Kulog
[[Ladawan:Wrist pain.jpg|thumb|253x253px|Sarong ilustrasyon nin pagkulog sa kamot]]
An '''kulog''' ([[Ingles]]: ''pain'') iyo sarong nakapupurisaw na pagmate na parateng kawsa nin grabe o nakadadanyar na stimuli. An ''International Association for the Study of Pain'' tinatawan nin kahulogan an kulog bilang "sarong dai nakakaogmang pagmate asin emosyonal na eksperyensia na konektado sa, o pagkakaagid na konektado sa, aktwal o potensial na danyos sa tisyu." Sa medikal na diagnosis, an kolog ibinibilang na sintomas nin malaen na kamugtakan.

An kulog nagmomotibar sa indibidwal na likayan an nakadadanyar na mga sitwasyon, protehiran an naraot na kabtang kan hawak mantang iyan nararahay, asin likayan an kaagid na mga eksperyensia sa ngapit.<ref>{{Cite book|title=Understanding Pain : Exploring the Perception of Pain|vauthors=Cervero F|date=2012|publisher=MIT Press|isbn=9780262305433|location=Cambridge, Mass.|pages=Chapter 1|oclc=809043366}}</ref> An kadaklan na kolog nararahay kapag an noxious stimulus iyo nahale asin maomayan an hawak, alagad tibaad magpadagos iyan sa ibong kan paghale kan stimulus asin garo baga pagkaomay kan hawak. Kun beses minalataw an kulog kun mayo nin ano man na maririsang stimulus, danyos o helang.<ref name="Raj_2007">{{Cite book|title=In: The Handbook of Chronic Pain|vauthors=Raj PP|publisher=Nova Biomedical Books|year=2007|isbn=9781600210440|chapter=Taxonomy and classification of pain|access-date=3 February 2016|chapter-url=https://books.google.com/books?id=ZG4Svh_UL3UC&pg=PA41|archive-url=https://web.archive.org/web/20210330014627/https://books.google.com/books?id=ZG4Svh_UL3UC&pg=PA41|archive-date=30 March 2021}}</ref>

An kulog iyo an pinakakomun na dahelan kan pagkonsulta sa doktor sa kadaklan na mauswag nang nasyon.<ref name="painreview">{{Cite journal|title=Caring for patients with chronic pain: pearls and pitfalls|journal=The Journal of the American Osteopathic Association|volume=113|issue=8|pages=620–7|date=August 2013|pmid=23918913|doi=10.7556/jaoa.2013.023}}</ref><ref name="Turk & Dennis 2004">{{Cite journal|title=What should be the core outcomes in chronic pain clinical trials?|journal=Arthritis Research & Therapy|volume=6|issue=4|pages=151–4|pmid=15225358|doi=10.1186/ar1196}}</ref> Iyan sarong mayor na sintomas sa dakol na medikal na kamugtakan, asin pwedeng makaolang sa kwalidad nin buhay asin sa pankagabsan na pagpunsionar.<ref name="Breivik2008">{{Cite journal|title=Assessment of pain|journal=British Journal of Anaesthesia|volume=101|issue=1|pages=17–24|date=July 2008|pmid=18487245|doi=10.1093/bja/aen103}}</ref> An simpleng bulong sa kulog magagamit sa 20% sundo sa 70% nin mga kaso.<ref>{{Cite journal|title=Non-prescription (OTC) oral analgesics for acute pain – an overview of Cochrane reviews|journal=The Cochrane Database of Systematic Reviews|volume=11|issue=11|pages=CD010794|date=November 2015|pmid=26544675|pmc=6485506|doi=10.1002/14651858.CD010794.pub2}}</ref> An mga salik na sikolohikal arog baga kan sosyal na pagsuportar, cognitive behavioral therapy, kaogmahan, o pagkadisturbo puedeng makaapektar sa intensidad kan kulog o makuring marhay.<ref name="Eisenberger_2005">{{Cite book|title=The Social Outcast: Ostracism, Social Exclusion, Rejection, & Bullying (Sydney Symposium of Social Psychology)|vauthors=Eisenberger NI, Lieberman M|publisher=Psychology Press|year=2005|isbn=9781841694245|veditors=Williams KD|location=East Sussex|pages=210|chapter=Why it hurts to be left out: The neurocognitive overlap between physical and social pain|chapter-url=https://webscript.princeton.edu/psych/psychology/related/socneuconf/pdf/eisenberger-lieberman2.pdf}}{{Dead link|date=September 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref><ref name="Mind-Body Therapies for Opioid-Trea">{{Cite journal|title=Mind-Body Therapies for Opioid-Treated Pain: A Systematic Review and Meta-analysis|journal=JAMA Internal Medicine|volume=180|issue=1|pages=91–105|date=January 2020|pmid=31682676|doi=10.1001/jamainternmed.2019.4917}}</ref>

Sa nagkapirang debate mapadapit sa paghugot na may doktor o euthanasia, an kolog ginamit bilang argumento tanganing togotan an mga tawo na may helang na ikagagadan na taposon an saindang buhay.<ref name="Explaining the emergence of euthana">{{Cite journal|title=Explaining the emergence of euthanasia law in the Netherlands: how the sociology of law can help the sociology of bioethics|journal=Sociology of Health & Illness|volume=28|issue=6|pages=802–16|date=September 2006|pmid=17184419|doi=10.1111/j.1467-9566.2006.00543.x}}</ref>

== Toltolan ==
{{reflist}}
{{stub}}
An kulog (Ingles: pain) iyo sarong nakapupurisaw na pagmate na parateng kawsa nin grabe o nakadadanyar na stimuli. An International Association for the Study of Pain tinatawan nin kahulogan an kulog bilang "sarong dai nakakaogmang pagmate asin emosyonal na eksperyensia na konektado sa, o pagkakaagid na konektado sa, aktwal o potensial na danyos sa tisyu." Sa medikal na diagnosis, an kolog ibinibilang na sintomas nin malaen na kamugtakan.

An kulog nagmomotibar sa indibidwal na likayan an nakadadanyar na mga sitwasyon, protehiran an naraot na kabtang kan hawak mantang iyan nararahay, asin likayan an kaagid na mga eksperyensia sa ngapit. An kadaklan na kolog nararahay kapag an noxious stimulus iyo nahale asin maomayan an hawak, alagad tibaad magpadagos iyan sa ibong kan paghale kan stimulus asin garo baga pagkaomay kan hawak. Kun beses minalataw an kulog kun mayo nin ano man na maririsang stimulus, danyos o helang.

An kulog iyo an pinakakomun na dahelan kan pagkonsulta sa doktor sa kadaklan na mauswag nang nasyon. Iyan sarong mayor na sintomas sa dakol na medikal na kamugtakan, asin pwedeng makaolang sa kwalidad nin buhay asin sa pankagabsan na pagpunsionar. An simpleng bulong sa kulog magagamit sa 20% sundo sa 70% nin mga kaso. An mga salik na sikolohikal arog baga kan sosyal na pagsuportar, cognitive behavioral therapy, kaogmahan, o pagkadisturbo puedeng makaapektar sa intensidad kan kulog o makuring marhay.

Sa nagkapirang debate mapadapit sa paghugot na may doktor o euthanasia, an kolog ginamit bilang argumento tanganing togotan an mga tawo na may helang na ikagagadan na taposon an saindang buhay.

 Toltolan