Tataramon na Malgatse
{{Infobox language
|name=Malgatse
|states= [[Madagaskar]]
|nation={{MAD}}
|speakers = {{sigfig|18.4|2}} miyon
|date     = 2007
|ref      = ne2007
|familycolor=Austronesyo
|fam2=[[Mga tataramon na Malayo-Polinesyo|Malayo-Polinesyo]]
|fam3=[[Mga tataramon na Subangan na Barito|Subangan na Barito]]
|iso1=mg 
|iso2b=mlg 
|iso2t=mlg
|iso3=mlg
|lc1=xmv |ld1=Antankarana 
|lc2=bhr |ld2=Bara
|lc3=buc |ld3=[[tataramon na Bushi|Bushi]]
|lc4=msh |ld4=Masikoro 
|lc5=bmm |ld5=Norteng Betsimisaraka 
|lc6=plt |ld6=Talampas na Malagasy 
|lc7=skg |ld7=Sakalava 
|lc8=bzc |ld8=Habagatan na Betsimisaraka 
|lc9=tdx |ld9=Tandroy-Mafahaly 
|lc10=txy |ld10=Tanosy 
|lc11=tkg |ld11=Tesaka 
|lc12=xmw |ld12=Tsimihety 
|glotto=mala1537
|glottorefname=Malagasic
|lingua=31-LDA-a
|script=[[Iskriptong Latino]] (Alpabetong Malagasy)<br>[[Malagasy Braille]]
|notice=IPA
}}

An '''Malgatse''' o '''Malagasy''' sa tataramon na ingles , sarong tataramon na [[Mga tataramon na Austronesyo|Austronesyo]] asin an nasyunal na tataramon kan nacion na [[Madagaskar]].

==Bukabolaryo==
Iniheras kan Malagasy an haros gabos na panginot na bokabularyo kaini sa [[tataramon na Ma'anyan]], sarong tataramon gikan sa rehiyon kan Salog Barito sa habagatan kan [[Borneo]]. Kaiba man sa tataramon na Malagasy an pirang mga pagsubli gikan sa [[Tataramon na Arabe|Arabo]] asin mga tatramon na Bantu(espesyalmente sa sanga nin Sabaki na gikan sa kung sain naghali an pinaka-kapansin-pansin na Swahili), asin mas kamakailan gikan sa [[Tataramon na Pranses|Pranses]] asin [[Ingles]].

