Venus (mytolohiya)
 

Si '''Venus''' (/ˈvi ⁇ nɔ/) {{Efn|{{lang-la|Venus, Veneris}}<br />{{IPA|la-x-classic|ˈu̯ɛnʊs̠|lang|link=yes}}, {{IPA|la-x-new|ˈu̯ɛnɛɾɪs̠|}}<br />{{IPA-la|ˈvɛ(ː)nus|label=[[Modern Latin]]:}}, {{IPA-la|ˈvɛ(ː)nɛris|}}}} ay sarong diyosa nin Romano, na an mga trabaho ay nakautob sa pagkamoot, kagayonan, kamawotan, sekswalidad, prosperidad, asin kapangganahan. Sa mitolohiyang Romano, sia an apoon kan mga taga Roma sa paagi kan saiyang aking lalaki, si Aeneas, na nakaligtas sa pagbagsak nin Troy asin nagdulag pasiring sa Italia. Si [[Julius Caesar|Julio Cesar]] an nagsabi na sia apoon nia. Si Venus an sentro nin dakol na relihiosong kapiestahan, asin iginagalang sa relihiyon kan Roma sa irarom nin kadakol na titulong kulto.

Ibinagay kan mga Romano an ero-estorya asin iconograpiya kan saiyang katimbang na Griegong Aprodite para sa arte nin Roma asin literatura sa Latin. Sa huri na klasikong tradisyon kan Solnopan, si Venus nagin saro sa pinaka-amay na pinapanungdan na mga diyosa nin mitolohiyang Greco-Romano bilang iyo an personipikasyon nin pagkamoot asin sekswalidad.Parati siya ipigladawan nin [[Hubang pulos|mayong sulot]] sa mga pintura.

== Etymolohiya ==
Ang pangarang Venus ay sarong Latinong pangaranna komon ng pangaran na venus (pagpadangat), gikan sa pormang Proto-Italiko na pigsurat bilang *weso-, mismo hali sa Proto-Indo-European (PIE) *''*wenh-1os'' ('desire'; cf. Mesapic Venas, Old Indice {{Lang|inc|vánas}} 'dere'<ref>{{Cite book|title=Handbook of Comparative and Historical Indo-European Linguistics|last=de Simone|first=Carlo|publisher=Walter de Gruyter|year=2017|isbn=978-3-11-054243-1|editor-last=Klein|editor-first=Jared|volume=3|page=1843|chapter=Messapic|editor-last2=Joseph|editor-first2=Brian|editor-last3=Fritz|editor-first3=Matthias}}</ref>
Kabali sa mga pagganap iyo an venus ('atractive, pang-iibig), venustās (⁇ charm, grasya'), venerius ('nin Venus, erotika'), venerāne ('to adere, rebere, onra, hungerate, pagsamba'), asin huben nayo ('adoration).[2] Si Venus kakorte man kan Latin venia ('favor, permiso') asin vēnor (magdadakop) paagi sa ordinaryong bulong na *wenh1 (maghingoha, booton, mawot, pagkamoot').
[[Ladawan:Roman_Venus_MBA_Lyon_L83.jpg|thumb|Ika-2ng- o 3rd century bronseng hiragana nin Venus, sa koleksyon kan Museo nin Fine Arts of Lyon]]

== Mga Ginikanan ==


Si Venus garo baga mayo nin ginikanan na eroestorya sana sagkod kan saiyang paki-ibaiba sa Griegong Aphrodite. Nagbutwa si Venus-Aphrodite, na dati nang nasa pormang adulto, hali sa foam kan dagat (sa Griego, ''apros'') na ginibo paagi sa grabe an pagkatalyo nin Caelus-Uranus.<ref>{{Cite book|title=[[Theogony]]|last=[[Hesiod]]|at=176}}</ref> Ipinapaheling kan Romanong [[teolohiya]] na si Venus an nagpapapahunod, nagbaribi na prinsipyo nin babae, mahalaga sa kapag - arakian asin pagkatimbang nin buhay. An saiyang mga kapareho sa lalaking nasa Romanong panteon, iyo sinda Vulcan asin Mars, na mga aktibo asin naglalaad. 

Si Venus an nag - aakit asin tinitimbangan an lalaking mapuersa, na pinagsasaro an magkabaliktad na mga hiro nin lalaki asin babae sa kapadangatan kan saro. Siya sa pundamental, may pagka-asimplitibo asin benente, saka inaako an nagkapirang trabaho na medyo dai pang gayo pinag - oorminar. Pwede syang magtao nin kapangganahan sa militar, seksuwal na pag - asenso, marahay na kayamanan asin prosperidad. Sa sarong konteksto, siya ay sarong diosa nin mga prustitute; sa saro pa, an puso kan mga lalaki asin babae sinasadiri nia hale sa seksuwal na bisyo pasiring sa birtud. An teolohiya ni Varro binibisto an Venus na may tubig bilang sarong aspekto kan prinsipyo sa babae. Tanganing magkaigwa nin buhay, an matubig na matrix kan matris nangangaipo nin makosog na init nin kalayo. Ta<ref name="Staples-1998">{{Cite book|title=From Good Goddess to Vestal Virgins: Sex and category in Roman religion|last=Staples|first=Ariadne|publisher=Routledge|year=1998}}</ref> para masusteniran an buhay, dapat na timbang an tubig asin kalayo; sobra sa saro, o sa saindang pagtumang, bakong mabunga o mapanlaglag.: 12, 15–16, 24–26, 149–50 

