Louise Weiss

{| class="infobox biography vcard"
! colspan="2" class="infobox-above" style="font-size:125%;" |<div class="fn">Louise Weiss</div>
|- class="mw-file-element" data-file-height="2034" data-file-type="bitmap" data-file-width="1356" decoding="async" height="330" resource="./File:Louise_Weiss_1980_(cropped).jpg" src="//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/8/80/Louise_Weiss_1980_%28cropped%29.jpg/220px-Louise_Weiss_1980_%28cropped%29.jpg" srcset="//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/8/80/Louise_Weiss_1980_%28cropped%29.jpg/330px-Louise_Weiss_1980_%28cropped%29.jpg 1.5x, //upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/8/80/Louise_Weiss_1980_%28cropped%29.jpg/440px-Louise_Weiss_1980_%28cropped%29.jpg 2x" width="220"
| colspan="2" class="infobox-image" |[[File:Louise_Weiss_1980_(cropped).jpg|daing kwadro]]<div class="infobox-caption"> Weiss kan 1980</div>
|- class="infobox-label" scope="row"
! class="infobox-label" scope="row" | Ipinangaki
| class="infobox-data" | <span style="display:none">( <span class="bday">1893-01-25</span> )</span> 25 Enero 1893<br /><br /><br /><br /><div class="birthplace" style="display:inline"> [[Arras]], Pransya</div>
|- class="birthplace" style="display:inline"
! class="infobox-label" scope="row" | Nagadan
| class="infobox-data" | 26 Mayo 1983 <span style="display:none">(1983-05-26)</span> (nag-edad&nbsp;90)<br /><br /><br /><br /><div class="deathplace" style="display:inline"> Paris, Pransya</div>
|- class="infobox-data"
! class="infobox-label" scope="row" | Nasyu
| class="infobox-data category" | Pranses
|- class="deathplace" style="display:inline"
! class="infobox-label" scope="row" | Mga Trabaho
| class="infobox-data role" | Pulitiko, peryodista asin parasurat
|-
! class="infobox-label" scope="row" | Aram na&nbsp;para sa
| class="infobox-data" | An pagigin sarong amay [[Pro-European|na pro-European]] [[feminist]]
|- class="infobox-data role"
! class="infobox-label" scope="row" | Mga magurang)
| class="infobox-data" | Paul Louis Weiss<br /><br /><br /><br /> Jeanne Félicie Javal
|-
! class="infobox-label" scope="row" | Partedaryo
| class="infobox-data" | [[Fanny Dombre-Coste]] (pinsan)
|}
Si '''Louise Weiss''' (25 Enero 1893 – 26 Mayo 1983) sarong Pranses na awtor, peryodista, [[Feminismo|peministang]], asin politiko [[Union Europea|sa Europa]] . Siya nominado para sa Nobel Peace Prize kan 1971 asin para sa [[Premyo Nobel sa Literatura|Nobel Prize sa Literatura]] kan 1974 . <ref>{{cite web|url=https://www.nobelprize.org/nomination/archive/show_people.php?id=15966|title=Nomination archive – Louise Weiss|website=nobelprize.org}}</ref> <ref name="nb2">{{cite web|url=https://sa-admin.lb.se/assets/f10fee04-71ae-457b-b5f3-639423dd1956.pdf/F%C3%B6rslagslista%201974.pdf|title=Nobelarkivet–1974|date=January 2025|access-date=3 January 2025|website=svenskaakademien|language=Swedish}}</ref>

