Godzilla
[[Ladawan:Godzilla (1954).jpg|thumb|Godzilla (1954)]]
An '''Godzilla''' (/ɡɒdˈzɪlə/ ɡod-ZIL-ə)[c] sarong guni-guni na halimaw, o ''[[kaiju]]'', na nag-debut sa eponymous na pelikula kan 1954, na idinirek asin isinurat ni Ishirō Honda. An karakter naging sarong internasyonal na icon kan kultura nin pop, na nagluwas sa iba't ibang media: 33 mga pelikulang Hapones na ginibo kan Toho Co., Ltd., limang pelikulang Amerikano, asin kadakol na mga video game, nobela, komiks, asin pasali sa telebisyon. An Godzilla tinaguriang  na King of the Monsters, sarong epithet na inot na ginamit sa ''[[Godzilla, King of the Monsters!]]'' (1956), an American localization ng 1954 na pelikula.

Sa orihinal asin sa kadaklan na mga iterasyon kan linalang, si Godzilla sarong dakulaon na prehistorikong [[reptilya]] o [[Dinosaur|dinosaurian]] na halimaw na amphibious o nag-eerok nin parsial sa kadagatan, na napukaw asin natawan nin kapangyarihan pagkatapos nin dakul na taon sa paagi nin pagkabantad sa nukleyar na radyasyon asin nukleyar na pag-eksamin . Sa mga pambobomba nukleyar sa Hiroshima asin Nagasaki asin an insidente kan ''Lucky Dragon 5'' na presko pa sa kaisipan kan mga Hapon,  si Godzilla pig-isip bilang sarong metapora para sa mga armas nukleyar . <ref name="Souder_20122">Souder, William (2012); On a Farther Shore - The Life and Legacy of Rachel Carson.</ref> An iba nagsuherir na an Godzilla sarong metapora para sa Estados Unidos, sarong "higanteng hayop" na napukaw gikan sa saiyang "pagturog" na dangan naggigibo nin makatatakot na pagbalos sa Hapon. <ref name="Brian2">{{cite web|last=Merchant|first=Brian|date=August 25, 2013|title=A Brief History of Godzilla, Our Never-Ending Nuclear Nightmare|url=https://www.vice.com/en_us/article/8gd4e3/a-brief-history-of-godzilla-our-never-ending-nuclear-nightmare|work=[[Vice (magazine)|Vice]]|access-date=February 23, 2022|archive-date=June 12, 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180612143920/https://www.vice.com/en_us/article/8gd4e3/a-brief-history-of-godzilla-our-never-ending-nuclear-nightmare|url-status=}}</ref> <ref name="Brian3">{{cite web|last=Merchant|first=Brian|date=August 25, 2013|title=A Brief History of Godzilla, Our Never-Ending Nuclear Nightmare|url=https://www.vice.com/en_us/article/8gd4e3/a-brief-history-of-godzilla-our-never-ending-nuclear-nightmare|work=[[Vice (magazine)|Vice]]|access-date=February 23, 2022|archive-date=June 12, 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180612143920/https://www.vice.com/en_us/article/8gd4e3/a-brief-history-of-godzilla-our-never-ending-nuclear-nightmare|url-status=}}</ref> <ref>{{cite web|url=https://video.foxnews.com/v/5166986165001#sp=show-clips|title=Is Godzilla a metaphor for the United States?|publisher=Fox News|date=October 13, 2016}}</ref> Mantang naglalakop an serye nin pelikula, an nagkapirang istorya nagkaigwa nin bakong gayong seryosong mga tono, na naglaladawan ki Godzilla bilang sarong antihero o mas dikit na banta na nagdedepensa sa katawohan. An mga pelikula sa huri nagtutukar nin magkakalaen na tema asin komentaryo, kabali an pagkaindiperente, kapabayaan, asin ignoransya kan Hapon sa [[Imperyo kan Hapon|nakaagi kan imperyo]],natural na mga kalamidad, asin an kamugtakan nin tawo . <ref>{{Cite news|last=Robbie Collin|url=https://www.telegraph.co.uk/culture/film/10820543/Gareth-Edwards-interview-I-wanted-Godzilla-to-reflect-the-questions-raised-by-Fukushima.html|title=Gareth Edwards interview: 'I wanted Godzilla to reflect the questions raised by Fukushima'|work=The Telegraph|date=May 13, 2014}}</ref>

