Camilla Collett

[[Ladawan:Camilla_Collett_av_Johan_Gørbitz_OB.00806.jpg|too|thumb|249x249px| Camilla Collett (1839)]]
Si '''Jacobine Camilla Collett''' (née '''Wergeland''' ; 23 Enero 1813 – 6 Marso 1895) sarong parasurat na Norwego, na parating inaapod na pinakaenot [[Feminismo|na peministang]] Norwego. Siya man an nguhod na tugang na babae kan pararawitdawit na Norway na si Henrik Wergeland, asin minimidbid bilang saro sa mga enot na nagkontribwir sa realismo sa literaturang Norway . An saiyang nguhod na tugang na lalaki iyo si Major Heneral Joseph Frantz Oscar Wergeland . Siya nagin honorary member kan Norwegian Association for Women's Rights kan an asosasyon itinogdas kan 1884.

== Buhay ==
Si Camilla namundag sa Kristiansand, Norway, <ref name="Wilson1991">{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=2Wf1SVbGFg8C&pg=PA265|title=An Encyclopedia of continental women writers|last=Katharina M. Wilson|publisher=Taylor & Francis|year=1991|isbn=978-0-8240-8547-6|pages=263–265|access-date=29 December 2011}}</ref> an aking babae ni Nicolai Wergeland, sarong bantog na teologo, politiko, asin kompositor kan saiyang panahon, asin si Alette née Thaulow. An saiyang tugang na lalaki, iyo an parasurat na si Henrik Wergeland . <ref name="GrøndahlRaknes1923">{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=gbnxecOdSVUC&pg=PA113|title=Chapters in Norwegian literature: being the substance of public lectures, given at the University College, London, during the sessions 1918–1922|last=Ingebright Christopher Grøndahl|last2=Ola Raknes|publisher=Ayer Publishing|year=1923|isbn=978-0-8369-5126-4|page=113|access-date=29 December 2011}}</ref> Kan si Camilla apat na taon, an saiyang pamilya nagbalyo sa Eidsvoll, kun saen an saiyang ama ginibong kura paroko.  Si Camilla nagdakula sa sarong pamilyang literaryo, asin siya nagin sarong hoben na diarist,  sa parte huli ta nanompongan niyang mapungaw an buhay sa Eidsvoll. Kadaklan kan saiyang mga taon nin pagkatinedyer ginamit niya sa sarong eskwelahan sa Christiansfeld sa Denmark. 

Sa sarong pagbisita sa [[Oslo|Kristiania,]] namidbid niya asin namoot siya sa pararawitdawit na si Johan Sebastian Welhaven, na iyo man an literary nemesis kan saiyang tugang na si Henrik.  An relasyon sa pag-ultanan kan tolo nagin komplikado asin pag-abot nin panahon nagin maalamat sa Norwegian [[Romantisismo|Romanticism]] . Si Collett pilosopikal na nakalinya sa lado kan debate sa Welhaven, asin an saiyang relasyon sa saiyang tugang na lalaki tibaad nagin bakong komportable sa laog nin pirang panahon. Alagad igwa nin mga indikasyon na si Camilla igwa nin pagkaanggot sa saiyang ama asin tugang na lalaki huli sa saindang pagtumang sa saiyang relasyon ki Welhaven. <sup class="noprint Inline-Template Template-Fact" style="white-space:nowrap;">&#x5B; ''<nowiki><span title="This claim needs references to reliable sources. (December 2011)">citation needed</span></nowiki>'' &#x5D;</sup> Nagtios man siya nin mga problema sa salud durante, asin kan tig-init kan 1834 dinara siya kan saiyang ama sa Paris tanganing makabawi nin kusog asin makabawi kan saiyang salud. 

