Ninotchka Rosca
{{Infobox tawo}}

'''{{Infobox person|name=Ninotchka Rosca|image=|caption=|birth_name=|birth_date={{Birth date and age|df=yes|1946|12|17}}<ref name="UPPressTwiceBlessedBio">{{Cite web|title=Twice Blessed A Novel {{!}} University of the Philippines Press|url=https://press.up.edu.ph/project/twice-blessed-a-novel/|access-date=September 2, 2021|archive-date=September 2, 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210902170932/https://press.up.edu.ph/project/twice-blessed-a-novel/|dead-url=yes}}</ref>|birth_place=[[History of the Philippines (1946–1965)|Third Philippine Republic]]|death_date=|death_place=|nationality={{PHI}}|alma_mater=[[University of the Philippines Diliman]]|occupation=Author, feminist, journalist, human right activist|years_active=|known_for=|notable_works=}}'''Si '''Antonia Rosca-Peña''' <ref>{{Cite news|last=Monteclaro|first=Eddie|title=Woman, recorder mar riot hearing|work=[[The Manila Times]]|publisher=The Manila Times Publishing Company, Inc.|date=November 25, 1966|pages=1, 20|quote=Congress probers yesterday irksomely barred a [[Kabataang Makabayan]] women's bureau leader — Mrs. Antonia Rosca-Peña, 21 — from tape-recording their proceedings and questioned her for almost two hours on the witness stand.[...] Asked by [[Salipada Pendatun|[Salipada K.] Pendatun]] if Ninotchka was a Russian name, she said it was taken from a '[[Greta Garbo]] movie.' The audience laughed.}}</ref> (namundag kan Disyembre 17, 1946), bisto sa saiyang pangaran na '''Ninotchka Rosca''',  <ref name="PDIAzarcon-dela Cruz">{{Cite news|last=Azarcon-dela Cruz|first=Pennie|title=Who's Afraid of Ninotchka Rosca?|work=[[Philippine Daily Inquirer|Sunday Inquirer Magazine]]|publisher=The Philippine Daily Inquirer, Inc.|date=August 22, 2004|quote=When she [Rosca] was briefly detained in [[Camp Crame|[Camp] Crame]] in 1972 at the onset of martial rule, Ninotchka (her real name) recalls being interrogated about her ties to the radical group, [[Kabataang Makabayan]] (KM).}}</ref> sarong [[Mga Pilipino|Filipinang]] [[Feminismo|feministang]], awtor, peryodista, eksperto sa kuwago, asin aktibista sa deretso pantawo sa [[Filipinas]] <ref>{{Cite news|last=Sipchen|first=Bob|date=July 8, 1998|title=Novelist 'Celebrates' the Painful Absurdities of Life in Her Native Philippines|work=[[Los Angeles Times]]}}</ref> <ref>{{Cite news|last=Nicolas|first=Jino|date=March 3, 2016|title=Rosca on reading, writing, and revolution}}</ref> <ref name="RuelDeVeraBitterCountry">{{Cite news|last=De Vera|first=Ruel S.|date=April 19, 2020|title=The dark geography of Ninotchka Rosca's 'Bitter Country'}}</ref>  na midbid na gayo sa saiyang 1988 na nobelang ''State of War'' asin huli sa saiyang aktibismo, orog na kan diktadura kan Ley Militar ni dating [[Presidente kan Filipinas|Presidente kan Pilipinas]] na [[Ferdinand Marcos|si Ferdinand Marcos]] . <ref name="BobSipchenAbsurdities">{{Cite news|last=SIPCHEN|first=BOB|date=1998-07-08|title=Novelist 'Celebrates' the Painful Absurdities of Life in Her Native Philippines|work=Los Angeles Times}}</ref>  Si Rosca pigladawan bilang "saro sa mga mayor na parakawat sa saga kan mga parasurat na Filipina Amerikano." <ref>{{Cite journal|last=Davis|first=Rocío G.|title=Postcolonial Visions and Immigrant Longings: Ninotchka Rosca's Versions of the Philippines|pages=62–70}}</ref>

Si Rosca sarong resipyente kan American Book Award kan 1993 para sa saiyang nobelang ''Twice Blessed'' . 

