Cihuateteo

[[Ladawan:Cihuateotl_MET_DT5116.jpg|thumb|May sarong pigura nin ''Cihuateteo'', an espiritu kan sarong babaeng Aztec na nagadan sa pangangaki.]]
Sa mitolohiya nin Aztec, an '''Cihuateteo''' ({{IPAc-en|s|iː|ˌ|w|ɑː|t|ᵻ|ˈ|t|eɪ|oʊ}} {{lang-nci|Cihuātēteoh}}, sa singular {{lang|nci|Cihuātēotl}}) o "Divine Women", iyo an mga espiritu kan kababaihan na nagadan sa pangangaki.<ref name=":0">{{Cite book|title=Aztecs|date=2002|publisher=Royal Academy of Arts|isbn=9781903973134|editor-last=Matos Moctezuma|editor-first=Eduardo|location=London|oclc=50525805|editor-last2=Solís Olguín|editor-first2=Felipe R.}}</ref> Iinagid sinda sa espiritu kan mga suldados na nagadan huli sa madahas na iriwal, huling an pangangaki garo baga katumbas nin ralaban sa kulturang Aztec.<ref name=":22">{{Cite journal|last=de Orellana|first=Margarita|last2=Pope|first2=Quentin|last3=Matos Moctezuma|first3=Eduardo|last4=Nagao|first4=Debra|last5=Balderas|first5=Ximena Chávez|last6=Cué|first6=Lourdes|last7=León-Portilla|first7=Miguel|last8=Uriarte|first8=María Teresa|last9=Quirarte|first9=Vicente|date=2009|title=The Aztecs-Mexica and Death: A Rebirth of Gods and Men|jstor=24317808|journal=Artes de México|issue=96|pages=65–80}}</ref> Uyon sa tradisyon, an sarong babaying nasa trabaho sinasabing nabihag niya an espiritu kan saiyang bagong mamundag na aki arog man kaiyan an paagi nin pagdakop nin parapakilaban sa kalaban kaini.<ref name=":12">{{Cite web|url=http://www.metmuseum.org/art/collection/search/307634|title=Cihuateotl {{!}} Aztec|publisher=The Metropolitan Museum of Art|access-date=2017-07-26}}</ref> An mga espiritung ini kairiba man sa sulnupan na lugar, an aldaw na nagsulnop kada aldaw.

== Mitolohiya ==
An ''Cihuateteo'' na nageerok sa sarong rehiyon sa kanluran na bisto bilang ''Cihuatlampa'', an "lugar ng mga kababaihan." kada aldaw, ginagabayan ninda an aldaw sa kanluran poon udto hanggang sa paglubog kan saldang, asin paminsan-minsan na iminumungkahi na darahon ini sa irarom kan kinaban hanggang sa pagsikat utro. Tinatabangan ninda kan mga espiritu nin mga lalaking mandirigma, asin an kaugalian na ini nin paggabay sa aldaw na nahiling na eksklusibo sa duwang grupong ini kan mga nagadan—ini na sarong karangalan na dae ipinagkaloob sa kun siisay man na iba pang indibidwal.

Sa limang espesipikong aldaw sa kalendaryo kan Aztec, an ''cihuateteo'' buminaba pasiring sa daga: 1 Deer, 1 Rain, 1 Monkey, 1 Harong, asin 1 Agila.<ref name=":13">{{Cite web|url=http://www.metmuseum.org/art/collection/search/307634|title=Cihuateotl {{!}} Aztec|publisher=The Metropolitan Museum of Art|access-date=2017-07-26}}</ref> Mantang yaon digdi sa daga, sinda ibinibilang na mga demonyo kan bangging idto, asin parate sindang minasagkod sa krus. Sa parati, may mga altar sa gilid nin tinampo na nakatugdok tanganing pangluyahan sinda nin buot. An paniniwala ninda hinahahabon an saindang mga aki, nagigin dahilan iyan nin grabeng kaanggutan asin pang - akit, saka inaagyat kaiyan an mga lalaki na magsambay. An pigura nin sarong couhuateol hale sa Metropolitan Museum of Art iinukit na sa ibabaw kan saiyang payo na may ngaran ''Si Ce Calli'', "1 House," mantang an numerong gikan sa Museo Britano isinurat paagi sa glyph "1 Monkey" - ini nagpaparisa kan saindang kanya-kanyang aldaw nin ginikanan.