Sa ano man na pangyayari, an saiyang relasyon ki Welhaven sa kahurihurihi natapos, asin kan 1841 siya nagpakasal ki [[:no:Peter Jonas Collett|Peter Jonas Collett]],  sarong prominenteng politiko, kritiko sa literatura, asin miyembro kan ''[[:no:Intelligenspartiet|Intelligenspartiet]]'' (an partido nin Intelihensya). Sa gabos na pagsaysay, ini sarong pag-agom na namundag gikan sa pagkamoot asin siya sarong masuportar asin mapagsabot na agom na lalaki na pwedeng pag-olayan ni Camilla nin anuman na tema. Nagpoon siyang magsurat para sa publikasyon pagkatapos niyang magpakasal ki Collett. <sup class="noprint Inline-Template Template-Fact" style="white-space:nowrap;">&#x5B; ''<nowiki><span title="This claim needs references to reliable sources. (March 2021)">kaipuhan an sitasyon</span></nowiki>'' &#x5D;</sup>
[[Ladawan:Portrait_of_Camilla_Collett,_1893.jpg|thumb| Retrato ni Camilla Collett (1893)]]
An saiyang pinakabantog na obra iyo an saiyang solamenteng nobela, ''[[:no:Amtmandens Døtre|Amtmandens Døtre]]'' (An Mga Aking Babae kan Gobernador kan Distrito)  na ipinublikar na daing ngaran sa duwang magkasuhay na parte kan 1854 asin 1855.  An libro pigkokonsiderar na saro sa mga enot na nobelang politikal asin sosyal na realismo  sa Norway asin nagtutukar kan mga kadepisilan nin pagigin sarong babae sa sarong patriarkal na sosyedad sa pankagabsan asin partikularmente sa mga pirit na pag-agom . Pigtutubodan na an saiyang personal na mga eksperyensya sa buhay, partikularmente an saiyang relasyon ki Welhaven, an nakaimpluwensya sa libro.  Pagkatapos kan librong ini, dikit sana an saiyang isinurat na fiction,  alagad padagos siyang nagsurat nin mga essay, polemika, asin saiyang mga memoir. <sup class="noprint Inline-Template Template-Fact" style="white-space:nowrap;">&#x5B; ''<nowiki><span title="This claim needs references to reliable sources. (March 2021)">kaipuhan an sitasyon</span></nowiki>'' &#x5D;</sup>

An saiyang mga modelo sa literatura kabali an mga babaeng parasurat arog ni Rahel Varnhagen asin George Sand, siring man si Edward Bulwer-Lytton asin Theodor Mundt . An saiyang estilo nagrepresentar nin paghale sa saiyang mga kapanahon, sa bagay na mas gusto niya an mas kaswal, natural na tono. <sup class="noprint Inline-Template Template-Fact" style="white-space:nowrap;">&#x5B; ''<nowiki><span title="This claim needs references to reliable sources. (March 2021)">kaipuhan an sitasyon</span></nowiki>'' &#x5D;</sup>

Kan 1851, pakalihis nin sampulong taon na pag-agom, biglang nagadan an saiyang agom.  Ini an nagwalat ki Camilla na padakulaon an apat na saradit na aking lalaki.  Napiritan siyang ipabakal an saiyang harong asin dai na nakabakal giraray nin bago. An saiyang tolong matuang aking lalaki isinugo tanganing padakulaon nin mga paryentes. Nakipaglaban sia sa personal na mga problema sa pinansial sa bilog niang buhay. Nagadan siya sa Kristiania ( [[Oslo]] ) kan 6 Marso 1895. 

== Estilo nin pagsurat asin mga impluwensya ==
Si Collett nagdakula sa sarong harong na naghahanga sa mga gibo ni Jean-Jacques Rousseau, na nagin mayor na impluwensya ki Collett asin sa saiyang tugang na lalaki, si Nicolai. Sa kapinunan kan pagsurat ''kan Amtmandens Døtre'', nakakua siya nin inspirasyon ki George Sand, dawa ngani namatean niya na an mga ideya ni Sand sobrang radikal. Sa nobela, pinag-oolayan niya kun pano an mga hoben na babae asin daragita hinahalean nin pagsasanay asin edukasyon na makakadagka sainda nin mas marahay na kapangganahan sa buhay, alagad dai niya pigtutukar na an mga babae dapat na maghanap nin buhay asin kapangganahan na independiente sa pagigin may agom. Isinusuherir ni Collett na para sa apat na aking babae, an pag-agom na basado sa pagkamoot asin paggalang iyo an ultimong oportunidad para sa mapangganang buhay. An libro pigkokonsidera na "matarom na kritikal" sa mga konsepto nin pirit na kasal asin kasal na nangyayari para sa kapakanan kan mga sosyal na kombensyon asin popularidad. Sinusuportaran niya an ideya nin romantikong pagkamoot, asin an katalingkasan kan mga babae na gumibo kan saindang sadiring mga pagpili sa relasyon, sa paagi nin personal na libertad. 