An mga nobyang may plano na inalok si Venus nin regalo "bago an kasal"; dai aram kun ano talaga iyan. An seremonya mismo sa kasal, asin an kamugtakan nin sono sa ley na pag - agom, rogaring ni Juno-na an mitolohiya nagtotogot saiya sanang solong kasalon, asin mayong diborsio sa saiyang ugaleng nagkasalang agom, si Jupiter - alagad Venus saka si Juno posible man "mga libro" para sa seremonya; pinag'aandam ni Venos an nobya para sa "pagayonan na mga blis" asin linalaoman na mainaki sa laog kan tamang relasyon mag - agoman. An nagkapirang reperensia sa Roma nagsasabi na an mga aking babae na nag - aagi nin edad iinaalok an saindang kawatan ki Venus; bakong malinaw kun saen ginigibo an dolot, asin sinasabi kan iba na ini para sa Lares.<ref>Hersch, Karen K., ''The Roman Wedding: Ritual and Meaning in Antiquity'', Cambridge University Press, 2010, pp. 66–67, 231-266.</ref> <ref>Whoever threw "Venus" had the right to appoint a "King of the Feast"; the "Venus" throw was also known as the "Basilicus" (from the Greek "king"). See article by James Yates, M.A., F.R.S., and primary sources on entry ''Talus'', pp. 1095‑1096 of William Smith, D.C.L., LL.D.: A Dictionary of Greek and Roman Antiquities, John Murray, London, 1875.</ref> mga dice-games na tinogugma nin konullebones, sarong popular na pasag tahaw kan gabos na klase an Roma, an kaskuwelo, pinakapuwedeng roll inaapod na "Venus".
[[Ladawan:Pompeii_-_Casa_di_Marte_e_Venere_-_MAN.jpg|too|thumb|Si Venus asin Mars, na may Kupidong nag - aatendir ningg taga Chipre, sa sarong ipininta sa lanob hale sa Pompeii]]
Arog kan iba pang mayor na dios nin Roma, si Venus tinawan nin nagkapirang epithets na nanonongod sa laen - laen na kabtang nia sa kulto, mga katongdan, asin saiyang pagpunsionaral na pagkakaagid sa ibang dios. An saiyang "orihinal na kapangyarihan garo pinalawig sa kadaklan kan pagpadangat kan mga Romano para sa soanoy na panahon, asin huli sa pagigin lakop kan relihiyosong ideya nomen-oens na minausip kan ano man na pagbisto sa paaging ini.":: 457  {{Efn|For further exposition of ''nomen-omen'' (or ''nomen est omen'') see<ref>{{cite book |last=del Bello |first=Davide |title=Forgotten Paths: Etymology and the allegorical mindset |publisher=The Catholic University of America Press |year=2007 |pages=52&nbsp;ff |isbn=978-0-8132-1484-9 |url=https://books.google.com/books?id=AQh7PdkctiYC&dq=Venus&pg=PT52}}</ref>}}

== Toltolan ==
<references />
{{Tamboan}}
Si Venus (/ˈvi ⁇ nɔ/)  ay sarong diyosa nin Romano, na an mga trabaho ay nakautob sa pagkamoot, kagayonan, kamawotan, sekswalidad, prosperidad, asin kapangganahan. Sa mitolohiyang Romano, sia an apoon kan mga taga Roma sa paagi kan saiyang aking lalaki, si Aeneas, na nakaligtas sa pagbagsak nin Troy asin nagdulag pasiring sa Italia. Si Julio Cesar an nagsabi na sia apoon nia. Si Venus an sentro nin dakol na relihiosong kapiestahan, asin iginagalang sa relihiyon kan Roma sa irarom nin kadakol na titulong kulto.

Ibinagay kan mga Romano an ero-estorya asin iconograpiya kan saiyang katimbang na Griegong Aprodite para sa arte nin Roma asin literatura sa Latin. Sa huri na klasikong tradisyon kan Solnopan, si Venus nagin saro sa pinaka-amay na pinapanungdan na mga diyosa nin mitolohiyang Greco-Romano bilang iyo an personipikasyon nin pagkamoot asin sekswalidad.Parati siya ipigladawan nin mayong sulot sa mga pintura.