Aktibo siya sa AF3IRM [http://www.AF3IRM.ORG], an Mariposa Center for Change, <ref>{{Cite web|url=http://mariposacenterforchange.org/|title=Mariposa Center for Change|access-date=April 19, 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20110321023408/http://www.mariposacenterforchange.org/|archive-date=March 21, 2011|url-status=dead}}</ref> Sisterhood is Global  asin an initiation committee kan Mariposa Alliance (Ma-Al), sarong multi-racial, multi-etnikong sentro nin mga aktibistang babae para sa pagsabot kan intersectionality kan klase, rasa asin pang-aapi sa kasarian, pasiring sa mas komprehensibong praktis kan katalingkasan kan mga kababaihan. 

== Biograpiya ==

=== Edukasyon asin amay na karera ===
Si Rosca nakaresibe nin Bachelor of Arts degree sa Ingles (Comparative Literature) sa [[Unibersidad kan Filipinas, Diliman|Unibersidad kan Filipinas Diliman]], asin nagin sarong peryodista na nagtatrabaho para sa manlaen-laen na publikasyon kan Filipinas pagkatapos niyang maggradwar. Nagkukua siya nin Asian Studies (Khmer Civilization) para sa saiyang pag-adal sa graduate kan panahon na kinaipuhan niyang maghale sa Filipinas huli sa diktadura ni Marcos. 

=== Pagkabilanggo asin pagkadistiero sa panahon nin ley militar ===
Si Rosca saro sa dakul na peryodistang Pilipinas na nagin preso pulitikal sa irarom kan diktador na gobyerno ni [[Ferdinand Marcos]] sa Filipinas. Siya pigpreso sa laog nin anom na bulan, asin pig-usisa nin nagkapirang beses bago siya pinaluwas. Kan makaluwas siya sa bilanggoan, nagtrabaho siya sa sarong kompanya nin pamumuhunan sa Manila mantang nagtitipon nin mga pundo tanganing tabangan an mga tawo na magtago sa mga pwersa nin seguridad ni Marcos. Kan makaresibe siya nin tip na madali na siyang arestaron sa ikaduwang pagkakataon, naghagad siya nin tabang sa sarong cultural attache sa US Embassy, na nagtabang ki Rosca na makaluwas sa Pilipinas sa paagi kan paglaog saiya sa sarong internasyonal na programa nin mga parasurat sa Estados Unidos. 

Mantang nasa pagkadistiyero, si Rosca pigdesignar bilang saro sa 12 "Asyano-Amerikanong Babae nin Paglaom" kan Bread and Roses Cultural Project. An mga babaeng ini pinili kan mga iskolar asin mga lider kan komunidad huli sa saindang kusog nin boot, pakikidamay, asin pagkomiter sa pagtabang na mabilog an sosyedad. Sinda pigkokonsiderar na mga modelo para sa mga hobenes na kolor, na, sa mga tataramon ni Gloria Steinem, "pinagsikwal an kaaraman na an kadakulaan garo sinda. 

Kan 1986, nagbalik siya sa Pilipinas tanganing magreport kan huring mga aldaw ni Marcos. 

=== Huri na aktibismo ===
Si Rosca nagtrabaho sa Amnesty International asin sa PEN American Center . Si Rosca saro man na kagmukna asin pinakaenot na pamayo nasyonal kan GABNet, an pinakadakula asin solamenteng US-Philippines women's solidarity mass organization, na nag-evolve na sa AF3IRM. Siya an internasyunal na tagapagtaram kan Purple Rose Campaign kan GABNet laban sa trafficking nin mga kababaihan, na may duon sa mga Pilipina. <sup class="noprint Inline-Template Template-Fact" style="white-space:nowrap;">&#x5B; ''<nowiki><span title="This claim needs references to reliable sources. (January 2025)">kaipuhan an sitasyon</span></nowiki>'' &#x5D;</sup>

