Mga epekto kan pagbabago kan klima sa biodibersidad kan mga pananom
An pagbabago sa klima iyo an ano man na mahalagang halawig na pagkaliwat sa linalaoman na arogan, baga man huli sa natural na pagkalaenlaen o bilang resulta kan aktibidad nin tawo. An mga kamugtakan sa palibot may mahalagang marhay na kabtang sa pagdigta sa pagpunsionar asin pagdistribwir nin mga tinanom, na nakikipagkombinar sa iba pang dahelan. An mga halawig na pagbabago sa mga  kamugtakan sa palibot na sa kagabsan inaapod na pagbabago sa  klima maaraman na nagkaigwa nin dakulaon na epekto sa presenteng mga ugale nin laen - laen na klase nin tinanom; An dugang pang mga epekto linalaoman sa ngapit.<ref name="SahneyBentonFalconLang 2010RainforestCollapse">{{Cite journal|author=Sahney, S., Benton, M.J. & Falcon-Lang, H.J.|year=2010|title=Rainforest collapse triggered Pennsylvanian tetrapod diversification in Euramerica|journal=Geology|doi=10.1130/G31182.1|volume=38|pages=1079–1082|issue=12}}</ref> Ihinula na an pagbabago sa klima magdadanay na saro sa mayor na mga drayber kan mga unibersidad sa ngapit.<ref>{{Cite journal|author=Dadamouny, M.A.|title=Trends of climate with rapid change in Sinai, Egypt|journal=Journal of Water and Climate Change|doi=10.2166/wcc.2015.215|volume=7|issue=2|pages=jwc2015215}}</ref><ref>{{Cite journal|title=Global biodiversity scenarios for the year 2100|journal=[[Science (journal)|Science]]|volume=287|issue=5459|pages=1770–4|doi=10.1126/science.287.5459.1770}}</ref> Sa presente pinoponan nin mga hiro-hiro nin tawo an ikaanom na mayor na pagpoho na naheling kan satong kinaban, na liniliwat an pagwaras asin pagkadakol kan mga tinanom.<ref name="Chapin III 234–242">{{Cite journal|author=Chapin III|title=Consequences of changing biodiversity|journal=Nature|volume=405|issue=6783|pages=234–242|doi=10.1038/35012241}}</ref>

== Kontekstong palaeo ==
[[Ladawan:Daintree_Rainforest.JPG|wala|thumb|304x304px| Kapanahunan sa Australia: An sarong sistema nin ekolohiya na midbid na dakula an pagkaolakit sa lugar na iyan sa dai pa sana nahahaloy na geolohikong panahon bilang resulta nin mga pagbabago sa kulmatika.]]
[[File:Last Glacial Maximum Vegetation Map.svg|link=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Last Glacial Maximum Vegetation Map.svg|wala|thumb|260x260px|Map of global vegetation distributions during the last [[:en:Glacial_maximum|glacial maximum]]]]
An Kinaban daing ontok na nagbabago an klima kan panahon poon pa kan enot na tumubo an mga tinanom. Kun ikokomparar sa presenteng aldaw, an historyang ini ibinilang an Kinaban na mas malipot, mas mainit, mas mara asin mas basa, asin CO2(carbon dioxide) mas halangkaw sagkod mas hababa.<ref>Dunlop, M., & Brown, P.R. (2008) Implications of climate change for Australia’s National Reserve System: A preliminary assessment. Report to the Department of Climate Change, February 2008. Department of Climate Change, Canberra, Australia</ref> An mga pagbabagong ini mahihiling sa daing ontok na pagbago nin mga tinanom, halimbawa an mga komunidad nin kadlagan na nagdodominar sa kadaklan na lugar sa mga panahon nin pag - oltanan, asin mamasitas na mga komunidad na nagdodominar durante kan mga panahon nin gradwal. Ipinaheling na an nakaaging pagliliwat sa kulminasyon nagin mayor na drayber kan mga proseso nin pagbanabana asin pagpoho.<ref name="SahneyBentonFalconLang 2010RainforestCollapse"/> An pinakamidbid na halimbawa kaini iyo an Carboniferus Rainforst CollapSe na nangyari 350 milyones na taon na an nakaagi. An pangyayaring ini nagpabagsak sa populasyon nin mga ampibia asin nagpahiro sa ebolusyon nin mga reptilia.

== Modernong konteksto ==
Igwa nin dakulang interes asin pagsiyasat sa presente na nakasentro sa pangyayari nin bago pa sanang antropograpikong mga pagbabago sa klima, o pag - init kan globo. An pokus iyo an pagmidbid sa presenteng mga epekto nin klima na binabago an biodibersidad, asin paghula kan mga epektong ini sa ngapit.

Kabale sa pagbago kan mga pagkakalaen sa klima na may koneksion sa pagpunsionar asin pagdistribwir nin mga tinanom an nag - oorog na mga konsentrasyon sa CO2, nag - oorog na panglobong temperatura, pagbabago sa presipitasyon, asin liniwat na mga pagbabago  sa mga arogan nin "grabeng" panahon na arog baga nin mga buhawi, kalayo o bagyo. Manlaenlaen na klase nin pagdistribwir an ibinunga kan laen - laen na modelo nin pagbabago sa bioklimatiko.<ref>W. Thuiller et al., Nature 430, 10.1038/nature02716(2004).</ref>

Huli ta an indibiduwal na mga tinanom asin kun siring mga klase daing ibang magigibo kundi magpunsionar sa pisilohikong paagi, asin mapangganang taposon an saindang mga siklo nin buhay sa irarom nin espesipikong mga kamugtakan sa palibot (dating nasa irarom kan mga ini), an mga pagbabago sa klima posibleng magkaigwa nin dakulang mga epekto sa mga tinanom poon sa sokol kan indibiduwal sagkod sa sokol kan ekolohiya o biomya.

