Estratobulkan
[[File:Erickson Banzuela Balderama - Mayon Volcano Up-close.jpg|thumb|Sarong haranihang-pitik sa [[Bulkan Mayon]] na sarong halimbawa nin estratobulkan|260x260px]]
[[Ladawan:Stratovolcano.jpg|thumb|Structure of a stratovolcano]]
An sarong '''estratobulkan''', o mas midbid sa '''composite volcano''' sa tataramon na Ingles, sarong [[Bulkanikong kono|konikal]] na [[bulkan]] na pigbubuo nin kadakulon na mga patong (estrata) kan pinatagas na [[nagkakalakagang lapok|laba]] asin [[tepra]].<ref>{{USGS|url=http://pubs.usgs.gov/gip/volc/types.html|title=Principal Types of Volcanoes|access-date=2009-01-19}}</ref> Bakong arong kan mga [[Kalasag na bulkan]], an mga estratobulkan,  nailaladawan sa paagi kan sarong matarik na imahe na igwang sarong rukrok nin bunganga asin pana-panahong agwat kan mga [[maputok na pagtuga]] asin [[maturog na pagtuga]], bagaman nahuros an pipira kan mga bunganga kan rukrok na inaapod na [[kaldera]]. Tipikal na nagbubulos an nagkakalakagang lapok kan mga estratobulkan na palipot asin patagas bago ini makaabot sa harayo, huli ta sa halangkaw na lapot. An magma na binibilog kan nagkakalakagang lapok na ini madalas [[pelsiko]], pagkakaigwa nin halangkaw na lebel nin [[silika]] (arog kan sa [[riyolito]], [[dasito]], o [[andesito]]), na igwang kadikit na dai masyadong malapot na mapikong magma.<ref>{{Cite book|url=https://www.springer.com/gp/book/9783642258923|title=Teide Volcano: Geology and Eruptions of a Highly Differentiated Oceanic Stratovolcano|date=2013|publisher=Springer-Verlag|isbn=978-3-642-25892-3|editor-last=Carracedo|editor-first=Juan Carlos|series=Active Volcanoes of the World|location=Berlin Heidelberg|language=en|editor-last2=Troll|editor-first2=Valentin R.}}</ref> Dai parating nagbubulos an halawig na pelsikong nagkakalakagang lapok, alagad nagbabaklay ini sagkod sa {{Convert|15|km|mi|abbr=on}}.<ref>{{cite web|url=http://gsc.nrcan.gc.ca/volcanoes/cat/feature_garibaldi_e.php |title=Garibaldi volcanic belt: Garibaldi Lake volcanic field |work=Catalogue of Canadian volcanoes |publisher=[[Geological Survey of Canada]] |date=2009-04-01 |access-date=2010-06-27 |url-status=unfit |archive-url=https://web.archive.org/web/20090626082839/http://gsc.nrcan.gc.ca/volcanoes/cat/feature_garibaldi_e.php |archive-date=June 26, 2009 }}</ref>

Inaapod minsan an mga estratobulkan na mga "composite volcano" nin huli ta sa pinaghalong pinagsapin-sapin na estruktura na binibilog sa sunud-sunod na pagbulos kan mga nagtuga na materyales. Kabali an mga ini sa mga pinaka-parating tipo kan mga bulkan, sa kaibahan sa dai masyadong pangkaraniwang mga bulkan na kalasag.<ref>{{cite book |last1=Schmincke |first1=Hans-Ulrich |title=Volcanism |date=2003 |publisher=Springer |location=Berlin |isbn=9783540436508 |page=71}}</ref> An duwa sa mga bantog na estrato bulkan sa Kinaban iyo an [[Krakatoa]] sa [[Indonesya]], na midbid sa saiyang [[Pagtuga kan Krakatoa (1883)|katastropikong pagtuga kaini kan taong 1883]], asin [[Vesuvius]] sa [[Italya]], na kun sain [[Pagtuga kan Bukid Vesuvius kan 79|katastropikong pagtuga kan AD 79]] na naglubong sa mga syudad nin [[Emperyong Romano|Romani]] kan [[Pompeii]] asin[[Herculaneum]]. Parehas nagkua nin riboribong mga buhay an pagtuga. Sa modernong panahon, [[Bukid St. Helens]] sa [[Washington (estado)|Estado nin Washington]], USA asin [[Bulkan Pinatubo]] sa [[Filipinas]] na pangkatastropikong nagtuga, alagad diit sana man nin mga gadan.

