Pauline Léon

Si '''Pauline Léon''' (28 Setyembre 1768 – 5 Oktubre 1838) sarong maimpluwensyang babae durante kan Rebolusyon Pranses . Nagkaigwa siya nin importanteng papel sa Rebolusyon, na pigtutulod kan saiyang makusog na mga pagtubod [[Feminismo|na peministang]] asin anti-royalista. Kaiba an saiyang amigo na si Claire Lacombe, nagmukna kan Society of Revolutionary Republican Women ( ''Société des Républicaines-Révolutionnaires'' ), asin siya man nagserbi bilang sarong prominenteng lider kan ''Femmes Sans-Culottes'' .

== Biograpiya ==
[[Ladawan:CordeliersClub.jpg|thumb| Sarong drowing kan Cordeliers Club]]
Si Léon namundag sa mga paragibo nin tsokolate na si Pierre-Paul Léon asin Mathurine Telohan sa Paris kan 28 Setyembre 1768. Saro siya sa anom na aki. Kan magadan an saiyang ama kan 1784, nagpoon si Léon na tabangan an saiyang ina sa negosyo nin tsokolate karibay nin kwarto asin kakanon. Siya man an may paninimbagan sa pagtabang sa pagpadakula asin pagsuporta sa saiyang mga tugang sagkod sa panahon kan saiyang kasal. <ref>{{Cite web|title=Femininity as well as fraternity in France 1789|url=https://www.telegraph.co.uk/culture/books/3655522/Femininity-as-well-as-fraternity-in-France-1789.html|access-date=2020-11-01|website=The Telegraph|language=en-GB}}</ref>

Sa bilog na buhay ni Léon, siya nagin nakagamot sa pulitika kan Rebolusyon. <ref>{{Cite book|title=The Family On Trial In Revolutionary France|last=Desan|first=Suzanne|publisher=University of California Press|year=2006|location=Berkeley, CA}}</ref> Nakisumaro siya sa mga radikal na grupong anti-royalista arog kan Cordeliers club asin an ''Enragés'' .

Sa paagi kan mga pakikisumaro na ini na namidbid niya si Théophile Leclerc, sarong lider kan ''Enragés'', na nakipaglaban nin madahas para sa pagmukna nin sarong direktang demokrasya kan Pransia. <ref>{{Cite journal|last=Slavin|first=Morris|date=1971|title=Théophile Leclerc: An Anti-Jacobin Terrorist|url=https://www.jstor.org/stable/24441284|journal=The Historian|volume=33|issue=3|pages=398–414|doi=|issn=}}</ref> An duwa nagpakasal kan 1793 kan si Pauline 25 anyos.

Kan Abril kan suminunod na taon, huli sa saindang radikal na rebolusyonaryong mga akto, an Komite nin Pangkagabsan na Seguridad nagpaluwas nin mandamiento para sa saindang pag-arestar. Sinda magkaibanan na inarestar alagad separado sa sarong bilanggoan sa [[Luhemburgo|Luxembourg]], kun saen si Leclerc naglilingkod bilang sarong suldados. Huli ta mayo sindang nakomiter na darakulang krimen, pinaluwas sinda pakalihis nin tolong bulan pagkagadan ni Robespierre . <ref>{{Cite book|title=The Left and the French Revolution|last=Slavin|first=Morris|publisher=Humanities Press International|year=1995|location=New Jersey}}</ref>

Pakaluwas nia sa bilanggoan, pinonan ni Léon na humale sa politikal na eksena, na itinotokdo an saiyang mga paghihingoa sa saiyang harong asin sa saiyang trabaho bilang sarong maestro sa eskuelahan.

Si Léon nagadan sa edad na 70 sa harong sa Bourbon-Vendée kan 5 Oktubre 1838.

