Tibulaka
[[File:Egg-rmh.jpg|right|thumb|250px|An tibulaka kan sugok]]
[[File:Anatomy of an egg labeled.jpg|right|thumb|250px|An anatomiya kan sugok]]


An '''tibulaka''' iyo an nagpapatos sa [[sugok]] asin ini pwedeng matagas o hanak-hanak na garo goma. Ini iyo an nagsasaray kan embryo manta ini nagtatalubo.  An tibulaka kan sugok may mga pinong-pinong mga saromsoman na nagsisirbeng alisngawan asin hangosan kan embryo na pwedeng mag'abot 17,000 sa pagkadakul. Sa kadakulan kan mga sugok nin gamgam an laog kan tibulaka linalaman kan inaapod na "kapulahan"  (Ingles, yolk)  asin "kaputian" (Ingles, albumen). An tibulaka sinasabing gibo haros sa kristal na calcium carbonate. Ining membranong ini pwede igdi maglagbas an duros asin an alumahad. Sa ibabaw kaini may mahimpis na patos na inapod na cuticle na ngane dai makalaog an mga bacteria asin alpog. Sa pag'oltan kan tibulaka asin kaputian, igwa pa siyang duwang silag na makunot-kunot na membrano na gibo sa protina na ini naman kalasag sa anoman na paglaog nin bacteria. An silag na membrano sinasabing keratin an kinagibohan, siring kan nakukua sa buhok nin tawo.<ref>https://www.exploratorium.edu/cooking/eggs/eggcomposition.html Kinua 15-05-17</ref><ref>https://extension.illinois.edu/eggs/res16-egg.html Kinua 15-05-17</ref>

==Hitsura kan tibulaka sa mga sugok==

[[File:Comparison of eggs by Zureks.jpg|right|thumb|250px|Iba-ibang hitsura kan sugok na may tibulaka]]

An hitsura asin kolor kan tibulaka nin sugok iba-iba depende sa klase kan hayop, gamgam man, sira, insekto o mga kuhol, asbp. Igwang puting-puti kaini, kolor itom, gatason, may burik-butikon, malakayumanggihon, abohon, asin an iba man may mga kurit-kurit. An porma pwedeng bilogon, talipni, matilaba, balisongsong, o oval na pasadit sa sarong poro. Pwede man an ibabaw kan tibulaka magaspang, mahalnas , o gurudol-gudol. Igwa man tibulaka na garo silag.


==Mga tibulaka nin mga crustacean==

Inaapod man sa Bikol na ''tibulaka'' an patos na nagtatahob asin nagtataong proteksyon sa hawak kan mga [[aniit]], [[kasag]], [[ogama]], [[umang]], asbp.<ref> tibulaka. Mintz, Malcolm W. Bikol Dictionary. Volume II. Bikol-English Dictionary. Uniprint. Perth, Western Australia. 2004. p. 944 ISBN 0 9580383 5 X</ref>) 


<gallery>
Pagurus bernhardus.jpg
Snail-wiki-120-Zachi-Evenor.jpg
Gecarcinus quadratus (Nosara).jpg
Specimen of Varuna litterata.JPG
Porcellana platycheles millport.jpg
</gallery>

== Toltolan ==
{{reflist}}

{{stub}}



[[Kategorya:Reproduktibong sistema sa hayop]]

[[Kategorya:sugok]]
right|thumb|250px|An anatomiya kan sugok

An tibulaka iyo an nagpapatos sa sugok asin ini pwedeng matagas o hanak-hanak na garo goma. Ini iyo an nagsasaray kan embryo manta ini nagtatalubo.  An tibulaka kan sugok may mga pinong-pinong mga saromsoman na nagsisirbeng alisngawan asin hangosan kan embryo na pwedeng mag'abot 17,000 sa pagkadakul. Sa kadakulan kan mga sugok nin gamgam an laog kan tibulaka linalaman kan inaapod na "kapulahan"  (Ingles, yolk)  asin "kaputian" (Ingles, albumen). An tibulaka sinasabing gibo haros sa kristal na calcium carbonate. Ining membranong ini pwede igdi maglagbas an duros asin an alumahad. Sa ibabaw kaini may mahimpis na patos na inapod na cuticle na ngane dai makalaog an mga bacteria asin alpog. Sa pag'oltan kan tibulaka asin kaputian, igwa pa siyang duwang silag na makunot-kunot na membrano na gibo sa protina na ini naman kalasag sa anoman na paglaog nin bacteria. An silag na membrano sinasabing keratin an kinagibohan, siring kan nakukua sa buhok nin tawo.https://www.exploratorium.edu/cooking/eggs/eggcomposition.html Kinua 15-05-17https://extension.illinois.edu/eggs/res16-egg.html Kinua 15-05-17

Hitsura kan tibulaka sa mga sugok

right|thumb|250px|Iba-ibang hitsura kan sugok na may tibulaka

An hitsura asin kolor kan tibulaka nin sugok iba-iba depende sa klase kan hayop, gamgam man, sira, insekto o mga kuhol, asbp. Igwang puting-puti kaini, kolor itom, gatason, may burik-butikon, malakayumanggihon, abohon, asin an iba man may mga kurit-kurit. An porma pwedeng bilogon, talipni, matilaba, balisongsong, o oval na pasadit sa sarong poro. Pwede man an ibabaw kan tibulaka magaspang, mahalnas , o gurudol-gudol. Igwa man tibulaka na garo silag.

Mga tibulaka nin mga crustacean

Inaapod man sa Bikol na tibulaka an patos na nagtatahob asin nagtataong proteksyon sa hawak kan mga aniit, kasag, ogama, umang, asbp. tibulaka. Mintz, Malcolm W. Bikol Dictionary. Volume II. Bikol-English Dictionary. Uniprint. Perth, Western Australia. 2004. p. 944 ISBN 0 9580383 5 X) 

 Toltolan 

Kategorya:Reproduktibong sistema sa hayop

Kategorya:sugok