Empress Jingū
{{Infobox royalty|name=Empress Jingū<br>{{nobold|{{lang|ja|神功皇后}}}}|image=Kaiserin_Jingū.jpg|caption=Woodblock print by [[Utagawa Kuniyoshi]], c. 1843-44|birth_date=169<ref name="birth">{{cite book|url=https://books.google.com/books?id=SPmlL55RNAQC&q=Empress+Jing%C5%AB+169&pg=PA103|title=Religion and Women|author=Sharma, Arvind|publisher=SUNY Press|year=1994|page=103|author-link=Arvind Sharma|isbn=9780791416907}}</ref>|birth_place=|death_date=269 (aged 100)<br>({{Lang|ja-latn|Kojiki}})<ref name="Kojiki">{{cite web|url=https://www.sacred-texts.com/shi/kj/kj110.htm|title=[SECT. CIII.—EMPEROR CHIŪ-AI (PART IX.—HIS DEATH AND THAT OF THE EMPRESS JIN-GŌ).]|author=Chamberlain, Basil Hall.|year=1920|quote=The Empress died at the august age of one hundred.|author-link=Basil Hall Chamberlain}}</ref>|death_place=|burial_place={{Nihongo|Semashiro Tatetsura Ikegami Gosashi tomb|狭城楯列池上陵五社神古墳}} (location: [[Nara, Nara|Nara]])<ref name="NG">{{cite web|archive-url=https://web.archive.org/web/20080611155350/http://news.nationalgeographic.com/news/2008/04/080428-ancient-tomb.html|archive-date=June 11, 2008|url=http://news.nationalgeographic.com/news/2008/04/080428-ancient-tomb.html|title=Japanese Royal Tomb Opened to Scholars for First Time|author=McNicol, Tony|work=[[National Geographic]]|date=April 28, 2008|access-date=November 11, 2019}}</ref>|spouse=[[Emperor Chūai]]|issue=[[Emperor Ōjin]]|posthumous name=[[Posthumous name#Chinese-style (Han-style) shigō|Chinese-style ''shigō'']]:<br/>Empress Jingū ({{lang|ja|神功皇后}})<br/><br/>[[Posthumous name#Japanese-style shigō|Japanese-style ''shigō'']]:<br/>Okinagatarashihime no Mikoto ({{lang|ja|気長足姫尊}})|father={{ill|Okinaga no Sukune|ja|息長宿禰王}}|succession=[[List of Emperors of Japan|Empress regnant of Japan]]|predecessor=[[Emperor Chūai|Chūai]] (traditional)|successor=[[Emperor Ōjin|Ōjin]] (traditional)|reign=201–269<ref name="Henshall">{{cite book|url=https://books.google.com/books?id=tmYYAgAAQBAJ&q=Jing%C5%AB+201&pg=PA487|title=Historical Dictionary of Japan to 1945|author=Kenneth Henshall|publisher=Scarecrow Press|year=2013|page=487|isbn=9780810878723}}</ref> ([[de facto]]){{efn|The modern view is that Jingū served as "empress dowager" in interregnum, acting as a regent.<ref name="Henshall"/>}}|succession1=[[Japanese empresses|Empress consort of Japan]]|reign1=192–200|reign-type1=Tenure}}Si '''Empress Jingū''' ( 神功皇后 , Jingū-kōgō ) na sarong maalamat na Japanese empress na namuno bilang sarong regent kasunod kan pagkagadan kan saiyang agom kan 200 AD. Pareho an ''Kojiki'' asin an ''Nihon Shoki'' (nagiribahan   sinda nabisto bilang an ''Kik''i) na nagtatala nin mga pangyayari na naganap sa panahon kan sinasabing buhay ni Jingū. Sinasabi nin mga alamat na pagkatapos magbalos sa mga taong naggadan sa saiyang agom, ibinaling niya an saiyang atensyon sa sarong "lupaang pangako". Kaya si Jingū na itinuturing na sarong kontrobersyal na monarko kan mga istoryador sa mga tuntunin kan saiyang diumano'y pagsalakay sa [[Korean Peninsula]]. Ini naman na posibleng ginamit bilang katwiran para sa pagpahiwas kan imperyal kan panahon nin [[Meiji]]. An mga bitoon na nangangahulugan na si Jingū na nagaki nin sarong umboy na lalaki na pinangaranan niyang ''Homutawake'' tolong taon matapos itong ipaglihi kan saiyang nagadan na agom.

