Gregorio Y. Zara
{{Infobox person|name=Gregorio Y. Zara|image=Gregorio Y. Zara NAST.jpg|birth_name=Gregorio Ynciong Zara|birth_place=[[Lipa]], [[Batangas]], Isla kan Filipinas|birth_date=Marso 8, 1902|death_date={{Death date and age|1978|10|15|1902|03|08|df=yes}}|nationality=[[Filipinas|Filipino]]|alma_mater=[[Unibersidad kan Pilipinas, Manila]]<br />University of Michigan<br />Massachusetts Institute of Technology<br />University of Paris|occupation=Inhinyero asin Imbentor|known_for=|awards=[[Nasyunal na Siyentista kan Filipinas]]}}
Si '''Gregorio Y. Zara''' (8 Marso 1902 &#x2013; 15 Oktobre 1978) iyo sarong Filipinong inhinyero asin pisiko. <!-- He was the inventor of the first two-way videophone.<ref>{{Cite book|title = National Scientists of the Philippines (1978–1998)|publisher = Anvil Publishing, Inc|year = 2000|isbn = 978-9712709326|location = Pasig City, Philippines}}</ref> -->

== Edukasyon ==
Bilang sarong katutubo kan [[Lipa|Lipa, Batangas]], si Zara nakapagtapos nin primaryang pag-aadal sa Lipa Elementary School, kun sain siya nagtapos bilang valedictorian kan 1918. Kaidtong 1922, siya nagin valedictorian liwat sa Batangas High School, na iyo sarong punto na nagusto siyang mag-adal sa luwas kan nasyun. Sa bilog na suporta kan saiyang magurang, nag-enrol siya sa [[Unibersidad kan Pilipinas]] sa [[Manila]].{{citation needed|date=March 2021}}

Si Dr. Zara dagos na luminaog sa Massachusetts Institute of Technology (MIT) sa [[Estados Unidos]], asin naggradwar sa degri nin BS Mechanical Engineering kan 1926. Pagkatapos niyang maguno an Master of Science in Engineering (Aeronautical Engineering) sa University of Michigan, siya iyo pig-onrahan bilang ''summa cum laude''. Nagpasiring dagos si Zara sa [[Pransya]] tanganing magkua nin halangkaw na pag-aadal sa [[pisika]] sa University of Paris. Kaidtong 1930 siya naggradwar liwat bilang ''summa cum laude'' sa degri na Doktor kan Siyensya sa Pisika, kaiba an "Tres Honorable," an pinakahalangkaw na onra na pigtatao sa sainda. <!-- Zara was the first Filipino given that honor. Madam Marie Curie was given the same accolade for her discovery of radium. -->

== Karera ==
Sa pagbalik niya sa Filipinas, Dr. Zara nagin teknikal na asistante sa materyang abiyasyon sa opisina kan Sekretarya nin Department of Public Works and Communications (DPWC). Dagos man siya nagin pamayo kan dibisyong aeronautical kan DPWC. Kan 1936, nagin siyang asistanteng direktor asin pamayong inhinyerong aeronautical sa Bureau of Aeronautics of the Department of National Defense. Sa 21 na taon, siya an direktor kan aeronautical board, sarong posisyon na kinakapotan asin pigkukumpirma nin Kongreso kan Filipinas hasta 1952. Pigkokonsidera bilang eksperto sa lado, napili siya bilang teknikal na editor kan Aviation Monthly asin sa nagkapirang beses, nagtrabaho bilang pangaduwang pamayo asin nag-aaktong pamayo kan National Science Development Board, kun sain an bilang nin mga siyensyang proyekto iyo impetus.

Habang sibot sa mga posisyon sa gobyerno, si Zara iyo saro man na paratukdo. Nagin siyang paratukdo nin aeronautics sa Valeriano Aviation School, American Far Eastern School of Aviation (1933), asin sa Far Eastern University (1937–41). Sa FEATI University, siya iyo propesor nin aeronautics (1946), dagos pamayo kan Aeronautical Engineering Department (1962) sagkod dekano kan Engineering and Technology asin direktor kan research. Napili siya bilang ehekutibong bise presidente ka unibersidad poon 1946 hasta 1962 asin nag-aaktong presidente kan 1956.

Nagretiro siya sa serbisyo sa gobyerno kan 1946 asin nagbale sa Far Eastern Air Transport Incorporated (FEATI) asin dagos nagin kaapil kan board of trustees kaini. Miyembro man siya nin board of directors kan National Shipyards and Steel Corporation asin kan Civil Aeronautics Board.{{citation needed|date=March 2021}}

Kan Oktobre 15, 1978, sa edad na 76, si Dr. Zara nagadan sa pagpalya kan puso niya. Nawalat niya an saiyang agom, an nagligad na Miss Philippines asin Queen kan 1933 Philippine Carnival, Engracia Laconico, sagkod apat na aki: si Antonio, Pacita, Josefina, asin Lourdes. An gobyerno kan Filipinas pigtawan siya nin pang-estadong lubong sa Libingan ng mga Bayani.

