Clíodhna

[[Ladawan:Eileen_and_the_Fairy_Queen.jpg|thumb| Ilustrasyon ni Clíodhna sa Ballads of Irish Chivalry ni RD Joyce (1872)]]
Sa mitolohiyang Irlandes, '''si Clíodhna''' ( '''Clídna''', '''Clionadh''', '''Clíodna''', '''Clíona''', na pigtransliterar sa '''Cleena''' sa Ingles) sarong Reyna kan mga [[Banshee|Banshees]] kan Tuatha Dé Danann . Si Clíodna kan Carrigcleena iyo an mapuersang banshee na namamahala bilang reyna sa mga ''sióga'' (mga engkanto) kan South Munster, o Desmond . <ref>{{Cite book|url=https://archive.org/details/paganirelandarch00wooduoft/page/132|title=Pagan Ireland: An Archaeological Sketch: A Handbook of Irish Pre-Christian Antiquities|last=Wood-Martin|first=William Gregory|date=1895|publisher=Longmans, Green, and Co.|location=London|pages=132–133|author-link=William Gregory Wood-Martin}}</ref>

Sa nagkapirang mito kan Irlandia, si Clíodhna sarong diosa nin pagkamoot asin kagayunan, asin an patron kan Kondado nin Cork.  Sinasabi na igwa siyang tolong maliwanag an kolor na gamgam na nagkakakan nin mga mansanas hale sa sarong kahoy sa ibang kinaban asin an mahamis na awit nakakapaomay nin helang. <ref name="Matson ''a''">{{Cite book|title=Celtic Mythology A to Z|last=Matson|first=Gienna|date=2004|publisher=Chelsea House|isbn=978-1-60413-413-1|pages=31}}</ref> <ref name="teigue">{{Cite book|title=Silva Gadelica {{!}} Silva gadelica (I.-XXXI.): a collection of tales in Irish with extracts illustrating persons and places|last=O'Grady|first=Standish Hayes|date=1892|publisher=Williams and Norgate|location=London [etc.]|page=xvii, 385-401}}</ref>

Igwa siya kan saiyang palasyo sa tahaw kan sarong tambak nin mga gapo, {{Convert|5|mi}} gikan sa Mallow, na midbid pa man giraray sa pangaran na Carrig-Cleena, asin kadakol na mga alamat manungod saiya an isinaysay sa itaas kan mga paraoma kan Munster <ref name="Monaghan">{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=nd9R6GQBB_0C|title=The Encyclopedia of Celtic Mythology and Folklore|last=Monaghan|first=Patricia|publisher=Facts on File|year=2004|isbn=978-0-8160-4524-2|pages=90–91}}</ref> na pigkokonsiderar siya na saindang paratabang. <ref name="white">{{Cite book|url=https://corkhist.ie/wp-content/uploads/jfiles/gw/Grove-White-Historical-notes-Vol2.pdf|title=Historical and topographical notes, etc., on Buttevant, Doneraile, Mallow, and places in their vicinity.|last=White|first=James Grove|date=1905|publisher=Guy and Company, Limited|volume=2|location=Cork|pages=45–50}}</ref>

== Mga asosyadong pamilya asin mga alamat ==
Sa pankagabsan, naobserbaran na an Clíona orog na asosyado sa mga lumang pamilyang Irlandes kan Munster. <sup class="noprint Inline-Template Template-Fact" style="white-space:nowrap;">&#x5B; ''<nowiki><span title="This claim needs references to reliable sources. (July 2024)">citation needed</span></nowiki>'' &#x5D;</sup> An Clíona haloy nang na-asosyar sa mga kadagaan na nagin teritoryo kan Ui-Fidgheinte ( O'Donovans asin O'Collins ) sa panahon kan saindang impluwensya (mga 373 AD sagkod 977 AD), o kan huri na-asosyar sa kun ano an nagin teritoryo kan Ui-Fidghente ( MacCarthys asin FitzGalds ). 

