Pancho Guedes

{{Infobox person
| honorific_prefix = 
| name             = Pancho Guedes
| honorific_suffix = 
| image            = 
| alt              = 
| caption          = 
| native_name      = 
| native_name_lang = Portuges
| pronunciation    = 
| birth_name       = Amâncio d'Alpoim Miranda Guedes
| birth_date       = {{birth date|1925|05|13|df=y}}
| birth_place      = [[Lisbon]], [[Portugal]]
| baptised         = 
| death_date       = {{death date and age|2015|11|07|1925|05|13|df=y}}
| death_place      = [[Graaff-Reinet]], South Africa
| death_cause      = 
| monuments        = 
| education        = 
| alma_mater       = 
| occupation       = [[Arkitekto]]
| years_active     = 
| era              = 
| employer         = 
| organization     = 
| known_for        = 
| notable_works    = <!-- produces label "Notable work"; may be overridden by |credits=, which produces label "Notable credit(s)"; or by |works=, which produces label "Works" -->
| style            = 
| television       = 
| title            = 
| term             = 
| predecessor      = 
| successor        = 
| party            = 
| movement         = 
| opponents        = 
| boards           = 
| spouse           = Dorothy Guedes
| partner          = 
| children         = 
| parents          = 
| relatives        = 
| callsign         = 
| awards           = 
| website          = 
}}
[[File:Edifício do Banco das Poupanças das Viúvas e Orfãos da Polícia Maputo.JPG|thumb|Opisyalmente nginaranan 'Edifício do Banco das Poupanças das Viúvas e Orfãos da Polícia Maputo', an edipisyong ini iyo an Banko para sa mga balo asin mga ilo kan pulis sa Maputo, Mozambique kan 1967<ref>{{Cite web|title=GUEDES, Amancio d'Alpoim Miranda (Pancho)|url=https://www.artefacts.co.za/main/Buildings/archframes.php?archid=2352|access-date=2021-07-09|website=www.artefacts.co.za}}</ref>]]
Si '''Amâncio d'Alpoim Miranda''' "'''Pancho'''" '''Guedes''' (Lisbon, Portugal, 13 May 1925 &ndash; Graaff-Reinet, South Africa, 7 November 2015) sarong Portuges na arkitekto, eskultor, pintor asin edukador.

Siya sinasabing saro sa pinakaenot na post-modernist na arkitekto sa [[Aprika]] asin representasyon kan Eklektikong Modernista.<ref name="auto1">{{Cite web|date=2021-07-09|title=Pancho Guedes, Sculpting a New Africa|url=https://www.archdaily.com/964247/pancho-guedes-1925-2015-sculpting-a-new-africa|access-date=2021-07-09|website=ArchDaily|language=en-US}}</ref>

== Kaamayi nin buhay ==
Si Guedes namundag sa [[Lisbon]], Portugal kan 1925. Siya kadugo an Portuges na aristokratang si [[Luis de Alpoim]].

Si Guedes haros an buhay niya yaon namugtak sa [[Portuges na Mozambique]] poon edad na 7 taon asin ta diyan na siya guminurang.<ref>{{cite web|url = http://www.dorigislason.net/pancho-guedes-architecture-on-a-grand-scale/|title = PANCHO GUEDES, ARCHITECTURE ON A GRAND SCALE|publisher = Dorisglason.net|accessdate = 26 June 2011|archive-date = 7 March 2016|archive-url = https://web.archive.org/web/20160307041015/http://dorigislason.net/pancho-guedes-architecture-on-a-grand-scale/|dead-url = yes}}</ref>

Gustong magin sarong artista, siya nag'enrol sa University of Witwatersrand sa Johannesburg kan 1945. Alagad siya nakapag'isip na an arkitektura an saiyang kinakaugmahan ta nakua niya diyan an mga interes niya sa arte.<ref name="auto1"/>

== Karera sa Arkitektura ==
Si Guedes nagpoon nang magsibot sa pagtugdok kun ano-anong mga proyekto kan mga 1950, 1960 kan an aktibidad sa konstruksyon nagkusog na marhay sa Mozambique.<ref name="auto1"/>

Sa [[East Africa]] siya nagprodyusir nin mga desenyo sa ginatos na mga edipisyo,<ref name="wsj" /> kadaklan kaini yaon sa siyudad nin [[Maputo|Lourenço Marques]] (Maputo) alagad igwa man sa Angola, sa South Africa, asin sa Portugal. An saiyang mga mukna pinagsaralak an eskultural asin figurativo sa praktikal na karabuhaton saka sa tradisyonal na identidad lokal.<ref>{{Cite web|title=Amancio Guedes - architect, sculptor, painter|url=http://www.guedes.info/|access-date=2021-07-09|website=www.guedes.info}}</ref>

