Tiya Tigre
{{Infobox Intsik|title=Aunt Tiger|t=虎姑婆|s=虎姑婆|p=Hǔ Gūpó|poj=Hó͘-ko͘-pô}}

'''An Aunt Tiger''' o '''Auntie Tigress''' sarong osipon [[Taiwan|kan Taiwan]] na may kadakol na pagkakaiba-iba. An istorya nag-iikot sa sarong espiritu nin tigre sa bukid na nagin sarong gurang na babae, nagkukua nin mga aki sa banggi asin kinakakan sinda tanganing panigoan an saiyang gana. Parati ining ginagamit sa pag-akit sa mga aki na makaturog tolos. An pinakamidbid na bersyon pinagtipon kan parasurat na Taiwanese [[:zh:王詩琅|na si Wang Shilang]], kun saen an kamugtakan kan istorya yaon sa sarong estaran kan Hakka sa Taiwan. <ref>{{Cite book|title=臺灣民間故事|last=王詩琅|date=31 January 1999|publisher=玉山社|isbn=9789578246041}}</ref> <ref>{{cite journal|last=Chien|first=Chi-Ru|date=2013|journal=成大中文學報|volume=22|url=http://bec001.web.ncku.edu.tw/ezfiles/335/1335/img/1592/4307.pdf|script-title=zh:臺灣虎姑婆故事之深層結構─以自然與文化二元對立觀之|trans-title=The Research for Structural Analysis and Folk Investigation of Taiwan's Grandaunt Tiger Story|access-date=2016-08-30|archive-date=2016-09-13|archive-url=https://web.archive.org/web/20160913231033/http://bec001.web.ncku.edu.tw/ezfiles/335/1335/img/1592/4307.pdf|url-status=dead|title=Archive copy|archivedate=2016-09-13|archiveurl=https://web.archive.org/web/20160913231033/http://bec001.web.ncku.edu.tw/ezfiles/335/1335/img/1592/4307.pdf}}</ref>

== Uroestorya ==
An espiritung tigre kaipuhan na magkakan nin nagkapirang aki tanganing magin tawo, kaya minababa ini hale sa kabukidan tanganing maghanap nin mga aki na kakakanon. <ref>{{cite web|title=Tiger Aunt: The Terrifying Child-Eating Monster of Taiwanese Folklore|url=https://bizarrewonders.com/tiger-aunt-the-terrifying-child-eating-monster-of-taiwanese-folklore/|date=1 March 2023|accessdate=23 June 2023|website=Bizarre Wonders|archive-date=3 October 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20231003143938/https://bizarrewonders.com/tiger-aunt-the-terrifying-child-eating-monster-of-taiwanese-folklore/|dead-url=yes}}</ref> Pagkatapos magbaba sa bukid, nagtatago ini sa luwas kan sarong harong asin nagdadangog, aram na maluwas an ina asin igwa sanang padis na magturugang sa harong, kaya nagigin tiyaon ini tanganing dayaon an aki na buksan an pinto asin maglaog sa harong. Nagtuturog sagkod matanga, kinakan ni Tiya Tigre an nguhod na tugang asin naggibo nin tanog nin pag-upak. Hinapot kan tugang na babae si Tiya Tiger kun ano an saiyang kinakakan kan madangog niya ini. Sabi ni Tiya Tiger nagkakakan sana siya nin mani, dangan itinapok an sarong pidaso kan muro kan tugang na lalaki sa tugang na babae. An tugang na babae kalmadong nagsasaginsagin na magduman sa kasilyas dangan nagtatago sa kahoy sa luwas kan pinto. Kan maaraman ni Tiya Tigre asin kakanon na an tugang na babae, an huri tusong naghagad ki Tiya Tigre na pabukalon an sarong kaldero nin mainit na tubig (kun dai ini mainit na lana) para saiya, asin hinagad ki Tiya Tigre na isabit an mainit na tubig sa kahoy huli ta gusto niyang maglukso sa kaldero nin solo. Kan ibinubugtak ni Tiya Tigre an mainit na tubig sa kahoy gamit an sarong lubid, hinagad kan tugang na babae ki Tiya Tigre na ipiyong an saiyang mga mata asin buksan an saiyang nguso. Dangan, ibinubo niya an nagbuburak na tubig sa tulak ni Tiya Tigre, na nakagadan sa tigre. <ref>{{cite web|title=Aunt Tiger - Taiwan Legend and Nursery Rhyme|url=https://ltl-taiwan.com/aunt-tiger/|accessdate=23 June 2023|publisher=LTL Mandarin School|date=August 3, 2020}}</ref> An sarong pagkakaiba iyo na igwa nin duwang daragita na magtugang na babae imbes na an tugang na lalaki asin tugang na babae na kombinasyon. <ref>{{Cite journal|title=Review of Auntie Tiger}}</ref>

