Daniel Ortega
[[ladawan:Ortega Lula - ABr 28.07.20102225 (cropped).JPG|right|thumb|250px|Si Daniel Ortega]]
Si '''José Daniel Ortega Saavedra''' (Pakasayod sa Espanyol: [xoˈse̞ ðaˈnje̞l o̞rˈte̞ɣa saˈβe̞ðɾa]; namundag kan [[Nobyembre 11]], [[1945]]) sarong pulitiko asin rebolusyonaryo, na nagserbi bilang ika-83 na Presidente kan [[Nicaragua]], sarong pwesto na natutukawan niya pa poon  2007. Enot pa, siya nagserbi na komo ika-79ng presidente kan 1985 abot 1990, asin sa haros enterong buhay niya siya lider kan Sadinista Liberation Front (Frente Sandinista de Liberación Nacional o, FSLN). Bilang sarong sosyalista  sa pulitika, an mga polisya  niya sa gobyerno komo mga repormang makawala, iyo an napasunod sa kahiwasan kan nasyon Nicaragua. 

Namundag sa sarong pamilya nin mga trabahador, pagkani'ako pa siya may pagka'ongis na sa nagtutukaw na Presidente kaidto na iyo si Presidente Anastasio Somoza Debayle,na hinihiling kan kadaklan na sarong diktador. Si Ortega marasa pa ta nadamay sa patagong hiron na nakikitusay sa rehimen ni Somoza. Siya napa'ayon sa mga Sandinistas asin nagpaduman sa Cuba kun saen nag'adal kan panggerilyang pakikilaban sa goberynong Marxista-Leninista ni [[Fidel Castro]]. Kan an Nicaraguang Rebololusyon nakaasba na nagresulta sa pagkatalsik sa poder kan gobyerno Somoza kan 1979, si Ortega nagin kaapil sa namomoon na multipartidong Hunta Nasyonal nin Pagkasararo' asin ngapit naelinhir presidente, asin siya nagserbi poon 1985 sungdo' 1990 Kan panahon na idto, siya toriyok na Marxista-Leninista, kaya mga repormang makawala an saiyang ipinirit siring kan reporma sa daga, pagpawarak nin yaman asin programa sa literasiya. An mga siring na reporma nagraot sa mga interes ekonomiko kan Estados Unidos asin an administrasyon ni [[Ronald Reagan]] naghasi nin sarong maka-toong militia na inapod Contras ngane mabungkal an gobyerno ni Ortega.


Si Ortega nadaog ni [[Violeta Barrios de Chamorro]] sa eleksyon presidensyal kan 1990, alagad siya danay pang importanteng pigura sa pulitika oposisyon kan Nicaragua, asin luwayluway naghira sa pana'naw mala ta hale sa Marxistas-Leninista, siya pinagtotolod na an demokratikong sosyalismo. Siya duwang beses pang nagbungsod kan kandidatura na mayong inabtan sa eleksyon presidensyual, kan taon 1996 asin 2001, bago ginana naman an 2006 na eleksyon presidensyal. Kan yaon sa poder, siya nakiapil sa ibang kapwa sosyalista sa [[Latin Amerika]] arog ki [[Hugo Chavez]], an Presidente kan [[Benesuela]] asin ipig'ayon niya an Nicaragua sa Pag'iribang Bolivariano nin Amerika.<ref>[https://www.washingtonpost.com/world/the_americas/from-rebel-to-strongman-how-daniel-ortega-became-the-thing-he-fought-against/2018/08/24/117d000a-97fe-11e8-818b-e9b7348cd87d_story.html From rebel to strongman: How Daniel Ortega became the thing he fought against]</ref>

Sa sarong kontrobersyal na eleksyon kan Nobyembre, 2011, si Ortega iyo naman an liwat guminana asin ngonyan na Enero 11, 2012 siya pigproklamang presidente sa sarong bibong inagurasyon kun saen an amigo niyang si Hugo Chavez kan Venezuela asin si [[Mahmoud Ahmadinejad]] kan [[Iran]] yaon nag-atender.

==Mga panluwas na takod==
* http://www.lavozdelsandinismo.com/ La Voz del Sandinismo] 
*[http://www.presidencia.gob.ni/ Office of the President]
*[http://www.cidob.org/es/documentacion/biografias_lideres_politicos/america_central_y_caribe/nicaragua/daniel_ortega_saavedra Extended bio by CIDOB Foundation] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20121223130453/http://www.cidob.org/es/documentacion/biografias_lideres_politicos/america_central_y_caribe/nicaragua/daniel_ortega_saavedra |date=2012-12-23 }} (sa Espanyol) 
*[http://edition.cnn.com/SPECIALS/cold.war/episodes/18/interviews/ortega/ Daniel Ortega: Sandanista leader, Nicaraguan president] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080516231122/http://edition.cnn.com/SPECIALS/cold.war/episodes/18/interviews/ortega/ |date=2008-05-16 }} Sepytembre 1997
*[http://www.csmonitor.com/2005/0915/p01s04-woam.html?s=yaht Remember Daniel Ortega? He's back.] Seyembre 15, 2005
*[http://www.thefirstpost.co.uk/index.php?menuID=2&subID=1064 An old-school Ortega keeps the pink flag flying] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070929083523/http://www.thefirstpost.co.uk/index.php?menuID=2&subID=1064 |date=2007-09-29 }} Nobyembre 2, 2006
*[http://www.msnbc.msn.com/id/10927120 Leftward Tilt: Political Shift in Latin America] 2007
*[http://www.guardian.co.uk/world/2008/jun/24/2 Intellectuals condemn authoritarian Ortega] Hunyo 24, 2008
*[http://www.counterpunch.org/burbach02272009.html Et Tu, Daniel?: The Betrayal of the Sandinista Revolution] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090304121907/http://www.counterpunch.org/burbach02272009.html |date=2009-03-04 }} ki Roger Burbach, Marso 1, 2009

