Alamat na linalang
[[Ladawan:J.F.Bertuch-Fabelwesen2.JPG|thumb| Nagkapirang mitolohikong linalang gikan sa ''{{Lang|de|Bilderbuch für Kinder}}'' ( {{Literal na dakitaramon|''picture book for children''}}   ) sa pag'oltan kan 1790 asin 1822, ni Friedrich Justin Bertuch]]
An sarong '''maalamat na linalang''', na inaapod man na sarong '''mitolohikong linalang''', sarong klase nin pambihira o [[Sobrenatural|supernatural]] na linalang na ilinaladawan sa mga osipon (kaiba an mga mito asin osipon ) asin pwedeng itinampok sa mga istoryang makasaysayan bago an modernidad, alagad ini dai pa napatunayan sa siyensya.

Sa klasikal na panahon, an mga makangingirhat na linalang arog kan [[Cyclopes|Cyclops]] asin [[Minotaur]] minalataw sa mga osipon [[Heroe|na bayani]] tanganing raoton kan bida. An ibang mga linalang, arog kan unicorn, pig-aangkin sa mga istorya kan natural na kasaysayan kan manlaen-laen na iskolar kan suanoy na panahon. <ref name="Britannica2">{{Cite EB1911|wstitle=Unicorn|volume=27|last=Phillips|first=Catherine Beatrice|pages=581&ndash;582}}</ref> <ref name="Dundes1984">{{Cite book|url=https://archive.org/details/sacrednarrativer00dund|title=Sacred Narrative: Readings in the Theory of Mythology|last=Bascom|first=William|publisher=University of California Press|year=1984|isbn=9780520051928|editor-last=Alan Dundes|page=[https://archive.org/details/sacrednarrativer00dund/page/9 9]|quote=table.|url-access=registration}}</ref> <ref name="SimpsonRoud2000">{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=iTcdvd1iRXsC&q=myths|title=A Dictionary of English Folklore|last=Simpson|first=Jacqueline|last2=Roud|first2=Steve|publisher=Oxford University Press|year=2000|isbn=9780192100191|access-date=24 March 2013}}</ref> An ibang mga maalamat na linalang mga mestisong hayop .

An ibang mga maalamat na linalang nagpoon sa tradisyonal na mitolohiya asin pigtutubodan na tunay na mga linalang--halimbawa, [[Dragon|mga dragon]], griffin asin unicorn. An iba nakabasar sa tunay na mga engkwentro o salang mga istorya kan mga osipon kan mga biyahero, arog kan Vegetable Lamb of Tartary, sarong hayop na garo karnero na soboot nagdakula na nakagapos sa daga. <ref name="Large&Braggins">{{Cite book|url=https://archive.org/details/treeferns00mark/page/360|title=Tree Ferns|last=Large|first=Mark F.|last2=Braggins|first2=John E.|publisher=Timber Press, Incorporated|year=2004|isbn=978-0-88192-630-9|location=Portland, Oregon|page=[https://archive.org/details/treeferns00mark/page/360 360]|author-link2=John E. Braggins}}</ref>

An ibang mga hayop, arog kan gorilya, [[Kanggaru|kangaroo]], [[okapi]], dragon na Komodo, higanteng pusit, asin [[platypus]], pighuna na mitolohiko bago pa man ini nadiskobre kan siyensya. <ref>{{cite web|date=12 December 2020|title=Seven species that used to be cryptids|url=https://blogs.iu.edu/sciu/2020/12/12/seven-cryptids-species/|access-date=29 January 2025|website=IU Blogs}}</ref>

