Diyalektong Banyumasan
{{Infobox language
|name=Banyumasan
|nativename=Basa Banyumasan, Basa Ngapak
|states=[[Haba (isla)|Sulnupang Parte kan Sentral Haba]] ([[Indonesya]])
|ethnicity= [[Mga tawo nin Banyumasan]]
|speakers=12–15 milyon
|ref={{citation needed|date=August 2013}}
|familycolor=Austronesyo
|fam2=[[Mga tataramon na Malayo-Polinesyo|Malayo-Polinesyo]]
|fam3=[[Mga tataramon na Nukleyar Malayo-Polinesyo|Nukleyar MP]]
|fam4=[[Tataramon na Habanes|Habanes]]
|dialects= Tegalan, Banyumasan, Banten
|isoexception=diyalektos
|glotto=none
}}

An '''Banyumasan''', pankolokyal na bisto sa '''Basa Ngapak''', saróng diyalektos kan [[tataramon na Habanes|Habanes]] na pangenot na pigtataram sa tolóng mga lugar sa [[Haba (isla)|Haba]], sa [[Rehensiyang Banyumas|Banyumasan]], nakamugtak sa pinakasulnupan kan Provincia nin [[Sentral Haba]] asin napapalibutan kan kabukidan nin [[Slamet]] asin kan [[Salog Serayu]]; an kagtaraid na lugar sa Provincia nin [[Sulnupang Haba]]; asin sa Norteng rehiyon kan Provincia nin [[Banten]].  An lugar na ini kaiba an mga rehensiyang Majenang, [[Cilacap]], [[Gombong]], [[Syudad nin Kebumen|Kebumen]], [[Banjarnegara]], [[Purbalingga]], [[Purwokerto]], [[Bumiayu]], [[Slawi]], [[Pemalang]], [[Tegal, Sentral Haba|Tegal]], asin [[Brebes]].

==Bokabularyo==
An Banyumasan igwang kadakol nin pagkakaiba kun ikokomparar sa estandarteng Habanes, pangenot sa ponolohiya, pagsayod asin bokabularyo. Nangyayari ini ta sa kultural o pagkakaiba nin karakter asin halawigan na paggamit nin sa ngunyan kan bokabularyo nin Suanoy na Habanes. An saró pan pagkakaiba iyo an sa pagsayod kan mga patanog o bawel, bako man bilan pigkomplikado.

Nahanap an pangenot na pagkakaiba nin bokabularyo sa:
*Parehas na katagâ o taramon asin ponetiko alagad magkaiba an boot sabihon
*Parehas na katagâ o taramon asin boot sabihon alagad magkaiba nin ponetiko
*Parehas na ponetiko asin boot sabihon alagad magkaiba nin pagsayod (pagsanglé kan konsonante (katanog) o bawel (patanog) ).

{| border="1" width="50%" class="wikitable sortable"
|-----
! ''' Tataramon na Banyumasan ''' ||  ''' Estandarteng Habanes '''
! ''' Bikol Sentral'''
|-----
| ageh || ayo || rani ka
|-----
| ambring || sepi || alo </br> silencio 
|-----
| batir || kanca || amigo 
|-----
| bangkong || kodok || talapang
|-----
| bengel || mumet || hilo
|-----
| bodhol || rusak || pasá <br> raot
|-----
| brug → [[Subli-taramon]] sa [[Tataramon na Olandes|Olandes]]|| kreteg || tulay
|-----
| bringsang || sumuk || mainit
|-----
| gering || kuru || manipis
|-----
| clebek || kopi || kape
|-----
| londhog || alon || luway
|-----
| druni || medhit || kuripot <br> kurispot
|-----
| dhonge/dhongane || kudune || Kaipuhan na
|-----
| egin || isih || pa man
|-----
| gableg || duwe || igwa
|-----
| getul || tekan || abot
|-----
| gigal || tiba || hulog
|-----
| gili || dalan || dalan
|-----
| gujih || rewel || maselan
|-----
| jagong || lungguh || tukaw
|-----
| kiye || iki || ini
|-----
| kuwe || iku || iyan
|-----
| letek || asin || maaskad
|-----
| maen || apik || maray
|-----
| maregi || nyebeli || maraot
|}

==Mga diyalektos asin mga sub-diyalektos==
May 3 pangenot na mga [[diyalektos]] kan tataramon na Banyumasan: Lugar sa Norte (Tegalan), Lugar sa Sur (Banyumasan), asin Banten.

Pigtataram an '''diyalektong Tegalan''' sa mga lugar sa norte kan Banyumasan: [[Rehensiyang Tanjung, Banyumas|Tanjung]], [[Ketanggungan]], [[Larangan]], [[Brebes]], [[Slawi]], [[Moga, Haba|Moga]], [[Pemalang]], [[Surodadi]], asin sa [[Tegal, Sentral Haba|Tegal]].