=== Mga epekto kan CO2 ===
[[Ladawan:Mauna_Loa_CO2_monthly_mean_concentration.svg|too|thumb|280x280px|An dai pa sana nahahaloy na mga pag - oswag sa atmosperang CO2.]]
Padagos na nagdadakul an konsentrasyon nin CO2 sa laog nin labing duwang siglo. An mga pag - oswag sa atmosperang CO2 nakakaapektar sa kun paano an mga tinanom magtalubo, na nagreresulta sa pagdakol kan tubig sa tinanom nagkakaipo nin pagigin episiente, mas dakol na kapasidad sa pagtalubo asin pag - oswag.<ref>Steffen, W. & Canadell, P. (2005). ‘Carbon Dioxide Fertilisation and Climate Change Policy.’ 33 pp. Australian Greenhouse Office, Department of Environment and Heritage: Canberra</ref> An nag - orog na CO2 naimbuelto sa "paghibog nin mga tinanom" na nakaaapektar sa estruktura asin pagpunsionar kan komunidad nin mga pananom.<ref>{{Cite journal|title=Vegetation thickening in an ecological perspective: significance to national greenhouse gas inventories|journal=Environmental Science & Policy|volume=4|issue=2–3|pages=59–72|year=2001|doi=10.1016/S1462-9011(00)00109-X}}</ref> Depende sa palibot, igwa nin manlaenlaen na reaksion sa halangkaw na atmosperang CO2 sa pag - oltanan nin mayor na "mga klase nin tanom, arog baga kan C3 asin C4 tinanom, o mas kadikit na klase nin kahoy; na igwa nin potensial sa iba pang bagay na liwaton an kompetisyon kan mga grupong ini.<ref>{{Cite journal|title=Does global change increase the success of biological invaders?|journal=Trends Ecol. Evol.|volume=14|issue=4|pages=135–9|doi=10.1016/S0169-5347(98)01554-7}}</ref> An nag - orog na CO2 puede man na sumagkod sa pag - orog kan Carbon: Nitrogen proporsion sa mga dahon nin mga tinanom o sa iba pang aspekto nin chemistry sa dahon, na posibleng magriribay nin herbivore na nutrisyon. <ref>{{Cite journal|title=Enhanced CO<sub>2</sub> alters the relationship between photosynthesis and defence in cyanogenic ''Eucalyptus cladocalyx F. Muell.''|journal=Plant Cell Environ.|volume=21|pages=12–22|year=1998|doi=10.1046/j.1365-3040.1998.00258.x}}</ref> Ipinapaheling kan mga pagsiyasat na an dobleng mga konsentrasyon nin CO2 magpapaheling nin pagdakol nin pagtalubo sa C3 na tinanom alagad bakong sa C4 na mga tiananom.<ref>{{Cite journal|title=Photosynthesis of C3 and C4 Species in Response to Increased CO 2 Concentration and Drought Stress|journal=HAYATI Journal of Biosciences|volume=12|issue=4|pages=131–138|doi=10.1016/s1978-3019(16)30340-0}}</ref> Minsan siring, ipinaheheling man na an mga tinanom na C4 mas kayang magpadagos sa panahon na tigmara kisa mga tanom na C3.

==== Mga epekto nin temperatura ====
[[Ladawan:2005_surface_temperature_anomaly.jpg|too|thumb|200x200px|An lakop sa globong taonan na temperatura kan 2005, na konektado sa 1951-1980 nangangahulogan]]
An mga pag - oswag sa temperatura ilinalangkaw an rikas nin dakol na pisiolohikong proseso arog baga kan photosynthesis sa mga tinanom, sagkod sa itaas, depende sa klase nin tinanom. An mga pag - oswag na ini sa photosynthesis asin iba pang mga prosesong pisiolohiko pinahihiro nin nag - oorog na kemikal na mga reaksion asin biyong pagdakol nin entusiastikong mga produksion para sa kada 10&nbsp;°C pagdakol nin temperatura.<ref>{{Cite journal|last1=Wolfenden|first1=Richard|last2=Snider|first2=Mark|last3=Ridgway|first3=Caroline|last4=Miller|first4=Brian|title=The Temperature Dependence of Enzyme Rate Enhancements|journal=Journal of the American Chemical Society|volume=121|issue=32|pages=7419–7420|doi=10.1021/ja991280p|year=1999}}</ref>  An grabeng temperatura puedeng makadanyar kun lampas na sa pisyolohikong mga limitasyon nin sarong tinanom na pag - abot nin panahon maresulta sa mas halangkaw na kabilangan nin mga desikasyon.

An sarong komun na teoriya nin mga sientista iyo na pag mas mainit an lugar, mas halangkaw an pagkalaenlaen kan tinanom. An teoriyang ini maririsa sa natural na kapalibotan, na kun saen an mas halangkaw na klase nin tanom parateng manonompongan sa nagkapirang latitudes (na sa parate may kaibang espesipikong klimang temperatura).<ref>{{Cite journal|title=Climate, energy and diversity|journal=Proceedings of the Royal Society B: Biological Sciences|volume=273|issue=1599|pages=2257–2266|doi=10.1098/rspb.2006.3545|year=2006}}</ref>

==== Mga epekto nin tubig ====
[[Ladawan:US_precipitation_trends.gif|wala|thumb|238x238px|May dalagan nin pag - andam sa Estados Unidos, poon kan panahon nin 1901-2005. Sa nagkapirang lugar an oran nag - oran kan nakaaging siglo, mantang an nagkapirang lugar naalang.]]
Mantang an suplay nin tubig mahalagang marhay sa pagtalubo nin tinanom, iyan may pangenot na kabtang sa pagdeterminar sa pagwaras nin mga tinanom. An mga pagbabago sa presipitasyon ihinula na bakong gayong pabarobago kisa sa temperatura asin mas laen - laen sa pag - oltanan nin mga rehion, na may mga prediksion na an nagkapirang lugar magigin matubig na maray, asin an nagkapira mas alang.<ref>{{Cite web|title=National Climate Assessment}}</ref> An pagliliwat sa pagkaigwa nin tubig magpapaheling nin direktang korelasyon sa rikas nin pagtalubo asin paguswag kan mga klase nin tinanom sa rehion na iyan.

Mantang daing pagliwatliwat, an mas makosog na pag - oran nin tubig magkakaigwa nin direktang epekto sa alumaad kan daga sa sarong lugar. An pag - ina sa alumaad kan daga magkakaigwa nin negatibong epekto sa pagtalubo kan tinanom, na binabago an dinamikong sistema sa ekolohiya sa kabilogan. An mga tinanom nagsasarig bako sanang sa total na oran durante kan panahon nin pagtalubo, kundi pati sa kosog asin kadakulaan kan kada pag - oran.<ref>{{Cite journal|author=Porporato|title=Soil Water Balance and Ecosystem Response to Climate Change|journal=The American Naturalist|volume=164|issue=5|pages=625–632|doi=10.1086/424970}}</ref>

==== Pankagabsan na mga epekto ====
An pagkakalain - lain sa istaran dai ibinubulag, kundi paglaban sa iba pang mga panggigipit arog kan pagkaraot kan istaran, pagkawara nin istaran, asin pag - introdusir nin mga klase na puwedeng makaraot. Isinusuherir na an ibang drayber na ini nin pagliliwat sa biodibersidad mahiro na may pag uyon sa klima tanganing dugangan an impluwensia sa mga klase tanganing mabuhay. Mantang nadadagdagan an mga pagbabagong ini, an satong pankagabsan na sistema nin ekolohiya ihinula na magigin laen na marhay kesa pagheling kaiyan ngonyan.

