La Adelita
[[Ladawan:Las_adelitas.jpg|too|thumb|248x248px|Pagpahiling ngin"adelitas", o ''[[soldaderas]]'', nin Mexican Revolution.]]
An "'''La Adelita'''" saro sa pinakabantog ''[[:en:Corridos|corridos]]'' kan Rebolusyon Mehikano. nag - aging mga taon, nagkaigwa iyan nin dakol na pagliliwat. inspirar an balìda nin sarong babaeng [[:en:Chihuahua_(state)|Chihuahuense]] na uminayon sa hiron kan mga [[:en:Francisco_I._Madero|Maderista]] kaidtong amay na panahon kan rebolusyon asin namoot ki Madero. siyang popular na ladawan asin simbolo kan papel nin mga babae sa Rebolusyon Mehikano. pigura kan a''delita'' luwayluway na nagin kaparehong-kapareho sa terminong parapabakal, an babayi sa sarong military-suport (asin kun minsan nakikipaglaban) papel, na nagin mahalagang puwersa sa mga rebolusyonaryong paghingoa paagi nin pagpenar, episyon, asin iba pang aktibidad sa laban kontra sa pwersa kan gobyerno federal.<ref>{{Cite journal|last=Arrizón|first=Alicia|title=Soldaderas and the Staging of the Mexican Revolution|date=1998|volume=42|issue=1|pages=90–112|publisher=MIT Press|journal=The Drama Review}}</ref>

Gayunpaman, an kanta, an pintura, asin an papel kan tema kaini tinawan nin naiiba, parati magkasuruyon, interpretasyon. duruhayan man na "'Ipagpahayag ni La Adelita an pagkasensitibo asin pagka-lisya kan mga tawo, nagdodoon kan pagigin sarò kan rebeldeng lalaking soldados mantang inaatubang niya an posibilidad nin kagadanan". saro pang interpretasyon, an feministang iskolar na si María Herrara-Sobek nag'argumento, "An maisog asin rebolusyonaryong espiritu ni Adelita nawaran kan patalismo asin mga subastahan nin kalalakihan na soldados na nakapokus sa horot, pagkamoot, asin mawot ninda pagkahampang".<ref name="Arrizón 91" />

== Taano ta an mga babae uminiba sa Rebolusyon na Mejicano ==
An kantang "La Adelita" naglaladawan sa mga maisog na babaying naglaban asin nagbaklay kaiba an Federales asin an hukbo rebolusyunaryo. kanta nagtataram manungod ki Adelita bilang saro na magayon asin may kamawotan sa dakul na suldados, alagad igwa man nin kusog- buot saka pagbuot mapadapit.<ref name="StMU" /> siring, bako ini an kaso. La Adeilta nakabasar sa mga parasunod sa kampo de konsentrasyon asin paratinda nin istaran na pusoan na nakipaglaban asin nag - ibaiba sa mga soldados.<ref name="StMU" /> mga babaying ini may lain-lain <ref name=":1">{{Cite book|title=Soldaderas in the Mexican Military: Myth and History|last=Salas|first=Elizabeth|date=1990|publisher=University of Texas Press|isbn=978-0-292-75708-0|pages=67–81}}</ref> aking babae asin hali sa bilog na nasyon, kaiba diyan an saiyang agom pero bako sanang sinda, [[:en:Oaxaca|Oaxaca]], [[:en:Morelos|Morelos]], [[:en:Tehuantepec|Tehuantepec]],, Central Mexico, asin [[:en:Sonora|Sonora]]. <ref name=":2">{{Cite journal|last=Reséndez Fuentes|first=Andres|date=April 1995|title=Battleground Women: Soldadera and Female Soldiers in the Mexican Revolution|url=https://www.jstor.org/stable/1007679?searchText=Battleground+Women+Soldaderas+and+Female+Soldiers+in+the+Mexican+Revolution.&searchUri=%2Faction%2FdoBasicSearch%3FQuery%3DBattleground%2BWomen%253A%2BSoldaderas%2Band%2BFemale%2BSoldiers%2Bin%2Bthe%2BMexican%2BRevolution.&ab_segments=0%2Fbasic_search_gsv2%2Fcontrol&refreqid=fastly-default%3A504530a9c805c30a23a084071146a7d1&seq=14}}</ref> nagkapirang nagmamasid, an mga babaeng ini parate man na may [[:en:Mestizo|mestiza]] o ginikanan nin mga katutubo. an dahelan na an mga babaeng ini uminiba sa Rebolusyon nin Mejico. iba nag-ayon huli <ref name=":2" /> tios na kamugtakan nin ekonomiya sa Mexico kan panahon nyang idto.[2] <ref name=":2" /> makakakua nin ibang trabaho, an mga babayi nag-ayon sa pag - ataman kan mga suldados.[1] mga babae man napiritan na makiayon sa militar kan an Mehikanong Presidente na si [[:en:Victoriano_Huerta|Victoriano Huerta]] pinadakul an kota para sa saiyang nakatindog na hukbo, kaiba diyan an pagpirit sa mga babayi na magduman sa atubangan asin magtrabaho bilang mga luto.<ref name=":2" /> pa, dakul na babayi an pinirit na umiba sa saindang agom pag inapodan sinda o piniling mag - iba.<ref name="StMU" /> <ref name=":1" /> ibang babayi nagdesisyon na sumunod sa saindang agom bilang maimbod na mga agom. katapustapusi, may mga babaying binayaan na mayong pagpipilian arog ni [[:en:Ángela_Jiménez|Angela Jimenez]], na sa edad na labinlima na hinanap ni Federales an saiyang harong para sa mga rebelde asin sinubukan na piriton an saindang sadiri sa saiyang tugang, na nagresulta sa saiyang kagadanan. Angoton sa karanasang ini, nagpoon magulos si Jimenez bilang sarong aking lalaki asin inapod an pangarang "Angel" para magiba sa saiyang ama sa mga front line kan rebelde.

