Telenovela
An '''telenovela''' sarong klase nin drama sa telebisyon o sabon na ginibo sa pangenot sa Latin America. An termino pinagsarong tele (para sa "telebisyon") asin nobela. An kaagid na dramang mga genre sa bilog na kinaban kaiba an [[teleserye]] (Filipinas), téléroman (Canada, espesipikong Quebec), asin sinetron (Indonesia).

Sa komun na pagladawan sa paggamit kan Amerikanong kolokyal na Kastilang soap opera, dakul na telenovela an naghihiras nin mga panurat asin mga initikong mga pagkakaagid sa soap opera na pamilyar sa kinaban na Ingles an lenggwahe. An dakulang pagkakalaen iyo an saindang serye nin pagdalagan; An mga telenovela nagsasaysay nin sarong estorya na sinasadiri, na sa parate sa laog nin sarong taon o kulang pa mantang an mga soap opera may tendensiyang magsaliot nin mga estorya na isinaysay durante kan daing talaan na panahon, na nagpapadagos sa pagdalagan.<ref>Paula Andaló, "Love, Tears, Betrayal...and Health Messages," ''Perspectives in Health Magazine: The Magazine of the Pan American Health Organization.'' vol. 8, no. 2, 2003</ref> Huli kaini, mas halipot sinda kisa sa kadaklan na iba pang serye sa telebisyon, alagad mas halawig pa kisa sa mga miniseriya. An planong pagdalagan na ini nagreresulta sa mas marikas na pag-aayos, mas makonsibong estilo nin melodrama kun ibabaing sa sarong tipikal na obrang sabon.<ref>Beccera, Hector (April 17, 2015). [http://www.latimes.com/entertainment/tv/la-et-st-sabado-notebook-20150418-story.html A not-so-fond farewell to 'Sábado Gigante,' a corny, buffoonish show]. ''Los Angeles Times''. Retrieved April 17, 2015. "The telenovelas were better than American soap operas because the action was faster(.) Mercifully, unlike their slower-paced American brethren, they also were finite."</ref> An mga episodyo nin telenovela parateng minalawig sa pag-oltanan nin 30 asin 45 minutos, asin bihirang magsobra sa sarong oras, apwera sa ultimong mga pangyayari. Ikinokonektar kan telenovela an drama sa ika-19 na siglo na feuilleton, asin natural sanang nag - ebolusyon hale sa radyonovela sa Latin Amerika, segun ki Blanca de Lizaur.<ref>{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=kDQbAQAAIAAJ&q=la+telenovela+en+M%C3%A9xico+lizaur|title="La telenovela en México 1958–2002: Forma y contenido de un formato narrativo de ficción de alcance mayoritario". Tesis de Maestría en Letras Mexicanas. Univ. Nal. Autónoma de México|year=2002}}</ref>

An medya parating ginagamit kan mga awtoridad sa manlainlain na nasyon tanganing magpaabot nin mga mensaheng sosyokultural sa paagi kan pag-iba kaini sa mga istorya.<ref>{{Cite news|last=Brown|first=William J.|date=Winter 1992|title=Sociocultural Influences of Prodevelopment Soap Operas in the Third World|periodical=Journal of Popular Film and Television|publisher=Carnegie Endowment for International Peacen|volume=19|issue=4|page=157}}</ref> Kan mga 1950, an Brazil nagin saro sa enot na mga nasyon na nagkaigwa nin mga nobela na halangkaw an badyet asin an katuyohan kapwa sa nasyonal asin internasyonal na mga merkado. Dai nahaloy suminunod an Mejico, asin kan mga 1970 asin 1980 an nasyon nagpoon na magin mas matibay sa paggamit nin mga telenovela tanganing pormahon an gawe - gawe. Ini partikularmenteng nagin mapanggana sa pag-introdusir kan ideya nin pagplano kan pamilya. 
Kan 1990 nagkaigwa nin mayor na papel sa internasyonal na eksport nin telenovelas, kaya an inaapod na 'Telenovela Craze' na naglakop sa dakol na rehiyon sa kinaban.<ref>Gabriela Soto Laveaga, "'Let's become fewer': Soap operas, contraception, and nationalizing the Mexican family in an overpopulated world." ''Sexuality Research and Social Policy''. September 2007, vol. 4, no. 3 pp. 19–33.</ref>

