Scheherazade
'''Scheherazade''' ( /ʃ ə ˌ h ɛr ə ˈ z ɑː d , - d ə / ) <ref name=":0">{{Cite web}}</ref> sarong mayor na karakter asin an para-istorya sa naratibo kan koleksyon nin mga osipon sa Tahaw na Sirangan na midbid bilang an ''[[One Thousand and One Nights|Sarong Ribo asin Sarong Banggi]]'' .

=== Ngaran ===
Susog sa modernong iskolar, an pangaran na ''Scheherazade'' gikan sa pangaran kan [[Middle Persian|Tahaw na Persiano]]  na kompuesto kan mga tataramon na cihr asin azad . <ref>{{Cite encyclopedia}}</ref> <ref name="iranica">{{Cite encyclopedia}}</ref> <ref name="EI2">{{Cite encyclopedia}}</ref> An pinakaenot na porma kan pangaran ni Scheherazade sa mga pinagkukuanan na Arabo kabali an {{Transl|ar|Shirazad}} sa [[al-Masudi]], asin {{Transl|ar|Shahrazad}} sa [[Ibn al-Nadim]] . <ref>{{Cite book|title=The Arabian Nights: A Companion|last=Robert Irwin|publisher=Tauris Parke Paperbacks|year=2004|page=944 (Kindle loc)}}</ref> <ref>{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=3Bz2DQAAQBAJ&pg=PA170|title=Ishkaliyat al-Tarjamah fi al-Adab al-Muqaran|last=Hamdan Muhammad Ali Hussein Ismail (حمدان محمد علي حسين إسماعيل)|publisher=Al Manhal|year=2009|isbn=9796500054087|page=170|script-title=ar:إشكالية الترجمة في الآدب المقارن}}</ref>

An pangaran minalataw bilang {{Transl|ar|Šahrazād}} sa ''[[Encyclopaedia of Islam]]'' <ref name="EI22">{{Cite encyclopedia}}</ref> asin bilang {{Transl|fa|Šahrāzād}} sa ''[[Encyclopædia Iranica]]'' . <ref name="iranica2">{{Cite encyclopedia}}</ref> Sa mga pamantayan na inimprentang edisyon kan ika-19 siglo, an pangaran minalataw bilang  sa edisyon ni Macnaghten sa Calcutta (1839–1842) <ref>{{Cite book|url=https://archive.org/details/aliflailaorbook03unkngoog|title=The Alif laila|publisher=Calcutta, W. Thacker and co.|year=1839|editor-last=William Hay Macnaghten|volume=1|page=14}}</ref> asin sa edisyon kan 1862 na Bulaq, <ref>{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=ANg1DCuYXYoC&pg=PP24|title=Kitāb alf laylah wa-laylah|publisher=Bulaq|year=1862|volume=1|page=20}}</ref> asin bilang sa edisyon kan Breslau (1825–1843). <ref>{{Cite book|url=https://babel.hathitrust.org/cgi/pt?id=uc1.c005378587;view=1up;seq=39|title=Tausend und eine Nacht — alf laylah wa-laylah: arabisch, nach einer Handschrift aus Tunis|year=1825|editor-last=Maximilian Habicht|series=880-01Alf laylah wa-laylah|volume=1|location=[[Breslau]]|page=31|editor-last2=Heinrich Leberecht Fleischer}}</ref> An kritikal na edisyon ni [[Muhsin Mahdi]] igwa nin Sahrazad . <ref>{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=hCUc8Absl3YC&pg=PP82|title=Alf Layla wa-Layla|publisher=Brill|year=1984|isbn=978-9004074316|editor-last=Muhsin Mahdi|page=66}}</ref>

An pangaran minalataw bilang {{Transl|ar|Šahrazād}} sa ''[[Encyclopaedia of Islam]]'' <ref name="EI23">{{Cite encyclopedia}}</ref> asin bilang {{Transl|fa|Šahrāzād}} sa ''[[Encyclopædia Iranica]]'' . <ref name="iranica3">{{Cite encyclopedia}}</ref> Sa mga pamantayan na inimprentang edisyon kan ika-19 siglo, an pangaran minalataw bilang  sa edisyon ni Macnaghten sa Calcutta (1839–1842) <ref>{{Cite book|url=https://archive.org/details/aliflailaorbook03unkngoog|title=The Alif laila|publisher=Calcutta, W. Thacker and co.|year=1839|editor-last=William Hay Macnaghten|volume=1|page=14}}</ref> asin sa edisyon kan 1862 na Bulaq, <ref>{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=ANg1DCuYXYoC&pg=PP24|title=Kitāb alf laylah wa-laylah|publisher=Bulaq|year=1862|volume=1|page=20}}</ref> asin bilang sa edisyon kan Breslau (1825–1843). <ref>{{Cite book|url=https://babel.hathitrust.org/cgi/pt?id=uc1.c005378587;view=1up;seq=39|title=Tausend und eine Nacht — alf laylah wa-laylah: arabisch, nach einer Handschrift aus Tunis|year=1825|editor-last=Maximilian Habicht|series=880-01Alf laylah wa-laylah|volume=1|location=[[Breslau]]|page=31|editor-last2=Heinrich Leberecht Fleischer}}</ref> An kritikal na edisyon ni [[Muhsin Mahdi]] igwa nin Sahrazad . <ref>{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=hCUc8Absl3YC&pg=PP82|title=Alf Layla wa-Layla|publisher=Brill|year=1984|isbn=978-9004074316|editor-last=Muhsin Mahdi|page=66}}</ref>