== Mga linalang ==
<div class="thumb tmulti tleft"><div class="thumbinner multiimageinner" style="width:312px;max-width:312px"><div class="trow"><div class="tsingle" style="width:159px;max-width:159px"><div class="thumbimage" style="height:209px;overflow:hidden">[[File:Statue_of_the_Minotaur_(Roman_copy_after_an_original_by_Myron)_at_the_National_Archaeological_Museum_of_Athens_on_3_April_2018.jpg|alt=|209x209px]]</div><div class="thumbcaption"> Sa klasikal na mitolohiya, an [[Minotaur|Minotauro]] nadaog kan eroe na [[Theseus|si Theseus]] .</div></div><div class="tsingle" style="width:149px;max-width:149px"><div class="thumbimage" style="height:209px;overflow:hidden">[[File:85-Oxford_1511_-_Unicorno.jpg|alt=|210x210px]]</div><div class="thumbcaption">[[Bestiary|An mga bestiary]] kan edad media kabali an mga mitolohikong hayop arog kan [[Monoceros (mythology)|monoceros]] (sa itaas) kaiba an mga tunay na hayop arog kan [[Bear|oso]] .</div></div></div></div></div>An manlaen-laen na mitolohikong mga hayop minalataw sa arte asin mga istorya kan panahon nin klasikal . Halimbawa, sa ''[[Odisea|Odyssey]]'', an mga makangingirhat na linalang kabali an [[Cyclopes|Cyclops]], [[Scylla]] asin [[Charybdis]] para sa eroe na si Odysseus na atubangon. An ibang mga osipon kabali si Medusa na nadaog ni Perseus, an (tawo/toro) na [[Minotaur]] na linaglag ni Theseus, asin an Hydra na ginadan ni Heracles, mantang si Aeneas nakikipaglaban sa mga harpies . An [[Mampak|mga halimaw]] na ini igwa nin pundamental na trabaho na pagdodoon kan kadakulaan kan [[Heroe|mga eroe]] na imbuelto. .<ref>{{cite web|last1=Delahoyde|first1=M.|last2=McCartney|first2=Katherine S.|title=Monsters in Classical Mythology|url=http://public.wsu.edu/~delahoyd/classical.monsters.html|publisher=Washington State University|access-date=6 January 2017|archive-date=20 November 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20181120052612/https://public.wsu.edu/~delahoyd/classical.monsters.html|dead-url=yes}}</ref><ref>Grimal, Pierre. The Dictionary of Classical Mythology. Blackwell Reference, 1986.</ref><ref>Sabin, Frances E. Classical Myths That Live Today. Silver Burdett Company, 1940.</ref>

An nagkapirang linalang kan klasikal na panahon, arog kan (kabayo/tawo) [[centaur]], [[Chimera (mitolohiya)|chimaera]], Triton asin an naglalayog na kabayo na Pegasus, makukua man sa arte kan India . Siring man, [[Sphinx|an mga sphinx]] minalataw bilang mga leon na may pakpak sa arte kan mga Indian asin sa Gamgam na Piasa kan Amerika del Norte. <ref>{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=dMI4rZuRs1MC&pg=PA68|title=Mythical Animals in Indian Art|last=Murthy|first=K. Krishna|publisher=Abhinav Publications|year=1985|isbn=978-0-391-03287-3|pages=68–69}}</ref> <ref>{{Cite book|title=Hindu Myths: A Sourcebook|last=O'Flaherty, Wendy|date=1975|publisher=Penguin}}</ref>

Sa arte kan edad media, an mga hayop, parehong totoo asin mitolohiko, igwa nin importanteng papel. Kabali digdi an mga pormang dekorasyon arog kan mga alahas kan edad media, na minsan an saindang mga tabay komplikadong magkasaralak. An mga porma nin hayop ginamit tanganing magdagdag nin katatawanan o kamahalan sa mga bagay. Sa arte kan mga Kristiyano, an mga hayop igwa nin simbolikong kahulugan, kun saen halimbawa an kordero nagsisimbolo ki Cristo, an salampati nagsisimbolo kan Espiritu Santo, asin an klasikal na griffin nagrerepresentar sa sarong bantay kan mga gadan. An mga bestiaryo kan edad media kabali an mga hayop ano man an biyolohikong realidad; an [[basilisk]] nagrerepresentar sa [[Diyablo|demonyo]], mantang an manticore nagsisimbolo nin sugot. <ref name="Met2">{{cite web|author1=Boehm, Barbara Drake|author2=Holcomb, Melanie|date=January 2012|orig-year=2001|title=Animals in Medieval Art|url=http://www.metmuseum.org/toah/hd/best/hd_best.htm|publisher=Metropolitan Museum of Art|access-date=5 January 2017}}</ref>

