Canaman
{{Infobox lokasyon}}
[[Ladawan:Canaman Seal.JPG|thumb|Silyo kan Canaman]]
An '''Canaman''' sarong ikaapat na klaseng banwwan na namumugtak sa katahawan kan [[Provincia kan Filipinas|probinsya]] kan [[Camarines Sur]], [[Filipinas]]. An designadong zip code kaini iyo {{PH wikidata|postal_code}}. Susog sa sensus kan {{wikidata|qualifier|single|P1082|P585}}, igwa ining {{PH wikidata|population_total}} katawong nag-eerok digdi sa {{PH wikidata|household}} kaharongan. Igwa ining sukol na {{PH wikidata|area}} kilometro kwadrado.

Napapalibotan an banwaan kan [[Magarao, Camarines Sur|Magarao]] sa norte, [[Syudad nin Naga]] sa subangan, [[Camaligan, Camarines Sur|Camaligan]] sa sur, asin salog Bikol sa sur-sulnopan. Kurting baoo an sakop kaini na yaon sa 123°-04’-00” hanggan 123°-11’-00” mga latitud asin 12°-36’-40” hanggan 13°-36’-40”-00 mga longhitud. An sukol kaini 6 na kilometro poon norte hanggan sur asin 14 km. poon subangan hanggan sulnopan.

"Bangon Canaman!" an kurahaw kan presenteng municipio. Bisto an banwaan sa mga apod na "Ronâ nin Pinakapurong Tataramon na Bikol" (Home of Purest Bicol), "Tambobong nin Kulturang Bikolnon" (Citadel of Bicol Culture), asin "Minundagan kan [[Tangcong Vaca Guerilla Unit]]" (Birthplace of Tangcong Vaca Guerilla Unit). Digdi madadalan an [[Lagaylay]] tuyong bulan nin Mayo. 

Saro sa taga-Canaman na may hararom na ambag sa Kulturang Bikolnon iyo si [[Clemente Alejandria]], namundag sa barangay kan Dinaga. Siya sarong makatta na segun sa mga presenteng parasurat garo "bulos nin tubig sa sapa" an mga rawitdawit.

Sarô sa mga bistong namamanwaan kaini iyo an historian asin profesor na si [[Danilo Gerona]]. Taga-Canaman o ''Canamanon'' (alagad mas pigpipili an naenot huli sa pagiging purong Bikol kan pantakod na ''taga''), an apod sa mga nageerok digdi.

==Mga barangay==
Nababanga an Canaman sa 24 [[barangay]].

{{columns-list|colwidth=15em|
* Baras (Pob.)
* Del Rosario - "Tacolod"
* Dinaga (Pob.)
* Fundado
* Haring
* Iquin
* Liñaga
* Mangayawan
* Palo
* Pangpang (Pob.)
* Poro
* San Agustin - "Gotob" (dating saróng sitio)
* San Francisco - "Bawà"
* San Jose East - "Calambog (mambog) na Sadit"
* San Jose West - "Calambog (mambog) na Dakulà"
* San Juan
* San Nicolas
* San Roque
* San Vicente
* Santa Cruz (Pob.)
* Santa Teresita - "Gogon"
* Sua
* Talidtid
* Tibgao (Pob.)
}}
=== San Francisco ===
An '''"San Francisco"''' saro sa bienti kuatrong barangay na sakop kan ''Munisipyo nin Canaman''. Bistado an barangay na ini sa apod na Barangay '''"Bawa"'''. Sosog sa mga gurang sa barangay na ini, '''"Pawa"''' an dating ngaran kan barangay na ini. An barangay na ini bistado pa sa bansag na ''"'''Pulang Isla'''"''. Inapod ining arog kaiyan huli ta haros gabos na nakaistar igdi mga [[mama|paramama]]. Dawa magsarain kaya ang mga tao igdi nagmamarama kaya inapod na "Pulang Isla". Ini igwang sadiring elementarya na kun sain an mga kaakian matatawan na nin maray edukasyon. '''San Francisco Elementary School''' an ngaran kan eskwelahan. An eskwelahan na ini haros trentang taon na. Igwa man ini nin sadiring simbahan na kun sain an patron iyo si '''San Francisco de Asisi'''. Igwa ini haros dos mil na tao na nakaistar igdi sa ngonian taon.

