Sinabawang miso
{{Infobox pagkakan|image=Miso Soup 001.jpg|caption=Sinabawang miso na may [[tokwa]], ''[[wakame]]'', at [[sibuyas]]}}

An '''sinabawang miso''' (味噌汁, misoshiru) tradisyonal na [[Pagkakan nin Hapon|Hapones]] na [[sabaw]] na binubuo kan kaldong [[dashi]] na hinaluan kan pinalomhok na minasang miso. Puera igdi, may dakol na opsiyonal na sangkap (manlaen-laen na gulay, [[tokwa]], ''[[abura-age]]'', asin iba pa.) na puedeng idugang depende sa mga panrehiyon asin pana-panahong recipe, asin sadiring kagustuhan. Sa kultura kan pagkakan kan Hapones, perming pinagsasabay an sinabawang ''miso'' asin maluto. Inaapod man na omiotsuke (御味御付) an sinabawang miso.

Kaiba kan ''[[suimono]]'' (malinaw na sabaw na tinimplahan kan kadiit na toyo asin asin sa kaldong dashi), itinuturing an sinabawang miso na saro sa duwang panginot na uri kan sabaw sa lutuong Hapones.<ref>{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=xWusDwAAQBAJ&q=Miso+suimono+soup+basic&pg=PA118|title=Japanese Home Cooking: Simple Meals, Authentic Flavors|last=Sakai|first=Sonoko|date=Nobyembre 19, 2019|publisher=Roost Books|isbn=9780834842489|page=118|trans-title=Hapones na Lutong Bahay: Simpleng Pagkain, Awtentikong Lasa}}</ref>

== Minasang miso ==
Nakabatay an karakter asin lasa kan sabaw sa minasang miso na napiling gamiton. Puedeng maikategorya an mga minasang miso (sarong tradisyonal na sarsang Hapones na nabubuo sa pagbuburo kan balatong sa asin dangan an tinanom-singaw na ''[[Aspergillus oryzae]]'', na bisto sa Hapones bilang ''kōjikin [ja]'' (麹菌), asin minsan maluto, sebada, o iba pang mga sangkap) sa pula (''akamiso''), puti (''shiromiso''), o magkakahalo (''awase''). Manlaen-laen an mga baryasyon sa mga temang ini, kabilang digdi an mga baryasyon ayon sa rehiyon, arog kan misong [[Shinano Province|Shinshū]] miso o misong Sendai.

Nakakaapekto man sa lasa kaini an haloy kan pagbuburo: mas magian asin mahamis an minasang miso na pinaburo sa mas halipot na yugto kan panahon, arog kan puting miso, habang mas maisog asin hararom an lasa kan pinaburo nang mas haloy, arog kan pulang miso.

== Ginagaan ==
An mga pinakakaraniwang ginagaan na ''dashi'' para sa sinabawang miso gibo sa [[Niboshi|''niboshi'']] (pinaalang na batang sardinas), [[Kombu|''kombu'']] (pinaalang na [[Damong-dagat|doot sa dagat]]), [[Katsuobushi|''katsuobushi'']] (mga gayat kan pinaalang asin pinaasuhan [[Bonito|''bonito'']], o hoshi-shiitake (pinaalang [[Shiitake|''shiitake'']]). Puede man ipag-iba an kombu sa ''katsuobushi'' o ''hoshi-shiitake''. Pambehetaryano an kaldo kun ginamit an ''kombu'' asin/o ''shiitake'' ''dashi''.

Kapag sinangkapan an mga almeha arog kan Asari (''[[Venerupis philippinarum]]''), Shijimi (''[[Corbicula japonica]]''), o Hamaguri (''[[Meretrix lusoria]]''), magdudugang an mga ini kan lasa na kawahig sa ''dashi'' asin sai na kaipuhan maghanda kan kaldo kan patiuna.

Sa luwas kan Hapon, nagigibo an istilong Amerikano o Europeo na sinabawang miso sa pagtutunaw kan miso sa Kanluraning kaldo. Puedeng isangkap an ''[[Allium fistulosum|negi]]'', karot, [[patatas]] at ''[[daikon]]'' sa sabaw. Sa pirang bersiyon kan sabaw,  puede pa ngani gamiton an kaldong manok, kaldo kan Kanluraning sira, asin iba pang base na dai ''dashi'', apuera pinagdedebatihan kan iba kun tunay na sinabawang miso an mga arog kani na uri na gibo sa di-tradisyonal na base.

== Mga ibang sangkap ==
[[Ladawan:Villorita_cyprinoides_004_Black_clam_miso_soup_in_a_Japanese_restaurant_in_Tokyo.JPG|thumb|Sinabawang [[Shijimi (clam)|shijimi]] miso sa sarong restawran sa Tokyo]]
Ayon sa kaugaliang [[Hapon|Hapones]], pinipili an mga sangkap para masalmingan an mga kapanahunan asin para magkaigwa kan manlaen-laen na mga kulay, tekstura, asin lasa. Kaya madalas pinagiiba an [[Welsh onion|''negi'']] na may maiisog na lasa, asin [[tokwa]] na may banayad na lasa. Pinagiiba man an mga naglulutang na sangkap, arog kan [[Wakame|''wakame'']], asin an mga naglubog na sangkap, arog kan patatas. Puedeng kaiba sa mga sangkap an kabute ([[Pholiota microspora|''nameko'']] o [[Shiitake|''shiitake'']]), patatas, [[Natong|gabi]], doot sa dagat, [[Green laver|''aonori'']], sibuyas, [[Allium tuberosum|''nira'']], [[Phaseolus vulgaris|''common bean'']], [[Cryptotaenia japonica|''mitsuba'']], hipon, [[sira]], kabibe, asin giniris [[Daikon|''daikon'']]. Haros anumang Hapones na sangkap an idinugang sa sinabawang miso. Apuera minsan sa mga karaniwang resipi kan sinabawang miso, diit an sangkap lamang an idinudugang bukod sa ''dashi'' asin miso. Kun idinudugang an [[Urig|orig]] sa sinabawang miso, inaapod ining ''[[tonjiru]]'', na may buot sabihon "sinabawang orig". Inihahain an tonjiru sa pamangihan asin pangudtuhan, asin bihira ining kinakakan sa pamahawan.


