Nang mai
[[Ladawan:XRF-Tani-.jpg|thumb]]
An '''Nang Mai''' sarong multo gikan sa osipon kan Thai na nag-eerok sa sarong dakulang kahoy. Nagtutugdok ini nin palasyo sa kahoy, alagad mayo nin siisay man na nakakahiling kaini, asin kun may magputol kan kahoy na iyan, an paraputol masusumpa, magkakahelang, o mabubuang pa ngani.

== Deskripsiyon ==
Si Nang mai sa osipon kan mga taga-Thailand, sinasabing sarong daraga na nakasulot nin sarong pleated robe asin nagtatahob kan saiyang sadiri nin sarong sash na may buhok na abot sa abaga. Si Nang mai pwede man na lalaki, asin inaapod sindang Rukkhadeva (Thai: รุกขเทวดา). , na kadaklan nag-eerok sa sarong kahoy na banyan o sa sarong dakulang kahoy, alagad si Nang mai kadaklan nag-eerok sa sarong mas sadit na kahoy. Kun may sarong tawo sa sarong baryo na makahiling ki Nang mai na nag-eerok sa sarong kahoy, sinda nagdadara nin 3-kolor na tela tanganing ibugkos an kahoy. <ref>{{Cite web|title=วิทยุรายการ "รู้ รัก ภาษาไทย"(พ.ศ. 2554) นางไม้.|trans-title=|publisher=Office of the Royal Society|url=|date=2 March 2011|lang=}}</ref>

Sa Thailand an mga tawo nagtutubod na igwa nin sarong marhay na Nang mai na magpapatanid sa saindang kagsadiri, na nag-aataman sainda nin marhay, sa anuman na maabot na peligro, asin sarong maraot na Nang mai na maakit sa mga lalaki na gibohon sindang agom o gadanon sana sinda. Si Nang Tani asin Nang Ta-khian pigkokonsiderar man na Nang mai alagad an espiritu kan sarong tawong naggagadan kan saindang sadiri asin an saindang espiritu nakadukot sa kahoy na iyan dai pigkokonsiderar na Nang mai.

An Nang Ta-khian na bersyon kan Nang mai o Nang mai na nag-eerok sa sarong dakulang kahoy pigkokonsiderar na saro sa mga pinakamaringis na Nang mai huli ta sinda nagtutubod na kun mas dakula an kahoy, mas gurang asin mas nakakatakot ini. May mga tawong nagsasabi man na kun mas dakol an duga kan kahoy, mas nakakatakot an mga Nang mai na nag-eerok digdi. <ref>{{Cite web|author=Wally & Duke|title=Meet the Tree Spirits of Thai Folklore|url=https://www.thenotsoinnocentsabroad.com/blog/meet-the-tree-spirits-of-thai-folklore|work=The Not So Innocents Abroad|date=23 August 2017}}</ref>

== Mga Alamat ==
Susog sa osipon, sarong aking babae kan hade ni Nakhon Si Thammarat an pigkidnap tanganing maghabon asin maghagad nin pantubos. Alagad nagadan an aking babae kan hade sa pagbaklay, asin an saiyang bangkay itinago sa labot kan sarong dakulang poon nin mangga. An saiyang multong espiritu nagpahiling kan s

aiyang kusog pagkatapos kan saiyang kagadanan; pagkatapos, iginalang asin sinasamba siya kan mga tawo. An pamilya sa haraning baryo dadarahon an saindang aking lalaki sa mga seremonya tanganing ipamidbid sinda sa saiya tanganing maprotehiran nia sinda. Ipapagibo ninda sa lalaki an mga seremonya nin kasal kaiba kan espiritu kun sia umabot na sa edad na puedeng mag-agom. An lalaki na naggigibo nin mga seremonya sa kasal ki Nang mai pwedeng mag-agom nin ibang babae, alagad kun an saindang panganay na aki sarong lalaki, an lalaki dapat na matapos an mga seremonya sa kasal kaiba an Nang mai.