Sa maghari ni Jingū pigkokonsiderar nin organisayon na poon 201 hanggan 269 AD, asin konsideradong ika-16 na hade [[Emperador kan Hapon|sa imperyo]] nin Hapon sagkod sa panahon nin Meiji..3] An modernong mga historyador nakapagkonklusyon na an ngaran na "Jingū" piggamit kan nagsurunod pang henerasyon tanganing iladawan an osipon na ini Empress. Ini man na si Jingū talagang naghade sa huri kisa kan sia pinatutunayan. dai aram an namumugtakan kan lolobngan ni Jingū (kun igwa man), sia sa parate sinasamba nin kinse asin sa sarong altar. Nag -aako ngunyan na si Empress Jingū nagrereynar bilang sarong regent sagkod na an saiyang aki nagin [[:en:Emperor_Ōjin|Emperor Ōjin]] kan siya nagadan. Siya pa an ultimong de facto na tagapamahala kan panahong [[:en:Yayoi_period|Yayoi]]

== Maalamat na salaysay ==
[[Ladawan:EmpressJinguInKorea.jpg|wala|thumb|350x350px|Empress Jingū, woodblock print ni Tsukioka [[:en:Yoshitoshi|Yoshitoshi]] (1880)]]
[[Ladawan:Empress_Jingu_and_Takenouchi_no_Sukune_Fishing_at_Chikuzen_LACMA_M.84.31.260.jpg|thumb|Emperatris Jingū asin [[Takenouchi no Sukune]] Fishing sa Chikuzen]]
An mga Hapon tradisyonal na inako an historikong pagkabuhay kan regent ini, asin sa presente pinapagdanay an sarong  mausoleum (misasagi) para ki Jingū. Nakua an minasunod na impormasyon gikan sa [[:en:Pseudohistory|pseudo-historical]] {{Lang|ja-latn|[[Kojiki]]}} asin {{Lang|ja-latn|[[Nihon Shoki]]}}, na kolektibong inaapod na ''Kiki'' ( o m''ga historiya nin Hapon''. sa mga historiyang ini an mga leyenda asin osipon, siring man an potensyal na historikal na impormasyon na magpoon kaidto sobra-sobra na asin/o biribid pa sana sa paglihis nin panahon. <ref name="Rambelli">{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=NexdDwAAQBAJ&q=Empress+Jing%C5%AB+169&pg=PT259|title=The Sea and the Sacred in Japan: Aspects of Maritime Religion|last=Rambelli, Fabio|publisher=Bloomsbury Publishing|year=2018|isbn=9781350062870|author-link=Fabio Rambelli}}</ref><ref name="name">{{Cite book|url=https://archive.org/details/ahistoryjapanes00kikugoog|title=''A History of the Japanese People from the Earliest Times to the end of the Meiji Era''|last=Brinkley, Frank|publisher=Encyclopaedia Britannica Company|year=1915|pages=[https://archive.org/details/ahistoryjapanes00kikugoog/page/n48 88]–89|quote=Okinaga-Tarashi.|author-link=Francis Brinkley}}</ref> ekstraposyon gikan sa mitolohiya, an ngaran ni Jingū iyo si ''Okinaga-Tarashi'' (, namundag siya kaidtong 169 AD. ngaranan an saiyang ama na {{Nihongo|Okinaganosukune|息長宿禰王}} (, asin an ina kaining si {{Nihongo|[[Amenohiboko]]|天日槍}}. <ref>[[Nihon Shoki]], Vol.6 "天日槍對曰 僕新羅國主之子也 然聞日本國有聖皇 則以己國授弟知古而化歸之"</ref> ina bantog sa pagigin gikan ni Amenohiboka (, sarong osipon na prinsipe kan Korea (pinagnamidbid an bagay na si {{Nihongo|[[Amenohiboko]]|天日槍}} tinutubod na nagbalyo sa Hapon sa pag - oltanan nin ika-19 asin ikaapat na siglo AD, kisuerra 100 na taon pagkamundag pakalihis kan ekstrang taon kan saiyang makoapong babae na si Jangū.[1] sarong panahon siya nagpasaha nin Tarashinahiko (o arashinakatsuhiko), na ngapit inaapod na Emperador [[:en:Emperor_Chūai|Chūai]] asin nagkaaki saiya sa irarom kan saro-saro na sanang aki sa irarom nin ngonyan nasyunal na mga talaan kan mga pangyayari. Jingū magserbe bilang "Empress consort" durante kan pagreynar ni Chyūai sagkod na siya nagadan kan 200 AD.