Mantang naggugurang si Collett, mas nagigin radikal an saiyang sadiring mga pananaw, na nagigin mas polemiko . Sinuportaran niya an sosyal asin politikal na pagbabago tanganing mapauswag an mga papel kan mga kababaihan sa sosyedad, asin an mga artikulo na saiyang ipinublikar ipinublikar na daing ngaran, alagad sa kahurihurihi ipinublikar sa sarong libro nin mga tinipon na obra. Sarong stigma an nakadikit sa ideya nin sarong babae na nagsusurat kan laog asin naghahatid kan mga ideya na saiyang ipinapakipag-ulay sa publiko, asin ini nakaapektar sa saiyang karera asin sa saiyang emosyonal na estado. Ipinadara ni Collett an pagkadisganar na ini sa saiyang pagsurat, kun saen parati niyang sinisiyasat an stigma na iyan. Pagkatapos kan pagsurat kan ''Amtmandens Døtre'', siya nagtutok sa mga pagrepaso asin mga essay manungod sa literatura, na kadaklan kaini an nagpakusog ki Collett bilang an pinakaenot na peministang kritiko sa literatura sa Norway. Sa mga essay asin opinyon na ini, ipinahayag niya an pangangaipo para sa sarong bagong imahe para sa mga kababaihan asin isinikwal an ideya na an mga kababaihan magin retient, asin nagsasakripisyo sa saindang buhay. 

An saiyang obra sinitar kan saiyang mga kapanahon arog ni Henrik Ibsen . 

== Bibliograpiya ==
[[Ladawan:Statue_of_Camilla_Collett_in_Oslo.jpg|thumb| Sarong estatuwa ni Camilla Collett ni Gustav Vigeland sa Oslo]]

* ''Amtmandens Døtre'' (nobela) 1854–55  (mga edisyon na pigrepaso: 1860, 1879)
* ''Fortællinger'' (halipot na prosa) 1860 
* ''I de lange Nætter'' (diary) 1862 
* ''Sidste Blade I–III'' (mga artikulo) 1868–73 
* ''Fra de Stummes Leir'' (mga artikulo) 1877 
* ''Mod Strømmen I–II'' (mga artikulo) 1879–85 
* ''Skrifter I–X'' (koleksyon nin mga obra) 1892–93
* ''Dagbøker og breve'' (kaiba si Peter Jonas Collett) 1926–34 

== Toltolan ==
<references />
{{Tamboan}}

== Mga panluwas na sumpay ==

* [http://www.nb.no/nbsok/search?action=search&mediatype=bøker&format=Digitalt%20tilgjengelig&searchString=creator:%22collett,camilla%22 Mga digitized na libro asin manuskrito ni Collett] sa National Library of Norway
* [https://web.archive.org/web/20060518185332/http://fuv.hivolda.no/prosjekt/gullato/camillacollett.htm Halipot na biograpiya sa hivolda.no]
* [http://www.dokpro.uio.no/litteratur/collett/ link sa gabos niyang obra, sa UiO.no]
* [https://www.geni.com/people/Camilla-Collett/6000000017126143315 An kahoy kan pamilya ni Camilla Collett sa Geni.com]
[[Kategorya:Pages with unreviewed translations]]
Si Jacobine Camilla Collett (née Wergeland ; 23 Enero 1813 – 6 Marso 1895) sarong parasurat na Norwego, na parating inaapod na pinakaenot na peministang Norwego. Siya man an nguhod na tugang na babae kan pararawitdawit na Norway na si Henrik Wergeland, asin minimidbid bilang saro sa mga enot na nagkontribwir sa realismo sa literaturang Norway . An saiyang nguhod na tugang na lalaki iyo si Major Heneral Joseph Frantz Oscar Wergeland . Siya nagin honorary member kan Norwegian Association for Women's Rights kan an asosasyon itinogdas kan 1884.

