Carl Ludvig Engel

[[File:CFEngel.jpg|thumb|Sarong pinta ki Carl Ludvig Engel, ni [[Johan Erik Lindh]]]]
Si '''Carl Ludvig Engel''', o '''Johann Carl Ludwig Engel''' (3 Hulyo 1778 – 14 Mayo 1840),<ref>{{BLF|3213|Carl Ludvig Engel}}</ref> sarong Aleman na arkitekto na an mas mga mauunibahan na mga trabaho niya yaon nahaman sa  [[Helsinki]]. An saiyang mga trabaho kabarali an mga edipisyo sa palibot kan sentro kan kabesera, an [[Helsinki Senate Square|Senate Square]] asin an mga edipisyo makukua sa laog kan syudad, arog kan [[Helsinki Cathedral]], an Senado (ngonyan, Palasyo kan Konseho nin Estado), an Munisipyo kan Syudad nin Helsinki, an biblioteka asin an mayor na edipisyo kan [[Helsinki University]].

==Biograpiya==
Si Carl Ludvig Engel namundag kan 1778 sa [[Charlottenburg]], [[Berlin]], sa pamilya nin mga mason.  An pagnonobato niya sa pagmason iyo an nakaganyat saiya sa pagpadagos niya kan propesyon sa arkitektura. Siya nag'adal sa Berlin Institute of Architecture<ref>{{Cite web|url=http://www.greatbuildings.com/architects/Carl_Ludvig_Engel.html|title=Carl Ludvig Engel - Great Buildings Online}}</ref> na pakatapos igdi siya nagserbi sa [[Prussia]] komo administrador nin mga edipisyo. An resulta nin pagroro' gibo kan kapangganahan ni Napoleon sa Prussia kan 1806 nagpirit sa saiya asin mga kairibang mga arkitekto na magpa-abroad sa paghanap nin trabaho. Kan 1808 siya nagkainteres magin arkitekto nin banwaan sa [[Tallinn]], [[Estonia]].  Saiyang nasikwit an pwesto asin huli kaini naparani siya sa [[St. Petersburg]] asin impluwensya kaini sa estilong neoklasikal [[Estilong imperyo]]. An Finlandya man harani man sa nalulugaran niya asin nag'agi man nin  bagong eksperensya bilang sarong [[Grand Duchy nin Finlandya|Grand Duchy sa irarom nin Rusong pananakop]].

Si Engel nagpoon nang magtrabho sa Tallinn kan 1809, alagad napiritan siyang maghubo' ta dikit an proyekto. Saro sa proyekto niya sa Tallim, Estonia, iyo an palasyo sa Kohtu street 8 na hanggan ngonyan nagtitindog pa (ngonyan namugtakan kan Estonian [[Chancellor of Justice]]) asin man posible idtong [[Kernu]] manor.

Poon 1814 abot 1815 siya nagtrabaho sa sarong negosyante sa [[Turku]], [[Finlandya]], asin huli kaini namidbiran niya si [[Johan Albrecht Ehrenström]], na iyo an namoon sa proyekto nin pagsusulit kan Helsinki. An siyudad napli na iyo an kabisera kan [[Grand Duchy nin Finlandya]]. Si Ehrenström naghahanap nin arkitektong mahusay katuwang niya sa trabahong kontrata asin ta an pagkabistohan kan duwa dakulang swerte sa karera ni Carl Ludvig Engel. Dai man totoo naghaloy siya naglipat sa St. Petersburg kan Marso 1815. Igdi nakakua siya nin trabaho.

[[File:Helsinki 1820.jpg|thumb|Drowing ni Engel kan [[Helsinki]], taon 1820]]
Kan 1816 si Engel nagpaplano bumalik sa syudad niyang kinamundagan, alagad si Ehrenström napakarhay na papeles sa saiyang paglipat sa Helsinki. An mga plano ni Engel dapit sa rekonstruksyon kan syudad nin Helsinki pinahiling ki  [[Alexander I of Russia|Czar Alexander I]] asin kan Pebrero siya pignombrahan na mamayo sa komite nin rekonstruksyon sa Helsinki. Huna ni Engel temporaryong trabaho lang ini{{Citation needed|date=February 2022}}, alagad ini imbes iyo an nagin trabaho kan bilog niyang buhay.