An mga minasunod na halimbawa iyo an diyalekto na Merina o Estandarteng Malagasy, na ipinagtataram sa kabisera ng Madagaskar asin sa tahaw na halangkaw na lugar o "talampas", istaran kan mga tawong Medina.<ref>{{Cite book |title=Malagasy–English / English–Malagasy: Dictionary and Phrasebook |last=Rasoloson |first=Janie |publisher=Hippocrene Books |year=2001}}</ref> Pangkagabsang nasasabutan ini kan kabilugan kan isla.
{| class="wikitable"
|-
! Bikol Sentral
! Malgatse
! IPA
|-
| Ingles
| ''Anglisy''
| {{IPA|ãŋˈɡliʂ}}
|-
| Iyo
| ''Eny''
| {{IPA|ˈʲenj}}
|-
| Dai
| ''Tsia'', (bago an sarong panhiro o berba) ''Tsy'' 
| {{IPA|tsi}}, {{IPA|tsʲ}}
|-
| Hello! / Kumusta ka?
| ''Manao ahoana!''
| {{IPA|manaˈʷonə̥}}/{{IPA|manaˈonə̥}}
|-
| Hello! (mga lugar nin rural)
| ''Salama!''
| {{IPA|saˈlamə̥}}
|-
| Ayos lang, salamat/mabalos.
| ''Tsara fa misaotra.''
| {{IPA|ˈtsarə̥ fa mʲˈsoːtʂə̥}}
|-
| Paaram!
| ''Veloma!''
| {{IPA|veˈlumə̥}}
|-
| Pakiulay
| ''Azafady''
| {{IPA|azaˈfadʲ}}
|-
| Mabalos/Diyos Mabalos (may galang)
| ''Misaotra''
| {{IPA|mʲˈsoːtʂa}}
|-
| Daing anuman (Bikol Legaspi) <br/> Mayong anuman (Bikol Naga)
| ''Tsisy fisaorana.''
| {{IPA|tsʲ ˈmisʲ fʲˈsoːranə̥}}
|-
| ''Excuse me''/ Daing galang na
| ''Azafady'' (may braso asin kamot na minatukdo sa daga)
| {{IPA|azaˈfadʲ}}
|-
| Dispensa
| ''Miala tsiny''
| {{IPA|mjala ˈtsinʲ}}
|-
| Siisay?
| ''Iza?''
| {{IPA|ˈiːza}}/{{IPA|ˈiza}}
|-
| Ano?
| ''Inona?''
| {{IPA|inːa}}
|-
| Nuarin?
| ''Rahoviana?'', (pangnag-agi o ''past tense'') ''Oviana'' 
| {{IPA|roːˈvinə̥}}/{{IPA|rawˈvinə̥}}
|-
| Sain?
| ''Aiza?'', (pangnag-agi o ''past tense'') ''Taiza''
| {{IPA|ajzə̥}}
|-
| Tano?
| ''Fa maninona?''
| {{IPA|fa maninːə̥}}
|-
| Pano?
| ''Ahoana?''
| {{IPA|aˈʷonə̥}}
|-
| Pira?
| ''Firy?''
| {{IPA|ˈfirʲ}}
|-
| Gurano?
| ''Ohatrinona?''
| {{IPA|ʷoˈtʂinːə̥}}
|-
| Ano an pangaran mo?
| ''Iza ny anaranao?''
| {{IPA|iza njanaraˈnaw}}
|-
| Para sa
| ''Ho an'ny'' / ''Ho an'i''
| {{IPA|wanːi}}
|-
| Nin huli ta/huli ta
| ''Satria''
| {{IPA|saˈtʂi}}
|-
| Dai ko nasasabotan.
| ''Tsy mazava'', ''Tsy azoko.''
| {{IPA|tsʲ mazavə̥}}
|-
| Iyo, nasasabotan ko.
| ''Eny, mazava'', ''Eny, azoko''
| {{IPA|ʲenʲ mazavə̥}}
|-
| Tabang!
| ''Vonjeo!''
| {{IPA|vunˈdzew}}
|-
| Maghali ka!
| ''Mandehana!''
| {{IPA| man di anə}}
|-
| Pwede mo daw ko tabangan?
| ''Afaka manampy ahy ve ianao azafady?''
| {{IPA|afaka manapʲ a ve enaw azafadʲ}}
|-
| Nasain an kasilyasan/uduan?
| ''Aiza ny efitrano fivoahana?'', ''Aiza ny V.C.?'', ''Aiza ny toliet?''
| {{IPA|ajza njefitʂanʷ fiˈvwaːnə̥}}
|-
| Nagtataram ka nin Ingles?
| ''Mahay teny anglisy ve ianao?''