== An direktang mga epekto nin pagbago sa klima ==

=== Mga pagbabago sa pagdistribwir ===
[[Ladawan:Alpineplantssweden.jpg|wala|thumb|200x200px|An puon nin Pine tree na nagrerepresentar sa sarong halangkaw na kahoy na 105 metros an langkaw sa peryodo kan 1915-1974. Nipfjːllet, Sweden]]
Kun an mga dahelan kan pagbabago sa klima arog baga kan temperatura asin presipitasyon maliliwat sa sarong rehiyon na lihis pa kaya kan sarong klase plastipiko kun siring an mga pagbabago kan mga klase dai maiiwasan. Igwa na nin ebidensia na an mga klase nin tinanom nagbabago kan saindang mga ranggo sa kalangkawan asin latitud bilang reaksion sa pagbago nin rehiyonal na mga klima.<ref name="Parmesan03">{{Cite journal|title=A globally coherent fingerprint of climate change impacts across natural systems|journal=Nature|volume=421|issue=6918|pages=37–42|date=January 2003|pmid=12511946|doi=10.1038/nature01286}}</ref><ref name="Walther02">{{Cite journal|title=Ecological responses to recent climate change|journal=Nature|volume=416|issue=6879|pages=389–95|date=March 2002|pmid=11919621|doi=10.1038/416389a}}</ref> Pero depisil ihula kun paano mababago an mga espesya bilang simbag sa klima asin ibubulag an mga pagbabagong ini sa gabos na iba pang pagbabago sa palibot na arog baga nin eutropikasyon, oran na may asido asin pagkaraot kan istaran.<ref>{{Cite journal|title=Going against the flow: potential mechanisms for unexpected downslope range shifts in a warming climate|journal=Ecography|volume=33|pages=295–303|doi=10.1111/j.1600-0587.2010.06279.x}}</ref><ref>{{Cite journal|title=Some poleward movement of British native vascular plants is occurring, but the fingerprint of climate change is not evident|journal=PeerJ|volume=1|issue=e77|pages=e77|doi=10.7717/peerj.77|pmid=23734340}}</ref><ref>{{Cite journal|title=Historical changes in the distributions of invasive and endemic marine invertebrates are contrary to global warming predictions: the effects of decadal climate oscillations|journal=Journal of Biogeography|volume=37|issue=3|pages=423–431|doi=10.1111/j.1365-2699.2009.02218.x}}</ref>

Kun ikokomparar sa ibinaretang kabilangan nin mga klase nin tinanom sa nakaaging mga pagbalyo, an marikas na pagbabago sa presenteng panahon igwa nin potensial sa bako sanang pagdistribwir nin bagong mga espesya, kundi nagtatao man nin dakol na klase na dai kayang sunodon an klima kun sain sinda ibinabagay.<ref>{{Cite journal|title=Range shifts and adaptive responses to Quaternary climate change|journal=Science|volume=292|issue=5517|pages=673–9|doi=10.1126/science.292.5517.673}}</ref> An mga kamugtakan sa palibot na hinahagad nin nagkapirang klase, arog baga kan mga nasa alpine na rehion tibaad biyo nang mawara. An resulta kan mga pagbabagong ini posibleng marhay na magparikas sa padagos na pagkapara.<ref>{{Cite journal|title=Extinction risk from climate change|journal=Nature|volume=427|issue=6970|pages=145–8|doi=10.1038/nature02121}}</ref> An pakikibagay sa bagong mga kamugtakan puede man na magin mahalagang marhay sa reaksion nin mga tinanom.<ref>{{Cite journal|title=Running to stand still: adaptation and the response of plants to rapid climate change|journal=Ecol. Lett.|volume=8|issue=9|pages=1010–20|year=2005|doi=10.1111/j.1461-0248.2005.00796.x}}</ref>

Minsan siring, bakong pasil an prediksion sa pagkapara kan mga klase nin tinanom. Halimbawa, an mga pangyayari hale sa nagkapirang panahon nin marikas na pagbago sa kulminasyon kan nakaagi nagpapahiling nin kadikit na klase nin pagkapara sa nagkapirang rehion.<ref>{{Cite journal|title=Forecasting the effects of global warming on biodiversity|journal=BioScience|volume=57|issue=3|pages=227–36|doi=10.1641/B570306}}</ref> An kaaraman kun paano an mga klase puedeng makibagay o magdanay sa atubangan nin marikas na pagbabago limitado pa man giraray.

An mga pagbabago sa pagigin angay nin sarong istaran para sa mga klase nagmamaneho nin pagdistribwir nin mga pagbabago bako sanang paagi nin pagbago kan lugar na puedeng konsintihon nin mga klase, kundi kun gurano iyan kaepektibong pakikipagdaogan sa ibang tinanom sa laog kan lugar na ini. Kun siring, an mga pagbabago sa komposisyon nin komunidad linalaoman man na resulta nin pagbabago sa klima.

=== Pagbabago sa siklo nin buhay (penolohiya) ===
An panahon nin mga penolohiyang pangyayari sa pananom arog baga kan pamumurak parateng konektado sa mga pagkakalaen sa palibot na arog baga kan temperatura. Kun siring an nagbabagong mga kamugtakan linalaoman na magiya sa mga pagbabago sa mga pangyayari sa buhay, asin an mga ini irinekord para sa dakol na klase nin tinanom.<ref name="Parmesan03"/> An mga pagbabagong ini may potensial na gumiya sa pagbabago sa pag - oltanan nin mga klase, o liwaton an kompetisyon sa pag - oltanan nin mga tinanom. Halimbawa, nagbago an mga panahon sa mga tanom na Britano, na nagreresulta sa taonan na mga tinanom na nagbobolos nin mas amay kisa sa mga perenyal, asin an mga tinanom na napopolbos nin mas amay kisa sa mga tinanom na pinapaanom nin doros; May potensial na mga resulta sa ekolohiya.<ref>{{Cite journal|date=May 2002|title=Rapid changes in flowering time in British plants|journal=Science|volume=296|issue=5573|pages=1689–91|doi=10.1126/science.1071617|pmid=12040195}}</ref> An bago pa sanang ipublikar na pag - adal naggamit nin impormasyon na isinurat kan parasurat asin naturalistang si Henry David Thoreau tanganing patunayan an mga epekto nin klima sa penolohiya nin nagkapirang klase sa lugar nin Concord, Massachusetts.<ref>{{Cite journal|date=November 2008|title=Phylogenetic patterns of species loss in Thoreau's woods are driven by climate change|journal=Proc. Natl. Acad. Sci. U.S.A.|volume=105|issue=44|pages=17029–33|doi=10.1073/pnas.0806446105|pmid=18955707}}</ref>

=== Manlainlain na gentil ===
An pagigin mayaman asin espeyal kan mga klase nin pananom, may mahalagang marhay na kabtang sa kun gurano karikas asin kabunga an sarong sistema nin ekolohiya na puedeng makaadaptar sa pagbabago.<ref>{{Cite journal|date=2013|title=Climate-change impacts on ecological systems: introduction to a US assessment|journal=Frontiers in Ecology and the Environment|volume=11|issue=9|pages=456–464|doi=10.1890/120310}}</ref>Dugang pa sa posibilidad na pagkawara kan populasyon dahil sa mga pangyayari sa panahon, an henetikong pagkalaenlaen sa populasyon pwedeng mabawasan.<ref>{{Cite journal|date=2012-12-20|title=The impact of global climate change on genetic diversity within populations and species|journal=Molecular Ecology|volume=22|issue=4|pages=925–946|doi=10.1111/mec.12152|pmid=23279006}}</ref> Mantang an henetikong pagkalaenlaen sarong pangenot na nagkokontribwir sa kun paano puedeng mag - ebolusyon an sarong sistema nin ekolohiya, an sistema nin ekolohiya mas madali nanggad na makua huli ta an kada indibiduwal magigin kaagid kan masunod. An kadaihan nin henetikong mga pagliliwat asin pag - ina sa mga klase nagpapaoswag na marhay sa posibilidad na mapara.<ref name="Chapin III 234–242"/>

An paghale kan sarong tinanom sa saiyang palibot nagdodoon na dugangan niya an saiyang plastipiko, na nagpapangyari sa mga klase na magbago nin mas marikas kisa ihinula.<ref>{{Cite journal|title=Plant phenotypic plasticity in a changing climate|journal=Trends in Plant Science|volume=15|issue=12|pages=684–692|doi=10.1016/j.tplants.2010.09.008}}</ref> An plastik na mga simbag na ini matabang sa mga tinanom na maghimate sa marikas na nagbabagong mga kamugtakan. An pakasabot sa pagkaliwat kan propiong mga kamugtakan bilang reaksion sa palibot makatatabang na makagibo nin mga konklusyon kun ano an magigin reaksion nin magkaparehong relasyon.