== Alegorya ==
[[Ladawan:Roof_detail,_dragon.jpg|thumb| Simbolikong kapangyarihan: sarong [[dragon]] sa Imperyal na Siyudad, Huế, Vietnam]]
An sarong trabaho kan mga mitolohikong hayop kan Edad Media iyo an alegoriya . An mga unicorn, halimbawa, ilinadawan bilang pambihirang karikas asin dai madakop sa tradisyonal na mga paagi.  : 127 Pigtutubodan na an solamenteng paagi tanganing madakop nin saro an hayop na ini iyo an pagdara nin sarong birhen pasiring sa istaran kaini. Dangan, an unicorn dapat na maglukso sa saiyang kublit asin magturog, na sa puntong iyan an sarong paraayam sa katapustapusi makakadakop kaini.  : 127 Sa lado nin simbolismo, an unicorn sarong metapora para ki Cristo. An mga unicorn nagrerepresentar kan ideya nin pagkainosente asin kadalisayan. Sa King James Bible, an Salmo 92:10 nagsasabi, "An sakuyang sungay ilalangkaw mo siring sa sungay nin sarong unicorn." Ini huli ta an mga paratradusir kan King James salang itrinadusir an tataramon na Hebreo na re'em bilang unicorn.  : 128 An mga huring bersyon tinatradusir ini bilang layas na baka.  An sadit na kadakulaan kan unicorn nagpapahiling kan kapakumbabaan ni Cristo. <ref name="Gravestock">Gravestock, Pamela. "Did Imaginary Animals Exist?" In ''The Mark of the Beast: The Medieval Bestiary in Art, Life, and Literature''. New York: Garland. 1999.</ref> : 128 

An saro pang komun na maalamat na linalang na nagserbi nin mga alegorikal na mga trabaho sa laog kan Edad Media iyo an [[dragon]] . An mga dragon pigmidbid sa mga halas, dawa ngani an saindang mga atributo pinakusog na gayo. An dragon dapat na mas dakula kisa sa gabos na iba pang hayop.  : 126 Pigtutubodan na an dragon mayo nin nakakadanyar na hilo alagad kaya niyang gadanon an ano man na kinugos kaini na dai nangangaipo nin hilo. An mga kasuratan sa Bibliya nagtataram manongod sa dragon sa pagsambit sa demonyo, asin ginamit ini tanganing iparisa an kasalan sa pankagabsan durante kan Edad Media.  : 126 An mga dragon sinasabing nag-erok sa mga lugar arog kan Ethiopia asin India, base sa ideya na igwa pirming init na yaon sa mga lugar na ini.  : 126 

An pisikal na detalye bako an sentral na pokus kan mga artista na naglaladawan kan siring na mga hayop, asin an mga bestiaryo kan edad media dai pig-isip bilang mga biolohikong kategorya. An mga linalang arog kan unicorn asin griffin dai pigkategorya sa sarong separadong "mitolohikal" na seksyon sa mga bestiary kan edad media,  : 124 nin huli ta an mga simbolikong implikasyon iyo an pangenot na importansya. An mga hayop na aram tang nag-eksister pigpresentar pa man giraray nin sarong pantasya na paagi. Minalataw na an relihiyoso asin moral na mga implikasyon kan mga hayop mas mahalaga nanggad kisa sa pagtugma nin sarong pisikal na pagkakaagid sa mga pagtradusir na ini. Si Nona C. Flores nagpapaliwanag, "Kan ikasampulong siglo, an mga artista orog na nabubugkos sa alegorikal na interpretasyon, asin binayaan an mga naturalistikong paglaladawan."  : 15 

== Hilingon man ==

* Bestiary
* [[Makatatakot na mga hayop]]
* Mga lista nin mga alamat na linalang
* Listahan kan mga maalamat na linalang sosog sa klase
* Listahan kan mga cryptid
* Bakong pisikal na bagay
* portal nin listahan

