Bukid kan Bernacci
{{Infobox Bukid|name=Mount Bernacci|native_name=|other_name={{ubl|Tangcong Vaca|Mount Hantik}}|photo=Tancong Vaca seen from Barangay Odicon, Pasacao.jpg|photo_caption=Mount Bernacci seen from [[Pasacao]]|elevation_m=756|elevation_ref=<ref name=":1">{{Cite web |title=Mount Bernacci |url=https://peakvisor.com/peak/mount-bernacci.html |access-date=2022-03-28 |website=PeakVisor |language=en}}</ref>|prominence_m=694|prominence_ref=<ref name=":1"/>|isolation_mi=21.2|isolation_ref=<ref name=":1"/>|parent_peak=[[Mount Labo]]|listing=[[List of mountains in the Philippines|Mountains in the Philippines]]|country=Philippines|state=[[Bicol Region]]|region=[[Camarines Sur]]|settlement_type=[[Municipalities of the Philippines|Municipality]]|settlement={{unbulleted list|[[Libmanan]]|[[Pasacao]]}}|map=Luzon#Philippines|coordinates={{coord|13|36|36.36|N|122|58|9.76|E|type:mountain_region:PH|display=inline,title}}|coordinates_ref=|embedded={{Infobox mapframe}}|first_ascent=Unknown}}

An '''[[Bukid]] Bernacci''' (Central Bikol: ''Bukid kan Bernase,'', [[Tataramon na Tagalog|Tagalog]]: Bundok ngelmes), sa lokal, inaapod ini na '''Tangcong Vaca''' (English: The baka's hump) asin bisto man sa apod na '''Mount Hantik''', ini sarong bukid namomogtak sa probinsya nin [[Camarines Sur]], sa isla nin [[Luzon]] sa [[Filipinas|Pilipinas]]. May langkaw ining 756 boot sabihon pantay dagat. An bukid mahihiling sa mga puntong gilid kan [[Dalan na Maharlika|Pan-Philippine Highway]].

Huli sa mahibog na kadlagan kaiini, dai pa ini intirong naadalan, arog kan kadaklan na kabukidan kan Pilipinas. 

Si durante kan Pag-okupa nin Hapon sa satuyang nasyon, an bukid na ini an nagserbing base nin mga operasyon para sa Tangcong Vaca Guerilla Unit, na hale igdi ipinangaran. An lugar sa palibot kan Bukid Bernacci, sagkod ngonyan,  yaon pa man giraray an iriwal kan mga rebeldeng kontra igdi asin kan Philippine National Police. 

== Pinaghalean ==
Hasta ngunyan, dai pa aram an ginakanan kan ngaran kan bukid, posibleng si  marhay na ngaran si midbid sa orihinal. Hali sa tataramong Bikolnon na ''Tankong'' (Ingles: Hump) asin sa Pilipinong Termino na ''Baka'' (Ingles: Cow). An bantog na pangaran kan bukid na ini gikan sa pagkaagid paduman sa dakula nin pormang bukol sa bakahan nin Brahman. Inaapod man an bukid na ''Hantik'' sa Epikong Bikol [[Epikong Ibalong|Ibalong]], na sarong tataramon na minapanungod sa mga klase kan tanga sa Oecophylla smaragdina.

== Geograpiya Asin mga Binanga ==
An Bukid Bernacci nakatindog sa {{Cvt|756|m}} sa langkaw. An alitoktok kan bukid yaon sa habagatan nin duwang munisipyo, ini an [[Libmanan]] asin [[Pasacao]]. Sa mga komunidad na sinabi sa enotan, an bukid nagseserbi man mahalagang [[Drainage bound|binanga]] o watershed sa Ingles. 

Sakop kan binanga an 2,975 na ha na nababanga sa apat na barangay: An Duang Niog asin Tanag kan Libmanan, asin an Bagong Silang saka Salvacion kan Pasacao. 

