Tlatoani
[[File:Nezahualpiltzintli.jpg|thumb|Ika-17ng siglong pagladawan nin ''tlahtoāni'' [[Nezahualpiltzintli]] kan [[Texcoco (altepetl)|Texcoco]] ginuno' sa [[Codex Ixtlilxochitl]].]]
{{Infobox person
| royal_title       = {{Lang|nci|Tlahtoāni}}
| realm             = [[Aztec Empire]]
| coatofarms        = Grabado de la Fundación de México.svg
| coatofarmssize    = 100px
| coatofarmscaption = Sacred war emblem
| image             =
| caption           =
| first_monarch     = [[Acamapichtli]]
| last_monarch      = [[Cuauhtémoc]]
| style             = {{Lang|nci|Huēyi tlahtoāni}}
| residence         = [[Tenochtitlan]]
| appointer         = Council of Elders
| began             = {{Circa|1376}}
| ended             = 1521
| pretender         =
}}
'''''Tlahtoāni'''''<ref>An terminong ini komun na sinusurat na ''tlatoani'', asin nauusar parati sa mga dokumentong historikal na Espanyol asin Nahuatl na [[Spanish colonization of the Americas|peryodong kolonyalcolonial]], asin siring man sa mga kontemporanyong paggamit Espanyol, asin nakalipat sa Ingles.</ref> ({{Lang-nci|tlahtoāni}} {{IPA-nah|t͡ɬaʔtoˈaːniˀ|pron|Tlajtoani.ogg}}, "namomoon, soberanyo"; plural '''''{{lang|nci|tlahtohqueh}}'''''<ref>Parati sinusurat na ''tlatoque'', hinahale an [[Saltillo (linguistics)|saltillo]] (paugdo'), representado kan letrang ⟨h⟩ sa ibang mga kontemporaryong dokumento asin mga modernong  akademikong toltolan.</ref> {{IPA-nah|t͡ɬaʔˈtoʔkeʔ|}}) sarong historikal na titulo ginagamit kan mga dinastikong namomoon sa {{lang|nci|[[altepetl|āltepēmeh]]}} (singular ''āltepētl'', na parati pinapalis sa Ingles na "[[syudad-estado]]"), mga autonomong mga yunit politikal organisado kan mga  [[pre-Colombian]] [[Nahuatl]]-nagtataram na mga banwa sa [[Valley of Mexico]] durante kan [[Mesoamerican chronology#Postclassic Period|Postclassic Period]]. An titulong '''''{{ill|huēyi tlahtoāni|es|Huey Tlatoani}}''''' ({{IPA-nah|ˈweːjiˀ t͡ɬaʔtoˈaːniˀ|}}, "dakulang namomoon, emperador") inusar kan mga namoon sa [[Imperyong Aztec]], an pagkampihan kan ''āltepēmeh'' nin [[Tenochtitlan]], [[Tetzcoco (altepetl)|Tetzcoco]], asin [[Tlacopan]].<ref>Lockhart (2001, p.238); Schroeder (2007, p.3), who pre. See also the entry for [http://sites.estvideo.net/malinal/tl/nahuatlTLAHTLI.html#TLAHTOANI "TLAHTOANI"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070614183207/http://sites.estvideo.net/malinal/tl/nahuatlTLAHTLI.html#TLAHTOANI|date=2007-06-14}}, in Wimmer (2006)</ref>

Lambang ''āltepētl'' igwang sadiring ''tlahtoāni'' na nagpupungsyon na who namomoon, [[pading mayor]] asin [[hepeng mayor]]. An ''tlahtoāni'' igwang supremong autoridad sa bilog na kadagaan sakop kan ''āltepētl'',  namamahala sa pagkolekta nin  [[buhis]], mga aktibidad sa pagmerkado, asin mga kasibotan sa templo, asin an pag'areglo kan mga dismentahan asin diringkilan sa grupo.<ref name="Aztec Political Structure">{{cite web|title=Aztec Political Structure|url=https://tarlton.law.utexas.edu/aztec-and-maya-law/aztec-political-structure|access-date=10 March 2020|website=[[University of Texas School of Law#Tarlton Law Library|Tarlton Law Library]]|archive-date=11 January 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230111213025/https://tarlton.law.utexas.edu/aztec-and-maya-law/aztec-political-structure|dead-url=yes}}</ref> Tipikal na an dinastikong namomoon gikan sa royal na dugo, an ''tlahtoāni'' naglilingkod nin lawig-buhay. Alagad, pwede man na an konseho nin mga hiyangta, mga kamagurangan, o kapadian  magpili nin ''tlahtoāni'' sa aripompon nin apat na kandidato.<ref>{{Cite encyclopedia|title=pre-Columbian civilizations|encyclopedia=[[Encyclopædia Britannica]]|url=https://www.britannica.com/topic/pre-Columbian-civilizations#ref583552|access-date=2017-05-22|date=2016-11-22}}</ref>

==Toltolan==

[[reflist]]

[[Tamboan]]

[[Kategorya:
TlahtoāniAn terminong ini komun na sinusurat na tlatoani, asin nauusar parati sa mga dokumentong historikal na Espanyol asin Nahuatl na peryodong kolonyalcolonial, asin siring man sa mga kontemporanyong paggamit Espanyol, asin nakalipat sa Ingles. ( , "namomoon, soberanyo"; plural Parati sinusurat na tlatoque, hinahale an saltillo (paugdo'), representado kan letrang ⟨h⟩ sa ibang mga kontemporaryong dokumento asin mga modernong  akademikong toltolan. ) sarong historikal na titulo ginagamit kan mga dinastikong namomoon sa  (singular āltepētl, na parati pinapalis sa Ingles na "syudad-estado"), mga autonomong mga yunit politikal organisado kan mga  pre-Colombian Nahuatl-nagtataram na mga banwa sa Valley of Mexico durante kan Postclassic Period. An titulong  (, "dakulang namomoon, emperador") inusar kan mga namoon sa Imperyong Aztec, an pagkampihan kan āltepēmeh nin Tenochtitlan, Tetzcoco, asin Tlacopan.Lockhart (2001, p.238); Schroeder (2007, p.3), who pre. See also the entry for "TLAHTOANI" , in Wimmer (2006)

Lambang āltepētl igwang sadiring tlahtoāni na nagpupungsyon na who namomoon, pading mayor asin hepeng mayor. An tlahtoāni igwang supremong autoridad sa bilog na kadagaan sakop kan āltepētl,  namamahala sa pagkolekta nin  buhis, mga aktibidad sa pagmerkado, asin mga kasibotan sa templo, asin an pag'areglo kan mga dismentahan asin diringkilan sa grupo. Tipikal na an dinastikong namomoon gikan sa royal na dugo, an tlahtoāni naglilingkod nin lawig-buhay. Alagad, pwede man na an konseho nin mga hiyangta, mga kamagurangan, o kapadian  magpili nin tlahtoāni sa aripompon nin apat na kandidato.

Toltolan

reflist

Tamboan

[[Kategorya: