Tataramon na Subanon
{{Infobox language
|name=Subanen
|altname=Subanon, Subanun, Subano
|nativename=
|region=Sulnupang [[Mindanao]]
|speakers=400,000
|date=1978–2011
|ref=e18
|familycolor=Austronesyo
|fam2=[[Mga tataramon na Malayo-Polinesyo|Malayo-Polinesyo]]
|fam3=[[mga tataramon na Filipino|Filipino]]
|fam4=Mas Dakulang Sentral Filipino
|lc1=syb |ld1=Sentral
|lc2=stb |ld2=Norte
|lc4=skn |ld4=Kolibugan
|lc3=suc |ld3=Sulnupan
|lc5=laa |ld5=Lapuyan (Sur)
|lc6=sfe |ld6=Subangan
|glotto=suba1253
|glottorefname=Subanen
}}


An '''Tataramon na Subanen''' ('''Subanon''' asin '''Subanun''' man) saróng [[tataramon na Austronesyo]] na kagsadiri kan [[mga tataramon na Mindanao]]. Pigkonsiderar ining tipakal kan [[lingguwistiko|lingguwista]] bilan saróng [[kumpol nin diyalektos]] na dakol kaysa sa tataramon na monolitiko. Pigtataram an Subanon sa dakol na lugar sa [[Zamboanga Peninsula]] na pinangaranan na [[Provincia kan Filipinas|mga Provincia]] kan [[Zamboanga Sibugay]], [[Zamboanga del Norte]] asin [[Zamboanga del Sur]], asin sa [[Misamis Occidental]] kan Norteng Mindanao. Igwa man nin masusukol na mga Komunidad nin Subanon sa [[Misamis Oriental]]. Kadaklan sa mga pangaran kan [[Mga tawo nin Subanen|''Subanen'', ''Subanon'' o ''Subanun'']], mantang an mga pigkaloob an sadiri sa [[islam sa Filipinas|Islam]] pigtutukoy an saindang sadiri bilan''Kalibugan''.

==Panlaog na Klasipikasyon==
Pigklasipikar ni Jason Lobel (2013:308) an urí kan Subanen sa mga minasunod.

*'''Subanen'''
**Sulnupan
***''Sulnupang Subanon''
***''Sulnupang Kolibugan''
**Nukleyar
***Sulnupang Nukleyar
****''Tawlet-Kalibugan Subanen''
****''Salug-Godod Subanen''
***Subangang Nukleyar
****''Sur Subanen''
****''Sentral Subanen''
****''Norteng Subanen''
****''Subangang Subanen''

Piglista ni Lobel (2013:308) an mga minasunod na mga inobasyon sa kada saró sa mga minasunod na mga sub-grupo.
*Nukleyar Subanen: *k > Ø
*Sulnupang Subanen: *k > /k/
*Subangang Nukleyar Subanen: *r > /l/
*Sulnupang Nukleyar Subanen: *r > /r/
*Sulnupang Subanen: *r > /l/ (independentante sa lugar, arog sa pakikipagkontak sa Tausug, Maguindanaon, Butuanon, Cebuano, asin/o Ilonggo, kun saen napasasairarom ini sa *r > /l/ shift independentante kan kada saró)

Notable man an Proto-Subanen sa pagigin kumpletong pagkawará kan Proto-Mas Dakulang Sentral Filipino na *h.

Nagtao man si Lobel (2013) nin mga rekonstrusyon kan Proto-Subanen.


==Halimbawá==
Pigpapahiling an koda kan awit nin Sulnupang Subanon na ''Momula ita'' 'Matánom kita'.<ref name="LDTC" />


{| class="wikitable" style="text-align: left;"
|+ ''Momula ita
! Sulnupang Subanon
! Bikol Sentral
|-
|
 Gumani ita
 Gumani ita
 Landu’ da’da’an ta
 Po’ gumani ita
 Gumani ita
 Gumani ita
 Di’ na mobon sinsaan ta
 Gumani ita
|
 Magunó kita
 Magunó kita
 Kinakaogma ta an kadakilaan
 Tibaad magunó kita
 Magunó kita
 Magunó kita
 An pagsakit dae mahaloy
 Magunó kita
|}