== Aram na impormasyon ==
[[Ladawan:Gosashi_Kofun,_haisho.jpg|thumb|Gosashi kofun (tomb)]]
Si Emperatris consort Jingū hinihiling kan mga historyador na sarong pigura nin osipon siring sa igwang dai-ma'saw na materyal makukua para sa dugang pang beriyon asin pag'adal. sa kawaran kan impormasyon na ini, an mismong pag - eksister nia nagin bukas tanganing magdebate. <ref>{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=tmYYAgAAQBAJ&q=Empress|title=Historical Dictionary of Japan to 1945|date=7 November 2013|publisher=Scarecrow Press|isbn=9780810878723}}</ref> Empress Jingū sarong aktuwal na pigura, an mga pagsiyasat sa saiyang lolobngan nagsusuherir na sia nagin regent kan huring kabtang nin ika - 4 na siglo AD o kahurihan kan ika-5 na siglo AD. ebidensiya an nagsusuherir na piggamit an titulong tennō sa panahon kun sain nakadestino an regency ni Jingū. nanggad siya sarong namamayo o lider nin lokal na kwarto, asin ta an polidad na saiyang pinamahalaan kaparte sana kan sadit na kabtang kan modernong Hapon. An pangaran na Ji''ngū'' mas posible sanang maidestino kan mga huring henerasyon sa saiya, sa saiyang pagkabuhay inapod siyang ''Okinaga-Tarashi'' respectively.[1] huri si Emperatris Jingū hinale sa linahe kan emperador durante kan paghade ni Emperador [[:en:Emperor_Meiji|Meiji]] bilang paagi na masierto an linya dai naraot. Nangyari ini kan sinisiyasat an mga emperador kan [[:en:Northern_Court|Northern Court]] asin Timog Court kan ika - apat na siglo. liniligtas an atensiyon sa kun siisay an dapat na magin "tunay" na mga apuon kan mga nag-okupar kan trono.<ref>{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=m34p1f93HogC&q=Jingu+removed+imperial+lineage&pg=PA22|title=From Sovereign to Symbol: An Age of Ritual Determinism in Fourteenth Century Japan|last=Conlan, Thomas|publisher=Oxford University Press|year=2011|isbn=9780199778102|page=22}}</ref>

== Legasiya ==
[[Ladawan:1-Yen_Banknote_with_Empress_Jingu_1881.jpg|thumb|A [[:en:1_yen_note|1-yen banknote]] representing Empress Jingū, 1881]]
Kan 1881, si Emperatris Jingū iyo an nagin inot na babaying nakatampok sa sarong [[:en:Banknotes_of_the_Japanese_yen|Japanese banknote]]. sa mayo nin aktuwal na mga ladawan kan osipon na ini midbid, an representasyon kan Jingū na artistikong inimbento ni [[:en:Edoardo_Chiossone|Edoardo Chiossone]] na ganap na haka-haka; Ginamit ni Chiossone an sarong babaeng empleyado kan Government Printing Bureau bilang saiyang modelo para sa Jingū. An retratong ini ginamit man para sa 1908/14 mga selyo paagi sa pagdesibilra, an enot na pwesto kan Hapon tanganing magpaheling nin babae. revised design ni Yoshida Toyo an ginamit para sa 1924/37 Nagdisenyo nin mga selyo. paggamit kan disenyong Jangū natapos sa bagong pag - alsa na serye kan 1939.[1]<ref>続逓信事業史 (Continued - History of Communications Business) vol. </ref>