Si Godzilla itinampok kaiba an kadakol na mga karakter na nagsusuporta asin, sa laog nin mga dekada, nakipaglaban sa manlaen-laen na mga kalaban na tawo, arog kan Japan Self-Defense Forces (JSDF), dugang pa sa iba pang mga darakulang halimaw, kabali si Gigan, King Ghidorah, asin Mechagodzilla . Si Godzilla nakipaglaban kaiba an mga kaalyado arog ni Anguirus, Mothra, asin Rodan asin nagkaigwa nin mga aki, kabali si Godzilla Junior asin Minilla . Si Godzilla nakipaglaban man sa mga karakter asin linalang gikan sa ibang mga prangkisa sa crossover media —arog ni King Kong — siring man sa manlaen-laen na karakter kan Marvel Comics, arog kan SHIELD,  an Fantastic Four,  asin an Avengers,  siring man an mga karakter kan DC Comics arog kan Justice League,  an Leon of Lanter  asin Green Corps . 

== Mga Hitsura ==
Enot na nagluwas kan 1954, si Godzilla nagbida sa total na 38 na pelikula: 33 na Hapon na pelikula na pigprodusir asin pigdistribwir kan Toho Co., Ltd. asin limang Amerikanong pelikula, saro na pigprodusir kan TriStar Pictures asin apat na pigprodusir kan Legendary Pictures . Nagluwas man siya sa dai mabilang na iba pang mga paagi nin pag-aling-aling, na kabali an mga linya nin komiks, mga nobelisasyon, asin mga video game; an lambang paglataw naglalakop sa uniberso na ginibo kan mga pelikula.

=== Paglaladawan ===
Sa laog kan konteksto kan mga pelikula kan Hapon, an eksaktong ginikanan ni Godzilla nagkakaiba-iba, alagad ini sa pankagabsan ilinaladawan bilang sarong dakulaon, madahas, prehistorikong halimaw sa dagat na napukaw asin tinawan nin kapangyarihan kan radyasyon nukleyar. <ref>{{cite news|author=Peter Bradshaw|url=https://www.theguardian.com/culture/2005/oct/14/6|title=Godzilla &#124; Culture|newspaper=The Guardian|date=October 14, 2005|access-date=September 25, 2013|location=London}}</ref> Dawa ngani an mga partikular na detalye kan itsura ni Godzilla nagkakaiba-iba nin kadikit sa laog nin mga taon, an kabilogan na impresyon nagdanay na pareho.  Inspirado kan fictional ''na Rhedosaurus'' na ginibo kan animator na si Ray Harryhausen para sa pelikula na ''The Beast from 20,000 Fathoms'',  an disenyo kan karakter ni Godzilla pigkonsepto bilang sarong amphibious reptilian monster na nakabasar sa maluyang konsepto nin sarong dinosaur  na may sarong nakatindog na postura, anthropocularly anthropocular skins na may mga torso mga takyag, mga plato na may mga tulang sa likod asin ikog kaini, asin sarong nakakurot na kiray. <ref>{{cite news|author=Peter Bradshaw|url=https://www.theguardian.com/culture/2005/oct/14/6|title=Godzilla &#124; Culture|newspaper=The Guardian|date=October 14, 2005|access-date=September 25, 2013|location=London}}</ref>

