Baobhan sith

An '''baobhan sith''' (literal na "engkantong bruha" o "engkantong hag" sa Scottish Gaelic ) sarong babaeng [[Engkantada|engkanto]] sa osipon kan Scottish Highlands, dawa ngani igwa man sinda nin nagkapirang karakteristiko na kapareho kan [[Sukubo|succubus]] .  Sinda minalataw bilang magagayon na babae na nag-aakit sa saindang mga biktima bago sinda salakayon asin gadanon. <ref name="Briggs">{{Cite book|title=An Encyclopedia of Fairies|last=Briggs|first=Katharine|date=1976|publisher=[[Pantheon Books]]|isbn=0394409183|pages=16|author-link=Katharine Mary Briggs}}</ref>

== Osipon ==
Igwa nin kadakol na mga istorya manungod sa baobhan sith na may pankagabsan na tema nin mga paraayam na inaatake sa kaawagan sa banggi. Sa "an" osipon na isinurat ni Mackenzie, igwa nin apat na lalaki na nagduman sa pangangayam asin nagsirong para sa banggi sa sarong mapungaw na kalasag o payag. An saro sa mga lalaki nagtao nin musika mantang an iba nagpoon na magbayle. An mga lalaki nagpahayag nin kamawotan na magkaigwa nin mga kapadis na makakaibanan sa pagbayle, asin dai nahaloy pakatapos kaiyan apat na babae an naglaog sa kubo. Si Katharine Briggs nagsuherir na an baobhan sith dai nakadakop kan ikaapat na lalaki sa mga kabayo huli sa bakal na ginamit sa mga kabayo, an bakal sarong tradisyonal na pagkahuyang [[Engkantada|kan mga engkanto]] . 

Sa sarong kaparehong osipon an saro sa mga lalaki nakarisa na an mga babae igwa nin mga kuko nin usa imbes na mga bitis asin nagdulag sa sainda. Nagbalik siya kan sunod na aga tanganing mahiling na an ibang mga paraayam igwa nin "pinutol na mga tulak asin nakabukas an mga daghan". <ref name="Mackenzie">{{Cite book|title=Scottish Folklore and Folk Life|last=Mackenzie|first=Donald|date=1935|publisher=Blackie & Son Limited|pages=236–237}}</ref> <ref name="Watson">{{Cite journal|last=Watson|first=W. J.|title=Fairy Tales|date=1908–1909|publisher=Norman Macleod|pages=163–165}}</ref>

Sa ikatolong eskalon an mga paraayam nagpaili sa sarong kuweba. An lambang saro sa mga lalaki nagsabi na mawot niyang yaon duman an saiyang sadiring namomotan kan bangging idto, alagad an saro sa sainda, na an pangaran Macphee, na kaiba kan saiyang itom na ayam, nagsabi na mas gusto niyang magdanay sa harong an saiyang agom. Kan oras na idto, sarong grupo nin mga hoben na babae an naglaog sa kuweba, asin an mga lalaking nagmamawot kan saindang mga namomotan ginadan. Si Macphee protektado kan saiyang ayam na iyo an nagpalayas sa mga babae sa kuweba.  <ref>{{Cite book|title=Superstitions of the Highlands and Islands of Scotland|last=Campbell|first=John Gregorson|date=1900|publisher=James MacLehose and Sons|location=Glasgow|pages=112–116|author-link=John Gregorson Campbell}}</ref>

An sarong nag-uutro-utro na motibo sa mga istoryang ini iyo na an baobhan sith minalataw tulos pagkatapos na ipahayag kan mga paraayam an saindang kamawotan para sa babaeng kairiba. Ini konektado sa sarong tradisyonal na paniniwala kan mga taga-Scotland na kun an saro maggibo nin sarong kamawotan sa banggi na dai man naghahagad kan proteksion nin Dios, kun siring an kamawotan na iyan itatao sa sarong makatatakot na paagi. 