Dae kaiba an osipon na Empress Jingū, nagkaigwa nin walong nagrereynar na mga empresyon asin an saindang mga kasalihid parate nanggad na pinili hale sa tahaw kan mga lalaki kan paternal na Imperial na dugo, na iyo an dahelan kun taano ta may nagkapirang konserbatibong iskolar na nakikisuhay na temporaryo sana an paghade kan mga babae asin dapat papagdanayon an tradisyon na garo baga pagkakasunod - sunod kan ika-16 na siglo.<ref name="jt2007">Yoshida, Reiji. </ref>{{Generations of Jimmu}}

== Hilingon pa ==

** [[:en:Empress_of_Japan|Empress of Japan]]
** [[:en:Emperor_of_Japan|Emperor of Japan]]
*** [[:en:List_of_emperors_of_Japan|List of emperors of Japan]]
** [[:en:Himiko|Queen Himiko]]
** [[:en:Japan–Korea_disputes|Japan–Korea disputes]]

== Iba pang babasahon ==

** [[:en:William_George_Aston|Aston, William George.]] (1896). [https://books.google.com/books?id=_oEfAAAAYAAJ ''Nihongi: Chronicles of Japan from the Earliest Times to A.D. 697''.] London: Kegan Paul, Trench, Trubner. [https://www.worldcat.org/oclc/448337491 OCLC 448337491]
** [[:en:Delmer_Brown|Brown, Delmer M.]] and Ichirō Ishida, eds. (1979). [https://books.google.com/books?id=w4f5FrmIJKIC&q=Gukansho ''Gukanshō: The Future and the Past''.] Berkeley: University of California Press. {{ISBN|978-0-520-03460-0}}[[:en:ISBN_(identifier)|ISBN]]&nbsp;[[:en:Special:BookSources/978-0-520-03460-0|978-0-520-03460-0]]; [https://www.worldcat.org/oclc/251325323 OCLC 251325323]
** [[:en:Basil_Hall_Chamberlain|Chamberlain, Basil Hall.]] (1920). [http://www.sacred-texts.com/shi/kj/index.htm ''The Kojiki''.] Read before the Asiatic Society of Japan on April 12, May 10, and June 21, 1882; reprinted, May, 1919. [https://www.worldcat.org/oclc/1882339 OCLC 1882339]
** [[:en:Richard_Ponsonby-Fane|Ponsonby-Fane, Richard Arthur Brabazon]]. (1959). [https://books.google.com/books?id=SLAeAAAAMAAJ&q=The+Imperial+House+of+Japan ''The Imperial House of Japan''.] Kyoto: Ponsonby Memorial Society. [http://www.worldcat.org/wcpa/oclc/194887 OCLC 194887]
** [[:en:Isaac_Titsingh|Titsingh, Isaac.]] (1834). ''[[:en:Nihon_Ōdai_Ichiran|Nihon Ōdai Ichiran]]''; ou, [https://books.google.com/books?id=18oNAAAAIAAJ&q=nipon+o+dai+itsi+ran ''Annales des empereurs du Japon''.]  Paris: Royal Asiatic Society, Oriental Translation Fund of Great Britain and Ireland. [https://www.worldcat.org/oclc/5850691 OCLC 5850691]
** [[:en:H._Paul_Varley|Varley, H. Paul.]] (1980). [https://books.google.com/books?id=tVv6OAAACAAJ ''Jinnō Shōtōki: A Chronicle of Gods and Sovereigns''.] New York: Columbia University Press. {{ISBN|978-0-231-04940-5}}[[:en:ISBN_(identifier)|ISBN]]&nbsp;[[:en:Special:BookSources/978-0-231-04940-5|978-0-231-04940-5]]; [https://www.worldcat.org/oclc/59145842 OCLC 59145842]

== Panluwasd na mga takod ==
{{s-start}}
{{s-reg}}
{{succession box|title=[[List of Emperors of Japan|Empress of Japan]]|before=[[Emperor Chūai]]|after=[[Emperor Ōjin]]|years=201–269<br>''(traditional dates)''}}
{{s-roy}}
{{succession box|title=[[Empress consort of Japan]]|before={{ill|Yasakairi-hime|lt='''Yasakairi-hime'''|ja|八坂入媛命}}|after=[[Nakatsuhime]]|years=192–200}}
{{s-end}}