== Mga Pagkakaiba-iba ==
Igwa man nin mga istorya na may kaparehong mga istorya na naglilibot sa [[Habagatan na Korea|South Korea]], [[Hapon|Japan]], [[Bietnam|Vietnam]] asin iba pang mga nasyon, kapareho kan istorya ni Little Red Riding Hood sa [[Europa]] . <ref>{{cite journal|last1=Huang|first1=Chih-chun|last2=Huang|first2=Chengzeng|last3=Specht|first3=Annette|last4=Lontzen|first4=Günter|last5=Barchilon|first5=Jacques|title=The Earliest Version of the Chinese" Little Red Riding Hood": The Tale of the Tiger-woman.|journal=Merveilles & Contes|volume=7|issue=1|pages=513–527|date=1993|publisher=Wayne State University Press|jstor=41390379}}</ref> An mga kaagid na istorya makukua man sa [[Tsina]] kun saen an tiya sarong lobo o oso. <ref>{{Cite book|title=The Greenwood Encyclopedia of Folktales and Fairy Tales|last=Li|first=Jing|date=2008|publisher=Greenwood Press|isbn=9780313334429|editor-last=Donald Haase|volume=I: A-F|page=197|chapter=Chinese Tales}}</ref> Dugang pa, an siring na istorya na may duwang aki asin sarong adulto na nagtutuyong gadanon sinda yaon man sa [[Hansel and Gretel|Hansel asin Gretel]] sa Grimm's Fairy Tales . Sa South Korea, igwa nin sarong osipon na inaapod na Janghwa Hongryeon jeon na may kaparehong istorya. An katuyohan kan klaseng ini nin estorya tibaad iyo na patanidan an mga aki na dai magtubod sa mga estranghero na nag-aaprobetsar kan kawaran nin mga adulto tanganing lumaog sa mga harong asin magkidnap nin mga aki. <ref>{{cite web|title=Tiger Aunt: Beware of Strangers|url=https://islandfolklore.com/tiger-aunt/|accessdate=23 June 2023|website=Island Folklore|date=6 May 2021}}</ref>