== Buhay ==
[[Ladawan:Louise_Weiss.jpg|thumb| Weiss (sa enotan) kaiba an iba pang mga suffragette sa Bastille sa Paris kan 1935]]
Namundag sa Arras, Pas-de-Calais, si Louise Weiss gikan sa sarong pamilyang kosmopolitan kan Alsace . An saiyang ama, si Paul Louis Weiss (1867-1945), sarong inhenyero sa pagmimina, sarong midbid na Protestanteng Alsatian gikan sa La Petite-Pierre . <ref>{{Cite web|title=Louise Weiss|url=https://jwa.org/encyclopedia/article/weiss-louise|access-date=2023-11-18|website=Jewish Women's Archive|date=23 June 2021|language=en}}</ref> An mga apoon kan saiyang ina na Judio, si Jeanne Félicie Javal (1871-1956), nagpoon sa sadit na banwaan nin Alsacia na Seppois-le-Bas . <ref>{{Cite web|title=Louise Weiss|url=http://judaisme.sdv.fr/perso/lweiss/lweiss.htm|access-date=2023-11-18|website=judaisme.sdv.fr}}</ref> An saiyang lolo sa ina iyo si Louis Émile Javal . Sa paagi kan saiyang ina, siya an pamangkin ni Alice Weiller (née Javal) asin an pinsan ni Paul-Louis Weiller, an aking lalaki ni Alice asin Lazare Weiller . Saro sa saiyang mga tugang iyo si Jenny Aubry . Nagdakula siya sa Paris na may limang tugang, sinanay bilang paratukdo kontra sa kagustuhan kan saiyang pamilya, sarong paratukdo sa sarong sekondarya para sa arte asin tinawan nin degree gikan sa Oxford University . Poon 1914 sagkod 1918, nagtrabaho siya bilang sarong nars sa gera asin nagmukna nin sarong ospital sa Côtes-du-Nord . Poon 1918 sagkod 1934, siya an kagpublikar kan magasin, ''L'Europe nouvelle [ fr ]'' . Poon 1935 sagkod sa kapinunan kan [[Ikaduwang Gerang Pankinaban]], siya nagkomiter kan saiyang sadiri sa pagboto kan mga kababaihan . Kan 1936, nagtindog siya para sa eleksyon sa parlamento kan Pransia, na nagdadalagan sa Ikalimang arrondissement kan Paris . Aktibo siya sa Pagtumang kan Pransia durante kan Gera. Sinabi niya na siya sarong miyembro kan ''Patriam Recuperare'' network; alagad, ini pormal na pinagnegaran kan mga miyembro kan network. Siya an pangenot na editor kan sekretong magasin, "Nouvelle République" poon 1942 sagkod 1944. Kan 1945, pigmukna niya an Institute for Polemology (pagsiyasat sa gera asin iriwal) kaiba si Gaston Bouthoul [ fr ] <ref>{{cite web|url=http://en.wikimediation.org/index.php?title=Polemology|title=Polemology|work=WikiMediation|accessdate=12 October 2014|archive-date=3 January 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190103210534/http://en.wikimediation.org/index.php?title=Polemology|dead-url=yes}}</ref> sa London. <sup class="noprint Inline-Template Template-Fact" style="white-space:nowrap;">&#x5B; ''<nowiki><span title="This claim needs references to reliable sources. (October 2014)">citation needed</span></nowiki>'' &#x5D;</sup> Nagbiyahe siya sa palibot kan [[Tahaw na Sirangan]], Hapon, Tsina, Vietnam, Aprika, Kenya, Madagascar, [[Alaska]], India, asin iba pa, naggibo nin mga dokumentaryong pelikula asin nagsurat nin mga istorya kan saiyang mga pagbiyahe. Kan 1975, dai siya nagin mapanggana nin duwang beses na nagprobar na makalaog sa Académie Française . Kan 1979, siya nagin Miyembro kan Parlamento Europeo para sa Partido Gaullista (ngonyan The Republicans ). <ref>{{Cite web|title=Louise Weiss|url=https://www.geni.com/people/Louise-Weiss/6000000013185174517|access-date=8 March 2021|website=geni_family_tree|date=25 January 1893|language=en-US}}</ref>

Nagadan siya kan 26 Mayo 1983 sa Paris.

