Kardinal (Simbahan Katoliko)


[[File:External Ornaments of a Cardinal (not a bishop).svg|thumb|right|An eskudo de armas nin kardinal,  indikado nin pulang [[galero]] (paldiyang halakbang na kupya) na may 15 biraybitay sa lambang gilid (an [[motto]] asin [[Escutcheon (heraldry)|eskudo de armas]] napapadapit sa indibidwal na kardinal).|235x235px]]
An mga '''Kardinal''' ({{lang-la|Sanctae Romanae Ecclesiae cardinalis}}, literalmente "kardinal kan Simbahan Romano Katoliko") iyo an pinaka-senior na mga kaapil kan klero kan [[Simbahan Katoliko]], ikaduwa sana sa ranggo nin Santo [[Papa]]. Sinda nombrado sa ranggo nin kardinal, kadugangan kan kun anong katongdan ninda sa Simbahan. Sinda sinda binibilog kan inapod na [[Kolehiyo nin mga Kardinal]] asin lawig-buhay an saindang nombra.

An pinakasolementeng responsibilidad ninda iyo na magpartisipar sa inapod na [[Papal conclave||conclave]] sa pag'elihir nin bagong papa, hale mansana sa saindang pag'iriba kun bakante an [[Holy See]]. Durante sa periodo sa pag'ultan kan pagkagadan kan papa o pagdemitir kaini, asin kan eleksyon kan karibay niya, an ''[[sede vacante]]'', an aro-aldaw na pag-administrar kan Holy See yaon sa kamot kan Kolehiyo nin mga Kardinal. An deretso nin paglaog-luwas sa conclave kun saen an papa maeelihir, limitado sana duman sa dai pa naedad nin 80 sa aldaw na nangyari an pagkabakante. An mga kardinal man bilang sarong grupo, pwede magpartisipar sa mga papal consistories, na taon-taon ginigibo, kun saen mga bagay na importanteng gayo sa Simbashan pig'uurulayan o sa pagpili nin mga bagong kardinal. An mga kardinal na sa tamang edad pwede pa magkapot katongdan nanonombrahan man sa mga papel sa pagpadalagan kan mga [[dicastery|dicasteries]] kan Curia Romano, an sentral na administrasyon kan Simbahan Katoliko.

An mga kardinal hale sa manlaen-laen na ginikanan, na pinagnonombrahan na siring, kadagdagan sa mga obligasyon nindang dati sa laog kan Simbahan. Kadakulan kan mga kardinal mga nagtutukaw o retirado nang mga obispo o arsobispo.  An iba man mga obispo titular na dati o nagtutukaw na mga opisyales sa laog kan Curia Romano. May dikit man igdi mga padi na binisto kan papa sa dakula nindang serbisyo sa Simbahan. Alagad, susog sa pagboot sa Canon Law sinda dapat makonsagrar ngona na obispo bago sinda matokahan na kardinal, <ref>{{cite web |url=https://www.vatican.va/archive/cod-iuris-canonici/eng/documents/cic_lib2-cann330-367_en.html |title=Code of Canon Law of the Catholic Church |website=Vatican State |year=1983 |archive-url=https://archive.today/20190408012310/https://www.vatican.va/archive/cod-iuris-canonici/eng/documents/cic_lib2-cann330-367_en.html |archive-date=April 8, 2019 |url-status=live}}</ref> pero ngani an iba tinata'wan nin dispensasyon kan Santo Papa. Mayo nin estriktong susundon sa pagtaas kan siisayman sa ranggo nin kardinal o makabali sa Kolehiyo nin mga Kardinal. Poon kan 1917, an sarong potensyal na kardinal dapat padi na siya, alagad kan mga nakaaging panahon igwang mga laico nagin mga kardinal. An pagpili yaon nanggad sa papa asin tradisyon an naggigiya saiya.

== Toltolan ==
{{reflist}}

{{stub}}

[[Kategorya: Mga kardinal sa Simbahan Katoliko]]
An mga Kardinal (, literalmente "kardinal kan Simbahan Romano Katoliko") iyo an pinaka-senior na mga kaapil kan klero kan Simbahan Katoliko, ikaduwa sana sa ranggo nin Santo Papa. Sinda nombrado sa ranggo nin kardinal, kadugangan kan kun anong katongdan ninda sa Simbahan. Sinda sinda binibilog kan inapod na Kolehiyo nin mga Kardinal asin lawig-buhay an saindang nombra.

An pinakasolementeng responsibilidad ninda iyo na magpartisipar sa inapod na |conclave sa pag'elihir nin bagong papa, hale mansana sa saindang pag'iriba kun bakante an Holy See. Durante sa periodo sa pag'ultan kan pagkagadan kan papa o pagdemitir kaini, asin kan eleksyon kan karibay niya, an sede vacante, an aro-aldaw na pag-administrar kan Holy See yaon sa kamot kan Kolehiyo nin mga Kardinal. An deretso nin paglaog-luwas sa conclave kun saen an papa maeelihir, limitado sana duman sa dai pa naedad nin 80 sa aldaw na nangyari an pagkabakante. An mga kardinal man bilang sarong grupo, pwede magpartisipar sa mga papal consistories, na taon-taon ginigibo, kun saen mga bagay na importanteng gayo sa Simbashan pig'uurulayan o sa pagpili nin mga bagong kardinal. An mga kardinal na sa tamang edad pwede pa magkapot katongdan nanonombrahan man sa mga papel sa pagpadalagan kan mga dicasteries kan Curia Romano, an sentral na administrasyon kan Simbahan Katoliko.

An mga kardinal hale sa manlaen-laen na ginikanan, na pinagnonombrahan na siring, kadagdagan sa mga obligasyon nindang dati sa laog kan Simbahan. Kadakulan kan mga kardinal mga nagtutukaw o retirado nang mga obispo o arsobispo.  An iba man mga obispo titular na dati o nagtutukaw na mga opisyales sa laog kan Curia Romano. May dikit man igdi mga padi na binisto kan papa sa dakula nindang serbisyo sa Simbahan. Alagad, susog sa pagboot sa Canon Law sinda dapat makonsagrar ngona na obispo bago sinda matokahan na kardinal,  pero ngani an iba tinata'wan nin dispensasyon kan Santo Papa. Mayo nin estriktong susundon sa pagtaas kan siisayman sa ranggo nin kardinal o makabali sa Kolehiyo nin mga Kardinal. Poon kan 1917, an sarong potensyal na kardinal dapat padi na siya, alagad kan mga nakaaging panahon igwang mga laico nagin mga kardinal. An pagpili yaon nanggad sa papa asin tradisyon an naggigiya saiya.

 Toltolan 

Kategorya: Mga kardinal sa Simbahan Katoliko