Dolnop
[[Ladawan:US Navy 050102-N-9593M-031 A village near the coast of Sumatra lays in ruin after the Tsunami that struck South East Asia.jpg|right|thumb|280px|An resulta nin pagradas kan dolnop]]
[[File:2004-tsunami.jpg|280px|right|thumb|An dolnop nangyari sa Tailandya, 2004]]
[[Ladawan:Esquema de un tsunami.png|right|thumb|250px|An bahan kan dolnop]]
[[Ladawan:Shallow water wave.gif|right|thumb|250px|An paghiro kan dolnop]]
[[File:NOAA_Tsunami_Animation-2016.webm|thumb|upright=1.4|3D animasyon kan Dolnop]]
An '''dolnop''' o '''dumaratong'''<ref> dumaratong.Vocabulario de la lengua bicol.[http://quod.lib.umich.edu/p/philamer/aqa2025.0001.001/130?q1=olas+grandes&view=image&size=175].Kinua 27-04-15</ref><ref>dumaratong.Daratangan na Olay. Adrados, Jerry Escoto. 2012. p. 107. ISBN 978-971-95468-0-1. Kinua 27-04-15</ref> (o tsunami) serie nin mga tubig alon na resulta nin pag'ulà kan kanigoan na tubig, parati kan dagat, o siring man sa mga mahiwas na danaw. Huli sa kanigoan na na'ulà na tubig asin huli sa sobrang kusog kan pagrasay kaini, an dolnop naratak nin makuri sa mga lugar na harani sa mga kusa. 

Mga [[linog]], pagtuga nin bulkan, asin mga pagbuag sa irarom nin tubig (kaiba na diyan an pagpaputok nin nuklear na bomba), mga pagtupas kan mga bukid, pagtampawak kan mga meteorite haleng langit asin iba pang mga pagdisturbo sa ibabaw asin irarom kan tubig natao nin posibilidad na magmukna nin dolnop.

==Linog asin dolnop kan 2004 sa Dagat Indyano==

Idtong nangyaring [[linog]] asin dolnop kan taon 2004, Desyembre 26 iyo na daa an pinakamakusog asin pinakamangirhat na ratak dinara sa bilog na historya kan kinaban. An episentro kan linog na ini yaon sa kusang bandang solnopan kan [[Sumatra]], [[Indonesya]]. An binunga kaining dolnop inapod na Indian Ocean tsunami, South Asian tsunami, Indonesian tsunami, an Paskong tsunami asin Boxing Day tsunami. An linog nagresulta sa mga dolnop sa mga kusa kan mga pampang-dagat na nasyon naghahanggilid sa Dagat Indyano, nagkawsa nin pagkagadan kan mga 230,000 katawo sa 14 estado, binagonas an mga komunidad sa gilid dagat nin mga alon nag'abot 30 metro (100) pye an langkaw. Ini na an pinakagrabeng hugmak nin katalaghan. An Indonesya an pinaka nagrabe, nasundan kan [[Sri Lanka]], [[Indya]], asin [[Tailandya]].<ref>[ https://www.britannica.com/event/Indian-Ocean-tsunami-of-2004]www.britannica.com. Kinua 2019-07-24</ref><ref>[https://www.worldvision.org/disaster-relief-news-stories/2004-indian-ocean-tsunami-facts]{{Dead link|date=May 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}www.worldvision.org. Kinua 2019-07-24</ref>

==Nangyaring mga dolnop sa Filipinas==

Sa panahon nin Filipinas kan ini kolonya pa kan Espanyol, sinasabing 21 nang dolnop an naglamasa poon kan taon 1749. An pinakamangirhat nangyari kan Agosto 16, 1976 kun saen an makusog na linog sa Golpong Moro na may magnitud na 8 nagbungkaras. Igdi, 4,381 katawo an nagkagaradan kan magrasay an dolnop na may 9 metro an taas.<ref>[https://www.worlddata.info/asia/philippines/tsunamis.php]www.worlddata.info/asia/philippines. Kinua 2019-07-24</ref>

