Gunung Padang
{{Short description|Lugar nin Megalitiko sa Sulnopan na Haba, Indonesya}}
{{Infobox suanoy na lugar|location=[[Karyamukti, Campaka]], [[Rehensiyang Cianjur]], [[Sulnopan na Haba]], [[Indonesya]]|image=Situs_Megalitikum_Gunung_Padang_Cianjur.jpg|coordinates={{coord|6|59|38|S|107|03|23|E|region:ID|display=inline,title}}|caption=Sarong ta'nawon kan Gunung Padang|type=[[Megalito]]|built=|archaeologists={{Plainlist|
* Nicolaas Johannes Krom
* Lutfi Yondri
* [[Harry Truman Simanjuntak]]
* Ali Akbar
}}|discovered=1890|map_size=270|map_type=Indonesya}}
An '''Gunung Padang''' sarong lugar nin [[megalito|megaliti]]ko na mahihiling sa [[Karyamukti, Campaka|Karyamukti]], Campaka, [[Rehensiyang Cianjur]], [[Sulnopan na Haba]], [[Indonesya]], na nasa {{convert|30|km}} habagatan-sulnopan kan [[Cianjur, Rehensiyang Cianjur|tukawan nin rehensiya]] o {{convert|8|km}} sa istasyon nin {{stnlnk|Lampegan}}. Nakabugtak ini sa {{convert|885|m}} na ibabaw kan dagat, natatakupan nin mga bulod an lugar, sarong puho na bulkan, na nasa serye nin limang terasa na nasasagkudan nin namamantinir na mga kudal nin gapo na na-access kan 370 sunud-sunod na [[andesito]] na mga lakdang na minalangkaw sa {{convert|95|m}}. Natatakupan ini nin kadakulaon na heksagonal na mga harigi nin gapo na hali sa bulkan.<ref name="Ramadina">{{Cite journal |last=Ramadina |first=Savitri Putri |date=2013 |title=Analisis Perupaan Situs Megalitik Gunung Padang di Cianjur, Jawa Barat |trans-title=Sculpture Analysis of the Megalithic Site of Gunung Padang in Cianjur, West Java |url=https://journals.itb.ac.id/index.php/jvad/article/view/753/454 |journal=ITB Journal of Visual Art and Design |volume=4 |issue=1 |pages=51–66 |doi=10.5614/itbj.vad.2013.4.1.7}}</ref> Kinukunsiderar kan [[mga Sunda]] na sagrado an lugar asin tinutubudan na resulta ini kan pagtatangka ni [[Hading Siliwangi]] na magtindog nin sarong palasyo sa sarong banggi.<ref name="Garcia"/>

Igwa an Gunung Padang nin mga serye nin limang artipisyal na mga terasa, sarong parilaba asin apat na trapesodyal, na nangyayari, saro sagkod lima, sa sunud-sunod na haralangkaw na kalangkawan. Ang mga terrace na ito ay nagiging sunud-sunod na mas maliit na may elevation na ang unang terrace an pinakahababa asin pinakadakula dangan an ikalimang terasa bilang an pinakahalangkaw asin pinakasadit. An mga terasa na ini, yaon sa kalabaan kan tahaw, lonhitudinal na NW-SE axis. An mga ini, mga artipisyal na plataporma na minukna sa paagi kan pagpapababa sa mga haralangkaw na lugar asin pagpano sa mga hababang lugar nin panuan sagkod sa maabot an sarong patag na ibabaw. Binibilog an mga perimetro kan terasa nin perimetrong minantinir na mga pader sa paagi kan bulkanikong mga kolum na polihonal na nakasalansan nang pahigda asin naka-poste nang patindog sa mga poste. An terrace complex na ini, naa-access sa paagi kan sarong tahaw na hagdanan na may 370 na lakdang, sarong inklinasyon na 45 degrees, asin sarong laba na {{convert|110|m|ft|abbr=on}}.<ref name="Garcia"/><ref name="Yondri2014b">{{cite journal |last1= Yondri |first1=Lufti |year=2014 |title= Punden Berundak Gunung Padang Refleksi Adaptasi Lingkungan dari Masyarakat Megalitik. |trans-title= Punden Berundak Gunung Padang Reflection of Environmental Adaptation from Megalithic Society |journal= Jurnal Sosioteknologi |volume=13 |issue=1 |pages=1–14 |doi= 10.5614/sostek.itbj.2014.13.1.1}}</ref>

