Ligaya Fernando-Amilbangsa
{{Infobox parabayle
| name          = <!-- include middle initial, if not specified in birth_name -->
| image         = <!-- filename only, no "File:" or "Image:" prefix, and no enclosing [[brackets]] -->
| alt           = <!-- descriptive text for use by the blind and visually impaired's speech synthesis (text-to-speech) software -->
| caption       = 
| birth_name    = Ligaya Fernando
| birth_date    = {{Birth year and age|1943}}
| birth_place   = 
| death_date    = 
| death_place   = 
| height        = 
| occupation    = {{hlist|Folk dancer|akademiko}}
| years_active  = 
| known_for     = 
| current_group = Tambuli Cultural Troupe<br>Integrated Performing Arts Guild<br>AlunAlun Dance Circle
| former_groups = 
| dances        = [[Pangalay]]
| notable_works =
| awards        = [[Onrang Ramon Magsaysay]]<br>(2015)
}}

Si '''Ligaya Fernando-Amilbangsa''' sarong Pilipinong parabayle asin bisto siya akademiko sa pag'aadal dangan pagpapaurog kan tradisyon na bayleng ''[[pangalay]]'' sa sur kan Filipinas asin resipyente kan [[Gawad Ramon Magsaysay]].

Pignominar siya nin senador [[Miriam Defensor Santiago]] na iibá sa listahan kan mga Nasyunal na kayamanang nabubuhay o Gawad Manlilika ng Bayan (GAMABA), an pinakahalangkaw na pamidbid na igagawad sa mga indibiduwal na nagkontibwer nin maray sa mga katutubong kultura asin mga arte. <ref>http://www.gmanetwork.com/news/lifestyle/artandculture/539301/miriam-urges-colleagues-to-nominate-wang-od-amilbangsa-as-national-living-treasures/story/</ref>

==Amay na Pagkabuhay==
Iminundag si Fernando-Amilbangsa kan 1943.<ref name="inquirer1">{{cite news|last1=Caruncho|first1=Eric|title=Ligaya Fernando Amilbangsa: Dancing to the rhythm of life|url=http://lifestyle.inquirer.net/210320/ligaya-fernando-amilbangsa-dancing-to-the-rhythm-of-life|accessdate=5 February 2016|publisher=Inquirer Lifestyle|date=18 October 2015}}</ref> Namundag siya sa sarong prominenteng pamilya na Katolikong politikal sa [[Marikina]], [[Manila|Metro Manila]], [[Filipinas]]<ref name="sunstar">{{cite news|title=Filipino wins Magsaysay award for work to save ancient dance|url=http://www.sunstar.com.ph/manila/local-news/2015/08/31/filipino-wins-magsaysay-award-work-save-ancient-dance-427662|accessdate=5 February 2016|publisher=Sun Star Manila|date=31 August 2015|archivedate=28 December 2015|archiveurl=https://web.archive.org/web/20151228234642/http://www.sunstar.com.ph/manila/local-news/2015/08/31/filipino-wins-magsaysay-award-work-save-ancient-dance-427662}}</ref> na kaiba an saiyang amaón na si Gil Estanislao Fernando Sr. na kun saen nagserbing Alkalde kan Marikina nin mga pirang mga taon asin kan saiyang tugáng na si [[Bayani Fernando]] na iyo man an pamayo kan [[Metropolitan Manila Development Authority]] dangan nagin alkalde man kan Marikina. Sarong piyanista an saiyang ináon.<ref name="inquirer1"/> Siya nagin parte kan folk dance troupe dangan nagtutukdô siya nin leksyon hinggil sa [[ballet]] kan siya nasa edad na 8 o 9 na taon pa lanh.<ref name="inquirer1"/>

Naglaóg siya sa [[Far Eastern University]] bilan English major kan 1959 kun saen nabistado niya an saiyang magigin agom sa hinaharáp.<ref name="inquirer1"/>
==Mga gibó==
[[Image:Parangal Dance Co. performing Pangalay at 14th AF-AFC 2.JPG|200px|thumb|An duwang tawo na nagsasagibo nin ''pangalay'', bisto si Fernando-Amilbangsa sa saiyang mga gibo sa mga porma nin bayle.]]
Pigbisita ni Fernando-Amilbangsa an Sulu kan 1969 kun saen nahiling niya an pagkondusir nin ''[[pangalay]]'' sa sarong kasalan sa [[isla nin Jolo]].<ref name="sunstar"/> ''Pangalay'' (lit. "gift offering" o "templo kan bayle"sa Sanskrit), ini, sarong pre-Islamikong bayle na pigsasagibo kan mga [[Badjao]], [[Jama Mapun]], [[mga tawo nin Tausūg|Tausūg]] asin [[Mga tawo nin Samal|Samal]] kan Sulu asin [[Tawi-Tawi]].<ref name="rma"/><ref>http://www.goodnewspilipinas.com/ligaya-fernando-amilbangsa-is-ramon-magsaysay-awardee/</ref> Napawalat siya sa Jolo nin apat na mga tawo.<ref name="inquirer1"/>