An mga [[salog]] na Caranan asin Itulan, siring man sarong danaw-danaw na nagngangarang Caliryuhan, na mahihiling sa Barangay Bagong kadlagan ni Silang. Nagseserbe ini bilang suplay tubig pang inom para sa sampulong kataid na barangay sa Pasacao, na sa bilang, 1,000 pamilya gabos.

An bukal kan Asupre, Muroc-buroc, asin Olaniban, mahihiling sa Barangay Salvacion, asin an Salog nin Tinalvud na pasiring sa mga kaplanodohan kaini.

An Tanag, igwang sapa Asupre , an Duang Niog igwa nin apat [[Burabod|mga burabod]] sa [[Private na propiedad|pribadong daga]], asin duwang gilid kan salog sa Sitio Mesuro, na nasa may agihang kan Salog Malansad. An bukid na ini, iyo man an pighahalean nin tubig kan talon kan Herodes sa Barangay Bagamelon asin an talon man kan Tinandayagan sa barangay Palong. 

An binanga kan Libmanan-Pulantana, sakop an kaparte kan bukid saka mas dakulang lugar. Sakop kaini an 71,000 na ha asin saro ini sa mga pangenot na batas kan Salog Bikol.

=== Klima ===
{{Weather box|location=Mount Bernacci|width=auto|metric first=Yes|single line=Yes|Jan avg record high C=22|Feb avg record high C=22|Mar avg record high C=24|Apr avg record high C=26|May avg record high C=26|Jun avg record high C=25|Jul avg record high C=24|Aug avg record high C=24|Sep avg record high C=24|Oct avg record high C=24|Nov avg record high C=23|Dec avg record high C=22|Jan high C=25|Feb high C=25|Mar high C=26|Apr high C=28|May high C=28|Jun high C=28|Jul high C=27|Aug high C=27|Sep high C=27|Oct high C=26|Nov high C=26|Dec high C=25|Jan low C=15|Feb low C=15|Mar low C=16|Apr low C=17|May low C=19|Jun low C=19|Jul low C=19|Aug low C=19|Sep low C=19|Oct low C=18|Nov low C=17|Dec low C=16|Jan avg record low C=17|Feb avg record low C=17|Mar avg record low C=18|Apr avg record low C=19|May avg record low C=20|Jun avg record low C=20|Jul avg record low C=20|Aug avg record low C=20|Sep avg record low C=20|Oct avg record low C=19|Nov avg record low C=19|Dec avg record low C=18|Jan precipitation mm=133|Feb precipitation mm=70|Mar precipitation mm=65|Apr precipitation mm=53|May precipitation mm=116|Jun precipitation mm=176|Jul precipitation mm=216|Aug precipitation mm=179|Sep precipitation mm=210|Oct precipitation mm=206|Nov precipitation mm=200|Dec precipitation mm=176|source=meteoblue.com<ref name="met.norms">{{cite web |title=Climate: Modelled Mount Bernacci – Climate graph, Temperature graph, Climate table|url=https://www.meteoblue.com/en/weather/historyclimate/climatemodelled/mount-bernacci_philippines_1725547|access-date=April 30, 2022 }}</ref>}}{{Weather box|location=Mount Bernacci|width=auto|metric first=Yes|single line=Yes|Jan avg record high C=22|Feb avg record high C=22|Mar avg record high C=24|Apr avg record high C=26|May avg record high C=26|Jun avg record high C=25|Jul avg record high C=24|Aug avg record high C=24|Sep avg record high C=24|Oct avg record high C=24|Nov avg record high C=23|Dec avg record high C=22|Jan high C=25|Feb high C=25|Mar high C=26|Apr high C=28|May high C=28|Jun high C=28|Jul high C=27|Aug high C=27|Sep high C=27|Oct high C=26|Nov high C=26|Dec high C=25|Jan low C=15|Feb low C=15|Mar low C=16|Apr low C=17|May low C=19|Jun low C=19|Jul low C=19|Aug low C=19|Sep low C=19|Oct low C=18|Nov low C=17|Dec low C=16|Jan avg record low C=17|Feb avg record low C=17|Mar avg record low C=18|Apr avg record low C=19|May avg record low C=20|Jun avg record low C=20|Jul avg record low C=20|Aug avg record low C=20|Sep avg record low C=20|Oct avg record low C=19|Nov avg record low C=19|Dec avg record low C=18|Jan precipitation mm=133|Feb precipitation mm=70|Mar precipitation mm=65|Apr precipitation mm=53|May precipitation mm=116|Jun precipitation mm=176|Jul precipitation mm=216|Aug precipitation mm=179|Sep precipitation mm=210|Oct precipitation mm=206|Nov precipitation mm=200|Dec precipitation mm=176|source=meteoblue.com<ref name="met.norms">{{cite web |title=Climate: Modelled Mount Bernacci – Climate graph, Temperature graph, Climate table|url=https://www.meteoblue.com/en/weather/historyclimate/climatemodelled/mount-bernacci_philippines_1725547|access-date=April 30, 2022 }}</ref>}}

