Simbahan nin San Agustin (Manila)

{{Infobox church
| name                   = San Agustin Church
| fullname               = '''Archdiocesan Shrine of Our Lady of Consolation and Cincture'''<br />Immaculate Conception Parish<br />'''''Santuario Arquidiocesano de Nuestra Señora de la Consolación y Correa'''''
| native_name            = ''Simbahan ng San Agustin''<br />''Iglesia de San Agustín''
| image                  = San Agustin Church (Intramuros, Manila; 07-22-2020).jpg
| imagesize              = 220px
| imagelink              = 
| imagealt               = 
| caption                = Surungan kan Simbahan nin San Agustin 
| pushpin map            = 
| pushpin label position = wala
| pushpin map alt        = 
| pushpin mapsize        = 240px
| map caption            = Location in Metro Manila
| coordinates            = {{coord|14|35|20.1|N|120|58|31.2|E|display=inline,title|region:PH-00_type:landmark_source:dewiki}}
| osgraw                 = 
| osgridref              = 
| location               = [[Intramuros, Manila]]
| country                = Filipinas
| denomination           = [[Roman Catholic]]
| previous denomination  = 
| churchmanship          = 
| membership             = 
| attendance             = 
| former name            = Iglesia de San Pablo de Manila
| bull date              = 
| founded date           = 1571
| founder                = Order of St. Augustine (Province of the Most Holy Name of Jesus of the Philippines)
| dedication             = [[St. Paul]]
| dedicated date         = 
| consecrated date       = 1607
| cult                   = 
| relics                 = 
| events                 = 
| past bishop            = 
| people                 = 
| status                 = 
| functional status      = Aktibo
| heritage designation   = [[World Heritage Site]]
| designated date        = 1993
| architect              = Juan Macías
| architectural type     = 
| style                  = [[Baroque architecture|Baroque]]
| groundbreaking         = 1586
| completed date         = 19 Enero 1607
| construction cost      = 
| closed date            = 
| demolished date        = 
| capacity               = 
| length                 = {{convert|67.15|m|ft|abbr=on}}
| width                  = {{convert|24.93|m|ft|abbr=on}}
| width nave             = 
| height                 = 
| diameter               = 
| other dimensions       = 
| floor count            = 
| floor area             = 
| dome quantity          = 
| dome height outer      = 
| dome height inner      = 
| dome dia outer         = 
| dome dia inner         = 
| spire quantity         = 1 (an ikaduwang kampanaryo narugba kan 1880)
| spire height           = 
| materials              = Adobe mga gapo
| parish                 = 
| deanery                = 
| archdeaconry           = 
| episcopalarea          = 
| archdiocese            = [[Katoliko Romanong Arkidyoseses nin Manila]]
| metropolis             = 
| diocese                = 
| province               = Manila
| presbytery             = 
| synod                  = 
| circuit                = 
| district               = 
| division               = 
| subdivision            = 
| archbishop             = [[Jose Advincula|Jose Cardinal Advincula]]
| priest                 = Rev. Fr. Asís Rambuyon Bajao, O.S.A.
| <!-- prior of the convent  = Rev. Fr. Roy Lim Gallano, O.S.A. -->
| embedded = {{Infobox UNESCO World Heritage Site
| child         = iyo
| official_name = Immaculate Conception Parish - San Agustin Church
| part_of       = [[Baroque Churches of the Philippines]]
| criteria      = {{UNESCO WHS type|(ii)(iv)}}(ii)(iv)
| ID            = 677bis-001
| year          = 2037
| extension     = 2013
| area          = {{convert|2.43|ha|sqft|abbr=on}}
| buffer_zone   = {{convert|106.13|ha|sqft|abbr=on}}
}}
}}

An '''Simbahan nin San Agustin''' ({{lang-fil|Simbahan ng San Agustin}}, {{lang-es|Iglesia de San Agustín}}), na midbid man sa apod na '''Archdiocesan Shrine of Our Lady of Consolation and Cincture''' ({{lang-es|link=no|Santuario Arquidiocesano de Nuestra Señora de la Consolación y Correa}}) asin '''Immaculate Conception Parish''' ({{lang-fil|link=no|Parokya ng Imakulada Conception}}, {{lang-es|link=no|Parroquia de la Inmaculada Concepción}}), sarong [[Katoliko Romano]]ng simbahan sa irarom nin pagmamato kan [[Mga Agustino|Orden ni San Agustin]] (Probinsya nin Kabanal-banaling Pangaran ni Hesus nin Filipinas) namumugtak sa laog kan historikong pinagpader na siyudad nin [[Intramuros, Manila|Intramuros]] nin [[Manila]]. Nahaman kan 1607, ini an  pinakagurang na gapong simbahan sa nasyon, nag'eedad nang 413 na taon.<ref>{{Cite book |url=https://books.google.com/books?id=f7XYAAAAMAAJ&q=oldest+church+in+philippines |title=Great Churches of the Philippines |last1=Galende |first1=Pedro G. |last2=Javellana |first2=René B. |publisher=Bookmark |year=1993 |isbn=9789715690638 |pages=34–35}}</ref><ref>https://www.zenrooms.com/blog/san-agustin-church-manila/.Kinua{{Dead link|date=October 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} 05-28-22</ref>