== Gagampanan ==
[[Ladawan:StormingBastille.jpg|thumb| An Pag-atake kan Bastille]]
An Rebolusyon Pranses nagbunga nin politikal na kaogmahan asin minsan madahas na kariribokan. An pakaheling sa kariribokan na ini nakapukaw ki Léon na humiro, asin sia nagin radikal para sa rebolusyonaryong kawsa. <ref>{{Cite web|last=theleftberlin|date=2020-06-07|title=Lucy Parsons, Claire Lacombe and Pauline Leon|url=https://www.theleftberlin.com/post/lucy-parsons-claire-lacombe-and-pauline-leon|access-date=2020-11-08|website=The Left Berlin|language=en}}</ref> Kan 1789 sa kapinunan kan Rebolusyon, nag'ayon siya sa bantog na Storming of the Bastille, na dara pa ngani an saiyang sadiring pike. <ref>{{Cite web|date=2017-01-31|title=Pauline Léon: The Negotiation of Radicalism and Gender Roles in the French Revolution|url=https://womenineuropeanhistory.wordpress.com/2017/01/31/pauline-leon/|access-date=2020-11-08|website=Women in European History|language=en}}</ref> Pakalihis nin magkapirang taon, kan 1791, nag-ayon giraray siya sa sarong maigot na grupong politikal asin isinapeligro an saiyang buhay sa paagi nin pagpirma sa petisyon republikano kan mga Cordeliers sa Champ de Mars .

An saiyang mga hilig sa politika bakong sekreto. Sa laog nin mga taon, si Léon hayag na nagprotesta laban sa gabos na minasunod: [[Marquis de Lafayette|si Lafayette]] asin an saiyang mga opinyon sa panahon nin gera na royalista, <ref>{{Cite journal|last=Sutherland|date=2016|title=Lafayette in the French Revolution: From the October Days through the Federation by Louis Gottschalk, Margaret Maddox (review)}}</ref> si Hadeng Louis XVI asin an sistema kan monarkiya kan Pransia, asin an siisay man na hayag na kontra-rebolusyonaryo.

Siring sa nasambit sa itaas, an opisyal na mga kaimbodan sa politika ni Léon yaon sa Cordeliers Club asin sa ''Enragés.'' An pagigin parte kan mga grupong idto an nagpakusog kan saiyang rebolusyonaryong espiritu, <ref>{{Cite web|last=Bouché|first=Elizabeth Larkin|title=Women Rule – How They Took Down a King|url=https://www.politicalanimalmagazine.com/2017/01/19/women-rule-how-they-took-down-a-king/|access-date=2020-11-21|website=Political Animal Magazine|language=en-US}}</ref> asin nanindogan siya sa sainda dawa kan ini nagdara saiya sa bilanggoan sa laog nin pirang bulan.

An pakikilabot sa pulitika ni Léon sa Rebolusyon orog na makangangalas huli ta siya gikan sa klase nin mga artesano sa Paris, mantang an kadaklan na iba pang mga babaeng imbuelto sa pulitika kan saiyang panahon mga aristokratiko. <ref>{{Cite book|title=Transatlantic Feminisms in the Age of Revolutions|last=Moore|first=Lisa L.|publisher=Oxford University Press|year=2011|location=New York, NY}}</ref>