== Periyodista ==
Durante kan [[Enot na Gerang Pankinaban]], ipinublikar niya an saiyang enot na mga bareta sa prensa sa irarom nin alyas . Sa Paris, nakaolay niya an saiyang enot na mga namomotan, mga representante kan mga nasyon na naghihingoa para sa katalingkasan, arog ni Eduard Beneš, Tomáš Masaryk asin Milan Štefánik . Sa pag'oltan kan 1919 asin 1939, parati siyang nagbibiyahe pasiring sa [[Tsekoslobakya|Czechoslovakia]] . Kan 1918, pigtogdas niya an semanal na peryodiko, ''Europe nouvelle [ fr ]'' (Bagong Europa), na saiyang ipinublikar kan 1934. Si Thomas Mann, Gustav Stresemann, Rudolf Breitscheid asin Aristide Briand kabali sa saiyang mga kagsurat sa papel. Ilinadawan ni Louise Weiss an mga nagbukas kan dalan para sa pagsara kan relasyon Aleman-Pranses sa pag-ultanan kan mga Gerang Pankinaban bilang "mga peregrino nin katoninongan", asin inapod ninda an saindang importanteng katrabaho na "my good Louise". An Europa nangaturugan nin pagkasararo asin kan 1930, tinogdas niya an "Ecole de la Paix" (Eskwelahan nin Katoninongan), sarong pribadong institusyon para sa internasyonal na relasyon. Sa pagsakop kan mga Sosyalista Nasyonal sa Alemania, an posibilidad nin sarong pag-iriba natapos na.

== Aktibista sa karapatan kan mga kababaihan ==
Kan 1934, pigmukna niya an asosasyon na ''Les femmes nouvelles'' (An Bagong Babae) kaiba si Cécile Brunsvicg, asin naghingoa siya para sa mas makusog na papel kan mga babae sa pampublikong buhay. Nagpartisipar siya sa mga kampanya para sa deretso kan mga kababaihan na magboto sa Pransya, nag-organisar nin mga pagboot kan mga suffragette, nagdemonstrar asin nakadena sa sarong ilaw sa tinampo sa Paris kaiba an ibang mga kababaihan. Kan 1935, siya dai nagin mapanggana sa pagdemanda laban sa "dai kakayahan kan mga babae na magboto" sa atubangan kan French Conseil d'État .

== Pulitiko ==
Kan 1979, siya, sarong Gaullist, nagtindog bilang kandidato kan Rassemblement pour la République sa enot na eleksyon sa Europa kan 1979. Kan 17 Hulyo 1979, siya naelihir bilang sarong Pranses na Miyembro kan Parlamento Europeo (MEP) asin nagtukaw sa Partido Banwaan Europeo . Kan panahon kan enot na eleksyon, sa edad na 86, siya an pinakagurang na miyembro kan Parlamento asin kaya an pinakagurang na Miyembro kaini. Siya nagdanay na MEP asin Pinakagurang na Miyembro sagkod sa saiyang kagadanan, kan ika-26 nin Mayo 1983, sa edad na 90.

An mayor na edipisyo kan parlamento sa Strasbourg igwa kan saiyang pangaran.

== Louise Weiss Museum ==
An sarong seksyon kan museo munisipal kan Saverne idinusay sa buhay asin gibo ni Louise Weiss. Ipinapahiling kaini an koleksyon nin 600 na mga bagay na saiyang ipinamana sa banwaan kan 1981 asin 1983, siring man an mga dokumentong makasaysayan na may relasyon sa saiyang karera.

== Mga gibo ==

=== Mga obrang politikal ===

* ''La République Tchécoslovaque'', 1919
* ''Milan Stefanik'', Prague 1920

=== Mga Biograpiya ===

* ''Souvenirs d'une enfance républicaine'', Paris, 1937
* ''Ce que femme veut, Paris'', 1946
* ''Mémoires d'une Européenne'', Paris 1968-1976

=== Mga Nobela ===

* ''Délivrance'', Paris 1936
* ''La Marseillaise'', Vol. I asin II Paris, 1945; Vol. III Paris 1947
* ''Sabine Legrand'', Paris 1951
* ''Dernières Voluptés'', Paris, 1979

=== Mga obra sa teatro ===

* ''Si Arthur o an mga kaogmahan sa paggadan sa sadiri''
* ''Sigmaringen o the potentats du néant''
* ''An recipiendaire''
* ''La patronne''
* ''Adaptation des Dernières Voluptés''

=== Mga libro sa pagbiyahe ===

* ''L'or, le camion et la croix'', Paris, 1949
* ''Le voyage enchanté'', Paris, 1960
* ''Le Cachemire'', Les Albums des Guides Bleus, Paris, 1955