== Lyrics ==
An kantang "La Adelita" nakakontribwir sa honduan na an m''ga paratinda'' romantikong pigura sana durante kan rebolusyon.
[[Ladawan:Museo_Nacional_de_la_Revolución_-_Adelita.jpg|too|thumb|372x372px|Adelita sa Museo Historical kan Rebolusyon Mehikano.]]
{| cellpadding="10"
| width="350px" |Spanish:<ref name="StMU2">{{Cite web|first=Regina|last=De La Parra|title=The Unrecognized Soldier of the Mexican Revolution: Petra Herrera and the Adelitas|work=StMUScholars.org|publisher=StMU Research Scholars, St. Mary's University|location=Austin, Texas|url=https://stmuscholars.org/the-unrecognized-soldier-of-the-mexican-revolution-petra-herrera-and-the-adelitas/|access-date=2023-03-01}}</ref><ref>{{cite web|last=Alberto|first=José|url=https://www.youtube.com/watch?v=hlGtOv-QEQQ|title=La Adelita - Amparo Ochoa (Revolución Mexicana)|date=June 7, 2017|via=YouTube|access-date=2023-03-06}}</ref>

En lo alto de la abrupta serranía

acampado se encontraba un regimiento

y una moza que valiente los seguía

locamente enamorada del sargento.
| width="350px" |English:

On the heights of a steep mountain range

a regiment was encamped,

and a young woman bravely follows them,

madly in love with the sergeant.
|-
| width="350px" |Popular entre la tropa era Adelita

la mujer que el sargento idolatraba

que ademas de ser valiente era bonita

que hasta el mismo coronel la respetaba.
| width="350px" |Popular among the troop was Adelita,

the woman that the sergeant idolized,

and besides being brave she was pretty,

so that even the colonel respected her.
|-
| width="350px" |''Y se oía, que decía, aquel que tanto la quería:''

Y si Adelita se fuera con otro

la seguiría por tierra y por mar

si por mar en un buque de guerra

si por tierra en un tren militar.
| width="350px" |And it was heard that the one who loved her so much said:

If Adelita were to leave with another man,

I’d follow her by land and sea

if by sea, in a warship;

if by land, in a military train.
|-
| width="350px" |Y si Adelita quisiera ser mi esposa

y si Adelita ya fuera mi mujer

le compraría un vestido de seda

para llevarla a bailar al cuartel.
| width="350px" |If Adelita would like to be my wife,

if Adelita would be my woman,

I’d buy her a silk dress

to take her to the barracks dance.
|}

== Hilingon pa ==

** ''[[:en:Corrido|Corrido]]'', a type of narrative song found in Mexican folk music
** ''[[:en:Soldaderas|Soldaderas]]'', female support workers and sometimes soldiers who served in the Mexican Revolution
** [[:en:José_Guadalupe_Posada|José Guadalupe Posada]]

== Mga panluwas na takod ==

* {{cite web|url=https://www.history.com/news/women-mexican-revolution-soldaderas|last=Hohman|first=Maura|title=When Women Took up Arms to Fight in Mexico's Revolution|work=History.com|date=September 14, 2018}} 

== <span class="mw-headline">Toltolan</span> ==
<references />
{{Tamboan}}
An "La Adelita" saro sa pinakabantog corridos kan Rebolusyon Mehikano. nag - aging mga taon, nagkaigwa iyan nin dakol na pagliliwat. inspirar an balìda nin sarong babaeng Chihuahuense na uminayon sa hiron kan mga Maderista kaidtong amay na panahon kan rebolusyon asin namoot ki Madero. siyang popular na ladawan asin simbolo kan papel nin mga babae sa Rebolusyon Mehikano. pigura kan adelita luwayluway na nagin kaparehong-kapareho sa terminong parapabakal, an babayi sa sarong military-suport (asin kun minsan nakikipaglaban) papel, na nagin mahalagang puwersa sa mga rebolusyonaryong paghingoa paagi nin pagpenar, episyon, asin iba pang aktibidad sa laban kontra sa pwersa kan gobyerno federal.