Si Clíodhna igwa man nin koneksyon sa dinastiyang MacCarthy ni Desmond, na nag-ampon saiya bilang saindang [[Engkantada|babaeng engkanto]], asin sa dinastiyang O'Keeffes asin FitzGerald, na saiyang nagkaigwa nin mga relasyon sa pagkamoot 

An mga natatadang tradisyon ni Clíodhna sa naratibo asin rawitdawit nag-aasosyar saiya sa mga O'Keeffes (Ó Caoimh o Keefer) asin O'Donovans. <sup class="noprint Inline-Template Template-Fact" style="white-space:nowrap;">&#x5B; ''<nowiki><span title="This claim needs references to reliable sources. (July 2024)">citation needed</span></nowiki>'' &#x5D;</sup> An huri, na gikan sa Uí Fidgenti sa North Munster na may sadiring mga tradisyon, kun saen an saindang orihinal na diosa iyo si Mongfind, kan huri nagbalyo sa timog pasiring sa Carbery sa Cuan Dor Harbour, an tradisyonal na istaran ni Clíodhna sa baybayon kan South Munster, asin dangan siya nagtampok sa mga rawitdawit na may koneksyon sa sainda. <sup class="noprint Inline-Template Template-Fact" style="white-space:nowrap;">&#x5B; ''<nowiki><span title="This claim needs references to reliable sources. (July 2024)">citation needed</span></nowiki>'' &#x5D;</sup> An tradisyon nin pagsaysay ni O'Keeffe mas mahiwas, asin si Clíodhna igwa man nin ibang mga asosasyon ki Desmond. 

An rebolusyonaryong Irlandes na si Michael Collins igwa man nin kaaraman manongod ki Clíodhna. An mga istorya pig-istorya manungod saiya sa eskwelahan sa Rosscarbery na saiyang inadalan, asin sinda nagbiyahe sa Domingo pasiring sa gapo ni Clíodhna. <ref name="Coogan">{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=xscRAhBt2JgC&q=michael+collins+cliodhna&pg=PA11|title=Michael Collins: The Man Who Made Ireland|last=Coogan|first=Tim Pat|publisher=Palgrave Macmillan|year=2002|isbn=978-0312295110|pages=11|author-link=Tim Pat Coogan}}</ref> Si Collins gikan sa mga Ó Coileáins kan Uí Chonaill Gabra . <ref name="Coogan 2">{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=xscRAhBt2JgC&q=chonaill&pg=PA11|title=Michael Collins: The Man Who Made Ireland|last=Coogan|first=Tim Pat|publisher=Palgrave Macmillan|year=2002|isbn=978-0312295110|pages=5–6|author-link=Tim Pat Coogan}}</ref> Parehong an Ui Chonaill asin an Ui Donnobhans mga tribo sa laog kan Ui-Fidghente. <sup class="noprint Inline-Template Template-Fact" style="white-space:nowrap;">&#x5B; ''<nowiki><span title="This claim needs references to reliable sources. (July 2024)">kaipuhan an sitasyon</span></nowiki>'' &#x5D;</sup>

=== Alon ni Cleena ===
An alamat na ini nakasurat sa Acallam na Senórach ("Colloquy of the Ancients"), an pinakahalawig na nabuhay na obra kan literaturang Irlandes kan edad media. Durante kan panahon kan Fianna nabuhay si Ciabham kan Curling Hair, aking lalaki kan Hade kan Ulster . Nagdesisyon si Ciabham na maghale sa Irlandia sakay nin currach (baroto) alagad nakasabat nin darakulang puting alon na arog kadakula kan kabukidan. Ilinigtas sia sa dagat nin sarong nakasakay sa maitom na abohon na kabayo na may renda na bulawan. Dangan nakaabot sinda sa Tír Tairngire ("an daga nin panuga"), sarong daga sa ibang kinaban na pinamamahalaan ni Manannan na saindang hade. Si Ciabham pig-aaling-aling sa sarong bangkete sa laog kan syudad ni Manannan. An pangenot na druid na si Gebann igwa nin aking babae na an pangaran Cleena kan Maputi na Buhok. Kan mahiling niya si Caibhan, namoot siya saiya asin uminoyon na maghale kaiba niya sa masunod na aldaw.