== An indirektang mga epekto nin pagbago sa klima ==
An gabos na klase posibleng marhay na direktang maaapektaran kan mga pagkaliwat sa mga kamugtakan sa palibot na pinag - olayan sa enotan, asin siring man nin indirekta paagi sa saindang mga interaksion sa iba pang klase. Minsan ngani an direktang mga epekto tibaad mas pasil na ihula asin imahinaron, posibleng marhay na an indirektang mga epekto mahalaga man sa pagdeterminar sa reaksion kan mga tinanom sa pagbago kan klima.<ref>{{Cite web|title=Population Ecology of ''Moringa peregrina'' growing in Southern Sinai, Egypt.|pages=205}}</ref><ref>{{Cite web|title=Impact of Improved Soil Properties on Establishment of ''Moringa peregrina'' seedlings and trial to decrease its Mortality Rate.}}</ref>
An mga klase na an pagdistribwir bilang direktang resulta nin pagbago sa klima puedeng "magliwat kan sokol nin ibang klase o ' pagsakyada, na nag - introdusir nin bagong relasyon na may kompetisyon o liniwat an iba pang proseso na arog baga nin pagkuenta sa karbon.<ref>{{Cite web|title=New Study: As Climate Changes, Boreal Forests to Shift North and Relinquish More Carbon Than Expected {{!}} Berkeley Lab|date=2013-05-05}}</ref>

Sa Europa, an temperatura asin presipitasyon huli sa pagbabago sa klima puedeng bakong direktang makaapektar sa nagkapirang populasyon nin mga tawo.  An paglataw nin temperatura asin kadaihan nin presipitasyon nagreresulta sa laen - laen na lansangan nin salog, asin iniinaan an mga populasyon nin mga tawo na sensitibo sa peligro nin baha.<ref>{{Cite journal|title=Direct and indirect impacts of climate and socio-economic change in Europe: a sensitivity analysis for key land- and water-based sectors|journal=Climatic Change|volume=128|issue=3–4|pages=261–277|doi=10.1007/s10584-014-1313-y}}</ref>

An pagkakapareho nin sarong simbiotikong pungus na konektado sa mga gamot tibaad direktang magbago bilang resulta nin liniwat na klima, na nagreresulta sa pagbabago sa pagdistribwir kan tinanom.<ref>{{Cite journal|author=Craine|title=Global patterns of foliar nitrogen isotopes and their relationships with climate, mycorrhizal fungi, foliar nutrient concentrations, and nitrogen availability|journal=New Phytologist|volume=183|issue=4|pages=980–992|doi=10.1111/j.1469-8137.2009.02917.x}}</ref>

An sarong bagong doot puedeng lumakop sa sarong rehion, asin liwaton an rehimen nin kalayo asin liwaton na marhay an mga klase.

An sarong patogen o parasito puedeng bagohon an mga interaksion sa sarong tinanom, arog baga kan mga patogenik na pungus na nagigin mas ordinaryo na sana sa sarong lugar kun saen nagdadakol an oran.

An nag - orog na temperatura tibaad magtogot sa mga erbiyoso na magpahiwas pasiring sa mga rehiyon alpine, na dakula an epekto sa kompuwesto sa mga tanuman sa alpine.

An kompuwesto nin natural asin mga sistema nin tawo nagseserbing mga sistema na nagliliwat sa mahiwas na pagbanabana asin temporal na mga sokol na sa parate ibinibilang na bakong direktang mga epekto nin pagbabago sa klima. Nangorognang totoo ini kun nag - aanalisar sa mga sistema nin pagkasobra. [[:en:Environmental_factor#Socioeconomic_Drivers|Environmental factor#Socioeconomic Drivers]]

== Mas halangkaw na grado nin mga pagbabago ==
An mga espesya minasimbag sa laen - laen na marhay na paagi sa pagbago nin klima. An pagkakalaen sa pagdistribwir, an penolohiya asin kadakoldakol na klase magiya pasiring sa dai malilikayan na mga pagbabago sa medyo abundang klase asin sa saindang mga interaksion. An mga pagbabagong ini mabolos tanganing makaapektar sa estruktura asin pagpunsionar nin mga sistema nin ekolohiya.<ref name="Walther02"/> An mga patern kan pagbalyo kan mga gamgam sa ibang lugar nagpapaheling na nin pagbabago sa mas amay na paglayog sa timog, asin mas amay na pagbalik, ini puedeng makaapektar sa pankagabsan na sistema nin ekolohiya. Kun an mga gamgam mahale nin mas amay pa maina ini sa rikas nin pollinasyon nin nagkapirang tinanom sa pag - agi nin panahon. An obserbasyon kan mga pagbalyo nin gamgam mas ebidensia kan pagbago kan klima, na maresulta sa pagbolos nin mga tinanom sa laen - laen na panahon.<ref>{{Cite journal|date=March 2002|title=Ecological responses to recent climate change|journal=Nature|volume=416|issue=6879|pages=389–395|doi=10.1038/416389a|pmid=11919621}}</ref>

May nagkapirang klase nin tinanom na may disbentaha sa mas mainit na klima, an saindang mga parabariwas na insekto tibaad mauntok man.<ref>{{Cite journal|date=January 2002|title=Herbivory in global climate change research: direct effects of rising temperature on insect herbivores|journal=Global Change Biology|volume=8|issue=1|pages=1–16|doi=10.1046/j.1365-2486.2002.00451.x}}</ref> An temperatura direktang makakaapektar sa pagkalaenlaen, pagkadesidido asin pagkatadang buhay kapwa sa mga tinanom asin sa saindang mga erbiyos na insekto. Kun paanong nag - iina an mga erbiyosong ini, siring man an mas haralangkaw na klase nin klase nin espesya na makakan kan mga insektong iyan. An nakadadanyar na pangyayaring ini makadadanyar sa satong daga asin kun paano niato minamansay an naturalesa ngonyan.

