Relasyon kan Filipinas asin Espanya
{{Short description|1=Diplomatikong relasyon sa tanga kan Republika kan Filipinas asin Kahadian kan Espanya}}
{{Infobox relasyong bilateral
|Filipinas–Espanya|Filipinas|Espanya|map=Spain Philippines Locator.png
|mission1 = Embahada kan Filipinas, [[Madrid]]
|mission2 = Embahada kan Espanya, [[Metro Manila|Manila]]
|envoytitle1 = Ambasador<br>
|envoy1 = Philippe Jones Lhuillier
|envoytitle2 = Ambasador<br>
|envoy2 = Jorge Moragas Sánchez-Brías
}}

An '''Relasyon kan Filipinas asin Espanya''' ({{lang-fil|Ugnayang Espanya at Pilipinas}}; {{lang-es|Relaciones entre España y Filipinas}}) sarong relasyong bilateral dangan multilateral sa tanga kan Filipinas asin Espanya.

Solong kolonya kan [[Imperyong Espanyol]] sa [[Asya]] an [[Filipinas]] sa haros tolong siglo. Igwang embahada an [[Espanya]] sa  [[Manila]], asin igwa man an Filipinas nin embahada sa [[Madrid]]. Sagkod 2007, igwang 115,362 mga Pilipino na may dobleng pagkakakilanlan. Igwa mang 40,000 na mga Pilipino na nag-eerok sa Espanya na dae nagkakapot nin pagkakakilanlang Espanyol.<ref>{{cite web |url=http://www.newsflash.org/2004/02/hl/hl104341.htm |title=Spain Starts Hiring RP Health Workers |publisher=www.newsflash.org |author=Aurea Calica |accessdate=June 29, 2006 |archive-date=June 11, 2008 |archive-url=https://web.archive.org/web/20080611054657/http://www.newsflash.org/2004/02/hl/hl104341.htm |dead-url=yes }}</ref>
asin pigtatantyang 4,000 namamanwang Espanyol an nag-eerok sa Filipinas.<ref name="poea">{{cite web|url=http://www.poea.gov.ph/stats/Stock%20Estmate%202009.pdf|title=Stock Estimate of Overseas Filipinos As of December 2009|publisher=Philippine Overseas Employment Administration|accessdate=2011-05-28}}</ref>

'''Mga Lider kan duwang estado (1947–1981)'''
<timeline>
ImageSize  = width:1600 height:auto barincrement:70
PlotArea   = left:80 right:100 bottom:80 top:00

DateFormat  = dd/mm/yyyy
Define $now = 01/01/1981
Period      = from:01/01/1947 till:$now
TimeAxis    = orientation:horizontal
ScaleMajor  = unit:year increment:2 start:01/01/1948
ScaleMinor  = unit:year increment:1 start:01/01/1947
Legend = orientation:horizontal position:bottom

Colors =
  id:nac  value:yellowgreen legend:Nacionalista_Party_(PHL)
  id:lib  value:dullyellow  legend:Liberal_Party_(PHL)
  id:dit value:red legend:Dictator_(PHL)
  id:nsp value:tan2  legend:Movimiento_Nacional_(ESP)
  id:rsp  value:yellowgreen legend:Union_of_the_Democratic_Centre_(ESP)
  id:dic value:tan1 legend:Dictator_(ESP)

BarData =
 bar:ph text:[[Filipinas]]
 bar:sp text:[[Espanya]]

PlotData=
  align:center mark:(line,black)
 bar:ph
  from: 30/12/1965 till:$now  text:"[[Ferdinand Marcos]]"  color:dit
  from: 30/12/1961 till: 30/12/1965  text:"[[Diosdado Macapagal]]"  color:lib
  from: 18/03/1957 till: 30/12/1961  text:"[[Carlos P. Garcia]]"  color:nac
  from: 30/12/1953 till: 17/03/1957  text:"[[Ramon Magsaysay]]"  color:nac
  from: 17/04/1948 till: 30/12/1953  text:"[[Elpidio Quirino]]"  color:lib
  from: 01/01/1947 till: 17/04/1948  text:"[[Manuel Roxas|M. Roxas]]"  color:lib

 
 bar:sp
  from: 03/07/1976  till: $now  text:"[[Adolfo Suárez]]"  color:rsp  color:nac
  from: 29/12/1973  till: 03/07/1976  text:"[[Carlos Arias Navarro]]"  color:nsp
  from: 08/06/1973  till: 29/12/1973  text:"[[Luis Carrero Blanco|LCB]]"  color:nsp
  from: 01/01/1947  till: 08/06/1973  text:"[[Francisco Franco]]"  color:dic
</timeline>

