Naga (tinanom)
[[File:YosriPokokSena2.jpg|right|thumb|200px| An mga bunga kan tinanom na naga]]

An '''naga'''<ref> naga,[http://quod.lib.umich.edu/p/philamer/aqa2025.0001.001/250?rgn=full+text;view=image;q1=naga] Vocabulario de la lengua bicol.p. 249. Kinua 01-09-15 </ref> o '''narra''' sarong pantropikal na genus nin mga kahoy sa pamilyang Fabaceae. Kadaklan  kan mga pinagkukuanan nin pasagi' na gamit na gayo sa konstruksyon asin an kahoy kaini makunot, matagal, pino an supat. Angay na gayo ini sa paggibong mga mwebles arog kan lamesa, aparador, kabinet asin iba pa. Alagad, huli ta may katagasan, likay nanggad an pagpako igdi ta nagatak kun sala sa pakapako ta magisik bakong arog kan palo-tsina na malumoy.<ref>http://www.insights-philippines.de/narraeng.htm Kinua 18-9-126</ref><ref>https://hort.purdue.edu/newcrop/duke_energy/Pterocarpus_indicus.html Kinua 18-9-16</ref>

==Industriyal na gamit==

May pula asin puting narra. An salong kaini (tagok pag linugadan an ubak) ginagamit sa pagpapusog sa mga sabod, sa paggibong barnis asin iba pang gamit industriyal. An salong nagagamit man sa pagtugma o pagtina' asin saro' sa importanteng ingrediente sa paggibo nin olor.

==Medisinal na pakinabang==

Komo medisinal na tinanom, an naga nakakarahay sa  helang na diabetes, panlaban sa mga impeksyon, pampahale nin mga kulogo o mga bukol asin mga panaw, pampakulpa' sa kulog tulak dara nin pagregla, asin problema sa prostrate. Siring man ini nahugas sa anoman na mga toxin sa hawak. An ubak na dinokdok kaini ginagaga' man saka an likido iniinom; maray ini sa dysentery, sa pagbubugris. An tsa sa narra pambulong man daa sa amotol (leprosy), kalentura, rheumotoid arthritis. Nadiskubre man na an ginaga' kaini maray na inomon nin mga pasyenteng may HIV/AIDS  ta nabalik apetito ninda, nagigin normal an timbang, nalinig an kublit sa mga lugad-lugad; an mga gapo-gapo natipon sa bato asin butog natutunaw, natoltol pag'iihi, napakusog sa hawak laban sa sipon o kalentura.<ref>http://www.pchrd.dost.gov.ph/index.php/news/library-health-news/2057-narra-natures-immune-booster {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190125081323/http://www.pchrd.dost.gov.ph/index.php/news/library-health-news/2057-narra-natures-immune-booster |date=2019-01-25 }} Kinua 18-9-16</ref><ref>http://rullanamador.blogspot.com/2010/01/narra-pterocarpus-spp.html Kinua 18-9-16</ref><ref>http://newsflash.org/2003/05/si/si001568.htm {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190225073814/http://www.newsflash.org/2003/05/si/si001568.htm |date=2019-02-25 }} Kinua 18-916</ref> 

==Kataytayan nin ladawan==
<gallery>
Ladawan:Narrang palompong tinamboan.jpg|Palompong na narra tinamboan
Ladawan:Pterocarpus officinalis MHNT.BOT.2010.6.39.jpg|alt=pinong supat kan tabla|Pinong supat kan tabla
Ladawan:Pteroc indic 071125 1716 ipb.jpg|alt=marambongon na naga|Marambongon na naga
Ladawan:NarrA.jpg|alt=narra, nagtatâ|Narra, nagtatâ
Ladawan:PterocarpusMacrocarpus.jpg|alt=mga dahon asin burak|Mga dahon asin burak
Ladawan:Andaman padauk 10.JPG|alt=mga dalig sa poon kan naga|Mga dalig sa poon kan naga
Ladawan:Paduk01.jpg|alt=tabla kan naga|Tabla kan naga
Ladawan:Pterocarpus santalinus in Talakona forest, AP W IMG 8099.jpg|alt=sarong klaseng narra|Sarong klase nin narra
</gallery>

== Toltolan ==
{{reflist}}{{Saringsing}}
[[Kategorya:Mga tinanom sa Filipinas]]
[[Kategorya:Mga tinanom na medisinal|naga]]
An naga naga, Vocabulario de la lengua bicol.p. 249. Kinua 01-09-15  o narra sarong pantropikal na genus nin mga kahoy sa pamilyang Fabaceae. Kadaklan  kan mga pinagkukuanan nin pasagi' na gamit na gayo sa konstruksyon asin an kahoy kaini makunot, matagal, pino an supat. Angay na gayo ini sa paggibong mga mwebles arog kan lamesa, aparador, kabinet asin iba pa. Alagad, huli ta may katagasan, likay nanggad an pagpako igdi ta nagatak kun sala sa pakapako ta magisik bakong arog kan palo-tsina na malumoy.http://www.insights-philippines.de/narraeng.htm Kinua 18-9-126https://hort.purdue.edu/newcrop/duke_energy/Pterocarpus_indicus.html Kinua 18-9-16

Industriyal na gamit

May pula asin puting narra. An salong kaini (tagok pag linugadan an ubak) ginagamit sa pagpapusog sa mga sabod, sa paggibong barnis asin iba pang gamit industriyal. An salong nagagamit man sa pagtugma o pagtina' asin saro' sa importanteng ingrediente sa paggibo nin olor.

Medisinal na pakinabang

Komo medisinal na tinanom, an naga nakakarahay sa  helang na diabetes, panlaban sa mga impeksyon, pampahale nin mga kulogo o mga bukol asin mga panaw, pampakulpa' sa kulog tulak dara nin pagregla, asin problema sa prostrate. Siring man ini nahugas sa anoman na mga toxin sa hawak. An ubak na dinokdok kaini ginagaga' man saka an likido iniinom; maray ini sa dysentery, sa pagbubugris. An tsa sa narra pambulong man daa sa amotol (leprosy), kalentura, rheumotoid arthritis. Nadiskubre man na an ginaga' kaini maray na inomon nin mga pasyenteng may HIV/AIDS  ta nabalik apetito ninda, nagigin normal an timbang, nalinig an kublit sa mga lugad-lugad; an mga gapo-gapo natipon sa bato asin butog natutunaw, natoltol pag'iihi, napakusog sa hawak laban sa sipon o kalentura.http://www.pchrd.dost.gov.ph/index.php/news/library-health-news/2057-narra-natures-immune-booster  Kinua 18-9-16http://rullanamador.blogspot.com/2010/01/narra-pterocarpus-spp.html Kinua 18-9-16http://newsflash.org/2003/05/si/si001568.htm  Kinua 18-916 

Kataytayan nin ladawan

 Toltolan 

Kategorya:Mga tinanom sa Filipinas
naga