Si Guedes kaiba sa grupong inapod na “[[Team 10]]”, nin mga arkitekto na nagtiripon kan Hulyo 1953 sa Ika-9 Kongreso nin [[Congres International d'Architecture Moderne|CIAM]] asin inadoptar an bagong paagi sa sinasabing [[urbanismo]] sa pag'anduyog sa maepektong teoritikong framework na nakaimpluwensyang gayo sa paggantad kan Europeong arkitektural na kaisipan durante kan pataposon na an ika-20ng siglo.<ref name="auto1"/>

An pinakabantog masasabi na desenyo nin edipisyo na minukna ni Pancho Guedes iyo an inaapod na Smiling Lion Building na pinu'nan tinugkok kan 1956 sa Mozambique.<ref name="auto">{{Cite web|date=2021-01-20|title=Pancho Guedes, un grand maître portugais|url=https://blog.singulart.com/fr/2021/01/20/pancho-guedes-un-grand-maitre-portugais/|access-date=2021-07-09|website=Magazine Singulart|language=fr-FR}}</ref> Si Guedes apod niya kaining estilo STILOGUEDES na boot sabihon mansana 'GuedesStyle'. An mural sa bandang Sulnopan nakadukot pa asin siring man an "nakangirit na leon" sa Norteng sugod kaini.<ref>{{Cite web|title=O Leão que Ri - Smiling Lion details|url=https://www.artefacts.co.za/main/Buildings/bldgframes.php?bldgid=8303|access-date=2021-07-09|website=www.artefacts.co.za}}</ref>

== Karera artistiko ==
Maliban sa saiyang darakulang mga proyekto arkitektural, siya saro man na eskultor asin pintor. 

An mga eksibisyon niya kan saiyang arte biswal nangyari sa [[Berardo Collection Museum]] sa Lisbon, asin sa iba pang lugar.

Si Guedes nagbakal man kan mga obra ni Paul Klee kan 1948, na saiyang hinahangaan an estilong surrealistiko asin an mga temang infantile. Nagparagibo siya nin mga eskultura na pasabong kan mga Anghel ni Paul Klee sa bandang pataposon na saiyang karera. Saro sa drowing niya na ginibo kan 2015, tituladong 'A Tribute to Paul Klee'.<ref name="auto"/>

== Problema sa politika ==
Pakatapos kan kariribokan kan inapod na [[Carnation Revolution]] sa [[Lisbon]], naghale siya sa bagong independyenteng [[Mozambique]] kan 1974. An Mozambique opisyalmente tinugdas kan 1975 bilang sarong [[Republika Popular nin Mozambique]].

An saiyang biglaan na paglayas sa Mozambique kan 1974 na kasarabay iba pa man na mga Portuges na tinugot sana magdara sinda nin 20 kilogramong pagsasadiri [[24/20 deklarasyon]] haros mapugrot an saiyang pamilya.<ref name="wsj" /> Huli sa saiyang reputasyon, nakaresibi siya nin imbitasyon na tukawan niya an bakanteng pwesto sa Arkitektura sa [[University of the Witwatersrand]] sa [[Johannesburg]].<ref name="m">{{cite book | last = Guedes | first = Amancio | title = Manifestos, papers, lectures, publications | publisher = Ordem dos Arquitectos | location = Lisboa, Portugal | year = 2007 | page = 6| isbn = 9789728897246 }}</ref>

== Kagadanan ==
Si Pancho Guedes nagadan kan 7 Nobyembre 2015 sa edad na 90.<ref>Architect Africa: [https://architectafrica.com/intranet/node/36114 Obituary] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180524004058/https://architectafrica.com/intranet/node/36114 |date=2018-05-24 }}, 7 November 2015</ref>

==Trabaho==
*Simbahan sa Maputo (1962)<ref name=wsj>[Magical Mozambique] ni Tom Downey, Wall Street Journal Magazine Oktobre 2013 pahina 83 (igwang retrato sa luwas na patos)</ref>

<gallery>
File:Edificio Dragao Maputo 2.jpg|Edifício Dragão (1953), Maputo
File:Edificio Abreu Santos e Rocha.jpg|Prédio Abreu, Santos e Rocha (1953/56), Maputo
File:Prédio Spence e Lemos Maputo (21910786308).jpg|Prédio Spence e Lemos (1964), expanded 2008–2010
</gallery>

==Toltolan==
{{reflist}}

==Mga panluwas na takod==
{{Commons category}}
*[http://www.panchoguedes.com/ Official site] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160111202620/http://panchoguedes.com/ |date=2016-01-11 }}

{{Authority control}}

{{DEFAULTSORT:Guedes, Pancho}}
[[Kategorya:Ika-20ng siglong mga arkitektong Portuges]]
[[Kategorya:Mga Portuges na eskultor]]
[[Kategorya:Mga lalaking eskultor]]
[[Kategorya:Mga Portuges na pintor]]
[[Kategorya:Mga lalaking Portuges na mga pintor]]
[[Kategorya:Mga 1925 na kamundagan]]
[[Kategorya:Mga 2015 na kagadanan]]
[[Kategorya:Mga tawong taga-Maputo]]
[[Kategorya:Mga Portuges na dayo sa Mozambique]]
[[Kategorya:Mga edukador sa University of the Witwatersrand]]
{{Saringsing}}
Si Amâncio d'Alpoim Miranda "Pancho" Guedes (Lisbon, Portugal, 13 May 1925 – Graaff-Reinet, South Africa, 7 November 2015) sarong Portuges na arkitekto, eskultor, pintor asin edukador.