==== Mga Kakayahan ====
[[Ladawan:Godzilla_King_of_the_Monsters_(1956)_Atomic_ray.png|thumb| An atomikong sinag nin init ni Godzilla, siring sa ipinapahiling sa ''Godzilla'' (1954)]]
[[Ladawan:KK_v_G_trailer_(1962).png|too|thumb| Si Godzilla nakikipaglaban ki King Kong sa ''King Kong vs. Godzilla'' (1962). An pelikulang ini nakaakit kan pinakahalangkaw na bilang nin mga nag-atender sa takilya kan Hapon sa bilog na serye ''nin Godzilla'' sagkod ngonyan. <ref>{{cite web|title=キングコング対ゴジラ＜高画質版＞|url=http://www.nihon-eiga.com/program/detail/nh10005863_0001.html|website=nihon-eiga.com|publisher=Nihon Eiga Broadcasting Corp|url-status=|archive-url=https://web.archive.org/web/20141016003938/http://www.nihon-eiga.com/program/detail/nh10005863_0001.html|archive-date=October 16, 2014|language=Japanese|access-date=June 20, 2022}}</ref>]]
An pirmang armas ni Godzilla iyo an "atomic heat beam" (bisto man bilang "atomic breath" <ref>{{cite web|url=https://movieweb.com/godzilla-king-of-the-monsters-poster-2/|title=Godzilla Blasts His Atomic Breath in Stunning King of the Monsters Poster|first=Ryan|last=Scott|website=[[MovieWeb]]|date=April 18, 2019|access-date=July 10, 2019}}</ref> ), enerhiyang nukleyar na piggigibo kaini sa laog kan hawak kaini, naggagamit nin pwersang elektromagnetiko tanganing ikonsentrar ini sa sarong garo laser na halangkaw an rikas na projectile asin pinaluwas ini hale sa saiyang mga panga sa porma nin sarong asul o pulang radyoaktibong sinag.  An departamento nin mga espesyal na epekto ni Toho naggamit nin manlaen-laen na teknika tanganing i-render an sinag, poon sa pisikal na mga laad na pinapaandar nin gas <ref>{{cite AV media|title=Interview with Haruo Nakajima|work=Godzilla – Criterion Collection 2012 Blu-ray/DVD Release}}</ref> sagkod sa kalayo na ginuhit nin kamot o ginibo nin kompyuter. Si Godzilla ipinapahiling na igwa nin labi-labing kusog asin kalamnan. Si Haruo Nakajima, an aktor na nagganap bilang Godzilla sa orihinal na mga pelikula, sarong black belt sa judo asin ginamit an saiyang kadalubhasaan sa pag-choreograph kan mga sunod-sunod na laban. 

An Godzilla amphibious : igwa ining kagustuhan sa pag-agi sa [[Hidrospera|hydrosphere]] kan Kinaban kun nasa hibernation o migration, pwedeng maghangos sa irarom kan tubig huli sa [[Hasang|mga hasang]] na korteng labot  <ref name="Tanaka">{{Cite book|url=https://mykaiju.com/an-introduction-to-godzilla-2/|title=Definitive Edition Godzilla Introduction|last=Tanaka|first=Tomoyuki|publisher=[[Shogakukan]]|year=1984|isbn=4-09-220142-7|edition=14th|publication-date=November 20, 1996|pages=18, 30, 117, 120|quote=}}</ref> asin ilinaladawan sa orihinal na pelikula kan karakter na si Dr. Yamane bilang sarong transisyonal na porma sa pag-ultanan kan sarong marine asin sarong terestrial na reptilya. An Godzilla ipinapahiling na igwa nin dakulang kusog: ini immune sa mga kombensyonal na armas huli sa saiyang matagas na anit asin kakayahan na mag-regenerate,  asin bilang resulta kan pagligtas sa sarong nukleyar na pagsabog, ini dai pwedeng raoton nin ano man na bakong gayong makusog. An sarong inkarnasyon igwa nin sarong organo na nagpoprodusir nin elektromagnetikong pulso sa hawak kaini na nagbubunga nin sarong asymmetrical permeable shield, na ginigibo ining dai nalalaogan kan gabos na danyos apwera sa halipot na panahon kun an organo nagreresiklo. 

An manlaen-laen na pelikula, bakong kanonikal na mga palabas sa telebisyon, komiks, asin mga kawat naglaladawan ki Godzilla na may dagdag na mga kapangyarihan, arog kan sarong atomic pulse,  magnetismo,  precognition,  mga bola nin kalayo,  na nagkokombertir kan enerhiyang elektromagnetiko sa intensive body heat,  na nagkokombertir kan dugo na nag-ula sa mga temporaryong limbs elektrikal ,  6 ]  labi sa tawo na rikas,  mga sinag nin laser na nagluluwas sa mga mata kaini  asin dawa an paglayog. 