== Analisar ==

=== Tipo nin osipon ===
Intsik na folklorist asin iskolar na Ting Nai-tung [ zh ] nagmukna nin ikaduwang tipolohikong klasipikasyon kan mga osipon na Intsik (an enot iyo si Wolfram Eberhard ), asin nag-abstrak nin sarong klase nin osipon na saiyang pig-indeks bilang numero 333C, "The Tiger Grandma". Sa klaseng osipon na ini, an sarong linalang na nagkakakan nin aki (ogress, tigre o lobo) <ref>{{Cite book|title=Going to the People|last=Hung|first=Chang-tai|date=1985|publisher=Harvard University Asia Center|location=Leiden, The Netherlands|page=125|doi=10.1163/9781684172580_010|quote=In the final episode of "The Tiger Grandma," the ogress (usually a tiger or a wolf) is killed ...}}</ref> nagsasagin-sagin na sarong gurang na babaeng paryente kan mga aki, asin nagdadalaw sainda pagkatapos na maghale an saindang ina. An ogress tinugutan na maglaog sa harong kan mga kaakian, kinakan an saro sainda, alagad an nakaligtas nakadulag pasiring sa ibang lugar.  <ref>{{Cite book|title=The Brothers Grimm and Folktale|last=Dundes|first=Alan|date=1991|publisher=University of Illinois Press|isbn=9780252061912|editor-last=James M. McGlathery|page=22|chapter=Interpreting Little Red Riding Hood Psychoanalytically|author-link=Alan Dundes}}</ref> Sa bagay na iyan, ipinarisa kan parasiyasat na si Juwen Zhang na an tipo 333C, "Wolf grandma", sarong halimbawa kan mga lokal na klase nin osipon na Intsik na dai nakalista sa internasyonal na indeks kan ATU . <ref>Juwen Zhang. ''[https://books.google.com/books?id=QS1LEAAAQBAJ&dq=%22333C%22+%2B+%22wolf+grandma%22&pg=PA30 Oral Traditions in Contemporary China: Healing a Nation]''. Rowman & Littlefield, 2021. p. 30. {{ISBN|9781793645142}}.</ref>

An osipon pigkumpara man sa osipon kan Europa ''na Little Red Riding Hood'', <ref>{{Cite book|title=Going to the People|last=Hung|first=Chang-tai|date=1985|publisher=Harvard University Asia Center|location=Leiden, The Netherlands|page=125|doi=10.1163/9781684172580_010|quote="The Tiger Grandma," a Chinese version of "Little Red Riding Hood," carries a similar message. (...) In the final episode of "The Tiger Grandma," the ogress (usually a tiger or a wolf) is killed, just as the wolf is killed by the hunter in the Grimms' version of "Little Red Riding Hood."}}</ref> na pigklasipikar sa internasyonal na indeks bilang tipo ATU 333,  <ref>{{Cite book|title=The Greenwood Encyclopedia of Folktales and Fairy Tales|last=Li|first=Jing|date=2008|publisher=Greenwood Press|isbn=9780313334429|editor-last=Donald Haase|volume=I: A-F|page=197|chapter=Chinese Tales}}</ref> <ref>{{Cite book|title=The Facts on File: Encyclopedia of World Mythology and Legend|date=2009|publisher=Facts On File|editor-last=Mercatante|editor-first=Anthony S.|volume=I: A-L|location=New York|page=611|quote=Little Red Riding Hood is tale type 333, the “Glutton,” and is known in China, Korea, and Japan as “Grandaunt Tiger.”}}</ref> asin sa ''The Wolf and the Kids'' (osipon na tipo ATU 123). <ref>{{cite journal|last1=Goldberg|first1=Christine|title=Strength in Numbers: The Uses of Comparative Folktale Research|journal=Western Folklore|date=2010|volume=69|issue=1|page=24|jstor=25735282|quote=Similarly, there is an Asian tale about children who are visited by man-eating tiger disguised as their aunt. Although this tale shares motifs with both Little Red Riding Hood (ATU 333) and The Wolf and the Kids (ATU 123), these are actually three separate tales ...}}</ref> <ref>{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=Od7WAAAAMAAJ&q=%22Et+il+se+retrouve+en+Extr%C3%AAme-Orient,+dans+des+versions+d%27un+conte+bien+connu+en+Chine,+Cor%C3%A9e,+Japon,+Le+Tigre+et+les+Enfants%22|title=Le conte populaire français; catalogue raisonné des versions de France et des pays de langue française d'outre-mer: Canada, Louisiane, îlots français des États-Unis, Antilles françaises, Haïti, Ile Maurice, La Réunion|last=Delarue|first=Paul|last2=Ténèze|first2=Marie-Louise|date=1957|publisher=Érasme|isbn=978-2-7068-0623-0|page=382|language=French|oclc=1625284|quote=Et il se retrouve en Extrême-Orient, dans des versions d'un conte bien connu en Chine, Corée, Japon, Le Tigre et les Enfants, qui, par le sujet et nombre de motifs, semble apparenté aux contes du Petit Chaperon rouge et de La Chèvre et les Chevreaux.}}</ref> <ref>{{Cite book|title=The Brothers Grimm and Folktale|last=Dundes|first=Alan|date=1991|publisher=University of Illinois Press|isbn=9780252061912|editor-last=James M. McGlathery|page=22|chapter=Interpreting Little Red Riding Hood Psychoanalytically|quote=The Chinese tale type 333C, The Tiger Grandma, as summarized in Nai-Tung Ting’s A Type Index of Chinese Folktales (1978), presents a curious combination of The Wolf and the Kids (AT 123, Grimm #5) and The Glutton (Red Riding Hood) (AT 333, Grimm #26).|author-link=Alan Dundes}}</ref>

