Deheubarth, nagpurbar na makipagkaryente sa Gwynedd mga 1113 para kaulayon an saiyang ama, si Gwenlian asin an prinsipe ni Demetrio nagkaigwang romantikong atensiyon. naagom niya iyo si  Gruffydd ap Rhys dai nahaloy pakalihis kan 1116.[1]Pierce, T. J., (1959). GWENLLIAN (died 1136),. Dictionary of Welsh Biography. Retrieved 10 Aug 2020, from https://biography.wales/article/s-GWEN-FER-1100.Gwenllian asin si Gruffydd nagkaigwa kan minasunod na mga aki:Gwenllian verch Gruffydd (1085–1136) – Mathematical.com. Accessed 19 April 2013.

 Morgan ap Gruffydd (c. 1116, Carmarthenshire - 1336) 
 Maelgwyn ap Gruffydd (c. 1119, Carmarternshire - 1336) 
 Gwladus ferch Gruffydd (pag - oltanan nin 1120 asin 1130, Carmarthenshire - pakalihis kan 25 Hulyo 1175) 
 Nest ferch Gruffydd (pag - oltanan nin 1120 asin 1130, Carmarthenshire - pakalihis kan 25 Hulyo 11) 
 Owain ap Gruffydd  (c. 1126, Carmarthenshire - pakalihis nin 1155) Cadw (Llywodraeth Cymru Welsh Government), April 2019. Retrieved 14 August 2020, from https://cadw.gov.wales/sites/default/files/2019-04/20140916gwenlliancardsen.pdf..
 Maredudd ap Gruffydd (c. 1130/1, Carmarthenshire - 1155) Pierce, T. J., (1959). MAREDUDD ap GRUFFYDD ap RHYS (1130 or 1131 - 1155), prince of Deheubarth. Dictionary of Welsh Biography. Retrieved 24 Jan 2020, from https://biography.wales/article/s-MARE-APG-1130.
 Rhys "Fychan" ap Gruffydd (c. 1132, Dynevor Castle, Llandeilo, Carmarthenshire - pagkatapos kan 24 Abril 11) Pierce, T. J., (1959). RHYS ap GRUFFYDD (1132 - 1197), lord of Deheubarth, known in history as ‘Yr Arglwydd Rhys’ (‘The lord Rhys’).. Dictionary of Welsh Biography. Retrieved 24 Jan 2020, from https://biography.wales/article/s-RHYS-APG-1132
 Llandeilo, Carmarthenshire (c. 1134, Carmarthenshire - pakalihis nin 1155) 

Nagbale si Gwenllian sa saiyang agom sa tukawan kan saiyang pamilya sa Dinefwr sa Deheubarth. Nakipaglaban si Deheubarth laban sa pagsalakay kan Norman sa South Wales, kaiba an mga kolonistang Norman, Ingles, asin Flemish sa buong bansa. Habang nagpapadagos an salungatan sa pagitan ng mga Norman asin kan Welsh, an pamilya kan prinsipe na minsan na nagibakwar, kaiba ni Gwenllian an saiyang agom sa mabukid asin magubat na mga kuta. poon igdi, pinanginutan ninda ni Gruffydd ap Rhys an mga led retaliatory strikes, aka "lightning raids" laban sa mga posisyong kapot ni Norman sa Deheubarth.

 Marhay na Pag-aalsa 1136 
Kan 1136 igwa nin oportunidad na an Welsh maomayan sa kadagaan nawara kan Marcher Lords kan pahaleon ni Stephen de Blois an saiyang pinsan, si Empress Matilda, poon sa pagsunod nia sa tronong Ingles bago kaini, nakapukaw kan Anarchy sa Inglaterra.Lloyd, J. E. A History of Wales; From the Norman Invasion to the Edwardian Conquest, Barnes & Noble Publishing, Inc. 2004. pp. 80, 82–85. pag - agi asin iriwal kaiyan nagin dahelan nin luway - laen na sentral na autoridad sa Inglaterra. puon an rebelyon sa South Wales, ta si Hywel ap Maredudd, Kagurangnan ni Brycheiniog, nagtipon nin mga tawohan niya asin nagmartsa pasiring sa Gower, daog-daog kan Norman asin Bicol colonist duman sa Batalya nin Llwchwr.Warner, Philip. Famous Welsh Battles, pg 79. 1997. Barnes and Noble, Inc. gdi nag'ngata' ni Hywel kan kapangganahan ni Brycheiniog, si Gruffed ap Rhys nanginguso sa pagsabat ki Griffid ap Cyanan nin Gowylid, an saiyang ama-amaan, tanganing masurog siya sa rebelyon.

