Fe del Mundo
{{Infobox tawo|name=Fe del Mundo|birth_name=Fé Primitiva del Mundo y Villanueva|image=National Scientist Dr. Fe Del Mundo.jpg|birth_date={{birth date|1911|11|27|df=yes}}<ref name="birth">{{cite web|url=http://rmaward.asia/awardees/del-mundo-fe|title=Del Mundo, Fe – The Ramon Magsaysay Award Foundation|accessdate=March 4, 2018|archive-date=January 5, 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230105130252/https://rmaward.asia/awardees/del-mundo-fe|dead-url=yes}}</ref>|birth_place=[[Manila]], [[Insular Government of the Philippine Islands|Philippine Islands]]|death_date={{death date and age|2011|8|7|1911|11|27|df=yes}}|death_place=[[Quezon City]], [[Philippines]]|nationality=[[Filipinos|Filipino]]|alma_mater=[[University of the Philippines Manila]]<br/>[[Boston University]]|other_names=|known_for=[[National Scientist of the Philippines]]|occupation=[[Pediatrics|Pediatrician]]}}

Si '''Fe Villanueva del Mundo''', [[:en:Order_of_Lakandula|OLD]] [[:en:National_Scientist_of_the_Philippines|ONS]] [[:en:Order_of_the_Golden_Heart|OGH]], (pingaki bilang '''Fe Primitiva del Mundo y Villanueva'''; Nobyembre 27, 1911 - Agosto 6, 2011) dating Filipina ''pediatrician'', nagtindog kan enot na hospital pang-aki sa Pilipinas. An saiyang mga enot na trabaho sa pediatrics sa Pilipinas habang nasa medikal na pagtatrabaho naglawig nin walong (8) dekada. Siya ginawadan nin mga onra internasyonal kasali an Ramon Magsaysay Award for Public Service kan 1977. Kan 1980, siya minidbid bilang National Scientist of the Philippines, asin kan 2010, siya ginawadan kan onra na Order of Lakandula.

== Biograpiya asin edukasyon ==
Si Del mundo ipinangaki sa 120 Cabildo Street sa distrito kan Intramuros, Manila kan Nobyembre 27, 1911. Saro sa walo (8) na aki nina Bernardo del Mundo asin Paz (nee Villanueva; d. 1925).<ref name=ActaPaediatrica>{{cite journal |last1=Kutzsche |first1=S. |title=The humanitarian legacy of Fe del Mundo (1911–2011) who shaped the modern child healthcare system in the Philippines|journal=[[Acta Paediatrica]]|date=2019|volume=108|issue=8|pages=1382–1384|doi=10.1111/apa.14842|pmid= 31077455|s2cid=149454689 }}</ref> An saindang harong kaatubangan kan Manila Cathedral. Si Bernardo sarong sikat na abogado na naghahali sa Marinduque na nagserbing sarong taon sa Philippine Assembly bilang represente kan probinsya kan Tayabas. Tulo (3) sa walo (8) niyang mga tugang nagadan habang aki pa. Samantalang an saiyang tugang na matua nagadan sa appendicitis kan ini 11-anyos palang. Ang pagkagdan kan saiyang matuang tugang, na gusto maging doktor para makatabang sa mga kapobrehan an  nagtaong kalayo ki del Mundo para magkua nin profession medical.

Kan 1926, si del Mundo naglaog sa UP College of Medicine, sa orihinal kaning kinamumugtakan sa University of the Philippines sa Manila. Nakua niya an saiyang degree kan 1933 bilang sarong valedictorian kan buong klase. Sa parehong taon naipasa niya ang eksaminasyon, nakua niya ang ikatolong ranggo. An saiyang eksperensiya sa iba-ibang klase nin problema sa salud kan mga aki sa mga probinsiya, lalo na sa Marinduque ang dahilan kun tano niya pinili maging espesyalista sa mga aki.