Kan 1993, an Simbahan nin San Agustin iyo an saro sa apat na simbahan sa Filipinas na natugdok durante kan [[Historya nin Filipinas (1521–1898)|Peryodo Espanyol kolonyal]] na nadesignar komo [[World Heritage Site]] kan [[UNESCO]], sa irarom kan titulong kolektibo na ''[[Baroque Churches of the Philippines]]''. An tolo pang simbahan iyo an sa Paoay, Ilocos Norte; Sta Maria, Ilocos Sur; asin sa Miagao, Iloilo. <ref>[https://whc.unesco.org/en/list/677 "Baroque Churches of the Philippines"]. UNESCO World Heritage Centre. Retrieved on 20 January 2012.</ref> Ini pinagtandaan na National Historical Landmark kan gobyerno Filipino kan 1976.<ref>https://www.zenrooms.com/blog/san-agustin-church-manila/ {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220528033301/https://www.zenrooms.com/blog/san-agustin-church-manila/ |date=2022-05-28 }}. Kinua 05-28-22</ref>

==Agi-agi kan simbahan==

Orihinalmente, gibo sa [[kawayan]] asin tiklad nin [[nipa]], ini nahaman kan 1571, alagad natotong kan kasulo nangyari kan Desyembre 1574 durante kan magngata' an pwersa ni [[Limahong]] na lusobon an Manila.<ref name=torres2>Torres, p. 62</ref><ref name=al0>Aluit, p. 40</ref> Ikaduwang estrukturang kahoy itinugdok sa parehong lugar<ref name=al0 /> narugba' kan magkasulo igdi kan Pebrero 1583 ta sarong kandila namakotan an mga kurtina kan nagbibilar sa pagpatente kan pagkagadan ni [[Gobernador-Heneral nin Filipinas|Espanyol Gobernador-Heneral]] na si [[Gonzalo Ronquillo de Peñalosa]].<ref name=torres2 />

An mga Agustino tinugdok liwat an nasulong simbahan alagad gibo na sa radrillo asin gapo, pati na nagdugang nin kataid na [[monasteryo]]. Nagpoon konstruksyon kan 1586, basado sa desenyo ni Juan Macías.<ref name=ph /><ref name=al0 /> An estruktura ginbo sa radrilyo na pighonggad sa [[Meycauayan, Bulacan|Meycauayan]], [[Binangonan]] asin sa  [[San Mateo, Rizal]].<ref name=lay4 /> Maluwayon patrabaho gibo kan maipo an materyales asin kulang an mga trabahador na kantero.<ref name=al0 /> An monasteryo natapos kan 1604, asin an simbahan nabuksan pormal kan 19 Enero 1607 asin pigtawan pangaran na  '''Simbahan nin San Paul nin Manila'''.<ref name=al0 /> Si Macías, na nagadan bago nahaman an simbahan, pigdeklara opisyalmente kan mga Agustino na iyo an kag-tugdok kan edipisyo.<ref name=al1>Aluit, p. 41</ref>

Nin huli kan kagurangan na kan simbahan na ini, na lampas nang 400, dakulon pang mga pangyayaring historikal an nasaksihan asin nakadamay ngani pa an nasabing simbahan. Kan panahon kolonyal Espanyol, kan 1762, an pwersang Briton, durante kan Pitong Taon na Gera, sinalakat asin hinabonan an simbahan. Kan 1898, an simbahan na ini iyo an piniling lugar kan mga Amerikano asin Espanyol sa pag'urulay asin pagpirma kaini sa pagsuko kan Manila sa pwersa Amerikano.

Durante kan [[Ikaduwang Gerang Pankinaban]], an pwersang Hapon ginibo an simbahan na kampo konsentrasyon kan mga preso. Manta na an batalya sa Manila kan 1945 naghihinapos, an mga Hapon pigkulong mga padi asin ginatos na mga residente sa laog kan simbahan. Ngani mapalayas an mga Hapon nagpapa-ipli sa laog, an pwersang Amerikano asin Filipino nagkondukta nin air raid sa Intramuros. Gibo kaini, mga estruktura sa laog kan pinader na siyudad biyo na nagkagaraba alagad milagrosong an Simbahan nin San Agustin mismo nakatindog pa giraray; saro ini sa kakadikit na nawalat bilog sa Intramuros pakatapos kan gera.<ref>https://www.zenrooms.com/blog/san-agustin-church-manila/ {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220528033301/https://www.zenrooms.com/blog/san-agustin-church-manila/ |date=2022-05-28 }}. Kinua 05-28-22</ref>

[[File:Panoramic picture inside San Agustin Church.jpg|center|800px|thumb|An panoramikong tatanawon sa laog kan Simbahan nin San Agustin]]

