Polopalo
[[Ladawan:Polopalo.jpg|250px|right|Duwang paratugtog an nagpapatugtog nin Polopalo, an polopalo sarong tradisyonal na instrumentong pangtugtog kan Hulontalo sa Galerya nin Riden Baruadi, Hulontalo.]]
An '''Polopalo''' sarong tradisyonal na panrehiyon instrumentong pangtugtog na gikan sa [[Hulontalo|Probinsya nin Gorontalo]]. An polopalo, sarong klase nin instrumentong pangtugtog na ''[[idyopono]]'', boot sabihon sarong klase nin mga instrumentong pangtugtog na an hinahalian kan tanog, hali sa mismo na lawas kan instrumento. Hali an tanog na satuyang nadadangog sa mga gamit kan Polopalo pag ini napukpok o pagbangga, na kawsa kan mga panginginig kan sa bilog na gamit nin Polopalo. .<ref name=":0">{{Cite web|last=|first=|date=|title=Alat Musik Tradisional Gorontalo|url=https://gpswisataindonesia.info/2015/07/alat-musik-tradisional-gorontalo/|website=gpswisataindonesia.info|language=en-US|access-date=2020-09-24}}{{Pranala mati|date=Mei 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref>

==Ginikanan-ngaran ==
Sa pagtukar nin tataramon, hali an Polopalo sa tagang ''polo-polopalo'' na an boot sabihon nagtanyog ini nin makusug.<ref>{{Cite web|date=2015-12-17|title=Polopalo,Gorontalo|url=https://kebudayaan.kemdikbud.go.id/ditwdb/polopalogorontalo/|website=Direktorat Warisan dan Diplomasi Budaya|language=id-ID|access-date=2020-09-25}}</ref> An paagi sa paggibo nin polopalo iyo an hali sa sarong pidaso nin kawayan na kaipuhan alang para makamukna nin makusog na tanog. Poon pa kadtong panahon, pinapatanog an polopalo ay pag nalilibang kan mga parauma an saindang sadiri mantang nagtatanom nin paroy sa uma, na kadto, pinatanog bilang tanda kan pagraot kan ayuno asin sa pagkaamay nin aldaw sa banal na bulan kan [[Ramadan]].

Kan 60s sagkod 90s, komon na kinakawat an Polopalo sa pirang mga oras, aldaw , sa sarong napakaespesyal na aldaw susog sa mga taga hulontalo.

== Kasaysayan ==
An Polopalo, sarong tradisyunal na kagamitan sa arte kan Hulontalo na kaidtong panahon, para sana sa paururagan, alagad ngunyan, ginagamit na ini na saliw sa lain pang mga instrumentong pangtugtog arog kan pluta, string bass, tambulin/tambol asin marakas.<ref name=":1">{{Cite book|last=Palada|first=Rusdin|date=1982|url=https://books.google.co.id/books?id=KzLgGAAACAAJ|title=Petunjuk teknis pengembangan polopalo menjadi alat musik tradisional Gorontalo (Sulawesi Utara)|pages=17|publisher=Balai Pustaka|language=id}}</ref> An mga instrumentong pangtugtog kan Polopalo, igwang manlainlain na dakula, sararadit an pira, katamtaman asin dakula. An dakula kan bilog na kawayan, dai malagpas sa 9 cm - 17 cm asin may laba na dai malagpas sa 31 cm.

Lain sa ibang tradisyunal na instrumentong pangtugtog, igwang sadiring kalainan an Polopalo arog kan pagpili nin mga hilaw na materyales, pa'no kawaton asin nuarin ini kakawaton. Kawayan an panginot na hilaw na materyales. Mismo an kawayan igwang 2 klase, iniyo an kawayan nin tubig asin kawayan nin kudal. Arog pa man kaito, an instrumentong pangmusika kan Polopalo, partikular na naggagamit nin kawayan nin tubig huli ta ini nagmumukna nin urog kalambing na tanog. An paagi kan pagtugtog nin instrumentong ini iyo an simpleng paghampas kaini sa tuhod tanganing makagibo ini nin tanog. Mas mainam an polopalo pag kinakawat sa banggi o sa tuninong na kapalibutan ta an pagkakawat kaini nangangaipuhan nin kalmado.

