Adobo
{{Infobox food|name=Adobo|image=Lomo en adobo-2009.jpg|caption=''Lomo en adobo''—pork loin marinated in adobo|alternate_name=|country=[[Spain]], [[Portugal]]|region=|creator=|type=[[Sauce]] or [[marinade]]|course=|served=|main_ingredient=[[Paprika]], [[salt]], [[garlic]], and [[vinegar]]|variations=|calories=|other=|cookbook=Adobo Sauce}} 
[[Ladawan:Chipotlesenadobo.jpg|too|thumb|{{Lang|es|Chipotles en adobo}} - aso, hinog na jalepeño pepers sa {{Lang|es|adobo}}]]
[[Ladawan:Peruvian_adobo_chicken.JPG|too|thumb|Peruvian adobong manok na gibo sa pinaalang na aji panca (yellowlantern chili,''[[:en:Capsicum_chinense|Capsicum chinense]]'')]]
'''{{lang|es|Adobo}}''' or '''{{lang|es|adobar}}''' (Spanish: marinade, sarsa, o pantimpla) iyo an pagbubu'kad kan lutong kakanon sa merkado (o sarsa) na binibilog manlaenlaen nin paprika, oregano, asin, bawang asin suka tanganing mapreserbar saka mapagayon an namit kaini. mga Portuges tradisyunal na inaapod na {{lang|pt|[[carne de vinha d'alhos]]}}.. praktis, tubo sa Iberia ([[:en:Spanish_cuisine|Spanish cuisine]]<ref name="Llopis">Manuel Martinez Llopis (1989), ''Historia de la gastronomía española'', Alianza editorial, {{ISBN|84-206-0378-3}} {{In lang|es}}</ref> asin [[:en:Portuguese_cuisine|Portuguese cuisine]]), lakop inaampon sa Latin Amerika, siring man mga kolonya kan Espanya asin Portugues sa Aprika asin Asya.

Sa Filipinas, an ngaran na adobo itinao kan mga kolonyal-era Espanyol sa mga isla pasiring sa iba man na metodo nin pagluto kan katutubo.<ref>Susana Aleson, Montse Clavé, (1998), ''Cocina filipina'', ICARIA {{In lang|es}}</ref> <ref name="hosking">{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=HflTVd898PAC&q=Philippine+adobo+origin&pg=PT299|title=Authenticity in the Kitchen: Proceedings of the Oxford Symposium on Food and Cookery 2005|last=Hosking, Richard|publisher=Oxford Symposium|year=2006|isbn=9781903018477|page=299}}</ref> kaagid kaiyan, ini nagkaigwa nin independienteng impluwensia sa España.<ref name="rodell">{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=y1CVR74_KHQC|title=Culture and customs of the Philippines|last=Paul A. Rodell|publisher=Greenwood Publishing Group|year=2002|isbn=978-0-313-30415-6|page=102}}</ref>

== Mga Sakristiya ==
mga taon pagkaabot kan mga Europeo sa Amerika, nagpoon na mapreserbar nin bagong mga paagi an karne asin sira. hababang temperatura nag-alimpot sa pagpreserbar nin kakanon, alagad sa mas halangkaw na mga temperatura, kinaipuhan an ibang paagi arog kan adobo. mga hayop sa parate ginagadan sa pinakamalipot na bulan nin tiglipot, alagad an karneng sobra kaipuhan na papagdanayon sa mas mainit na mga bulan. pasil ini paagi <ref>{{Cite journal|date=October 1999|title=Plant Products as Antimicrobial Agents}}</ref> paggamit nin m''ga adobo'' (marinades) kaiba kan patrika (sarong bagay na tibaad igwa nin antimicibal na kakayahan huli sa laog kan kahawakan). Paprika nataong kolor mapula sa m''ga adobo'', asin an[[:en:Capsaicin|capsaicins]]<nowiki/>sa paprika nag'eestar sa taba, na tinutugot an pagpeste kaini sa luwas kan tisyu.

