Marianne Hainisch
{{Infobox tawo|name=Marianne Hainisch|image=Marianne Hainisch.jpg|alt=|caption=Hainisch, circa 1872|birth_name=Marianne Perger|birth_date=25 March 1839|birth_place=[[Baden bei Wien]], [[Austria]]|death_date={{death date and age|1936|5|5|1839|3|25|df=y}}|death_place=[[Vienna]]|nationality=|other_names=|known_for=Founder of the Austrian women's movement|occupation=|spouse=Michael Hainisch (m. 1857)}}

Si '''Marianne Hainisch''', namundag na '''Marianne Perger''' (25 Marso 1839 – 5 Mayo 1936) iyo an kagmukna asin lider kan mobimientong kababaihan [[Austriya|sa Austria]] . Siya man an ina ni Michael Hainisch, an ikaduwang Presidente kan Austria (1920-1928).

== Buhay ==
Si Marianne Perger namundag kan 1839 sa Baden harani sa Vienna sa Austria. An saiyang ina nagkua nin mga paratukdo tanganing tabangan siyang tukduan si Marianne asin an saiyang mga tugang. An saiyang ama na si Josef Perger igwa nin mga pabrika sa Hirtenberg .

Kan 1857 si Marianne naagom an industriyalista na si Michael Hainisch (kagsadiri nin sarong pabrika nin pag-ipit sa Aue) na saiyang nagkaigwa nin duwang aki (Michael, 1858, asin Maria, 1860). <ref name="HaanDaskalova2006">{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=hsgQjbgBOAkC&pg=PA176|title=Biographical Dictionary of Women's Movements and Feminisms in Central, Eastern, and South Eastern Europe: 19th and 20th Centuries|last=Francisca de Haan|last2=Krasimira Daskalova|last3=Anna Loutfi|date=1 January 2006|publisher=Central European University Press|isbn=978-963-7326-39-4|pages=174–6}}</ref> Kan 1868 an pamilya nagbalyo sa Vienna. Durante kan [[Gera Sibil nin mga Amerikano|Gera Sibil kan Amerika]] (1861-65), an negosyo nasa krisis, nin huli ta an lanang gapas dai na makukua sa [[Estados Unidos]] .

Kan huring parte kan dekada 1860, sarong nakakapabago na eksperyensya para ki Marianne iyo an kadepisilan kan sarong amigo niya sa pagkua nin trabaho tanganing masuportaran an saiyang pamilya pagkatapos na magkahelang an saiyang agom. Sa ibong kan pinakamarahay na paghihingoa kan saiyang amigo (nagtataram siya nin nagkapirang tataramon asin igwa nin talento sa musika) dai siya nakahanap nin trabaho. Para sa 30-anyos na si Marianne, nagin malinaw an importansya kan [[edukasyon]] sa pagpapangyari sa mga babaeng nasa tahaw na klase na makakua nin trabaho.  Kan 1870 nagsurat siya nin sarong artikulo (Manungod sa Edukasyon kan mga Babae), na mayo nin peryodiko na mapublikar. Sa sarong pagtiripon kan 25 Marso 1870, iprinesentar niya an saiyang artikulo, na nagtapos sa sarong pangapudan para sa Siyudad nin Vienna na mag-establisar nin mga klase sa magkaparehong eskwelahan para sa mga daragita. An bombang ini lakop na ibinareta sa mga peryodiko, asin nagresulta sa pagdonar kan Enot na Austrian Savings Bank nin 40,000 na florin para sa pundasyon nin sarong eskwelahan para sa mga daragita.