== Mga Panrehiyon na Instrumentong Pangmusika ==
An poon kan pagmukna nin mga tradisyunal na instrumentong pangtugtog, nagpoon kadtong 1975 sa mga residente kan Hulontalo na miyembro kan Heluma Huyula Group sa [[Espesyal na Rehiyon kan Kapitolyo na Jakarta|Jakarta]]. An "Polopalo" na an panginot na gamit iyo an kawayan sa paggibo kan instrumentong pangtugtog, pagkatapos korte ini sarong higanteng tuning fork asin an pangagi para sa pagkawat kaini iyo an sa paagi kan paghampas sa sarong parte kan lawas, iyo an tuhod.<ref name=":0" />

Sa panahon ng pag-uswag kaini, nakaako an Polopalo nin mga pagpapakarahay sa pirang bagay, An saro sa sainda, naggigibo ngunyan nin sarong kahoy na paniki na pinahidan nin goma tanganing maging mas pasil asin makatabang sa proseso kan pagtugtog sa instrumentong pangmusika na ini. An tungkulin kan paggibo nib paniki na pinahidan nin goma iyo an dai ini magkawsa nin pagkulog sa parte kan lawas na pigtatamaan. Apwera pa dyan, pinapakusog kaini an tanog kan Polopalo.<ref name=":0" />

An kadugangan na pag-uswag kan instrumentong pangtugtog kan polopalo, nagbunga man nin paglalang kan manlainlain na klase nin mga instrumentong pangtugtog kan polopalo na may manlainlain na korte asin manlainlain na tono. Sobra pa digdi, kinakawat an mga resulta kan pagbilog nin polopalo kan pirang mga tawo na may mga format asin komposisyon na nalalain sa lambang saro, tanganing makamukna an instrumentong pangmusika kan Polopalo nin mga tono na pwede iiba sa sarong bagong gibuhon na musikal na pig-angkop sa mga katangian kan rehiyon nin Hulontalo.<ref name=":1" />

Sa paglihis kan panahon, an kabantugan kan instrumentong pangtugtog kan Polopalo, dai na minamawot kan publiko, urog na sa [[Rehensiyang Gorontalo]] kan Indonesya asin maging haros gabos na namamanwaan kan probinsya nin Hulontalo Province.<ref>{{Cite web|title=InfoPublik - Peminat Musik Tradisional Etnik Polopalo Mulai Berkurang|url=http://infopublik.id/kategori/nusantara/384148/peminat-musik-tradisional-etnik-polopalo-mulai-berkurang|website=infopublik.id|language=en|access-date=2020-09-26}}</ref> Huli ta sa kakulangan kan mga paghihinguwa sa konserbasyon na ginibo tanganing mapamantinir an pagkakaigwa nin panrehiyon na instrumentong pangtugtog na ini.<ref>{{Cite news|date=2017-03-25|title=Polopalo, Alat Musik Tradisional yang Hampir Punah|url=https://www.viva.co.id/tvone/feature/63519-polopalo-alat-musik-tradisional-yang-hampir-punah|work=[[VIVA.co.id]]|language=id|access-date=2020-09-26}}</ref>

== Toltolan ==
{{reflist}}
{{Authority control}}

[[Kategorya:Mga tradisyunal na instrumentong pangmusika]]
[[Kategorya:Mga instrumentong pangmusika kan Indonesya]]
[[Kategorya:Kultura kan Hulontalo]]
An Polopalo sarong tradisyonal na panrehiyon instrumentong pangtugtog na gikan sa Probinsya nin Gorontalo. An polopalo, sarong klase nin instrumentong pangtugtog na idyopono, boot sabihon sarong klase nin mga instrumentong pangtugtog na an hinahalian kan tanog, hali sa mismo na lawas kan instrumento. Hali an tanog na satuyang nadadangog sa mga gamit kan Polopalo pag ini napukpok o pagbangga, na kawsa kan mga panginginig kan sa bilog na gamit nin Polopalo. .

Ginikanan-ngaran 
Sa pagtukar nin tataramon, hali an Polopalo sa tagang polo-polopalo na an boot sabihon nagtanyog ini nin makusug. An paagi sa paggibo nin polopalo iyo an hali sa sarong pidaso nin kawayan na kaipuhan alang para makamukna nin makusog na tanog. Poon pa kadtong panahon, pinapatanog an polopalo ay pag nalilibang kan mga parauma an saindang sadiri mantang nagtatanom nin paroy sa uma, na kadto, pinatanog bilang tanda kan pagraot kan ayuno asin sa pagkaamay nin aldaw sa banal na bulan kan Ramadan.