Sa toló kan minasunod na tolóng dekada kan siya nagbisita sa Sulu, nag'adal siya nin kulturang Muslim kan sur na parte kan Filipinas, particularly in the Sulu archipelago. She worked bilang sarong artista, mansasaliksik nin kultural, edukador, asin ''advocate'' kan mga locale's indigenous arts.<ref name="rma"/>

Sa mga pinaka signipikanteng mga pagkakaayon, sa saiyang nasaliksik, konserbasyon, praktis asin pagpapaurog kan ''pangalay'' kun saen traditional ining ginigibo sa mga pampiyestang okasyon arog kan mga kasalan.<ref name="rma"/> Pigkategorya ini bilang luway, intricate asin sa hipnotiko kaining hirò.<ref name="rappler">{{cite news|last1=Cepeda|first1=Mara|title=Ligaya Fernando-Amilbangsa: Keeping culture alive through dance|url=http://www.rappler.com/nation/104842-2015-ramon-magsaysay-awardee-ligaya-fernando-amilbangsa|accessdate=5 February 2016|publisher=Rappler|date=5 September 2015}}</ref>

Kan 1973 naglipat siya sa [[Bongao, Tawi-Tawi|Bongao]], [[Tawi-Tawi]] kun saen siya nagtukdo sa [[Mindanao State University]]<ref name="inquirer1"/> kan pigtugdas niya an Tambuli Cultural Troupe na igwa ning mga estudyante na pigtutukduan niya sa Unibersidad. Pihtukdó niya an pangalay sa mga miembro kan ''troupe''.<ref name="rappler"/> Kan 1978, pigtugdok niya an  Integrated Performing Arts Guild sa [[Iligan]].<ref name="inquirer1"/> Kan 1983 pigpublikar niya an libro na may nakasururat nin mga intruksyon sa bayle nin pangalay.<ref name="sunstar"/> Buminalik siya sa Marikina kan 1987 na sinundan kan pagkagadan kan saiyang agom.<ref name="inquirer1"/>

Pigtugdas niya an AlunAlun Dance Circle (ADC) sa Atipolo<ref name="rappler"/> kan 1999. An saiyang sadiribg harong nagserbi bilan sarong dance studio kun saen pigtutukdó dangan pigsasagibó an pangalay asin an iba pang tradisyunal na mga bayle. Nagperform asin nagsagibo nin mga workshop na dae mababa sa sanggatos na beses an ADC.<ref name="rma"/> Nagperform man an Tambuli Cultural Troup sa mga ADC.<ref name="rappler"/>

Pigonrahan siya nin Onra ni Ramon Magsaysay kan Agosto 31, 2015.<ref name="sunstar"/>

==Personal na Pagkabuhay==
Ikinasal si Fernando-Amilbangsa kan 1964 ki Datu Punjungan Amilbangsa, an matu'ang tugang ni Sultan Mohammad Amirul Ombra Amilbangsa, an huring namamahala kan monarkiya kan [[Sultanato nin Sulu]] na kun saen ini man an saiyang kaklase sa FEU.<ref name="inquirer1"/><ref name="rma">{{cite web|title=Fernando-Amilbangsa, Ligaya <nowiki>|</nowiki> CITATION|url=http://www.rmaf.org.ph/newrmaf/main/awardees/awardee/profile/359|website=Ramon Magsaysay Award Foundation|accessdate=5 February 2016|archive-date=4 February 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20160204053006/http://www.rmaf.org.ph/newrmaf/main/awardees/awardee/profile/359|dead-url=yes}}</ref> Nagadan an saiyang esposo kan 1987.

==Toltolan==
{{Reflist}}{{Poon}}
Si Ligaya Fernando-Amilbangsa sarong Pilipinong parabayle asin bisto siya akademiko sa pag'aadal dangan pagpapaurog kan tradisyon na bayleng pangalay sa sur kan Filipinas asin resipyente kan Gawad Ramon Magsaysay.