==Mga Toltolan==
{{Reflist}}

== Panluwas na Takod==
* Audio recordings of Subanon are archived with [[Kaipuleohone]], including a [[hdl:10125/36150|word list]], [[hdl:10125/36149|sentences]], and a [[hdl:10125/36151|traditional song]]

{{Mga tataramon na Filipino}}
{{Mga tataramon kan Filipinas}}
{{au-lang-stub}}

[[Kategorya:mga tataramon na Austronesyo]]
[[Kategorya:mga tataramon na Filipino]]
[[Kategorya:mga tataramon kan Filipinas]]
[[Kategorya:mga tataramon na Mindanao]]
[[Kategorya:mga tataramon kan Zamboanga del Sur]]
[[Kategorya:mga tataramon kan Zamboanga del Norte]]
[[Kategorya:mga tataramon kan Zamboanga Sibugay]]
[[Kategorya:mga tataramon kan Misamis Occidental]]
An Tataramon na Subanen (Subanon asin Subanun man) saróng tataramon na Austronesyo na kagsadiri kan mga tataramon na Mindanao. Pigkonsiderar ining tipakal kan lingguwista bilan saróng kumpol nin diyalektos na dakol kaysa sa tataramon na monolitiko. Pigtataram an Subanon sa dakol na lugar sa Zamboanga Peninsula na pinangaranan na mga Provincia kan Zamboanga Sibugay, Zamboanga del Norte asin Zamboanga del Sur, asin sa Misamis Occidental kan Norteng Mindanao. Igwa man nin masusukol na mga Komunidad nin Subanon sa Misamis Oriental. Kadaklan sa mga pangaran kan Subanen, Subanon o Subanun, mantang an mga pigkaloob an sadiri sa Islam pigtutukoy an saindang sadiri bilanKalibugan.

Panlaog na Klasipikasyon
Pigklasipikar ni Jason Lobel (2013:308) an urí kan Subanen sa mga minasunod.

Subanen
Sulnupan
Sulnupang Subanon
Sulnupang Kolibugan
Nukleyar
Sulnupang Nukleyar
Tawlet-Kalibugan Subanen
Salug-Godod Subanen
Subangang Nukleyar
Sur Subanen
Sentral Subanen
Norteng Subanen
Subangang Subanen

Piglista ni Lobel (2013:308) an mga minasunod na mga inobasyon sa kada saró sa mga minasunod na mga sub-grupo.
Nukleyar Subanen: *k > Ø
Sulnupang Subanen: *k > /k/
Subangang Nukleyar Subanen: *r > /l/
Sulnupang Nukleyar Subanen: *r > /r/
Sulnupang Subanen: *r > /l/ (independentante sa lugar, arog sa pakikipagkontak sa Tausug, Maguindanaon, Butuanon, Cebuano, asin/o Ilonggo, kun saen napasasairarom ini sa *r > /l/ shift independentante kan kada saró)

Notable man an Proto-Subanen sa pagigin kumpletong pagkawará kan Proto-Mas Dakulang Sentral Filipino na *h.

Nagtao man si Lobel (2013) nin mga rekonstrusyon kan Proto-Subanen.

Halimbawá
Pigpapahiling an koda kan awit nin Sulnupang Subanon na Momula ita 'Matánom kita'.

+ ''Momula ita Sulnupang Subanon Bikol Sentral Gumani ita
 Gumani ita
 Landu’ da’da’an ta
 Po’ gumani ita
 Gumani ita
 Gumani ita
 Di’ na mobon sinsaan ta
 Gumani ita Magunó kita
 Magunó kita
 Kinakaogma ta an kadakilaan
 Tibaad magunó kita
 Magunó kita
 Magunó kita
 An pagsakit dae mahaloy
 Magunó kita

Mga Toltolan

 Panluwas na Takod
 Audio recordings of Subanon are archived with Kaipuleohone, including a word list, sentences, and a traditional song

Kategorya:mga tataramon na Austronesyo
Kategorya:mga tataramon na Filipino
Kategorya:mga tataramon kan Filipinas
Kategorya:mga tataramon na Mindanao
Kategorya:mga tataramon kan Zamboanga del Sur
Kategorya:mga tataramon kan Zamboanga del Norte
Kategorya:mga tataramon kan Zamboanga Sibugay
Kategorya:mga tataramon kan Misamis Occidental