== Peminismo ==
An Rebolusyon sarong panahon nin dakulang debate manungod sa estado asin deretso kan mga kababaihan <ref>{{Cite book|title=The Other Enlightenment: How French Women Became Modern.|last=Hesse|first=Carla|publisher=Princeton University Press|year=2001|location=Princeton, NJ}}</ref> gikan sa gabos na klase sosyal. <ref>{{Cite book|title=Liberty: The Lives and Times of Six Women in Revolutionary France|last=Moore|first=Lucy|publisher=Harper Press|year=2006|location=New York}}</ref> An bilog na estruktura kan gobyerno pinag-oolayan, asin an mga tawo sa bilog na Pransya nag-eeksplorar kan mga ideya nin natural na mga deretso . <ref>{{Cite web|title=Avalon Project - Declaration of the Rights of Man - 1789|url=https://avalon.law.yale.edu/18th_century/rightsof.asp|access-date=2020-11-08|website=avalon.law.yale.edu}}</ref> Sa mga pambihirang sirkumstansyang ini, kadakol na mga babaeng Pranses an nag-aprobetsar kan oportunidad na kuestionon man an mga deretso kan mga kababaihan, asin kun ano an minakompuesto kan saindang tamang lugar sa sosyedad. <ref>{{Cite web|title=Olympe de Gouges, The Declaration of the Rights of Woman (September 1791) · LIBERTY, EQUALITY, FRATERNITY: EXPLORING THE FRENCH REVOLUTION|url=https://revolution.chnm.org/d/293/|access-date=2020-11-08|website=revolution.chnm.org|date=September 1791}}</ref> Mantang an mga tawong arog ni Jean-Jacques Rousseau nagtatrabaho tanganing makagibo nin limitadong imahe kan pagkababae sa laog kan harong, <ref>{{Cite book|title=Deviant Women of the French Revolution and the Rise of Feminism|last=Beckstrand|first=Lisa|publisher=Fairleigh Dickinson University Press|year=2013|location=Teaneck, NJ}}</ref> an iba arog ni Olympe de Gouges nakipaglaban tanganing magpayunir kan mga deretso kan mga babae. Naobserbaran ini ni Léon asin nagin maigot na imbuelto sa nagtutubong peministang kawsang ini.
[[Ladawan:Allée_Pauline_Léon_Paris.jpg|thumb| Sarong karatula sa Pransya na nagmidbid ki Pauline Léon bilang an kagmukna kan Sosyedad nin mga Rebolusyonaryong Republikanong Babae]]
Kan ika-6 nin Marso 1791, nagtaram siya sa Lehislatibong Asamblea sa ngaran kan mga kababaihan sa Paris, na nag-aapod para sa pagmukna nin sarong milisya na gabos babae tanganing an mga kababaihan maprotehiran an saindang sadiring mga harong sa mga kontra-rebolusyonaryong pagsalakay. Labing 300 na mga babaeng taga-Paris an nagpirma sa petisyon na saiyang iprinesentar. An saiyang ideya kan babaeng milisya radikal na marhay huli ta kabali digdi an mga babae na igwa nin deretso na magdara nin mga armas. An deretso na ini na harani sa bilog na pagkasiudadano, asin haros dai pa nanggad pigkonsiderar na angay o kaipuhan para sa mga babae. <ref>{{Cite journal|last=van Slyke|first=Gretchen|date=Spring 1997|title=Women at War: Skirting the Issue in the French Revolution|journal=L'Esprit Créateur|volume=37}}</ref> Dawa ngani an milisya na gusto ni Léon dai nanggad nabuo, kadakol na mga babaeng Pranses an nakipaglaban pa man giraray kun paano ninda magigibo sa mga iriwal na may koneksyon sa Rebolusyon Pranses. <ref>{{Cite journal|last=Desan|first=Suzanne|date=2019-01-01|title=Recent Historiography on the French Revolution and Gender|url=https://academic.oup.com/jsh/article/52/3/566/5159504|journal=Journal of Social History|language=en|volume=52|issue=3|pages=566–574|doi=|s2cid=149683075|issn=|doi-access=free}}</ref> Si Léon, kaiba an saiyang amigo na si Claire Lacombe, nagmukna kan Sosyedad nin mga Rebolusyonaryong Republikanong Babaeng ( ''Société des Républicaines-Révolutionnaires'' ) asin nagin presidente kaini kan 9 Hulyo 1793. Kan taon man sanang idto, nagserbi man siya bilang sarong prominenteng lider kan ''Femmes Sans-Culottes .'' <ref>{{Cite book|title=The Women of Paris and Their French Revolution|last=Godineau|first=Dominique|publisher=University of California Press|year=1998|location=Berkeley, CA}}</ref> Minsan siring, halipot sana an saiyang katongdan bilang presidente kan ''Société'' huli ta iyan naglawig sana nin walong bulan. Ini isinara kan mga awtoridad huli ta ini hinusgaran kan mga Girondin asin Jacobin bilang sarong peligrosong organisasyon na nagkokontra sa tamang pagkababae. Minsan siring, sa kasagsagan kaiyan, an mga pagtiripon kan Sosyedad inaatenderan nin sagkod sa 200 katawo. <ref>{{Cite web|title=Society of Revolutionary Republican Women (Société des républicaines révolutionnaires) (1793) {{!}} Towards Emancipation?|url=http://hist259.web.unc.edu/societyrepublicanwomen/|access-date=2020-11-08|website=hist259.web.unc.edu}}</ref>