Yaon siya sa [[Pankinaban na Komperensiya kan mga Babayi, 1995|Ikaapat na Kumperensya sa Kinaban sa mga Babae]] kan Naciones Unidas na nangyari sa Beijing, Tsina, asin sa Kumperensya sa Kinaban sa mga Deretso Pantawo kan UN sa Vienna, Austria. Sa huri, siya an nag-draft kan Survivors Statement, na pinirmahan kan apat na nanggana kan Nobel Prize asin ginatos na dating mga preso huli sa konsensya. An pahayag na ini enot na nag-aplikar kan fraseng "modernong-aldaw na pang-ooripon" sa trapiko nin mga babae. Sa Vienna man kun saen an slogan na "an mga deretso kan mga babae mga deretso nin tawo" nagkaigwa nin internasyonal na prominencia; Dinara ini ni Rosca gikan sa hiron kan mga kababaihan sa Pilipinas asin nagtabang sa paglansar kaini sa internasyonal. <sup class="noprint Inline-Template Template-Fact" style="white-space:nowrap;">&#x5B; ''<nowiki><span title="This claim needs references to reliable sources. (January 2025)">kaipuhan an sitasyon</span></nowiki>'' &#x5D;</sup>

Si Rosca iyo an press secretary kan Hague International Women's Tribunal sa Japan's World War II Military Sex Slavery na nagkondenar sa liderato kan Hapon sa panahon nin gera huli sa pagmukna asin paggamit kan Comfort Women. Si Rosca partikularmenteng nagmamakulog sa mga ginikanan kan pang-aapi sa mga kababaihan asin an interface sa pag-ultanan kan klase, rasa, asin pag-aprobetsar sa kasarian tanganing an mga kababaihan makahiro pasiring sa mas dakulang pagtogdok nin teorya asin pagpraktis nin sarong komprehensibong tunay na katalingkasan kan mga kababaihan. Parati siyang nagtataram manungod sa mga isyu arog kan sex tourism, trafficking, an industriya nin mail-order bride, asin kadahasan laban sa mga babae, asin an sangkap kan pag-eksport nin trabaho kan globalisasyon sa irarom kan imperyalismo. <sup class="noprint Inline-Template Template-Fact" style="white-space:nowrap;">&#x5B; ''<nowiki><span title="This claim needs references to reliable sources. (January 2025)">kaipuhan an sitasyon</span></nowiki>'' &#x5D;</sup>

=== Personal na buhay ===
Nakaistar siya sa pagtaraid kan Jackson Heights, Queens sa [[Syudad nin Nueva York|Siyudad nin Nueva York]] . An saiyang mga iskedyul nin lecture pinamamahalaan kan ''Speak Out Now'' . Sarong dakulang tagahanga nin science fiction, si Rosca nagbabasa nin apat na libro kada semana (tolong "magaan," sarong "magabat").

== Mga gibo ==

=== Mga Nobela ===

* ''[[:en:Twice_Blessed:_A_Novel|Twice Blessed: A Novel]]'' (1992)
* ''[[:en:State_of_War_(novel)|State of War]]'' (1988)

=== Nonfiction ===

* ''Endgame: An Pagkahulog ni Marcos'' ( Franklin Watts, 1987)
* ''Jose Maria Sison: Sa Harong sa Kinaban—Retrato nin Sarong Rebolusyonaryo'', na isinurat kaiba [[Jose Maria Sison|si Jose Maria Sison]] (2004)
* ''Pagtiklop nin Tubig: An Paghanap nin sarong Quantum Theory of Turbulence'', na isinurat kaiba ni [[Amador Muriel]] (2009)

