Imp
[[Ladawan:Imp_with_cards_-_illustration_from_Le_grand_Etteilla.jpg|too|thumb| Pranses na ilustrasyon kan mga imps ( {{Circa|1838}} )]]
An '''imp''' sarong mitolohikong linalang [[Europa|sa Europa]] na kapareho nin sarong [[Engkantada|engkanto]] o [[demonyo]], na parateng ilinaladawan sa mga osipon asin [[superstisyon]] . An tataramon tibaad gikan sa terminong ''ympe'', na ginagamit sa pagparisa nin sarong hoben na isinugpon na kahoy.

An mga imps parateng ilinaladawan bilang mga maribok asin malibog na orog pa sa grabeng pananakot o peligroso, asin bilang mga mas hababang linalang imbes na mas importanteng mga supernatural na linalang. An mga katabang kan [[Diyablo|demonyo]] minsan ilinaladawan bilang mga imps. Parati sindang ilinaladawan bilang buhay asin may sadit na hawak.

== Etimolohiya ==
An nombreng Lumang Ingles ''na impa'' nangangahulugan nin sarong hoben na supang o scion nin sarong tinanom o kahoy, asin kan huri nangangahulugan na an scion nin sarong [[Dinastiya|nobleng harong]], o sarong aki sa pankagabsan. <ref>{{cite EB1911|wstitle=Imp}}</ref> Poon kan ika-16 na siglo, ini parating ginagamit sa mga pananaram arog kan "imps of serpents", "imp of hell", "imp of the devil", asin iba pa; asin kan ika-17 siglo, iyan nangangahulogan nin sarong sadit na demonyo, sarong [[pamilyar]] sa sarong bruha . An nombreng Lumang Ingles asin an kaugnay na berbo na ''impian'' minalataw na gikan sa sarong dai napatunayan na termino sa Huring Latin * ''emputa'' ( ''an impotus'' pinatotoohan sa ley na Salic ), an neuter na plural kan    'natural, itinanom, itinanom'. 

== Kasaysayan ==
[[Ladawan:Feeding_demonic_imps.jpg|thumb| Lumang inukit sa kahoy na naglaladawan nin sarong babae na nagpapakakan nin mga imps]]
Bakong arog kan mga osipon kan mga Kristiyano, an mga demonyo sa mga osipon na Aleman bako man talagang pirmeng maraot. An mga imps parateng mga malibog imbes na maraot o nakakadanyar. Sa nagkapirang relihion, sinda mga katabang kan mga dios . <ref>[https://books.google.com/books?id=nd9R6GQBB_0C&dq=Imp+in+folklore&pg=PA258 Monaghan, Patricia. "Imp", ''The Encyclopedia of Celtic Mythology and Folklore'', Infobase Publishing, 2014, p.250] {{ISBN|9781438110370}}</ref>

=== An Lincoln Imp ===
[[Ladawan:Lincoln_imp.jpg|thumb| Sarong estatuwa kan Lincoln Imp sa laog kan medieval Lincoln Cathedral sa Lincoln, England. Ini ngonyan nagin nang simbolo kan syudad.]]
An sarong alamat sa Lincolnshire na napetsahan kan ika-14 siglo nag-eestorya na an demonyo, na naaanggot sa pagtapos kan katedral, nagbisita, kaiba an duwang imps na nagpadagos sa pagraot sa edipisyo. Sarong anghel an nagpahiling asin pinagbotan sindang magpundo. An saro nagbirik tanganing mag-apon nin gapo sa anghel asin tulos na napangalas.<blockquote><poem>For the tiniest angel, with amethyst eyes,
And hair spun like gold, 'fore the alter [sic] did rise,
Pronouncing these words in a dignified tone
"O impious imp, be ye turned to stone!"<ref>[https://books.google.com/books?id=At0SDQAAQBAJ&dq=Imp+in+folklore&pg=PT27 O'Neill, Susan. ''Folklore of Lincolnshire'', The History Press, 2012] {{ISBN|9780752482392}}</ref></poem></blockquote>Mantang an saiyang kaiba nagdulag, an mayong palad na imp nagdadanay na oripon kan Angel Choir sa sirangan na poro kan katedral. <ref>{{cite web|title=The Lincoln Imp|url=https://www.bbc.co.uk/lincolnshire/content/articles/2005/08/16/lincoln_imp_feature.shtml|work=Lincolnshire - Unexplained Myths|publisher=BBC}}</ref> An imp ilinaladawan man sa emblema kan lokal na koponan nin football na Lincoln City FC Sinda inaapod man na The Imps.