Pigtataram an '''diyalektong Banyumasan''' sa mga lugar sa sur: [[Bumiayu]], [[Karang Pucung]], [[Cilacap]], [[Isla nin Nusakambangan]], [[Kroya]], [[Ajibarang]], [[Wangon]], [[Purwokerto]], [[Purbalingga]], [[Bobotsari]], [[Banjarnegara]], [[Purwareja]], [[Syudad nin Kebumen|Kebumen]], asin [[Gombong]].

Pigtataram an '''diyalektong Banten ''' sa norteng [[Banten]].

Sa kadagdagan, may mga pirang mga sub-diyalektos a pigtataram sa Banyumasan, arog kan sub-diyalektong Bumiayu, sub-diyalektong Dayeuhluhur, asin sub-diyalektong Ayah.

==Hilingon man==
*[[Iskriturang Habanes]]
*[[Haba (isla)]]
*[[Hans Ras]]
*[[Mga tawo nin Banyumasan]]

==Mga Panluwas na Takod==
{{interwiki|code=map-bms}}
* [http://www.omniglot.com/writing/javanese.htm Javanese writing system]

{{DEFAULTSORT: tataramon na Banyumasan}}
[[Kategorya: tataramon na Habanes]]
{{Mga tataramon kan Indonesya}}

{{Austronesian-lang-stub}}
An Banyumasan, pankolokyal na bisto sa Basa Ngapak, saróng diyalektos kan Habanes na pangenot na pigtataram sa tolóng mga lugar sa Haba, sa Banyumasan, nakamugtak sa pinakasulnupan kan Provincia nin Sentral Haba asin napapalibutan kan kabukidan nin Slamet asin kan Salog Serayu; an kagtaraid na lugar sa Provincia nin Sulnupang Haba; asin sa Norteng rehiyon kan Provincia nin Banten.  An lugar na ini kaiba an mga rehensiyang Majenang, Cilacap, Gombong, Kebumen, Banjarnegara, Purbalingga, Purwokerto, Bumiayu, Slawi, Pemalang, Tegal, asin Brebes.

Bokabularyo
An Banyumasan igwang kadakol nin pagkakaiba kun ikokomparar sa estandarteng Habanes, pangenot sa ponolohiya, pagsayod asin bokabularyo. Nangyayari ini ta sa kultural o pagkakaiba nin karakter asin halawigan na paggamit nin sa ngunyan kan bokabularyo nin Suanoy na Habanes. An saró pan pagkakaiba iyo an sa pagsayod kan mga patanog o bawel, bako man bilan pigkomplikado.

Nahanap an pangenot na pagkakaiba nin bokabularyo sa:
Parehas na katagâ o taramon asin ponetiko alagad magkaiba an boot sabihon
Parehas na katagâ o taramon asin boot sabihon alagad magkaiba nin ponetiko
Parehas na ponetiko asin boot sabihon alagad magkaiba nin pagsayod (pagsanglé kan konsonante (katanog) o bawel (patanog) ).

  Tataramon na Banyumasan     Estandarteng Habanes   Bikol Sentral ageh  ayo  rani ka ambring  sepi  alo  silencio  batir  kanca  amigo  bangkong  kodok  talapang bengel  mumet  hilo bodhol  rusak  pasá  raot brug → Subli-taramon sa Olandes kreteg  tulay bringsang  sumuk  mainit gering  kuru  manipis clebek  kopi  kape londhog  alon  luway druni  medhit  kuripot  kurispot dhonge/dhongane  kudune  Kaipuhan na egin  isih  pa man gableg  duwe  igwa getul  tekan  abot gigal  tiba  hulog gili  dalan  dalan gujih  rewel  maselan jagong  lungguh  tukaw kiye  iki  ini kuwe  iku  iyan letek  asin  maaskad maen  apik  maray maregi  nyebeli  maraot

Mga diyalektos asin mga sub-diyalektos
May 3 pangenot na mga diyalektos kan tataramon na Banyumasan: Lugar sa Norte (Tegalan), Lugar sa Sur (Banyumasan), asin Banten.

Pigtataram an diyalektong Tegalan sa mga lugar sa norte kan Banyumasan: Tanjung, Ketanggungan, Larangan, Brebes, Slawi, Moga, Pemalang, Surodadi, asin sa Tegal.

Pigtataram an diyalektong Banyumasan sa mga lugar sa sur: Bumiayu, Karang Pucung, Cilacap, Isla nin Nusakambangan, Kroya, Ajibarang, Wangon, Purwokerto, Purbalingga, Bobotsari, Banjarnegara, Purwareja, Kebumen, asin Gombong.

Pigtataram an diyalektong Banten  sa norteng Banten.

Sa kadagdagan, may mga pirang mga sub-diyalektos a pigtataram sa Banyumasan, arog kan sub-diyalektong Bumiayu, sub-diyalektong Dayeuhluhur, asin sub-diyalektong Ayah.

Hilingon man
Iskriturang Habanes
Haba (isla)
Hans Ras
Mga tawo nin Banyumasan

Mga Panluwas na Takod

 Javanese writing system

Kategorya: tataramon na Habanes