=== Sosyolohikal na essay ===

* ''Lettre à un embryon'', Paris 1973

=== Arte, Arkeolohiya asin Osipon ===

* ''Contes et légendes du Grand-Nord'', Paris, 1957

== Mga Onra ==

* An mayor na edipisyo kan Parlamento kan Europa sa Strasbourg igwa kan saiyang pangaran.
* Sarong tinampo sa ika-13 arrondissement sa Paris an nginaranan saiya.
* An sarong primaryang eskwelahan na itinogdok ni Fritz Beblo sa Strasbourg-Neudorf igwa ngonyan kan saiyang pangaran.
* Honorary member kan Upper University Council sa Strasbourg.
* Nanggana kan Robert Schuman Prize
* Dakulang Opisyal kan Lehiyon nin Onra
* Opisyal kan Orden kan Puting Leon, 1924

== Pundasyon ==
Kada taon, an Louise Weiss Foundation nagtatao nin premyo sa kagsurat o sa institusyon na nagkontribwir nin pinakadakula sa pag-uswag kan siyensya nin katoninongan, an pagpapauswag kan relasyon nin tawo asin mga paghihingoa na makakatabang sa Europa.

== Toltolan ==
<references />
{{Tamboan}}

== Literatura ==
Florence Hervé : ''Frauengeschichten - Frauengesichter'', Vol. 4, trafo verlag 2003, 150 pp., may mga ilustrasyon,{{ISBN|3-89626-423-0}}

== Mga panluwas na sumpay ==

* [http://www.louise-weiss.org Biograpiya nin Pranses] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190802184533/http://www.louise-weiss.org/ |date=2019-08-02 }}
* [http://www.louise-weiss.org/le_musee.html An Louise Weiss Museum] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20191202101018/http://www.louise-weiss.org/le_musee.html |date=2019-12-02 }} sa Rohan Castle, Saverne
* Louise Weiss   
* Louise Weiss  
* L'Association des Journalistes Européens  nag-organisar kan Louise Weiss Prize para sa peryodismo sa Europa taon-taon poon kan 2005.
* Vicki Caron, [http://jwa.org/encyclopedia/article/weiss-louise Biograpiya ni Louise Weiss], Jewish Women Encyclopedia
[[Kategorya:1983 nagkagaradan]]
Louise Weissdaing kwadro Weiss kan 1980 Ipinangaki ( 1893-01-25 ) 25 Enero 1893 Arras, Pransya Nagadan 26 Mayo 1983 (1983-05-26) (nag-edad 90) Paris, Pransya Nasyu Pranses Mga Trabaho Pulitiko, peryodista asin parasurat Aram na para sa An pagigin sarong amay na pro-European feminist Mga magurang) Paul Louis Weiss Jeanne Félicie Javal Partedaryo Fanny Dombre-Coste (pinsan)
Si Louise Weiss (25 Enero 1893 – 26 Mayo 1983) sarong Pranses na awtor, peryodista, peministang, asin politiko sa Europa . Siya nominado para sa Nobel Peace Prize kan 1971 asin para sa Nobel Prize sa Literatura kan 1974 .  