=== Iba pang mga deskripsyon ===
An mga imps parateng ipinapahiling na sadit an hawak asin bakong magayon an itsura. An saindang gawi-gawi ilinaladawan bilang mabangis asin dai makontrol, kapareho kan mga engkanto, asin sa nagkapirang kultura sinda pigkokonsiderar na parehong mga linalang, parehong igwa nin parehong pagmati nin libreng espiritu asin kaogmahan sa gabos na bagay na nakakaogma. Sa huri sa kasaysayan na an mga tawo nagpoon na ipag-asosyar an mga engkanto bilang marahay asin an mga imps bilang mga malisyoso asin maraot. Alagad, parehong mahilig an mga linalang sa mga prank asin pandadaya sa mga tawo. Kadaklan na beses, an mga prank na ini dai nakakadanyar na kaogmahan, alagad an iba pwedeng makapurisaw asin makadanyar, arog kan pagbalyo nin mga omboy o pagdara sa mga biyahero sa mga lugar na bakong pamilyar sa sainda. Dawa ngani an mga imps parateng pighuhuna na [[Imortalidad|inmortal]], sinda pwedeng madanyaran o madanyaran kan nagkapirang armas asin enkantasyon, o dai makalaog sa mga harong kan mga tawo kan mga ward .

An mga imps pigladawan man bilang [[Kapungawan|mga nagsosolo-solo]] na saradit na linalang na naghahanap nin atensyon nin tawo, na naggagamit nin mga joke asin prank tanganing makaakit nin [[Pagkakatood|pakikikatood]] nin tawo. Ini parati na nagbabaliktad kun an mga tawo naaanggot sa mga paghihingoa kan imp, na parati pinapahale ini.

Dawa ngani an imp nagin mapanggana sa pagkua kan pakikikatood na hinahanap kaini, parati pa man giraray ining naggigibo nin mga prank sa saiyang amigo, huli sa [[Pagkalangkag|pagkasupog]] o huli sana ta ini an naturalesa kan imp. An ugale na ini an nagin dahelan kan paggamit kan tataramon na "impish" para sa sarong tawo na mahilig sa mga prank asin praktikal na mga joke. Sa kahurihurihi, nagin pagtubod na an mga imps iyo an [[Pamilyar|pamilyar na mga espiritung]] surugoon kan mga bruha asin warlock, kun saen an saradit na demonyo nagseserbing mga espiya asin impormante. Durante kan panahon kan mga pag'ayam nin mga bruha, an mga supernatural na linalang arog kan mga imp pighahanap bilang patunay nin pangkukulam, dawa ngani parati an inaapod na imp sarong itom na pusa, sarong tuko, sarong langaw o iba pang klase nin pambihirang ataman na hayop. <ref>{{cite web|title=The Lincoln Imp|url=https://www.bbc.co.uk/lincolnshire/content/articles/2005/08/16/lincoln_imp_feature.shtml|work=Lincolnshire - Unexplained Myths|publisher=BBC}}</ref>

==== Mga Bagay ====
An mga imps ilinadawan man na “nakagapos” o yaon sa sarong klase nin bagay arog kan espada o bola nin kristal . Sa ibang kaso, an mga imps itinatago sana sa sarong bagay, dangan inaapod sana kun kaipuhan sinda kan saindang mga kagurangnan. An iba igwa pa ngani nin kakayahan na itao an mga kamawotan kan saindang kagsadiri, arog kan sarong genie . Ini an obheto kan istorya kan 1891 ''na The Bottle Imp'' ni [[Robert Louis Stevenson]], na nag-istorya nin sarong imp na yaon sa sarong bote na matao sa kagsadiri kan saindang gabos na kamawotan, alagad an saindang kalag ipapadara sa [[Impiyerno|Impyerno]] kun dai ninda ipabakal an bote sa sarong bagong kagsadiri bago sinda magadan.