== Mga Aplikasyon ==
A''dobo'' ginagamit kan primero bilang paagi nin pagpreserbar sa kakanon, alagad pag - abot nin panahon na may darang mga metodo para sa paghangos - iyan ginamit sa pangenot bilang sarong pamamaagi nin panamit sa mga pagkakan bago pagluto. mga tradisyonal na preparasyon minukna gamit an motibo sa namit, arog kan ca''zón en adobo'' (dogfish in adobo, gibo hale sa eskwelahan pating asin ginikanan haleng Cadiz, sarong siyudad sa probinsya nin Cádiz; ''banrenjenas de Almagro'' (Almagro [[:en:Aubergine|aubergine]], sarong pinagpisan-gunong aporon o lomofrado" ciudad gikan sa rehiyon Castile-La Mancha kan Espanya, espisipikong hali sa Almagro, sa sarong syudad sa Ciudad Real province of Spain).

== Mga Variant ==
An parehas na porma nin adobo naglaladawan nin sarong marinade o pagtimpla nin kasaralak. mga ladawan nagkakalaenlaen na marhay sa rehion: Puerto Rican adobo, sarong rub na ginagamit nin pangenot sa karne, laen - laen nanggad sa klase nin ''adobado'' or ''[[:en:Adobada|adobada]]''.

=== Mejico ===
Mejico, an adobo nanonongod sa sarong kordion o luto na may base na igwang mga [[:en:Chili_pepper|chillies]], partikularmente sa Chipotle asin Ancho peppers.  An Ancho pepperr sarong Poblano na chili na inaalang pag ini naghira nin pula. mga sawang ini ginagamit na marino asin pandugang nin simo, ngane mata'wan namit.

==== ''potles en adobo'' ====
A''dobo'' konektado sa mga marinated na putahe arog kan ''chipotles en adobo''na kun saen an [[:en:Chipotle|chipotles]] ([[:en:Smoking_(cooking)|smoked]] ripe [[:en:Jalapeño|jalapeño peppers]]) pinapadukot sa sarong sarì nin kamatis, bawang, suka, asin mahaharang nan mga espesye, alagad sa pangkagabsan kaiba an nagkapirang klase nin pwedeng kakanon (dugang pa sa kiyo asin posibleng marhay na idtong yaon), dagang komin asin inalang oregano. ibang rekado kaiba an tagok otong pang-agos asin mga lemon o lime. kaiba diyan an kolor brown na asukar tangani sanang mainaan an ano man na mapait na namit.

=== Puerto Rico ===
Puerto Rican-style adobo sarong tinimplahan na asin na bukas an palad na pig'iwirik o pinuga sa mga karne asin kakanon dagat bago magguru, thateng, o giniris. papabakal nin mga kapakipakinabang na bagay. duwang klase nin adobo sa isla. alang na rub, adobo ''mojado'', binibilog nin pigrunot na bawang, lanang oil, asin, itom na pwede ser, alang o preskong [[Lippia micromera|ppia mikromerera]], tagok nin sitrus asin suka. mas mahiwas na ginagamit sa isla sarong alang na kaayonan, adobo ''seco''. pasil na mag - andam asin magkaigwa nin halawig na panahon sa buhay. A''dobo seco'' binibilog nin bawang powder, sibulyas pulaw, asin, itom na pwedeng kakanon, alang Lippia micrmera, asin kun minsan pinaalang na sitrus zest. Lippia micromera sa Puerto Rico pasiring sa pig'aapod na o''égano de la isla'' pero bisto sa Ingles na Jamaican orégano asin false thyme.

=== Peru ===
Adobo sarong tipikong putahe kan [[:en:Peruvian_cuisine|Peruvian]] partikularmente sa lugar nin Arequipa. sarong direk nin karneng orig na pig'asul sa mga espesye asin gulay, na linuluto sa kaldero na dalipay sagkod na magin ining malomok. piggseserbe sa Tinapay kagad sa sarsa.

=== Filipinas ===
[[Ladawan:Chicken_Adobo_over_rice.jpg|thumb|[[Adobo (Filipino)|ng adobo manok''domorong manok'']]]]
An Putahe kan  Filipinas, adobo apod sa sarong komon asin katutubong metodo sa pagluto.<ref name="Indigenous">{{Cite news}}</ref> <ref name="oxford">{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=JTr-ouCbL2AC|title=The Oxford companion to food|last=Alan Davidson & Tom Jaine|publisher=Oxford University Press|year=2006|isbn=978-0-19-280681-9|page=600}}</ref> kabtang kan ika - 16 na siglo, inapod iyan kan mga Kastila na adobo huli sa hababaw sanang pagkakaagid kaiyan.<ref name="rodell"/>