'''MGa lider kan duwang estado (1981–ngunyan)'''
<timeline>
ImageSize  = width:1600 height:auto barincrement:70
PlotArea   = left:80 right:100 bottom:80 top:00

DateFormat  = dd/mm/yyyy
Define $now = 01/01/2021
Period      = from:01/01/1981 till:$now
TimeAxis    = orientation:horizontal
ScaleMajor  = unit:year increment:2 start:01/01/1982
ScaleMinor  = unit:year increment:1 start:01/01/1981
Legend = orientation:horizontal position:bottom

Colors =
  id:csp value:skyblue legend:Conservative_(ESP)
  id:sds value:coral  legend:Social_Democrat_(ESP)
  id:rsp  value:yellowgreen legend:Reformist_(ESP)
  id:cph value:green legend:Conservative_(PHL)
  id:lph value:yellow legend:Liberal_(PHL)
  id:pop value:orange legend:Populist_(PHL)
  id:dic value:red legend:Dictator_(PHL)

BarData =
 bar:ph text:[[Filipinas]]
 bar:sp text:[[Espanya]]

PlotData=
  align:center mark:(line,black)
 bar:ph
  from: 30/07/2016 till: $now  text:"[[Rodrigo Duterte]]"  color:pop
  from: 30/07/2010 till: 30/07/2016  text:"[[Benigno Aquino III]]"  color:lph
  from: 20/01/2001 till: 30/07/2010  text:"[[Gloria Macapagal Arroyo]]"  color:cph
  from: 30/07/1998 till: 20/01/2001  text:"[[Joseph Estrada]]"  color:pop
  from: 30/07/1992 till: 30/07/1998  text:"[[Fidel Ramos]]"  color:cph
  from: 25/02/1986 till: 30/07/1992  text:"[[Corazon Aquino]]"  color:lph
  from: 01/01/1981 till: 25/02/1986  text:"[[Ferdinand Marcos]]"  color:dic

 
 bar:sp
  from: 01/06/2018  till: $now  text:"[[Pedro Sánchez (politiko)|Pedro Sánchez]]"  color:sds
  from: 20/12/2011  till: 01/06/2018  text:"[[Mariano Rajoy]]"  color:csp
  from: 16/04/2004  till: 20/12/2011  text:"[[José Luis Rodríguez Zapatero]]"  color:sds
  from: 04/05/1996  till: 16/04/2004  text:"[[José María Aznar]]"  color:csp
  from: 01/12/1982  till: 04/05/1996  text:"[[Felipe González]]"  color:sds
  from: 25/02/1981  till: 01/12/1982  text:"[[Leopoldo Calvo-Sotelo|Calvo-Sotelo]]"  color:rsp
  from: 01/01/1981  till: 25/02/1981  text:"[[Adolfo Suárez|_]]"  color:rsp
</timeline>

==Agi-agi==
[[File:Espana y Filipinas by Juan Luna.jpg|thumbnail|''España y Filipinas'' ni [[Juan Luna]]|150px]]
An enot na pag-eerok nin Filipino sa Espanya napetsahan pabalik sa [[Agi-agi kan Filipinas (1521-1898)|panahon nin pananakop kan Espanya sa Filipinas]] sa tanga kan ika-16 asin ika-19 siglo. Sa ngunyan, mga Pilipinos an saro sa pinakadakulang komunidad nin Asyano sa Espanya, na may bulang nin mga indibiduwal na nag-aako nin pangkakakilanlang Espanyol. Kadaklan sa mga Pilipinosa Espanya nagtatrabaho sa manlaen-laen na mga trabaho dangan mga kompanya arog kan domestiko asin mga sernisyong pansalud, nagtatrabaho man an pirang indibiduwal sa edukasyon asin mga institusyon nin gobyerno.<ref>{{cite web |url=http://news.abs-cbn.com/pinoy-migration/07/02/09/filipino-among-elite-force-securing-spains-royal-couple |title=Filipino Among Royal Guards of King of Spain |publisher=ABS CBN News |accessdate=July 2, 2009}}</ref>