== Kasaysayan kan pag-adal==
[[File:Gunung Padang Site.jpg|thumb|alt=Lugar kan Gunung Padang.|upright=1.2|Lugar kan Gunung Padang]]
An Olandes na parasaysay na si [[Rogier Verbeek]] sinambit an pagkakaigwa kan lugar nin Gunung Padang sa saiyang aklat {{Lang|nl|Oudheden van Java: lijst der voornaamste overblijfselen uit den Hindoetijd op Java|italic=yes}}, susog sa pagbisita asin bareta ni M. De Corte kadtong 1890<ref>{{Cite book |last=Verbeek |first=Rogier Diederik Marius |url=https://books.google.com/books?id=UNeNVWfsb3oC&q=padang&pg=PA43 |title=Oudheden van Java: lijst der voornaamste overblijfselen uit den Hindoetijd op Java, met eene oudheidkundige kaart |trans-title=Antiquities of Java: list of the most important remains from the Hindu period on Java, with an archaeological map |date=1891 |publisher=Landsdrukkerij |pages=43 |language=nl}}</ref>

{{Text and translation|Goenoeng Padang : Op den bergtop Goenoeng Padang, nabij Goenoeng Melati, eene opeenvolging van 4 terrassen, door trappen van ruwe steenen vorbonden, met ruwe platte steenen bevloerd en met talrijke scherpe en zuilvormige rechtopstaande andesietsteenen versierd. Op ieder terrasse een heuveltje, waarschijnlijk een graf, met steenen omzet en bedekt, en van boven met 2 spitse steenen voorzien. In 1890, door den heer De Corte bezocht.|Goenoeng Padang : Sa tuktok kan Bukid Goenoeng Padang, harani sa Goenoeng Melati, sunud-sunod na 4 na terasa, konektado sa paagi kan mga lakbang nin magaspang na gapo, sementadong may magaspang na mga patag na gapo asin denikorasyunan nin kadakol na mapapanas asin kolumnar na patindog na andesito na mga gapo. Sa lambang terasa, sarong sadit na punso, tibaad sarong lulubngan, na natatakupan nin mga gapo asin pinatungan nin 2 mapanas na gapo. kan 1890, pigbisita ni G. De Corte.|Rogier Verbeek, ''Oudheden van Java'',1891.}}

Kaarog an mga tala sa lugar kan Gunung Padang sa aklat ni Verbeek sa ginibo kan Arkeholohistang Olandes na si Nicolaas Johannes Krom sa 1914 ''Rapporten van de Oudheidkundige Dienst'' (ROD, "Report of the Department of Antiquities").<ref>{{Cite book |last=Nederlandsch-Indië |first=Oudheidkundige Dienst in |url=https://books.google.com/books?id=4ekwAQAAMAAJ |title=Rapporten |trans-title=Reports |date=1914 |publisher=Bataviaasch Genootschap van Kunsten en Wetenschappen. |language=nl}}</ref> 

Pagkatapos kan 1914, nilingawan na an lugar sagkod 1979 kan madayag ini giraray kan sarong pugro nin mga lokal na parauma an Gunung Padang. An pagkadayag na ini, marikas na nakakua sa atensyon kan Bandung Institute of Archaeology, an Directorate of Antiquities, PUSPAN (o an Center for Archaeological Research and Development ngunyan), lokal na gobyerno asin manlainlain na pugro nin komunidad.<ref name="Garcia"/> Sa bilog na 1980s, nagsagibo an mga organisasyon na ini nin magkasagom na pagsasaligsig sa arkeolohiko asin pagpapakaray sa Gunung Padang. Kadtong 1998, idineklara ini kan Indonesian Ministry of Education and Culture na sarong pamanang lugar kan lokal na interes.<ref name="Garcia"/> Sa katapusan kan Hunyo 2014, idineklara kan Education and Culture Ministry an lugar nin Gunung Padang na lugar nin Nasyunal na lugar, na minasakop sa kabilugan na {{convert|29|ha}}.<ref>{{cite web |url=http://jabar.tribunnews.com/2014/06/25/balai-pengelolaan-dibentuk-setelah-penataan-selesai-dilakukan |title=Balai Pengelolaan Situs Gunung Padang Segera Dibentuk |trans-title=Gunung Padang Site Management Center to be Established Soon |date=2014-06-25}}</ref>

