Neon
[[Ladawan:Neon discharge tube.jpg|thumb|278x278px|Sarong ''gas discharge tube'' na may laog na neon (Ne)]]
An '''neon''' ({{lang-es|neon}}, Ingles: ''neon'') iyo sarong klase nin gas. Saro ining elementong kimikal na may simbolong '''Ne''' asin atomikong bilang na 10. Igwa man ining atomikong timbang na 20.183, punto nin pagkatunaw (MP o ''melting point'') na 248.67&nbsp;°C, punto nin pagkalakaga (BP o ''boiling point'') na 245.95&nbsp;°C, asin balensya na 0.<ref name="Gaboy" /> 

Maski ngani sarong abundanteng elemento sa uniberso, bihira ini sa kinaban. Saro ining dae mahiro, mayong-kulay, asin dae nahihiling na gas sa istandard na mga kundisyon. Nagtatao an neon nin kakaiba sagkod mamula-mula o naranghang katingkadan kapag pig-agihan nin kuryente<ref name="Gaboy">{{cite-Gaboy|Neon}}</ref> asin kapag ginamit sa tubong Geissler o tubong pangdiskarga sagkod mga lamparang neon (ilawang neon).<ref>{{cite book|url=http://books.google.com/books?id=KwTzo4GMlewC&pg=PA127|title=Project STAR: The Universe in Your Hands|author=Harold P Coyle|publisher=Kendall Hunt|year=2001|isbn=9780787267636}}</ref><ref>{{cite book|url=http://books.google.com/books?id=lWlcJEDukRIC&pg=PA380|title=Phosphor Handbook|author=Kohtaro Kohmoto|publisher=CRC Press|year=1999|isbn=9780849375606|editor=Shigeo Shionoya and William M. Yen|chapter=Phosphors for lamps}}</ref> Sa komersyo, nakukua ini hale sa duros, kun saen nahihiling ini sa saradit o bakas na mga bilang. Ginagamit ini para sa mga ilaw nin neon sa mga syudad.<ref name="Gaboy" /> An taramong ''neon'' iyo gikan sa lenggwaheng Griyego  na may boot-sabihon na "bago". Nadiskobre ini ninda William Ramsay (pigbabaybay mang William Ramsey<ref name="Gaboy" />) asin Morris W. Travers kaidtong 1898.<ref name="Gaboy" />

Dae ini nagkakaigwa nin reaksiyon asin dae nakikisalak sa iba pang mga elemento,<ref name="Gaboy" /> kaya mahihiling ini na nagsasadiri sana.  Maski ngani may karakter na magin mapula o narangha kapag pig-agihan nin kuryente, nagiilaw o nagliliwanag man ini sa manlainlain na mga kulay. Uli sa kalidad o karakter na ini kan neon, ginagamit man ini sa mga karatula.

== Hilingon man ==

* [[Elyo]] (''Helium'')
* [[Plurina]] (''Flourine'')
* [[Oksiheno]] (''Oxygen'')

== Toltolan ==
{{reflist}}


{{Talaang peryodiko}}


{{commons category|Neon}}
{{agham-stub}}
[[Kategorya:Mga elementong kimikal]]
An neon (, Ingles: neon) iyo sarong klase nin gas. Saro ining elementong kimikal na may simbolong Ne asin atomikong bilang na 10. Igwa man ining atomikong timbang na 20.183, punto nin pagkatunaw (MP o melting point) na 248.67 °C, punto nin pagkalakaga (BP o boiling point) na 245.95 °C, asin balensya na 0. 

Maski ngani sarong abundanteng elemento sa uniberso, bihira ini sa kinaban. Saro ining dae mahiro, mayong-kulay, asin dae nahihiling na gas sa istandard na mga kundisyon. Nagtatao an neon nin kakaiba sagkod mamula-mula o naranghang katingkadan kapag pig-agihan nin kuryente asin kapag ginamit sa tubong Geissler o tubong pangdiskarga sagkod mga lamparang neon (ilawang neon). Sa komersyo, nakukua ini hale sa duros, kun saen nahihiling ini sa saradit o bakas na mga bilang. Ginagamit ini para sa mga ilaw nin neon sa mga syudad. An taramong neon iyo gikan sa lenggwaheng Griyego  na may boot-sabihon na "bago". Nadiskobre ini ninda William Ramsay (pigbabaybay mang William Ramsey) asin Morris W. Travers kaidtong 1898.

Dae ini nagkakaigwa nin reaksiyon asin dae nakikisalak sa iba pang mga elemento, kaya mahihiling ini na nagsasadiri sana.  Maski ngani may karakter na magin mapula o narangha kapag pig-agihan nin kuryente, nagiilaw o nagliliwanag man ini sa manlainlain na mga kulay. Uli sa kalidad o karakter na ini kan neon, ginagamit man ini sa mga karatula.

 Hilingon man 

 Elyo (Helium)
 Plurina (Flourine)
 Oksiheno (Oxygen)

 Toltolan 

Kategorya:Mga elementong kimikal