Alagad, kun dai gibohon kan aki an mga seremonya sa kasal, an pamilya maatubang sa sarong bakong paborableng pangyayari sagkod na dai pa nagigibo an seremonya sa kasal. An pamilya kaipuhan na mag-andam nin dolot na sarong bandehado nin mga regalo, kuwarta, asin atang, arog baga kan payo nin orig, arak, pato, manok, prutas, asin iba pa, para sa mga seremonya sa kasal. An mga kasal gigibohon sana sa Martes asin Sabado. An nobyo dapat na maggubing nin magalang, arog kan sa tradisyonal na seremonya nin kasal sa Thailand, alagad magdadara man siya nin punyal. Igwa man nin seremonya nin prusisyon kan Khan Mak, na gigibohon sa sarong nakakaaling na paagi. Igwa man nin osipon nin sarong babae na naggigibo nin kamawotan sa multo asin ini nagigin totoo. Bilang resulta, kaipuhan niyang otobon an sarong panuga sa multo sa paagi nin pagsaginsagin na lalaki asin pag-agom sa multo. <ref>{{Cite web|title=เปิดตำนาน"นางไม้" มีจริง!! มักคอยช่วยเหลือผู้ที่นับถือ!! บางแห่ง...ชายหนุ่มต้องแต่งงานกับนางไม้!! แต่ถ้าไม่ทำ..จะเกิดอะไรขึ้น??|url=|trans-title=|lang=th|date=11 April 2017|work=|author1=PaiLin|author2=Admin Park}}</ref>

== Relasyon kan Nang Mai sa mga tawo ==
<gallery>
Ladawan:Spirit-tree IMG 2518.jpg|Nang mai shrine
</gallery>Sa mga pagtubod kan mga Thai, si Nang Mai igwa nin kapangyarihan na patakoton an mga tawo sa pagputol nin mga kahoy. Pwede sindang mag-anting-anting tanganing an mga tawong nagpuputol nin kahoy magkahelang o magkabuang asin mawaran nin isip. An pagkasagrado kan Nang Mai posibleng marhay na konektado sa klase asin kadakulaan kan kahoy. An mga kahoy na Takhian sarong de-kalidad na kahoy na may dakulang poon, kaya an aswang na nagbabantay kaini dapat sarong dakulang espiritu asin sagradong marhay tanganing dai madaling maputol an klaseng ini nin kahoy. Kun an mga tawo gustong magputol nin darakulang kahoy sa kagurangan, kaipuhan nguna sindang gumibo nin seremonya tanganing maghagad nin tawad.

Dawa an Budismo, na may kapangyarihan sa animismo, nagpapabanaag na tanganing labanan an kapangyarihan kan banal na mga espiritu na nag-eerok sa mga kahoy, kaipuhan na gamiton an paagi nin pagkompromiso huli ta an mga espiritu na nag-eerok sa mga kahoy labi-labi kakosog. An mga pagboot kan Bhutakam Sikkhabha nagsasabi na an mga monghe dai tinotogotan na putolon an doot o mga kahoy mantang ini presko asin berde pa. <ref>{{Cite web|title=ธนวัฒน์ ปัญญานันท์ ผีปะทะรัฐ-การวิเคราะห์ภาพยนตร์เรื่อง-ตะเคียน-เพื่อแสดงนัยแห่งการต่อต้านความอยุติธรรม|lang=th|url=|first=Tanawut|last=Panyanant|date=December 2018|via=}}</ref>

=== Nang mai shrine ===
Ngonyan, an mga taga-Thailand gustong magtao nin pag-omaw sa darakulang kahoy sa paagi nin pag-alok [[Tradisyunal na pagbado nin mga Thai|nin mga gubing na Thai]], mga pahamot, asin mga set nin pampagayon. Nagtutubod sinda na an sagradong mga espiritu manonompongan sa darakulang kahoy. Dugang pa, dakol na tawo an naniniwala na si Nang Mai o Rukkhadeva, na nag-eerok sa mga kahoy, sagrado. asin nagtutubod na mapakarhay ninda an buhay kan mga nagsasamba sa sainda.