Pignominar siya nin senador Miriam Defensor Santiago na iibá sa listahan kan mga Nasyunal na kayamanang nabubuhay o Gawad Manlilika ng Bayan (GAMABA), an pinakahalangkaw na pamidbid na igagawad sa mga indibiduwal na nagkontibwer nin maray sa mga katutubong kultura asin mga arte. http://www.gmanetwork.com/news/lifestyle/artandculture/539301/miriam-urges-colleagues-to-nominate-wang-od-amilbangsa-as-national-living-treasures/story/

Amay na Pagkabuhay
Iminundag si Fernando-Amilbangsa kan 1943. Namundag siya sa sarong prominenteng pamilya na Katolikong politikal sa Marikina, Metro Manila, Filipinas na kaiba an saiyang amaón na si Gil Estanislao Fernando Sr. na kun saen nagserbing Alkalde kan Marikina nin mga pirang mga taon asin kan saiyang tugáng na si Bayani Fernando na iyo man an pamayo kan Metropolitan Manila Development Authority dangan nagin alkalde man kan Marikina. Sarong piyanista an saiyang ináon. Siya nagin parte kan folk dance troupe dangan nagtutukdô siya nin leksyon hinggil sa ballet kan siya nasa edad na 8 o 9 na taon pa lanh.

Naglaóg siya sa Far Eastern University bilan English major kan 1959 kun saen nabistado niya an saiyang magigin agom sa hinaharáp.
Mga gibó
200px|thumb|An duwang tawo na nagsasagibo nin pangalay, bisto si Fernando-Amilbangsa sa saiyang mga gibo sa mga porma nin bayle.
Pigbisita ni Fernando-Amilbangsa an Sulu kan 1969 kun saen nahiling niya an pagkondusir nin pangalay sa sarong kasalan sa isla nin Jolo. Pangalay (lit. "gift offering" o "templo kan bayle"sa Sanskrit), ini, sarong pre-Islamikong bayle na pigsasagibo kan mga Badjao, Jama Mapun, Tausūg asin Samal kan Sulu asin Tawi-Tawi.http://www.goodnewspilipinas.com/ligaya-fernando-amilbangsa-is-ramon-magsaysay-awardee/ Napawalat siya sa Jolo nin apat na mga tawo.

Sa toló kan minasunod na tolóng dekada kan siya nagbisita sa Sulu, nag'adal siya nin kulturang Muslim kan sur na parte kan Filipinas, particularly in the Sulu archipelago. She worked bilang sarong artista, mansasaliksik nin kultural, edukador, asin advocate kan mga locale's indigenous arts.

Sa mga pinaka signipikanteng mga pagkakaayon, sa saiyang nasaliksik, konserbasyon, praktis asin pagpapaurog kan pangalay kun saen traditional ining ginigibo sa mga pampiyestang okasyon arog kan mga kasalan. Pigkategorya ini bilang luway, intricate asin sa hipnotiko kaining hirò.

Kan 1973 naglipat siya sa Bongao, Tawi-Tawi kun saen siya nagtukdo sa Mindanao State University kan pigtugdas niya an Tambuli Cultural Troupe na igwa ning mga estudyante na pigtutukduan niya sa Unibersidad. Pihtukdó niya an pangalay sa mga miembro kan troupe. Kan 1978, pigtugdok niya an  Integrated Performing Arts Guild sa Iligan. Kan 1983 pigpublikar niya an libro na may nakasururat nin mga intruksyon sa bayle nin pangalay. Buminalik siya sa Marikina kan 1987 na sinundan kan pagkagadan kan saiyang agom.

Pigtugdas niya an AlunAlun Dance Circle (ADC) sa Atipolo kan 1999. An saiyang sadiribg harong nagserbi bilan sarong dance studio kun saen pigtutukdó dangan pigsasagibó an pangalay asin an iba pang tradisyunal na mga bayle. Nagperform asin nagsagibo nin mga workshop na dae mababa sa sanggatos na beses an ADC. Nagperform man an Tambuli Cultural Troup sa mga ADC.

Pigonrahan siya nin Onra ni Ramon Magsaysay kan Agosto 31, 2015.

Personal na Pagkabuhay
Ikinasal si Fernando-Amilbangsa kan 1964 ki Datu Punjungan Amilbangsa, an matu'ang tugang ni Sultan Mohammad Amirul Ombra Amilbangsa, an huring namamahala kan monarkiya kan Sultanato nin Sulu na kun saen ini man an saiyang kaklase sa FEU. Nagadan an saiyang esposo kan 1987.

Toltolan