==Relasyong bilateral==
Nag-atendir si Hading [[Juan Carlos I kan Espanya|Juan Carlos I]] asin an saiyang agom na si [[Reyna Sofía kan Espanya|Reyna Sofia]] nin sentenyal na pagdiriwang sa [[Manila]] kan 1998, pagrumdom sa 100 taon nin pagiging talingkas gikan sa Espanya . An pamamagitan kan Hadi kan Espanyol, pigsabi na piggibo an pardon asin pagpapatalingkas kan 2 domestikong paratrabaho na Pilipina na nasentensiyahan nin kagadanan sa [[Kuwait]] asin [[United Arab Emirates]]. Nagdesisyon an dating Presidente kan Filipinas na si [[Gloria Macapagal-Arroyo]] kan saiyang pangaduwang  pagbisita nin estado sa [[Espanya]] Kan Hulyo 2006, na nagbabalik ng milyun-milyong dolyar nin mga pamumuhunan Espanyol, lalo na sa [[Turismo]] asin [[Teknolohiyang Impormasyon]]

Pigsabi kan Spanish Ambassador sa Pilipinas na si Jorge Domecq sa mga reporter na an "Pilipinas an tanging nasyon sa Asya na nakaresibi nin dakol pang ayuda asin asistensyang pagpapauswag gikan sa Espanya kaysa sa ibang nasyon sa Asya". Pigdagdag niya na mamamantinir na priyoridad an Pilipinas sa tabang kan Espanyol sa mga pagsisikap sa pag-uswag asin pakikipagtabangan sa [[European Union]], dawa na sa balyo kan pagbabawas nin badyet sa pagpopondo kan pag-uswag na pigdara sa paagi kan mga hakbang sa pagkontrol sa pagpapatupad kan Gobyerno kan Espanya.<ref>{{cite news | url = http://interaksyon.com/article/53204/philippines-is-only-country-in-asia-to-receive-aid-from-spain---ambassador | title = Philippines is only country in Asia to receive aid from Spain | newspaper = InterAksyon | date = January 21, 2013 | accessdate = June 9, 2019 | archivedate = October 26, 2016 | archiveurl = https://web.archive.org/web/20161026080038/http://interaksyon.com/article/53204/philippines-is-only-country-in-asia-to-receive-aid-from-spain---ambassador }}</ref>

Pigsigurado kan dating Espanyol na Ministro na si [[José Bono Martínez]] na sa balyo kan krisis sa ekonomya sa Espanya, padagos ining matabang dangan maging sarong "mata sa mata" sa dating kolonya kaini , sa Pilipinas, sa paglulunsad kan ika-6 na Tribuna España- Filipinas '' na pigganap sa Syudad nin Makati.<ref>{{cite news | url = http://globalnation.inquirer.net/62971/despite-our-own-woes-spain-wont-abandon-you-ex-minister-assures-ph | title = Despite our own woes, Spain won’t abandon you, ex-minister assures PH | newspaper = Inquirer Global Nation | date = January 29, 2013}}</ref>

==Mga kasunduan==
Nagporma an Espanya asin Pilipinas nin mga kasunduan na naglalayong mapakusog an relasyon kan duwang nasyon sa mga isport, kultura, asin edukasyon, an saro sa kasunduang ini iyo an promosyon, pagtutukdo asin pag-aadal nin [[Tataramon na Espanyol sa Filipinas|tataramon na Espanyol]] sa Filipinas.<ref>{{cite news | url = http://globalnation.inquirer.net/54102/philippines-spain-ink-5-agreements | title = Philippines, Spain ink 5 agreements | newspaper = Inquirer Global Nation| date = October 25, 2012}}</ref>