Kan ika-1 nin Oktubre 2014, pansamantala na pinundo kan mga surveyor an mga aktibidad sa paghakot, naglalaom na mapu'nan giraray an mga ini sa irarom kan bagong gobyerno<ref>{{cite web|url=http://jabar.tribunnews.com/2014/10/01/timnas-gunung-padang-hentikan-penelitian |title=Timnas Gunung Padang Hentikan Penelitian |trans-title=Gunung Padang National Team Stops Research |date=2014-10-01}}</ref> Pigbatikos an pagkakalot kadtong 2014 nin huli ta sa bakong tultol na pagsasagibo.<ref>{{cite web|url=http://www.thejakartapost.com/news/2014/09/24/archaeologists-slam-excavation-gunung-padang-site.html|title=Archaeologists slam excavation of Gunung Padang site|work=thejakartapost.com|date=2014-09-24|last=Dipa |first=Arya}}</ref>

== Mga pagtatantya kan edad ==
{{expand section|date=November 2022}}
Pigtatantya kan arkeologo na si Lutfi Yondri na gikan sa {{ill|Bureau of Archaeology|id|Balai Arkeologi}} sa [[Bandung]] na an mga konstruksiyon sa Gunung Padang pwedeng itinindog sa tanga kan ika-2 asin ika-5 siglo CE, kumbaga kadtong huring parte kan prehistoriko na panahon kan Indonesya, mantang nagsuhestiyon si [[Harry Truman Simanjuntak]] nin sarong mas huring petsa sa makasaysayang mga panahon sa tanga kan ika-6 asin ika-8 siglo CE.<ref>{{cite web |last=Utomo |first=Yunanto Wiji |date=2014-06-06 |title=Mari Terbang ke Atas Situs Megalitikum Gunung Padang |trans-title=Let's Fly to the Top of the Gunung Padang Megalithic Site |url=http://sains.kompas.com/read/2014/06/06/1957144/Mari.Terbang.ke.Atas.Situs.Megalitikum.Gunung.Padang}}</ref> Napetsahan an nahiling na mga pidaso nin palayok kan Bureau of Archaeology sa linya kan 45 BCE - 22 CE.<ref>{{cite book |last=Prasetyo |first=Bagyo |url=https://repositori.kemdikbud.go.id/4657 |title=Megalitik: Fenomena yang berkembang di Indonesia |trans-title=Megalithic: A phenomenon that florished in Indonesia |date=2015 |publisher=Pusat Penelitian Arkeologi Nasional |isbn=9786020818252 |location=Jakarta |pages=61}}</ref>

=== Fringe dating ===
Susog sa dai pa nanggad naipublikar asin dai nasabi na numero nin mga petsa kan karbon asin istratigrapikong pag-aadal, nagsuhestiyon si [[Danny Hilman Natawidjaja]] na sarong heolohistang Indo na eksperto sa heolohiyang linog asin [[heotektoniko]], na an lugar, itinindog na sarong higanteng piramid, 9,000 sagkod 20,000 taon na an nakakalihis, nagpaparisa nin pagkakaigwa nin sarong bakong midbid na mauswag na suanoy na sibilisasyon.<ref>{{Cite journal |title=Evidences of Large pyramid-like structure predating 10,000 Year BP at Mount Padang, West Java, Indonesia: Applications of geological-geophysical methods to explore buried large archeological site - ESS Open Archive |url=https://essopenarchive.org/doi/full/10.1002/essoar.10500119.1 |access-date=2023-02-08 |website=essopenarchive.org |doi=10.1002/essoar.10500119.1|last1=Natawidjaja |first1=Danny Hilman |last2=Bachtiar |first2=Andang |last3=Endar |first3=Bagus |last4=Daryono |first4=Mudrik |last5=Subandrio |first5=Andri |s2cid=134741353 }}</ref><ref>{{Cite web |title=Gunung Padang, Java |url=https://sacredsites.com/asia/indonesia/gunung_padang_java.html |website=World Pilgrimage Guide}}</ref><ref name="smh">{{cite web| author=[[Bachelard, Michael]] |date=2013-07-27 |title=Digging for the truth at controversial megalithic site. Sydney Morning Herald, 27 July 2013 |url=http://www.smh.com.au/world/digging-for-the-truth-at-controversial-megalithic-site-20130726-2qphb.html |work=www.smh.com.au |access-date=25 November 2022}}</ref> Arog pa man kaito, mayo sa mga petsang ini nin radyokarbon, kaiba an saindang istratigrapikong konteksto, pormal na nai-publikar asin an edad ng lugar na ini susog sa mga petsang ini, kadakula an pagkakalain depende sa publikasyong kinonsulta dawa na an mga publikasyon, sa paagi kan parehas na awtor na nagpapaliwanag kan mga resulta nin parehas na pagsasaligsig.<ref name="Garcia"/>