== Mga Pag-adaptar ==

=== Mga animated na pelikula ===
An Public Television Service asin S4C nag-co-produce nin sarong clay animation sa istoryang ini. Kan 2000, nanggana ini kan Children's Jury 1st Prize sa kategoryang Television Animation sa ika-17 Chicago International Children's Film Festival . <ref>{{Cite web|url=https://www.bbc.co.uk/programmes/b01p6njv|title=BBC ALBA - Sgaoileadh Nan Sgeul, An Tigear Olc/The Bad Tiger|website=BBC|language=en-GB|access-date=2020-01-16}}</ref>

=== Mga kanta sa pag-ataman ===
An nursery rhyme ni Aunt Tiger na may pangaran na " [http://www.youtube.com/watch?v=-Ms0Xq6hbHU Auntie Tigress] " kabali sa pop music album na pinaluwas kan Taiwanese singer na si Wawa kan 1986.

=== Mga Pelikula ===

* Kan 2005, an pelikula ''na Hu Gu Po'' na pigdirehir ni Alice Wang (王毓雅 [ zh ] ) ginamit an osipon bilang istorya kaini. <ref>{{cite web|title=Hu gu po|url=https://www.imdb.com/title/tt0788017/|accessdate=23 June 2023|website=IMDB}}</ref>
* Kan 2007, an pelikula na may titulong ''Auntie Tigress'', na pigdirehiran ni Wei Ling Chang, pigbase man an istorya kaini sa osipon na ini. <ref>{{cite web|title=Auntie Tigress|url=https://www.imdb.com/title/tt1135476/|accessdate=23 June 2023|website=IMDB}}</ref>

=== Mga libro ===

* Kan 2006, an librong may ritrato ni Tiya Tiger na pigdrowing kan Taiwanese na ilustrador na si Eva Wang (王家珠 [ zh ] ) an ipinublikar. <ref>{{Cite book|title=Auntie Tigress and Other Favorite Chinese Folk Tales|last=Wang|first=Gia-Zhen|date=29 September 2006|publisher=Purple Bear Books|isbn=9781933327297}}</ref>
* Kan 2009, [[Estados Unidos|an Amerikanong]] parasurat [[Laurence Yep|na si Laurence Yep]] nagpublikar kan librong may titulong ''Auntie Tiger'', kun saen isinaysay niya an bantog na osipon kan Taiwan. <ref>{{Cite book|title=Auntie Tiger|last=Yep|first=Laurence|date=1 January 2009|publisher=HarperCollins|isbn=978-0060295523}}</ref>