== Mga Sinurat ==
Dawa ngani si Léon aktibo nanggad sa pampublikong rona, dai siya nagsurat nin dakul, o dai man kadakol kan saiyang mga sinurat an napreserbar. An minasunod iyo an magkapirang eksepsyon:

Saro sa mga natatada niyang sinurat iyo an saiyang "Petisyon sa National Assembly on Women's Rights to Bear Arms," na saiyang iprinesentar kan ika-6 nin Marso 1791. An petisyon nagsabi na an bagong Konstitusyon kan Pransya para sa mga babae siring man sa mga lalaki, na nangangahulugan na kaipuhan ninda an mga armas na kaipuhan tanganing idepensa ini. Nanuga siya na an mga babaeng Pranses pinapahalagahan pa man giraray an saindang mga papel bilang mga agom asin ina, asin na an saindang pagkakaigwa nin deretso na magdara nin mga armas dai makakabawas kaini. An petisyon nagtapos sa sarong deklarasyon nin babaeng Pranses na patriotismo.

An sarong pahayag na isinurat ni Léon mantang nakabilanggo sa Luxembourg kan ika-4 nin Hulyo 1794 nagdanay man. Digdi, itinampok niya an saiyang personal na pakikilabot sa Rebolusyon asin an saiyang pagrekrut nin kadakol pang iba sa rebolusyonaryong kawsa. Siya nagsabi kan saiyang pagkaongis ki Lafayette asin kinumpirmar an osipon na siya sarong beses naglaog sa harong nin sarong lalaki tanganing iapon an sarong busto ni Lafayette sa bintana. Nagsurat siya nin halangkaw manungod sa mga ''sans-culottes'' asin sa Cordeliers club. An saiyang pahayag nagtapos sa sarong pag-asegurar na siya asin an saiyang agom inosente asin mayo nin ginibo na maninigo sa pag-arestar. <ref>{{Cite book|title=Women in Revolutionary Paris, 1789-1795|last=Darline|first=Levy|publisher=University of Illinois Press|year=1980|location=Chicago, IL}}</ref>

== Toltolan ==
<references />
{{Tamboan}}
[[Kategorya:Pages with unreviewed translations]]
Si Pauline Léon (28 Setyembre 1768 – 5 Oktubre 1838) sarong maimpluwensyang babae durante kan Rebolusyon Pranses . Nagkaigwa siya nin importanteng papel sa Rebolusyon, na pigtutulod kan saiyang makusog na mga pagtubod na peministang asin anti-royalista. Kaiba an saiyang amigo na si Claire Lacombe, nagmukna kan Society of Revolutionary Republican Women ( Société des Républicaines-Révolutionnaires ), asin siya man nagserbi bilang sarong prominenteng lider kan Femmes Sans-Culottes .

 Biograpiya 
thumb| Sarong drowing kan Cordeliers Club
Si Léon namundag sa mga paragibo nin tsokolate na si Pierre-Paul Léon asin Mathurine Telohan sa Paris kan 28 Setyembre 1768. Saro siya sa anom na aki. Kan magadan an saiyang ama kan 1784, nagpoon si Léon na tabangan an saiyang ina sa negosyo nin tsokolate karibay nin kwarto asin kakanon. Siya man an may paninimbagan sa pagtabang sa pagpadakula asin pagsuporta sa saiyang mga tugang sagkod sa panahon kan saiyang kasal. 

Sa bilog na buhay ni Léon, siya nagin nakagamot sa pulitika kan Rebolusyon.  Nakisumaro siya sa mga radikal na grupong anti-royalista arog kan Cordeliers club asin an Enragés .