== <span class="mw-headline">Toltolan</span> ==
<references />
{{Tamboan}}{{Reflist}}
Si Empress Jingū ( 神功皇后 , Jingū-kōgō ) na sarong maalamat na Japanese empress na namuno bilang sarong regent kasunod kan pagkagadan kan saiyang agom kan 200 AD. Pareho an Kojiki asin an Nihon Shoki (nagiribahan   sinda nabisto bilang an Kiki) na nagtatala nin mga pangyayari na naganap sa panahon kan sinasabing buhay ni Jingū. Sinasabi nin mga alamat na pagkatapos magbalos sa mga taong naggadan sa saiyang agom, ibinaling niya an saiyang atensyon sa sarong "lupaang pangako". Kaya si Jingū na itinuturing na sarong kontrobersyal na monarko kan mga istoryador sa mga tuntunin kan saiyang diumano'y pagsalakay sa Korean Peninsula. Ini naman na posibleng ginamit bilang katwiran para sa pagpahiwas kan imperyal kan panahon nin Meiji. An mga bitoon na nangangahulugan na si Jingū na nagaki nin sarong umboy na lalaki na pinangaranan niyang Homutawake tolong taon matapos itong ipaglihi kan saiyang nagadan na agom.

Sa maghari ni Jingū pigkokonsiderar nin organisayon na poon 201 hanggan 269 AD, asin konsideradong ika-16 na hade sa imperyo nin Hapon sagkod sa panahon nin Meiji..3] An modernong mga historyador nakapagkonklusyon na an ngaran na "Jingū" piggamit kan nagsurunod pang henerasyon tanganing iladawan an osipon na ini Empress. Ini man na si Jingū talagang naghade sa huri kisa kan sia pinatutunayan. dai aram an namumugtakan kan lolobngan ni Jingū (kun igwa man), sia sa parate sinasamba nin kinse asin sa sarong altar. Nag -aako ngunyan na si Empress Jingū nagrereynar bilang sarong regent sagkod na an saiyang aki nagin Emperor Ōjin kan siya nagadan. Siya pa an ultimong de facto na tagapamahala kan panahong Yayoi

 Maalamat na salaysay 
wala|thumb|350x350px|Empress Jingū, woodblock print ni Tsukioka Yoshitoshi (1880)
thumb|Emperatris Jingū asin Takenouchi no Sukune Fishing sa Chikuzen
An mga Hapon tradisyonal na inako an historikong pagkabuhay kan regent ini, asin sa presente pinapagdanay an sarong  mausoleum (misasagi) para ki Jingū. Nakua an minasunod na impormasyon gikan sa pseudo-historical  asin , na kolektibong inaapod na Kiki ( o mga historiya nin Hapon. sa mga historiyang ini an mga leyenda asin osipon, siring man an potensyal na historikal na impormasyon na magpoon kaidto sobra-sobra na asin/o biribid pa sana sa paglihis nin panahon.  ekstraposyon gikan sa mitolohiya, an ngaran ni Jingū iyo si Okinaga-Tarashi (, namundag siya kaidtong 169 AD. ngaranan an saiyang ama na  (, asin an ina kaining si . Nihon Shoki, Vol.6 "天日槍對曰 僕新羅國主之子也 然聞日本國有聖皇 則以己國授弟知古而化歸之" ina bantog sa pagigin gikan ni Amenohiboka (, sarong osipon na prinsipe kan Korea (pinagnamidbid an bagay na si  tinutubod na nagbalyo sa Hapon sa pag - oltanan nin ika-19 asin ikaapat na siglo AD, kisuerra 100 na taon pagkamundag pakalihis kan ekstrang taon kan saiyang makoapong babae na si Jangū.[1] sarong panahon siya nagpasaha nin Tarashinahiko (o arashinakatsuhiko), na ngapit inaapod na Emperador Chūai asin nagkaaki saiya sa irarom kan saro-saro na sanang aki sa irarom nin ngonyan nasyunal na mga talaan kan mga pangyayari. Jingū magserbe bilang "Empress consort" durante kan pagreynar ni Chyūai sagkod na siya nagadan kan 200 AD.