An pagbaybay na ''Scheherazade'' enot na naglataw sa mga teksto sa tataramon na Ingles kan 1801, na hsinubli sa paggamit sa Aleman. <ref name=":02">{{Cite web}}</ref>

=== Kasaysayan ===
An pinakagurang na midbid na teksto kan osipon ni Scheherazade sarong manuskritong Arabe kan ikasiyam na siglo (CE) hale sa [[Cairo]] . <ref name="c923">{{Cite web}}</ref> Kan ika-doseng siglo an [[1001 Nights]] naestablisar, na an istorya kan Scheherazade iyo an frame kaini. <ref name="c923" />

=== Pagsaysay ===
An istorya nagsasabi na an monarkiya [[List of One Thousand and One Nights characters#Shahryar|na si Shahryar]], kan madiskobre na an saiyang enot na agom bakong maimbod saiya, nagdesisyon na mag-agom nin sarong bagong [[Pagkabirhen|birhen]] aroaldaw asin ipapugotan ini kan sunod na aga bago niya siya mawaraan nin onra. Sa kahurihurihi, an [[Vizier|visir]] dai na nakanompong nin mga birhen na may nobleng dugo asin tumang sa kamawotan kan saiyang ama, si Scheherazade nagboluntaryo na magpakasal sa hade.


Kan yaon na sa mga kwarto kan hade, naghapot si Scheherazade kun pwede siyang magpaaram nin huring beses sa saiyang namomotan na nguhod na tugang na babae, [[Dunyazad|si Dunyazad]], na sekretong nag-andam na hagadon ki Scheherazade na mag-istorya sa laog kan halawig na banggi. An hade nagmata asin naghinanyog na may pagngalas mantang pig-iistorya ni Scheherazade an saiyang enot na istorya. Nag-agi an banggi, asin nagpondo si Scheherazade sa tahaw. Hinagad saiya kan hade na tapuson, alagad sinabi ni Scheherazade na mayo nang oras, ta nagsisirang na an kaagahon. Kaya ilinigtas kan hade an saiyang buhay sa laog nin sarong aldaw tanganing matapos niya an istorya sa sunod na banggi. Kan suminunod na banggi natapos ni Scheherazade an istorya asin dangan nagpoon nin ikaduwang, mas nakakapukaw na istorya, na saiyang pinundo giraray sa kabangaan kan kaagahon. Sa giraray, ilinigtas kan hade an saiyang buhay sa laog nin saro pang aldaw tanganing matapos niya an ikaduwang eskalon.

Kaya an hade pinagdanay na buhay si Scheherazade aroaldaw, mantang inaantisipar nia an konklusyon kan lambang istorya kan nakaaging banggi. Sa katapusan kan 1,001 na banggi, asin 1,000 na mga istorya, sa katapustapusi sinabi ni Scheherazade sa hade na mayo na siyang mga osipon na isasabi saiya. Inapod niya an saiyang tolong aking lalaki na saiyang ipinangaki sa laog kan 1000 na banggi tanganing mag-atubang sa hade (an saro sarong ogbon, an saro nagkakamang, asin an saro tataong maglakaw) asin ibinugtak niya sinda sa atubangan kan hade. Dangan hinadokan niya giraray an daga asin nagsabi: "Hade kan panahon, ini an saimong mga aki asin an sakuyang kamawotan iyo na bilang sarong akto nin pagkamatinao sa sainda na patalingkason ako sa sentensya nin kagadanan, huli ta kun gagadanon mo ako, an mga omboy na ini mayo nang ina asin mayo kang makukuang ibang babae na magpapadakula sainda nin marahay." Tinawan siya kan hade nin kapatawadan huli ta nahihiling niya na siya sarong "malinig asin dalisay na babae, talingkas asin may takot sa Dios." Dangan nagtao siya nin sarong magayon asin magayon na gubing sa ama ni Scheherazade, an vizier, asin siya pigselebrar sa bilog niyang kahadean sa laog nin 30 aldaw.

=== Hilingon man ===
[[List of works influenced by One Thousand and One Nights|Listahan kan mga obra na naimpluwensiyahan kan ''Sarong Ribo asin Sarong Banggi'']]

=== Mga toltolan ===
Scheherazade ( /ʃ ə ˌ h ɛr ə ˈ z ɑː d , - d ə / )  sarong mayor na karakter asin an para-istorya sa naratibo kan koleksyon nin mga osipon sa Tahaw na Sirangan na midbid bilang an Sarong Ribo asin Sarong Banggi .