| {{IPA|miˈtenʲ ãŋˈɡliʂ ve eˈnaw}}
|-
| Dai ako nagtataram nin Magaltse.
| ''Tsy mahay teny malagasy aho.''
| {{IPA|tsʲ maaj tenʲ malaˈɡasʲ a}}
|-
| Dai ako nagtataram nin Pranses.
| ''Tsy mahay teny frantsay aho.''
| {{IPA|tsʲ maaj tenʲ frantsaj a}}
|-
| Napapaha ako.
| ''Mangetaheta aho.''
| {{IPA|maŋɡetaˈeta}}
|-
| Nagugutom ako.
| ''Noana aho.''
| {{IPA|noːna}}
|-
| May hilang ako.
| ''Marary aho.''
| {{IPA|}}
|-
| Pagal na ako.
| ''Vizaka aho'', ''Reraka aho''
| {{IPA|ˈvizaka}}, {{IPA|rerakau}}
|-
| Kaipuhan ko mag-ihi/magti'ris.
| ''Poritra aho'', ''Ny olombelona tsy akoho''
| {{IPA|purtʂa}}
|-
| Mawot ko na magduman sa Antsirabe.
| ''Te hankany Antsirabe aho.''
| {{IPA|tiku ankanʲ anjantsirabe}}
|-
| Mahal man kaiyan!
| ''Lafo be izany!''
| {{IPA|lafʷˈbe zanʲ}}
|-
| Nagugutom ako sa pirang bagas.
| ''Noana vary aho.''
| {{IPA|noːna varja}}
|-
| Ano an magigibo ko para saimo?
| ''Inona no azoko atao ho anao?''
| {{IPA|inːa ɲazʷkwataʷ wanaw}}
|-
| Suno/Gusto ko...
| ''Tiako...''
| {{IPA|tikʷ}}
|-
| Namumutan taka.
| ''Tiako ianao.''
| {{IPA|tikwenaʷ}}
|-
!
! Mga numero
!
|-
| saro
| ''isa/iray''
| {{IPA|isə̥}}
|-
| duwa
| ''roa''
| {{IPA|ru}}
|-
| tolo
| ''telo''
| {{IPA|telʷ}}
|-
| apat
| ''efatra''
| {{IPA|ˈefatʂə̥}}
|-
| lima
| ''dimy''
| {{IPA|ˈdimʲ}}
|-
| anom
| ''enina''
| {{IPA|enː}}
|-
| pito
| ''fito''
| {{IPA|fitʷ}}
|-
| walo
| ''valo''
| {{IPA|valʷ}}
|-
| siyam
| ''sivy''
| {{IPA|sivʲ}}
|-
| sampulo
| ''folo''
| {{IPA|fulʷ}}
|-
| kagsaro
| ''iraika ambin'ny folo''
| {{IPA|rajkʲambefulʷ}}
|-
| kagduwa
| ''roa ambin'ny folo''
| {{IPA|rumbefulʷ}}
|-
| duwampulo
| ''roapolo''
| {{IPA|ropulʷ}}
|-
| tolumpulo
| ''telopolo''
| {{IPA|telopulʷ}}
|-
| apat na pulo
| ''efapolo''
| {{IPA|efapulʷ}}
|-
| limampulo
| ''dimampolo''
| {{IPA|dimapulʷ}}
|-
| anom na pulo
| ''enim-polo''
| {{IPA|empulʷ}}
|-
| pitumpulo
| ''fitopolo''
| {{IPA|fitupulʷ}}
|-
| walumpolo
| ''valopolo''
| {{IPA|valupulʷ}}
|-
| siyam na pulo
| ''sivifolo''
| {{IPA|sivfulʷ}}
|-
| sanggatos/ sarong gatos
| ''zato''
| {{IPA|zatʷ}}
|-
| duwang gatos
| ''roan-jato''
| {{IPA|rondzatʷ}}
|-
| sanribo/sarong ribo
| ''arivo''
| {{IPA|arivʷ}}
|-
| sampulong ribo
| ''iray alina''
| {{IPA|rajal}}
|-
| aanggatos na ribo
| ''iray hetsy''
| {{IPA|rajetsʲ}}
|-
| sarong milyon
| ''iray tapitrisa''
| {{IPA|rajtaptʂisə̥}}
|-
| sarong bilyon
| ''iray lavitrisa''
| {{IPA|rajlavtʂisə̥}}
|-
| 3,568,942 
| ''roa amby efapolo sy sivin-jato sy valo arivo sy enina alina sy dimy hetsy sy telo tapitrisa''
| {{IPA|rumbefapulʷ sʲsivdzatʷ sʲvalorivʷ sʲenːal sʲdimjetsʲ sʲtelutapitʂisə̥}}
|}