== Dugang na pagbasa ==

* {{Cite journal|last=Chien|first=Chi-Ru|date=2013|journal=成大中文學報|volume=22|url=http://bec001.web.ncku.edu.tw/ezfiles/335/1335/img/1592/4307.pdf|access-date=2016-08-30|title=Archive copy|archivedate=2016-09-13|archiveurl=https://web.archive.org/web/20160913231033/http://bec001.web.ncku.edu.tw/ezfiles/335/1335/img/1592/4307.pdf}}
* {{Cite book|title=Little Red Riding Hood: A Casebook|last=Eberhard|first=Wolfram|date=1989|publisher=University of Wisconsin Press|editor-last=Alan Dundes|location=Madison|pages=21–63|chapter=The Story of Grandaunt Tiger}}
* {{Cite book|title=Formosa'S Masquerade|last=Huang|first=Ying Syuan|date=11 February 2015|publisher=Archway Publishing|isbn=978-1480809710}}
* {{Cite journal|last=Hulick|first=Jeannette|journal=Bulletin of the Center for Children's Books|volume=62|date=2009}}
* {{Cite book|title=Auntie Tiger|last=Yep|first=Laurence|date=1 January 2009|publisher=HarperCollins|isbn=978-0060295523}}

 

== Hilingon man ==

* [[:en:Little_Red_Riding_Hood|Little Red Riding Hood]]
* [[:en:Janghwa_Hongryeon_jeon|Janghwa Hongryeon jeon]]
* [[:en:Hansel_and_Gretel|Hansel and Gretel]]

== Toltolan ==
<references />
{{Tamboan}}
An Aunt Tiger o Auntie Tigress sarong osipon kan Taiwan na may kadakol na pagkakaiba-iba. An istorya nag-iikot sa sarong espiritu nin tigre sa bukid na nagin sarong gurang na babae, nagkukua nin mga aki sa banggi asin kinakakan sinda tanganing panigoan an saiyang gana. Parati ining ginagamit sa pag-akit sa mga aki na makaturog tolos. An pinakamidbid na bersyon pinagtipon kan parasurat na Taiwanese na si Wang Shilang, kun saen an kamugtakan kan istorya yaon sa sarong estaran kan Hakka sa Taiwan.  

 Uroestorya 
An espiritung tigre kaipuhan na magkakan nin nagkapirang aki tanganing magin tawo, kaya minababa ini hale sa kabukidan tanganing maghanap nin mga aki na kakakanon.  Pagkatapos magbaba sa bukid, nagtatago ini sa luwas kan sarong harong asin nagdadangog, aram na maluwas an ina asin igwa sanang padis na magturugang sa harong, kaya nagigin tiyaon ini tanganing dayaon an aki na buksan an pinto asin maglaog sa harong. Nagtuturog sagkod matanga, kinakan ni Tiya Tigre an nguhod na tugang asin naggibo nin tanog nin pag-upak. Hinapot kan tugang na babae si Tiya Tiger kun ano an saiyang kinakakan kan madangog niya ini. Sabi ni Tiya Tiger nagkakakan sana siya nin mani, dangan itinapok an sarong pidaso kan muro kan tugang na lalaki sa tugang na babae. An tugang na babae kalmadong nagsasaginsagin na magduman sa kasilyas dangan nagtatago sa kahoy sa luwas kan pinto. Kan maaraman ni Tiya Tigre asin kakanon na an tugang na babae, an huri tusong naghagad ki Tiya Tigre na pabukalon an sarong kaldero nin mainit na tubig (kun dai ini mainit na lana) para saiya, asin hinagad ki Tiya Tigre na isabit an mainit na tubig sa kahoy huli ta gusto niyang maglukso sa kaldero nin solo. Kan ibinubugtak ni Tiya Tigre an mainit na tubig sa kahoy gamit an sarong lubid, hinagad kan tugang na babae ki Tiya Tigre na ipiyong an saiyang mga mata asin buksan an saiyang nguso. Dangan, ibinubo niya an nagbuburak na tubig sa tulak ni Tiya Tigre, na nakagadan sa tigre.  An sarong pagkakaiba iyo na igwa nin duwang daragita na magtugang na babae imbes na an tugang na lalaki asin tugang na babae na kombinasyon. 