Kan 1888 pinonan ni Hainisch an Liga para sa Pinalawig na Edukasyon kan mga Babae, na nag-agitar na an mga babae togotan na mag-enrol para sa mas halangkaw na edukasyon . Kan 1902 siya an nagtogdas kan Federation of Austrian Women's Organizations, asin siya an Pamayo kaini sagkod 1918. <sup class="noprint Inline-Template Template-Fact" style="white-space:nowrap;">&#x5B; ''<nowiki><span title="This claim needs references to reliable sources. (January 2019)">citation needed</span></nowiki>'' &#x5D;</sup> Kan 17 Oktubre 1906, nag-apod siya nin sarong miting kan ''Komitee für Frauenstimmrecht'' (Komite para sa Pagboto kan mga Babae), na nag-aako sa mga parataram na si Carrie Chapman Catt asin Aletta Jacobs, na dai pa sana nahahaloy na nagpartisipar sa Komperensya kan Copenhagen kan International Woman Suffrage Alliance . Si Friederike Zeileis nagserbing paratradusir ni Catt, asin si Hainisch nagpaaram sa grupo na rinibong pirma an nakolekta sa sarong petisyon na ipresentar sa dai mahahaloy sa lehislatura na nag-aagyat kan paghale kan Seksyon 30 kan Association Act. An Seksyon 30, iyo an parte kan legal na kodigo na nagnenegar sa mga babae nin awtoridad pulitikal.  Kan 1919 siya naelihir bilang Deputadong Presidente kan International Council of Women, na an Pederasyon nag-apil kan 1904, sarong posisyon na saiyang kinapotan sagkod 1924.

Kan tigrakdag 1918 si Marianne Hainisch nag'ayon sa Partido Sibil-Demokratiko, asin pakalihis nin labing sarong taon iyo an kagmukna kan Partido kan mga Babae sa Austria. Si Hainisch pighihiling na iyo an nagpoon kan [[Aldaw nin mga Nanay|Mother's Day]] sa Austria, <ref>{{Cite journal|date=2016-08-22|title=Marianne Hainisch, 1839-1936|url=https://scholarsarchive.byu.edu/sophnf_gallery/2}}</ref> na pigseselebrar poon pa kan 1924.

Nagadan siya kan ika-5 nin Mayo 1936. 

Kan 1967 an saiyang ginikanan na banwaan nin Baden nagtogdok nin sarong estatuwa sa saiyang onra.  Kan 1989 an Austria nagpaluwas nin sarong selyo nin paggirumdom, sa okasyon kan ika-150 anibersaryo kan saiyang pagkamundag. Kan 2002 an Vienna nginaranan an sarong tinampo (Marianne-Hainisch-Gasse) sa saiyang onra.

== Mga gibo ==

* ''Sa Edukasyon kan mga Babae,'' 1870
* ''An mga Ina,'' 1913.

== Mga Toltolan ==
<references />
{{Tamboan}}

== Mga panluwas na sumpay ==

* [http://aeiou.iicm.tugraz.at/aeiou.encyclop.h/h092783.htm Marianne Hainisch] (sa Aleman)
* Newspaper clippings about Marianne Hainisch
Si Marianne Hainisch, namundag na Marianne Perger (25 Marso 1839 – 5 Mayo 1936) iyo an kagmukna asin lider kan mobimientong kababaihan sa Austria . Siya man an ina ni Michael Hainisch, an ikaduwang Presidente kan Austria (1920-1928).

 Buhay 
Si Marianne Perger namundag kan 1839 sa Baden harani sa Vienna sa Austria. An saiyang ina nagkua nin mga paratukdo tanganing tabangan siyang tukduan si Marianne asin an saiyang mga tugang. An saiyang ama na si Josef Perger igwa nin mga pabrika sa Hirtenberg .

Kan 1857 si Marianne naagom an industriyalista na si Michael Hainisch (kagsadiri nin sarong pabrika nin pag-ipit sa Aue) na saiyang nagkaigwa nin duwang aki (Michael, 1858, asin Maria, 1860).  Kan 1868 an pamilya nagbalyo sa Vienna. Durante kan Gera Sibil kan Amerika (1861-65), an negosyo nasa krisis, nin huli ta an lanang gapas dai na makukua sa Estados Unidos .