Kan 60s sagkod 90s, komon na kinakawat an Polopalo sa pirang mga oras, aldaw , sa sarong napakaespesyal na aldaw susog sa mga taga hulontalo.

 Kasaysayan 
An Polopalo, sarong tradisyunal na kagamitan sa arte kan Hulontalo na kaidtong panahon, para sana sa paururagan, alagad ngunyan, ginagamit na ini na saliw sa lain pang mga instrumentong pangtugtog arog kan pluta, string bass, tambulin/tambol asin marakas. An mga instrumentong pangtugtog kan Polopalo, igwang manlainlain na dakula, sararadit an pira, katamtaman asin dakula. An dakula kan bilog na kawayan, dai malagpas sa 9 cm - 17 cm asin may laba na dai malagpas sa 31 cm.

Lain sa ibang tradisyunal na instrumentong pangtugtog, igwang sadiring kalainan an Polopalo arog kan pagpili nin mga hilaw na materyales, pa'no kawaton asin nuarin ini kakawaton. Kawayan an panginot na hilaw na materyales. Mismo an kawayan igwang 2 klase, iniyo an kawayan nin tubig asin kawayan nin kudal. Arog pa man kaito, an instrumentong pangmusika kan Polopalo, partikular na naggagamit nin kawayan nin tubig huli ta ini nagmumukna nin urog kalambing na tanog. An paagi kan pagtugtog nin instrumentong ini iyo an simpleng paghampas kaini sa tuhod tanganing makagibo ini nin tanog. Mas mainam an polopalo pag kinakawat sa banggi o sa tuninong na kapalibutan ta an pagkakawat kaini nangangaipuhan nin kalmado.

 Mga Panrehiyon na Instrumentong Pangmusika 
An poon kan pagmukna nin mga tradisyunal na instrumentong pangtugtog, nagpoon kadtong 1975 sa mga residente kan Hulontalo na miyembro kan Heluma Huyula Group sa Jakarta. An "Polopalo" na an panginot na gamit iyo an kawayan sa paggibo kan instrumentong pangtugtog, pagkatapos korte ini sarong higanteng tuning fork asin an pangagi para sa pagkawat kaini iyo an sa paagi kan paghampas sa sarong parte kan lawas, iyo an tuhod.

Sa panahon ng pag-uswag kaini, nakaako an Polopalo nin mga pagpapakarahay sa pirang bagay, An saro sa sainda, naggigibo ngunyan nin sarong kahoy na paniki na pinahidan nin goma tanganing maging mas pasil asin makatabang sa proseso kan pagtugtog sa instrumentong pangmusika na ini. An tungkulin kan paggibo nib paniki na pinahidan nin goma iyo an dai ini magkawsa nin pagkulog sa parte kan lawas na pigtatamaan. Apwera pa dyan, pinapakusog kaini an tanog kan Polopalo.

An kadugangan na pag-uswag kan instrumentong pangtugtog kan polopalo, nagbunga man nin paglalang kan manlainlain na klase nin mga instrumentong pangtugtog kan polopalo na may manlainlain na korte asin manlainlain na tono. Sobra pa digdi, kinakawat an mga resulta kan pagbilog nin polopalo kan pirang mga tawo na may mga format asin komposisyon na nalalain sa lambang saro, tanganing makamukna an instrumentong pangmusika kan Polopalo nin mga tono na pwede iiba sa sarong bagong gibuhon na musikal na pig-angkop sa mga katangian kan rehiyon nin Hulontalo.

Sa paglihis kan panahon, an kabantugan kan instrumentong pangtugtog kan Polopalo, dai na minamawot kan publiko, urog na sa Rehensiyang Gorontalo kan Indonesya asin maging haros gabos na namamanwaan kan probinsya nin Hulontalo Province. Huli ta sa kakulangan kan mga paghihinguwa sa konserbasyon na ginibo tanganing mapamantinir an pagkakaigwa nin panrehiyon na instrumentong pangtugtog na ini.

 Toltolan 

Kategorya:Mga tradisyunal na instrumentong pangmusika
Kategorya:Mga instrumentong pangmusika kan Indonesya
Kategorya:Kultura kan Hulontalo