==== Pag-ungol ====
Si Godzilla igwa nin sarong pambihirang disyllabic roar (na itinranskrip sa nagkapirang komiks bilang ''Skreeeonk!'' ), <ref>Stradley, R., Adams, A., et al. ''Godzilla: Age of Monsters'' (February 18, 1998), Dark Horse Comics; Gph edition. {{ISBN|1569712778}}</ref>  na ginibo kan kompositor na si Akira Ifukube, na nagprodusir kan tanog sa paagi nin pagkuskus nin sarong pine tar-resin-coated glove sa higot kan sarong contrabass dangan pinaluway an pag-playback.  Sa Amerikanong bersyon kan ''Godzilla Raids Again'' (1955) na may titulong ''Gigantis the Fire Monster'' (1959), an pag-ungal ni Godzilla kadaklan sinalidahan kan halimaw na si Anguirus . Poon sa ''The Return of Godzilla'' (1984) sagkod sa ''Godzilla vs. King Ghidorah'' (1991), si Godzilla tinawan nin mas hararom asin mas nakakatakot na tanog na pag-ungal kisa sa mga nakaaging pelikula, dawa ngani an pagbabagong ini ibinalik poon sa ''Godzilla vs. Mothra'' (1992) padagos. <ref>David Milner, [http://www.davmil.org/www.kaijuconversations.com/okawar.htm "Takao Okawara Interview I"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210224172354/http://www.davmil.org/www.kaijuconversations.com/okawar.htm |date=2021-02-24 }} , ''Kaiju Conversations'' (December 1993)</ref> Para sa 2014 Amerikanong pelikula, an mga editor nin tanog na si Ethan Van der Ryn asin Erik Aadahl nagsayuma na ihayag an pinaghahalean kan mga tanog na ginamit para sa saindang Godzilla's roar. <ref name="npr">{{Cite news|last1=NPR Staff|title=What's In A Roar? Crafting Godzilla's Iconic Sound|newspaper=NPR.org|url=https://www.npr.org/2014/05/18/312839612/whats-in-a-roar-crafting-godzillas-iconic-sound|publisher=National Public Radio}}</ref> Ilinadawan ni Aadahl an duwang silaba kan pag-ungal bilang nagrerepresentar nin duwang magkaibang emosyonal na reaksyon, na an enot nagpapahayag nin kaanggotan asin an ikaduwa nagpapaabot kan kalag kan karakter. <ref name="ew2">{{cite magazine|last1=Ray|first1=Amber|title='Godzilla': The secrets behind the roar|url=http://www.ew.com/article/2014/05/22/godzilla-roar-interview-timeline-video|magazine=Entertainment Weekly|date=May 22, 2014|access-date=May 19, 2016}}</ref>

== Toltolan ==
<references />
{{Tamboan}}
An Godzilla (/ɡɒdˈzɪlə/ ɡod-ZIL-ə)[c] sarong guni-guni na halimaw, o kaiju, na nag-debut sa eponymous na pelikula kan 1954, na idinirek asin isinurat ni Ishirō Honda. An karakter naging sarong internasyonal na icon kan kultura nin pop, na nagluwas sa iba't ibang media: 33 mga pelikulang Hapones na ginibo kan Toho Co., Ltd., limang pelikulang Amerikano, asin kadakol na mga video game, nobela, komiks, asin pasali sa telebisyon. An Godzilla tinaguriang  na King of the Monsters, sarong epithet na inot na ginamit sa Godzilla, King of the Monsters! (1956), an American localization ng 1954 na pelikula.

Sa orihinal asin sa kadaklan na mga iterasyon kan linalang, si Godzilla sarong dakulaon na prehistorikong reptilya o dinosaurian na halimaw na amphibious o nag-eerok nin parsial sa kadagatan, na napukaw asin natawan nin kapangyarihan pagkatapos nin dakul na taon sa paagi nin pagkabantad sa nukleyar na radyasyon asin nukleyar na pag-eksamin . Sa mga pambobomba nukleyar sa Hiroshima asin Nagasaki asin an insidente kan Lucky Dragon 5 na presko pa sa kaisipan kan mga Hapon,  si Godzilla pig-isip bilang sarong metapora para sa mga armas nukleyar . Souder, William (2012); On a Farther Shore - The Life and Legacy of Rachel Carson. An iba nagsuherir na an Godzilla sarong metapora para sa Estados Unidos, sarong "higanteng hayop" na napukaw gikan sa saiyang "pagturog" na dangan naggigibo nin makatatakot na pagbalos sa Hapon.    Mantang naglalakop an serye nin pelikula, an nagkapirang istorya nagkaigwa nin bakong gayong seryosong mga tono, na naglaladawan ki Godzilla bilang sarong antihero o mas dikit na banta na nagdedepensa sa katawohan. An mga pelikula sa huri nagtutukar nin magkakalaen na tema asin komentaryo, kabali an pagkaindiperente, kapabayaan, asin ignoransya kan Hapon sa nakaagi kan imperyo,natural na mga kalamidad, asin an kamugtakan nin tawo . 