=== Mga koleksyon nin istorya ===

* ''Mga Istorya nin Sarong Mapait na Banwaan'' (Anvil, 2019) <ref name="DantonRemotoStoriesOfABitterCountry">{{Cite news|title=Stories of a bitter country|url=https://www.philstar.com/opinion/2020/03/21/2002383/stories-bitter-country}}</ref>
* ''Gang of Five'' (Independently Published, 2013) <ref name="JoelDavidGangOfFive">{{Cite news|title=High five for Ninotchka Rosca's new novel 'Gang of Five'|url=https://www.gmanetwork.com/news/story/296140/news/pinoyabroad/high-five-for-ninotchka-rosca-s-new-novel-gang-of-five/}}</ref>
* ''Asukar asin Asin'' (2006)
* ''An Koleksyon kan Monsoon'' (Pagsurat sa Asya asin Pasipiko) (University of Queensland Press, 1983) <ref>{{Cite news|title=Exile and Detention|url=https://query.nytimes.com/gst/fullpage.html?res=9C02EFD61438F932A35752C0A962948260&sec=&spon=&pagewanted=all}}</ref>
* ''Mapait na Banwaan asin Iba pang Istorya'' (Malaya Books, 1970)

== Pag-ako asin pagmidbid ==
An nobelang ''State of War'' ni Rosca pigkonsiderar na sarong klasikong istorya kan diktadura kan mga ordinaryong tawo. An saiyang ikaduwang pinakamabenta na nobelang Ingles ''na Twice Blessed'' an nagtao saiya kan 1993 American Book Award para sa ekselente sa literatura. <ref name="Speaknow2">{{Cite web|url=http://www.speakoutnow.org/People/NinotchkaRosca.html|title="Ninotchka Rosca: Women's Rights are Human Rights" Biography and Booking Information SpeakOutNow.org, date retrieved: 27 May 2007|access-date=January 14, 2006|archive-url=https://web.archive.org/web/20050912040829/http://www.speakoutnow.org/People/NinotchkaRosca.html|archive-date=September 12, 2005|url-status=dead}}</ref>

Si Rosca sarong klasikong parasurat nin halipot na istorya. An saiyang istoryang "Epidemic" kabali sa 1986 ''100 Short Stories in the United States'' ni Raymond Carver asin sa koleksyon kan [[Missouri]] Review kan saindang ''Pinakamarahay na Ipinublikar na mga Istorya sa laog nin 25 Taon'', mantang an "Sugar & Salt" kabali sa ''Pinakamarahay na Fiction kan Ms Magazine kan 30 Taon'' . <ref name="Speaknow3">{{Cite web|url=http://www.speakoutnow.org/People/NinotchkaRosca.html|title="Ninotchka Rosca: Women's Rights are Human Rights" Biography and Booking Information SpeakOutNow.org, date retrieved: 27 May 2007|access-date=January 14, 2006|archive-url=https://web.archive.org/web/20050912040829/http://www.speakoutnow.org/People/NinotchkaRosca.html|archive-date=September 12, 2005|url-status=dead}}</ref>

== Hilingon man ==

* [[Cecilia Manguerra Brainard]]
* [[Rosa Henson|Maria Rosa Luna Henson]]
* [[Angela Manalang-Gloria]]
* PAWWA
* Paz Márquez-Benítez
* Sophia G. Romero
* [[An mga Babayi sa Filipinas|Mga Babae sa Pilipinas]]
* Liwayway Arceo
* [[Lualhati Bautista]]

== Toltolan ==
<references />
{{Tamboan}}{{Reflist}}

== Mga panluwas na sumpay ==

* [http://ninotchkarosca.blogspot.com/ "Lily Pad" Mga Bakong Kombensyonal na Kaisipan gikan sa Sarong Bakong Kombensyonal na Pilipina, sarong personal na blogsite ni Ninotchka Rosca]
[[Kategorya:Pages with unreviewed translations]]
Si Antonia Rosca-Peña  (namundag kan Disyembre 17, 1946), bisto sa saiyang pangaran na Ninotchka Rosca,   sarong Filipinang feministang, awtor, peryodista, eksperto sa kuwago, asin aktibista sa deretso pantawo sa Filipinas     na midbid na gayo sa saiyang 1988 na nobelang State of War asin huli sa saiyang aktibismo, orog na kan diktadura kan Ley Militar ni dating Presidente kan Pilipinas na si Ferdinand Marcos .   Si Rosca pigladawan bilang "saro sa mga mayor na parakawat sa saga kan mga parasurat na Filipina Amerikano." 

Si Rosca sarong resipyente kan American Book Award kan 1993 para sa saiyang nobelang Twice Blessed . 