== Mga kadepisilan sa pagkaigwa nin arogan na mga epekto sa ngapit ==
An eksaktong mga prediksion sa maabot na mga epekto kan pagkaliwat nin klima sa pagkalaenlaen nin mga tinanom mahalaga sa pagtalubo nin mga estratehiya sa konserbasyon. An mga prediksion na ini sa kadaklan hale sa mga estratehiya sa bioinaformat, na kalabot an modelong indibiduwal na mga klase, mga grupo nin mga klase na arog baga nin "mga funsionar na tipo," mga komunidad, ekolohiya o mga biomiya. Puede man na kalabot dian an paggibo nin arogan na mga klase na naheheling an palibot, o pagmasid sa pisyolohikong mga proseso.

Minsan ngani kapakipakinabang, an modelo igwa nin dakol na limitasyon. Enot, igwa nin pagkadaing kasegurohan manongod sa mga kamugtakan sa ngapit na sukol kang nakakaraot na alisngaw nin gas na nagpapadalagan nin klima asin nin dakulang kawaran nin kasegurohan sa pag - arog kun paano ini makakaapektar sa ibang aspekto nin klima na arog baga nin lokal na oran o temperatura.<ref>Solomon, S., et al. (2007). Technical Summary. In ‘Climate Change 2007: The
Physical Science Basis. Contribution of Working Group I to the Fourth Assessment Report of the Intergovernmental Panel on Climate Change’. (Eds. S. Solomon, et al.) pp. 19-91, [[Cambridge University Press]]: Cambridge, United Kingdom and New York, NY, USA.
</ref> Para sa kadaklan kan mga espesya, an halaga nin espesipikong mga pagkakalaen sa pagdidistribwir (e.g. minimum na oran o pinakapundamental na temperatura) dai aram. Depisil man na maaraman kun arin na mga aspekto nin sarong partikular na kulminasyon an pinakaimportante, arog baga kan katamtaman kontra pinakadakol o pinakadikit. An mga proseso sa ekolohiya na arog baga kan mga interaksion sa pag - oltanan nin mga klase asin pagsuruwaysuway saka distansia natural man na komplikado, dugang pang komplikadong mga prediksion.

An pagpaoswag sa mga modelo sarong aktibong lugar nin pagsiyasat, na may bagong mga modelo na nagpoprobar na kuanon an mga bagay na arog baga kan mga ugale sa buhay sa mga klase o proseso na arog baga nin pagbalyo nin lugar kun patienot na naggigibo nin mga pagbabago sa pagdistribwir; minsan ngani rinerekonoser an posibleng pagkaeksakto sa negosyo sa pag - oltanan nin mga rehiyon asin pankagabsan.<ref>{{Cite journal|title=Predicting global change impacts on plant species' distributions: Future challenges|journal=Perspectives in Plant Ecology, Evolution and Systematics|volume=9|issue=3–4|pages=137–52|doi=10.1016/j.ppees.2007.09.004}}</ref>

Ihinula man an pagbago kan klima na makikiiba sa iba pang drayber nin biodibersidad nagbago arog baga kang pagkaraot kang istaran o pra, o pag - introdusir nin ibang klase. An mga humang ini tibaad humiro na may sinerhiya tanganing dugangan an peligrong mapoho sa mga panahon nin marikas na pagbago nin klima kan nakaagi.

== Toltolan ==

 {{reflist}}

== Mga panluwas na takod ==

* (2008) An gobyerno nagreport manongod sa mga epekto nin klima liniwat an agrikultura, mga kayamanan kan daga, rekurso sa tubig, asin biodiverniversity sa Estados Unidos.
* (2003) An Sumaryo nagreport hale sa internasyonal na komperensia sa Global Clime Clime Clige and Biodiversity, Mointure Nation Conservation Committee.
* (2008) An pag - orolay manongod sa ngapit nin modelong klima nagliliwat nin mga epekto sa mga klase nin tinanom. sa mga website nin thuiller. Encyclopedia.D. Dapit sa ngapit nin modelong klima na nagliliwat nin mga epekto sa mga klase nin tinanom.
* (2005) The Milenyo Ecosystem Assemento, kaiba an pagpaliwanag sa mga epekto nin pagbago nin klima sa biodiversity.
* [http://www.blackwellpublishing.com/journal.asp?ref=1354-1013 An Global Cange Biology - sarong sientipikong magasin na may mga artikulo mapadapit sa interaksion sa pag - oltanan kan lakop sa globong mga pagbabago arog kan klima, asin biolohikong mga sistema.] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080930113045/http://www.blackwellpublishing.com/journal.asp?ref=1354-1013 |date=2008-09-30 }}
* (201) Pagkawara kan mga gamgam, an mga tinanom kataed kan pa - New Scientist.
* {{Cite journal|last1=Loarie|first6=D. D.|year=2009|pages=1052–1055|issue=7276|volume=462|journal=[[Nature (journal)|Nature]]|title=The velocity of climate change|doi=10.1038/nature08649|last6=Ackerly|first1=S. R.|first5=C. B.|last5=Field|first4=G. P.|last4=Asner|first3=H.|last3=Hamilton|first2=P. B.|last2=Duffy|pmid=20033047}}
{{Saringsing}}
[[Kategorya:Pages with unreviewed translations]]
An pagbabago sa klima iyo an ano man na mahalagang halawig na pagkaliwat sa linalaoman na arogan, baga man huli sa natural na pagkalaenlaen o bilang resulta kan aktibidad nin tawo. An mga kamugtakan sa palibot may mahalagang marhay na kabtang sa pagdigta sa pagpunsionar asin pagdistribwir nin mga tinanom, na nakikipagkombinar sa iba pang dahelan. An mga halawig na pagbabago sa mga  kamugtakan sa palibot na sa kagabsan inaapod na pagbabago sa  klima maaraman na nagkaigwa nin dakulaon na epekto sa presenteng mga ugale nin laen - laen na klase nin tinanom; An dugang pang mga epekto linalaoman sa ngapit. Ihinula na an pagbabago sa klima magdadanay na saro sa mayor na mga drayber kan mga unibersidad sa ngapit. Sa presente pinoponan nin mga hiro-hiro nin tawo an ikaanom na mayor na pagpoho na naheling kan satong kinaban, na liniliwat an pagwaras asin pagkadakol kan mga tinanom.

 Kontekstong palaeo 
wala|thumb|304x304px| Kapanahunan sa Australia: An sarong sistema nin ekolohiya na midbid na dakula an pagkaolakit sa lugar na iyan sa dai pa sana nahahaloy na geolohikong panahon bilang resulta nin mga pagbabago sa kulmatika.
link=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Last Glacial Maximum Vegetation Map.svg|wala|thumb|260x260px|Map of global vegetation distributions during the last glacial maximum
An Kinaban daing ontok na nagbabago an klima kan panahon poon pa kan enot na tumubo an mga tinanom. Kun ikokomparar sa presenteng aldaw, an historyang ini ibinilang an Kinaban na mas malipot, mas mainit, mas mara asin mas basa, asin CO2(carbon dioxide) mas halangkaw sagkod mas hababa.Dunlop, M., & Brown, P.R. (2008) Implications of climate change for Australia’s National Reserve System: A preliminary assessment. Report to the Department of Climate Change, February 2008. Department of Climate Change, Canberra, Australia An mga pagbabagong ini mahihiling sa daing ontok na pagbago nin mga tinanom, halimbawa an mga komunidad nin kadlagan na nagdodominar sa kadaklan na lugar sa mga panahon nin pag - oltanan, asin mamasitas na mga komunidad na nagdodominar durante kan mga panahon nin gradwal. Ipinaheling na an nakaaging pagliliwat sa kulminasyon nagin mayor na drayber kan mga proseso nin pagbanabana asin pagpoho. An pinakamidbid na halimbawa kaini iyo an Carboniferus Rainforst CollapSe na nangyari 350 milyones na taon na an nakaagi. An pangyayaring ini nagpabagsak sa populasyon nin mga ampibia asin nagpahiro sa ebolusyon nin mga reptilia.