== Sa popular na kultura ==

* An baobhan sith nagluwas sa nagkapirang okasyon sa mga pantasya na trilohiya kan kagsurat na si Mark Chadbourn na ''The Age of Misrule'', ''The Dark Age'', asin ''Kingdom of the Serpent'' .
* An mga Baobhan sith nasambit sa serye ni Nicole Peeler na ''Tempest Rising'' .
* Nasambitan man sinda sa ''The Magician: The Secrets of the Immortal Nicholas Flamel'' ni Michael Scott.
* Nagluwas sinda sa ''Faerie Tale'' ni Raymond E. Feist kun saen sinda pigladawan bilang mga maraot na engkanto kan Unseelie Court, na (apwera sa saindang dakulang kagayunan) igwa nin makusog na nakakapukaw na mahika na ginagamit ninda tanganing piriton an mga lalaking nagsosolo sa mga suhay na lugar na sundan sinda sagkod sa saindang kagadanan.
* Si Cornelia Amiri iyo an kagsurat kan serye nin romansa na ''Dancing Vampire'' na may anom na nobela: ''Dance of the Vampires'', ''Vampire Highland Fling'', ''A Bonnie Vampire Dancer'', ''Vampire Waltz'', ''Valkyrie Vampire Sword Dancing'', asin ''Some Vampires Shimmy'' . An serye manungod sa pitong tugang na babae na baobhan sith asin an lambang libro nagtatampok nin manlaen-laen na tugang na babae mantang sinda namomoot.
* Si Desdemona, sarong Oriental na parabayle asin komandante kan hukbo kan Fae sa serye nin pantasya sa syudad na Scotland ni Amy Hoff ''na Caledonia'', sarong baobhan sith.
* Sa ''Night and Silence'', an ika-doseng installment kan seryeng October Daye ni Seanan McGuire, an bida inatake asin paorootrong kinagat kan sarong nagugutom na baobhan sith. Sa paglaladawan na ini, an sarong baobhan sith nakakaarog kan parehong itsura asin supernatural na mga kakayahan kan siisay man na an dugo saiyang kinakan kasuarin pa sana.
* An sarong baobhan sith minalataw bilang sarong kalaban sa ''Fighting Fantasy'' gamebook na " ''Vault of the Vampire'' ".
* Sa ''The Book of Life (nobelang Harkness)'' gikan sa ''All Souls Trilogy'', an baobhan sith sinasabing nainspirar ni Janet Gowdie, sarong Vampire-Witch hybrid asin aking babae kan tunay na putik na inaakusaran na bruha na si Isobel Gowdie asin sarong bampira na an pangaran Nickie-Ben.
* Sa mobile game ''na Fate/Grand Order'', an parakawat pwedeng mag-apod ki Fae Knight Tristan, na sa totoo lang sarong Baobhan Sith na tinawan kan pangaran asin awtoridad ni Tristan ni Morgan . Si Baobhan Sith naglataw bilang sarong Archer-Class asin Pretender-Class na surugoon.
* An karakter ni [[Scarlett Johansson]] sa Under the Skin pighuhuna na nakabasar sa alamat kan baobhan sith. <ref>{{Cite book|url=https://www.worldcat.org/oclc/1129690059|title=Warriors, witches, women : mythology's fiercest females|last=Hodges|first=Kate|date=2020|others=Harriet Lee-Merrion|isbn=978-1-78131-926-0|location=London|oclc=1129690059}}</ref>
* Sa ika-12 na season kan sikat na serye kan FX na American Horror Story, na may titulong “ AHS: Delicate ,” na nakabasar sa libro ni Danielle Valentine, ''Delicate Condition'', an pangenot na kalaban kan season sa kahurihurihi nabuyagyag na iyo an aktres na si Anna Victoria Alcott (na pigladawan ni Emma Roberts ) asin an pinakamarahay na pampublikista ( [[Kim Kardashian|Siobrayn]] Corray [[Kim Kardashian|Kardashian]] ), sarong siglo nang maraot asin mapagmaniobra na linalang. An nagkapirang elemento kan mitolohiya asin osipon kan Scottish Baobhan Sith garo baga nagsusuherir na siya nakabasar sa partikular na Scottish Mythological Being na ini. Lalo na ta an nagkapirang detalye maingat na hinabol sa kabilogan na istorya, arog kan berdeng sapatos na isinusulot kan mga babaeng nakasulot nin misteryosong maitom na gubing, an mga payo asin mga gubing na may barahibo nin uwak na saindang pig-aadornohan asin an manlaen-laen na kamawotan na saindang itinatao bilang karibay kan saindang tunay na gusto siring man an bagay na an “Corn” talagang “nangangahulugan na uwak”. Dawa ngani dai pa lubos na ipinaliwanag kun ano man nanggad si Siobhan, an istorya garo baga nagpaparisa na siya an madiklom na engkanto/demonyong succubus na midbid bilang Baobhan Sith o dawa paano inspirado saiya sa sarong paagi.