Aktibo siya sa AF3IRM , an Mariposa Center for Change,  Sisterhood is Global  asin an initiation committee kan Mariposa Alliance (Ma-Al), sarong multi-racial, multi-etnikong sentro nin mga aktibistang babae para sa pagsabot kan intersectionality kan klase, rasa asin pang-aapi sa kasarian, pasiring sa mas komprehensibong praktis kan katalingkasan kan mga kababaihan. 

 Biograpiya 

 Edukasyon asin amay na karera 
Si Rosca nakaresibe nin Bachelor of Arts degree sa Ingles (Comparative Literature) sa Unibersidad kan Filipinas Diliman, asin nagin sarong peryodista na nagtatrabaho para sa manlaen-laen na publikasyon kan Filipinas pagkatapos niyang maggradwar. Nagkukua siya nin Asian Studies (Khmer Civilization) para sa saiyang pag-adal sa graduate kan panahon na kinaipuhan niyang maghale sa Filipinas huli sa diktadura ni Marcos. 

 Pagkabilanggo asin pagkadistiero sa panahon nin ley militar 
Si Rosca saro sa dakul na peryodistang Pilipinas na nagin preso pulitikal sa irarom kan diktador na gobyerno ni Ferdinand Marcos sa Filipinas. Siya pigpreso sa laog nin anom na bulan, asin pig-usisa nin nagkapirang beses bago siya pinaluwas. Kan makaluwas siya sa bilanggoan, nagtrabaho siya sa sarong kompanya nin pamumuhunan sa Manila mantang nagtitipon nin mga pundo tanganing tabangan an mga tawo na magtago sa mga pwersa nin seguridad ni Marcos. Kan makaresibe siya nin tip na madali na siyang arestaron sa ikaduwang pagkakataon, naghagad siya nin tabang sa sarong cultural attache sa US Embassy, na nagtabang ki Rosca na makaluwas sa Pilipinas sa paagi kan paglaog saiya sa sarong internasyonal na programa nin mga parasurat sa Estados Unidos. 

Mantang nasa pagkadistiyero, si Rosca pigdesignar bilang saro sa 12 "Asyano-Amerikanong Babae nin Paglaom" kan Bread and Roses Cultural Project. An mga babaeng ini pinili kan mga iskolar asin mga lider kan komunidad huli sa saindang kusog nin boot, pakikidamay, asin pagkomiter sa pagtabang na mabilog an sosyedad. Sinda pigkokonsiderar na mga modelo para sa mga hobenes na kolor, na, sa mga tataramon ni Gloria Steinem, "pinagsikwal an kaaraman na an kadakulaan garo sinda. 

Kan 1986, nagbalik siya sa Pilipinas tanganing magreport kan huring mga aldaw ni Marcos. 

 Huri na aktibismo 
Si Rosca nagtrabaho sa Amnesty International asin sa PEN American Center . Si Rosca saro man na kagmukna asin pinakaenot na pamayo nasyonal kan GABNet, an pinakadakula asin solamenteng US-Philippines women's solidarity mass organization, na nag-evolve na sa AF3IRM. Siya an internasyunal na tagapagtaram kan Purple Rose Campaign kan GABNet laban sa trafficking nin mga kababaihan, na may duon sa mga Pilipina. [ <span title="This claim needs references to reliable sources. (January 2025)">kaipuhan an sitasyon</span> ]

Yaon siya sa Ikaapat na Kumperensya sa Kinaban sa mga Babae kan Naciones Unidas na nangyari sa Beijing, Tsina, asin sa Kumperensya sa Kinaban sa mga Deretso Pantawo kan UN sa Vienna, Austria. Sa huri, siya an nag-draft kan Survivors Statement, na pinirmahan kan apat na nanggana kan Nobel Prize asin ginatos na dating mga preso huli sa konsensya. An pahayag na ini enot na nag-aplikar kan fraseng "modernong-aldaw na pang-ooripon" sa trapiko nin mga babae. Sa Vienna man kun saen an slogan na "an mga deretso kan mga babae mga deretso nin tawo" nagkaigwa nin internasyonal na prominencia; Dinara ini ni Rosca gikan sa hiron kan mga kababaihan sa Pilipinas asin nagtabang sa paglansar kaini sa internasyonal. [ <span title="This claim needs references to reliable sources. (January 2025)">kaipuhan an sitasyon</span> ]