== Saribuhay ==

=== Mga Gamgam ===
Mga pagsantik kan magkapirang species nin gamgam na an mayoriya iyo nang endemik sa Pilipinas, sa norteng Luzon, naitala sa bukid, kabali digdi an rufous coucal (''Centropus unirufus),'' Philippine trogon (''Harpactes ardens),'' coppersmith barbet ''(Psilopogon haemacephalus),'' Philippine hanging parrot ''(Loriculus philippensis),'' yellow-bellied whistler ''(Pachycephala philippinensis),'' blue-headed fantail ''(Rhipidura cyaniceps),'' black-naped monarch (''Hypothymis azurea''), yellow-wattled bulbul (''Poliolophus urostictus''), white-browed shama (''Copsychus luzoniensis''), bicolored flowerpecker (''Dicaeum bicolor''), grey-throated sunbird (''Anthreptes griseigularis''), asin flaming sunbird (''Aethopyga flagrans).''

== Imprastraktura ==
Pig-anunsyo man an sarong proyektong panduros na maggibo nin tugdok sa ibabaw kan bukid, na pigtatantyang nagprodusir nin 71.40 megawatts nin koryente.

An bukid na ini inaapod na Bukid Hantik sa epikong Bikol-Ibalong. Segun sa epiko, ipinangaran an bukid sa sarong dakulang klase nin mga tanga na inaapod na ''Hantik'' (Oecophylla smaragdina). An mga tanga pighuhuna na nag'eerok sa kweba kan Kalupnitan (ngonyan [[Libmanan Caves Nasyunal na Parke|Colapnitan]]) sa bukid na ini, kun saen si Handyong puminaduman asin inilubong nin buhay an mga halas na nagkunwari nin daraga na igwang mahahamis na boses. Sinasabi man kan epiko na an Bukid Hantik, kaiba an bukid kan Kulasi (ngonyan ''Colasi Peak'') asin Bukid Isarog, nagputok 4,500 taon nang nakalihis. An bukid tibaad posibleng buminagsak pakatapos kan pagtuga, na iyo an naggibo kan mas sadit na Bukid nin Bernacci.

== Mga Pangyayari ==
Kan ika- 8 kan Marso, 1965, an Filipinas Orient Airways Douglas DC-3A, buminagsak asin nasolo sa bakilid kan Bukid Bernacci, na nagdadangadang sa Naga Airport. An total na mga nagadan, 10, kaiba an 3 miembro kan grupo.

Kan ika-15 kan Disyembre, 1993, an Philippine Air Force C-130H Hercules, buminagsak man sa bukid Bernacci. An eroplano huminale sa Maynila ekasaktong alas 2:17 nin hapon ta nganing mag dara nin mga pangangaipo sa lugar na binagyo kan Bagyong Lola. An total na nakulgan ay uminabot sa 30, kaiba an 6 na miembro kan eroplano. 