Magkaibanan sindang naglayag pasiring sa Teite’s Strand sa Irlandia. Si Ciabhan nagduman sa baybayon tanganing mangayam asin binayaan si Cleena sa baroto. Alagad, linamag sinda kan mga taga Mananan sakay nin mga barko. An saro sainda traydor na nagtugtog nin musika na nagin dahelan kan pagturog ni Cleena. Dangan sarong makosog na alon an nag-abot asin inanod sia.  An lugar kaidto inaapod na Tonn Chlíodhna, "Clíodhna's Wave", <ref>{{Cite book|url=https://archive.org/details/godsandfighting01yeatgoog|title=Gods and Fighting Men: The Story of the Tuatha de Danan and of the Fianna of Ireland|last=Gregory|first=Augusta|publisher=J. Murray|year=1905|isbn=978-0901072375|page=[https://archive.org/details/godsandfighting01yeatgoog/page/n153 121]|quote=cliodna's wave.}}</ref> na harani sa pantalan kan Glandore . <ref>{{Cite book|title=Silva Gadelica {{!}} Silva gadelica (I.-XXXI.): a collection of tales in Irish with extracts illustrating persons and places|last=O'Grady|first=Standish Hayes|date=1892|publisher=Williams and Norgate|location=London [etc.]|page=200-201}}</ref> Kun baga siya malunod o dai nakadepende sa bersyon na pig-iistorya, kaiba an kadakol na iba pang detalye kan istorya. <sup class="noprint Inline-Template Template-Fact" style="white-space:nowrap;">&#x5B; ''<nowiki><span title="This claim needs references to reliable sources. (July 2024)">kaipuhan an sitasyon</span></nowiki>'' &#x5D;</sup>

=== An Paglayag ni Teigue, Aki ni Cian ===
An Libro kan Lismore nagsasabi na si Teigue iyo an aki asin paramana ni Cian, an hade kan West Munster. Durante nin pagsalakay nin sarong kaiwal hale sa harayong lugar, dakol sa saindang banwaan an dinakop asin inoripon. Si Teigue asin an saiyang mga parapakilaban nagpoon tanganing iligtas sinda. Pakatapos na magsagwan sa laog nin siyam na semana, nag-abot sinda sa sarong estrangherong daga na inaapod ''Inis Derglocha'' (isla nin Pulang danaw). Duman nakamidbid ni Teigue an nagkapirang mga luminaries gikan sa mitolohikong nakaagi kan Irlandia. An huring tawong saindang nasabat nagpapamidbid kan saiyang sadiri bilang "Cleena Fairhead, aking babae ni Genann mac Treon kan ''tuatha dé Danann'', namomotan kan aking lalaki ni Eochaid Redweapon na si Ciabhan kan mga curling locks; sa ngonian yaon ako sa islang ini, asin gikan sakuya an 'Cleena's Wave' sa mga linderos kan Munster pigtutukdo". Tinawan nia sinda nin tolong gamgam tanganing giyahan sinda asin magtao nin musika, siring man nin sarong esmeralda na kopa na ginigibong arak an tubig. Nagpapatanid siya na kun si Teigue masuhay sa kopa, magagadan siya sa dai mahahaloy.

Si Teigue asin an saiyang mga parapakilaban naghale sa isla asin pagkatapos na iligtas an saindang mga paryente, sinda nagpuli na mapanggana.  <ref>{{Cite book|url=https://www.gutenberg.org/files/34853/34853-h/34853-h.htm|title=The Fairy-Faith in Celtic Countries|last=Evans Wentz|first=W. Y.|date=1911|publisher=Oxford University Press|location=Oxford, etc.|page=348-351}}</ref>