mayor na mga sangkap kan adobong Filipinas iyo an mga sangkap hale sa subangan na Asya,  suka, tawyo o sarsa kan sira, [[:en:Peppercorns|peppercorns]], bawang, asin dahon nin laurel. ini tradisyonal na naggagamit nin mga mahaharang, paprika, oregano, o kamatis. , an adobo karakteristiko nin asin maalsom, saka parating mahamis na namit.<ref name="Zulu2017">{{Cite news|url=https://www.chowhound.com/food-news/191932/what-is-the-difference-between-mexican-and-filipino-adobo/|date=19 November 2017|title=Archive copy|accessdate=3 December 2023|archivedate=24 April 2020|archiveurl=https://web.archive.org/web/20200424170905/https://www.chowhound.com/food-news/191932/what-is-the-difference-between-mexican-and-filipino-adobo}}</ref> saro pang bersion iyo an pagluto kaiyan nin gata [[Guta|nin niyog]].

=== Uruguay ===
Uruguay, an adobo sarong espesye na pigsaralak kan parehong mga espesiyu kan Espanyol marinade. man, an adobo iyo an akto nin paggamit kan kaayonan na ini bilang sarong kondiko. sawa na gibo sa adobo, asin saka tubig inaapod na mo''jo''.

== Hinalean ==
saro sa pinakaenot na pagkasambit sa adobo yaon sa ''Manual del Cocinero, Repostero, Pastelero, Confitero Y Botillero'' by Mariano de Rementeria y Fica kan 1850.
== <span class="mw-headline" id="Toltolan">Toltolan</span> ==
<references />{{Tamboan}}'''
too|thumb|Peruvian adobong manok na gibo sa pinaalang na aji panca (yellowlantern chili,Capsicum chinense)
 or  (Spanish: marinade, sarsa, o pantimpla) iyo an pagbubu'kad kan lutong kakanon sa merkado (o sarsa) na binibilog manlaenlaen nin paprika, oregano, asin, bawang asin suka tanganing mapreserbar saka mapagayon an namit kaini. mga Portuges tradisyunal na inaapod na .. praktis, tubo sa Iberia (Spanish cuisineManuel Martinez Llopis (1989), Historia de la gastronomía española, Alianza editorial,   asin Portuguese cuisine), lakop inaampon sa Latin Amerika, siring man mga kolonya kan Espanya asin Portugues sa Aprika asin Asya.

Sa Filipinas, an ngaran na adobo itinao kan mga kolonyal-era Espanyol sa mga isla pasiring sa iba man na metodo nin pagluto kan katutubo.Susana Aleson, Montse Clavé, (1998), Cocina filipina, ICARIA   kaagid kaiyan, ini nagkaigwa nin independienteng impluwensia sa España.

 Mga Sakristiya 
mga taon pagkaabot kan mga Europeo sa Amerika, nagpoon na mapreserbar nin bagong mga paagi an karne asin sira. hababang temperatura nag-alimpot sa pagpreserbar nin kakanon, alagad sa mas halangkaw na mga temperatura, kinaipuhan an ibang paagi arog kan adobo. mga hayop sa parate ginagadan sa pinakamalipot na bulan nin tiglipot, alagad an karneng sobra kaipuhan na papagdanayon sa mas mainit na mga bulan. pasil ini paagi  paggamit nin mga adobo (marinades) kaiba kan patrika (sarong bagay na tibaad igwa nin antimicibal na kakayahan huli sa laog kan kahawakan). Paprika nataong kolor mapula sa mga adobo, asin ancapsaicinssa paprika nag'eestar sa taba, na tinutugot an pagpeste kaini sa luwas kan tisyu.

 Mga Aplikasyon 
Adobo ginagamit kan primero bilang paagi nin pagpreserbar sa kakanon, alagad pag - abot nin panahon na may darang mga metodo para sa paghangos - iyan ginamit sa pangenot bilang sarong pamamaagi nin panamit sa mga pagkakan bago pagluto. mga tradisyonal na preparasyon minukna gamit an motibo sa namit, arog kan cazón en adobo (dogfish in adobo, gibo hale sa eskwelahan pating asin ginikanan haleng Cadiz, sarong siyudad sa probinsya nin Cádiz; banrenjenas de Almagro (Almagro aubergine, sarong pinagpisan-gunong aporon o lomofrado" ciudad gikan sa rehiyon Castile-La Mancha kan Espanya, espisipikong hali sa Almagro, sa sarong syudad sa Ciudad Real province of Spain).