 Aram na impormasyon 
thumb|Gosashi kofun (tomb)
Si Emperatris consort Jingū hinihiling kan mga historyador na sarong pigura nin osipon siring sa igwang dai-ma'saw na materyal makukua para sa dugang pang beriyon asin pag'adal. sa kawaran kan impormasyon na ini, an mismong pag - eksister nia nagin bukas tanganing magdebate.  Empress Jingū sarong aktuwal na pigura, an mga pagsiyasat sa saiyang lolobngan nagsusuherir na sia nagin regent kan huring kabtang nin ika - 4 na siglo AD o kahurihan kan ika-5 na siglo AD. ebidensiya an nagsusuherir na piggamit an titulong tennō sa panahon kun sain nakadestino an regency ni Jingū. nanggad siya sarong namamayo o lider nin lokal na kwarto, asin ta an polidad na saiyang pinamahalaan kaparte sana kan sadit na kabtang kan modernong Hapon. An pangaran na Jingū mas posible sanang maidestino kan mga huring henerasyon sa saiya, sa saiyang pagkabuhay inapod siyang Okinaga-Tarashi respectively.[1] huri si Emperatris Jingū hinale sa linahe kan emperador durante kan paghade ni Emperador Meiji bilang paagi na masierto an linya dai naraot. Nangyari ini kan sinisiyasat an mga emperador kan Northern Court asin Timog Court kan ika - apat na siglo. liniligtas an atensiyon sa kun siisay an dapat na magin "tunay" na mga apuon kan mga nag-okupar kan trono.

 Legasiya 
thumb|A 1-yen banknote representing Empress Jingū, 1881
Kan 1881, si Emperatris Jingū iyo an nagin inot na babaying nakatampok sa sarong Japanese banknote. sa mayo nin aktuwal na mga ladawan kan osipon na ini midbid, an representasyon kan Jingū na artistikong inimbento ni Edoardo Chiossone na ganap na haka-haka; Ginamit ni Chiossone an sarong babaeng empleyado kan Government Printing Bureau bilang saiyang modelo para sa Jingū. An retratong ini ginamit man para sa 1908/14 mga selyo paagi sa pagdesibilra, an enot na pwesto kan Hapon tanganing magpaheling nin babae. revised design ni Yoshida Toyo an ginamit para sa 1924/37 Nagdisenyo nin mga selyo. paggamit kan disenyong Jangū natapos sa bagong pag - alsa na serye kan 1939.[1]続逓信事業史 (Continued - History of Communications Business) vol. 

Dae kaiba an osipon na Empress Jingū, nagkaigwa nin walong nagrereynar na mga empresyon asin an saindang mga kasalihid parate nanggad na pinili hale sa tahaw kan mga lalaki kan paternal na Imperial na dugo, na iyo an dahelan kun taano ta may nagkapirang konserbatibong iskolar na nakikisuhay na temporaryo sana an paghade kan mga babae asin dapat papagdanayon an tradisyon na garo baga pagkakasunod - sunod kan ika-16 na siglo.Yoshida, Reiji. 

 Hilingon pa 

 Empress of Japan
 Emperor of Japan
 List of emperors of Japan
 Queen Himiko
 Japan–Korea disputes

 Iba pang babasahon 

 Aston, William George. (1896). Nihongi: Chronicles of Japan from the Earliest Times to A.D. 697. London: Kegan Paul, Trench, Trubner. OCLC 448337491
 Brown, Delmer M. and Ichirō Ishida, eds. (1979). Gukanshō: The Future and the Past. Berkeley: University of California Press. ISBN 978-0-520-03460-0; OCLC 251325323
 Chamberlain, Basil Hall. (1920). The Kojiki. Read before the Asiatic Society of Japan on April 12, May 10, and June 21, 1882; reprinted, May, 1919. OCLC 1882339
 Ponsonby-Fane, Richard Arthur Brabazon. (1959). The Imperial House of Japan. Kyoto: Ponsonby Memorial Society. OCLC 194887
 Titsingh, Isaac. (1834). Nihon Ōdai Ichiran; ou, Annales des empereurs du Japon.  Paris: Royal Asiatic Society, Oriental Translation Fund of Great Britain and Ireland. OCLC 5850691
 Varley, H. Paul. (1980). Jinnō Shōtōki: A Chronicle of Gods and Sovereigns. New York: Columbia University Press. ISBN 978-0-231-04940-5; OCLC 59145842

 Panluwasd na mga takod 

 Toltolan