Mantang an saiyang agom nasa Gwyredd na naghahanap nin pakikialyansa sa ama niya kontra sa Normans, si Maurice de Londres asin iba pang mga Gorontalo iyo an nangenot sa pagsakyada laban ki Deheubarth's Welsh asin Gwenllian na magtaas nin hukbo para sa saindang desensyo.Lloyd, J. E. A History of Wales; From the Norman Invasion to the Edwardian Conquest, Barnes & Noble Publishing, Inc. 2004. pp. 80, 82–85.[1]Kidwelly Castle by C. A. Ralegh Radford Sa sarong ralaban harani sa Kidwelly Castle, naagihan an hukbo ni Gwenllian, nadakop sia asin pinugot kan mga Norman. Sa laban nagadan man an aki niyang si Morgan asin saro pang aking lalaki, si Maelgwyn, nadakop saka ginadan.

Minsan ngani nadaog, an saiyang patriotikong rebelyon nagpahiro sa iba pa sa South Wales na tumindog.Lloyd, J. E. A History of Wales; From the Norman Invasion to the Edwardian Conquest, Barnes & Noble Publishing, Inc. 2004. pp. 80, 82–85. An Welsh of Gwent, na pinangenotan ni Iorwerth ab Owain (makuapo ni Caradog ap Gruffydd, Gwent's Welsh an lider kan Ginute's Wolsh na haralean kan mga pagsakyada sa Norman), pig-aapon asin sinalen Si Richard Fitz Gilbert de Clare, an kagurangnan jan taga - Norman na nagkokontrol ki Ceredigion.

Kan mabaritaan ni Gwynedd an pagkagadan ni Gwenllian asin an pag-aalsa sa Gwent, linusob kan mga tugang ni Gwenllian na sina Owain asin Cadwaladr an Ceredigion na kontrolado kan Norman, kinuha sina Llanfihangel, Aberystwyth, asin Llanbadarn.

 Legasiya 
An mga hiro ni Gwenllian pig'aagid sa mga gawe kan saro pang lider Celtic: Boadicea (Buddug). Si Gwenllian sana man an babae kan peryodo kaidtong edad media na midbid na nangenot sa hukbo nin Welsh pasiring sa ralaban. An umang kun saen tinutubod na nangyari an laban, harani sa Kidwelly Castle asin amihanan kan banwaan, inaapod na Mae Gwenllian (Ingles Panganiban of Gwenliyan). Sarong burabod sa kahiwasan ipigngaran man saiya, natongod daa kan lugar na saiyang magadanan.

Sa laog nin dakol na siglo pagkagadan nia, si Welshmen nagkurahaw sa ngaran ni 'Dialchos Gwenllian' (Eng: Revenge for Gwenllian) kan nakikipaglaban.Warner, Philip. Famous Welsh Battles, pg 79. 1997. Barnes and Noble, Inc. Si Gwenllian asin an saiyang agom nanriribok man sa Norman, Ingles, and Flemish colonist in Deheubarth, mala ta nagkua nin mga paninda saka kuwarta patin rinerehir sinda kaiba kan Defenseubarth Welsh na mismong ikinadiskaryo kan mga kolonizer na idto, siring sa sarong padis na "Robin Hoods of Wales", bilang historyador asin autor na si Philip Warner nagsurat.

 Pag akda kan Mabinogagi 
Pag-argumento ni Dr Andrew Breeze na si Gwenlian an puwedeng magin awtor kan Four Branch of the Mabinogi.McCarthy, James. "Experts clash over theory of female author of Mabinogion", Western Mail, 6 July 2009

 Mga Amentaryo 

 Mga pinaghalian 

 
 
 
 
 
 Rockefeller, Laurel A (2015).  Gwenllian ferch Gruffydd: The Warrior Princess of Deheubarth.  CreateSpace Publishing.

 Toltolan