San Diego (bapor)
[[File:The Mauritius sinks the Spanish ship during the battle in Manila Bay, December 14, 1600.jpg|right|thumb|300px|Ilustrasyon kan paglubog kan San Diego]]

An galyon na '''San Diego''' tinugdok bilang sarong bapor na merkantil na dati darang pangaran '''San Antonio''' alagad ini dali-dali pinagliwat na magin boke de gera kan Armada Espanyol. Kan Desyembre 14, 1600, an San Diego, dusok-dusok sa armas asin mga merkansya nakipagbokbokan sa boke de gerang Olandes na ''Mauritius'' sa pagpapamayo ni Almirante Olivier van Noort. Nangyari an sagupaan harani sa Isla Fortune, Nasugbu, Filipinas. Palibhasa an San Diego sobrang gabat huli sa dara niyang mga kanyon, ini medyo tagilid ata ngani an mga labot kan kanyon mas hababa sa lebel kan dagat. An San Diego pati tinamaan tolos asin dai ngani nakasimbag putok, ini luminubog tolos.<ref>{{Cite book |last=Spate |first=O. H. K. |title=Monopolists and Freebooters |date=1983 |publisher=Croom Helm |isbn=0-7099-2371-6 |location=London}}</ref>  An mga Olandes ipinag'usip na pigbabaradil asin piggagarod mga tripulante kan San Diego na nagngata' kuta na magsangkay sa Mauritius.

Pakalihis haros 400 na taon, an rugba kan San Diego nadukayan sa irarom kan dagat <ref>{{Cite web |title=Galleon ''San Diego'' |url=http://www.ieasm.org/ships.php?lang=fr&ship=san_diego&ship_area=P&ship_type=G |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20160304063016/http://www.ieasm.org/ships.php?lang=fr&ship=san_diego&ship_area=P&ship_type=G |archive-date=March 4, 2016 |access-date=June 21, 2012 |website=Institut Européen d’Archéologie Sous-Marine |language=fr}}</ref>kan 1992 kan si Pranses na arkeologo maritimo na si Frank Goddio.<ref>{{Cite web |title=Ancient Trade Routes – San Diego |url=http://www.franckgoddio.org/projects/ancient-trade-routes/san-diego.html |archive-url=https://web.archive.org/web/20130922005716/http://www.franckgoddio.org/projects/ancient-trade-routes/san-diego.html |archive-date=September 22, 2013 |access-date=August 2, 2013 |website=Franck Goddio}}</ref> Total na bilang na 34,407 na artifaks an nabawe pa sa bapor na rugba', mala ta an nagkakurua mga porselanang Tsino, mga katanang Hapon, mga kanyon na Portuges asin mga Mehikanong mga takal.<ref>{{Cite web |title=San Diego Exhibitions |url=http://www.ieasm.org/expositions.php?lang=fr&sub=temp&expo= |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20130802002208/http://www.ieasm.org/expositions.php?lang=fr&sub=temp&expo= |archive-date=August 2, 2013 |access-date=June 21, 2012 |website=Institut Européen d’Archéologie Sous-Marine |language=fr}}</ref> An katiriponan na ini pigkaag sa eksibisyon asin ipigbyahe sa bilog na kinaban bago ini permanente nang isinaray sa Museo Nasyonal nin Antropolohiya igdi sa Manila, Filipinas.<ref>https://www.nationalmuseum.gov.ph/our-collections/maritime-and-underwater-cultural-heritage/treasures-of-san-diego/.Kinua{{Dead link|date=October 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} 2023-303-22.</ref> An Museo Naval nin Madrid nagtampok man kan siring na display.<ref name="FMN">{{Cite web |title=El galeon de Manila |url=http://fundacionmuseonaval.com/bitacora/el-galeon-de-manila |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20160820052529/http://fundacionmuseonaval.com/bitacora/el-galeon-de-manila |archive-date=August 20, 2016 |access-date=July 23, 2016 |website=Fundación Museo Naval |language=es}}</ref>
==Bibliograpiya==
{{refbegin}}
* {{Cite journal |last=Buhain |first=Jose M. |date=1994 |title=The Recovery of the San Diego |url=https://philippinestudies.net/ojs/index.php/ps/article/view/977 |journal=Philippine Studies |volume=42 |issue=4 |pages=539–549 |jstor=42633470}}
* {{Cite book |title=Treasures of the San Diego |date=1994 |publisher=AFAA |editor-last=Desroches |editor-first=Jean-Paul |location=New York}} – catalogue of the exhibition
* {{Cite magazine |last=Goddio |first=Franck |date=1994 |title=San Diego: An Account of Adventure, Deceit, and Intrigue |magazine=National Geographic |volume=186 |issue=1 |pages=34–56}}
{{refend}}