== Hilingon man ==

* [[Banshee]]
* Dames Blanches
* Babaeng Usa
* Glaistig
* Hulder
* Leanan sídhe
* Patasola
* [[Rusalka]]
* Samodiva
* Sayona
* Sundel Bolong
* Aicha Kandicha

== Toltolan ==
<references />
{{Tamboan}}
An baobhan sith (literal na "engkantong bruha" o "engkantong hag" sa Scottish Gaelic ) sarong babaeng engkanto sa osipon kan Scottish Highlands, dawa ngani igwa man sinda nin nagkapirang karakteristiko na kapareho kan succubus .  Sinda minalataw bilang magagayon na babae na nag-aakit sa saindang mga biktima bago sinda salakayon asin gadanon. 

 Osipon 
Igwa nin kadakol na mga istorya manungod sa baobhan sith na may pankagabsan na tema nin mga paraayam na inaatake sa kaawagan sa banggi. Sa "an" osipon na isinurat ni Mackenzie, igwa nin apat na lalaki na nagduman sa pangangayam asin nagsirong para sa banggi sa sarong mapungaw na kalasag o payag. An saro sa mga lalaki nagtao nin musika mantang an iba nagpoon na magbayle. An mga lalaki nagpahayag nin kamawotan na magkaigwa nin mga kapadis na makakaibanan sa pagbayle, asin dai nahaloy pakatapos kaiyan apat na babae an naglaog sa kubo. Si Katharine Briggs nagsuherir na an baobhan sith dai nakadakop kan ikaapat na lalaki sa mga kabayo huli sa bakal na ginamit sa mga kabayo, an bakal sarong tradisyonal na pagkahuyang kan mga engkanto . 

Sa sarong kaparehong osipon an saro sa mga lalaki nakarisa na an mga babae igwa nin mga kuko nin usa imbes na mga bitis asin nagdulag sa sainda. Nagbalik siya kan sunod na aga tanganing mahiling na an ibang mga paraayam igwa nin "pinutol na mga tulak asin nakabukas an mga daghan".  

Sa ikatolong eskalon an mga paraayam nagpaili sa sarong kuweba. An lambang saro sa mga lalaki nagsabi na mawot niyang yaon duman an saiyang sadiring namomotan kan bangging idto, alagad an saro sa sainda, na an pangaran Macphee, na kaiba kan saiyang itom na ayam, nagsabi na mas gusto niyang magdanay sa harong an saiyang agom. Kan oras na idto, sarong grupo nin mga hoben na babae an naglaog sa kuweba, asin an mga lalaking nagmamawot kan saindang mga namomotan ginadan. Si Macphee protektado kan saiyang ayam na iyo an nagpalayas sa mga babae sa kuweba.  

An sarong nag-uutro-utro na motibo sa mga istoryang ini iyo na an baobhan sith minalataw tulos pagkatapos na ipahayag kan mga paraayam an saindang kamawotan para sa babaeng kairiba. Ini konektado sa sarong tradisyonal na paniniwala kan mga taga-Scotland na kun an saro maggibo nin sarong kamawotan sa banggi na dai man naghahagad kan proteksion nin Dios, kun siring an kamawotan na iyan itatao sa sarong makatatakot na paagi. 

