Andes
{{Infobox mountain
| name= Andes Mountains
| native_name={{Native name|qu|[[Antisuyu|Anti]]}}
| other_name= {{Lang-es|Cordillera de los Andes}}
| photo= Cordillera de los Andes.jpg
| photo_caption= An aerial view of the Andes between [[Santiago]] in [[Chile]] and [[Mendoza, Argentina]] with a large ice field on the southern slope of [[San José (volcano)|San José volcano]] (left), [[Marmolejo]] (right), and [[Tupungato]] (far right)
| country_type= Countries
| country= {{hlist|[[Argentina]]|[[Bolivia]]|[[Chile]]|[[Colombia]]|[[Ecuador]]|[[Peru]]|[[Venezuela]]}}
| geology= 
| orogeny=
| area_km2=
| area_ref=
| length_km= 8900
| length_orientation=
| length_ref=
| width_km= 330
| width_orientation=
| width_ref=
| highest= [[Aconcagua]]
| highest_location= [[Las Heras Department]], [[Mendoza Province|Mendoza]], Argentina
| elevation_m= 6961
| elevation_ref=
| coordinates   = {{Coord|32|39|11.51|S|070|0|40.32|W|type:mountain_scale:100000|format=dms|display=inline}}
| coordinates_ref=
| range_coordinates= {{Coord|32|S|70|W|type:mountain|display=inline,title}}
| range_coordinates_ref=
| map_image= Andes.png
| map_caption= Map of South America showing the Andes running along the entire western part (roughly parallel to the Pacific coast) of the continent
}}
[[File:Cono de Arita, Salta. (Argentina).jpg|thumb|"[[Salar de Arizaro|Cono de Arita]]" sa [[Puna de Atacama]], [[Salta]] ([[Argentina]])]]
[[File:Aconcagua_south_wall_2020.jpg|thumb|[[Aconcagua]]]]

An '''Andes''' ({{IPAc-en|ˈ|æ|n|d|iː|z}} {{respell|AN|deez}}), '''Kabukidan kan Andes''' ({{Lang-es|Cordillera de los Andes}}; [[tataramon na Quechua|Quechua]]: {{lang|qu|Anti}}) iyo an [[Lista nin mga kabukidan|pinakahalabang kabukidan na kontinental]] sa kinaban, minabilog nin dire-diretsong highland sa solnopan na gilid kan [[Habagatan na Amerika]]. An kabukidan igwa nin {{Convert|8900.|km|mi|abbr=on}} an laba, {{Convert|200.|to|700.|km|mi|abbr=on}} an lakbang (pinakahalabang sa pag-ultanan kan [[18th parallel south|18°S]] – [[20th parallel south|20°S]] [[latitude]]), asin igwa nin promedyong langkaw nin haros {{Convert|4000.|m|ft|abbr=on}}. An Andes naka-unat poon sa amihanan pasiring sa habagatan kan pitong nasyon sa Habagatan na Amerika: [[Venezuela]], [[Colombia]], [[Ecuador]], [[Peru]], [[Bolivia]], [[Chile]] asin [[Argentina]].

==Etimolohiya==
An etimolohiya kan katagang ''Andes'' pigdedebatehan. An mayoryang consensus iyo an iyan ginuno gikan sa [[tataramon na Quechua|Quechua]] na {{lang|qu|anti}} 'subangan'<ref name=laime>Teofilo Laime Ajacopa, Diccionario Bilingüe Iskay simipi yuyayk'ancha, La Paz, 2007 (Quechua–Spanish dictionary)</ref> as in ''[[Antisuyu]]'' (Quechua para sa 'subangan na rehiyon'),<ref name=laime/> saro sa apat na rehiyon kan [[Imperyong Inca]].

An terminong ''[[cordillera]]'' gikan sa katagang Espanyol na ''cordel'' 'rope'<ref>{{cite web |title=Cordillera |url=http://etimologias.dechile.net/?cordillera |website=etimologias.dechile.net |access-date=27 December 2015 }}</ref> asin iyan piggagamit bilang ngaran na panladawan para sa nagkapirang dire-diretsong seksyon kan Andes, siring man an enterong kabukidan kan Andes, asin an pinagsalak na kadena nin bukid sa solnopan na parte kan mga kontinenteng Amihanan asin Habagatan na Amerika.

==Toltolan==
{{reflist}}
{{stub}}
thumb|Aconcagua

An Andes ( ), Kabukidan kan Andes (; Quechua: ) iyo an pinakahalabang kabukidan na kontinental sa kinaban, minabilog nin dire-diretsong highland sa solnopan na gilid kan Habagatan na Amerika. An kabukidan igwa nin  an laba,  an lakbang (pinakahalabang sa pag-ultanan kan 18°S – 20°S latitude), asin igwa nin promedyong langkaw nin haros . An Andes naka-unat poon sa amihanan pasiring sa habagatan kan pitong nasyon sa Habagatan na Amerika: Venezuela, Colombia, Ecuador, Peru, Bolivia, Chile asin Argentina.

Etimolohiya
An etimolohiya kan katagang Andes pigdedebatehan. An mayoryang consensus iyo an iyan ginuno gikan sa Quechua na  'subangan'Teofilo Laime Ajacopa, Diccionario Bilingüe Iskay simipi yuyayk'ancha, La Paz, 2007 (Quechua–Spanish dictionary) as in Antisuyu (Quechua para sa 'subangan na rehiyon'), saro sa apat na rehiyon kan Imperyong Inca.

An terminong cordillera gikan sa katagang Espanyol na cordel 'rope' asin iyan piggagamit bilang ngaran na panladawan para sa nagkapirang dire-diretsong seksyon kan Andes, siring man an enterong kabukidan kan Andes, asin an pinagsalak na kadena nin bukid sa solnopan na parte kan mga kontinenteng Amihanan asin Habagatan na Amerika.

Toltolan