Kondensadang Bose-Einstein
[[Ladawan:Bose_Einstein_condensate.png|too|thumb|260x260px|Datos nin belosidad-distribusyon kan gas na mga [[Atomo|atomong]] [[rubidium]] na minakompirma sa bagong kabtang nin materya na kondensadang Bose-Einstein.]]
An '''Kondensadang Bose-Einstein''' ([[Ingles]]: ''Bose–Einstein condensate'' o ''BEC'') iyo sarong istado nin [[materya]] na sarong dilutong gas nin maluyang nagsusugpon (''interacting'') na mga [[boson]] na yayaon sa sarong panluwas na potensyal asin pinalipot sa mga [[Temperatura|temperaturang]] haranihon sa [[absolutong sero]] (0 K o −273.15 °C). Sa irarom nin kondisyong iyan, an dakulang parte nin mga [[boson]] iyo minasakop sa pinakahababang estadong quantum nin panluwas na potensyal na sa puntong ini an mga epektong [[quantum]] iyo nagigin maliwanag sa iskalang [[makroskopiko]].

An estadong ini nin [[materya]] iyo enot nahulaan ninda [[Satyendra Nath Bose]] asin [[Albert Einstein]]<ref>Einstein, A (10 July 1924). [https://www.uni-muenster.de/imperia/md/content/physik_ap/demokritov/mbecfornonphysicists/einstein_1924_1925.pdf "Quantentheorie des einatomigen idealen Gases"] (PDF). ''Königliche Preußische Akademie der Wissenschaften. Sitzungsberichte'': 261–267.</ref> kaidtong 1924–25. Si Bose iyo enot na nagpadara nin papel kay Einstein manungod sa estadistikang quantum nin liwanag na quanta (na inaapod ngunyang mga [[photon]]).<ref>A.Douglas Stone, Chapter 24, ''The Indian Comet'', in the book ''Einstein and the Quantum'', Princeton University Press, Princeton, New Jersey, 2013.</ref> Si Einstein iyo naenganyo sagkod pigpalis niya mismo an papel na ini gikan sa Ingles pasiring sa [[Aleman]] asin saiyang isinumite para ki Bose sa ''Zeitschrift für Physik'' na nagpublikar kaini. Pinahiwas man ni Einstein an mga ideya ni Bose sa mga materyal na partikulo o materya sa duwang pang mga papel.

== Hilingon man ==

* [[Materya]]
* [[Gas]]
* [[Solido]]

== Panluwas na takod ==
{{commons category|Bose-Einstein condensate}}

* [https://web.archive.org/web/20100113160458/http://iqoqi.at/bec2009/ Bose–Einstein Condensation 2009 Conference] Bose–Einstein Condensation 2009 – Frontiers in Quantum Gases
* [https://web.archive.org/web/20051220142130/http://www.colorado.edu/physics/2000/bec/index.html BEC Homepage] General introduction to Bose–Einstein condensation
* [http://nobelprize.org/physics/laureates/2001/index.html Nobel Prize in Physics 2001] – for the achievement of Bose–Einstein condensation in dilute gases of alkali atoms, and for early fundamental studies of the properties of the condensates
* {{cite journal|doi=10.1063/1.1445529|title=Cornell, Ketterle, and Wieman Share Nobel Prize for Bose–Einstein Condensates|year=2001|last1=Levi|first1=Barbara G.|journal=Physics Today|volume=54|issue=12|pages=14–16|bibcode=2001PhT....54l..14L|doi-access=free}}
* [http://jilawww.colorado.edu/bec/ Bose–Einstein condensates at JILA] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140417210146/http://jilawww.colorado.edu/bec/ |date=2014-04-17 }}

== Toltolan ==
{{reflist}}
{{agham-poon}}
[[Kategorya:Mga istado nin materya]]
An Kondensadang Bose-Einstein (Ingles: Bose–Einstein condensate o BEC) iyo sarong istado nin materya na sarong dilutong gas nin maluyang nagsusugpon (interacting) na mga boson na yayaon sa sarong panluwas na potensyal asin pinalipot sa mga temperaturang haranihon sa absolutong sero (0 K o −273.15 °C). Sa irarom nin kondisyong iyan, an dakulang parte nin mga boson iyo minasakop sa pinakahababang estadong quantum nin panluwas na potensyal na sa puntong ini an mga epektong quantum iyo nagigin maliwanag sa iskalang makroskopiko.

An estadong ini nin materya iyo enot nahulaan ninda Satyendra Nath Bose asin Albert EinsteinEinstein, A (10 July 1924). "Quantentheorie des einatomigen idealen Gases" (PDF). Königliche Preußische Akademie der Wissenschaften. Sitzungsberichte: 261–267. kaidtong 1924–25. Si Bose iyo enot na nagpadara nin papel kay Einstein manungod sa estadistikang quantum nin liwanag na quanta (na inaapod ngunyang mga photon).A.Douglas Stone, Chapter 24, The Indian Comet, in the book Einstein and the Quantum, Princeton University Press, Princeton, New Jersey, 2013. Si Einstein iyo naenganyo sagkod pigpalis niya mismo an papel na ini gikan sa Ingles pasiring sa Aleman asin saiyang isinumite para ki Bose sa Zeitschrift für Physik na nagpublikar kaini. Pinahiwas man ni Einstein an mga ideya ni Bose sa mga materyal na partikulo o materya sa duwang pang mga papel.

 Hilingon man 

 Materya
 Gas
 Solido

 Panluwas na takod 

 Bose–Einstein Condensation 2009 Conference Bose–Einstein Condensation 2009 – Frontiers in Quantum Gases
 BEC Homepage General introduction to Bose–Einstein condensation
 Nobel Prize in Physics 2001 – for the achievement of Bose–Einstein condensation in dilute gases of alkali atoms, and for early fundamental studies of the properties of the condensates
 
 Bose–Einstein condensates at JILA 

 Toltolan 

Kategorya:Mga istado nin materya