== Toltolan ==
{{reflist}}

{{stub}}
[[Kategorya: Mga Presidente sa Latin Amerika| Ortega, Daniel]]
[[Kategorya: Mga Sandinista sa Nicaragua]]
[[Kategorya: Mga Presidente kan Nicaragua]]
Si José Daniel Ortega Saavedra (Pakasayod sa Espanyol: [xoˈse̞ ðaˈnje̞l o̞rˈte̞ɣa saˈβe̞ðɾa]; namundag kan Nobyembre 11, 1945) sarong pulitiko asin rebolusyonaryo, na nagserbi bilang ika-83 na Presidente kan Nicaragua, sarong pwesto na natutukawan niya pa poon  2007. Enot pa, siya nagserbi na komo ika-79ng presidente kan 1985 abot 1990, asin sa haros enterong buhay niya siya lider kan Sadinista Liberation Front (Frente Sandinista de Liberación Nacional o, FSLN). Bilang sarong sosyalista  sa pulitika, an mga polisya  niya sa gobyerno komo mga repormang makawala, iyo an napasunod sa kahiwasan kan nasyon Nicaragua. 

Namundag sa sarong pamilya nin mga trabahador, pagkani'ako pa siya may pagka'ongis na sa nagtutukaw na Presidente kaidto na iyo si Presidente Anastasio Somoza Debayle,na hinihiling kan kadaklan na sarong diktador. Si Ortega marasa pa ta nadamay sa patagong hiron na nakikitusay sa rehimen ni Somoza. Siya napa'ayon sa mga Sandinistas asin nagpaduman sa Cuba kun saen nag'adal kan panggerilyang pakikilaban sa goberynong Marxista-Leninista ni Fidel Castro. Kan an Nicaraguang Rebololusyon nakaasba na nagresulta sa pagkatalsik sa poder kan gobyerno Somoza kan 1979, si Ortega nagin kaapil sa namomoon na multipartidong Hunta Nasyonal nin Pagkasararo' asin ngapit naelinhir presidente, asin siya nagserbi poon 1985 sungdo' 1990 Kan panahon na idto, siya toriyok na Marxista-Leninista, kaya mga repormang makawala an saiyang ipinirit siring kan reporma sa daga, pagpawarak nin yaman asin programa sa literasiya. An mga siring na reporma nagraot sa mga interes ekonomiko kan Estados Unidos asin an administrasyon ni Ronald Reagan naghasi nin sarong maka-toong militia na inapod Contras ngane mabungkal an gobyerno ni Ortega.

Si Ortega nadaog ni Violeta Barrios de Chamorro sa eleksyon presidensyal kan 1990, alagad siya danay pang importanteng pigura sa pulitika oposisyon kan Nicaragua, asin luwayluway naghira sa pana'naw mala ta hale sa Marxistas-Leninista, siya pinagtotolod na an demokratikong sosyalismo. Siya duwang beses pang nagbungsod kan kandidatura na mayong inabtan sa eleksyon presidensyual, kan taon 1996 asin 2001, bago ginana naman an 2006 na eleksyon presidensyal. Kan yaon sa poder, siya nakiapil sa ibang kapwa sosyalista sa Latin Amerika arog ki Hugo Chavez, an Presidente kan Benesuela asin ipig'ayon niya an Nicaragua sa Pag'iribang Bolivariano nin Amerika.From rebel to strongman: How Daniel Ortega became the thing he fought against

Sa sarong kontrobersyal na eleksyon kan Nobyembre, 2011, si Ortega iyo naman an liwat guminana asin ngonyan na Enero 11, 2012 siya pigproklamang presidente sa sarong bibong inagurasyon kun saen an amigo niyang si Hugo Chavez kan Venezuela asin si Mahmoud Ahmadinejad kan Iran yaon nag-atender.

Mga panluwas na takod
 http://www.lavozdelsandinismo.com/ La Voz del Sandinismo] 
Office of the President
Extended bio by CIDOB Foundation  (sa Espanyol) 
Daniel Ortega: Sandanista leader, Nicaraguan president  Sepytembre 1997
Remember Daniel Ortega? He's back. Seyembre 15, 2005
An old-school Ortega keeps the pink flag flying  Nobyembre 2, 2006
Leftward Tilt: Political Shift in Latin America 2007
Intellectuals condemn authoritarian Ortega Hunyo 24, 2008
Et Tu, Daniel?: The Betrayal of the Sandinista Revolution  ki Roger Burbach, Marso 1, 2009

 Toltolan 

 Ortega, Daniel
Kategorya: Mga Sandinista sa Nicaragua
Kategorya: Mga Presidente kan Nicaragua