=== An alamat ni O'Keeffe, an Druid asin an saiyang duwang aking babae ===
Kan kapinonan kan ikawalong siglo, sa Feur-magh-Feine (ngonyan Fermoy ) nag-erok si Draoi Ruadh, an huri sa mga Druida. Tinabangan niya an Hade kan Munster sa paagi nin pag-apod nin sarong dakulang bagyo tanganing pabalikon an saindang mga kaiwal. Bilang balos sa saiyang serbisyo, tinawan kan hade an Druid kan titulong Prinsipe kan Fermoy. An Druid igwa nin duwang may kakayahan asin magagayon na aking babae: an matua inaapod na Cleena na kayang baguhon an mga linalang sa anuman na porma na saiyang gusto asin tinawan nin titulong "an reyna kan mga engkanto". An nguhod na aking babae inaapod na Aoivil ( Aibell ) asin iyo an saiyang dai nasusuhay na kaibaiba.

Si Caiov ( O'Keeffe ) sarong prinsipe na may kakayahan sa isip asin hawak, na nagmana nin kataraid na teritoryo. Siya may ugale na magbisita sa palasyo kan Druid asin gusto niyang makisumaro sa mga isports na parati siyang nanggana. Ini nakaakit kan paghanga kan Druid asin kan saiyang mga aking babae. Parehong namoot an duwang tugang na babae ki O'Keeffe. Si Cleena nagpahayag kan saiyang pagkamoot nin hayag asin an mga urulay nagpoon sa saiyang ama para sa saindang kasal. Si Aoivil patagong namoot asin nagtrabaho tanganing makua an saiyang pagkamoot sa paagi kan saiyang inosenteng mga arte. Si Caiov namoot na gayo ki Aoivil alagad ini marikas na nadiskubre ni Cleena.

Huli sa saiyang pag-imon, inapod ni Cleena an pinakamatua sa saiyang mga nars tanganing sumpaon an saiyang inosenteng tugang na babae. Si Aoivil tinamaan nin helang asin pagkawara kan saiyang kagayunan. Si Cleena nagsagin-sagin na tinatabangan siya sa paagi nin sarong mapuwersang pinaghalo nin pagturog, na iyo an nagin kawsa kan garo baga kagadanan ni Aoivil. Si Aoivil ibinugtak sa sarong lungon asin ipinahiling sa atubangan kan Druida asin kan saiyang agom, na pano nin hararom na kamunduan. Dangan siya ilinubong sa sarong lulubngan sa irarom kan palasyo. Si Cleena asin an nars naglaog sa lolobngan sa paagi nin sarong sekretong entrada asin ibinalyo an dai pa man giraray malay na si Aoivil sa kuweba sa Castlecor ( {{Convert|5|mi}} sa amihanan-sidlakan sa Kanturk ). Kan mabuhay liwat, si Aoivil sinabihan na siya makukulong duman sagkod na malingawan niya si Caiov. Si Cleena, na nahihiling na tibaad imposibleng malingawan si Aoivil, asin sa sarong pag-imon, pigbago niya si Aoivil sa sarong magayon na puting pusa. <ref name="Matson ''b''">{{Cite book|title=Celtic Mythology A to Z|last=Matson|first=Gienna|date=2004|publisher=Chelsea House|isbn=978-1-60413-413-1|pages=2}}</ref> Si Cleena sa mahiwason na paagi binago an kuweba na magin sarong palasyo, tanganing an saiyang tugang na babae mas madaling magtios kan saiyang pagsakit. An kuweba sa Castlecor sinasabing pano nin mga kayamanan na bulawan asin plata, na binabantayan nin sarong puting pusa na nagtutukaw sa sarong trono. Sinabi ni Cleena ki Aoivil na si Caiov nahulog sa laban sa mga Danes alagad si Aoivil nagdanay na namomoot saiya. Sa laog nin sarong semana kada taon sa tahaw kan tig-init, si Aoivil nagbago pabalik sa saiyang tunay na porma. An mga bisita sa kuweba minsan nahihiling an pusa na nag-eerok sa palasyo na napapalibutan nin kayamanan alagad napiritan na magluwas huli sa sarong makusog na doros o dai nahihiling na pwersa.