== Opisyales kan barangay ==
An mga minasunod iyo an mga nanggana sa eleksyon kan Oktubre dos mil trese:
* Kapitan:
** Rogrigo Agustin
* Kagawad:
** Perpekto Ramos Jr. (nanginginotang kagawad)
** Jun Bermudo Jr.
** Melba De Castro
** Marites De Mesa
** Gerald Nitor
** Awel Velarde
** Mark Anthony Barrosa

== Demograpiko ==
{{Populasyon}}
== Pagbuhay ==
Pinag uurgulyo kan mga taga bawaan saindang pagbuhay na iyo an mga minasunod:
* pagtanom nin paroy katabang an saindang ataman na damulag (pag-uma)
* paggibong tiklad hali sa dahon nin nipa
* paglaya asin pagpukot nin sira sa kasalugan
* pag'ataman nin mga hayop arog kan orig, manok, pato, itik asin ganso.

== Mga kaugalian ==
An mga taga Bawa mahihigos na tao, tataong magmakulog sa iba, mapinadangat sa lambang saro, maginalang-galang lalo na sa mga gurang, makusog an pagtubod sa Kagurangan, matinabang tabang sa mga nangangaipo asin nagkakaburunyog asin nagkakasararo sa dawa ano mang unos an pinag aaragihan.

==Mga sikat na gamit==
* Bead Craft
Ini saro sa pinagkakakitaan kan mga babae sa munisipyo 
kan poro Del Rosario, Mangayawan,Iquin,Pangpang,San Nicolas saka 
San Agustin.
* Recycled-Paper bag
Saro ining gamit na nakukua sa mga lumang papel kan sarong munisipyo. Ngonyan nagin nang sarong hanapbuhay ta dakul nang mga taga-banwa an naggigiribo kaini asin  pinapabakal sa sentro.

* Bayong asin  kayab

An mga taga-banwaan, orog na an mga taga Sta. Cruz, an hanapbuhay iyo an paggibo nin mga ba'yong asin abaniko gibo hale sa bulos o anahaw. Alagad, huli ta maipo na an materyal na ini, napedir pa sa katagalogan kan anahaw.

==Lista nin mga eskwelahan==
===Pampubliko===
'''Elementarya'''
*[[Canaman Central School]] - Barangay Dinaga
*Fundado Elementary School
*Haring-San Agustin-Baras Elementary School - Barangay Haring
*Iquin Elementary School
*Mangayawan Elementary School
*Poro Elementary School
*San Francisco Elementary School
*San Nicolas Elementary School
*Tacolod Elementary School - Barangay Del Rosario

'''Sekundarya'''
*Sta. Cruz National Highschool
*Mangayawan Highschool
*Northern Canaman Highschool - Barangay Fundado

===Pampribado===
'''Kolehiyo'''
*Mariner's Polytechnique Colleges Foundation - Barangay Baras
*Philippine Aeronautical College - Barangay Baras

'''Pre-school at Elamentarya"
*Kurtland Grade SCHOOL - Barangay Baras

==Mga Medya==
===Mga istasyon nin AM===
*[[DZGE|Radyo Patunayan 855]] (Filipinas Broadcasting Network paraoperar kan Thrivecare Pharma)

==AM transmitter==
*[[DZGE|DZGE Radyo Patunayan 855 kHz]] (Audiovisual Communicators, Inc.)

