Ruth Hubbard
{{Infobox scientist|name=Ruth Hubbard|image=Ruth Wald photo.jpg|image_size=240px|caption=Hubbard in [[Woods Hole, Massachusetts]]|birth_name=Ruth Hoffmann|birth_date={{Birth date|1924|3|3|mf=yes}}|birth_place=[[Vienna]], Austria|death_date={{death date and age|2016|9|1|1924|3|3}}|death_place=[[Cambridge, Massachusetts]], U.S.|workplaces=[[Harvard University]]|alma_mater=[[Radcliffe College]]|spouse={{plainlist|
* {{marriage|Frank Hubbard|1942|1951}}
* {{marriage|[[George Wald]]|1958|1997}}
}}|children=[[Elijah Wald]]<br>Deborah Hannah Wald|awards=[[Paul Karrer Gold Medal]]|fields=Biology}}Si '''Ruth Hubbard''' (Marso 3, 1924 – Setyembre 1, 2016) sarong propesor nin [[biyolohiya]] sa Unibersidad nin Harvard, kun saen siya an pinakaenot na babae na nagkapot nin posisyon sa pagkapropesor sa biyolohiya. <ref name="cambridgeforum2">{{cite web|url=http://www.harvardsquarelibrary.org/cfs/ruth_hubbard.php|title=Ruth Hubbard|work=Cambridge Forum Speakers 1970–1990|access-date=November 29, 2009|archive-url=https://web.archive.org/web/20120405051022/http://www.harvardsquarelibrary.org/cfs/ruth_hubbard.php|archive-date=April 5, 2012|publisher=Harvard Square Library}}</ref> <ref name=":0">{{Cite journal|title=Profile: Ruth Hubbard – Turning the Inside Out}}</ref>

Durante kan saiyang aktibong karera sa pagsiyasat poon kan mga taon 1940 sagkod 1960, nagtao siya nin importanteng kontribusyon sa pagsabot kan biokemika asin fotokemika kan paghiling sa mga vertebrate asin invertebrate .  Kan 1967, siya asin si George Wald naghiras kan Paul Karrer Gold Medal para sa saindang trabaho sa lugar na ini. 

Kan huring parte kan dekada 1960, an saiyang mga interes nagbalyo hale sa siyensya pasiring sa mga isyung pangsosyedad asin aktibismo. <ref name=":1">{{Cite journal|last=Barr|first=Dorothy|date=2018-01-02|title=Profiles in Science for Science Librarians: Ruth Hubbard, Scientist and Social Activist|journal=Science & Technology Libraries|volume=37|issue=1|pages=63–70|doi=10.1080/0194262X.2017.1395722|issn=0194-262X|url=http://nrs.harvard.edu/urn-3:HUL.InstRepos:41017646}}</ref>

== Amay na buhay asin edukasyon ==
Kan 1924, si Hubbard namundag na si Ruth Hoffmann sa [[Vienna]], [[Austriya|Austria]] . <ref>{{cite web|title=Hubbard, Ruth, 1924–. Papers of Ruth Hubbard, 1920–2007|url=http://oasis.lib.harvard.edu/oasis/deliver/~sch01418|website=oasis.lib.harvard.edu|publisher=President and Fellows of Harvard College|access-date=January 26, 2015}}</ref> An saiyang mga magurang, si Richard Hoffmann asin Helene Ehrlich Hoffmann, parehong mga doktor asin mga intelektuwal na wala.  An saiyang ina sarong pianista man na may kalidad sa konsyerto, asin kan siya aki pa, si Ruth nagpahiling man nin panuga sa piano. <ref>{{Cite web|url=https://www.meaningfulfunerals.net/obituary/3875903?lud=20501CE3BC2F0630A8B17BF63879DAF7&fh_id=14764|title=Obituary for Ruth Wald at ANDERSON-BRYANT FUNERAL HOME|website=www.meaningfulfunerals.net|language=en|access-date=2019-03-16}}</ref> Kan sakopon kan Nazi Alemania an Austria kan 1938, an mag-agom na Hoffmann nag-imigrar sa Estados Unidos tanganing dumulag. <ref name="HowStuffWorks2">{{cite web|title=Ruth Hubbard|date=October 21, 2008|url=http://science.howstuffworks.com/dictionary/famous-scientists/biologists/ruth-hubbard-info.htm|publisher=HowStuffWorks (Discovery Communications)|access-date=January 27, 2011}}</ref> An pamilya nag-erok nguna sa Brookline, Massachusetts, kun saen naggradwar si Ruth sa Brookline High School, dangan sa Cambridge.