Kan 1819–1820, kan an mga enot na proyekto niya nabibilog na, an saiyang status bilang pamayong arkitekto sa Grand Duchy orog na nagpusog ta dakul na mga proyekto pa an ikinargo saiya na giribohon sa iba-ibang parte kan Helsinki, pribado asin pampubliko. An pinal na paghayag kan saiyang papel bilang mamahala kan mahiwasan na mga proyekto iyo kan 1824 siya pignombrahan na pamayo kan Intendant's Office, responsable sa gabos na patrabaho sa mga edipisyo nin estado sa bilog na nasyon nin Finlandya,<ref>{{Cite web|url=https://www.maailmanmuisti.fi/index.php?page=c.-l.-engels-collection-of-letters-and-drawings|title=C. L. Engel's collection of letters and drawings - Memory of the World|access-date=2022-08-26|archive-date=2022-08-26|archive-url=https://web.archive.org/web/20220826051514/https://www.maailmanmuisti.fi/index.php?page=c.-l.-engels-collection-of-letters-and-drawings|dead-url=yes}}</ref> na itinangro saiya alagad enot pigsayumahan niya ta huna niya makabalik pa siya sa Prussia - kan an enot na payo nagdemitir sa pwesto, an arkitektong si [[Charles Bassi|Carlo Bassi]], na kapot man an katongdan sagkod sa nagadan ini. Sa mga trabaho niya na mga mayor iyo an [[Helsinki Old Church]] sa [[Kamppi]] natapos kan  1826. Siya man iyo an nagdesenyo kan enot na teatro sa Helsinki, ''[[Engels Teater]]'', kan 1827. siya man an naghaman kan {{Citation needed|date=February 2022}} bagong plano nin syudad para sa [[Turku]] kan an syudad na ini natomtom sa dakulang kalayo [[Kasulong Dakula sa Turku]] kan 1827.

Si Engel nagadan kan 14 Mayo 1840 sa Helsinki.

==Kataytayan nin mga ladawan==
<gallery>
File:Helsingin yliopiston päärakennus.jpg|An mayor na edipisyo kan [[Unibersidad nin Helsinki]]
File:Senate Square and Lutheran Cathedral in Helsinki.jpg|The [[Helsinki Senate Square|Senate Square]] asin [[Katedral Helsinki|Katedral Luterano sa Helsinki]]
File:Helsingin_kaupungintalo_satamasta.jpg|[[Munisipyo nin Helsinki]] (1833), dati hotel
File:National_Library_of_Finland.jpg|[[Biblioteka Nasyonal nin Finlandya]]
File:Johanneksenkirkko (Hamina) 1.jpg|Simbahan ni San Juan sa [[Hamina]]
File:Kulosaaren kartano.jpg|[[Kulosaari Manor]] (c. 1810)
File:Kuopion Lyseon lukio.jpg|[[Kuopio Lyceum High School]] sa [[Kuopio]] (1826)
File:Kohtu8 oiguskantsler.jpg|Palasyo sa Kohtu street 8, [[Tallinn]]
File:Eckeroe-Storby Postmuseum.jpg|[[Eckerö Mail and Customs House]] (1828)
File:Pyhän_Kolminaisuuden_Kirkko_-_DSC03943.JPG|[[Simbahan nin Santa Trinidad, Helsinki]] (1826)
File:Lapuan_tuomiokirkko.jpg|[[Katedral Lapua]] (1827)
File:Sahalahden kirkko.JPG|[[Sahalahti (baryo)|Sahalahti]]ng Simbahan (1829)
File:Lieksa bell tower.jpg|Kampanaryo [[Lieksa]] (1836)
File:Alajärvi Church 2015.JPG|[[Simbahan Alajärvi]] (c. 1836)
File:Kaivohuone A -Marit Henriksson.jpg|[[Kaivohuone]] (1838)
File:Pori town hall, 2006.jpg|[[Pori Old Town Hall]] (1841)
</gallery>

==Toltolan==
{{Reflist}}

==Mga panluwas na takod==
{{Commons|Carl Ludvig Engel}}
* {{BLF|3213|Carl Ludvig Engel}}

{{Authority control (arts)}}{{Tamboan}}
{{DEFAULTSORT:Engel, Carl Ludvig}}
[[Kategorya:Mga 1778 na kamundagan]]
[[Kategorya:Mga 1840 nas kagadanan]]
[[Kategorya:Mga Artista haleng Berlin]]
[[Kategorya:Mga Nagbabanwa sa Margraviate nin Brandenburg]]
[[Kategorya:Mga Pines na may dugong Aleman]]
[[Kategorya:Mga Ika-18ng siglong mga arkitektong Aleman]]
[[Kategorya:Mga Pines na arkitekto]]
[[Kategorya:Mga Aleman na Neoklasikong arkitekto]]
[[Kategorya:Mga Ika-19 na siglong mga arkitektong Aleman]]
Si Carl Ludvig Engel, o Johann Carl Ludwig Engel (3 Hulyo 1778 – 14 Mayo 1840), sarong Aleman na arkitekto na an mas mga mauunibahan na mga trabaho niya yaon nahaman sa  Helsinki. An saiyang mga trabaho kabarali an mga edipisyo sa palibot kan sentro kan kabesera, an Senate Square asin an mga edipisyo makukua sa laog kan syudad, arog kan Helsinki Cathedral, an Senado (ngonyan, Palasyo kan Konseho nin Estado), an Munisipyo kan Syudad nin Helsinki, an biblioteka asin an mayor na edipisyo kan Helsinki University.