==Kataytayan nin mga ladawan==
<gallery>
File:Canaman munisipyo.jpg|Munisipyo
Ladawan:JQMiranda.jpg|Canaman Peoples Center
Image:Lagaylay Canaman 2008.jpg|Partisipantes kan [[Lagaylay]] 2008
Ladawan:Canaman Church 002.jpg|An simbahan katoliko (luma)
Ladawan:TVGU park.jpg|Monumento kan TVGU sa Requejo Park (luma)
</gallery>
[[File:Canaman munisipyo.jpg|thumb|Canaman munisipyo]]

==Mga hihilngan==
*[http://www.crane-caramoan.org/news/20070731/17.php Canaman marks 408th fiesta; history, evangelization traced] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20081120021434/http://www.crane-caramoan.org/news/20070731/17.php |date=2008-11-20 }}

== Toltolan ==
{{reflist}}

==Mga panluwas na takod==
*[http://www.canaman.gov.ph LGU-Canaman] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20101225013700/http://www.canaman.gov.ph/ |date=2010-12-25 }}
*[http://www.canaman.info/index.html Canaman Community Page] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080723090445/http://www.canaman.info/index.html |date=2008-07-23 }}
*[http://aragitong95.tk CCS Batch 1995] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180809185017/http://aragitong95.tk/ |date=2018-08-09 }}
* [https://www.philatlas.com/ PhilAtlas.com]
* [https://web.archive.org/web/20120413163013/http://www.nscb.gov.ph/activestats/psgc/default.asp Philippine Standard Geographic Code]
* [https://web.archive.org/web/20161010201809/http://www.blgs.gov.ph/lgpmsv2/cmshome/index.php?pageID=23 Local Governance Performance Management System]

{{saringsing}}
{{Alkalde kan Canaman}}
{{Navbox Camarines Sur}}

[[Kategorya:Mga banwaan kan Camarines Sur]]
An Canaman sarong ikaapat na klaseng banwwan na namumugtak sa katahawan kan probinsya kan Camarines Sur, Filipinas. An designadong zip code kaini iyo . Susog sa sensus kan , igwa ining  katawong nag-eerok digdi sa  kaharongan. Igwa ining sukol na  kilometro kwadrado.

Napapalibotan an banwaan kan Magarao sa norte, Syudad nin Naga sa subangan, Camaligan sa sur, asin salog Bikol sa sur-sulnopan. Kurting baoo an sakop kaini na yaon sa 123°-04’-00” hanggan 123°-11’-00” mga latitud asin 12°-36’-40” hanggan 13°-36’-40”-00 mga longhitud. An sukol kaini 6 na kilometro poon norte hanggan sur asin 14 km. poon subangan hanggan sulnopan.

"Bangon Canaman!" an kurahaw kan presenteng municipio. Bisto an banwaan sa mga apod na "Ronâ nin Pinakapurong Tataramon na Bikol" (Home of Purest Bicol), "Tambobong nin Kulturang Bikolnon" (Citadel of Bicol Culture), asin "Minundagan kan Tangcong Vaca Guerilla Unit" (Birthplace of Tangcong Vaca Guerilla Unit). Digdi madadalan an Lagaylay tuyong bulan nin Mayo. 

Saro sa taga-Canaman na may hararom na ambag sa Kulturang Bikolnon iyo si Clemente Alejandria, namundag sa barangay kan Dinaga. Siya sarong makatta na segun sa mga presenteng parasurat garo "bulos nin tubig sa sapa" an mga rawitdawit.

Sarô sa mga bistong namamanwaan kaini iyo an historian asin profesor na si Danilo Gerona. Taga-Canaman o Canamanon (alagad mas pigpipili an naenot huli sa pagiging purong Bikol kan pantakod na taga), an apod sa mga nageerok digdi.

Mga barangay
Nababanga an Canaman sa 24 barangay.

 San Francisco 
An "San Francisco" saro sa bienti kuatrong barangay na sakop kan Munisipyo nin Canaman. Bistado an barangay na ini sa apod na Barangay "Bawa". Sosog sa mga gurang sa barangay na ini, "Pawa" an dating ngaran kan barangay na ini. An barangay na ini bistado pa sa bansag na "Pulang Isla". Inapod ining arog kaiyan huli ta haros gabos na nakaistar igdi mga paramama. Dawa magsarain kaya ang mga tao igdi nagmamarama kaya inapod na "Pulang Isla". Ini igwang sadiring elementarya na kun sain an mga kaakian matatawan na nin maray edukasyon. San Francisco Elementary School an ngaran kan eskwelahan. An eskwelahan na ini haros trentang taon na. Igwa man ini nin sadiring simbahan na kun sain an patron iyo si San Francisco de Asisi. Igwa ini haros dos mil na tao na nakaistar igdi sa ngonian taon.