Hinapot an pagsusuri ni Natawidjaja kan ibang mga siyentipiko. Isinuhestyon kan Bulkanolohista na si Sutikno Bronto na naimpluwensyahan an resulta kan pagpepetsa sa karbon kan ''weathering'' asin napag-uyunan na an kalangkawan iyo an liog kan sarong suanoy na bulkan asin bakong sarong piramid na gibo kan tawo.<ref name="smh" /><ref>{{cite journal |last1=Bronto |first1=Sutikno |last2=Langi |first2=Billy B |year=2017 |title=Geologi Gunung Padang dan Sekitarnya, Kabupaten Cianjur–Jawa Barat |trans-title=Geology of Mount Padang and its Surroundings, Cianjur Regency–West Java |journal=Jurnal Geologi Dan Sumberdaya Mineral |volume=17 |issue=1 |pages=37–49 |doi=10.33332/jgsm.geologi.v17i1.28|doi-broken-date=1 August 2023 }}</ref> Tolumpolo na may apat na siyentipikong Indo an nagpirma sa sarong petisyon na naghahapot sa mga motibo asin paagi kan team ni Hilman-Arif.<ref name="smh" /> Iniladawan kan arkeologo na si Víctor Pérez an mga konklusyon ni Natawidjaja bilang [[pseudoarchaeology]].<ref name="Garcia">{{cite journal |last1=Pérez García |first1=Víctor Lluís |date=2017 |title=Gunung Padang y el megalitismo indo-malayo: Arqueología y pseudoarqueología |trans-title=Gunung Padang and Indo-Malay Megalithism: Archeology and Pseudoarchaeology |url=https://webs.ucm.es/info/arqueoweb/pdf/18/04_PerezGarcia.pdf |journal=Arqueoweb: Journal of Archeology on the Internet |volume=18 |issue=1 |pages=62–104 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180505213518/https://webs.ucm.es/info/arqueoweb/pdf/18/04_PerezGarcia.pdf |access-date=12 November 2022|archive-date=2018-05-05 }}</ref>

Nakakua an mga konklusyon ni Natawidjaja nin atensyon kan Presidente kan Indonesya na si Susilo Bambang Yudhoyono, na nagtindog nin task force.<ref name="Garcia"/> Sarong arkeologo na habo magpasambit nin pangaran huli ta sa pagkakasangkot kan presidente kan nasyon, nagsabi:

{{quote|Sa arkeolohiya, karaniwan tang mahihiling an 'kultura' inot … Pagkatapos, pagkapuaspuas tang maaraman an edad kan artepakt, hahanapon nyato an mga makasaysayan na  gunuan sa anuman na sibilisasyon na nag-iral sa panahon na idto. Pagkatapos ta sanang maipapaliwanag an artepakto sa kasaysayan. Sa kasong ito, 'nakahanap' sinda nin sarong bagay, napetsahan ini kan karbon, pagkatapos garo nagmukna sinda nin sarong sibilisasyon sa bilog na panahon tanganing ipaliwanag an saindang nadayag.<ref name="smh" />}}

== Mga toltolan==
{{Reflist}}

==Urog pang mababasa==
*{{cite journal |last1=Kaharudin |first1=Hendri |last2=Asyrafi |first2=Muhammad |date=2019 |title=Archaeology in the Making of Nations: The Juxtaposition of Postcolonial Archaeological Study |journal=AMERTA |volume=37 |pages=55–69 |doi=10.24832/amt.v37i1.55-69 |s2cid=199364828 }} 
*{{cite book |last=Steimer-Herbet |first=Tara |year=2018 |title=Indonesian Megaliths: A Forgotten Cultural Heritage |location=Oxford |publisher=Archaeopress Publishing |isbn=978-1-78491-8439 |via=Academia.edu |url=https://www.academia.edu/37316383}}
*{{cite journal |journal=Jurnal Surya: Seri Pengabdian Kepada Masyarakat |volume=2 |number=1 |date=November 2016 |title=Gunung Padang Cianjur: pelestarian situs megalitikum terbesar warisan dunia |trans-title=Gunung Padang Cianjur: Preservation Of The Largest Megalithic And World Heritage |last1=Sutarman |first1=Haryono |first2=Edi |last2=Hermawan |first3=Cecep |last3=Hilman |url=http://eprints.ummi.ac.id/20/ |access-date=2022-11-14 |lang=id |archivedate=2022-11-15 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20221115001533/http://eprints.ummi.ac.id/20/ }}

