Graciano Lopez Jaena

{{Infobox person
| birth_date = {{birth date|1856|12|18|mf=y}}
| birth_name = Graciano López y Jaena
| birth_place = [[Jaro, Iloilo|Jaro]], Iloilo, [[Captaincy General of the Philippines]], [[Spanish Empire]]<ref name="baptism">{{cite web |url=https://familysearch.org/ark:/61903/3:1:3QS7-89GQ-L9HC-C |title=Film # 004218150 Image Film # 004218150; ark:/61903/3:1:3QS7-89GQ-L9HC-C — FamilySearch.org |website=[[FamilySearch]] |access-date=December 8, 2016}}</ref>
| death_date  = {{death date and age|1896|01|20|1856|12|18|mf=y}}
| death_place = [[Barcelona]], [[Restoration (Spain)|Spain]]
| image      = Jaena1l.jpg
| resting_place = [[Fossar de la Pedrera]], [[Montjuïc Cemetery]], Barcelona, Spain
| other_names = 
| education   = [[St. Vincent Ferrer Seminary]]<br>[[University of Valencia]]
| known_for   = ''La Solidaridad''
| occupation  = Writer, journalist, orator, propagandist
}}
[[Image:La-solidaridad2.jpg|thumb|right|''La Solidaridad'']]
[[File:Intramurosjf9916 33.JPG|thumb|Monument, Intramuros, Manila]]

Si '''Graciano Lopez Jaena''' ([[Desyembre 18|18 Des.]] [[1856]] - [[Enero 20|20 Enero]] [[1896]]) sarong Pilipinong [[parasurat]] asin peryodista kan panahon nin Rebolusyon Pilipino. Siya binisto bilang ''Prinsipe nin mga Orador'' asin an saiyang mga sinusurat sa peryodikong [[La Solidaridad]] mahaharang asin mapagtuyaw kan mga kakundian kan gobyernong Kastila sa [[Filipinas]].

An mga historyador sa Filipinas hinihiling si López Jaena, kairiba sinda [[Marcelo H. del Pilar]] asin [[José Rizal]], na iyo an [[triumvirate]] kan mga propagandistang Filipino. Sa tolong ining mga  ''[[ilustrados]]'', si López Jaena an enot na nagdatong sa Espanya asin pwedeng siya an enot namukaw kan [[Propagandang Hiron]], na pigtotolod  an reporma sa kolonyang Espanyol na Filipinas na katapusi nagsabrit kan armadong [[Rebolusyon Filipino]] na enot buminungkaras sa Manila kan 1896. An Propagandang Hiron iyo an enot na lakdang pasiring sa pagbilog kan identidad nasyonal sa Filipinas.

Si Jaena namundag sa [[Jaro, Iloilo]]. Namundag sa katiosan, an ama niya iyo si Placido Lopez na an trabaho parahirahay sana man kun ano-ano asin an ina niya si Maria Jacoba Jaena sarong paratahi. Dawa siring, toltol na napadakula siya kan mga magurang sa tahaw kan pagkatingating ninda.

Si Jaena namundag Desyembre 18, 1856, sa Jaro, Iloilo, asin nagadan sa tuberkulosis sa Espanya kan Enero 20, 1896, sa edad na 39.<ref>https://www.rappler.com/life-and-style/arts-culture/graciano-lopez-jaena.</ref>

Akta Republika Nu. 9070, pasado kan Abril 8, 2001, pigdeklara an Desyembre 18 nin taon komo espesyal working public holiday sa bilog na nasyon, midbid bilang Graciano López Jaena Day, sa pagromdom kan saiyang anibersaryo nin pagkamundag.

==Legasiya==
[[File:P5 English series (Obverse).jpg|thumbnail|[[Marcelo H. del Pilar]] and Graciano Lopez Jaena appear on the obverse side of a 5 peso [[Banknotes of the Philippine peso|Philippine banknote]] circulated between 1951 and 1974.]]
[[image:Orderofdemolaygljchapter.png|thumb|right|Order of DeMolay chapter seal.]]

Sa pag'onra saiya, an Jaro Plaza pigngaranan nang Graciano López Jaena Park, kun saen igwa man nin estatuwa niya na pinatindog.<ref name=TDG2>{{cite news|last=Yap|first=Tara|title=Respect cultural significance of Jaro Plaza|url=http://www.thedailyguardian.net/index.php/local-news/4883-respect-cultural-significance-of-jaro-plaza|access-date=March 19, 2013|newspaper=The Daily Guardian|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20130728091642/http://www.thedailyguardian.net/index.php/local-news/4883-respect-cultural-significance-of-jaro-plaza|archive-date=July 28, 2013|accessdate=May 28, 2025|archivedate=July 28, 2013|archiveurl=https://web.archive.org/web/20130728091642/http://www.thedailyguardian.net/index.php/local-news/4883-respect-cultural-significance-of-jaro-plaza}}</ref>