Siya sinasabing saro sa pinakaenot na post-modernist na arkitekto sa Aprika asin representasyon kan Eklektikong Modernista.

 Kaamayi nin buhay 
Si Guedes namundag sa Lisbon, Portugal kan 1925. Siya kadugo an Portuges na aristokratang si Luis de Alpoim.

Si Guedes haros an buhay niya yaon namugtak sa Portuges na Mozambique poon edad na 7 taon asin ta diyan na siya guminurang.

Gustong magin sarong artista, siya nag'enrol sa University of Witwatersrand sa Johannesburg kan 1945. Alagad siya nakapag'isip na an arkitektura an saiyang kinakaugmahan ta nakua niya diyan an mga interes niya sa arte.

 Karera sa Arkitektura 
Si Guedes nagpoon nang magsibot sa pagtugdok kun ano-anong mga proyekto kan mga 1950, 1960 kan an aktibidad sa konstruksyon nagkusog na marhay sa Mozambique.

Sa East Africa siya nagprodyusir nin mga desenyo sa ginatos na mga edipisyo, kadaklan kaini yaon sa siyudad nin Lourenço Marques (Maputo) alagad igwa man sa Angola, sa South Africa, asin sa Portugal. An saiyang mga mukna pinagsaralak an eskultural asin figurativo sa praktikal na karabuhaton saka sa tradisyonal na identidad lokal.

Si Guedes kaiba sa grupong inapod na “Team 10”, nin mga arkitekto na nagtiripon kan Hulyo 1953 sa Ika-9 Kongreso nin CIAM asin inadoptar an bagong paagi sa sinasabing urbanismo sa pag'anduyog sa maepektong teoritikong framework na nakaimpluwensyang gayo sa paggantad kan Europeong arkitektural na kaisipan durante kan pataposon na an ika-20ng siglo.

An pinakabantog masasabi na desenyo nin edipisyo na minukna ni Pancho Guedes iyo an inaapod na Smiling Lion Building na pinu'nan tinugkok kan 1956 sa Mozambique. Si Guedes apod niya kaining estilo STILOGUEDES na boot sabihon mansana 'GuedesStyle'. An mural sa bandang Sulnopan nakadukot pa asin siring man an "nakangirit na leon" sa Norteng sugod kaini.

 Karera artistiko 
Maliban sa saiyang darakulang mga proyekto arkitektural, siya saro man na eskultor asin pintor. 

An mga eksibisyon niya kan saiyang arte biswal nangyari sa Berardo Collection Museum sa Lisbon, asin sa iba pang lugar.

Si Guedes nagbakal man kan mga obra ni Paul Klee kan 1948, na saiyang hinahangaan an estilong surrealistiko asin an mga temang infantile. Nagparagibo siya nin mga eskultura na pasabong kan mga Anghel ni Paul Klee sa bandang pataposon na saiyang karera. Saro sa drowing niya na ginibo kan 2015, tituladong 'A Tribute to Paul Klee'.

 Problema sa politika 
Pakatapos kan kariribokan kan inapod na Carnation Revolution sa Lisbon, naghale siya sa bagong independyenteng Mozambique kan 1974. An Mozambique opisyalmente tinugdas kan 1975 bilang sarong Republika Popular nin Mozambique.

An saiyang biglaan na paglayas sa Mozambique kan 1974 na kasarabay iba pa man na mga Portuges na tinugot sana magdara sinda nin 20 kilogramong pagsasadiri 24/20 deklarasyon haros mapugrot an saiyang pamilya. Huli sa saiyang reputasyon, nakaresibi siya nin imbitasyon na tukawan niya an bakanteng pwesto sa Arkitektura sa University of the Witwatersrand sa Johannesburg.

 Kagadanan 
Si Pancho Guedes nagadan kan 7 Nobyembre 2015 sa edad na 90.Architect Africa: Obituary , 7 November 2015

Trabaho
Simbahan sa Maputo (1962)[Magical Mozambique] ni Tom Downey, Wall Street Journal Magazine Oktobre 2013 pahina 83 (igwang retrato sa luwas na patos)

Toltolan

Mga panluwas na takod

Official site 

Kategorya:Ika-20ng siglong mga arkitektong Portuges
Kategorya:Mga Portuges na eskultor
Kategorya:Mga lalaking eskultor
Kategorya:Mga Portuges na pintor
Kategorya:Mga lalaking Portuges na mga pintor
Kategorya:Mga 1925 na kamundagan
Kategorya:Mga 2015 na kagadanan
Kategorya:Mga tawong taga-Maputo
Kategorya:Mga Portuges na dayo sa Mozambique
Kategorya:Mga edukador sa University of the Witwatersrand