 Modernong konteksto 
Igwa nin dakulang interes asin pagsiyasat sa presente na nakasentro sa pangyayari nin bago pa sanang antropograpikong mga pagbabago sa klima, o pag - init kan globo. An pokus iyo an pagmidbid sa presenteng mga epekto nin klima na binabago an biodibersidad, asin paghula kan mga epektong ini sa ngapit.

Kabale sa pagbago kan mga pagkakalaen sa klima na may koneksion sa pagpunsionar asin pagdistribwir nin mga tinanom an nag - oorog na mga konsentrasyon sa CO2, nag - oorog na panglobong temperatura, pagbabago sa presipitasyon, asin liniwat na mga pagbabago  sa mga arogan nin "grabeng" panahon na arog baga nin mga buhawi, kalayo o bagyo. Manlaenlaen na klase nin pagdistribwir an ibinunga kan laen - laen na modelo nin pagbabago sa bioklimatiko.W. Thuiller et al., Nature 430, 10.1038/nature02716(2004).

Huli ta an indibiduwal na mga tinanom asin kun siring mga klase daing ibang magigibo kundi magpunsionar sa pisilohikong paagi, asin mapangganang taposon an saindang mga siklo nin buhay sa irarom nin espesipikong mga kamugtakan sa palibot (dating nasa irarom kan mga ini), an mga pagbabago sa klima posibleng magkaigwa nin dakulang mga epekto sa mga tinanom poon sa sokol kan indibiduwal sagkod sa sokol kan ekolohiya o biomya.

 Mga epekto kan CO2 
too|thumb|280x280px|An dai pa sana nahahaloy na mga pag - oswag sa atmosperang CO2.
Padagos na nagdadakul an konsentrasyon nin CO2 sa laog nin labing duwang siglo. An mga pag - oswag sa atmosperang CO2 nakakaapektar sa kun paano an mga tinanom magtalubo, na nagreresulta sa pagdakol kan tubig sa tinanom nagkakaipo nin pagigin episiente, mas dakol na kapasidad sa pagtalubo asin pag - oswag.Steffen, W. & Canadell, P. (2005). ‘Carbon Dioxide Fertilisation and Climate Change Policy.’ 33 pp. Australian Greenhouse Office, Department of Environment and Heritage: Canberra An nag - orog na CO2 naimbuelto sa "paghibog nin mga tinanom" na nakaaapektar sa estruktura asin pagpunsionar kan komunidad nin mga pananom. Depende sa palibot, igwa nin manlaenlaen na reaksion sa halangkaw na atmosperang CO2 sa pag - oltanan nin mayor na "mga klase nin tanom, arog baga kan C3 asin C4 tinanom, o mas kadikit na klase nin kahoy; na igwa nin potensial sa iba pang bagay na liwaton an kompetisyon kan mga grupong ini. An nag - orog na CO2 puede man na sumagkod sa pag - orog kan Carbon: Nitrogen proporsion sa mga dahon nin mga tinanom o sa iba pang aspekto nin chemistry sa dahon, na posibleng magriribay nin herbivore na nutrisyon.  Ipinapaheling kan mga pagsiyasat na an dobleng mga konsentrasyon nin CO2 magpapaheling nin pagdakol nin pagtalubo sa C3 na tinanom alagad bakong sa C4 na mga tiananom. Minsan siring, ipinaheheling man na an mga tinanom na C4 mas kayang magpadagos sa panahon na tigmara kisa mga tanom na C3.

 Mga epekto nin temperatura 
too|thumb|200x200px|An lakop sa globong taonan na temperatura kan 2005, na konektado sa 1951-1980 nangangahulogan
An mga pag - oswag sa temperatura ilinalangkaw an rikas nin dakol na pisiolohikong proseso arog baga kan photosynthesis sa mga tinanom, sagkod sa itaas, depende sa klase nin tinanom. An mga pag - oswag na ini sa photosynthesis asin iba pang mga prosesong pisiolohiko pinahihiro nin nag - oorog na kemikal na mga reaksion asin biyong pagdakol nin entusiastikong mga produksion para sa kada 10 °C pagdakol nin temperatura.  An grabeng temperatura puedeng makadanyar kun lampas na sa pisyolohikong mga limitasyon nin sarong tinanom na pag - abot nin panahon maresulta sa mas halangkaw na kabilangan nin mga desikasyon.

An sarong komun na teoriya nin mga sientista iyo na pag mas mainit an lugar, mas halangkaw an pagkalaenlaen kan tinanom. An teoriyang ini maririsa sa natural na kapalibotan, na kun saen an mas halangkaw na klase nin tanom parateng manonompongan sa nagkapirang latitudes (na sa parate may kaibang espesipikong klimang temperatura).

 Mga epekto nin tubig 
wala|thumb|238x238px|May dalagan nin pag - andam sa Estados Unidos, poon kan panahon nin 1901-2005. Sa nagkapirang lugar an oran nag - oran kan nakaaging siglo, mantang an nagkapirang lugar naalang.
Mantang an suplay nin tubig mahalagang marhay sa pagtalubo nin tinanom, iyan may pangenot na kabtang sa pagdeterminar sa pagwaras nin mga tinanom. An mga pagbabago sa presipitasyon ihinula na bakong gayong pabarobago kisa sa temperatura asin mas laen - laen sa pag - oltanan nin mga rehion, na may mga prediksion na an nagkapirang lugar magigin matubig na maray, asin an nagkapira mas alang. An pagliliwat sa pagkaigwa nin tubig magpapaheling nin direktang korelasyon sa rikas nin pagtalubo asin paguswag kan mga klase nin tinanom sa rehion na iyan.

Mantang daing pagliwatliwat, an mas makosog na pag - oran nin tubig magkakaigwa nin direktang epekto sa alumaad kan daga sa sarong lugar. An pag - ina sa alumaad kan daga magkakaigwa nin negatibong epekto sa pagtalubo kan tinanom, na binabago an dinamikong sistema sa ekolohiya sa kabilogan. An mga tinanom nagsasarig bako sanang sa total na oran durante kan panahon nin pagtalubo, kundi pati sa kosog asin kadakulaan kan kada pag - oran.