== Toltolan ==
<references />
{{Tamboan}}

== Mga panluwas na sumpay ==

* {{Commons category-inline|creatures}}
[[Kategorya:Pages with unreviewed translations]]
An sarong maalamat na linalang, na inaapod man na sarong mitolohikong linalang, sarong klase nin pambihira o supernatural na linalang na ilinaladawan sa mga osipon (kaiba an mga mito asin osipon ) asin pwedeng itinampok sa mga istoryang makasaysayan bago an modernidad, alagad ini dai pa napatunayan sa siyensya.

Sa klasikal na panahon, an mga makangingirhat na linalang arog kan Cyclops asin Minotaur minalataw sa mga osipon na bayani tanganing raoton kan bida. An ibang mga linalang, arog kan unicorn, pig-aangkin sa mga istorya kan natural na kasaysayan kan manlaen-laen na iskolar kan suanoy na panahon.    An ibang mga maalamat na linalang mga mestisong hayop .

An ibang mga maalamat na linalang nagpoon sa tradisyonal na mitolohiya asin pigtutubodan na tunay na mga linalang--halimbawa, mga dragon, griffin asin unicorn. An iba nakabasar sa tunay na mga engkwentro o salang mga istorya kan mga osipon kan mga biyahero, arog kan Vegetable Lamb of Tartary, sarong hayop na garo karnero na soboot nagdakula na nakagapos sa daga. 

An ibang mga hayop, arog kan gorilya, kangaroo, okapi, dragon na Komodo, higanteng pusit, asin platypus, pighuna na mitolohiko bago pa man ini nadiskobre kan siyensya. 

 Mga linalang 
alt=|209x209px Sa klasikal na mitolohiya, an Minotauro nadaog kan eroe na si Theseus .alt=|210x210pxAn mga bestiary kan edad media kabali an mga mitolohikong hayop arog kan monoceros (sa itaas) kaiba an mga tunay na hayop arog kan oso .An manlaen-laen na mitolohikong mga hayop minalataw sa arte asin mga istorya kan panahon nin klasikal . Halimbawa, sa Odyssey, an mga makangingirhat na linalang kabali an Cyclops, Scylla asin Charybdis para sa eroe na si Odysseus na atubangon. An ibang mga osipon kabali si Medusa na nadaog ni Perseus, an (tawo/toro) na Minotaur na linaglag ni Theseus, asin an Hydra na ginadan ni Heracles, mantang si Aeneas nakikipaglaban sa mga harpies . An mga halimaw na ini igwa nin pundamental na trabaho na pagdodoon kan kadakulaan kan mga eroe na imbuelto. .Grimal, Pierre. The Dictionary of Classical Mythology. Blackwell Reference, 1986.Sabin, Frances E. Classical Myths That Live Today. Silver Burdett Company, 1940.

An nagkapirang linalang kan klasikal na panahon, arog kan (kabayo/tawo) centaur, chimaera, Triton asin an naglalayog na kabayo na Pegasus, makukua man sa arte kan India . Siring man, an mga sphinx minalataw bilang mga leon na may pakpak sa arte kan mga Indian asin sa Gamgam na Piasa kan Amerika del Norte.  

Sa arte kan edad media, an mga hayop, parehong totoo asin mitolohiko, igwa nin importanteng papel. Kabali digdi an mga pormang dekorasyon arog kan mga alahas kan edad media, na minsan an saindang mga tabay komplikadong magkasaralak. An mga porma nin hayop ginamit tanganing magdagdag nin katatawanan o kamahalan sa mga bagay. Sa arte kan mga Kristiyano, an mga hayop igwa nin simbolikong kahulugan, kun saen halimbawa an kordero nagsisimbolo ki Cristo, an salampati nagsisimbolo kan Espiritu Santo, asin an klasikal na griffin nagrerepresentar sa sarong bantay kan mga gadan. An mga bestiaryo kan edad media kabali an mga hayop ano man an biyolohikong realidad; an basilisk nagrerepresentar sa demonyo, mantang an manticore nagsisimbolo nin sugot. 