Biograpiya
Si Carl Ludvig Engel namundag kan 1778 sa Charlottenburg, Berlin, sa pamilya nin mga mason.  An pagnonobato niya sa pagmason iyo an nakaganyat saiya sa pagpadagos niya kan propesyon sa arkitektura. Siya nag'adal sa Berlin Institute of Architecture na pakatapos igdi siya nagserbi sa Prussia komo administrador nin mga edipisyo. An resulta nin pagroro' gibo kan kapangganahan ni Napoleon sa Prussia kan 1806 nagpirit sa saiya asin mga kairibang mga arkitekto na magpa-abroad sa paghanap nin trabaho. Kan 1808 siya nagkainteres magin arkitekto nin banwaan sa Tallinn, Estonia.  Saiyang nasikwit an pwesto asin huli kaini naparani siya sa St. Petersburg asin impluwensya kaini sa estilong neoklasikal Estilong imperyo. An Finlandya man harani man sa nalulugaran niya asin nag'agi man nin  bagong eksperensya bilang sarong Grand Duchy sa irarom nin Rusong pananakop.

Si Engel nagpoon nang magtrabho sa Tallinn kan 1809, alagad napiritan siyang maghubo' ta dikit an proyekto. Saro sa proyekto niya sa Tallim, Estonia, iyo an palasyo sa Kohtu street 8 na hanggan ngonyan nagtitindog pa (ngonyan namugtakan kan Estonian Chancellor of Justice) asin man posible idtong Kernu manor.

Poon 1814 abot 1815 siya nagtrabaho sa sarong negosyante sa Turku, Finlandya, asin huli kaini namidbiran niya si Johan Albrecht Ehrenström, na iyo an namoon sa proyekto nin pagsusulit kan Helsinki. An siyudad napli na iyo an kabisera kan Grand Duchy nin Finlandya. Si Ehrenström naghahanap nin arkitektong mahusay katuwang niya sa trabahong kontrata asin ta an pagkabistohan kan duwa dakulang swerte sa karera ni Carl Ludvig Engel. Dai man totoo naghaloy siya naglipat sa St. Petersburg kan Marso 1815. Igdi nakakua siya nin trabaho.

thumb|Drowing ni Engel kan Helsinki, taon 1820
Kan 1816 si Engel nagpaplano bumalik sa syudad niyang kinamundagan, alagad si Ehrenström napakarhay na papeles sa saiyang paglipat sa Helsinki. An mga plano ni Engel dapit sa rekonstruksyon kan syudad nin Helsinki pinahiling ki  Czar Alexander I asin kan Pebrero siya pignombrahan na mamayo sa komite nin rekonstruksyon sa Helsinki. Huna ni Engel temporaryong trabaho lang ini, alagad ini imbes iyo an nagin trabaho kan bilog niyang buhay.

Kan 1819–1820, kan an mga enot na proyekto niya nabibilog na, an saiyang status bilang pamayong arkitekto sa Grand Duchy orog na nagpusog ta dakul na mga proyekto pa an ikinargo saiya na giribohon sa iba-ibang parte kan Helsinki, pribado asin pampubliko. An pinal na paghayag kan saiyang papel bilang mamahala kan mahiwasan na mga proyekto iyo kan 1824 siya pignombrahan na pamayo kan Intendant's Office, responsable sa gabos na patrabaho sa mga edipisyo nin estado sa bilog na nasyon nin Finlandya, na itinangro saiya alagad enot pigsayumahan niya ta huna niya makabalik pa siya sa Prussia - kan an enot na payo nagdemitir sa pwesto, an arkitektong si Carlo Bassi, na kapot man an katongdan sagkod sa nagadan ini. Sa mga trabaho niya na mga mayor iyo an Helsinki Old Church sa Kamppi natapos kan  1826. Siya man iyo an nagdesenyo kan enot na teatro sa Helsinki, Engels Teater, kan 1827. siya man an naghaman kan  bagong plano nin syudad para sa Turku kan an syudad na ini natomtom sa dakulang kalayo Kasulong Dakula sa Turku kan 1827.

Si Engel nagadan kan 14 Mayo 1840 sa Helsinki.

Kataytayan nin mga ladawan

Toltolan

Mga panluwas na takod

 

Kategorya:Mga 1778 na kamundagan
Kategorya:Mga 1840 nas kagadanan
Kategorya:Mga Artista haleng Berlin
Kategorya:Mga Nagbabanwa sa Margraviate nin Brandenburg
Kategorya:Mga Pines na may dugong Aleman
Kategorya:Mga Ika-18ng siglong mga arkitektong Aleman
Kategorya:Mga Pines na arkitekto
Kategorya:Mga Aleman na Neoklasikong arkitekto
Kategorya:Mga Ika-19 na siglong mga arkitektong Aleman