Yahweh
[[Ladawan:Zeus_Yahweh.jpg|alt=A coin showing a bearded figure seating on a winged wheel, holding a bird on his outstretched hand|thumb|Sarong ika-4 na siglo na BCE pirak na barya gikan sa probinsya kan [[Yehud Medinata]] kan [[Imperyong Achaemenid|Persia]] posibleng nagrepresentar ki Yahweh binugtak sa trono sa [[pinakapakan na ruweda]]{{sfn|Trotter|2002|p=153}}{{sfn|Stavrakopoulou|2021|pp=411–412, 742}}]]
Si '''Yahweh''' iyo an suanoy na [[Levant|Levantine]] deity, asin [[national god]] kan mga kahadean kan [[Israelites|Israelite]] na [[Kahadean kan Israel (Samaria)|Israel]] asin [[Kahadean kan Judah|Judah]].{{sfn|Miller|Hayes|1986|p=110}} Minsan ngani mayong consensus an nag-eksistir dapit sa ginikanan kan diedad,{{sfn|Fleming|2020|p=3}} an mga iskolar sa pangkagabsan pigsasabi na si Yahweh nagbutwa bilang sarong "diosnon na parapakilaban" asosyado enot sa [[Bukid Seir|Seir]], [[Edom]], [[Desyerto kan Paran|Paran]] asin [[Teman (Edom)|Teman]],{{sfn|Smith|2017|p=42}} asin sa huri sa [[Canaan]]. An ginikanan kan pagsamba sa saiya nakaabot sa kisera sa amay na [[Iron Age]], asin posible na sagkod sa huring [[Bronze Age]], kun bakong haros mas amay pa.{{sfn|Miller|2000|p=1}}

Sa pinakadaan na literaturang [[biblical]], igwa siya nin attributes na tipikal na ascribed sa [[Dios nin panahon|panahon]] asin [[Lista nin mga dios nin gera|war deities]], pigpapalad an mga daga asin naggigiya pasiring sa [[Heavenly host|heavenly army]] kontra sa mga kaiwal kan Israel.{{sfn|Hackett|2001|pp=158–59}} An amay na mga [[Israelites]] mga politeistiko asin pigsamba si Yahweh kaiba an manlaenlaen na [[Suanoy na relihiyon na Canaanite|dios asin diosa kan Canaan]], kabali sinda [[El (diedad)|El]], [[Asherah]] asin [[Baal]].{{sfn|Smith|2002|page=7}} Sa huring mga siglo, si [[El (diedad)|El]] asin si Yahweh nagin conflated asin an El-linked epithets siring kan [[El Shaddai]] na nagin aplikado ki Yahweh sana,{{sfn|Smith|2002|pages=8, 33–34}} asin an ibang mga dios asin mga diosa siring ki [[Baal]] asin [[Asherah]] sinarumsom sa [[Yahwismo|Yahwist religion]].{{sfn|Smith|2002|pages=8, 135}}

==Toltolan==
{{reflist}}
{{stub}}
Si Yahweh iyo an suanoy na Levantine deity, asin national god kan mga kahadean kan Israelite na Israel asin Judah. Minsan ngani mayong consensus an nag-eksistir dapit sa ginikanan kan diedad, an mga iskolar sa pangkagabsan pigsasabi na si Yahweh nagbutwa bilang sarong "diosnon na parapakilaban" asosyado enot sa Seir, Edom, Paran asin Teman, asin sa huri sa Canaan. An ginikanan kan pagsamba sa saiya nakaabot sa kisera sa amay na Iron Age, asin posible na sagkod sa huring Bronze Age, kun bakong haros mas amay pa.

Sa pinakadaan na literaturang biblical, igwa siya nin attributes na tipikal na ascribed sa panahon asin war deities, pigpapalad an mga daga asin naggigiya pasiring sa heavenly army kontra sa mga kaiwal kan Israel. An amay na mga Israelites mga politeistiko asin pigsamba si Yahweh kaiba an manlaenlaen na dios asin diosa kan Canaan, kabali sinda El, Asherah asin Baal. Sa huring mga siglo, si El asin si Yahweh nagin conflated asin an El-linked epithets siring kan El Shaddai na nagin aplikado ki Yahweh sana, asin an ibang mga dios asin mga diosa siring ki Baal asin Asherah sinarumsom sa Yahwist religion.

Toltolan