An Sao Ronghai saro sa pinakapopular na mga santuaryo kan Nang Mai sa Thailand. Ini namumugtak sa Wat Sung, Tambon Sao Hai, sa Chao Mae Takhian Tong Shrine. Ini sarong dakulang harigi na pigtutubodan na sarong babaeng espiritu huli ta an mga dolot na ginigibo digdi gabos babaeng bagay. Susog sa osipon, kan [[Bangkok|an Bangkok]] naestablisar bilang kabisera, sarong dekreto an ipinaluwas na an pinakamagayon na mga harigi hale sa bilog na nasyon dadarahon sa Bangkok para sa pagpili bilang Harigi kan Siyudad. [[Saraburi province|Si Saraburi]] nagpadara nin sarong dakulang poste na kahoy na Takhian Thong na nadiskobre sa kagubatan kan [[Dong Phayayen–Khao Yai Forest Complex|Dong Phaya Yen]] (Muak Lek) na naglalayag pababa sa [[Pa Sak River|Salog Pa Sak]] . An harigi na ini nagbiyahe sagkod sa Bangkok asin napili bilang enot na harigi. Alagad, nagreklamo an mga awtoridad huli ta biribid an poro kan poste. Bilang resulta, ini hinale sa konsiderasyon. Huli kaini, an espiritu na nag-eerok sa laog kan kahoy nagin mamondo. Naghihibi asin naglalataw paitaas hale sa Bangkok pasiring sa Salog Pa Sak, ini nagduong sa atubangan kan Opisina kan Distrito nin Sao Hai. Kan panahon na idto, nadangog kan mga tagabaryo an tanog nin sarong babae na naghihibi harani sa salog asin nagluwas tanganing maghiling. Sarong poste nin Takian an nadukayan na naglalataw-lataw sa tahaw kan salog asin luway-luway na naglubog. Pakatapos kaiyan, parateng nadadangog kan mga tawo an mga babae na nagtatangis. Huli kaini, nginaranan ninda an kaharaning baryo na Ban Sao Hai. <ref>{{Cite web|title=ศาลแม่นางตะเคียน เสาร้องไห้|trans-title=Shrine of Lady Takian, Crying Pillar|lang=th|url=https://thailandtourismdirectory.go.th/th/attraction/101931|access-date=5 December 2023|publisher=Thailand Tourism Directory}}</ref>

== Modernong pag-adaptar ==

=== Pelikula ===

* พรายตะเคียน (1940)
* ตะเคียนคู่ (1990)
* Takien (2003)
* [[Nymph (2009 film)|Nymph (2009)]]
* Takien An Haunted Tree (2010)

== Hilingon man ==

* [[:en:Nang_Tani|Nang Tani]]
* [[:en:Nang_Ta-khian|Nang Ta-khian]]
* [[:en:Yokkaso|Yokkaso]]

== Toltolan ==
<references />
{{Tamboan}}
thumb
An Nang Mai sarong multo gikan sa osipon kan Thai na nag-eerok sa sarong dakulang kahoy. Nagtutugdok ini nin palasyo sa kahoy, alagad mayo nin siisay man na nakakahiling kaini, asin kun may magputol kan kahoy na iyan, an paraputol masusumpa, magkakahelang, o mabubuang pa ngani.

 Deskripsiyon 
Si Nang mai sa osipon kan mga taga-Thailand, sinasabing sarong daraga na nakasulot nin sarong pleated robe asin nagtatahob kan saiyang sadiri nin sarong sash na may buhok na abot sa abaga. Si Nang mai pwede man na lalaki, asin inaapod sindang Rukkhadeva (Thai: รุกขเทวดา). , na kadaklan nag-eerok sa sarong kahoy na banyan o sa sarong dakulang kahoy, alagad si Nang mai kadaklan nag-eerok sa sarong mas sadit na kahoy. Kun may sarong tawo sa sarong baryo na makahiling ki Nang mai na nag-eerok sa sarong kahoy, sinda nagdadara nin 3-kolor na tela tanganing ibugkos an kahoy. 