==== Kultura ====
An mga imps makukua sa arte asin arkitektura sa bilog na kinaban, kadaklan na panahon maingat asin maigot na natatago asin makukua sana kan mga pinakainteresado asin mapagmasid na mga tawo.<sup class="noprint Inline-Template" style="margin-left:0.1em; white-space:nowrap;">&#x5B; ''<nowiki><span title="The text near this tag may need clarification or removal of jargon. (July 2024)">kaipuhan an paglilinaw</span></nowiki>'' &#x5D;</sup>

== Hilingon man ==

* Paatubangon an Diablo
* [[Demonyo]]
* Domovoy
* Genie
* Goblin
* Leprechaun
* Machine elf
* Troll

== Toltolan ==
<references />
{{Tamboan}}

== Mga panluwas na sumpay ==

* The dictionary definition of imp at Wiktionary
* {{Commons category-inline}}
[[Kategorya:Pages with unreviewed translations]]
An imp sarong mitolohikong linalang sa Europa na kapareho nin sarong engkanto o demonyo, na parateng ilinaladawan sa mga osipon asin superstisyon . An tataramon tibaad gikan sa terminong ympe, na ginagamit sa pagparisa nin sarong hoben na isinugpon na kahoy.

An mga imps parateng ilinaladawan bilang mga maribok asin malibog na orog pa sa grabeng pananakot o peligroso, asin bilang mga mas hababang linalang imbes na mas importanteng mga supernatural na linalang. An mga katabang kan demonyo minsan ilinaladawan bilang mga imps. Parati sindang ilinaladawan bilang buhay asin may sadit na hawak.

 Etimolohiya 
An nombreng Lumang Ingles na impa nangangahulugan nin sarong hoben na supang o scion nin sarong tinanom o kahoy, asin kan huri nangangahulugan na an scion nin sarong nobleng harong, o sarong aki sa pankagabsan.  Poon kan ika-16 na siglo, ini parating ginagamit sa mga pananaram arog kan "imps of serpents", "imp of hell", "imp of the devil", asin iba pa; asin kan ika-17 siglo, iyan nangangahulogan nin sarong sadit na demonyo, sarong pamilyar sa sarong bruha . An nombreng Lumang Ingles asin an kaugnay na berbo na impian minalataw na gikan sa sarong dai napatunayan na termino sa Huring Latin * emputa ( an impotus pinatotoohan sa ley na Salic ), an neuter na plural kan    'natural, itinanom, itinanom'. 

 Kasaysayan 
thumb| Lumang inukit sa kahoy na naglaladawan nin sarong babae na nagpapakakan nin mga imps
Bakong arog kan mga osipon kan mga Kristiyano, an mga demonyo sa mga osipon na Aleman bako man talagang pirmeng maraot. An mga imps parateng mga malibog imbes na maraot o nakakadanyar. Sa nagkapirang relihion, sinda mga katabang kan mga dios . Monaghan, Patricia. "Imp", The Encyclopedia of Celtic Mythology and Folklore, Infobase Publishing, 2014, p.250 

 An Lincoln Imp 
thumb| Sarong estatuwa kan Lincoln Imp sa laog kan medieval Lincoln Cathedral sa Lincoln, England. Ini ngonyan nagin nang simbolo kan syudad.
An sarong alamat sa Lincolnshire na napetsahan kan ika-14 siglo nag-eestorya na an demonyo, na naaanggot sa pagtapos kan katedral, nagbisita, kaiba an duwang imps na nagpadagos sa pagraot sa edipisyo. Sarong anghel an nagpahiling asin pinagbotan sindang magpundo. An saro nagbirik tanganing mag-apon nin gapo sa anghel asin tulos na napangalas.For the tiniest angel, with amethyst eyes,
And hair spun like gold, 'fore the alter [sic] did rise,
Pronouncing these words in a dignified tone
"O impious imp, be ye turned to stone!"O'Neill, Susan. Folklore of Lincolnshire, The History Press, 2012 Mantang an saiyang kaiba nagdulag, an mayong palad na imp nagdadanay na oripon kan Angel Choir sa sirangan na poro kan katedral.  An imp ilinaladawan man sa emblema kan lokal na koponan nin football na Lincoln City FC Sinda inaapod man na The Imps.