Kan madangog ni Caiov an saiyang soboot kagadanan, napano siya nin kamunduan. An Druid asin an saiyang agom nadaog nin kamunduan asin dinara sinda sa sarong dai pa napapanahon na lolobngan. Pakalihis kan itinalaan na panahon, si Caiov asin Cleena nagpakasal na may dakulang kaogmahan. Magkaibanan sinda nagkaigwa nin tolong aki asin nabuhay sa kaogmahan. Alagad, an gurang na nars nagkaigwa nin peligrosong helang asin an saiyang konsensya nagpirit saiya na ituga an gabos ki Caiov. Nagduman an prinsipe ki Cleena alagad habo niyang butasan an saiyang tugang na babae. Inako ni Cleena na dai niya naibalik an saiyang tugang na babae sa saiyang tunay na porma huli ta nawara an saiyang mahalagang wand. Ini an nagin dahelan nin dai magkakasundo na pagkabaranga sa pag-ultanan ni Caiov asin Cleena asin pakalihis nin pirang panahon nagretiro siya sa saiyang palasyo nin mga engkanto sa Carrigcleena. Si Caiov parateng nagduduman tanganing maghagad nin tawad asin para sa pagpaluwas ki Aoivil. Si Cleena nagdanay na dai kayang iitaas an enkanto alagad sinasabi na kun an saro maabot na tunay na namomoot ki Aoivil nin orog pa sa saiyang mga kayamanan, an enkanto mahahale. Si Cleena nagbibisita pa man giraray ki Aoivil asin mantang si Aoivil sa halipot na panahon nagbabalik sa saiyang pormang tawo, an mga tugang na babae maogmang magkaibanan. <ref name="franklin">{{Cite journal|date=1897|title=Cliodhna, the queen of the fairies of South Munster|url=https://corkhist.ie/wp-content/uploads/jfiles/1897/b1897-021.pdf|pages=81–93}}</ref> 

=== An alamat ni Ellen O'Brien asin Fiz-Gerald ===
Si Fiz-Gerald sarong hoben na hepe na nakaistar sa pangpang kan Shannon, County Limerick. Siya midbid sa gabos na maisog, mapag-istimar asin matinao, siring man sarong mahusay na paratugtog nin arpa.

Si Ellen O'Brien iyo sana an aking babae gikan sa sarong hepe na an kapangyarihan narumpag sa irarom kan pagsalakay kan mga Saxon. Namomotan siya ni Fitz-Gerald asin hinabon an saiyang puso sa paagi kan saiyang pagtugtog nin arpa.

Si Cleena nagmawot man ki Fiz-Gerald asin nagdesisyon na darahon siya sa saiyang dai nahihiling na hall. Sa sarong aldaw nin kapiyestahan, sarong maitom na panganoron an nagbaba, nagbalot ki Fiz-Gerald asin dinara siya. Sa laog nin pirang bulan, mayo nin nakuang bakas saiya asin sa pankagabsan pigtutubodan na siya nakua nin enkanto. Mayo nang mas naherak pa ki Ellen O'Brien, na naghagad nin tabang sa sarong salamangkero na nakaistar sa Kerry na nakikipag-ulay sa mga linalang hale sa ibang kinaban. Sinabi saiya kan salamangkero na si Fiz-Gerald dinara sa paboritong istaran ni Cleena sa Carrigcleena. Si Ellen nagduman sa lugar na idto asin nakimaherak sa rawitdawit para ki Cleena na butasan an saiyang namomotan. Nag-apelar man siya sa kabootan ni Cleena asin nanuga na magagadan sa pamitisan kan gapo kun siya dai itao. Si Cleena napahiro kan pakimaherak ni Ellen asin pinaluwas si Fitz-Gerald. Naghale sinda asin nagpakasal asin pagkatapos nagkaigwa nin kadakol na maogmang mga aki. <ref name="pennyjournal">{{Cite journal|title=Carrig-Cleena|pages=16|url=https://www.jstor.org/stable/30003395}}</ref>

=== An alamat ni John Fitzjames asin Isabel Butler ===
Kan 1736, an kasal ni John Fitzjames ( Fitzgerald ) asin Isabel Butler ginibo. Mantang madali nang matapos an kasal, nagpopoon na an pagbayle asin pagpiyesta. Dangan, garo tinamaan nin kikilat, si John nahulog na gadan sa pamitisan ni Isabel. An gabos na nag-atender nabigla asin sa pankagabsan pigtutubodan na siya dinara sa espiritu pasiring sa Fairyland.