==Toltolan==
{{Reflist}}

{{Stub}}
An Malgatse o Malagasy sa tataramon na ingles , sarong tataramon na Austronesyo asin an nasyunal na tataramon kan nacion na Madagaskar.

Bukabolaryo
Iniheras kan Malagasy an haros gabos na panginot na bokabularyo kaini sa tataramon na Ma'anyan, sarong tataramon gikan sa rehiyon kan Salog Barito sa habagatan kan Borneo. Kaiba man sa tataramon na Malagasy an pirang mga pagsubli gikan sa Arabo asin mga tatramon na Bantu(espesyalmente sa sanga nin Sabaki na gikan sa kung sain naghali an pinaka-kapansin-pansin na Swahili), asin mas kamakailan gikan sa Pranses asin Ingles.

An mga minasunod na halimbawa iyo an diyalekto na Merina o Estandarteng Malagasy, na ipinagtataram sa kabisera ng Madagaskar asin sa tahaw na halangkaw na lugar o "talampas", istaran kan mga tawong Medina. Pangkagabsang nasasabutan ini kan kabilugan kan isla.
 Bikol Sentral Malgatse IPA Ingles Anglisy  Iyo Eny  Dai Tsia, (bago an sarong panhiro o berba) Tsy  ,  Hello! / Kumusta ka? Manao ahoana! / Hello! (mga lugar nin rural) Salama!  Ayos lang, salamat/mabalos. Tsara fa misaotra.  Paaram! Veloma!  Pakiulay Azafady  Mabalos/Diyos Mabalos (may galang) Misaotra  Daing anuman (Bikol Legaspi)  Mayong anuman (Bikol Naga) Tsisy fisaorana.  Excuse me/ Daing galang na Azafady (may braso asin kamot na minatukdo sa daga)  Dispensa Miala tsiny  Siisay? Iza? / Ano? Inona?  Nuarin? Rahoviana?, (pangnag-agi o past tense) Oviana  / Sain? Aiza?, (pangnag-agi o past tense) Taiza  Tano? Fa maninona?  Pano? Ahoana?  Pira? Firy?  Gurano? Ohatrinona?  Ano an pangaran mo? Iza ny anaranao?  Para sa Ho an'ny / Ho an'i  Nin huli ta/huli ta Satria  Dai ko nasasabotan. Tsy mazava, Tsy azoko.  Iyo, nasasabotan ko. Eny, mazava, Eny, azoko  Tabang! Vonjeo!  Maghali ka! Mandehana!  Pwede mo daw ko tabangan? Afaka manampy ahy ve ianao azafady?  Nasain an kasilyasan/uduan? Aiza ny efitrano fivoahana?, Aiza ny V.C.?, Aiza ny toliet?  Nagtataram ka nin Ingles? Mahay teny anglisy ve ianao?  Dai ako nagtataram nin Magaltse. Tsy mahay teny malagasy aho.  Dai ako nagtataram nin Pranses. Tsy mahay teny frantsay aho.  Napapaha ako. Mangetaheta aho.  Nagugutom ako. Noana aho.  May hilang ako. Marary aho.  Pagal na ako. Vizaka aho, Reraka aho ,  Kaipuhan ko mag-ihi/magti'ris. Poritra aho, Ny olombelona tsy akoho  Mawot ko na magduman sa Antsirabe. Te hankany Antsirabe aho.  Mahal man kaiyan! Lafo be izany!  Nagugutom ako sa pirang bagas. Noana vary aho.  Ano an magigibo ko para saimo? Inona no azoko atao ho anao?  Suno/Gusto ko... Tiako...  Namumutan taka. Tiako ianao.  Mga numero saro isa/iray  duwa roa  tolo telo  apat efatra  lima dimy  anom enina  pito fito  walo valo  siyam sivy  sampulo folo  kagsaro iraika ambin'ny folo  kagduwa roa ambin'ny folo  duwampulo roapolo  tolumpulo telopolo  apat na pulo efapolo  limampulo dimampolo  anom na pulo enim-polo  pitumpulo fitopolo  walumpolo valopolo  siyam na pulo sivifolo  sanggatos/ sarong gatos zato  duwang gatos roan-jato  sanribo/sarong ribo arivo  sampulong ribo iray alina  aanggatos na ribo iray hetsy  sarong milyon iray tapitrisa  sarong bilyon iray lavitrisa  3,568,942  roa amby efapolo sy sivin-jato sy valo arivo sy enina alina sy dimy hetsy sy telo tapitrisa 

Toltolan