== Mga Depiksyon sa arte ==
[[Ladawan:Cultures_précolombiennes_MRAH_Cihuateotl_291211_1.jpg|thumb|240x240px|Sarong estatuwa nin mga terracotta  na naglaladawan kan sarong chapilyang El Zapotal.]]
[[Ladawan:Annotated_Cihuateotl.png|thumb|Cihuateotl iskultura na may mahalagang mga tampok igdi.]]
An ''Cihuateteo'' nabibisto bilang "mga nakararayong pigura na may mga tinakod, garo lawi an sintas, macabre, sinaray na ngipon asin guto saka agresibong regalo." Nakatukaw kaiba kan saindang lawog nagtusok sa irarom kan saindang gayad, sinda minamilot tolos nin remedyo asin andam mag'atake. Sa arteng Aztec, an postpartum na babaeng hawak parati naglaladawan nin mga pekeng daghan asin pampataba sa tulak. Sa laog kan tradisyon na artistiko sa Aztec, an ''Cihuateteo'' parateng ilinaladawan paagi sa mga tanuman nin tulak, ibinuyagyag na daghan, asin prominenteng nipa. Ini gabos mga bagay na nagseserbing tampok sa saindang pagigin ina, arog kan nagadan an mga babayi bago pa man magkakaoportunidad asin mag - ataman nin bagong mundag nindang aki.<ref name=":14">{{Cite web|url=http://www.metmuseum.org/art/collection/search/307634|title=Cihuateotl {{!}} Aztec|publisher=The Metropolitan Museum of Art|access-date=2017-07-26}}</ref>

== Hilingon pa ==

** [[:en:La_Llorona|La Llorona]]
** [[:en:Soldaderas|Soldaderas]]

== Mga toltolan ==
<references />
{{Tamboan}}
Sa mitolohiya nin Aztec, an Cihuateteo ( , sa singular ) o "Divine Women", iyo an mga espiritu kan kababaihan na nagadan sa pangangaki. Iinagid sinda sa espiritu kan mga suldados na nagadan huli sa madahas na iriwal, huling an pangangaki garo baga katumbas nin ralaban sa kulturang Aztec. Uyon sa tradisyon, an sarong babaying nasa trabaho sinasabing nabihag niya an espiritu kan saiyang bagong mamundag na aki arog man kaiyan an paagi nin pagdakop nin parapakilaban sa kalaban kaini. An mga espiritung ini kairiba man sa sulnupan na lugar, an aldaw na nagsulnop kada aldaw.

 Mitolohiya 
An Cihuateteo na nageerok sa sarong rehiyon sa kanluran na bisto bilang Cihuatlampa, an "lugar ng mga kababaihan." kada aldaw, ginagabayan ninda an aldaw sa kanluran poon udto hanggang sa paglubog kan saldang, asin paminsan-minsan na iminumungkahi na darahon ini sa irarom kan kinaban hanggang sa pagsikat utro. Tinatabangan ninda kan mga espiritu nin mga lalaking mandirigma, asin an kaugalian na ini nin paggabay sa aldaw na nahiling na eksklusibo sa duwang grupong ini kan mga nagadan—ini na sarong karangalan na dae ipinagkaloob sa kun siisay man na iba pang indibidwal.

Sa limang espesipikong aldaw sa kalendaryo kan Aztec, an cihuateteo buminaba pasiring sa daga: 1 Deer, 1 Rain, 1 Monkey, 1 Harong, asin 1 Agila. Mantang yaon digdi sa daga, sinda ibinibilang na mga demonyo kan bangging idto, asin parate sindang minasagkod sa krus. Sa parati, may mga altar sa gilid nin tinampo na nakatugdok tanganing pangluyahan sinda nin buot. An paniniwala ninda hinahahabon an saindang mga aki, nagigin dahilan iyan nin grabeng kaanggutan asin pang - akit, saka inaagyat kaiyan an mga lalaki na magsambay. An pigura nin sarong couhuateol hale sa Metropolitan Museum of Art iinukit na sa ibabaw kan saiyang payo na may ngaran Si Ce Calli, "1 House," mantang an numerong gikan sa Museo Britano isinurat paagi sa glyph "1 Monkey" - ini nagpaparisa kan saindang kanya-kanyang aldaw nin ginikanan.

 Mga Depiksyon sa arte 
thumb|240x240px|Sarong estatuwa nin mga terracotta  na naglaladawan kan sarong chapilyang El Zapotal.
thumb|Cihuateotl iskultura na may mahalagang mga tampok igdi.
An Cihuateteo nabibisto bilang "mga nakararayong pigura na may mga tinakod, garo lawi an sintas, macabre, sinaray na ngipon asin guto saka agresibong regalo." Nakatukaw kaiba kan saindang lawog nagtusok sa irarom kan saindang gayad, sinda minamilot tolos nin remedyo asin andam mag'atake. Sa arteng Aztec, an postpartum na babaeng hawak parati naglaladawan nin mga pekeng daghan asin pampataba sa tulak. Sa laog kan tradisyon na artistiko sa Aztec, an Cihuateteo parateng ilinaladawan paagi sa mga tanuman nin tulak, ibinuyagyag na daghan, asin prominenteng nipa. Ini gabos mga bagay na nagseserbing tampok sa saindang pagigin ina, arog kan nagadan an mga babayi bago pa man magkakaoportunidad asin mag - ataman nin bagong mundag nindang aki.

 Hilingon pa 

 La Llorona
 Soldaderas

 Mga toltolan