An mga amigo asin kairiba kan mag-agom nagprobar na makipag-olay sa mga Engkanto tanganing probaran na ibalik siya. Si Caitileen Dubh Keating asin an saiyang aking babae na si Caitileen Oge nagbyahe pasiring sa Carrigcleana tanganing kontakon si Cleena. Tinahoban ninda nin alkitran an saindang mga gubing asin nagliligid sa mga barahibo na laen-laen an kolor. Nahiling ninda si Cleena na magkaatubang asin hinagad an pagbalik ni John alagad marigon na nagsayuma si Cleena, na nagsasabi na itatago niya ini para sa saiyang sadiri. Mantang igwa nin nagkapirang bersyon kan istorya, an rawitdawit ni Robert D. Joyce igwa nin maogmang katapusan na pinaluwas ni Cleena an nobyo  na an pangaran Gerald Fitzgerald, Earl of Desmond . <ref name="MacKillop">{{Cite book|title=A Dictionary of Celtic Mythology|last=MacKillop|first=James|date=1998|publisher=Oxford University Press|isbn=978-0198804840|location=Oxford|pages=39, 80–81, 349}}</ref> Sa sarong bersyon, si Caitileen Oge an nobya. 

=== An Blarney Stone ===
An pinakatradisyonal na istorya kan bantog na Gapong Blarney may labot ki Clíodhna.  Si Cormac Laidir MacCarthy, an kagtogdok kan Blarney Castle, <ref>{{Cite book|url=http://www.libraryireland.com/Pedigrees1/MacCarthyMuskry.php|title=Irish Pedigrees: MacCarthy, Lords of Muskry #119}}</ref> na imbuelto sa sarong kaso, nag-apelar ki Clíodhna para sa saiyang tabang. Sinabihan niya ini na hadokan an enot na gapo na nakua niya kan aga mantang pasiring siya sa korte, asin ginibo niya ini, na an resulta iyo na ipinagdepensa niya an saiyang kaso na may dakulang kahusayan asin nanggana. Kaya an Blarney Stone sinasabing nagtatao nin "kakayahan na mandaya na dai nakakaolang". Dangan isinalak niya ini sa parapet kan kastilyo. <ref>{{Cite book|title=The Legends & Lands of Ireland|last=Marsh|first=Richard|last2=Penn|first2=Elan|last3=McCourt|first3=Frank|publisher=Penn Publishing|pages=107–110}}</ref> Tanganing magin makatanosan, si Clíodhna dai nagkukua nin kredito para sa gabos na blarney kan mga MacCarthy. Si Reyna Elizabeth nagsabi sa pagkadisganar na dai niya kayang gibohon an negosasyon ki Cormac MacCarthy, na an tukawan iyo an Blarney Castle, nin huli ta an gabos niyang sinabi iyo an 'Blarney, ta an saiyang sinasabi dai niya boot sabihon'. <ref>{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=ONKU9gqc8lIC&q=%27Blarney%2C+as+what+he+says+he+does+not+mean+elizabeth&pg=PA263|title=Wisdom Well Said: Anecdotes, Fables, Legends, Myths, Humor, and Wise Sayings that Capture the Human Condition|last=Francis|first=Charles|publisher=Levine Mesa Press|year=2009|isbn=9780982388709|pages=263}}</ref>

=== John O'Donovan ===
An Irlandes na antikwaryo na si John O'Donovan naghingako na si Cleena nagbisita tanganing magmondo sa pagkagadan kan saiyang lolo kan 1798. <ref name="W.B Yeats">{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=OnajqAlyRd0C&q=cleena+O'Donovan+dublin+university&pg=PT129|title=The Collected Works of W.B. Yeats Vol. VI: Prefaces and Introductions|last=Yeats|first=William Butler|publisher=Simon and Schuster|year=2008|isbn=978-1439106235|author-link=W. B. Yeats}}</ref>