An Graciano Lopez Jaena Foundation Inc naghihingowa na mapapusog saiyang legasiya asin nagsusuporta sa mga hiro sa publiko ngani siya orog na mamidbid asin kan saiyang mga buhay saka naginibohan. Sarong hiro igdi iyo an pigbungsod na Dr. Graciano Lopez Jaena Poetry Contest.<ref name=TDG>{{cite news|last=Yap|first=Tara|title=Iloilo celebrates Lopez Jaena Day|url=http://www.thedailyguardian.net/index.php/local-news/21740-iloilo-celebrates-lopez-jaena-day|access-date=March 18, 2013|newspaper=[[Daily Guardian (Iloilo)|The Daily Guardian]]|date=December 18, 2012|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20121231171521/http://thedailyguardian.net/index.php/local-news/21740-iloilo-celebrates-lopez-jaena-day|archive-date=December 31, 2012|accessdate=May 28, 2025|archivedate=December 31, 2012|archiveurl=https://web.archive.org/web/20121231171521/http://thedailyguardian.net/index.php/local-news/21740-iloilo-celebrates-lopez-jaena-day}}</ref>

An munisipalidad nin [[Lopez Jaena]] sa [[Misamis Occidental]] ipig-ngaran saiya.

Sarong [[Order of DeMolay]] Chapter, grupong fraternal nin mga hubin na nakabase sa [[freemasonry]], tinugdas kan 1965 sa [[Jaro, Iloilo City|Jaro]], asin nginaranan  '''Graciano Lopez-Jaena Chapter''' ta si Lopez Jaena iyo an enot asin nangengenot na [[Freemason]] gikan Jaro.

Dakul na kalsada sa bilog na Filipinas an ipig-ngaran saiya sa pag'onra saiya.

 
{{stub}}
thumb|Monument, Intramuros, Manila

Si Graciano Lopez Jaena (18 Des. 1856 - 20 Enero 1896) sarong Pilipinong parasurat asin peryodista kan panahon nin Rebolusyon Pilipino. Siya binisto bilang Prinsipe nin mga Orador asin an saiyang mga sinusurat sa peryodikong La Solidaridad mahaharang asin mapagtuyaw kan mga kakundian kan gobyernong Kastila sa Filipinas.

An mga historyador sa Filipinas hinihiling si López Jaena, kairiba sinda Marcelo H. del Pilar asin José Rizal, na iyo an triumvirate kan mga propagandistang Filipino. Sa tolong ining mga  ilustrados, si López Jaena an enot na nagdatong sa Espanya asin pwedeng siya an enot namukaw kan Propagandang Hiron, na pigtotolod  an reporma sa kolonyang Espanyol na Filipinas na katapusi nagsabrit kan armadong Rebolusyon Filipino na enot buminungkaras sa Manila kan 1896. An Propagandang Hiron iyo an enot na lakdang pasiring sa pagbilog kan identidad nasyonal sa Filipinas.

Si Jaena namundag sa Jaro, Iloilo. Namundag sa katiosan, an ama niya iyo si Placido Lopez na an trabaho parahirahay sana man kun ano-ano asin an ina niya si Maria Jacoba Jaena sarong paratahi. Dawa siring, toltol na napadakula siya kan mga magurang sa tahaw kan pagkatingating ninda.

Si Jaena namundag Desyembre 18, 1856, sa Jaro, Iloilo, asin nagadan sa tuberkulosis sa Espanya kan Enero 20, 1896, sa edad na 39.https://www.rappler.com/life-and-style/arts-culture/graciano-lopez-jaena.

Akta Republika Nu. 9070, pasado kan Abril 8, 2001, pigdeklara an Desyembre 18 nin taon komo espesyal working public holiday sa bilog na nasyon, midbid bilang Graciano López Jaena Day, sa pagromdom kan saiyang anibersaryo nin pagkamundag.

Legasiya
thumbnail|Marcelo H. del Pilar and Graciano Lopez Jaena appear on the obverse side of a 5 peso Philippine banknote circulated between 1951 and 1974.
thumb|right|Order of DeMolay chapter seal.

Sa pag'onra saiya, an Jaro Plaza pigngaranan nang Graciano López Jaena Park, kun saen igwa man nin estatuwa niya na pinatindog.

An Graciano Lopez Jaena Foundation Inc naghihingowa na mapapusog saiyang legasiya asin nagsusuporta sa mga hiro sa publiko ngani siya orog na mamidbid asin kan saiyang mga buhay saka naginibohan. Sarong hiro igdi iyo an pigbungsod na Dr. Graciano Lopez Jaena Poetry Contest.

An munisipalidad nin Lopez Jaena sa Misamis Occidental ipig-ngaran saiya.

Sarong Order of DeMolay Chapter, grupong fraternal nin mga hubin na nakabase sa freemasonry, tinugdas kan 1965 sa Jaro, asin nginaranan  Graciano Lopez-Jaena Chapter ta si Lopez Jaena iyo an enot asin nangengenot na Freemason gikan Jaro.

Dakul na kalsada sa bilog na Filipinas an ipig-ngaran saiya sa pag'onra saiya.