 Mga Variant 
An parehas na porma nin adobo naglaladawan nin sarong marinade o pagtimpla nin kasaralak. mga ladawan nagkakalaenlaen na marhay sa rehion: Puerto Rican adobo, sarong rub na ginagamit nin pangenot sa karne, laen - laen nanggad sa klase nin adobado or adobada.

 Mejico 
Mejico, an adobo nanonongod sa sarong kordion o luto na may base na igwang mga chillies, partikularmente sa Chipotle asin Ancho peppers.  An Ancho pepperr sarong Poblano na chili na inaalang pag ini naghira nin pula. mga sawang ini ginagamit na marino asin pandugang nin simo, ngane mata'wan namit.

 potles en adobo 
Adobo konektado sa mga marinated na putahe arog kan chipotles en adobona kun saen an chipotles (smoked ripe jalapeño peppers) pinapadukot sa sarong sarì nin kamatis, bawang, suka, asin mahaharang nan mga espesye, alagad sa pangkagabsan kaiba an nagkapirang klase nin pwedeng kakanon (dugang pa sa kiyo asin posibleng marhay na idtong yaon), dagang komin asin inalang oregano. ibang rekado kaiba an tagok otong pang-agos asin mga lemon o lime. kaiba diyan an kolor brown na asukar tangani sanang mainaan an ano man na mapait na namit.

 Puerto Rico 
Puerto Rican-style adobo sarong tinimplahan na asin na bukas an palad na pig'iwirik o pinuga sa mga karne asin kakanon dagat bago magguru, thateng, o giniris. papabakal nin mga kapakipakinabang na bagay. duwang klase nin adobo sa isla. alang na rub, adobo mojado, binibilog nin pigrunot na bawang, lanang oil, asin, itom na pwede ser, alang o preskong ppia mikromerera, tagok nin sitrus asin suka. mas mahiwas na ginagamit sa isla sarong alang na kaayonan, adobo seco. pasil na mag - andam asin magkaigwa nin halawig na panahon sa buhay. Adobo seco binibilog nin bawang powder, sibulyas pulaw, asin, itom na pwedeng kakanon, alang Lippia micrmera, asin kun minsan pinaalang na sitrus zest. Lippia micromera sa Puerto Rico pasiring sa pig'aapod na oégano de la isla pero bisto sa Ingles na Jamaican orégano asin false thyme.

 Peru 
Adobo sarong tipikong putahe kan Peruvian partikularmente sa lugar nin Arequipa. sarong direk nin karneng orig na pig'asul sa mga espesye asin gulay, na linuluto sa kaldero na dalipay sagkod na magin ining malomok. piggseserbe sa Tinapay kagad sa sarsa.

 Filipinas 
thumb|ng adobo manokdomorong manok
An Putahe kan  Filipinas, adobo apod sa sarong komon asin katutubong metodo sa pagluto.  kabtang kan ika - 16 na siglo, inapod iyan kan mga Kastila na adobo huli sa hababaw sanang pagkakaagid kaiyan.

mayor na mga sangkap kan adobong Filipinas iyo an mga sangkap hale sa subangan na Asya,  suka, tawyo o sarsa kan sira, peppercorns, bawang, asin dahon nin laurel. ini tradisyonal na naggagamit nin mga mahaharang, paprika, oregano, o kamatis. , an adobo karakteristiko nin asin maalsom, saka parating mahamis na namit. saro pang bersion iyo an pagluto kaiyan nin gata nin niyog.

 Uruguay 
Uruguay, an adobo sarong espesye na pigsaralak kan parehong mga espesiyu kan Espanyol marinade. man, an adobo iyo an akto nin paggamit kan kaayonan na ini bilang sarong kondiko. sawa na gibo sa adobo, asin saka tubig inaapod na mojo.

 Hinalean 
saro sa pinakaenot na pagkasambit sa adobo yaon sa Manual del Cocinero, Repostero, Pastelero, Confitero Y Botillero by Mariano de Rementeria y Fica kan 1850.
 Toltolan 
'''