== Carrigcleena ==
[[Ladawan:The_Rock_of_Cliodhna.jpg|thumb| An Carrigcleena sarong luwas nin mga gapo harani sa Mallow na sinasabing igwa kan palasyo ni Clíodhna.]]
An Carrigcleena, na an boot sabihon an gapo ni Cleena,  sarong natural na tampok na gapo mga {{Convert|5|mi}} sa habagatan sa Mallow.  Ini haloy nang pigkokonsiderar na sagradong lugar kan mga lokal na paraoma bilang an mayor na palasyo ni Cliodhna.  Ini kompuesto nin mga magaspang na kuta nin mga gapo na nakapalibot sa mga {{Convert|2|acre}} bilog nin berdeng daga.  An nakapalibot na mga gapo naglangkaw nin mga {{Convert|20|feet}} sa itaas kan mga kataraid na natad asin nangyari sa nagkapirang magkasuhay na grupo.  Sa tahaw kan mga gapo igwa nin dakol na lungib na laen-laen an kadakulaan.  An sarong dakulang kwadradong gapo sa timog-sirangan na kanto igwa nin kadikit na pagkakaagid sa sarong dakulaon na pinto.  Sarong linya nin mga gapo an nagbabaranga kan laog na lugar nin haros sa kabanga.  An outcrop sarong limitadong marhay na pangyayari kan mga gapong bulkan kan Devonian . <ref name="geoheritage">{{Cite book|url=https://www.gsi.ie/en-ie/publications/Pages/The-Geological-Heritage-of-County-Cork.aspx|title=The Geological Heritage of County Cork|last=Hennessy|first=Ronan|last2=Meehan|first2=Robert|last3=Gallagher|first3=Vincent|last4=Glanville|first4=Clare|date=}}</ref> An lugar pigladawan na igwa nin "mamundo, mapungaw asin makatatakot na itsura"  asin "pambihira asin romantiko". 

Susog sa osipon, an mga engkanto nagtitiripon kada tulong bulan sa Carrigcleena para sa saindang pag-aling-aling asin tanganing magkondukta kan saindang negosyo.  An mga osipon nagsasabi na an mga engkanto mahihiling "na may liwanag kan nagluluya na bulan sa saindang bayle sa Mayo, asin si Cleena sa saindang payo sa pinakamagayon na gubing". 

Sadit na parte sana kan orihinal na gapo an natatada, an natatada naraot sa paagi nin pagkua nin gapo.  An natatadang gapo maabot sana sa paagi nin sarong halipot na spur na minapoon sa timog na lanob kan quarry. 

Si Cleena igwa daa nin nagkapirang iba pang mga residensya kabali an saro sa Tonn-Cliodhna, "Cleena's Wave" sa Glandore . 

== Mga Ginikanan ==
Isinuherir ni J. O'Beirne Crowe na an Clídna gikan sa diyosang Gaulish na [[Clutonda|si Clutonda]] o Clutondae <ref name="Crowe">{{Cite journal|url=https://books.google.com/books?id=mR8vAAAAMAAJ&q=religious|title=Religious Beliefs of the Pagan Irish|pages=319}}</ref>

== Sa ibang media ==
Si Clíona pigtutukoy bilang sarong dai inaako na parasunod sa rawitdawit ni Edward Walsh, ''an Aki ni O'Donovan'' . Asin, sa sarong oda ni Muldowny O'Morrison na nag-oomaw ki Donel O'Donovan sa saiyang pagtukaw sa pagkahepe kan Clancahill, siya inaapod na "Dragon of Clíodhna". <ref>{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=n7vSAAAAMAAJ&pg=PA1548|title=Annals of the Kingdom of Ireland by the Four Masters|last=O'Donovan|first=John|year=1856|volume=5|pages=1548}}</ref>

Sa komiks na opera ''na The Emerald Isle; o, An mga Kweba kan Carrig-Cleena'', sarong babae na nagsasagin-sagin bilang Clíodhna tanganing dayaon an mga nagsasakop na mga soldados na Ingles.