== Mga panluwas na takod ==
*{{Commonscat inline}}
*[https://onlinelibrary.wiley.com/doi/10.1002/arp.1912]Danny Hilman Natawidjaja, et al, "Geo-archaeological prospecting of Gunung Padang buried prehistoric pyramid in West Java, Indonesia", Archaeological Prospection, 20 October 2023
* [https://www.proquest.com/openview/79be6ef084553c1f2755964037a5d7e5/1?pq-origsite=gscholar&cbl=4882998 Evidences of Large pyramid-like structure predating 10,000 Year BP at Mount Padang, West Java, Indonesia: Applications of geological-geophysical methods to explore buried large archeological site]
* {{Cite web |title=Graham Hancock and the evidence for his 'Lost Civilisation' | website=[[YouTube]] |url=https://www.youtube.com/watch?v=zU-wQVAqQnk}}

[[Kategorya: Rehensiyang Cianjur]]
[[Kategorya:Mga puhong bulkan]]
[[Kategorya:Mga piramid sa Indonesya]]
An Gunung Padang sarong lugar nin megalitiko na mahihiling sa Karyamukti, Campaka, Rehensiyang Cianjur, Sulnopan na Haba, Indonesya, na nasa  habagatan-sulnopan kan tukawan nin rehensiya o  sa istasyon nin . Nakabugtak ini sa  na ibabaw kan dagat, natatakupan nin mga bulod an lugar, sarong puho na bulkan, na nasa serye nin limang terasa na nasasagkudan nin namamantinir na mga kudal nin gapo na na-access kan 370 sunud-sunod na andesito na mga lakdang na minalangkaw sa . Natatakupan ini nin kadakulaon na heksagonal na mga harigi nin gapo na hali sa bulkan. Kinukunsiderar kan mga Sunda na sagrado an lugar asin tinutubudan na resulta ini kan pagtatangka ni Hading Siliwangi na magtindog nin sarong palasyo sa sarong banggi.

Igwa an Gunung Padang nin mga serye nin limang artipisyal na mga terasa, sarong parilaba asin apat na trapesodyal, na nangyayari, saro sagkod lima, sa sunud-sunod na haralangkaw na kalangkawan. Ang mga terrace na ito ay nagiging sunud-sunod na mas maliit na may elevation na ang unang terrace an pinakahababa asin pinakadakula dangan an ikalimang terasa bilang an pinakahalangkaw asin pinakasadit. An mga terasa na ini, yaon sa kalabaan kan tahaw, lonhitudinal na NW-SE axis. An mga ini, mga artipisyal na plataporma na minukna sa paagi kan pagpapababa sa mga haralangkaw na lugar asin pagpano sa mga hababang lugar nin panuan sagkod sa maabot an sarong patag na ibabaw. Binibilog an mga perimetro kan terasa nin perimetrong minantinir na mga pader sa paagi kan bulkanikong mga kolum na polihonal na nakasalansan nang pahigda asin naka-poste nang patindog sa mga poste. An terrace complex na ini, naa-access sa paagi kan sarong tahaw na hagdanan na may 370 na lakdang, sarong inklinasyon na 45 degrees, asin sarong laba na .

 Kasaysayan kan pag-adal
thumb|alt=Lugar kan Gunung Padang.|upright=1.2|Lugar kan Gunung Padang
An Olandes na parasaysay na si Rogier Verbeek sinambit an pagkakaigwa kan lugar nin Gunung Padang sa saiyang aklat , susog sa pagbisita asin bareta ni M. De Corte kadtong 1890

Kaarog an mga tala sa lugar kan Gunung Padang sa aklat ni Verbeek sa ginibo kan Arkeholohistang Olandes na si Nicolaas Johannes Krom sa 1914 Rapporten van de Oudheidkundige Dienst (ROD, "Report of the Department of Antiquities"). 