== Karera sa siyensya ==
Pagkatapos na mag-ako kan saiyang PhD sa Harvard, si Ruth nagin sarong research fellow. Nagtrabaho siya sa irarom ni George Wald, na nag-iimbestigar kan [[Biyokimika|biochemistry]] kan retinal asin retinol . <ref name="dowling2">{{Cite book|title=Biographical Memoirs. Volume 78|last=Dowling|first=John E.|date=2000|publisher=National Academies Press|isbn=9780309070355|location=Washington|pages=299–317|chapter=George Wald|chapter-url=https://www.nap.edu/catalog/9977/biographical-memoirs-v78}}</ref> Susog sa sarong interbyu na itinao ni Ruth, magkaibanan sindang nagtogdok sa trabaho na pinagsiyasat ni Wald sa laog nin sarong pakikisumaro pakatapos kan saiyang sadiring kurso sa doktorado. Kinumpirmar niya an haloy nang pagtubod na an [[bitamina A]] konektado sa [[Panhiling|paghiling]] . Bako lang na nakua niya na an pagsipsip nin liwanag nagbubutas nin bitamina A, nakua man niya an sarong intermediate kan visual pigment rhodopsin asin bitamina A. An intermediate na ini iyo an basehan kan amay na trabaho ni Ruth, kun saen pigprobaran niyang determinaran an chemistry kan rhodopsin cycle. <ref name=":32">{{cite web|url=http://www.prx.org/pieces/41030-episode-19-ruth-hubbard#description|title=How to Think About Science: Episode 19 – Ruth Hubbard|publisher=Canadian Broadcasting Corporation via Public Radio Exchange (PRX)|access-date=January 27, 2011|archive-date=October 21, 2014|archive-url=https://web.archive.org/web/20141021234213/http://www.prx.org/pieces/41030-episode-19-ruth-hubbard#description|dead-url=yes}}</ref> Kan 1952, si Ruth nag-ako nin Guggenheim Fellowship sa Carlsberg Laboratory sa Copenhagen, Denmark. <ref name="HowStuffWorks3">{{cite web|title=Ruth Hubbard|date=October 21, 2008|url=http://science.howstuffworks.com/dictionary/famous-scientists/biologists/ruth-hubbard-info.htm|publisher=HowStuffWorks (Discovery Communications)|access-date=January 27, 2011}}</ref> Si Wald naghiras kan Premyong Nobel sa Pisyolohiya o Medisina kan 1967 huli sa saiyang mga nadiskobre kun pano nagpupunsionar an mata. <ref name=":33">{{cite web|url=http://www.prx.org/pieces/41030-episode-19-ruth-hubbard#description|title=How to Think About Science: Episode 19 – Ruth Hubbard|publisher=Canadian Broadcasting Corporation via Public Radio Exchange (PRX)|access-date=January 27, 2011|archive-date=October 21, 2014|archive-url=https://web.archive.org/web/20141021234213/http://www.prx.org/pieces/41030-episode-19-ruth-hubbard#description|dead-url=yes}}</ref> Kan parehong taon, an mag-agom tinawan nin Paul Karrer Gold Medal partikularmente para sa saindang trabaho sa rhodopsin. 

== Personal na buhay ==
[[Ladawan:Ruth_Hubbard_and_George_Wald_1967.jpg|thumb| Hubbard asin Wald kan 1967]]
Si Ruth Hubbard nagpakasal sa WWII GI asin kapwa naggradwar sa Harvard na si Frank Hubbard kan 1942. <ref name="HowStuffWorks4">{{cite web|title=Ruth Hubbard|date=October 21, 2008|url=http://science.howstuffworks.com/dictionary/famous-scientists/biologists/ruth-hubbard-info.htm|publisher=HowStuffWorks (Discovery Communications)|access-date=January 27, 2011}}</ref> Maogmang nagigirumdoman ni Ruth an mga bulan na an mag-agom nagbiyahe gamit an motorsiklo sa bilog na Europa mantang si Frank nagsisiyasat nin mga harpsichord . An mag-agom nagdiborsyo kan 1951. <ref name=":52">{{Cite web|url=https://www.mbl.edu/obituaries/ruth-hubbard-wald/|title=Ruth Hubbard Wald|website=www.mbl.edu|access-date=2019-12-06|archive-date=2019-12-06|archive-url=https://web.archive.org/web/20191206074258/https://www.mbl.edu/obituaries/ruth-hubbard-wald/|dead-url=yes}}</ref>