Pakatapos maggradwar sa [[Unibersidad kan Filipinas]], inalok siya ni [[presidente kan Filipinas|Presidente]] [[Manuel Quezon]] na magpadagos nin pag-adal sa [[Estados Unidos]]. Saro siya sa pinakainot na babaing estudyante sa bantog na [[Harvard Medical School]]<ref name=chua>{{cite web|last=Chua|first=Philip S.|title=Fe del Mundo, M.D.: At 94, still in the practice of Pediatrics|publisher=[[Manila Times|The Sunday Times Magazine]]|date=27 April 2003|url=http://www.feu-alumni.com/announcements/fdm.htm|access-date=26 December 2007|archive-date=4 March 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190304054332/http://www.feu-alumni.com/announcements/fdm.htm|dead-url=yes}}</ref>

=== Pagtindog kan Children's Medical Center ===
[[Ladawan:1957_CMC.jpg|too|thumb|An Children's Medical Center kan Pilipinas kan 1957]]
Dismayado sa mga pagkukulang sa mga pangangaipo sa pagtatrabaho sa pampublikong ospital, ginusto ni del Mundo na magpatindog nin sadiri niyang ospital na pang-aki. Sa huri, ibinenta niya an saiyang harong asin mga pansadiring pagrurugaring, asin ang nag-utang siya sa GSIS (Government Service Insurance System) para makapuon na makapagpagibo kan sadiri niyang ospital. An Children's Medical Center, na may sanggatos (100) na higdaan pang ospital, nakatindog sa [[Syudad nin Quezon|Quezon City]]. Kan 1957, ini an inot na pediatric hospital sa Pilipinas. An ospital napadakula kan 1966 sa paagi kan pagbuo kan Institute of Maternal and Child Health, an inot na arog kaning institusyon sa [[Asya]].
[[Ladawan:FDMMC.JPG|thumb|An Dr. Fe Del Mundo Medical Center (Children's Medical Center kan Pilipinas, itinindog kan 1957)]]
Kan 1958, ipinasa ni del Mundo an saiyang pagsasadiri kan ospital sa mga board of trustees.

== Huring parte kan buhay asin kagadanan ==
Si del Mundo aktibo man nanggad sa saiyang pagigin espesyalista sa mga aki dawa siya 90-anyos na. Kan Agosto 6, 2011, siya nagadan nin huli sa atake sa puso. Siya ilinubong sa Libingan ng mga Bayani.

== Mga gawad asin pagbisto ==
Kan 1980, si del Mundo dineklara bilang National Scientist of the Philippines, an enot na Filipinong babae na matawan kang gawad na ini.

Ang iba sa mga internasyonal na onra na naitao kay del Mundo iyo an Elizabeth Blackwell Award para sa kakaibang serbisyo s kapwa, ini itinao kan 1966 kan Hobart and William Smith Colleges, asin an Outstanding Pediatrician and Humanitarian kan International Pediatric Association kan 1977. Sa parehong taon kan 1977, si del Mundo ginawadan nin Ramon Magsaysay Award para sa serbisyo publiko.

Kan 2008, siya nakaresibe nin Blessed Teresa of Calcutta Award hali sa AY Foundation.

Kan Abril 22, 2010, and dating Presidente Gloria Macapagal-Arroyo ginawadan si del Mundo kanOrder of Lakandula na may ranggo ''Bayani,'' ini ginibu sa Malacañan Palace.

Siya man ginawadan nin Grand Collar kan Order of the Golden Heart Award ni Presidente Benigno Aquino III kan 2011.

Kan November 27, 2018, sarong Google Doodle ang ipinahiling para i-celebrar an ika-107 anyos na kamundagan ni del Mundo.

==Toltolan==
{{reflist}}
{{saringsing}}
[[Kategorya:Pages with unreviewed translations]]
[[Kategorya:Mga Filipinong siyentista]]
Si Fe Villanueva del Mundo, OLD ONS OGH, (pingaki bilang Fe Primitiva del Mundo y Villanueva; Nobyembre 27, 1911 - Agosto 6, 2011) dating Filipina pediatrician, nagtindog kan enot na hospital pang-aki sa Pilipinas. An saiyang mga enot na trabaho sa pediatrics sa Pilipinas habang nasa medikal na pagtatrabaho naglawig nin walong (8) dekada. Siya ginawadan nin mga onra internasyonal kasali an Ramon Magsaysay Award for Public Service kan 1977. Kan 1980, siya minidbid bilang National Scientist of the Philippines, asin kan 2010, siya ginawadan kan onra na Order of Lakandula.