 Mga Pagkakaiba-iba 
Igwa man nin mga istorya na may kaparehong mga istorya na naglilibot sa South Korea, Japan, Vietnam asin iba pang mga nasyon, kapareho kan istorya ni Little Red Riding Hood sa Europa .  An mga kaagid na istorya makukua man sa Tsina kun saen an tiya sarong lobo o oso.  Dugang pa, an siring na istorya na may duwang aki asin sarong adulto na nagtutuyong gadanon sinda yaon man sa Hansel asin Gretel sa Grimm's Fairy Tales . Sa South Korea, igwa nin sarong osipon na inaapod na Janghwa Hongryeon jeon na may kaparehong istorya. An katuyohan kan klaseng ini nin estorya tibaad iyo na patanidan an mga aki na dai magtubod sa mga estranghero na nag-aaprobetsar kan kawaran nin mga adulto tanganing lumaog sa mga harong asin magkidnap nin mga aki. 

 Analisar 

 Tipo nin osipon 
Intsik na folklorist asin iskolar na Ting Nai-tung [ zh ] nagmukna nin ikaduwang tipolohikong klasipikasyon kan mga osipon na Intsik (an enot iyo si Wolfram Eberhard ), asin nag-abstrak nin sarong klase nin osipon na saiyang pig-indeks bilang numero 333C, "The Tiger Grandma". Sa klaseng osipon na ini, an sarong linalang na nagkakakan nin aki (ogress, tigre o lobo)  nagsasagin-sagin na sarong gurang na babaeng paryente kan mga aki, asin nagdadalaw sainda pagkatapos na maghale an saindang ina. An ogress tinugutan na maglaog sa harong kan mga kaakian, kinakan an saro sainda, alagad an nakaligtas nakadulag pasiring sa ibang lugar.   Sa bagay na iyan, ipinarisa kan parasiyasat na si Juwen Zhang na an tipo 333C, "Wolf grandma", sarong halimbawa kan mga lokal na klase nin osipon na Intsik na dai nakalista sa internasyonal na indeks kan ATU . Juwen Zhang. Oral Traditions in Contemporary China: Healing a Nation. Rowman & Littlefield, 2021. p. 30. .

An osipon pigkumpara man sa osipon kan Europa na Little Red Riding Hood,  na pigklasipikar sa internasyonal na indeks bilang tipo ATU 333,    asin sa The Wolf and the Kids (osipon na tipo ATU 123).   

 Mga Pag-adaptar 

 Mga animated na pelikula 
An Public Television Service asin S4C nag-co-produce nin sarong clay animation sa istoryang ini. Kan 2000, nanggana ini kan Children's Jury 1st Prize sa kategoryang Television Animation sa ika-17 Chicago International Children's Film Festival . 

 Mga kanta sa pag-ataman 
An nursery rhyme ni Aunt Tiger na may pangaran na " Auntie Tigress " kabali sa pop music album na pinaluwas kan Taiwanese singer na si Wawa kan 1986.

 Mga Pelikula 

 Kan 2005, an pelikula na Hu Gu Po na pigdirehir ni Alice Wang (王毓雅 [ zh ] ) ginamit an osipon bilang istorya kaini. 
 Kan 2007, an pelikula na may titulong Auntie Tigress, na pigdirehiran ni Wei Ling Chang, pigbase man an istorya kaini sa osipon na ini. 

 Mga libro 

 Kan 2006, an librong may ritrato ni Tiya Tiger na pigdrowing kan Taiwanese na ilustrador na si Eva Wang (王家珠 [ zh ] ) an ipinublikar. 
 Kan 2009, an Amerikanong parasurat na si Laurence Yep nagpublikar kan librong may titulong Auntie Tiger, kun saen isinaysay niya an bantog na osipon kan Taiwan. 

 Dugang na pagbasa 

 
 
 
 
 

 

 Hilingon man 

 Little Red Riding Hood
 Janghwa Hongryeon jeon
 Hansel and Gretel

 Toltolan