Gayunpaman, an kanta, an pintura, asin an papel kan tema kaini tinawan nin naiiba, parati magkasuruyon, interpretasyon. duruhayan man na "'Ipagpahayag ni La Adelita an pagkasensitibo asin pagka-lisya kan mga tawo, nagdodoon kan pagigin sarò kan rebeldeng lalaking soldados mantang inaatubang niya an posibilidad nin kagadanan". saro pang interpretasyon, an feministang iskolar na si María Herrara-Sobek nag'argumento, "An maisog asin rebolusyonaryong espiritu ni Adelita nawaran kan patalismo asin mga subastahan nin kalalakihan na soldados na nakapokus sa horot, pagkamoot, asin mawot ninda pagkahampang".

 Taano ta an mga babae uminiba sa Rebolusyon na Mejicano 
An kantang "La Adelita" naglaladawan sa mga maisog na babaying naglaban asin nagbaklay kaiba an Federales asin an hukbo rebolusyunaryo. kanta nagtataram manungod ki Adelita bilang saro na magayon asin may kamawotan sa dakul na suldados, alagad igwa man nin kusog- buot saka pagbuot mapadapit. siring, bako ini an kaso. La Adeilta nakabasar sa mga parasunod sa kampo de konsentrasyon asin paratinda nin istaran na pusoan na nakipaglaban asin nag - ibaiba sa mga soldados. mga babaying ini may lain-lain  aking babae asin hali sa bilog na nasyon, kaiba diyan an saiyang agom pero bako sanang sinda, Oaxaca, Morelos, Tehuantepec,, Central Mexico, asin Sonora.  nagkapirang nagmamasid, an mga babaeng ini parate man na may mestiza o ginikanan nin mga katutubo. an dahelan na an mga babaeng ini uminiba sa Rebolusyon nin Mejico. iba nag-ayon huli  tios na kamugtakan nin ekonomiya sa Mexico kan panahon nyang idto.[2]  makakakua nin ibang trabaho, an mga babayi nag-ayon sa pag - ataman kan mga suldados.[1] mga babae man napiritan na makiayon sa militar kan an Mehikanong Presidente na si Victoriano Huerta pinadakul an kota para sa saiyang nakatindog na hukbo, kaiba diyan an pagpirit sa mga babayi na magduman sa atubangan asin magtrabaho bilang mga luto. pa, dakul na babayi an pinirit na umiba sa saindang agom pag inapodan sinda o piniling mag - iba.  ibang babayi nagdesisyon na sumunod sa saindang agom bilang maimbod na mga agom. katapustapusi, may mga babaying binayaan na mayong pagpipilian arog ni Angela Jimenez, na sa edad na labinlima na hinanap ni Federales an saiyang harong para sa mga rebelde asin sinubukan na piriton an saindang sadiri sa saiyang tugang, na nagresulta sa saiyang kagadanan. Angoton sa karanasang ini, nagpoon magulos si Jimenez bilang sarong aking lalaki asin inapod an pangarang "Angel" para magiba sa saiyang ama sa mga front line kan rebelde.

 Lyrics 
An kantang "La Adelita" nakakontribwir sa honduan na an mga paratinda romantikong pigura sana durante kan rebolusyon.
too|thumb|372x372px|Adelita sa Museo Historical kan Rebolusyon Mehikano.
Spanish:

En lo alto de la abrupta serranía

acampado se encontraba un regimiento

y una moza que valiente los seguía

locamente enamorada del sargento.English:

On the heights of a steep mountain range

a regiment was encamped,

and a young woman bravely follows them,

madly in love with the sergeant.Popular entre la tropa era Adelita

la mujer que el sargento idolatraba

que ademas de ser valiente era bonita

que hasta el mismo coronel la respetaba.Popular among the troop was Adelita,

the woman that the sergeant idolized,

and besides being brave she was pretty,

so that even the colonel respected her.Y se oía, que decía, aquel que tanto la quería:

Y si Adelita se fuera con otro

la seguiría por tierra y por mar

si por mar en un buque de guerra

si por tierra en un tren militar.And it was heard that the one who loved her so much said:

If Adelita were to leave with another man,

I’d follow her by land and sea

if by sea, in a warship;

if by land, in a military train.Y si Adelita quisiera ser mi esposa

y si Adelita ya fuera mi mujer

le compraría un vestido de seda

para llevarla a bailar al cuartel.If Adelita would like to be my wife,

if Adelita would be my woman,

I’d buy her a silk dress

to take her to the barracks dance.

 Hilingon pa 

 Corrido, a type of narrative song found in Mexican folk music
 Soldaderas, female support workers and sometimes soldiers who served in the Mexican Revolution
 José Guadalupe Posada

 Mga panluwas na takod 

  

 Toltolan