Magdalena Leones
{{Infobox person|name=Magdalena Leones|birth_date=Agosto 19, 1920|birth_place=Lubuagan, Kalinga|death_date=Hunyo 16, 2016|resting_place=Libingan ng mga Bayani|movement=|module={{Infobox military person
   |embed        = yes
   |allegiance   = {{flag|Estados Unidos|1912}}<br>{{flag|Filipinas|1936}}
   |battles      = [[Ikaduwang Gerang Pankinaban]]
   |website      = 
  }}}}
Si '''Magdalena Leones''' (Agosto 19, 1920 – Hunyo 16, 2016) iyo sarong Filipinang intelehenteng opisyal durante kan [[Ikaduwang Gerang Pankinaban]]. Siya an pinakaenot asin kasarosarong Asyano na nakaresibe nin Silver Star Medal para sa saiyang kontribusyon sa panahon nin giyera.<ref name="5 filipinas" /><ref name="Hall of valor 1">{{cite web|title=Magdalena Leones - Recipient -|url=https://valor.militarytimes.com/hero/88163|website=THE HALL OF VALOR PROJECT|publisher=Sightline Media Group|access-date=7 January 2021|language=en}}</ref><ref name="NBC 2">{{cite news|last1=Guillermo|first1=Emil|title=Magdalena Leones, Filipina WWII Silver Star Recipient Who Aided MacArthur, Dies in California|url=https://www.nbcnews.com/news/asian-america/magdalena-leones-filipina-wwii-silver-star-recepient-who-aided-macarthur-n603566|access-date=7 January 2021|work=NBC News|publisher=NBC Universal|language=en}}</ref><ref name="Philippine Veterans Office 3">{{cite web|title=Meet the Filipina Super Spy: Magdalena Leones|url=https://pvao.gov.ph/magdalena-leones/|website=Philippine Veterans Affairs Office|access-date=7 January 2021|language=en|date=4 July 2018|archive-date=10 January 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210110005238/https://pvao.gov.ph/magdalena-leones/|dead-url=yes}}</ref>

== Personal na buhay ==
Si Leones iyo namondag sa [[Lubuagan]] sa sarong pang-ebanghelyo na misyonaryo. Nagsirbe siya bilang sarong She served as a diyakonisa sa United Evangelical Church.<ref name="GMA news four">{{cite news|title=‘Lioness of PHL guerilla spies’ Maggie Leones to be buried with full honors|url=https://www.gmanetwork.com/news/lifestyle/content/573214/lioness-of-phl-guerilla-spies-maggie-leones-to-be-buried-with-full-honors/story/|access-date=7 January 2021|work=GMA News Online|date=11 July 2016|language=en}}</ref>

Si Leones iyo nagtatrabaho bilang sarong paratukdo asin nagpreparar bilang sarong madre kan uminabot an mga Hapones sa Filipinas.<ref name="Philippine Veterans Office 3" />

== Pakikipaglaban sa giyera ==
Kan an simbahan ninda nagin pamayong kwarterya kan batalyon, si Leones nagtabang sa pagbulong kan mga nalugadang soldado. Sa pagbagsak kan Bataan, dae siya suminuko sa rehimeng Hapones sagkod dagos na tuminago. Sa panahong ito, nag-adal siya nin lenggwaheng Nihongo.<ref name="GMA news four" /><ref name="Remembering valor 6">{{cite news|title=On July 4th: Remember acts of courage, uncommon valor|url=https://usa.inquirer.net/13616/july-4th-remember-acts-courage-uncommon-valor#:~:text=Leones%20died%20in%20her%20home,honors%20at%20the%20Heroes'%20Cemetery.|access-date=7 January 2021|work=INQUIRER.net USA|date=4 July 2018|language=en}}</ref><ref name="esquire 7">{{cite news|last1=Lazatin|first1=Hannah|title=An Upcoming Graphic Novel Tells the Tale of Magdalena Leones, a Spy and Guerilla Fighter|url=https://www.esquiremag.ph/long-reads/features/magdalena-leones-graphic-novels-a00308-20191124|access-date=7 January 2021|work=Esquiremag.ph|publisher=EsquireMag.ph|date=24 November 2019}}</ref>

Kan nakaluwas si Leones, saksi siya sa eksekusyon nin dae mababa sa 20 na kahubenan. Nagtulod ini saiya na bisitahon an mga banwaan ngarig maaraman kun papano siya makakatabang, maski ngani an pagbiyahe kaidto pirit na pigbabawalan. Sarong beses man siya nakaligtas nin buhay kan mga Filipinong nag-ebakwar gikan sa eksekusyon kan nakumbinsir niya an mga tropang Hapones na hale sinda sa sarong kasalan.<ref name="GMA news four" />