Namidbid ni Ruth an saiyang ikaduwang agom, si George Wald, mantang sinda pareho nasa Harvard. Si Wald sarong Propesor nin Biolohiya asin an amo ni Ruth sa research lab. Alagad, an duwa nagpoon asin pigtago an saindang relasyon sa laog nin labing sarong dekada poon kan sinda kasal sa ibang tawo kan panahon na idto. Pagkatapos kan saindang kanya-kanyang diborsyo sa mga nakaaging kapadis, si Ruth asin George nagpakasal kan 1958. <ref name=":53">{{Cite web|url=https://www.mbl.edu/obituaries/ruth-hubbard-wald/|title=Ruth Hubbard Wald|website=www.mbl.edu|access-date=2019-12-06|archive-date=2019-12-06|archive-url=https://web.archive.org/web/20191206074258/https://www.mbl.edu/obituaries/ruth-hubbard-wald/|dead-url=yes}}</ref> An mag-agom nagkaigwa nin duwang aki: sarong aking lalaki, musikero asin historyador nin musika na si Elijah Wald, asin sarong aking babae, an abogada na si Deborah Wald.  Si Hubbard padagos na magpublikar nin sarong libro, ''Exploding the Gene Myth'', kaiba an saiyang aking si Elijah. <ref name=":42">{{Cite web|url=https://www.bostonglobe.com/metro/2016/09/04/ruth-hubbard-first-woman-tenured-biology-harvard/zdiRSECiShE4rAJaCBNNTP/story.html|title=Ruth Hubbard, 92, first woman tenured in biology at Harvard - The Boston Globe|last=Reporter|first=Bryan Marquard-|website=BostonGlobe.com|access-date=2019-03-16}}</ref>

Parehong nagsunod si Ruth asin an saiyang tugang na si Alexander sa mga lakad kan saindang mga magurang na aktibista. Si Alexander Hoffman sarong midbid na abogado asin aktibista. An nagkapira sa saiyang mga halangkaw na kliyente kabali si Cesar Chavez, Lenny Bruce, asin nagkapirang miyembro kan Black Panther Party . <ref>{{Cite web|url=http://www.berkeleydailyplanet.com/issue/2009-11-05/article/34033?headline=Remembering-Alexander-Hoffman|title=Remembering Alexander Hoffmann. Category: Features from The Berkeley Daily Planet|website=www.berkeleydailyplanet.com|access-date=2019-12-06}}</ref> Arog kan saiyang tugang na lalaki, si Ruth Hubbard sarong prangka na aktibista. Alagad, siya bako sanang midbid sa saiyang komentaryo sa siyensya sa sosyedad kundi bilang sarong aktibista kontra-guerra asin anti-nuklear na gera, na kun saen siya sarong beses inaresto sa mga akusasyon nin pagsuway sibil. <ref name=":43">{{Cite web|url=https://www.bostonglobe.com/metro/2016/09/04/ruth-hubbard-first-woman-tenured-biology-harvard/zdiRSECiShE4rAJaCBNNTP/story.html|title=Ruth Hubbard, 92, first woman tenured in biology at Harvard - The Boston Globe|last=Reporter|first=Bryan Marquard-|website=BostonGlobe.com|access-date=2019-03-16}}</ref>

Arog kan saiyang ikaduwang agom, si Ruth nagdanay na aktibo sa siensia sagkod kan mga 1975, asin naggibo sia nin marahayon na sientipikong pagpresentar kan gibo ni George Wald sa sarong simposium sa pag-omaw sa saiya. Si George Wald mas matua nin 18 taon ki Hubbard asin nagadan siya kan 1996.