== Lokal na Gawad ==
Kan 1978 siya iyo ginawadan nin Order kan Nasyunal na Siyentista ni Presidente [[Ferdinand Marcos]].<ref>{{cite web|title=The Order of National Scientists|url=https://www.officialgazette.gov.ph/briefer-on-the-order-of-national-scientist/|publisher=gov.ph|access-date=17 February 2013|archive-date=17 November 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20201117061117/https://www.officialgazette.gov.ph/briefer-on-the-order-of-national-scientist/|dead-url=yes}}</ref>

== Toltolan ==
<references />
{{agham-saringsing}}
[[Kategorya:Mga Filipinong siyentista]]
Si Gregorio Y. Zara (8 Marso 1902 – 15 Oktobre 1978) iyo sarong Filipinong inhinyero asin pisiko. 

 Edukasyon 
Bilang sarong katutubo kan Lipa, Batangas, si Zara nakapagtapos nin primaryang pag-aadal sa Lipa Elementary School, kun sain siya nagtapos bilang valedictorian kan 1918. Kaidtong 1922, siya nagin valedictorian liwat sa Batangas High School, na iyo sarong punto na nagusto siyang mag-adal sa luwas kan nasyun. Sa bilog na suporta kan saiyang magurang, nag-enrol siya sa Unibersidad kan Pilipinas sa Manila.

Si Dr. Zara dagos na luminaog sa Massachusetts Institute of Technology (MIT) sa Estados Unidos, asin naggradwar sa degri nin BS Mechanical Engineering kan 1926. Pagkatapos niyang maguno an Master of Science in Engineering (Aeronautical Engineering) sa University of Michigan, siya iyo pig-onrahan bilang summa cum laude. Nagpasiring dagos si Zara sa Pransya tanganing magkua nin halangkaw na pag-aadal sa pisika sa University of Paris. Kaidtong 1930 siya naggradwar liwat bilang summa cum laude sa degri na Doktor kan Siyensya sa Pisika, kaiba an "Tres Honorable," an pinakahalangkaw na onra na pigtatao sa sainda. 

 Karera 
Sa pagbalik niya sa Filipinas, Dr. Zara nagin teknikal na asistante sa materyang abiyasyon sa opisina kan Sekretarya nin Department of Public Works and Communications (DPWC). Dagos man siya nagin pamayo kan dibisyong aeronautical kan DPWC. Kan 1936, nagin siyang asistanteng direktor asin pamayong inhinyerong aeronautical sa Bureau of Aeronautics of the Department of National Defense. Sa 21 na taon, siya an direktor kan aeronautical board, sarong posisyon na kinakapotan asin pigkukumpirma nin Kongreso kan Filipinas hasta 1952. Pigkokonsidera bilang eksperto sa lado, napili siya bilang teknikal na editor kan Aviation Monthly asin sa nagkapirang beses, nagtrabaho bilang pangaduwang pamayo asin nag-aaktong pamayo kan National Science Development Board, kun sain an bilang nin mga siyensyang proyekto iyo impetus.

Habang sibot sa mga posisyon sa gobyerno, si Zara iyo saro man na paratukdo. Nagin siyang paratukdo nin aeronautics sa Valeriano Aviation School, American Far Eastern School of Aviation (1933), asin sa Far Eastern University (1937–41). Sa FEATI University, siya iyo propesor nin aeronautics (1946), dagos pamayo kan Aeronautical Engineering Department (1962) sagkod dekano kan Engineering and Technology asin direktor kan research. Napili siya bilang ehekutibong bise presidente ka unibersidad poon 1946 hasta 1962 asin nag-aaktong presidente kan 1956.

Nagretiro siya sa serbisyo sa gobyerno kan 1946 asin nagbale sa Far Eastern Air Transport Incorporated (FEATI) asin dagos nagin kaapil kan board of trustees kaini. Miyembro man siya nin board of directors kan National Shipyards and Steel Corporation asin kan Civil Aeronautics Board.

Kan Oktobre 15, 1978, sa edad na 76, si Dr. Zara nagadan sa pagpalya kan puso niya. Nawalat niya an saiyang agom, an nagligad na Miss Philippines asin Queen kan 1933 Philippine Carnival, Engracia Laconico, sagkod apat na aki: si Antonio, Pacita, Josefina, asin Lourdes. An gobyerno kan Filipinas pigtawan siya nin pang-estadong lubong sa Libingan ng mga Bayani.

 Lokal na Gawad 
Kan 1978 siya iyo ginawadan nin Order kan Nasyunal na Siyentista ni Presidente Ferdinand Marcos.

 Toltolan 

Kategorya:Mga Filipinong siyentista