Si Godzilla itinampok kaiba an kadakol na mga karakter na nagsusuporta asin, sa laog nin mga dekada, nakipaglaban sa manlaen-laen na mga kalaban na tawo, arog kan Japan Self-Defense Forces (JSDF), dugang pa sa iba pang mga darakulang halimaw, kabali si Gigan, King Ghidorah, asin Mechagodzilla . Si Godzilla nakipaglaban kaiba an mga kaalyado arog ni Anguirus, Mothra, asin Rodan asin nagkaigwa nin mga aki, kabali si Godzilla Junior asin Minilla . Si Godzilla nakipaglaban man sa mga karakter asin linalang gikan sa ibang mga prangkisa sa crossover media —arog ni King Kong — siring man sa manlaen-laen na karakter kan Marvel Comics, arog kan SHIELD,  an Fantastic Four,  asin an Avengers,  siring man an mga karakter kan DC Comics arog kan Justice League,  an Leon of Lanter  asin Green Corps . 

 Mga Hitsura 
Enot na nagluwas kan 1954, si Godzilla nagbida sa total na 38 na pelikula: 33 na Hapon na pelikula na pigprodusir asin pigdistribwir kan Toho Co., Ltd. asin limang Amerikanong pelikula, saro na pigprodusir kan TriStar Pictures asin apat na pigprodusir kan Legendary Pictures . Nagluwas man siya sa dai mabilang na iba pang mga paagi nin pag-aling-aling, na kabali an mga linya nin komiks, mga nobelisasyon, asin mga video game; an lambang paglataw naglalakop sa uniberso na ginibo kan mga pelikula.

 Paglaladawan 
Sa laog kan konteksto kan mga pelikula kan Hapon, an eksaktong ginikanan ni Godzilla nagkakaiba-iba, alagad ini sa pankagabsan ilinaladawan bilang sarong dakulaon, madahas, prehistorikong halimaw sa dagat na napukaw asin tinawan nin kapangyarihan kan radyasyon nukleyar.  Dawa ngani an mga partikular na detalye kan itsura ni Godzilla nagkakaiba-iba nin kadikit sa laog nin mga taon, an kabilogan na impresyon nagdanay na pareho.  Inspirado kan fictional na Rhedosaurus na ginibo kan animator na si Ray Harryhausen para sa pelikula na The Beast from 20,000 Fathoms,  an disenyo kan karakter ni Godzilla pigkonsepto bilang sarong amphibious reptilian monster na nakabasar sa maluyang konsepto nin sarong dinosaur  na may sarong nakatindog na postura, anthropocularly anthropocular skins na may mga torso mga takyag, mga plato na may mga tulang sa likod asin ikog kaini, asin sarong nakakurot na kiray. 

 Mga Kakayahan 
thumb| An atomikong sinag nin init ni Godzilla, siring sa ipinapahiling sa Godzilla (1954)
too|thumb| Si Godzilla nakikipaglaban ki King Kong sa King Kong vs. Godzilla (1962). An pelikulang ini nakaakit kan pinakahalangkaw na bilang nin mga nag-atender sa takilya kan Hapon sa bilog na serye nin Godzilla sagkod ngonyan. 
An pirmang armas ni Godzilla iyo an "atomic heat beam" (bisto man bilang "atomic breath"  ), enerhiyang nukleyar na piggigibo kaini sa laog kan hawak kaini, naggagamit nin pwersang elektromagnetiko tanganing ikonsentrar ini sa sarong garo laser na halangkaw an rikas na projectile asin pinaluwas ini hale sa saiyang mga panga sa porma nin sarong asul o pulang radyoaktibong sinag.  An departamento nin mga espesyal na epekto ni Toho naggamit nin manlaen-laen na teknika tanganing i-render an sinag, poon sa pisikal na mga laad na pinapaandar nin gas  sagkod sa kalayo na ginuhit nin kamot o ginibo nin kompyuter. Si Godzilla ipinapahiling na igwa nin labi-labing kusog asin kalamnan. Si Haruo Nakajima, an aktor na nagganap bilang Godzilla sa orihinal na mga pelikula, sarong black belt sa judo asin ginamit an saiyang kadalubhasaan sa pag-choreograph kan mga sunod-sunod na laban. 