== <span class="mw-headline">Toltolan</span> ==
<references />
{{pagkakan-tamboan}}{{Portal|Food}}
An sinabawang miso (味噌汁, misoshiru) tradisyonal na Hapones na sabaw na binubuo kan kaldong dashi na hinaluan kan pinalomhok na minasang miso. Puera igdi, may dakol na opsiyonal na sangkap (manlaen-laen na gulay, tokwa, abura-age, asin iba pa.) na puedeng idugang depende sa mga panrehiyon asin pana-panahong recipe, asin sadiring kagustuhan. Sa kultura kan pagkakan kan Hapones, perming pinagsasabay an sinabawang miso asin maluto. Inaapod man na omiotsuke (御味御付) an sinabawang miso.

Kaiba kan suimono (malinaw na sabaw na tinimplahan kan kadiit na toyo asin asin sa kaldong dashi), itinuturing an sinabawang miso na saro sa duwang panginot na uri kan sabaw sa lutuong Hapones.

 Minasang miso 
Nakabatay an karakter asin lasa kan sabaw sa minasang miso na napiling gamiton. Puedeng maikategorya an mga minasang miso (sarong tradisyonal na sarsang Hapones na nabubuo sa pagbuburo kan balatong sa asin dangan an tinanom-singaw na Aspergillus oryzae, na bisto sa Hapones bilang kōjikin [ja] (麹菌), asin minsan maluto, sebada, o iba pang mga sangkap) sa pula (akamiso), puti (shiromiso), o magkakahalo (awase). Manlaen-laen an mga baryasyon sa mga temang ini, kabilang digdi an mga baryasyon ayon sa rehiyon, arog kan misong Shinshū miso o misong Sendai.

Nakakaapekto man sa lasa kaini an haloy kan pagbuburo: mas magian asin mahamis an minasang miso na pinaburo sa mas halipot na yugto kan panahon, arog kan puting miso, habang mas maisog asin hararom an lasa kan pinaburo nang mas haloy, arog kan pulang miso.

 Ginagaan 
An mga pinakakaraniwang ginagaan na dashi para sa sinabawang miso gibo sa niboshi (pinaalang na batang sardinas), kombu (pinaalang na doot sa dagat), katsuobushi (mga gayat kan pinaalang asin pinaasuhan bonito, o hoshi-shiitake (pinaalang shiitake). Puede man ipag-iba an kombu sa katsuobushi o hoshi-shiitake. Pambehetaryano an kaldo kun ginamit an kombu asin/o shiitake dashi.

Kapag sinangkapan an mga almeha arog kan Asari (Venerupis philippinarum), Shijimi (Corbicula japonica), o Hamaguri (Meretrix lusoria), magdudugang an mga ini kan lasa na kawahig sa dashi asin sai na kaipuhan maghanda kan kaldo kan patiuna.

Sa luwas kan Hapon, nagigibo an istilong Amerikano o Europeo na sinabawang miso sa pagtutunaw kan miso sa Kanluraning kaldo. Puedeng isangkap an negi, karot, patatas at daikon sa sabaw. Sa pirang bersiyon kan sabaw,  puede pa ngani gamiton an kaldong manok, kaldo kan Kanluraning sira, asin iba pang base na dai dashi, apuera pinagdedebatihan kan iba kun tunay na sinabawang miso an mga arog kani na uri na gibo sa di-tradisyonal na base.

 Mga ibang sangkap 
thumb|Sinabawang shijimi miso sa sarong restawran sa Tokyo
Ayon sa kaugaliang Hapones, pinipili an mga sangkap para masalmingan an mga kapanahunan asin para magkaigwa kan manlaen-laen na mga kulay, tekstura, asin lasa. Kaya madalas pinagiiba an negi na may maiisog na lasa, asin tokwa na may banayad na lasa. Pinagiiba man an mga naglulutang na sangkap, arog kan wakame, asin an mga naglubog na sangkap, arog kan patatas. Puedeng kaiba sa mga sangkap an kabute (nameko o shiitake), patatas, gabi, doot sa dagat, aonori, sibuyas, nira, common bean, mitsuba, hipon, sira, kabibe, asin giniris daikon. Haros anumang Hapones na sangkap an idinugang sa sinabawang miso. Apuera minsan sa mga karaniwang resipi kan sinabawang miso, diit an sangkap lamang an idinudugang bukod sa dashi asin miso. Kun idinudugang an orig sa sinabawang miso, inaapod ining tonjiru, na may buot sabihon "sinabawang orig". Inihahain an tonjiru sa pamangihan asin pangudtuhan, asin bihira ining kinakakan sa pamahawan.

 Toltolan