 Alegorya 
thumb| Simbolikong kapangyarihan: sarong dragon sa Imperyal na Siyudad, Huế, Vietnam
An sarong trabaho kan mga mitolohikong hayop kan Edad Media iyo an alegoriya . An mga unicorn, halimbawa, ilinadawan bilang pambihirang karikas asin dai madakop sa tradisyonal na mga paagi.  : 127 Pigtutubodan na an solamenteng paagi tanganing madakop nin saro an hayop na ini iyo an pagdara nin sarong birhen pasiring sa istaran kaini. Dangan, an unicorn dapat na maglukso sa saiyang kublit asin magturog, na sa puntong iyan an sarong paraayam sa katapustapusi makakadakop kaini.  : 127 Sa lado nin simbolismo, an unicorn sarong metapora para ki Cristo. An mga unicorn nagrerepresentar kan ideya nin pagkainosente asin kadalisayan. Sa King James Bible, an Salmo 92:10 nagsasabi, "An sakuyang sungay ilalangkaw mo siring sa sungay nin sarong unicorn." Ini huli ta an mga paratradusir kan King James salang itrinadusir an tataramon na Hebreo na re'em bilang unicorn.  : 128 An mga huring bersyon tinatradusir ini bilang layas na baka.  An sadit na kadakulaan kan unicorn nagpapahiling kan kapakumbabaan ni Cristo. Gravestock, Pamela. "Did Imaginary Animals Exist?" In The Mark of the Beast: The Medieval Bestiary in Art, Life, and Literature. New York: Garland. 1999. : 128 

An saro pang komun na maalamat na linalang na nagserbi nin mga alegorikal na mga trabaho sa laog kan Edad Media iyo an dragon . An mga dragon pigmidbid sa mga halas, dawa ngani an saindang mga atributo pinakusog na gayo. An dragon dapat na mas dakula kisa sa gabos na iba pang hayop.  : 126 Pigtutubodan na an dragon mayo nin nakakadanyar na hilo alagad kaya niyang gadanon an ano man na kinugos kaini na dai nangangaipo nin hilo. An mga kasuratan sa Bibliya nagtataram manongod sa dragon sa pagsambit sa demonyo, asin ginamit ini tanganing iparisa an kasalan sa pankagabsan durante kan Edad Media.  : 126 An mga dragon sinasabing nag-erok sa mga lugar arog kan Ethiopia asin India, base sa ideya na igwa pirming init na yaon sa mga lugar na ini.  : 126 

An pisikal na detalye bako an sentral na pokus kan mga artista na naglaladawan kan siring na mga hayop, asin an mga bestiaryo kan edad media dai pig-isip bilang mga biolohikong kategorya. An mga linalang arog kan unicorn asin griffin dai pigkategorya sa sarong separadong "mitolohikal" na seksyon sa mga bestiary kan edad media,  : 124 nin huli ta an mga simbolikong implikasyon iyo an pangenot na importansya. An mga hayop na aram tang nag-eksister pigpresentar pa man giraray nin sarong pantasya na paagi. Minalataw na an relihiyoso asin moral na mga implikasyon kan mga hayop mas mahalaga nanggad kisa sa pagtugma nin sarong pisikal na pagkakaagid sa mga pagtradusir na ini. Si Nona C. Flores nagpapaliwanag, "Kan ikasampulong siglo, an mga artista orog na nabubugkos sa alegorikal na interpretasyon, asin binayaan an mga naturalistikong paglaladawan."  : 15 

 Hilingon man 

 Bestiary
 Makatatakot na mga hayop
 Mga lista nin mga alamat na linalang
 Listahan kan mga maalamat na linalang sosog sa klase
 Listahan kan mga cryptid
 Bakong pisikal na bagay
 portal nin listahan

 Toltolan 

 Mga panluwas na sumpay 

 
Kategorya:Pages with unreviewed translations