==Pagbisita ni Reyna Sofia kan 2012==
[[File:Spanish Queen visit to Malacanang.jpg|thumbnail|250px|Pagbisita kan [[Reyna Sofía kan Espanya]] sa [[Palasyo nin Malacañang]], Kaiba an Presidente kan Filipinas na si [[Benigno Aquino III]]]]
Kan Hulyo 2012, nagbisita an Reyna Sofia sa Pilipinas sa ikaapat na pagkakataon. Pigsuri niya an pirang mga proyekto sa pag-uswag sa palibot kan dating kolonya kan Espanya na an pondo kan saiyang nasyon iyong nagpopondo sa paagi kan ''Agencia Española de Cooperacion Internacional para el Desarollo'' (AECID). Pigbisita niya an [[Nasyunal na Librarya kan Filipinas|Nasyunal na Librarya]], [[Nasyunal na Museo kan Filipinas|Nasyunal na Museo]] asin an [[Unibersidad kan Santo Tomas]]. Nabisto man niya an mga Espanyol na nag-eerok sa Filipinas, dangan nag-atendir sa sarong resepsyon sa Embahada kan Espanyol. Nag-atendir man siya nin sarong [[state dinner]] sa kanyang karangalan sa [[Palasyo nin Malacañang]] na pinangenotan ni [[Presidente kan Filipinas|Presidente]] [[Benigno Aquino III]].<ref>[http://www.casareal.es/noticias/news/20120701_viaje_cooperacion_reina_filipinas-ides-idweb.html ] {{webarchive |url=https://web.archive.org/web/20120813024052/http://www.casareal.es/noticias/news/20120701_viaje_cooperacion_reina_filipinas-ides-idweb.html |date=August 13, 2012 }}</ref><ref>{{cite web|url=http://globalnation.inquirer.net/43045/albay-gives-spanish-queen-warm-welcome |title=Albay gives Spanish queen warm welcome |work=Inquirer Global Nation |date=5 July 2012 }}</ref> 
Iyo man sa panahon nin pagbisita niya sa dating kolonya saiyang nasyon, ipinahayag ni Queen Sofia an pagpapahalaga kay Aquino nin huli ta sa pagsisikap kan nasyon na muling ipamalas an [[tataramon na Espanyol]] sa sistema kan edukasyon sa publiko kan Pilipinas asin binanggit:<ref>{{cite news | url = http://www.gmanetwork.com/news/story/264032/news/nation/pnoy-and-spains-queen-sofia-welcome-return-of-spanish-language-in-phl-schools | title =PNoy and Spain's Queen Sofia welcome return of Spanish language in PHL schools | newspaper = GMA News | date = July 3, 2012}}</ref>

{{cquote|Nagbubukas ini nin mga oportunidad tanganing masiguro an kauragan kan mga masunod na henerasyon nin mga Pilipino sa globalisadong kinaban.}}

==Mga toltolan==
{{reflist}}

==Mga panluwas na takod==
* [http://www.philembassymadrid.com/ Embahada kan Filipinas sa Madrid]
* [http://www.exteriores.gob.es/Embajadas/Manila/es/Paginas/inicio.aspx Embahanda kan Espanya sa Manila] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20201105141357/http://www.exteriores.gob.es/Embajadas/MANILA/es/Paginas/inicio.aspx |date=2020-11-05 }}

{{tamboan}}
An Relasyon kan Filipinas asin Espanya (; ) sarong relasyong bilateral dangan multilateral sa tanga kan Filipinas asin Espanya.

Solong kolonya kan Imperyong Espanyol sa Asya an Filipinas sa haros tolong siglo. Igwang embahada an Espanya sa  Manila, asin igwa man an Filipinas nin embahada sa Madrid. Sagkod 2007, igwang 115,362 mga Pilipino na may dobleng pagkakakilanlan. Igwa mang 40,000 na mga Pilipino na nag-eerok sa Espanya na dae nagkakapot nin pagkakakilanlang Espanyol.
asin pigtatantyang 4,000 namamanwang Espanyol an nag-eerok sa Filipinas.

Mga Lider kan duwang estado (1947–1981)

MGa lider kan duwang estado (1981–ngunyan)

Agi-agi
thumbnail|España y Filipinas ni Juan Luna|150px
An enot na pag-eerok nin Filipino sa Espanya napetsahan pabalik sa panahon nin pananakop kan Espanya sa Filipinas sa tanga kan ika-16 asin ika-19 siglo. Sa ngunyan, mga Pilipinos an saro sa pinakadakulang komunidad nin Asyano sa Espanya, na may bulang nin mga indibiduwal na nag-aako nin pangkakakilanlang Espanyol. Kadaklan sa mga Pilipinosa Espanya nagtatrabaho sa manlaen-laen na mga trabaho dangan mga kompanya arog kan domestiko asin mga sernisyong pansalud, nagtatrabaho man an pirang indibiduwal sa edukasyon asin mga institusyon nin gobyerno.