Dagos man nagpasiring si Leones sa [[Manila]] para bisitahon an saiyang mga kabisto sa misyonaryo na miyembro man kan resistensyat. Sa edad na 22 taon, nakaulay noiya si Colonel Russell Volckmann kan United States Armed Forces in the Philippines – North Luzon (USAFIP-NL) sagkod nag-uyon na magin sarong espesyal na ahente.<ref name="Philippine Veterans Office 3" /><ref name="GMA news four" /><ref name="5 filipinas">{{cite news|title=5 Filipino heroines who changed Philippine history|url=https://cnnphilippines.com/life/culture/2017/06/07/5-filipino-heroines.html|access-date=7 January 2021|work=CNN Philippines|publisher=Nine Media Corp.|language=en|accessdate=21 March 2021|archivedate=17 January 2021|archiveurl=https://web.archive.org/web/20210117220015/https://cnnphilippines.com/life/culture/2017/06/07/5-filipino-heroines.html}}</ref>

Si Leones nagkua asin nagdara nin intel, medikal na mga suplay asin parte nin radyo sa mga teritoryo asin checkpoint kan mga kalaban. Nagsirbe man siya bilang tagapalis sa tahaw nin mga parataram nin Ilokano asin Ingles. An saiyang koneksyon sa simbahan asin kaaraman sa Nihongo iyo bentahe niya sa pagbiyahe asin pagguno nin impormasyon.<ref name="GMA news four" /><ref name="Remembering valor 6" />

Pigkredito ki Leones an pag-identipikar nin mga barko kan kalaban na uminabot sa San Fernando, kaiba an mga kontento kaini asin mga respektibong kapitan. Siya an namayo sa pagpasabog nin mga eroplano kan Hapones sa [[Tuguegarao]]. Si Leones nag-ipon nin mga parte nin radyo asin nag-rekrut nin mga tekniko para sa saiyang konsistenteng komunikasyon ki  Heneral [[Douglas MacArthur|McArthur]], hasta sa pagbabalik niya sa Filipinas sagkod an pagreklamar kan Leyte.<ref name="GMA news four" /><ref name="esquire 7" /><ref>{{cite web|title=General MacArthur returns to the Philippines|url=https://www.history.com/this-day-in-history/macarthur-returns|website=HISTORY|publisher=A&E Television Networks, LLC.|access-date=7 January 2021|language=en}}</ref>

Si Leones iyo naaresto nin tolong beses kan mga Hapones sagkod nakakadulag man dagos. Sa saiyang huring pagkadakop, inagi niya sa mahimas na pakikulay an bantay niyang gwardya kaya siya nakadulag.<ref name="GMA news four" /><ref name="esquire 7" />

Si Leones pormal na buminali sa Philippine army bilang sarong korporal. Miyembero kan signal corps hasta tuminapos an giyera.<ref name="GMA news four" />

== Pagkatapos nin giyera ==
Si Leones nag-istar sa California kan 1969. Nagtrabaho siya sa Pacific Bell bilang sarong sekretarya asin tinago an saiyang mga ambag sa panahon nin giyera.<ref name="Remembering valor 6" /><ref name="east bay times 8">{{cite news|title=Filipina Silver Star winner, Richmond resident Magdalena Leones dies at 95|url=https://www.eastbaytimes.com/2016/06/17/filipina-silver-star-winner-richmond-resident-magdalena-leones-dies-at-95/|access-date=7 January 2021|work=East Bay Times|date=17 June 2016}}</ref>

An aki ni Leones naaraman an ambag kan saiyang ina sa giyera kan ini naggigibo kan saiyang research. An saiyang makuapo iyo sarong beses nagsurat dapit saiya bilang sarong heroe nin giyera pero dae nagtubod an paratukdo niya. Kaya pigdara kan saiyang makuapo an medalya niya para ipahiling na totoo an saiyang nasurat.<ref name="Remembering valor 6" />

== Pagkagadan ==
Si Leones iyo nagadan kan Hunyo 16, 2016 sa Richmond, California sa edad na 95 taon.<ref name="Remembering valor 6" />

An saiyang lawas iyo pigbalik sa Filipinas asin piglubong sa [[Libingan ng mga Bayani]] sa [[Taguig]].<ref name="NBC 2" /><ref name="Inquirer 9">{{cite news|last1=Nucum|first1=Jun|title=Filipina WWII US Silver Star recipient to rest at Libingan|url=https://globalnation.inquirer.net/140766/140766|access-date=7 January 2021|work=INQUIRER.net|date=8 July 2016|language=en}}</ref>

== Mga gawad ==

* Silver Star Medal<ref name="east bay times 8" />
* World War II Medal
* Resistance Movement Medal
* Philippine Liberation Medal
* Philippine Independence Ribbon<ref name="Remembering valor 6" /><ref name="awardszzzzzzzzzzzzzzz">{{cite web|title=Did You Know?|url=http://www.philippinessanfrancisco.org/news/5118/591/San-Francisco-s-Board-of-Supervisors-paid-tribute-and-issued-a-Certificate-of-Honor-in-memory-of-the-late-Corporal-Magdalena-Estoista-Leones/d,phildet/#:~:text=Leones%20be%20awarded%20the%20US,and%20the%20Philippine%20Independence%20Ribbon.|website=Philippine Consulate General in San Francisco|access-date=7 January 2021|language=en}}</ref>