 Biograpiya asin edukasyon 
Si Del mundo ipinangaki sa 120 Cabildo Street sa distrito kan Intramuros, Manila kan Nobyembre 27, 1911. Saro sa walo (8) na aki nina Bernardo del Mundo asin Paz (nee Villanueva; d. 1925). An saindang harong kaatubangan kan Manila Cathedral. Si Bernardo sarong sikat na abogado na naghahali sa Marinduque na nagserbing sarong taon sa Philippine Assembly bilang represente kan probinsya kan Tayabas. Tulo (3) sa walo (8) niyang mga tugang nagadan habang aki pa. Samantalang an saiyang tugang na matua nagadan sa appendicitis kan ini 11-anyos palang. Ang pagkagdan kan saiyang matuang tugang, na gusto maging doktor para makatabang sa mga kapobrehan an  nagtaong kalayo ki del Mundo para magkua nin profession medical.

Kan 1926, si del Mundo naglaog sa UP College of Medicine, sa orihinal kaning kinamumugtakan sa University of the Philippines sa Manila. Nakua niya an saiyang degree kan 1933 bilang sarong valedictorian kan buong klase. Sa parehong taon naipasa niya ang eksaminasyon, nakua niya ang ikatolong ranggo. An saiyang eksperensiya sa iba-ibang klase nin problema sa salud kan mga aki sa mga probinsiya, lalo na sa Marinduque ang dahilan kun tano niya pinili maging espesyalista sa mga aki.

Pakatapos maggradwar sa Unibersidad kan Filipinas, inalok siya ni Presidente Manuel Quezon na magpadagos nin pag-adal sa Estados Unidos. Saro siya sa pinakainot na babaing estudyante sa bantog na Harvard Medical School

 Pagtindog kan Children's Medical Center 
too|thumb|An Children's Medical Center kan Pilipinas kan 1957
Dismayado sa mga pagkukulang sa mga pangangaipo sa pagtatrabaho sa pampublikong ospital, ginusto ni del Mundo na magpatindog nin sadiri niyang ospital na pang-aki. Sa huri, ibinenta niya an saiyang harong asin mga pansadiring pagrurugaring, asin ang nag-utang siya sa GSIS (Government Service Insurance System) para makapuon na makapagpagibo kan sadiri niyang ospital. An Children's Medical Center, na may sanggatos (100) na higdaan pang ospital, nakatindog sa Quezon City. Kan 1957, ini an inot na pediatric hospital sa Pilipinas. An ospital napadakula kan 1966 sa paagi kan pagbuo kan Institute of Maternal and Child Health, an inot na arog kaning institusyon sa Asya.
thumb|An Dr. Fe Del Mundo Medical Center (Children's Medical Center kan Pilipinas, itinindog kan 1957)
Kan 1958, ipinasa ni del Mundo an saiyang pagsasadiri kan ospital sa mga board of trustees.

 Huring parte kan buhay asin kagadanan 
Si del Mundo aktibo man nanggad sa saiyang pagigin espesyalista sa mga aki dawa siya 90-anyos na. Kan Agosto 6, 2011, siya nagadan nin huli sa atake sa puso. Siya ilinubong sa Libingan ng mga Bayani.

 Mga gawad asin pagbisto 
Kan 1980, si del Mundo dineklara bilang National Scientist of the Philippines, an enot na Filipinong babae na matawan kang gawad na ini.

Ang iba sa mga internasyonal na onra na naitao kay del Mundo iyo an Elizabeth Blackwell Award para sa kakaibang serbisyo s kapwa, ini itinao kan 1966 kan Hobart and William Smith Colleges, asin an Outstanding Pediatrician and Humanitarian kan International Pediatric Association kan 1977. Sa parehong taon kan 1977, si del Mundo ginawadan nin Ramon Magsaysay Award para sa serbisyo publiko.

Kan 2008, siya nakaresibe nin Blessed Teresa of Calcutta Award hali sa AY Foundation.

Kan Abril 22, 2010, and dating Presidente Gloria Macapagal-Arroyo ginawadan si del Mundo kanOrder of Lakandula na may ranggo Bayani, ini ginibu sa Malacañan Palace.

Siya man ginawadan nin Grand Collar kan Order of the Golden Heart Award ni Presidente Benigno Aquino III kan 2011.

Kan November 27, 2018, sarong Google Doodle ang ipinahiling para i-celebrar an ika-107 anyos na kamundagan ni del Mundo.

Toltolan

Kategorya:Pages with unreviewed translations
Kategorya:Mga Filipinong siyentista