 Ngaran 
Susog sa modernong iskolar, an pangaran na Scheherazade gikan sa pangaran kan Tahaw na Persiano  na kompuesto kan mga tataramon na cihr asin azad .    An pinakaenot na porma kan pangaran ni Scheherazade sa mga pinagkukuanan na Arabo kabali an  sa al-Masudi, asin  sa Ibn al-Nadim .  

An pangaran minalataw bilang  sa Encyclopaedia of Islam  asin bilang  sa Encyclopædia Iranica .  Sa mga pamantayan na inimprentang edisyon kan ika-19 siglo, an pangaran minalataw bilang  sa edisyon ni Macnaghten sa Calcutta (1839–1842)  asin sa edisyon kan 1862 na Bulaq,  asin bilang sa edisyon kan Breslau (1825–1843).  An kritikal na edisyon ni Muhsin Mahdi igwa nin Sahrazad . 

An pangaran minalataw bilang  sa Encyclopaedia of Islam  asin bilang  sa Encyclopædia Iranica .  Sa mga pamantayan na inimprentang edisyon kan ika-19 siglo, an pangaran minalataw bilang  sa edisyon ni Macnaghten sa Calcutta (1839–1842)  asin sa edisyon kan 1862 na Bulaq,  asin bilang sa edisyon kan Breslau (1825–1843).  An kritikal na edisyon ni Muhsin Mahdi igwa nin Sahrazad . 

An pagbaybay na Scheherazade enot na naglataw sa mga teksto sa tataramon na Ingles kan 1801, na hsinubli sa paggamit sa Aleman. 

 Kasaysayan 
An pinakagurang na midbid na teksto kan osipon ni Scheherazade sarong manuskritong Arabe kan ikasiyam na siglo (CE) hale sa Cairo .  Kan ika-doseng siglo an 1001 Nights naestablisar, na an istorya kan Scheherazade iyo an frame kaini. 

 Pagsaysay 
An istorya nagsasabi na an monarkiya na si Shahryar, kan madiskobre na an saiyang enot na agom bakong maimbod saiya, nagdesisyon na mag-agom nin sarong bagong birhen aroaldaw asin ipapugotan ini kan sunod na aga bago niya siya mawaraan nin onra. Sa kahurihurihi, an visir dai na nakanompong nin mga birhen na may nobleng dugo asin tumang sa kamawotan kan saiyang ama, si Scheherazade nagboluntaryo na magpakasal sa hade.

Kan yaon na sa mga kwarto kan hade, naghapot si Scheherazade kun pwede siyang magpaaram nin huring beses sa saiyang namomotan na nguhod na tugang na babae, si Dunyazad, na sekretong nag-andam na hagadon ki Scheherazade na mag-istorya sa laog kan halawig na banggi. An hade nagmata asin naghinanyog na may pagngalas mantang pig-iistorya ni Scheherazade an saiyang enot na istorya. Nag-agi an banggi, asin nagpondo si Scheherazade sa tahaw. Hinagad saiya kan hade na tapuson, alagad sinabi ni Scheherazade na mayo nang oras, ta nagsisirang na an kaagahon. Kaya ilinigtas kan hade an saiyang buhay sa laog nin sarong aldaw tanganing matapos niya an istorya sa sunod na banggi. Kan suminunod na banggi natapos ni Scheherazade an istorya asin dangan nagpoon nin ikaduwang, mas nakakapukaw na istorya, na saiyang pinundo giraray sa kabangaan kan kaagahon. Sa giraray, ilinigtas kan hade an saiyang buhay sa laog nin saro pang aldaw tanganing matapos niya an ikaduwang eskalon.

Kaya an hade pinagdanay na buhay si Scheherazade aroaldaw, mantang inaantisipar nia an konklusyon kan lambang istorya kan nakaaging banggi. Sa katapusan kan 1,001 na banggi, asin 1,000 na mga istorya, sa katapustapusi sinabi ni Scheherazade sa hade na mayo na siyang mga osipon na isasabi saiya. Inapod niya an saiyang tolong aking lalaki na saiyang ipinangaki sa laog kan 1000 na banggi tanganing mag-atubang sa hade (an saro sarong ogbon, an saro nagkakamang, asin an saro tataong maglakaw) asin ibinugtak niya sinda sa atubangan kan hade. Dangan hinadokan niya giraray an daga asin nagsabi: "Hade kan panahon, ini an saimong mga aki asin an sakuyang kamawotan iyo na bilang sarong akto nin pagkamatinao sa sainda na patalingkason ako sa sentensya nin kagadanan, huli ta kun gagadanon mo ako, an mga omboy na ini mayo nang ina asin mayo kang makukuang ibang babae na magpapadakula sainda nin marahay." Tinawan siya kan hade nin kapatawadan huli ta nahihiling niya na siya sarong "malinig asin dalisay na babae, talingkas asin may takot sa Dios." Dangan nagtao siya nin sarong magayon asin magayon na gubing sa ama ni Scheherazade, an vizier, asin siya pigselebrar sa bilog niyang kahadean sa laog nin 30 aldaw.

 Hilingon man 
Listahan kan mga obra na naimpluwensiyahan kan Sarong Ribo asin Sarong Banggi

 Mga toltolan