==Toltolan==
{{reflist}}
{{Tamboan}}
[[Kategorya:Mga Katoliko Romanong simbahan sa Manila]]
[[Kategorya:Mga edipisyo asin estruktura sa laog nin Intramuros]]
[[Kategorya:Mga Espanyol na estrukturang kolonyal sa Filipinas]]
An Simbahan nin San Agustin (, ), na midbid man sa apod na Archdiocesan Shrine of Our Lady of Consolation and Cincture () asin Immaculate Conception Parish (, ), sarong Katoliko Romanong simbahan sa irarom nin pagmamato kan Orden ni San Agustin (Probinsya nin Kabanal-banaling Pangaran ni Hesus nin Filipinas) namumugtak sa laog kan historikong pinagpader na siyudad nin Intramuros nin Manila. Nahaman kan 1607, ini an  pinakagurang na gapong simbahan sa nasyon, nag'eedad nang 413 na taon.https://www.zenrooms.com/blog/san-agustin-church-manila/.Kinua 05-28-22

Kan 1993, an Simbahan nin San Agustin iyo an saro sa apat na simbahan sa Filipinas na natugdok durante kan Peryodo Espanyol kolonyal na nadesignar komo World Heritage Site kan UNESCO, sa irarom kan titulong kolektibo na Baroque Churches of the Philippines. An tolo pang simbahan iyo an sa Paoay, Ilocos Norte; Sta Maria, Ilocos Sur; asin sa Miagao, Iloilo. "Baroque Churches of the Philippines". UNESCO World Heritage Centre. Retrieved on 20 January 2012. Ini pinagtandaan na National Historical Landmark kan gobyerno Filipino kan 1976.https://www.zenrooms.com/blog/san-agustin-church-manila/ . Kinua 05-28-22

Agi-agi kan simbahan

Orihinalmente, gibo sa kawayan asin tiklad nin nipa, ini nahaman kan 1571, alagad natotong kan kasulo nangyari kan Desyembre 1574 durante kan magngata' an pwersa ni Limahong na lusobon an Manila.Torres, p. 62Aluit, p. 40 Ikaduwang estrukturang kahoy itinugdok sa parehong lugar narugba' kan magkasulo igdi kan Pebrero 1583 ta sarong kandila namakotan an mga kurtina kan nagbibilar sa pagpatente kan pagkagadan ni Espanyol Gobernador-Heneral na si Gonzalo Ronquillo de Peñalosa.

An mga Agustino tinugdok liwat an nasulong simbahan alagad gibo na sa radrillo asin gapo, pati na nagdugang nin kataid na monasteryo. Nagpoon konstruksyon kan 1586, basado sa desenyo ni Juan Macías. An estruktura ginbo sa radrilyo na pighonggad sa Meycauayan, Binangonan asin sa  San Mateo, Rizal. Maluwayon patrabaho gibo kan maipo an materyales asin kulang an mga trabahador na kantero. An monasteryo natapos kan 1604, asin an simbahan nabuksan pormal kan 19 Enero 1607 asin pigtawan pangaran na  Simbahan nin San Paul nin Manila. Si Macías, na nagadan bago nahaman an simbahan, pigdeklara opisyalmente kan mga Agustino na iyo an kag-tugdok kan edipisyo.Aluit, p. 41

Nin huli kan kagurangan na kan simbahan na ini, na lampas nang 400, dakulon pang mga pangyayaring historikal an nasaksihan asin nakadamay ngani pa an nasabing simbahan. Kan panahon kolonyal Espanyol, kan 1762, an pwersang Briton, durante kan Pitong Taon na Gera, sinalakat asin hinabonan an simbahan. Kan 1898, an simbahan na ini iyo an piniling lugar kan mga Amerikano asin Espanyol sa pag'urulay asin pagpirma kaini sa pagsuko kan Manila sa pwersa Amerikano.

Durante kan Ikaduwang Gerang Pankinaban, an pwersang Hapon ginibo an simbahan na kampo konsentrasyon kan mga preso. Manta na an batalya sa Manila kan 1945 naghihinapos, an mga Hapon pigkulong mga padi asin ginatos na mga residente sa laog kan simbahan. Ngani mapalayas an mga Hapon nagpapa-ipli sa laog, an pwersang Amerikano asin Filipino nagkondukta nin air raid sa Intramuros. Gibo kaini, mga estruktura sa laog kan pinader na siyudad biyo na nagkagaraba alagad milagrosong an Simbahan nin San Agustin mismo nakatindog pa giraray; saro ini sa kakadikit na nawalat bilog sa Intramuros pakatapos kan gera.https://www.zenrooms.com/blog/san-agustin-church-manila/ . Kinua 05-28-22

center|800px|thumb|An panoramikong tatanawon sa laog kan Simbahan nin San Agustin

Toltolan

Kategorya:Mga Katoliko Romanong simbahan sa Manila
Kategorya:Mga edipisyo asin estruktura sa laog nin Intramuros
Kategorya:Mga Espanyol na estrukturang kolonyal sa Filipinas