Sa paagi kan mga pakikisumaro na ini na namidbid niya si Théophile Leclerc, sarong lider kan Enragés, na nakipaglaban nin madahas para sa pagmukna nin sarong direktang demokrasya kan Pransia.  An duwa nagpakasal kan 1793 kan si Pauline 25 anyos.

Kan Abril kan suminunod na taon, huli sa saindang radikal na rebolusyonaryong mga akto, an Komite nin Pangkagabsan na Seguridad nagpaluwas nin mandamiento para sa saindang pag-arestar. Sinda magkaibanan na inarestar alagad separado sa sarong bilanggoan sa Luxembourg, kun saen si Leclerc naglilingkod bilang sarong suldados. Huli ta mayo sindang nakomiter na darakulang krimen, pinaluwas sinda pakalihis nin tolong bulan pagkagadan ni Robespierre . 

Pakaluwas nia sa bilanggoan, pinonan ni Léon na humale sa politikal na eksena, na itinotokdo an saiyang mga paghihingoa sa saiyang harong asin sa saiyang trabaho bilang sarong maestro sa eskuelahan.

Si Léon nagadan sa edad na 70 sa harong sa Bourbon-Vendée kan 5 Oktubre 1838.

 Gagampanan 
thumb| An Pag-atake kan Bastille
An Rebolusyon Pranses nagbunga nin politikal na kaogmahan asin minsan madahas na kariribokan. An pakaheling sa kariribokan na ini nakapukaw ki Léon na humiro, asin sia nagin radikal para sa rebolusyonaryong kawsa.  Kan 1789 sa kapinunan kan Rebolusyon, nag'ayon siya sa bantog na Storming of the Bastille, na dara pa ngani an saiyang sadiring pike.  Pakalihis nin magkapirang taon, kan 1791, nag-ayon giraray siya sa sarong maigot na grupong politikal asin isinapeligro an saiyang buhay sa paagi nin pagpirma sa petisyon republikano kan mga Cordeliers sa Champ de Mars .

An saiyang mga hilig sa politika bakong sekreto. Sa laog nin mga taon, si Léon hayag na nagprotesta laban sa gabos na minasunod: si Lafayette asin an saiyang mga opinyon sa panahon nin gera na royalista,  si Hadeng Louis XVI asin an sistema kan monarkiya kan Pransia, asin an siisay man na hayag na kontra-rebolusyonaryo.

Siring sa nasambit sa itaas, an opisyal na mga kaimbodan sa politika ni Léon yaon sa Cordeliers Club asin sa Enragés. An pagigin parte kan mga grupong idto an nagpakusog kan saiyang rebolusyonaryong espiritu,  asin nanindogan siya sa sainda dawa kan ini nagdara saiya sa bilanggoan sa laog nin pirang bulan.

An pakikilabot sa pulitika ni Léon sa Rebolusyon orog na makangangalas huli ta siya gikan sa klase nin mga artesano sa Paris, mantang an kadaklan na iba pang mga babaeng imbuelto sa pulitika kan saiyang panahon mga aristokratiko. 