== Parsyal na bibliograpiya ==

=== Mga piniling artikulo ===

* {{Cite journal|last=Ruth Hubbard and George Wald|title=Cis-trans Isomers of Vitamin A and Retinene in the Rhodopsin System|journal=The Journal of General Physiology|volume=36|issue=2|pages=269–315|doi=10.1085/jgp.36.2.269}}
* {{Cite journal|last=Ruth Hubbard, Robert I. Gregerman, and George Wald|title=Geometrical Isomers of Retinene|journal=The Journal of General Physiology|volume=36|issue=3|pages=415–429|doi=10.1085/jgp.36.3.415}}
* {{Cite journal|last=Ruth Hubbard and Robert C. C. St. George|title=The Rhodopsin System of the Squid|journal=The Journal of General Physiology|volume=41|issue=3|pages=501–528|doi=10.1085/jgp.41.3.501}}
* {{Cite journal|last=Ruth Hubbard and Allen Kropf|title=The Action of Light on Rhodopsin|journal=Proceedings of the National Academy of Sciences of the United States of America|volume=44|issue=2|pages=130–139|doi=10.1073/pnas.44.2.130}}
* {{Cite journal|last=Ruth Hubbard, Deric Bownds, and Tôru Yoshizawa|title=The Chemistry of Visual Photoreception|journal=Cold Spring Harbor Symposia on Quantitative Biology|volume=30|pages=301–315|doi=10.1101/sqb.1965.030.01.032}}
* {{Cite journal|last=Ruth Hubbard|title=Science, Facts and Feminism|journal=Hypatia|volume=3|issue=1|pages=5–17|doi=10.1111/j.1527-2001.1988.tb00053.x}}
* {{Cite journal|last=R. Hubbard and R.C. Lewontin|title=Pitfalls of Genetic Testing|journal=New England Journal of Medicine|volume=334|pages=1192–1194|issue=18|doi=10.1056/nejm199605023341812}}
* Ruth Hubbard (2006), [http://raceandgenomics.ssrc.org/Hubbard/ Race & Genes] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190129090047/http://raceandgenomics.ssrc.org/Hubbard/ |date=2019-01-29 }}, in ''Is Race Real?'', a web forum sponsored by the Social Science Research Council, June 7, 2006

=== Mga libro ===

* Ruth Hubbard (1990), ''An Politika kan Biolohiya kan mga Babae'', Rutgers University Press.{{ISBN|0-8135-1490-8}}[[ISBN (identifier)|ISBN]]&nbsp;[[Special:BookSources/0-8135-1490-8|0-8135-1490-8]] ,{{ISBN|978-0-8135-1490-1}}
* Ruth Hubbard asin Elijah Wald (1993), ''Pagputok kan Mito sa Gene: Kun Paano an Impormasyon sa Henetiko Pigprodusir asin Pigmaniobra kan mga Siyentipiko, Doktor, mga Among, mga Kompanya nin Seguro, mga Edukador, asin mga Parapaotob kan Ley'', Beacon Press.{{ISBN|0-8070-0431-6}}[[ISBN (identifier)|ISBN]]&nbsp;[[Special:BookSources/0-8070-0431-6|0-8070-0431-6]] ,{{ISBN|978-0-8070-0431-9}}
* Ruth Hubbard (1995), ''Mga Profitable Promises: Mga Essay sa mga Babae, Siyensya asin Salud'', Common Courage Press.{{ISBN|1-56751-041-8}}[[ISBN (identifier)|ISBN]]&nbsp;[[Special:BookSources/1-56751-041-8|1-56751-041-8]] ,{{ISBN|978-1-56751-041-6}}

== Toltolan ==
<references />
{{Tamboan}}
Si Ruth Hubbard (Marso 3, 1924 – Setyembre 1, 2016) sarong propesor nin biyolohiya sa Unibersidad nin Harvard, kun saen siya an pinakaenot na babae na nagkapot nin posisyon sa pagkapropesor sa biyolohiya.  

Durante kan saiyang aktibong karera sa pagsiyasat poon kan mga taon 1940 sagkod 1960, nagtao siya nin importanteng kontribusyon sa pagsabot kan biokemika asin fotokemika kan paghiling sa mga vertebrate asin invertebrate .  Kan 1967, siya asin si George Wald naghiras kan Paul Karrer Gold Medal para sa saindang trabaho sa lugar na ini. 

Kan huring parte kan dekada 1960, an saiyang mga interes nagbalyo hale sa siyensya pasiring sa mga isyung pangsosyedad asin aktibismo. 

 Amay na buhay asin edukasyon 
Kan 1924, si Hubbard namundag na si Ruth Hoffmann sa Vienna, Austria .  An saiyang mga magurang, si Richard Hoffmann asin Helene Ehrlich Hoffmann, parehong mga doktor asin mga intelektuwal na wala.  An saiyang ina sarong pianista man na may kalidad sa konsyerto, asin kan siya aki pa, si Ruth nagpahiling man nin panuga sa piano.  Kan sakopon kan Nazi Alemania an Austria kan 1938, an mag-agom na Hoffmann nag-imigrar sa Estados Unidos tanganing dumulag.  An pamilya nag-erok nguna sa Brookline, Massachusetts, kun saen naggradwar si Ruth sa Brookline High School, dangan sa Cambridge.