==Mga toltolan==
{{Reflist}}

== Mga panluwas na takod ==

* [http://www.geophys.washington.edu/tsunami/general/physics/runup.html Animació generada per ordinador d'un ''tsunami''] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20050105020059/http://www.geophys.washington.edu/tsunami/general/physics/runup.html |date=2005-01-05 }} 
* [http://www.tsunamiwave.info/ International Tsunami Information Centre]
* [http://tsun.sscc.ru/tsun_hp.htm Tsunami Laboratoy of Novosibirsk]
* [http://www.elitista.info/blogs/agua/2007/03/catstrofes-naturales-tsunamis.html Catàstrofes naturals: Tsunami]
* [http://ioc3.unesco.org/itic/ ITIC Centre Internacional d'Informació de ''Tsunamis'' de la UNESCO] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100820035542/http://ioc3.unesco.org/itic/ |date=2010-08-20 }} 
* [http://wcatwc.gov/ Centre d'alerta de ''tsunamis'' d'Alaska i la Costa Oest dels EUA] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20050111012540/http://wcatwc.gov/ |date=2005-01-11 }} 
* [http://www.prh.noaa.gov/ptwc/ Centre d'alerta de ''tsunamis'' del Pacífic (Hawaii)] 
* [http://www.jma.go.jp/en/tsunami/ Centre d'alerta de ''tsunamis'' del Japó]

{{Poon}}
280px|right|thumb|An dolnop nangyari sa Tailandya, 2004
right|thumb|250px|An bahan kan dolnop
right|thumb|250px|An paghiro kan dolnop
thumb|upright=1.4|3D animasyon kan Dolnop
An dolnop o dumaratong dumaratong.Vocabulario de la lengua bicol..Kinua 27-04-15dumaratong.Daratangan na Olay. Adrados, Jerry Escoto. 2012. p. 107. ISBN 978-971-95468-0-1. Kinua 27-04-15 (o tsunami) serie nin mga tubig alon na resulta nin pag'ulà kan kanigoan na tubig, parati kan dagat, o siring man sa mga mahiwas na danaw. Huli sa kanigoan na na'ulà na tubig asin huli sa sobrang kusog kan pagrasay kaini, an dolnop naratak nin makuri sa mga lugar na harani sa mga kusa. 

Mga linog, pagtuga nin bulkan, asin mga pagbuag sa irarom nin tubig (kaiba na diyan an pagpaputok nin nuklear na bomba), mga pagtupas kan mga bukid, pagtampawak kan mga meteorite haleng langit asin iba pang mga pagdisturbo sa ibabaw asin irarom kan tubig natao nin posibilidad na magmukna nin dolnop.

Linog asin dolnop kan 2004 sa Dagat Indyano

Idtong nangyaring linog asin dolnop kan taon 2004, Desyembre 26 iyo na daa an pinakamakusog asin pinakamangirhat na ratak dinara sa bilog na historya kan kinaban. An episentro kan linog na ini yaon sa kusang bandang solnopan kan Sumatra, Indonesya. An binunga kaining dolnop inapod na Indian Ocean tsunami, South Asian tsunami, Indonesian tsunami, an Paskong tsunami asin Boxing Day tsunami. An linog nagresulta sa mga dolnop sa mga kusa kan mga pampang-dagat na nasyon naghahanggilid sa Dagat Indyano, nagkawsa nin pagkagadan kan mga 230,000 katawo sa 14 estado, binagonas an mga komunidad sa gilid dagat nin mga alon nag'abot 30 metro (100) pye an langkaw. Ini na an pinakagrabeng hugmak nin katalaghan. An Indonesya an pinaka nagrabe, nasundan kan Sri Lanka, Indya, asin Tailandya.[ https://www.britannica.com/event/Indian-Ocean-tsunami-of-2004]www.britannica.com. Kinua 2019-07-24www.worldvision.org. Kinua 2019-07-24

Nangyaring mga dolnop sa Filipinas

Sa panahon nin Filipinas kan ini kolonya pa kan Espanyol, sinasabing 21 nang dolnop an naglamasa poon kan taon 1749. An pinakamangirhat nangyari kan Agosto 16, 1976 kun saen an makusog na linog sa Golpong Moro na may magnitud na 8 nagbungkaras. Igdi, 4,381 katawo an nagkagaradan kan magrasay an dolnop na may 9 metro an taas.www.worlddata.info/asia/philippines. Kinua 2019-07-24

Mga toltolan

 Mga panluwas na takod 

 Animació generada per ordinador d'un tsunami  
 International Tsunami Information Centre
 Tsunami Laboratoy of Novosibirsk
 Catàstrofes naturals: Tsunami
 ITIC Centre Internacional d'Informació de Tsunamis de la UNESCO  
 Centre d'alerta de tsunamis d'Alaska i la Costa Oest dels EUA  
 Centre d'alerta de tsunamis del Pacífic (Hawaii) 
 Centre d'alerta de tsunamis del Japó