Relasyong bilateral
Nag-atendir si Hading Juan Carlos I asin an saiyang agom na si Reyna Sofia nin sentenyal na pagdiriwang sa Manila kan 1998, pagrumdom sa 100 taon nin pagiging talingkas gikan sa Espanya . An pamamagitan kan Hadi kan Espanyol, pigsabi na piggibo an pardon asin pagpapatalingkas kan 2 domestikong paratrabaho na Pilipina na nasentensiyahan nin kagadanan sa Kuwait asin United Arab Emirates. Nagdesisyon an dating Presidente kan Filipinas na si Gloria Macapagal-Arroyo kan saiyang pangaduwang  pagbisita nin estado sa Espanya Kan Hulyo 2006, na nagbabalik ng milyun-milyong dolyar nin mga pamumuhunan Espanyol, lalo na sa Turismo asin Teknolohiyang Impormasyon

Pigsabi kan Spanish Ambassador sa Pilipinas na si Jorge Domecq sa mga reporter na an "Pilipinas an tanging nasyon sa Asya na nakaresibi nin dakol pang ayuda asin asistensyang pagpapauswag gikan sa Espanya kaysa sa ibang nasyon sa Asya". Pigdagdag niya na mamamantinir na priyoridad an Pilipinas sa tabang kan Espanyol sa mga pagsisikap sa pag-uswag asin pakikipagtabangan sa European Union, dawa na sa balyo kan pagbabawas nin badyet sa pagpopondo kan pag-uswag na pigdara sa paagi kan mga hakbang sa pagkontrol sa pagpapatupad kan Gobyerno kan Espanya.

Pigsigurado kan dating Espanyol na Ministro na si José Bono Martínez na sa balyo kan krisis sa ekonomya sa Espanya, padagos ining matabang dangan maging sarong "mata sa mata" sa dating kolonya kaini , sa Pilipinas, sa paglulunsad kan ika-6 na Tribuna España- Filipinas  na pigganap sa Syudad nin Makati.

Mga kasunduan
Nagporma an Espanya asin Pilipinas nin mga kasunduan na naglalayong mapakusog an relasyon kan duwang nasyon sa mga isport, kultura, asin edukasyon, an saro sa kasunduang ini iyo an promosyon, pagtutukdo asin pag-aadal nin tataramon na Espanyol sa Filipinas.

Pagbisita ni Reyna Sofia kan 2012
thumbnail|250px|Pagbisita kan Reyna Sofía kan Espanya sa Palasyo nin Malacañang, Kaiba an Presidente kan Filipinas na si Benigno Aquino III
Kan Hulyo 2012, nagbisita an Reyna Sofia sa Pilipinas sa ikaapat na pagkakataon. Pigsuri niya an pirang mga proyekto sa pag-uswag sa palibot kan dating kolonya kan Espanya na an pondo kan saiyang nasyon iyong nagpopondo sa paagi kan Agencia Española de Cooperacion Internacional para el Desarollo'' (AECID). Pigbisita niya an Nasyunal na Librarya, Nasyunal na Museo asin an Unibersidad kan Santo Tomas. Nabisto man niya an mga Espanyol na nag-eerok sa Filipinas, dangan nag-atendir sa sarong resepsyon sa Embahada kan Espanyol. Nag-atendir man siya nin sarong state dinner sa kanyang karangalan sa Palasyo nin Malacañang na pinangenotan ni Presidente Benigno Aquino III.  
Iyo man sa panahon nin pagbisita niya sa dating kolonya saiyang nasyon, ipinahayag ni Queen Sofia an pagpapahalaga kay Aquino nin huli ta sa pagsisikap kan nasyon na muling ipamalas an tataramon na Espanyol sa sistema kan edukasyon sa publiko kan Pilipinas asin binanggit:

Mga toltolan

Mga panluwas na takod
 Embahada kan Filipinas sa Madrid
 Embahanda kan Espanya sa Manila