==Mga panluwas na takod==
* [https://web.archive.org/web/20090302013742/http://www.vocshipwrecks.nl/out_voyages/hendrik_frederik.html Istorya kan bokbokan sa pag'ultan kan ''San Diego'' asin kan ''Mauritius''], sa ''VOC Shipwrecks''

==Toltolan==

{{reflist}}
{{Tamboan}}
[[Kategorya: Ika-16 na siglong mga bapor]]
[[Kategorya: Mga Naglalayag na mga Bapor kan Espanya]]
[[Kategorya: Mga Kadamotan kan Museo Nasyonal nin Filipinas]]
[[Kategorya:Mga Kadamotan kan Museo Naval nin Madrid]]
[[Kategorya:Mga Rugba sa dagat nin Filipinas]]
An galyon na San Diego tinugdok bilang sarong bapor na merkantil na dati darang pangaran San Antonio alagad ini dali-dali pinagliwat na magin boke de gera kan Armada Espanyol. Kan Desyembre 14, 1600, an San Diego, dusok-dusok sa armas asin mga merkansya nakipagbokbokan sa boke de gerang Olandes na Mauritius sa pagpapamayo ni Almirante Olivier van Noort. Nangyari an sagupaan harani sa Isla Fortune, Nasugbu, Filipinas. Palibhasa an San Diego sobrang gabat huli sa dara niyang mga kanyon, ini medyo tagilid ata ngani an mga labot kan kanyon mas hababa sa lebel kan dagat. An San Diego pati tinamaan tolos asin dai ngani nakasimbag putok, ini luminubog tolos.  An mga Olandes ipinag'usip na pigbabaradil asin piggagarod mga tripulante kan San Diego na nagngata' kuta na magsangkay sa Mauritius.

Pakalihis haros 400 na taon, an rugba kan San Diego nadukayan sa irarom kan dagat kan 1992 kan si Pranses na arkeologo maritimo na si Frank Goddio. Total na bilang na 34,407 na artifaks an nabawe pa sa bapor na rugba', mala ta an nagkakurua mga porselanang Tsino, mga katanang Hapon, mga kanyon na Portuges asin mga Mehikanong mga takal. An katiriponan na ini pigkaag sa eksibisyon asin ipigbyahe sa bilog na kinaban bago ini permanente nang isinaray sa Museo Nasyonal nin Antropolohiya igdi sa Manila, Filipinas.https://www.nationalmuseum.gov.ph/our-collections/maritime-and-underwater-cultural-heritage/treasures-of-san-diego/.Kinua 2023-303-22. An Museo Naval nin Madrid nagtampok man kan siring na display.
Bibliograpiya

 
  – catalogue of the exhibition
 

Mga panluwas na takod
 Istorya kan bokbokan sa pag'ultan kan San Diego asin kan Mauritius, sa VOC Shipwrecks

Toltolan

Kategorya: Ika-16 na siglong mga bapor
Kategorya: Mga Naglalayag na mga Bapor kan Espanya
Kategorya: Mga Kadamotan kan Museo Nasyonal nin Filipinas
Kategorya:Mga Kadamotan kan Museo Naval nin Madrid
Kategorya:Mga Rugba sa dagat nin Filipinas