== Toltolan ==
{{reflist}}
{{saringsing}}
Si Magdalena Leones (Agosto 19, 1920 – Hunyo 16, 2016) iyo sarong Filipinang intelehenteng opisyal durante kan Ikaduwang Gerang Pankinaban. Siya an pinakaenot asin kasarosarong Asyano na nakaresibe nin Silver Star Medal para sa saiyang kontribusyon sa panahon nin giyera.

 Personal na buhay 
Si Leones iyo namondag sa Lubuagan sa sarong pang-ebanghelyo na misyonaryo. Nagsirbe siya bilang sarong She served as a diyakonisa sa United Evangelical Church.

Si Leones iyo nagtatrabaho bilang sarong paratukdo asin nagpreparar bilang sarong madre kan uminabot an mga Hapones sa Filipinas.

 Pakikipaglaban sa giyera 
Kan an simbahan ninda nagin pamayong kwarterya kan batalyon, si Leones nagtabang sa pagbulong kan mga nalugadang soldado. Sa pagbagsak kan Bataan, dae siya suminuko sa rehimeng Hapones sagkod dagos na tuminago. Sa panahong ito, nag-adal siya nin lenggwaheng Nihongo.

Kan nakaluwas si Leones, saksi siya sa eksekusyon nin dae mababa sa 20 na kahubenan. Nagtulod ini saiya na bisitahon an mga banwaan ngarig maaraman kun papano siya makakatabang, maski ngani an pagbiyahe kaidto pirit na pigbabawalan. Sarong beses man siya nakaligtas nin buhay kan mga Filipinong nag-ebakwar gikan sa eksekusyon kan nakumbinsir niya an mga tropang Hapones na hale sinda sa sarong kasalan.

Dagos man nagpasiring si Leones sa Manila para bisitahon an saiyang mga kabisto sa misyonaryo na miyembro man kan resistensyat. Sa edad na 22 taon, nakaulay noiya si Colonel Russell Volckmann kan United States Armed Forces in the Philippines – North Luzon (USAFIP-NL) sagkod nag-uyon na magin sarong espesyal na ahente.

Si Leones nagkua asin nagdara nin intel, medikal na mga suplay asin parte nin radyo sa mga teritoryo asin checkpoint kan mga kalaban. Nagsirbe man siya bilang tagapalis sa tahaw nin mga parataram nin Ilokano asin Ingles. An saiyang koneksyon sa simbahan asin kaaraman sa Nihongo iyo bentahe niya sa pagbiyahe asin pagguno nin impormasyon.

Pigkredito ki Leones an pag-identipikar nin mga barko kan kalaban na uminabot sa San Fernando, kaiba an mga kontento kaini asin mga respektibong kapitan. Siya an namayo sa pagpasabog nin mga eroplano kan Hapones sa Tuguegarao. Si Leones nag-ipon nin mga parte nin radyo asin nag-rekrut nin mga tekniko para sa saiyang konsistenteng komunikasyon ki  Heneral McArthur, hasta sa pagbabalik niya sa Filipinas sagkod an pagreklamar kan Leyte.

Si Leones iyo naaresto nin tolong beses kan mga Hapones sagkod nakakadulag man dagos. Sa saiyang huring pagkadakop, inagi niya sa mahimas na pakikulay an bantay niyang gwardya kaya siya nakadulag.

Si Leones pormal na buminali sa Philippine army bilang sarong korporal. Miyembero kan signal corps hasta tuminapos an giyera.

 Pagkatapos nin giyera 
Si Leones nag-istar sa California kan 1969. Nagtrabaho siya sa Pacific Bell bilang sarong sekretarya asin tinago an saiyang mga ambag sa panahon nin giyera.

An aki ni Leones naaraman an ambag kan saiyang ina sa giyera kan ini naggigibo kan saiyang research. An saiyang makuapo iyo sarong beses nagsurat dapit saiya bilang sarong heroe nin giyera pero dae nagtubod an paratukdo niya. Kaya pigdara kan saiyang makuapo an medalya niya para ipahiling na totoo an saiyang nasurat.

 Pagkagadan 
Si Leones iyo nagadan kan Hunyo 16, 2016 sa Richmond, California sa edad na 95 taon.

An saiyang lawas iyo pigbalik sa Filipinas asin piglubong sa Libingan ng mga Bayani sa Taguig.

 Mga gawad 

 Silver Star Medal
 World War II Medal
 Resistance Movement Medal
 Philippine Liberation Medal
 Philippine Independence Ribbon

 Toltolan