 Iba pang mga deskripsyon 
An mga imps parateng ipinapahiling na sadit an hawak asin bakong magayon an itsura. An saindang gawi-gawi ilinaladawan bilang mabangis asin dai makontrol, kapareho kan mga engkanto, asin sa nagkapirang kultura sinda pigkokonsiderar na parehong mga linalang, parehong igwa nin parehong pagmati nin libreng espiritu asin kaogmahan sa gabos na bagay na nakakaogma. Sa huri sa kasaysayan na an mga tawo nagpoon na ipag-asosyar an mga engkanto bilang marahay asin an mga imps bilang mga malisyoso asin maraot. Alagad, parehong mahilig an mga linalang sa mga prank asin pandadaya sa mga tawo. Kadaklan na beses, an mga prank na ini dai nakakadanyar na kaogmahan, alagad an iba pwedeng makapurisaw asin makadanyar, arog kan pagbalyo nin mga omboy o pagdara sa mga biyahero sa mga lugar na bakong pamilyar sa sainda. Dawa ngani an mga imps parateng pighuhuna na inmortal, sinda pwedeng madanyaran o madanyaran kan nagkapirang armas asin enkantasyon, o dai makalaog sa mga harong kan mga tawo kan mga ward .

An mga imps pigladawan man bilang mga nagsosolo-solo na saradit na linalang na naghahanap nin atensyon nin tawo, na naggagamit nin mga joke asin prank tanganing makaakit nin pakikikatood nin tawo. Ini parati na nagbabaliktad kun an mga tawo naaanggot sa mga paghihingoa kan imp, na parati pinapahale ini.

Dawa ngani an imp nagin mapanggana sa pagkua kan pakikikatood na hinahanap kaini, parati pa man giraray ining naggigibo nin mga prank sa saiyang amigo, huli sa pagkasupog o huli sana ta ini an naturalesa kan imp. An ugale na ini an nagin dahelan kan paggamit kan tataramon na "impish" para sa sarong tawo na mahilig sa mga prank asin praktikal na mga joke. Sa kahurihurihi, nagin pagtubod na an mga imps iyo an pamilyar na mga espiritung surugoon kan mga bruha asin warlock, kun saen an saradit na demonyo nagseserbing mga espiya asin impormante. Durante kan panahon kan mga pag'ayam nin mga bruha, an mga supernatural na linalang arog kan mga imp pighahanap bilang patunay nin pangkukulam, dawa ngani parati an inaapod na imp sarong itom na pusa, sarong tuko, sarong langaw o iba pang klase nin pambihirang ataman na hayop. 

 Mga Bagay 
An mga imps ilinadawan man na “nakagapos” o yaon sa sarong klase nin bagay arog kan espada o bola nin kristal . Sa ibang kaso, an mga imps itinatago sana sa sarong bagay, dangan inaapod sana kun kaipuhan sinda kan saindang mga kagurangnan. An iba igwa pa ngani nin kakayahan na itao an mga kamawotan kan saindang kagsadiri, arog kan sarong genie . Ini an obheto kan istorya kan 1891 na The Bottle Imp ni Robert Louis Stevenson, na nag-istorya nin sarong imp na yaon sa sarong bote na matao sa kagsadiri kan saindang gabos na kamawotan, alagad an saindang kalag ipapadara sa Impyerno kun dai ninda ipabakal an bote sa sarong bagong kagsadiri bago sinda magadan.

 Kultura 
An mga imps makukua sa arte asin arkitektura sa bilog na kinaban, kadaklan na panahon maingat asin maigot na natatago asin makukua sana kan mga pinakainteresado asin mapagmasid na mga tawo.[ <span title="The text near this tag may need clarification or removal of jargon. (July 2024)">kaipuhan an paglilinaw</span> ]

 Hilingon man 

 Paatubangon an Diablo
 Demonyo
 Domovoy
 Genie
 Goblin
 Leprechaun
 Machine elf
 Troll

 Toltolan 

 Mga panluwas na sumpay 

 The dictionary definition of imp at Wiktionary
 
Kategorya:Pages with unreviewed translations