An Godzilla amphibious : igwa ining kagustuhan sa pag-agi sa hydrosphere kan Kinaban kun nasa hibernation o migration, pwedeng maghangos sa irarom kan tubig huli sa mga hasang na korteng labot   asin ilinaladawan sa orihinal na pelikula kan karakter na si Dr. Yamane bilang sarong transisyonal na porma sa pag-ultanan kan sarong marine asin sarong terestrial na reptilya. An Godzilla ipinapahiling na igwa nin dakulang kusog: ini immune sa mga kombensyonal na armas huli sa saiyang matagas na anit asin kakayahan na mag-regenerate,  asin bilang resulta kan pagligtas sa sarong nukleyar na pagsabog, ini dai pwedeng raoton nin ano man na bakong gayong makusog. An sarong inkarnasyon igwa nin sarong organo na nagpoprodusir nin elektromagnetikong pulso sa hawak kaini na nagbubunga nin sarong asymmetrical permeable shield, na ginigibo ining dai nalalaogan kan gabos na danyos apwera sa halipot na panahon kun an organo nagreresiklo. 

An manlaen-laen na pelikula, bakong kanonikal na mga palabas sa telebisyon, komiks, asin mga kawat naglaladawan ki Godzilla na may dagdag na mga kapangyarihan, arog kan sarong atomic pulse,  magnetismo,  precognition,  mga bola nin kalayo,  na nagkokombertir kan enerhiyang elektromagnetiko sa intensive body heat,  na nagkokombertir kan dugo na nag-ula sa mga temporaryong limbs elektrikal ,  6 ]  labi sa tawo na rikas,  mga sinag nin laser na nagluluwas sa mga mata kaini  asin dawa an paglayog. 

 Pag-ungol 
Si Godzilla igwa nin sarong pambihirang disyllabic roar (na itinranskrip sa nagkapirang komiks bilang Skreeeonk! ), Stradley, R., Adams, A., et al. Godzilla: Age of Monsters (February 18, 1998), Dark Horse Comics; Gph edition.   na ginibo kan kompositor na si Akira Ifukube, na nagprodusir kan tanog sa paagi nin pagkuskus nin sarong pine tar-resin-coated glove sa higot kan sarong contrabass dangan pinaluway an pag-playback.  Sa Amerikanong bersyon kan Godzilla Raids Again (1955) na may titulong Gigantis the Fire Monster (1959), an pag-ungal ni Godzilla kadaklan sinalidahan kan halimaw na si Anguirus . Poon sa The Return of Godzilla (1984) sagkod sa Godzilla vs. King Ghidorah (1991), si Godzilla tinawan nin mas hararom asin mas nakakatakot na tanog na pag-ungal kisa sa mga nakaaging pelikula, dawa ngani an pagbabagong ini ibinalik poon sa Godzilla vs. Mothra (1992) padagos. David Milner, "Takao Okawara Interview I"  , Kaiju Conversations (December 1993) Para sa 2014 Amerikanong pelikula, an mga editor nin tanog na si Ethan Van der Ryn asin Erik Aadahl nagsayuma na ihayag an pinaghahalean kan mga tanog na ginamit para sa saindang Godzilla's roar.  Ilinadawan ni Aadahl an duwang silaba kan pag-ungal bilang nagrerepresentar nin duwang magkaibang emosyonal na reaksyon, na an enot nagpapahayag nin kaanggotan asin an ikaduwa nagpapaabot kan kalag kan karakter. 

 Toltolan