Si Rosca iyo an press secretary kan Hague International Women's Tribunal sa Japan's World War II Military Sex Slavery na nagkondenar sa liderato kan Hapon sa panahon nin gera huli sa pagmukna asin paggamit kan Comfort Women. Si Rosca partikularmenteng nagmamakulog sa mga ginikanan kan pang-aapi sa mga kababaihan asin an interface sa pag-ultanan kan klase, rasa, asin pag-aprobetsar sa kasarian tanganing an mga kababaihan makahiro pasiring sa mas dakulang pagtogdok nin teorya asin pagpraktis nin sarong komprehensibong tunay na katalingkasan kan mga kababaihan. Parati siyang nagtataram manungod sa mga isyu arog kan sex tourism, trafficking, an industriya nin mail-order bride, asin kadahasan laban sa mga babae, asin an sangkap kan pag-eksport nin trabaho kan globalisasyon sa irarom kan imperyalismo. [ <span title="This claim needs references to reliable sources. (January 2025)">kaipuhan an sitasyon</span> ]

 Personal na buhay 
Nakaistar siya sa pagtaraid kan Jackson Heights, Queens sa Siyudad nin Nueva York . An saiyang mga iskedyul nin lecture pinamamahalaan kan Speak Out Now . Sarong dakulang tagahanga nin science fiction, si Rosca nagbabasa nin apat na libro kada semana (tolong "magaan," sarong "magabat").

 Mga gibo 

 Mga Nobela 

 Twice Blessed: A Novel (1992)
 State of War (1988)

 Nonfiction 

 Endgame: An Pagkahulog ni Marcos ( Franklin Watts, 1987)
 Jose Maria Sison: Sa Harong sa Kinaban—Retrato nin Sarong Rebolusyonaryo, na isinurat kaiba si Jose Maria Sison (2004)
 Pagtiklop nin Tubig: An Paghanap nin sarong Quantum Theory of Turbulence, na isinurat kaiba ni Amador Muriel (2009)

 Mga koleksyon nin istorya 

 Mga Istorya nin Sarong Mapait na Banwaan (Anvil, 2019) 
 Gang of Five (Independently Published, 2013) 
 Asukar asin Asin (2006)
 An Koleksyon kan Monsoon (Pagsurat sa Asya asin Pasipiko) (University of Queensland Press, 1983) 
 Mapait na Banwaan asin Iba pang Istorya (Malaya Books, 1970)

 Pag-ako asin pagmidbid 
An nobelang State of War ni Rosca pigkonsiderar na sarong klasikong istorya kan diktadura kan mga ordinaryong tawo. An saiyang ikaduwang pinakamabenta na nobelang Ingles na Twice Blessed an nagtao saiya kan 1993 American Book Award para sa ekselente sa literatura. 

Si Rosca sarong klasikong parasurat nin halipot na istorya. An saiyang istoryang "Epidemic" kabali sa 1986 100 Short Stories in the United States ni Raymond Carver asin sa koleksyon kan Missouri Review kan saindang Pinakamarahay na Ipinublikar na mga Istorya sa laog nin 25 Taon, mantang an "Sugar & Salt" kabali sa Pinakamarahay na Fiction kan Ms Magazine kan 30 Taon . 

 Hilingon man 

 Cecilia Manguerra Brainard
 Maria Rosa Luna Henson
 Angela Manalang-Gloria
 PAWWA
 Paz Márquez-Benítez
 Sophia G. Romero
 Mga Babae sa Pilipinas
 Liwayway Arceo
 Lualhati Bautista

 Toltolan 

 Mga panluwas na sumpay 

 "Lily Pad" Mga Bakong Kombensyonal na Kaisipan gikan sa Sarong Bakong Kombensyonal na Pilipina, sarong personal na blogsite ni Ninotchka Rosca
Kategorya:Pages with unreviewed translations