Kan huring parte kan dekada 1860, sarong nakakapabago na eksperyensya para ki Marianne iyo an kadepisilan kan sarong amigo niya sa pagkua nin trabaho tanganing masuportaran an saiyang pamilya pagkatapos na magkahelang an saiyang agom. Sa ibong kan pinakamarahay na paghihingoa kan saiyang amigo (nagtataram siya nin nagkapirang tataramon asin igwa nin talento sa musika) dai siya nakahanap nin trabaho. Para sa 30-anyos na si Marianne, nagin malinaw an importansya kan edukasyon sa pagpapangyari sa mga babaeng nasa tahaw na klase na makakua nin trabaho.  Kan 1870 nagsurat siya nin sarong artikulo (Manungod sa Edukasyon kan mga Babae), na mayo nin peryodiko na mapublikar. Sa sarong pagtiripon kan 25 Marso 1870, iprinesentar niya an saiyang artikulo, na nagtapos sa sarong pangapudan para sa Siyudad nin Vienna na mag-establisar nin mga klase sa magkaparehong eskwelahan para sa mga daragita. An bombang ini lakop na ibinareta sa mga peryodiko, asin nagresulta sa pagdonar kan Enot na Austrian Savings Bank nin 40,000 na florin para sa pundasyon nin sarong eskwelahan para sa mga daragita.

Kan 1888 pinonan ni Hainisch an Liga para sa Pinalawig na Edukasyon kan mga Babae, na nag-agitar na an mga babae togotan na mag-enrol para sa mas halangkaw na edukasyon . Kan 1902 siya an nagtogdas kan Federation of Austrian Women's Organizations, asin siya an Pamayo kaini sagkod 1918. [ <span title="This claim needs references to reliable sources. (January 2019)">citation needed</span> ] Kan 17 Oktubre 1906, nag-apod siya nin sarong miting kan Komitee für Frauenstimmrecht (Komite para sa Pagboto kan mga Babae), na nag-aako sa mga parataram na si Carrie Chapman Catt asin Aletta Jacobs, na dai pa sana nahahaloy na nagpartisipar sa Komperensya kan Copenhagen kan International Woman Suffrage Alliance . Si Friederike Zeileis nagserbing paratradusir ni Catt, asin si Hainisch nagpaaram sa grupo na rinibong pirma an nakolekta sa sarong petisyon na ipresentar sa dai mahahaloy sa lehislatura na nag-aagyat kan paghale kan Seksyon 30 kan Association Act. An Seksyon 30, iyo an parte kan legal na kodigo na nagnenegar sa mga babae nin awtoridad pulitikal.  Kan 1919 siya naelihir bilang Deputadong Presidente kan International Council of Women, na an Pederasyon nag-apil kan 1904, sarong posisyon na saiyang kinapotan sagkod 1924.

Kan tigrakdag 1918 si Marianne Hainisch nag'ayon sa Partido Sibil-Demokratiko, asin pakalihis nin labing sarong taon iyo an kagmukna kan Partido kan mga Babae sa Austria. Si Hainisch pighihiling na iyo an nagpoon kan Mother's Day sa Austria,  na pigseselebrar poon pa kan 1924.

Nagadan siya kan ika-5 nin Mayo 1936. 

Kan 1967 an saiyang ginikanan na banwaan nin Baden nagtogdok nin sarong estatuwa sa saiyang onra.  Kan 1989 an Austria nagpaluwas nin sarong selyo nin paggirumdom, sa okasyon kan ika-150 anibersaryo kan saiyang pagkamundag. Kan 2002 an Vienna nginaranan an sarong tinampo (Marianne-Hainisch-Gasse) sa saiyang onra.

 Mga gibo 

 Sa Edukasyon kan mga Babae, 1870
 An mga Ina, 1913.

 Mga Toltolan 

 Mga panluwas na sumpay 

 Marianne Hainisch (sa Aleman)
 Newspaper clippings about Marianne Hainisch