== Mga Toltolan ==

# ''This reference is defined in a template or other generated block, and for now can only be previewed in source mode.'' 
# ''Escandor, Juan Jr. (2022-03-14).''
# ''DENR reforests 210 hectares of watershed areas in Bicol''
# ''"Libmanan-Pulantuna Watereshed: Replicating Integrated Ecosystem Management for Socioeconomic Development: an IEM Story DEPARTMENT OF ENVIRONMENT AND NATURAL RESOURCES FOREIGN-ASSISTED AND SPECIAL PROJECTS SERVICE eLIBRARY'' 
# ''Libmanan-Puluntuna Watershed'' 
# ''Camarines Sur, Philippines'' 
# ''Inquirer, Philippine Daily'' 
# ''Ranter, Harro'' 
# ''Military Cargo plane Crashes in Philippines'' 
# ''Ranter, Harro'' 
{{Naga, Camarines Sur}}

== Panluwas na mga link ==

* {{Commons category-inline}}
[[Kategorya:Mga tagboan sa Wikidata]]
An Bukid Bernacci (Central Bikol: Bukid kan Bernase,, Tagalog: Bundok ngelmes), sa lokal, inaapod ini na Tangcong Vaca (English: The baka's hump) asin bisto man sa apod na Mount Hantik, ini sarong bukid namomogtak sa probinsya nin Camarines Sur, sa isla nin Luzon sa Pilipinas. May langkaw ining 756 boot sabihon pantay dagat. An bukid mahihiling sa mga puntong gilid kan Pan-Philippine Highway.

Huli sa mahibog na kadlagan kaiini, dai pa ini intirong naadalan, arog kan kadaklan na kabukidan kan Pilipinas. 

Si durante kan Pag-okupa nin Hapon sa satuyang nasyon, an bukid na ini an nagserbing base nin mga operasyon para sa Tangcong Vaca Guerilla Unit, na hale igdi ipinangaran. An lugar sa palibot kan Bukid Bernacci, sagkod ngonyan,  yaon pa man giraray an iriwal kan mga rebeldeng kontra igdi asin kan Philippine National Police. 

 Pinaghalean 
Hasta ngunyan, dai pa aram an ginakanan kan ngaran kan bukid, posibleng si  marhay na ngaran si midbid sa orihinal. Hali sa tataramong Bikolnon na Tankong (Ingles: Hump) asin sa Pilipinong Termino na Baka (Ingles: Cow). An bantog na pangaran kan bukid na ini gikan sa pagkaagid paduman sa dakula nin pormang bukol sa bakahan nin Brahman. Inaapod man an bukid na Hantik sa Epikong Bikol Ibalong, na sarong tataramon na minapanungod sa mga klase kan tanga sa Oecophylla smaragdina.

 Geograpiya Asin mga Binanga 
An Bukid Bernacci nakatindog sa  sa langkaw. An alitoktok kan bukid yaon sa habagatan nin duwang munisipyo, ini an Libmanan asin Pasacao. Sa mga komunidad na sinabi sa enotan, an bukid nagseserbi man mahalagang binanga o watershed sa Ingles. 

Sakop kan binanga an 2,975 na ha na nababanga sa apat na barangay: An Duang Niog asin Tanag kan Libmanan, asin an Bagong Silang saka Salvacion kan Pasacao. 

An mga salog na Caranan asin Itulan, siring man sarong danaw-danaw na nagngangarang Caliryuhan, na mahihiling sa Barangay Bagong kadlagan ni Silang. Nagseserbe ini bilang suplay tubig pang inom para sa sampulong kataid na barangay sa Pasacao, na sa bilang, 1,000 pamilya gabos.

An bukal kan Asupre, Muroc-buroc, asin Olaniban, mahihiling sa Barangay Salvacion, asin an Salog nin Tinalvud na pasiring sa mga kaplanodohan kaini.

An Tanag, igwang sapa Asupre , an Duang Niog igwa nin apat mga burabod sa pribadong daga, asin duwang gilid kan salog sa Sitio Mesuro, na nasa may agihang kan Salog Malansad. An bukid na ini, iyo man an pighahalean nin tubig kan talon kan Herodes sa Barangay Bagamelon asin an talon man kan Tinandayagan sa barangay Palong. 