An pagkakaigwa kan mga estratobulkan sa iba pang mga lawas nin pandaga kan [[Sistemang Solar]], dai pa masyado naipapahiling.<ref>{{cite book|last1=Barlow|first1=Nadine|title=Mars : an introduction to its interior, surface and atmosphere|date=2008|publisher=Cambridge University Press|location=Cambridge, UK|isbn=9780521852265}}</ref> An sarong posibleng pagsusuway iyo an pagkakaigwa nin mga suway na [[massif]] sa Mars, halimbawa an Zephyria Tholus.<ref name=mars>{{cite journal|last1=Stewart|first1=Emily M.|last2=Head|first2=James W.|title=Ancient Martian volcanoes in the Aeolis region: New evidence from MOLA data|journal=Journal of Geophysical Research|date=1 August 2001|volume=106|issue=E8|pages=17505|doi=10.1029/2000JE001322|bibcode=2001JGR...10617505S|doi-access=free}}</ref>

== Toltolan==
{{reflist}}{{Siyensya-tamboan}}{{Authority control}}

[[Kategorya:Mga estratobulkan| ]]
[[Kategorya: Bulkanikong mga pormang-daga]]
thumb|Structure of a stratovolcano
An sarong estratobulkan, o mas midbid sa composite volcano sa tataramon na Ingles, sarong konikal na bulkan na pigbubuo nin kadakulon na mga patong (estrata) kan pinatagas na laba asin tepra. Bakong arong kan mga Kalasag na bulkan, an mga estratobulkan,  nailaladawan sa paagi kan sarong matarik na imahe na igwang sarong rukrok nin bunganga asin pana-panahong agwat kan mga maputok na pagtuga asin maturog na pagtuga, bagaman nahuros an pipira kan mga bunganga kan rukrok na inaapod na kaldera. Tipikal na nagbubulos an nagkakalakagang lapok kan mga estratobulkan na palipot asin patagas bago ini makaabot sa harayo, huli ta sa halangkaw na lapot. An magma na binibilog kan nagkakalakagang lapok na ini madalas pelsiko, pagkakaigwa nin halangkaw na lebel nin silika (arog kan sa riyolito, dasito, o andesito), na igwang kadikit na dai masyadong malapot na mapikong magma. Dai parating nagbubulos an halawig na pelsikong nagkakalakagang lapok, alagad nagbabaklay ini sagkod sa .

Inaapod minsan an mga estratobulkan na mga "composite volcano" nin huli ta sa pinaghalong pinagsapin-sapin na estruktura na binibilog sa sunud-sunod na pagbulos kan mga nagtuga na materyales. Kabali an mga ini sa mga pinaka-parating tipo kan mga bulkan, sa kaibahan sa dai masyadong pangkaraniwang mga bulkan na kalasag. An duwa sa mga bantog na estrato bulkan sa Kinaban iyo an Krakatoa sa Indonesya, na midbid sa saiyang katastropikong pagtuga kaini kan taong 1883, asin Vesuvius sa Italya, na kun sain katastropikong pagtuga kan AD 79 na naglubong sa mga syudad nin Romani kan Pompeii asinHerculaneum. Parehas nagkua nin riboribong mga buhay an pagtuga. Sa modernong panahon, Bukid St. Helens sa Estado nin Washington, USA asin Bulkan Pinatubo sa Filipinas na pangkatastropikong nagtuga, alagad diit sana man nin mga gadan.

An pagkakaigwa kan mga estratobulkan sa iba pang mga lawas nin pandaga kan Sistemang Solar, dai pa masyado naipapahiling. An sarong posibleng pagsusuway iyo an pagkakaigwa nin mga suway na massif sa Mars, halimbawa an Zephyria Tholus.

 Toltolan

 
Kategorya: Bulkanikong mga pormang-daga