 Buhay 
thumb| Weiss (sa enotan) kaiba an iba pang mga suffragette sa Bastille sa Paris kan 1935
Namundag sa Arras, Pas-de-Calais, si Louise Weiss gikan sa sarong pamilyang kosmopolitan kan Alsace . An saiyang ama, si Paul Louis Weiss (1867-1945), sarong inhenyero sa pagmimina, sarong midbid na Protestanteng Alsatian gikan sa La Petite-Pierre .  An mga apoon kan saiyang ina na Judio, si Jeanne Félicie Javal (1871-1956), nagpoon sa sadit na banwaan nin Alsacia na Seppois-le-Bas .  An saiyang lolo sa ina iyo si Louis Émile Javal . Sa paagi kan saiyang ina, siya an pamangkin ni Alice Weiller (née Javal) asin an pinsan ni Paul-Louis Weiller, an aking lalaki ni Alice asin Lazare Weiller . Saro sa saiyang mga tugang iyo si Jenny Aubry . Nagdakula siya sa Paris na may limang tugang, sinanay bilang paratukdo kontra sa kagustuhan kan saiyang pamilya, sarong paratukdo sa sarong sekondarya para sa arte asin tinawan nin degree gikan sa Oxford University . Poon 1914 sagkod 1918, nagtrabaho siya bilang sarong nars sa gera asin nagmukna nin sarong ospital sa Côtes-du-Nord . Poon 1918 sagkod 1934, siya an kagpublikar kan magasin, L'Europe nouvelle [ fr ] . Poon 1935 sagkod sa kapinunan kan Ikaduwang Gerang Pankinaban, siya nagkomiter kan saiyang sadiri sa pagboto kan mga kababaihan . Kan 1936, nagtindog siya para sa eleksyon sa parlamento kan Pransia, na nagdadalagan sa Ikalimang arrondissement kan Paris . Aktibo siya sa Pagtumang kan Pransia durante kan Gera. Sinabi niya na siya sarong miyembro kan Patriam Recuperare network; alagad, ini pormal na pinagnegaran kan mga miyembro kan network. Siya an pangenot na editor kan sekretong magasin, "Nouvelle République" poon 1942 sagkod 1944. Kan 1945, pigmukna niya an Institute for Polemology (pagsiyasat sa gera asin iriwal) kaiba si Gaston Bouthoul [ fr ]  sa London. [ <span title="This claim needs references to reliable sources. (October 2014)">citation needed</span> ] Nagbiyahe siya sa palibot kan Tahaw na Sirangan, Hapon, Tsina, Vietnam, Aprika, Kenya, Madagascar, Alaska, India, asin iba pa, naggibo nin mga dokumentaryong pelikula asin nagsurat nin mga istorya kan saiyang mga pagbiyahe. Kan 1975, dai siya nagin mapanggana nin duwang beses na nagprobar na makalaog sa Académie Française . Kan 1979, siya nagin Miyembro kan Parlamento Europeo para sa Partido Gaullista (ngonyan The Republicans ). 

Nagadan siya kan 26 Mayo 1983 sa Paris.

 Periyodista 
Durante kan Enot na Gerang Pankinaban, ipinublikar niya an saiyang enot na mga bareta sa prensa sa irarom nin alyas . Sa Paris, nakaolay niya an saiyang enot na mga namomotan, mga representante kan mga nasyon na naghihingoa para sa katalingkasan, arog ni Eduard Beneš, Tomáš Masaryk asin Milan Štefánik . Sa pag'oltan kan 1919 asin 1939, parati siyang nagbibiyahe pasiring sa Czechoslovakia . Kan 1918, pigtogdas niya an semanal na peryodiko, Europe nouvelle [ fr ] (Bagong Europa), na saiyang ipinublikar kan 1934. Si Thomas Mann, Gustav Stresemann, Rudolf Breitscheid asin Aristide Briand kabali sa saiyang mga kagsurat sa papel. Ilinadawan ni Louise Weiss an mga nagbukas kan dalan para sa pagsara kan relasyon Aleman-Pranses sa pag-ultanan kan mga Gerang Pankinaban bilang "mga peregrino nin katoninongan", asin inapod ninda an saindang importanteng katrabaho na "my good Louise". An Europa nangaturugan nin pagkasararo asin kan 1930, tinogdas niya an "Ecole de la Paix" (Eskwelahan nin Katoninongan), sarong pribadong institusyon para sa internasyonal na relasyon. Sa pagsakop kan mga Sosyalista Nasyonal sa Alemania, an posibilidad nin sarong pag-iriba natapos na.

 Aktibista sa karapatan kan mga kababaihan 
Kan 1934, pigmukna niya an asosasyon na Les femmes nouvelles (An Bagong Babae) kaiba si Cécile Brunsvicg, asin naghingoa siya para sa mas makusog na papel kan mga babae sa pampublikong buhay. Nagpartisipar siya sa mga kampanya para sa deretso kan mga kababaihan na magboto sa Pransya, nag-organisar nin mga pagboot kan mga suffragette, nagdemonstrar asin nakadena sa sarong ilaw sa tinampo sa Paris kaiba an ibang mga kababaihan. Kan 1935, siya dai nagin mapanggana sa pagdemanda laban sa "dai kakayahan kan mga babae na magboto" sa atubangan kan French Conseil d'État .