An binanga kan Libmanan-Pulantana, sakop an kaparte kan bukid saka mas dakulang lugar. Sakop kaini an 71,000 na ha asin saro ini sa mga pangenot na batas kan Salog Bikol.

 Klima 

 Saribuhay 

 Mga Gamgam 
Mga pagsantik kan magkapirang species nin gamgam na an mayoriya iyo nang endemik sa Pilipinas, sa norteng Luzon, naitala sa bukid, kabali digdi an rufous coucal (Centropus unirufus), Philippine trogon (Harpactes ardens), coppersmith barbet (Psilopogon haemacephalus), Philippine hanging parrot (Loriculus philippensis), yellow-bellied whistler (Pachycephala philippinensis), blue-headed fantail (Rhipidura cyaniceps), black-naped monarch (Hypothymis azurea), yellow-wattled bulbul (Poliolophus urostictus), white-browed shama (Copsychus luzoniensis), bicolored flowerpecker (Dicaeum bicolor), grey-throated sunbird (Anthreptes griseigularis), asin flaming sunbird (Aethopyga flagrans).

 Imprastraktura 
Pig-anunsyo man an sarong proyektong panduros na maggibo nin tugdok sa ibabaw kan bukid, na pigtatantyang nagprodusir nin 71.40 megawatts nin koryente.

An bukid na ini inaapod na Bukid Hantik sa epikong Bikol-Ibalong. Segun sa epiko, ipinangaran an bukid sa sarong dakulang klase nin mga tanga na inaapod na Hantik (Oecophylla smaragdina). An mga tanga pighuhuna na nag'eerok sa kweba kan Kalupnitan (ngonyan Colapnitan) sa bukid na ini, kun saen si Handyong puminaduman asin inilubong nin buhay an mga halas na nagkunwari nin daraga na igwang mahahamis na boses. Sinasabi man kan epiko na an Bukid Hantik, kaiba an bukid kan Kulasi (ngonyan Colasi Peak) asin Bukid Isarog, nagputok 4,500 taon nang nakalihis. An bukid tibaad posibleng buminagsak pakatapos kan pagtuga, na iyo an naggibo kan mas sadit na Bukid nin Bernacci.

 Mga Pangyayari 
Kan ika- 8 kan Marso, 1965, an Filipinas Orient Airways Douglas DC-3A, buminagsak asin nasolo sa bakilid kan Bukid Bernacci, na nagdadangadang sa Naga Airport. An total na mga nagadan, 10, kaiba an 3 miembro kan grupo.

Kan ika-15 kan Disyembre, 1993, an Philippine Air Force C-130H Hercules, buminagsak man sa bukid Bernacci. An eroplano huminale sa Maynila ekasaktong alas 2:17 nin hapon ta nganing mag dara nin mga pangangaipo sa lugar na binagyo kan Bagyong Lola. An total na nakulgan ay uminabot sa 30, kaiba an 6 na miembro kan eroplano. 

 Mga Toltolan 

 This reference is defined in a template or other generated block, and for now can only be previewed in source mode. 
 Escandor, Juan Jr. (2022-03-14).
 DENR reforests 210 hectares of watershed areas in Bicol
 "Libmanan-Pulantuna Watereshed: Replicating Integrated Ecosystem Management for Socioeconomic Development: an IEM Story DEPARTMENT OF ENVIRONMENT AND NATURAL RESOURCES FOREIGN-ASSISTED AND SPECIAL PROJECTS SERVICE eLIBRARY 
 Libmanan-Puluntuna Watershed 
 Camarines Sur, Philippines 
 Inquirer, Philippine Daily 
 Ranter, Harro 
 Military Cargo plane Crashes in Philippines 
 Ranter, Harro 

 Panluwas na mga link 

 
Kategorya:Mga tagboan sa Wikidata