Umbra, penumbra asin antumbra
[[File:Diagram_of_umbra,_penumbra_&_antumbra.png|too|thumb|275x275px|Umbra, penumbra asin antumbra kan Daga asin mga imahen na maheheling sa nagkapirang punto sa mga lugar na ini (note: an relatibong pagkadakula asin distansya kan hawak na ipinapahiling dai ma sokolan). ]]
[[File:Kernschatten_und_Halbschatten.svg|thumb|Umbra (A) asin penumbra (B)]]
An '''umbra, penumbra asin antumbra''' iyo an tolong magkalaen na kabtang nin [[anino]], na linalang nin ano man na gikanan nin liwanag pakatapos na olangon an sarong bagay na opaque. Ngane dai maribong an dipraksyon, ta an ''collimated beam'' (arog kan gikanan nin punto) nin liwanag, an umbra sana an natatamaan.

An mga ngaran na ini parateng marhay na ginagamit para sa mga anino na iinapon nin mga bagay sa langit, minsan ngani kun beses ginagamit iyan sa pagladawan nin mga grado, arog baga kan sa mga ''sunspots''.
==Umbra==
[[File:Antumbra.jpg|thumb|200px|right|Umbra, penumbra, asin antumbra naporma sa paagi kan windows asin shutters]]

An '''umbra''' (Latin para sa "anino") iyo an pinakalaogon asin pinakamadiklom na parte kan anino, kun saen an ginikanan kan liwanag biyong inolang kan ''occluding body''. An paraobserbar sa laog kan umbra nakakaranas nin total [[occultation]]. An umbra lawas na matalimon occluding nin matalimon na ginikanan nin liwanag na nagpoporma nin [[cone|right circular cone]]. Kapag hiniling hale sa [[apex (geometry)|apex]] nin balisungsong, an duwang lawas [[angular diameter|minalataw na pareho nin sokol]].

An [[distansya kan bulan (astronomiya)|distansya]] gikan sa [[Bulan]] sa apex kan saiyang umbra haros equal kan sa pag-ultanan kan Bulan asin [[Kinaban]]: {{cvt|384402|km|mi}}. Nin huli ta an [[diametro kan Kinaban]] 3.7 na beses kisa sa diametro kan Bulan, an saiyang umbra minahalawig nin marhay: haros {{convert|1.4|e6km|mi|abbr=unit}}.<ref>{{cite web |url=http://www.astronomy.ohio-state.edu/~pogge/Ast161/Unit2/eclipses.html |title=Lecture 9: Eclipses of the Sun & Moon |work=Astronomy 161: An Introduction to Solar System Astronomy |first=Richard |last=Pogge |publisher=[[Ohio State University]] |access-date=July 16, 2015}}</ref>

== Penumbra ==   
An '''penumbra''' (gikan sa Latin ''paene'' "haros") iyo an the rehiyon na kun saen solamenteng sarong kabtang kan ginikanan kan liwanag an ginibong madiklom kan occluding body. An observer na yaon sa penumbra nakakaranas nin [[kabtang na pagkulop]].
An alternatibong kahulogan iyo an penumbra iyo an rehiyon kun saen ''an iba o gabos'' kan ginikanan kan liwanag an nadidikloman (i.e., an umbra iyo an subset kan penumbra).  Halimbawa, an [[Navigation and Ancillary Information Facility]] kan [[NASA]] tinatawan nin kahulugan na an lawas sa umbra iyo man an nasa laog kan penumbra.<ref>[http://naif.jpl.nasa.gov/pub/naif/misc/toolkit_docs_N0061/Tutorials/pdf/individual_docs/45_event_finding_preview.pdf ''Event Finding Subsystem Preview''] Navigation and Ancillary Information Facility.</ref>

[[File:Earth umbral cone (partial).png|thumb|center|upright=3|Scale diagram kan [[anino kan Kinaban]], nagpapahiling kun pano an umbral cone minahalawig lapwas pa sa [[orbit kan Bulan]] (an Bulan iniindikar kan giyaw na tuldok).]] 
[[File:Partial Lunar Eclipse 2019-07-16.jpg|thumb|upright=3|center| umbra kan Kinaban, nahiling durante kan kabtang na pagkulop nin bulan]]
{{clear}}

== Antumbra ==
[[File: Transit Of Mercury, May 9th, 2016.png|thumb|[[Transit kan Mercury]] sa atubangan kan Saldang, an labilabing bersyon kan annular eclipse. An Mercury nahihiling bilang sarong itom na tuldok asin sa wala kan tahaw. An madiklom na lugar sa ibabaw kan katahawan nin solar disk iyo an [[sunspot]].]]