Pagkatapos kan 1914, nilingawan na an lugar sagkod 1979 kan madayag ini giraray kan sarong pugro nin mga lokal na parauma an Gunung Padang. An pagkadayag na ini, marikas na nakakua sa atensyon kan Bandung Institute of Archaeology, an Directorate of Antiquities, PUSPAN (o an Center for Archaeological Research and Development ngunyan), lokal na gobyerno asin manlainlain na pugro nin komunidad. Sa bilog na 1980s, nagsagibo an mga organisasyon na ini nin magkasagom na pagsasaligsig sa arkeolohiko asin pagpapakaray sa Gunung Padang. Kadtong 1998, idineklara ini kan Indonesian Ministry of Education and Culture na sarong pamanang lugar kan lokal na interes. Sa katapusan kan Hunyo 2014, idineklara kan Education and Culture Ministry an lugar nin Gunung Padang na lugar nin Nasyunal na lugar, na minasakop sa kabilugan na .

Kan ika-1 nin Oktubre 2014, pansamantala na pinundo kan mga surveyor an mga aktibidad sa paghakot, naglalaom na mapu'nan giraray an mga ini sa irarom kan bagong gobyerno Pigbatikos an pagkakalot kadtong 2014 nin huli ta sa bakong tultol na pagsasagibo.

 Mga pagtatantya kan edad 

Pigtatantya kan arkeologo na si Lutfi Yondri na gikan sa  sa Bandung na an mga konstruksiyon sa Gunung Padang pwedeng itinindog sa tanga kan ika-2 asin ika-5 siglo CE, kumbaga kadtong huring parte kan prehistoriko na panahon kan Indonesya, mantang nagsuhestiyon si Harry Truman Simanjuntak nin sarong mas huring petsa sa makasaysayang mga panahon sa tanga kan ika-6 asin ika-8 siglo CE. Napetsahan an nahiling na mga pidaso nin palayok kan Bureau of Archaeology sa linya kan 45 BCE - 22 CE.

 Fringe dating 
Susog sa dai pa nanggad naipublikar asin dai nasabi na numero nin mga petsa kan karbon asin istratigrapikong pag-aadal, nagsuhestiyon si Danny Hilman Natawidjaja na sarong heolohistang Indo na eksperto sa heolohiyang linog asin heotektoniko, na an lugar, itinindog na sarong higanteng piramid, 9,000 sagkod 20,000 taon na an nakakalihis, nagpaparisa nin pagkakaigwa nin sarong bakong midbid na mauswag na suanoy na sibilisasyon. Arog pa man kaito, mayo sa mga petsang ini nin radyokarbon, kaiba an saindang istratigrapikong konteksto, pormal na nai-publikar asin an edad ng lugar na ini susog sa mga petsang ini, kadakula an pagkakalain depende sa publikasyong kinonsulta dawa na an mga publikasyon, sa paagi kan parehas na awtor na nagpapaliwanag kan mga resulta nin parehas na pagsasaligsig.

Hinapot an pagsusuri ni Natawidjaja kan ibang mga siyentipiko. Isinuhestyon kan Bulkanolohista na si Sutikno Bronto na naimpluwensyahan an resulta kan pagpepetsa sa karbon kan weathering asin napag-uyunan na an kalangkawan iyo an liog kan sarong suanoy na bulkan asin bakong sarong piramid na gibo kan tawo. Tolumpolo na may apat na siyentipikong Indo an nagpirma sa sarong petisyon na naghahapot sa mga motibo asin paagi kan team ni Hilman-Arif. Iniladawan kan arkeologo na si Víctor Pérez an mga konklusyon ni Natawidjaja bilang pseudoarchaeology.

Nakakua an mga konklusyon ni Natawidjaja nin atensyon kan Presidente kan Indonesya na si Susilo Bambang Yudhoyono, na nagtindog nin task force. Sarong arkeologo na habo magpasambit nin pangaran huli ta sa pagkakasangkot kan presidente kan nasyon, nagsabi:

 Mga toltolan

Urog pang mababasa
 

 Mga panluwas na takod 

Danny Hilman Natawidjaja, et al, "Geo-archaeological prospecting of Gunung Padang buried prehistoric pyramid in West Java, Indonesia", Archaeological Prospection, 20 October 2023
 Evidences of Large pyramid-like structure predating 10,000 Year BP at Mount Padang, West Java, Indonesia: Applications of geological-geophysical methods to explore buried large archeological site
 

Kategorya: Rehensiyang Cianjur
Kategorya:Mga puhong bulkan
Kategorya:Mga piramid sa Indonesya