 Opisyales kan barangay 
An mga minasunod iyo an mga nanggana sa eleksyon kan Oktubre dos mil trese:
 Kapitan:
 Rogrigo Agustin
 Kagawad:
 Perpekto Ramos Jr. (nanginginotang kagawad)
 Jun Bermudo Jr.
 Melba De Castro
 Marites De Mesa
 Gerald Nitor
 Awel Velarde
 Mark Anthony Barrosa

 Demograpiko 

 Pagbuhay 
Pinag uurgulyo kan mga taga bawaan saindang pagbuhay na iyo an mga minasunod:
 pagtanom nin paroy katabang an saindang ataman na damulag (pag-uma)
 paggibong tiklad hali sa dahon nin nipa
 paglaya asin pagpukot nin sira sa kasalugan
 pag'ataman nin mga hayop arog kan orig, manok, pato, itik asin ganso.

 Mga kaugalian 
An mga taga Bawa mahihigos na tao, tataong magmakulog sa iba, mapinadangat sa lambang saro, maginalang-galang lalo na sa mga gurang, makusog an pagtubod sa Kagurangan, matinabang tabang sa mga nangangaipo asin nagkakaburunyog asin nagkakasararo sa dawa ano mang unos an pinag aaragihan.

Mga sikat na gamit
 Bead Craft
Ini saro sa pinagkakakitaan kan mga babae sa munisipyo 
kan poro Del Rosario, Mangayawan,Iquin,Pangpang,San Nicolas saka 
San Agustin.
 Recycled-Paper bag
Saro ining gamit na nakukua sa mga lumang papel kan sarong munisipyo. Ngonyan nagin nang sarong hanapbuhay ta dakul nang mga taga-banwa an naggigiribo kaini asin  pinapabakal sa sentro.

 Bayong asin  kayab

An mga taga-banwaan, orog na an mga taga Sta. Cruz, an hanapbuhay iyo an paggibo nin mga ba'yong asin abaniko gibo hale sa bulos o anahaw. Alagad, huli ta maipo na an materyal na ini, napedir pa sa katagalogan kan anahaw.

Lista nin mga eskwelahan
Pampubliko
Elementarya
Canaman Central School - Barangay Dinaga
Fundado Elementary School
Haring-San Agustin-Baras Elementary School - Barangay Haring
Iquin Elementary School
Mangayawan Elementary School
Poro Elementary School
San Francisco Elementary School
San Nicolas Elementary School
Tacolod Elementary School - Barangay Del Rosario

Sekundarya
Sta. Cruz National Highschool
Mangayawan Highschool
Northern Canaman Highschool - Barangay Fundado

Pampribado
Kolehiyo
Mariner's Polytechnique Colleges Foundation - Barangay Baras
Philippine Aeronautical College - Barangay Baras

'''Pre-school at Elamentarya"
Kurtland Grade SCHOOL - Barangay Baras

Mga Medya
Mga istasyon nin AM
Radyo Patunayan 855 (Filipinas Broadcasting Network paraoperar kan Thrivecare Pharma)

AM transmitter
DZGE Radyo Patunayan 855 kHz (Audiovisual Communicators, Inc.)

Kataytayan nin mga ladawan

thumb|Canaman munisipyo

Mga hihilngan
Canaman marks 408th fiesta; history, evangelization traced 

 Toltolan 

Mga panluwas na takod
LGU-Canaman 
Canaman Community Page 
CCS Batch 1995 
 PhilAtlas.com
 Philippine Standard Geographic Code
 Local Governance Performance Management System

Kategorya:Mga banwaan kan Camarines Sur