Sa Thailand an mga tawo nagtutubod na igwa nin sarong marhay na Nang mai na magpapatanid sa saindang kagsadiri, na nag-aataman sainda nin marhay, sa anuman na maabot na peligro, asin sarong maraot na Nang mai na maakit sa mga lalaki na gibohon sindang agom o gadanon sana sinda. Si Nang Tani asin Nang Ta-khian pigkokonsiderar man na Nang mai alagad an espiritu kan sarong tawong naggagadan kan saindang sadiri asin an saindang espiritu nakadukot sa kahoy na iyan dai pigkokonsiderar na Nang mai.

An Nang Ta-khian na bersyon kan Nang mai o Nang mai na nag-eerok sa sarong dakulang kahoy pigkokonsiderar na saro sa mga pinakamaringis na Nang mai huli ta sinda nagtutubod na kun mas dakula an kahoy, mas gurang asin mas nakakatakot ini. May mga tawong nagsasabi man na kun mas dakol an duga kan kahoy, mas nakakatakot an mga Nang mai na nag-eerok digdi. 

 Mga Alamat 
Susog sa osipon, sarong aking babae kan hade ni Nakhon Si Thammarat an pigkidnap tanganing maghabon asin maghagad nin pantubos. Alagad nagadan an aking babae kan hade sa pagbaklay, asin an saiyang bangkay itinago sa labot kan sarong dakulang poon nin mangga. An saiyang multong espiritu nagpahiling kan s

aiyang kusog pagkatapos kan saiyang kagadanan; pagkatapos, iginalang asin sinasamba siya kan mga tawo. An pamilya sa haraning baryo dadarahon an saindang aking lalaki sa mga seremonya tanganing ipamidbid sinda sa saiya tanganing maprotehiran nia sinda. Ipapagibo ninda sa lalaki an mga seremonya nin kasal kaiba kan espiritu kun sia umabot na sa edad na puedeng mag-agom. An lalaki na naggigibo nin mga seremonya sa kasal ki Nang mai pwedeng mag-agom nin ibang babae, alagad kun an saindang panganay na aki sarong lalaki, an lalaki dapat na matapos an mga seremonya sa kasal kaiba an Nang mai.

Alagad, kun dai gibohon kan aki an mga seremonya sa kasal, an pamilya maatubang sa sarong bakong paborableng pangyayari sagkod na dai pa nagigibo an seremonya sa kasal. An pamilya kaipuhan na mag-andam nin dolot na sarong bandehado nin mga regalo, kuwarta, asin atang, arog baga kan payo nin orig, arak, pato, manok, prutas, asin iba pa, para sa mga seremonya sa kasal. An mga kasal gigibohon sana sa Martes asin Sabado. An nobyo dapat na maggubing nin magalang, arog kan sa tradisyonal na seremonya nin kasal sa Thailand, alagad magdadara man siya nin punyal. Igwa man nin seremonya nin prusisyon kan Khan Mak, na gigibohon sa sarong nakakaaling na paagi. Igwa man nin osipon nin sarong babae na naggigibo nin kamawotan sa multo asin ini nagigin totoo. Bilang resulta, kaipuhan niyang otobon an sarong panuga sa multo sa paagi nin pagsaginsagin na lalaki asin pag-agom sa multo. 

