Louis Braille
{{Short description|Pranses na edukador asin imbentor kan sistemang Braille (1809–1852)}}
{{Infobox person
| name               = Louis Braille
| image              = Braille.jpg
| alt                = refer to caption
| caption            = 
| birth_date         = {{birth date|1809|1|4|df=y}}
| birth_place        = [[Coupvray]], French Empire
| death_date         = {{death date and age|1852|1|6|1809|1|4|df=y}}
| death_place        = [[Paris]], French Republic
| resting_place      = {{ubl|[[Panthéon]], Paris|Coupvray}}
| resting_place_coordinates = 
| occupation         = {{hlist|Educator|inventor}}
| known_for          = [[Braille]]
| signature          = 
}}

Si '''Louis Braille''' ({{IPAc-en|b|r|eɪ|l}} {{respell|brayl}}; Enero 4, 1809 – Enero 6, 1852) iyo an sarong Pranses na edukador asin imbentor kan sistemang pagbasa asin sistemang panurat na nginaran sa saiya, [[braille]], nakatagamang gamiton kan mga tawong [[Visual impairment|visually impaired]]. An saiyang sistema iyo an piggagamit sa bilog na kinaban asin nagdadanay na dai naliwat sagkod sa ngunyan.

Buta si Braille sa sarong mata sa edad na tulo. Nangyari ini bilang resulta gikan sa sarong aksidente sa [[stitching awl]] sa lugar na gibohan nin [[Horse harness|harness]] kan saiyang ama. Mala baga, an luminaog an impeksyon asin luminakop sa duwang mata, nagresulta nin biyong pagkabuta.<ref>{{Cite web|url=https://www.biography.com/scholar/louis-braille|title=Louis Braille|date=26 June 2020}}</ref> Sa panahon na idto, mayong dakul na mapagkukuanan na lugar para sa mga buta, alagad nagin matibay siya sa edukasyon asin nakaresibe nin scholarship sa [[Institut National des Jeunes Aveugles|Royal Institute for Blind Youth]] kan Pransya. Mantang siya saro pang estudyante, nagpoon siyang magpaurog nin sarong sistema nin kodigong [[Touch|tactile]] na matugot sa mga tawong buta na makabasa asin makasurat nin marikas asin episyente. Inspirado nin sarong sistema na inimbento ni [[Charles Barbier]], an bagong metodo ni Braille mas compact asin dakol na gamit, kabali an musika. Prinisentar niya an saiyang gibo sa saiyang mga katood sa enot na pagkakataon kaidtong 1824, kan siya kaglimang taon pa.

Kan siya nagkaedad na, nagserbi si Braille bilang sarong propesor sa Institute asin nagkaigwang [[avocation]] bilang sarong musiko, alagad ginugul niya an natatada kan buhay na pagpakarhay asin pagpaurog kan saiyang sistema. Dai idto piggamit kan kadaklan na mga edukador sa laog nin dakol na mga taon pagkatapos kan saiyang kagadanan, alagad posterity minidbid an braille bilang sarong rebolusyonaryong imbensyon, asin inadaptar iyan para gamiton sa mga tataramon sa bilog na kinaban.

==Toltolan==
{{reflist}}
{{stub}}
Si Louis Braille ( ; Enero 4, 1809 – Enero 6, 1852) iyo an sarong Pranses na edukador asin imbentor kan sistemang pagbasa asin sistemang panurat na nginaran sa saiya, braille, nakatagamang gamiton kan mga tawong visually impaired. An saiyang sistema iyo an piggagamit sa bilog na kinaban asin nagdadanay na dai naliwat sagkod sa ngunyan.

Buta si Braille sa sarong mata sa edad na tulo. Nangyari ini bilang resulta gikan sa sarong aksidente sa stitching awl sa lugar na gibohan nin harness kan saiyang ama. Mala baga, an luminaog an impeksyon asin luminakop sa duwang mata, nagresulta nin biyong pagkabuta. Sa panahon na idto, mayong dakul na mapagkukuanan na lugar para sa mga buta, alagad nagin matibay siya sa edukasyon asin nakaresibe nin scholarship sa Royal Institute for Blind Youth kan Pransya. Mantang siya saro pang estudyante, nagpoon siyang magpaurog nin sarong sistema nin kodigong tactile na matugot sa mga tawong buta na makabasa asin makasurat nin marikas asin episyente. Inspirado nin sarong sistema na inimbento ni Charles Barbier, an bagong metodo ni Braille mas compact asin dakol na gamit, kabali an musika. Prinisentar niya an saiyang gibo sa saiyang mga katood sa enot na pagkakataon kaidtong 1824, kan siya kaglimang taon pa.

Kan siya nagkaedad na, nagserbi si Braille bilang sarong propesor sa Institute asin nagkaigwang avocation bilang sarong musiko, alagad ginugul niya an natatada kan buhay na pagpakarhay asin pagpaurog kan saiyang sistema. Dai idto piggamit kan kadaklan na mga edukador sa laog nin dakol na mga taon pagkatapos kan saiyang kagadanan, alagad posterity minidbid an braille bilang sarong rebolusyonaryong imbensyon, asin inadaptar iyan para gamiton sa mga tataramon sa bilog na kinaban.

Toltolan