Abukado
{{Speciesbox
| fossil_range = {{Fossil range|15|0}}Middle [[Miocene]] – Recent
| image = Abukado2.jpg
| image_caption = An tinanom na abukado, nagpopoon nang magbunga
| image2 = Abukado bunga.jpg
| image2_caption = An bunga, bilog asin binaak
| regnum = Plantae
| unranked_divisio = Angiosperms
| unranked_classis = Magnoliids
| ordo = Laurales
| familia = Lauraceae
| genus = Persea
| species = americana
| binomial = ''Persea americana''
| binomial_authority = [[Philip Miller|Mill.]]
| synonyms = *''Laurus persea'' L. 
*''Persea americana var. angustifolia'' Miranda 
*''Persea americana var. drymifolia''  (Cham. & Schltdl.) S.F.Blake 
*''Persea americana var. nubigena '' (L.O.Williams) L.E.Kopp 
*''Persea drymifolia '' Cham. & Schltdl. 
*''Persea edulis '' Raf. 
*''Persea floccosa '' Mez 
*''Persea gigantea''  L.O.Williams 
*''Persea gratissima '' C.F.Gaertn. 
*''Persea gratissima var. drimyfolia '' (Schltdl. & Cham.) Mez
*''Persea gratissima var. macrophylla''  [[Carl Meissner|Meisn.]] 
*''Persea gratissima var. oblonga''  Meisn. 
*''Persea gratissima var. praecox''  Nees 
*''Persea gratissima var. vulgaris''  Meisn. 
*''Persea leiogyna '' Blake 
*''Persea nubigena''  L.O.Williams 
*''Persea nubigena var. guatemalensis''  L.O.Williams 
*''Persea paucitriplinervia''  Lundell 
*''Persea persea''  (L.) Cockerell 
*''Persea steyermarkii'' C.K.Allen <ref>{{cite web|url=http://www.theplantlist.org/tpl/record/kew-2529835|title=''Persea americana'' Mill., The Plant List, Version 1|date=2010|publisher=Royal Botanic Gardens, Kew and Missouri Botanical Garden|access-date=2019-09-07|archive-date=2013-10-02|archive-url=https://web.archive.org/web/20131002171048/http://www.theplantlist.org/tpl/record/kew-2529835|dead-url=yes}}</ref>
}}
An '''Abukado''' (Persea americana) sarong tinanom na nagkakahoy, nagbubunga na saro sana an pisog asin inaataman ini huli sa prutas kaini. Ini natural na tubo sa [[Mehiko]] asin Sentral Amerika asin napipisan sa tinanom na Lauraceae kairiba kaini an cinnamon, camphor asin an inapod na bay laurel. An abukado, na inaapod man sa Ingles na alligator pear malomhok an laman kaini kun hinog na asin  iyo an kinakaros asin kinakakan. May abukado na kun hinog nakolor mairom na maroon o maski hinog nagkokolor maladulaw na berde an ubak. An abukado dakulon klase asin porma: may matabilog, may matilaba, may mairom na kayumanggihon kun hinog na, may berde sana an kolor maski hinog na, may abukadong natural sanang saradit na naabot lang 3 pul an diametro pero hubal na siya, may mapanas an poro pero igwa man liponggok, asin igwa man may kawit-kawit an poro.

An bunga pwede man na napormang matabilog na napasadit sa poro, pwede bilogon nanggad asin makilyab an ubak saka medyo mahalnas. Igwa man bakong mahalnas asin makilyab an ibabaw kan ubak. Giyaw na berdehon, an laman kaini na parati malomhok saka matagok;  sinasabing "masapog" asin "mahirab" o namumulot-pulot, o pwede man na "garo alang" saka kulang nanggad sa "hirab". Arog kan  batag, pwedeng "gusodon", na boot sabihon may mga turo-tu'lang.

Sa komersyal na paggugusi, an bunga ginuguno kun hubal na saka pinapahinog. Sinasabi man na an pagpadakul kan tinanom mas marayrahay sa paagi nin "grafting" ta mas nagagarantiya an kalidad asin  kantidad kan tinanom kun produksyon komersyal an tuyo.