 Peminismo 
An Rebolusyon sarong panahon nin dakulang debate manungod sa estado asin deretso kan mga kababaihan  gikan sa gabos na klase sosyal.  An bilog na estruktura kan gobyerno pinag-oolayan, asin an mga tawo sa bilog na Pransya nag-eeksplorar kan mga ideya nin natural na mga deretso .  Sa mga pambihirang sirkumstansyang ini, kadakol na mga babaeng Pranses an nag-aprobetsar kan oportunidad na kuestionon man an mga deretso kan mga kababaihan, asin kun ano an minakompuesto kan saindang tamang lugar sa sosyedad.  Mantang an mga tawong arog ni Jean-Jacques Rousseau nagtatrabaho tanganing makagibo nin limitadong imahe kan pagkababae sa laog kan harong,  an iba arog ni Olympe de Gouges nakipaglaban tanganing magpayunir kan mga deretso kan mga babae. Naobserbaran ini ni Léon asin nagin maigot na imbuelto sa nagtutubong peministang kawsang ini.
thumb| Sarong karatula sa Pransya na nagmidbid ki Pauline Léon bilang an kagmukna kan Sosyedad nin mga Rebolusyonaryong Republikanong Babae
Kan ika-6 nin Marso 1791, nagtaram siya sa Lehislatibong Asamblea sa ngaran kan mga kababaihan sa Paris, na nag-aapod para sa pagmukna nin sarong milisya na gabos babae tanganing an mga kababaihan maprotehiran an saindang sadiring mga harong sa mga kontra-rebolusyonaryong pagsalakay. Labing 300 na mga babaeng taga-Paris an nagpirma sa petisyon na saiyang iprinesentar. An saiyang ideya kan babaeng milisya radikal na marhay huli ta kabali digdi an mga babae na igwa nin deretso na magdara nin mga armas. An deretso na ini na harani sa bilog na pagkasiudadano, asin haros dai pa nanggad pigkonsiderar na angay o kaipuhan para sa mga babae.  Dawa ngani an milisya na gusto ni Léon dai nanggad nabuo, kadakol na mga babaeng Pranses an nakipaglaban pa man giraray kun paano ninda magigibo sa mga iriwal na may koneksyon sa Rebolusyon Pranses.  Si Léon, kaiba an saiyang amigo na si Claire Lacombe, nagmukna kan Sosyedad nin mga Rebolusyonaryong Republikanong Babaeng ( Société des Républicaines-Révolutionnaires ) asin nagin presidente kaini kan 9 Hulyo 1793. Kan taon man sanang idto, nagserbi man siya bilang sarong prominenteng lider kan Femmes Sans-Culottes .  Minsan siring, halipot sana an saiyang katongdan bilang presidente kan Société huli ta iyan naglawig sana nin walong bulan. Ini isinara kan mga awtoridad huli ta ini hinusgaran kan mga Girondin asin Jacobin bilang sarong peligrosong organisasyon na nagkokontra sa tamang pagkababae. Minsan siring, sa kasagsagan kaiyan, an mga pagtiripon kan Sosyedad inaatenderan nin sagkod sa 200 katawo. 

 Mga Sinurat 
Dawa ngani si Léon aktibo nanggad sa pampublikong rona, dai siya nagsurat nin dakul, o dai man kadakol kan saiyang mga sinurat an napreserbar. An minasunod iyo an magkapirang eksepsyon:

Saro sa mga natatada niyang sinurat iyo an saiyang "Petisyon sa National Assembly on Women's Rights to Bear Arms," na saiyang iprinesentar kan ika-6 nin Marso 1791. An petisyon nagsabi na an bagong Konstitusyon kan Pransya para sa mga babae siring man sa mga lalaki, na nangangahulugan na kaipuhan ninda an mga armas na kaipuhan tanganing idepensa ini. Nanuga siya na an mga babaeng Pranses pinapahalagahan pa man giraray an saindang mga papel bilang mga agom asin ina, asin na an saindang pagkakaigwa nin deretso na magdara nin mga armas dai makakabawas kaini. An petisyon nagtapos sa sarong deklarasyon nin babaeng Pranses na patriotismo.

An sarong pahayag na isinurat ni Léon mantang nakabilanggo sa Luxembourg kan ika-4 nin Hulyo 1794 nagdanay man. Digdi, itinampok niya an saiyang personal na pakikilabot sa Rebolusyon asin an saiyang pagrekrut nin kadakol pang iba sa rebolusyonaryong kawsa. Siya nagsabi kan saiyang pagkaongis ki Lafayette asin kinumpirmar an osipon na siya sarong beses naglaog sa harong nin sarong lalaki tanganing iapon an sarong busto ni Lafayette sa bintana. Nagsurat siya nin halangkaw manungod sa mga sans-culottes asin sa Cordeliers club. An saiyang pahayag nagtapos sa sarong pag-asegurar na siya asin an saiyang agom inosente asin mayo nin ginibo na maninigo sa pag-arestar. 

 Toltolan 

Kategorya:Pages with unreviewed translations