 Buhay 
Si Camilla namundag sa Kristiansand, Norway,  an aking babae ni Nicolai Wergeland, sarong bantog na teologo, politiko, asin kompositor kan saiyang panahon, asin si Alette née Thaulow. An saiyang tugang na lalaki, iyo an parasurat na si Henrik Wergeland .  Kan si Camilla apat na taon, an saiyang pamilya nagbalyo sa Eidsvoll, kun saen an saiyang ama ginibong kura paroko.  Si Camilla nagdakula sa sarong pamilyang literaryo, asin siya nagin sarong hoben na diarist,  sa parte huli ta nanompongan niyang mapungaw an buhay sa Eidsvoll. Kadaklan kan saiyang mga taon nin pagkatinedyer ginamit niya sa sarong eskwelahan sa Christiansfeld sa Denmark. 

Sa sarong pagbisita sa Kristiania, namidbid niya asin namoot siya sa pararawitdawit na si Johan Sebastian Welhaven, na iyo man an literary nemesis kan saiyang tugang na si Henrik.  An relasyon sa pag-ultanan kan tolo nagin komplikado asin pag-abot nin panahon nagin maalamat sa Norwegian Romanticism . Si Collett pilosopikal na nakalinya sa lado kan debate sa Welhaven, asin an saiyang relasyon sa saiyang tugang na lalaki tibaad nagin bakong komportable sa laog nin pirang panahon. Alagad igwa nin mga indikasyon na si Camilla igwa nin pagkaanggot sa saiyang ama asin tugang na lalaki huli sa saindang pagtumang sa saiyang relasyon ki Welhaven. [ <span title="This claim needs references to reliable sources. (December 2011)">citation needed</span> ] Nagtios man siya nin mga problema sa salud durante, asin kan tig-init kan 1834 dinara siya kan saiyang ama sa Paris tanganing makabawi nin kusog asin makabawi kan saiyang salud. 

Sa ano man na pangyayari, an saiyang relasyon ki Welhaven sa kahurihurihi natapos, asin kan 1841 siya nagpakasal ki Peter Jonas Collett,  sarong prominenteng politiko, kritiko sa literatura, asin miyembro kan Intelligenspartiet (an partido nin Intelihensya). Sa gabos na pagsaysay, ini sarong pag-agom na namundag gikan sa pagkamoot asin siya sarong masuportar asin mapagsabot na agom na lalaki na pwedeng pag-olayan ni Camilla nin anuman na tema. Nagpoon siyang magsurat para sa publikasyon pagkatapos niyang magpakasal ki Collett. [ <span title="This claim needs references to reliable sources. (March 2021)">kaipuhan an sitasyon</span> ]
thumb| Retrato ni Camilla Collett (1893)
An saiyang pinakabantog na obra iyo an saiyang solamenteng nobela, Amtmandens Døtre (An Mga Aking Babae kan Gobernador kan Distrito)  na ipinublikar na daing ngaran sa duwang magkasuhay na parte kan 1854 asin 1855.  An libro pigkokonsiderar na saro sa mga enot na nobelang politikal asin sosyal na realismo  sa Norway asin nagtutukar kan mga kadepisilan nin pagigin sarong babae sa sarong patriarkal na sosyedad sa pankagabsan asin partikularmente sa mga pirit na pag-agom . Pigtutubodan na an saiyang personal na mga eksperyensya sa buhay, partikularmente an saiyang relasyon ki Welhaven, an nakaimpluwensya sa libro.  Pagkatapos kan librong ini, dikit sana an saiyang isinurat na fiction,  alagad padagos siyang nagsurat nin mga essay, polemika, asin saiyang mga memoir. [ <span title="This claim needs references to reliable sources. (March 2021)">kaipuhan an sitasyon</span> ]

An saiyang mga modelo sa literatura kabali an mga babaeng parasurat arog ni Rahel Varnhagen asin George Sand, siring man si Edward Bulwer-Lytton asin Theodor Mundt . An saiyang estilo nagrepresentar nin paghale sa saiyang mga kapanahon, sa bagay na mas gusto niya an mas kaswal, natural na tono. [ <span title="This claim needs references to reliable sources. (March 2021)">kaipuhan an sitasyon</span> ]

Kan 1851, pakalihis nin sampulong taon na pag-agom, biglang nagadan an saiyang agom.  Ini an nagwalat ki Camilla na padakulaon an apat na saradit na aking lalaki.  Napiritan siyang ipabakal an saiyang harong asin dai na nakabakal giraray nin bago. An saiyang tolong matuang aking lalaki isinugo tanganing padakulaon nin mga paryentes. Nakipaglaban sia sa personal na mga problema sa pinansial sa bilog niang buhay. Nagadan siya sa Kristiania ( Oslo ) kan 6 Marso 1895. 