 Relasyon kan Nang Mai sa mga tawo 
Sa mga pagtubod kan mga Thai, si Nang Mai igwa nin kapangyarihan na patakoton an mga tawo sa pagputol nin mga kahoy. Pwede sindang mag-anting-anting tanganing an mga tawong nagpuputol nin kahoy magkahelang o magkabuang asin mawaran nin isip. An pagkasagrado kan Nang Mai posibleng marhay na konektado sa klase asin kadakulaan kan kahoy. An mga kahoy na Takhian sarong de-kalidad na kahoy na may dakulang poon, kaya an aswang na nagbabantay kaini dapat sarong dakulang espiritu asin sagradong marhay tanganing dai madaling maputol an klaseng ini nin kahoy. Kun an mga tawo gustong magputol nin darakulang kahoy sa kagurangan, kaipuhan nguna sindang gumibo nin seremonya tanganing maghagad nin tawad.

Dawa an Budismo, na may kapangyarihan sa animismo, nagpapabanaag na tanganing labanan an kapangyarihan kan banal na mga espiritu na nag-eerok sa mga kahoy, kaipuhan na gamiton an paagi nin pagkompromiso huli ta an mga espiritu na nag-eerok sa mga kahoy labi-labi kakosog. An mga pagboot kan Bhutakam Sikkhabha nagsasabi na an mga monghe dai tinotogotan na putolon an doot o mga kahoy mantang ini presko asin berde pa. 

 Nang mai shrine 
Ngonyan, an mga taga-Thailand gustong magtao nin pag-omaw sa darakulang kahoy sa paagi nin pag-alok nin mga gubing na Thai, mga pahamot, asin mga set nin pampagayon. Nagtutubod sinda na an sagradong mga espiritu manonompongan sa darakulang kahoy. Dugang pa, dakol na tawo an naniniwala na si Nang Mai o Rukkhadeva, na nag-eerok sa mga kahoy, sagrado. asin nagtutubod na mapakarhay ninda an buhay kan mga nagsasamba sa sainda.

An Sao Ronghai saro sa pinakapopular na mga santuaryo kan Nang Mai sa Thailand. Ini namumugtak sa Wat Sung, Tambon Sao Hai, sa Chao Mae Takhian Tong Shrine. Ini sarong dakulang harigi na pigtutubodan na sarong babaeng espiritu huli ta an mga dolot na ginigibo digdi gabos babaeng bagay. Susog sa osipon, kan an Bangkok naestablisar bilang kabisera, sarong dekreto an ipinaluwas na an pinakamagayon na mga harigi hale sa bilog na nasyon dadarahon sa Bangkok para sa pagpili bilang Harigi kan Siyudad. Si Saraburi nagpadara nin sarong dakulang poste na kahoy na Takhian Thong na nadiskobre sa kagubatan kan Dong Phaya Yen (Muak Lek) na naglalayag pababa sa Salog Pa Sak . An harigi na ini nagbiyahe sagkod sa Bangkok asin napili bilang enot na harigi. Alagad, nagreklamo an mga awtoridad huli ta biribid an poro kan poste. Bilang resulta, ini hinale sa konsiderasyon. Huli kaini, an espiritu na nag-eerok sa laog kan kahoy nagin mamondo. Naghihibi asin naglalataw paitaas hale sa Bangkok pasiring sa Salog Pa Sak, ini nagduong sa atubangan kan Opisina kan Distrito nin Sao Hai. Kan panahon na idto, nadangog kan mga tagabaryo an tanog nin sarong babae na naghihibi harani sa salog asin nagluwas tanganing maghiling. Sarong poste nin Takian an nadukayan na naglalataw-lataw sa tahaw kan salog asin luway-luway na naglubog. Pakatapos kaiyan, parateng nadadangog kan mga tawo an mga babae na nagtatangis. Huli kaini, nginaranan ninda an kaharaning baryo na Ban Sao Hai. 

 Modernong pag-adaptar 

 Pelikula 

 พรายตะเคียน (1940)
 ตะเคียนคู่ (1990)
 Takien (2003)
 Nymph (2009)
 Takien An Haunted Tree (2010)

 Hilingon man 

 Nang Tani
 Nang Ta-khian
 Yokkaso

 Toltolan