 Sa popular na kultura 

 An baobhan sith nagluwas sa nagkapirang okasyon sa mga pantasya na trilohiya kan kagsurat na si Mark Chadbourn na The Age of Misrule, The Dark Age, asin Kingdom of the Serpent .
 An mga Baobhan sith nasambit sa serye ni Nicole Peeler na Tempest Rising .
 Nasambitan man sinda sa The Magician: The Secrets of the Immortal Nicholas Flamel ni Michael Scott.
 Nagluwas sinda sa Faerie Tale ni Raymond E. Feist kun saen sinda pigladawan bilang mga maraot na engkanto kan Unseelie Court, na (apwera sa saindang dakulang kagayunan) igwa nin makusog na nakakapukaw na mahika na ginagamit ninda tanganing piriton an mga lalaking nagsosolo sa mga suhay na lugar na sundan sinda sagkod sa saindang kagadanan.
 Si Cornelia Amiri iyo an kagsurat kan serye nin romansa na Dancing Vampire na may anom na nobela: Dance of the Vampires, Vampire Highland Fling, A Bonnie Vampire Dancer, Vampire Waltz, Valkyrie Vampire Sword Dancing, asin Some Vampires Shimmy . An serye manungod sa pitong tugang na babae na baobhan sith asin an lambang libro nagtatampok nin manlaen-laen na tugang na babae mantang sinda namomoot.
 Si Desdemona, sarong Oriental na parabayle asin komandante kan hukbo kan Fae sa serye nin pantasya sa syudad na Scotland ni Amy Hoff na Caledonia, sarong baobhan sith.
 Sa Night and Silence, an ika-doseng installment kan seryeng October Daye ni Seanan McGuire, an bida inatake asin paorootrong kinagat kan sarong nagugutom na baobhan sith. Sa paglaladawan na ini, an sarong baobhan sith nakakaarog kan parehong itsura asin supernatural na mga kakayahan kan siisay man na an dugo saiyang kinakan kasuarin pa sana.
 An sarong baobhan sith minalataw bilang sarong kalaban sa Fighting Fantasy gamebook na " Vault of the Vampire ".
 Sa The Book of Life (nobelang Harkness) gikan sa All Souls Trilogy, an baobhan sith sinasabing nainspirar ni Janet Gowdie, sarong Vampire-Witch hybrid asin aking babae kan tunay na putik na inaakusaran na bruha na si Isobel Gowdie asin sarong bampira na an pangaran Nickie-Ben.
 Sa mobile game na Fate/Grand Order, an parakawat pwedeng mag-apod ki Fae Knight Tristan, na sa totoo lang sarong Baobhan Sith na tinawan kan pangaran asin awtoridad ni Tristan ni Morgan . Si Baobhan Sith naglataw bilang sarong Archer-Class asin Pretender-Class na surugoon.
 An karakter ni Scarlett Johansson sa Under the Skin pighuhuna na nakabasar sa alamat kan baobhan sith. 
 Sa ika-12 na season kan sikat na serye kan FX na American Horror Story, na may titulong “ AHS: Delicate ,” na nakabasar sa libro ni Danielle Valentine, Delicate Condition, an pangenot na kalaban kan season sa kahurihurihi nabuyagyag na iyo an aktres na si Anna Victoria Alcott (na pigladawan ni Emma Roberts ) asin an pinakamarahay na pampublikista ( Siobrayn Corray Kardashian ), sarong siglo nang maraot asin mapagmaniobra na linalang. An nagkapirang elemento kan mitolohiya asin osipon kan Scottish Baobhan Sith garo baga nagsusuherir na siya nakabasar sa partikular na Scottish Mythological Being na ini. Lalo na ta an nagkapirang detalye maingat na hinabol sa kabilogan na istorya, arog kan berdeng sapatos na isinusulot kan mga babaeng nakasulot nin misteryosong maitom na gubing, an mga payo asin mga gubing na may barahibo nin uwak na saindang pig-aadornohan asin an manlaen-laen na kamawotan na saindang itinatao bilang karibay kan saindang tunay na gusto siring man an bagay na an “Corn” talagang “nangangahulugan na uwak”. Dawa ngani dai pa lubos na ipinaliwanag kun ano man nanggad si Siobhan, an istorya garo baga nagpaparisa na siya an madiklom na engkanto/demonyong succubus na midbid bilang Baobhan Sith o dawa paano inspirado saiya sa sarong paagi.

 Hilingon man 

 Banshee
 Dames Blanches
 Babaeng Usa
 Glaistig
 Hulder
 Leanan sídhe
 Patasola
 Rusalka
 Samodiva
 Sayona
 Sundel Bolong
 Aicha Kandicha

 Toltolan