Sa Filipinas, usong gayo na an kinaros na abukado tinitimpla sa gatas asin asukar, rinurunot asin rinaramas. Sa presente, ginagamit naman an prutas na ini sa pagtaong namit sa sorbetes, sa malipot na inomon asin sa mga dulse, asin sa mga pampalinig kutis.

==Mga panluwas na takod==
* http://jhered.oxfordjournals.org/content/100/1/56 Kinua 06-04-14
* http://www.whfoods.com/genpage.php?tname=foodspice&dbid=5 Kinua 06-04-14
* http://www.avocadocentral.com/ Kinua 06-04-14
* http://www.tribune.com.ng/features/item/2628-benefits-of-eating-avocado Kinua 06-04-14


<gallery>
File:Avocado Seedling.jpg|Abukadong tamboan
File:Persea americana fruit 2.JPG|Abukadong pula
File:Seedless Avocado in Mexico.jpg|Abukadong mayong pisog, Mehiko
File:Persea americana.jpg|Burak kan abukado
Ladawan:Abukadong timlahon.jpg|Abukadong timplahon sa gatas asukar
File:Abukadong bigik.jpg|thumb|Abukadong saradit, 3 pul dm
</gallery>

== Toltolan ==
{{reflist}}

{{stub}}
[[Kategorya:Lauraceae]]
[[Kategorya:Mga prutas]]
[[Kategorya:Persea]]
[[Kategorya:Mga tinanom sa Filipinas]]
An Abukado (Persea americana) sarong tinanom na nagkakahoy, nagbubunga na saro sana an pisog asin inaataman ini huli sa prutas kaini. Ini natural na tubo sa Mehiko asin Sentral Amerika asin napipisan sa tinanom na Lauraceae kairiba kaini an cinnamon, camphor asin an inapod na bay laurel. An abukado, na inaapod man sa Ingles na alligator pear malomhok an laman kaini kun hinog na asin  iyo an kinakaros asin kinakakan. May abukado na kun hinog nakolor mairom na maroon o maski hinog nagkokolor maladulaw na berde an ubak. An abukado dakulon klase asin porma: may matabilog, may matilaba, may mairom na kayumanggihon kun hinog na, may berde sana an kolor maski hinog na, may abukadong natural sanang saradit na naabot lang 3 pul an diametro pero hubal na siya, may mapanas an poro pero igwa man liponggok, asin igwa man may kawit-kawit an poro.

An bunga pwede man na napormang matabilog na napasadit sa poro, pwede bilogon nanggad asin makilyab an ubak saka medyo mahalnas. Igwa man bakong mahalnas asin makilyab an ibabaw kan ubak. Giyaw na berdehon, an laman kaini na parati malomhok saka matagok;  sinasabing "masapog" asin "mahirab" o namumulot-pulot, o pwede man na "garo alang" saka kulang nanggad sa "hirab". Arog kan  batag, pwedeng "gusodon", na boot sabihon may mga turo-tu'lang.

Sa komersyal na paggugusi, an bunga ginuguno kun hubal na saka pinapahinog. Sinasabi man na an pagpadakul kan tinanom mas marayrahay sa paagi nin "grafting" ta mas nagagarantiya an kalidad asin  kantidad kan tinanom kun produksyon komersyal an tuyo.

Sa Filipinas, usong gayo na an kinaros na abukado tinitimpla sa gatas asin asukar, rinurunot asin rinaramas. Sa presente, ginagamit naman an prutas na ini sa pagtaong namit sa sorbetes, sa malipot na inomon asin sa mga dulse, asin sa mga pampalinig kutis.

Mga panluwas na takod
 http://jhered.oxfordjournals.org/content/100/1/56 Kinua 06-04-14
 http://www.whfoods.com/genpage.php?tname=foodspice&dbid=5 Kinua 06-04-14
 http://www.avocadocentral.com/ Kinua 06-04-14
 http://www.tribune.com.ng/features/item/2628-benefits-of-eating-avocado Kinua 06-04-14

 Toltolan 

Kategorya:Lauraceae
Kategorya:Mga prutas
Kategorya:Persea
Kategorya:Mga tinanom sa Filipinas