 Pankagabsan na mga epekto 
An pagkakalain - lain sa istaran dai ibinubulag, kundi paglaban sa iba pang mga panggigipit arog kan pagkaraot kan istaran, pagkawara nin istaran, asin pag - introdusir nin mga klase na puwedeng makaraot. Isinusuherir na an ibang drayber na ini nin pagliliwat sa biodibersidad mahiro na may pag uyon sa klima tanganing dugangan an impluwensia sa mga klase tanganing mabuhay. Mantang nadadagdagan an mga pagbabagong ini, an satong pankagabsan na sistema nin ekolohiya ihinula na magigin laen na marhay kesa pagheling kaiyan ngonyan.

 An direktang mga epekto nin pagbago sa klima 

 Mga pagbabago sa pagdistribwir 
wala|thumb|200x200px|An puon nin Pine tree na nagrerepresentar sa sarong halangkaw na kahoy na 105 metros an langkaw sa peryodo kan 1915-1974. Nipfjːllet, Sweden
Kun an mga dahelan kan pagbabago sa klima arog baga kan temperatura asin presipitasyon maliliwat sa sarong rehiyon na lihis pa kaya kan sarong klase plastipiko kun siring an mga pagbabago kan mga klase dai maiiwasan. Igwa na nin ebidensia na an mga klase nin tinanom nagbabago kan saindang mga ranggo sa kalangkawan asin latitud bilang reaksion sa pagbago nin rehiyonal na mga klima. Pero depisil ihula kun paano mababago an mga espesya bilang simbag sa klima asin ibubulag an mga pagbabagong ini sa gabos na iba pang pagbabago sa palibot na arog baga nin eutropikasyon, oran na may asido asin pagkaraot kan istaran.

Kun ikokomparar sa ibinaretang kabilangan nin mga klase nin tinanom sa nakaaging mga pagbalyo, an marikas na pagbabago sa presenteng panahon igwa nin potensial sa bako sanang pagdistribwir nin bagong mga espesya, kundi nagtatao man nin dakol na klase na dai kayang sunodon an klima kun sain sinda ibinabagay. An mga kamugtakan sa palibot na hinahagad nin nagkapirang klase, arog baga kan mga nasa alpine na rehion tibaad biyo nang mawara. An resulta kan mga pagbabagong ini posibleng marhay na magparikas sa padagos na pagkapara. An pakikibagay sa bagong mga kamugtakan puede man na magin mahalagang marhay sa reaksion nin mga tinanom.

Minsan siring, bakong pasil an prediksion sa pagkapara kan mga klase nin tinanom. Halimbawa, an mga pangyayari hale sa nagkapirang panahon nin marikas na pagbago sa kulminasyon kan nakaagi nagpapahiling nin kadikit na klase nin pagkapara sa nagkapirang rehion. An kaaraman kun paano an mga klase puedeng makibagay o magdanay sa atubangan nin marikas na pagbabago limitado pa man giraray.

An mga pagbabago sa pagigin angay nin sarong istaran para sa mga klase nagmamaneho nin pagdistribwir nin mga pagbabago bako sanang paagi nin pagbago kan lugar na puedeng konsintihon nin mga klase, kundi kun gurano iyan kaepektibong pakikipagdaogan sa ibang tinanom sa laog kan lugar na ini. Kun siring, an mga pagbabago sa komposisyon nin komunidad linalaoman man na resulta nin pagbabago sa klima.

 Pagbabago sa siklo nin buhay (penolohiya) 
An panahon nin mga penolohiyang pangyayari sa pananom arog baga kan pamumurak parateng konektado sa mga pagkakalaen sa palibot na arog baga kan temperatura. Kun siring an nagbabagong mga kamugtakan linalaoman na magiya sa mga pagbabago sa mga pangyayari sa buhay, asin an mga ini irinekord para sa dakol na klase nin tinanom. An mga pagbabagong ini may potensial na gumiya sa pagbabago sa pag - oltanan nin mga klase, o liwaton an kompetisyon sa pag - oltanan nin mga tinanom. Halimbawa, nagbago an mga panahon sa mga tanom na Britano, na nagreresulta sa taonan na mga tinanom na nagbobolos nin mas amay kisa sa mga perenyal, asin an mga tinanom na napopolbos nin mas amay kisa sa mga tinanom na pinapaanom nin doros; May potensial na mga resulta sa ekolohiya. An bago pa sanang ipublikar na pag - adal naggamit nin impormasyon na isinurat kan parasurat asin naturalistang si Henry David Thoreau tanganing patunayan an mga epekto nin klima sa penolohiya nin nagkapirang klase sa lugar nin Concord, Massachusetts.

 Manlainlain na gentil 
An pagigin mayaman asin espeyal kan mga klase nin pananom, may mahalagang marhay na kabtang sa kun gurano karikas asin kabunga an sarong sistema nin ekolohiya na puedeng makaadaptar sa pagbabago.Dugang pa sa posibilidad na pagkawara kan populasyon dahil sa mga pangyayari sa panahon, an henetikong pagkalaenlaen sa populasyon pwedeng mabawasan. Mantang an henetikong pagkalaenlaen sarong pangenot na nagkokontribwir sa kun paano puedeng mag - ebolusyon an sarong sistema nin ekolohiya, an sistema nin ekolohiya mas madali nanggad na makua huli ta an kada indibiduwal magigin kaagid kan masunod. An kadaihan nin henetikong mga pagliliwat asin pag - ina sa mga klase nagpapaoswag na marhay sa posibilidad na mapara.

An paghale kan sarong tinanom sa saiyang palibot nagdodoon na dugangan niya an saiyang plastipiko, na nagpapangyari sa mga klase na magbago nin mas marikas kisa ihinula. An plastik na mga simbag na ini matabang sa mga tinanom na maghimate sa marikas na nagbabagong mga kamugtakan. An pakasabot sa pagkaliwat kan propiong mga kamugtakan bilang reaksion sa palibot makatatabang na makagibo nin mga konklusyon kun ano an magigin reaksion nin magkaparehong relasyon.

 An indirektang mga epekto nin pagbago sa klima 
An gabos na klase posibleng marhay na direktang maaapektaran kan mga pagkaliwat sa mga kamugtakan sa palibot na pinag - olayan sa enotan, asin siring man nin indirekta paagi sa saindang mga interaksion sa iba pang klase. Minsan ngani an direktang mga epekto tibaad mas pasil na ihula asin imahinaron, posibleng marhay na an indirektang mga epekto mahalaga man sa pagdeterminar sa reaksion kan mga tinanom sa pagbago kan klima.
An mga klase na an pagdistribwir bilang direktang resulta nin pagbago sa klima puedeng "magliwat kan sokol nin ibang klase o ' pagsakyada, na nag - introdusir nin bagong relasyon na may kompetisyon o liniwat an iba pang proseso na arog baga nin pagkuenta sa karbon.

Sa Europa, an temperatura asin presipitasyon huli sa pagbabago sa klima puedeng bakong direktang makaapektar sa nagkapirang populasyon nin mga tawo.  An paglataw nin temperatura asin kadaihan nin presipitasyon nagreresulta sa laen - laen na lansangan nin salog, asin iniinaan an mga populasyon nin mga tawo na sensitibo sa peligro nin baha.