 Etymolohiya 
Ang pangarang Venus ay sarong Latinong pangaranna komon ng pangaran na venus (pagpadangat), gikan sa pormang Proto-Italiko na pigsurat bilang *weso-, mismo hali sa Proto-Indo-European (PIE) **wenh-1os ('desire'; cf. Mesapic Venas, Old Indice  'dere'
Kabali sa mga pagganap iyo an venus ('atractive, pang-iibig), venustās (⁇ charm, grasya'), venerius ('nin Venus, erotika'), venerāne ('to adere, rebere, onra, hungerate, pagsamba'), asin huben nayo ('adoration).[2] Si Venus kakorte man kan Latin venia ('favor, permiso') asin vēnor (magdadakop) paagi sa ordinaryong bulong na *wenh1 (maghingoha, booton, mawot, pagkamoot').
thumb|Ika-2ng- o 3rd century bronseng hiragana nin Venus, sa koleksyon kan Museo nin Fine Arts of Lyon

 Mga Ginikanan 

Si Venus garo baga mayo nin ginikanan na eroestorya sana sagkod kan saiyang paki-ibaiba sa Griegong Aphrodite. Nagbutwa si Venus-Aphrodite, na dati nang nasa pormang adulto, hali sa foam kan dagat (sa Griego, apros) na ginibo paagi sa grabe an pagkatalyo nin Caelus-Uranus. Ipinapaheling kan Romanong teolohiya na si Venus an nagpapapahunod, nagbaribi na prinsipyo nin babae, mahalaga sa kapag - arakian asin pagkatimbang nin buhay. An saiyang mga kapareho sa lalaking nasa Romanong panteon, iyo sinda Vulcan asin Mars, na mga aktibo asin naglalaad. 

Si Venus an nag - aakit asin tinitimbangan an lalaking mapuersa, na pinagsasaro an magkabaliktad na mga hiro nin lalaki asin babae sa kapadangatan kan saro. Siya sa pundamental, may pagka-asimplitibo asin benente, saka inaako an nagkapirang trabaho na medyo dai pang gayo pinag - oorminar. Pwede syang magtao nin kapangganahan sa militar, seksuwal na pag - asenso, marahay na kayamanan asin prosperidad. Sa sarong konteksto, siya ay sarong diosa nin mga prustitute; sa saro pa, an puso kan mga lalaki asin babae sinasadiri nia hale sa seksuwal na bisyo pasiring sa birtud. An teolohiya ni Varro binibisto an Venus na may tubig bilang sarong aspekto kan prinsipyo sa babae. Tanganing magkaigwa nin buhay, an matubig na matrix kan matris nangangaipo nin makosog na init nin kalayo. Ta para masusteniran an buhay, dapat na timbang an tubig asin kalayo; sobra sa saro, o sa saindang pagtumang, bakong mabunga o mapanlaglag.: 12, 15–16, 24–26, 149–50 

An mga nobyang may plano na inalok si Venus nin regalo "bago an kasal"; dai aram kun ano talaga iyan. An seremonya mismo sa kasal, asin an kamugtakan nin sono sa ley na pag - agom, rogaring ni Juno-na an mitolohiya nagtotogot saiya sanang solong kasalon, asin mayong diborsio sa saiyang ugaleng nagkasalang agom, si Jupiter - alagad Venus saka si Juno posible man "mga libro" para sa seremonya; pinag'aandam ni Venos an nobya para sa "pagayonan na mga blis" asin linalaoman na mainaki sa laog kan tamang relasyon mag - agoman. An nagkapirang reperensia sa Roma nagsasabi na an mga aking babae na nag - aagi nin edad iinaalok an saindang kawatan ki Venus; bakong malinaw kun saen ginigibo an dolot, asin sinasabi kan iba na ini para sa Lares.Hersch, Karen K., The Roman Wedding: Ritual and Meaning in Antiquity, Cambridge University Press, 2010, pp. 66–67, 231-266. Whoever threw "Venus" had the right to appoint a "King of the Feast"; the "Venus" throw was also known as the "Basilicus" (from the Greek "king"). See article by James Yates, M.A., F.R.S., and primary sources on entry Talus, pp. 1095‑1096 of William Smith, D.C.L., LL.D.: A Dictionary of Greek and Roman Antiquities, John Murray, London, 1875. mga dice-games na tinogugma nin konullebones, sarong popular na pasag tahaw kan gabos na klase an Roma, an kaskuwelo, pinakapuwedeng roll inaapod na "Venus".
too|thumb|Si Venus asin Mars, na may Kupidong nag - aatendir ningg taga Chipre, sa sarong ipininta sa lanob hale sa Pompeii
Arog kan iba pang mayor na dios nin Roma, si Venus tinawan nin nagkapirang epithets na nanonongod sa laen - laen na kabtang nia sa kulto, mga katongdan, asin saiyang pagpunsionaral na pagkakaagid sa ibang dios. An saiyang "orihinal na kapangyarihan garo pinalawig sa kadaklan kan pagpadangat kan mga Romano para sa soanoy na panahon, asin huli sa pagigin lakop kan relihiyosong ideya nomen-oens na minausip kan ano man na pagbisto sa paaging ini.":: 457  

 Toltolan