An '''antumbra''' (gikan sa Latin ''ante'', "before") iyo an rehiyon na kun saen an occluding body minalataw na biyo sa laog kan disc kan ginikanan kan liwanag. An paraobserbar sa rehiyon na ini makakaeksperyensya nin [[annular eclipse]], na kun saen sarong maliwanag na singsing an nahihiling sa palibot kan nagkukulop na lawas. Kun an paraobserbar naghihiro paharani sa ginikanan kan liwanag, an apparent na sokol kan occluding body minadakula sagkod na iyan magkawsa nin bilog na umbra.<ref name=TandD>{{cite web|url=https://www.timeanddate.com/eclipse/antumbra-shadow.html |title=Eclipses: What Is the Antumbra?  |work=timeanddate.com |access-date=26 May 2019 }}</ref>

== Toltolan ==
{{reflist}}{{Poon}}
thumb|Umbra (A) asin penumbra (B)
An umbra, penumbra asin antumbra iyo an tolong magkalaen na kabtang nin anino, na linalang nin ano man na gikanan nin liwanag pakatapos na olangon an sarong bagay na opaque. Ngane dai maribong an dipraksyon, ta an collimated beam (arog kan gikanan nin punto) nin liwanag, an umbra sana an natatamaan.

An mga ngaran na ini parateng marhay na ginagamit para sa mga anino na iinapon nin mga bagay sa langit, minsan ngani kun beses ginagamit iyan sa pagladawan nin mga grado, arog baga kan sa mga sunspots.
Umbra
thumb|200px|right|Umbra, penumbra, asin antumbra naporma sa paagi kan windows asin shutters

An umbra (Latin para sa "anino") iyo an pinakalaogon asin pinakamadiklom na parte kan anino, kun saen an ginikanan kan liwanag biyong inolang kan occluding body. An paraobserbar sa laog kan umbra nakakaranas nin total occultation. An umbra lawas na matalimon occluding nin matalimon na ginikanan nin liwanag na nagpoporma nin right circular cone. Kapag hiniling hale sa apex nin balisungsong, an duwang lawas minalataw na pareho nin sokol.

An distansya gikan sa Bulan sa apex kan saiyang umbra haros equal kan sa pag-ultanan kan Bulan asin Kinaban: . Nin huli ta an diametro kan Kinaban 3.7 na beses kisa sa diametro kan Bulan, an saiyang umbra minahalawig nin marhay: haros .

 Penumbra    
An penumbra (gikan sa Latin paene "haros") iyo an the rehiyon na kun saen solamenteng sarong kabtang kan ginikanan kan liwanag an ginibong madiklom kan occluding body. An observer na yaon sa penumbra nakakaranas nin kabtang na pagkulop.
An alternatibong kahulogan iyo an penumbra iyo an rehiyon kun saen an iba o gabos kan ginikanan kan liwanag an nadidikloman (i.e., an umbra iyo an subset kan penumbra).  Halimbawa, an Navigation and Ancillary Information Facility kan NASA tinatawan nin kahulugan na an lawas sa umbra iyo man an nasa laog kan penumbra.Event Finding Subsystem Preview Navigation and Ancillary Information Facility.

thumb|center|upright=3|Scale diagram kan anino kan Kinaban, nagpapahiling kun pano an umbral cone minahalawig lapwas pa sa orbit kan Bulan (an Bulan iniindikar kan giyaw na tuldok). 
thumb|upright=3|center| umbra kan Kinaban, nahiling durante kan kabtang na pagkulop nin bulan

 Antumbra 
thumb|Transit kan Mercury sa atubangan kan Saldang, an labilabing bersyon kan annular eclipse. An Mercury nahihiling bilang sarong itom na tuldok asin sa wala kan tahaw. An madiklom na lugar sa ibabaw kan katahawan nin solar disk iyo an sunspot.

An antumbra (gikan sa Latin ante, "before") iyo an rehiyon na kun saen an occluding body minalataw na biyo sa laog kan disc kan ginikanan kan liwanag. An paraobserbar sa rehiyon na ini makakaeksperyensya nin annular eclipse, na kun saen sarong maliwanag na singsing an nahihiling sa palibot kan nagkukulop na lawas. Kun an paraobserbar naghihiro paharani sa ginikanan kan liwanag, an apparent na sokol kan occluding body minadakula sagkod na iyan magkawsa nin bilog na umbra.

 Toltolan