An pagkakapareho nin sarong simbiotikong pungus na konektado sa mga gamot tibaad direktang magbago bilang resulta nin liniwat na klima, na nagreresulta sa pagbabago sa pagdistribwir kan tinanom.

An sarong bagong doot puedeng lumakop sa sarong rehion, asin liwaton an rehimen nin kalayo asin liwaton na marhay an mga klase.

An sarong patogen o parasito puedeng bagohon an mga interaksion sa sarong tinanom, arog baga kan mga patogenik na pungus na nagigin mas ordinaryo na sana sa sarong lugar kun saen nagdadakol an oran.

An nag - orog na temperatura tibaad magtogot sa mga erbiyoso na magpahiwas pasiring sa mga rehiyon alpine, na dakula an epekto sa kompuwesto sa mga tanuman sa alpine.

An kompuwesto nin natural asin mga sistema nin tawo nagseserbing mga sistema na nagliliwat sa mahiwas na pagbanabana asin temporal na mga sokol na sa parate ibinibilang na bakong direktang mga epekto nin pagbabago sa klima. Nangorognang totoo ini kun nag - aanalisar sa mga sistema nin pagkasobra. Environmental factor#Socioeconomic Drivers

 Mas halangkaw na grado nin mga pagbabago 
An mga espesya minasimbag sa laen - laen na marhay na paagi sa pagbago nin klima. An pagkakalaen sa pagdistribwir, an penolohiya asin kadakoldakol na klase magiya pasiring sa dai malilikayan na mga pagbabago sa medyo abundang klase asin sa saindang mga interaksion. An mga pagbabagong ini mabolos tanganing makaapektar sa estruktura asin pagpunsionar nin mga sistema nin ekolohiya. An mga patern kan pagbalyo kan mga gamgam sa ibang lugar nagpapaheling na nin pagbabago sa mas amay na paglayog sa timog, asin mas amay na pagbalik, ini puedeng makaapektar sa pankagabsan na sistema nin ekolohiya. Kun an mga gamgam mahale nin mas amay pa maina ini sa rikas nin pollinasyon nin nagkapirang tinanom sa pag - agi nin panahon. An obserbasyon kan mga pagbalyo nin gamgam mas ebidensia kan pagbago kan klima, na maresulta sa pagbolos nin mga tinanom sa laen - laen na panahon.

May nagkapirang klase nin tinanom na may disbentaha sa mas mainit na klima, an saindang mga parabariwas na insekto tibaad mauntok man. An temperatura direktang makakaapektar sa pagkalaenlaen, pagkadesidido asin pagkatadang buhay kapwa sa mga tinanom asin sa saindang mga erbiyos na insekto. Kun paanong nag - iina an mga erbiyosong ini, siring man an mas haralangkaw na klase nin klase nin espesya na makakan kan mga insektong iyan. An nakadadanyar na pangyayaring ini makadadanyar sa satong daga asin kun paano niato minamansay an naturalesa ngonyan.

 Mga kadepisilan sa pagkaigwa nin arogan na mga epekto sa ngapit 
An eksaktong mga prediksion sa maabot na mga epekto kan pagkaliwat nin klima sa pagkalaenlaen nin mga tinanom mahalaga sa pagtalubo nin mga estratehiya sa konserbasyon. An mga prediksion na ini sa kadaklan hale sa mga estratehiya sa bioinaformat, na kalabot an modelong indibiduwal na mga klase, mga grupo nin mga klase na arog baga nin "mga funsionar na tipo," mga komunidad, ekolohiya o mga biomiya. Puede man na kalabot dian an paggibo nin arogan na mga klase na naheheling an palibot, o pagmasid sa pisyolohikong mga proseso.

Minsan ngani kapakipakinabang, an modelo igwa nin dakol na limitasyon. Enot, igwa nin pagkadaing kasegurohan manongod sa mga kamugtakan sa ngapit na sukol kang nakakaraot na alisngaw nin gas na nagpapadalagan nin klima asin nin dakulang kawaran nin kasegurohan sa pag - arog kun paano ini makakaapektar sa ibang aspekto nin klima na arog baga nin lokal na oran o temperatura.Solomon, S., et al. (2007). Technical Summary. In ‘Climate Change 2007: The
Physical Science Basis. Contribution of Working Group I to the Fourth Assessment Report of the Intergovernmental Panel on Climate Change’. (Eds. S. Solomon, et al.) pp. 19-91, Cambridge University Press: Cambridge, United Kingdom and New York, NY, USA. Para sa kadaklan kan mga espesya, an halaga nin espesipikong mga pagkakalaen sa pagdidistribwir (e.g. minimum na oran o pinakapundamental na temperatura) dai aram. Depisil man na maaraman kun arin na mga aspekto nin sarong partikular na kulminasyon an pinakaimportante, arog baga kan katamtaman kontra pinakadakol o pinakadikit. An mga proseso sa ekolohiya na arog baga kan mga interaksion sa pag - oltanan nin mga klase asin pagsuruwaysuway saka distansia natural man na komplikado, dugang pang komplikadong mga prediksion.

An pagpaoswag sa mga modelo sarong aktibong lugar nin pagsiyasat, na may bagong mga modelo na nagpoprobar na kuanon an mga bagay na arog baga kan mga ugale sa buhay sa mga klase o proseso na arog baga nin pagbalyo nin lugar kun patienot na naggigibo nin mga pagbabago sa pagdistribwir; minsan ngani rinerekonoser an posibleng pagkaeksakto sa negosyo sa pag - oltanan nin mga rehiyon asin pankagabsan.

Ihinula man an pagbago kan klima na makikiiba sa iba pang drayber nin biodibersidad nagbago arog baga kang pagkaraot kang istaran o pra, o pag - introdusir nin ibang klase. An mga humang ini tibaad humiro na may sinerhiya tanganing dugangan an peligrong mapoho sa mga panahon nin marikas na pagbago nin klima kan nakaagi.

 Toltolan 

 

 Mga panluwas na takod 

 (2008) An gobyerno nagreport manongod sa mga epekto nin klima liniwat an agrikultura, mga kayamanan kan daga, rekurso sa tubig, asin biodiverniversity sa Estados Unidos.
 (2003) An Sumaryo nagreport hale sa internasyonal na komperensia sa Global Clime Clime Clige and Biodiversity, Mointure Nation Conservation Committee.
 (2008) An pag - orolay manongod sa ngapit nin modelong klima nagliliwat nin mga epekto sa mga klase nin tinanom. sa mga website nin thuiller. Encyclopedia.D. Dapit sa ngapit nin modelong klima na nagliliwat nin mga epekto sa mga klase nin tinanom.
 (2005) The Milenyo Ecosystem Assemento, kaiba an pagpaliwanag sa mga epekto nin pagbago nin klima sa biodiversity.
 An Global Cange Biology - sarong sientipikong magasin na may mga artikulo mapadapit sa interaksion sa pag - oltanan kan lakop sa globong mga pagbabago arog kan klima, asin biolohikong mga sistema. 
 (201) Pagkawara kan mga gamgam, an mga tinanom kataed kan pa - New Scientist.
 

Kategorya:Pages with unreviewed translations