 Karera sa siyensya 
Pagkatapos na mag-ako kan saiyang PhD sa Harvard, si Ruth nagin sarong research fellow. Nagtrabaho siya sa irarom ni George Wald, na nag-iimbestigar kan biochemistry kan retinal asin retinol .  Susog sa sarong interbyu na itinao ni Ruth, magkaibanan sindang nagtogdok sa trabaho na pinagsiyasat ni Wald sa laog nin sarong pakikisumaro pakatapos kan saiyang sadiring kurso sa doktorado. Kinumpirmar niya an haloy nang pagtubod na an bitamina A konektado sa paghiling . Bako lang na nakua niya na an pagsipsip nin liwanag nagbubutas nin bitamina A, nakua man niya an sarong intermediate kan visual pigment rhodopsin asin bitamina A. An intermediate na ini iyo an basehan kan amay na trabaho ni Ruth, kun saen pigprobaran niyang determinaran an chemistry kan rhodopsin cycle.  Kan 1952, si Ruth nag-ako nin Guggenheim Fellowship sa Carlsberg Laboratory sa Copenhagen, Denmark.  Si Wald naghiras kan Premyong Nobel sa Pisyolohiya o Medisina kan 1967 huli sa saiyang mga nadiskobre kun pano nagpupunsionar an mata.  Kan parehong taon, an mag-agom tinawan nin Paul Karrer Gold Medal partikularmente para sa saindang trabaho sa rhodopsin. 

 Personal na buhay 
thumb| Hubbard asin Wald kan 1967
Si Ruth Hubbard nagpakasal sa WWII GI asin kapwa naggradwar sa Harvard na si Frank Hubbard kan 1942.  Maogmang nagigirumdoman ni Ruth an mga bulan na an mag-agom nagbiyahe gamit an motorsiklo sa bilog na Europa mantang si Frank nagsisiyasat nin mga harpsichord . An mag-agom nagdiborsyo kan 1951. 

Namidbid ni Ruth an saiyang ikaduwang agom, si George Wald, mantang sinda pareho nasa Harvard. Si Wald sarong Propesor nin Biolohiya asin an amo ni Ruth sa research lab. Alagad, an duwa nagpoon asin pigtago an saindang relasyon sa laog nin labing sarong dekada poon kan sinda kasal sa ibang tawo kan panahon na idto. Pagkatapos kan saindang kanya-kanyang diborsyo sa mga nakaaging kapadis, si Ruth asin George nagpakasal kan 1958.  An mag-agom nagkaigwa nin duwang aki: sarong aking lalaki, musikero asin historyador nin musika na si Elijah Wald, asin sarong aking babae, an abogada na si Deborah Wald.  Si Hubbard padagos na magpublikar nin sarong libro, Exploding the Gene Myth, kaiba an saiyang aking si Elijah. 

Parehong nagsunod si Ruth asin an saiyang tugang na si Alexander sa mga lakad kan saindang mga magurang na aktibista. Si Alexander Hoffman sarong midbid na abogado asin aktibista. An nagkapira sa saiyang mga halangkaw na kliyente kabali si Cesar Chavez, Lenny Bruce, asin nagkapirang miyembro kan Black Panther Party .  Arog kan saiyang tugang na lalaki, si Ruth Hubbard sarong prangka na aktibista. Alagad, siya bako sanang midbid sa saiyang komentaryo sa siyensya sa sosyedad kundi bilang sarong aktibista kontra-guerra asin anti-nuklear na gera, na kun saen siya sarong beses inaresto sa mga akusasyon nin pagsuway sibil. 

Arog kan saiyang ikaduwang agom, si Ruth nagdanay na aktibo sa siensia sagkod kan mga 1975, asin naggibo sia nin marahayon na sientipikong pagpresentar kan gibo ni George Wald sa sarong simposium sa pag-omaw sa saiya. Si George Wald mas matua nin 18 taon ki Hubbard asin nagadan siya kan 1996.

 Parsyal na bibliograpiya 

 Mga piniling artikulo 

 
 
 
 
 
 
 
 Ruth Hubbard (2006), Race & Genes , in Is Race Real?, a web forum sponsored by the Social Science Research Council, June 7, 2006

 Mga libro 

 Ruth Hubbard (1990), An Politika kan Biolohiya kan mga Babae, Rutgers University Press.ISBN 0-8135-1490-8 ,
 Ruth Hubbard asin Elijah Wald (1993), Pagputok kan Mito sa Gene: Kun Paano an Impormasyon sa Henetiko Pigprodusir asin Pigmaniobra kan mga Siyentipiko, Doktor, mga Among, mga Kompanya nin Seguro, mga Edukador, asin mga Parapaotob kan Ley, Beacon Press.ISBN 0-8070-0431-6 ,
 Ruth Hubbard (1995), Mga Profitable Promises: Mga Essay sa mga Babae, Siyensya asin Salud, Common Courage Press.ISBN 1-56751-041-8 ,

 Toltolan