 Estilo nin pagsurat asin mga impluwensya 
Si Collett nagdakula sa sarong harong na naghahanga sa mga gibo ni Jean-Jacques Rousseau, na nagin mayor na impluwensya ki Collett asin sa saiyang tugang na lalaki, si Nicolai. Sa kapinunan kan pagsurat kan Amtmandens Døtre, nakakua siya nin inspirasyon ki George Sand, dawa ngani namatean niya na an mga ideya ni Sand sobrang radikal. Sa nobela, pinag-oolayan niya kun pano an mga hoben na babae asin daragita hinahalean nin pagsasanay asin edukasyon na makakadagka sainda nin mas marahay na kapangganahan sa buhay, alagad dai niya pigtutukar na an mga babae dapat na maghanap nin buhay asin kapangganahan na independiente sa pagigin may agom. Isinusuherir ni Collett na para sa apat na aking babae, an pag-agom na basado sa pagkamoot asin paggalang iyo an ultimong oportunidad para sa mapangganang buhay. An libro pigkokonsidera na "matarom na kritikal" sa mga konsepto nin pirit na kasal asin kasal na nangyayari para sa kapakanan kan mga sosyal na kombensyon asin popularidad. Sinusuportaran niya an ideya nin romantikong pagkamoot, asin an katalingkasan kan mga babae na gumibo kan saindang sadiring mga pagpili sa relasyon, sa paagi nin personal na libertad. 

Mantang naggugurang si Collett, mas nagigin radikal an saiyang sadiring mga pananaw, na nagigin mas polemiko . Sinuportaran niya an sosyal asin politikal na pagbabago tanganing mapauswag an mga papel kan mga kababaihan sa sosyedad, asin an mga artikulo na saiyang ipinublikar ipinublikar na daing ngaran, alagad sa kahurihurihi ipinublikar sa sarong libro nin mga tinipon na obra. Sarong stigma an nakadikit sa ideya nin sarong babae na nagsusurat kan laog asin naghahatid kan mga ideya na saiyang ipinapakipag-ulay sa publiko, asin ini nakaapektar sa saiyang karera asin sa saiyang emosyonal na estado. Ipinadara ni Collett an pagkadisganar na ini sa saiyang pagsurat, kun saen parati niyang sinisiyasat an stigma na iyan. Pagkatapos kan pagsurat kan Amtmandens Døtre, siya nagtutok sa mga pagrepaso asin mga essay manungod sa literatura, na kadaklan kaini an nagpakusog ki Collett bilang an pinakaenot na peministang kritiko sa literatura sa Norway. Sa mga essay asin opinyon na ini, ipinahayag niya an pangangaipo para sa sarong bagong imahe para sa mga kababaihan asin isinikwal an ideya na an mga kababaihan magin retient, asin nagsasakripisyo sa saindang buhay. 

An saiyang obra sinitar kan saiyang mga kapanahon arog ni Henrik Ibsen . 

 Bibliograpiya 
thumb| Sarong estatuwa ni Camilla Collett ni Gustav Vigeland sa Oslo

 Amtmandens Døtre (nobela) 1854–55  (mga edisyon na pigrepaso: 1860, 1879)
 Fortællinger (halipot na prosa) 1860 
 I de lange Nætter (diary) 1862 
 Sidste Blade I–III (mga artikulo) 1868–73 
 Fra de Stummes Leir (mga artikulo) 1877 
 Mod Strømmen I–II (mga artikulo) 1879–85 
 Skrifter I–X (koleksyon nin mga obra) 1892–93
 Dagbøker og breve (kaiba si Peter Jonas Collett) 1926–34 

 Toltolan 

 Mga panluwas na sumpay 

 Mga digitized na libro asin manuskrito ni Collett sa National Library of Norway
 Halipot na biograpiya sa hivolda.no
 link sa gabos niyang obra, sa UiO.no
 An kahoy kan pamilya ni Camilla Collett sa Geni.com
Kategorya:Pages with unreviewed translations