Kan 2018, nagbutwa na an pirang senyales nin nagluluyang popularidad.<ref>Luhnow, David, and Santiago Pérez (April 23, 2018).  [https://www.wsj.com/articles/viewers-spurn-the-telenovela-for-a-new-love-netflix-1524501901 "Netflix Breaks Up Audience Romance With Telenovela."]  ''[[The Wall Street Journal]]''.  Retrieved from WSJ.com, December 12, 2018.</ref>

== Toltolan ==
{{reflist}}
{{stub}}
An telenovela sarong klase nin drama sa telebisyon o sabon na ginibo sa pangenot sa Latin America. An termino pinagsarong tele (para sa "telebisyon") asin nobela. An kaagid na dramang mga genre sa bilog na kinaban kaiba an teleserye (Filipinas), téléroman (Canada, espesipikong Quebec), asin sinetron (Indonesia).

Sa komun na pagladawan sa paggamit kan Amerikanong kolokyal na Kastilang soap opera, dakul na telenovela an naghihiras nin mga panurat asin mga initikong mga pagkakaagid sa soap opera na pamilyar sa kinaban na Ingles an lenggwahe. An dakulang pagkakalaen iyo an saindang serye nin pagdalagan; An mga telenovela nagsasaysay nin sarong estorya na sinasadiri, na sa parate sa laog nin sarong taon o kulang pa mantang an mga soap opera may tendensiyang magsaliot nin mga estorya na isinaysay durante kan daing talaan na panahon, na nagpapadagos sa pagdalagan.Paula Andaló, "Love, Tears, Betrayal...and Health Messages," Perspectives in Health Magazine: The Magazine of the Pan American Health Organization. vol. 8, no. 2, 2003 Huli kaini, mas halipot sinda kisa sa kadaklan na iba pang serye sa telebisyon, alagad mas halawig pa kisa sa mga miniseriya. An planong pagdalagan na ini nagreresulta sa mas marikas na pag-aayos, mas makonsibong estilo nin melodrama kun ibabaing sa sarong tipikal na obrang sabon.Beccera, Hector (April 17, 2015). A not-so-fond farewell to 'Sábado Gigante,' a corny, buffoonish show. Los Angeles Times. Retrieved April 17, 2015. "The telenovelas were better than American soap operas because the action was faster(.) Mercifully, unlike their slower-paced American brethren, they also were finite." An mga episodyo nin telenovela parateng minalawig sa pag-oltanan nin 30 asin 45 minutos, asin bihirang magsobra sa sarong oras, apwera sa ultimong mga pangyayari. Ikinokonektar kan telenovela an drama sa ika-19 na siglo na feuilleton, asin natural sanang nag - ebolusyon hale sa radyonovela sa Latin Amerika, segun ki Blanca de Lizaur.

An medya parating ginagamit kan mga awtoridad sa manlainlain na nasyon tanganing magpaabot nin mga mensaheng sosyokultural sa paagi kan pag-iba kaini sa mga istorya. Kan mga 1950, an Brazil nagin saro sa enot na mga nasyon na nagkaigwa nin mga nobela na halangkaw an badyet asin an katuyohan kapwa sa nasyonal asin internasyonal na mga merkado. Dai nahaloy suminunod an Mejico, asin kan mga 1970 asin 1980 an nasyon nagpoon na magin mas matibay sa paggamit nin mga telenovela tanganing pormahon an gawe - gawe. Ini partikularmenteng nagin mapanggana sa pag-introdusir kan ideya nin pagplano kan pamilya. 
Kan 1990 nagkaigwa nin mayor na papel sa internasyonal na eksport nin telenovelas, kaya an inaapod na 'Telenovela Craze' na naglakop sa dakol na rehiyon sa kinaban.Gabriela Soto Laveaga, "'Let's become fewer': Soap operas, contraception, and nationalizing the Mexican family in an overpopulated world." Sexuality Research and Social Policy. September 2007, vol. 4, no. 3 pp. 19–33.

Kan 2018, nagbutwa na an pirang senyales nin nagluluyang popularidad.Luhnow, David, and Santiago Pérez (April 23, 2018).  "Netflix Breaks Up Audience Romance With Telenovela."  The Wall Street Journal.  Retrieved from WSJ.com, December 12, 2018.

 Toltolan