 Pulitiko 
Kan 1979, siya, sarong Gaullist, nagtindog bilang kandidato kan Rassemblement pour la République sa enot na eleksyon sa Europa kan 1979. Kan 17 Hulyo 1979, siya naelihir bilang sarong Pranses na Miyembro kan Parlamento Europeo (MEP) asin nagtukaw sa Partido Banwaan Europeo . Kan panahon kan enot na eleksyon, sa edad na 86, siya an pinakagurang na miyembro kan Parlamento asin kaya an pinakagurang na Miyembro kaini. Siya nagdanay na MEP asin Pinakagurang na Miyembro sagkod sa saiyang kagadanan, kan ika-26 nin Mayo 1983, sa edad na 90.

An mayor na edipisyo kan parlamento sa Strasbourg igwa kan saiyang pangaran.

 Louise Weiss Museum 
An sarong seksyon kan museo munisipal kan Saverne idinusay sa buhay asin gibo ni Louise Weiss. Ipinapahiling kaini an koleksyon nin 600 na mga bagay na saiyang ipinamana sa banwaan kan 1981 asin 1983, siring man an mga dokumentong makasaysayan na may relasyon sa saiyang karera.

 Mga gibo 

 Mga obrang politikal 

 La République Tchécoslovaque, 1919
 Milan Stefanik, Prague 1920

 Mga Biograpiya 

 Souvenirs d'une enfance républicaine, Paris, 1937
 Ce que femme veut, Paris, 1946
 Mémoires d'une Européenne, Paris 1968-1976

 Mga Nobela 

 Délivrance, Paris 1936
 La Marseillaise, Vol. I asin II Paris, 1945; Vol. III Paris 1947
 Sabine Legrand, Paris 1951
 Dernières Voluptés, Paris, 1979

 Mga obra sa teatro 

 Si Arthur o an mga kaogmahan sa paggadan sa sadiri
 Sigmaringen o the potentats du néant
 An recipiendaire
 La patronne
 Adaptation des Dernières Voluptés

 Mga libro sa pagbiyahe 

 L'or, le camion et la croix, Paris, 1949
 Le voyage enchanté, Paris, 1960
 Le Cachemire, Les Albums des Guides Bleus, Paris, 1955

 Sosyolohikal na essay 

 Lettre à un embryon, Paris 1973

 Arte, Arkeolohiya asin Osipon 

 Contes et légendes du Grand-Nord, Paris, 1957

 Mga Onra 

 An mayor na edipisyo kan Parlamento kan Europa sa Strasbourg igwa kan saiyang pangaran.
 Sarong tinampo sa ika-13 arrondissement sa Paris an nginaranan saiya.
 An sarong primaryang eskwelahan na itinogdok ni Fritz Beblo sa Strasbourg-Neudorf igwa ngonyan kan saiyang pangaran.
 Honorary member kan Upper University Council sa Strasbourg.
 Nanggana kan Robert Schuman Prize
 Dakulang Opisyal kan Lehiyon nin Onra
 Opisyal kan Orden kan Puting Leon, 1924

 Pundasyon 
Kada taon, an Louise Weiss Foundation nagtatao nin premyo sa kagsurat o sa institusyon na nagkontribwir nin pinakadakula sa pag-uswag kan siyensya nin katoninongan, an pagpapauswag kan relasyon nin tawo asin mga paghihingoa na makakatabang sa Europa.

 Toltolan 

 Literatura 
Florence Hervé : Frauengeschichten - Frauengesichter, Vol. 4, trafo verlag 2003, 150 pp., may mga ilustrasyon,

 Mga panluwas na sumpay 

 Biograpiya nin Pranses 
 An Louise Weiss Museum  sa Rohan Castle, Saverne
 Louise Weiss   
 Louise Weiss  
 L'Association des Journalistes Européens  nag-organisar kan Louise Weiss Prize para sa peryodismo sa Europa taon-taon poon kan 2005.
 Vicki Caron, Biograpiya ni Louise Weiss, Jewish Women Encyclopedia
Kategorya:1983 nagkagaradan