An banshee queen na si Clíodhna mismo nagtatampok bilang sarong playable godess sa MOBA Smite (video game) bilang paragadan kan Celtic pantheon, na pinaluwas kan Oktubre 2021. <ref>{{cite web|author=TitanDaddy|title=The Queen of the Banshees - 8.10 Update Notes|url=https://www.smitegame.com/news/the-queen-of-the-banshees-8-10-update-notes/|website=Smite Game|publisher=Hirez Studios|access-date=5 October 2021}}</ref>

== Toltolan ==
<references />
{{Tamboan}}
[[Kategorya:Pages with unreviewed translations]]
Sa mitolohiyang Irlandes, si Clíodhna ( Clídna, Clionadh, Clíodna, Clíona, na pigtransliterar sa Cleena sa Ingles) sarong Reyna kan mga Banshees kan Tuatha Dé Danann . Si Clíodna kan Carrigcleena iyo an mapuersang banshee na namamahala bilang reyna sa mga sióga (mga engkanto) kan South Munster, o Desmond . 

Sa nagkapirang mito kan Irlandia, si Clíodhna sarong diosa nin pagkamoot asin kagayunan, asin an patron kan Kondado nin Cork.  Sinasabi na igwa siyang tolong maliwanag an kolor na gamgam na nagkakakan nin mga mansanas hale sa sarong kahoy sa ibang kinaban asin an mahamis na awit nakakapaomay nin helang.  

Igwa siya kan saiyang palasyo sa tahaw kan sarong tambak nin mga gapo,  gikan sa Mallow, na midbid pa man giraray sa pangaran na Carrig-Cleena, asin kadakol na mga alamat manungod saiya an isinaysay sa itaas kan mga paraoma kan Munster  na pigkokonsiderar siya na saindang paratabang. 

 Mga asosyadong pamilya asin mga alamat 
Sa pankagabsan, naobserbaran na an Clíona orog na asosyado sa mga lumang pamilyang Irlandes kan Munster. [ <span title="This claim needs references to reliable sources. (July 2024)">citation needed</span> ] An Clíona haloy nang na-asosyar sa mga kadagaan na nagin teritoryo kan Ui-Fidgheinte ( O'Donovans asin O'Collins ) sa panahon kan saindang impluwensya (mga 373 AD sagkod 977 AD), o kan huri na-asosyar sa kun ano an nagin teritoryo kan Ui-Fidghente ( MacCarthys asin FitzGalds ). 

Si Clíodhna igwa man nin koneksyon sa dinastiyang MacCarthy ni Desmond, na nag-ampon saiya bilang saindang babaeng engkanto, asin sa dinastiyang O'Keeffes asin FitzGerald, na saiyang nagkaigwa nin mga relasyon sa pagkamoot 

An mga natatadang tradisyon ni Clíodhna sa naratibo asin rawitdawit nag-aasosyar saiya sa mga O'Keeffes (Ó Caoimh o Keefer) asin O'Donovans. [ <span title="This claim needs references to reliable sources. (July 2024)">citation needed</span> ] An huri, na gikan sa Uí Fidgenti sa North Munster na may sadiring mga tradisyon, kun saen an saindang orihinal na diosa iyo si Mongfind, kan huri nagbalyo sa timog pasiring sa Carbery sa Cuan Dor Harbour, an tradisyonal na istaran ni Clíodhna sa baybayon kan South Munster, asin dangan siya nagtampok sa mga rawitdawit na may koneksyon sa sainda. [ <span title="This claim needs references to reliable sources. (July 2024)">citation needed</span> ] An tradisyon nin pagsaysay ni O'Keeffe mas mahiwas, asin si Clíodhna igwa man nin ibang mga asosasyon ki Desmond. 

An rebolusyonaryong Irlandes na si Michael Collins igwa man nin kaaraman manongod ki Clíodhna. An mga istorya pig-istorya manungod saiya sa eskwelahan sa Rosscarbery na saiyang inadalan, asin sinda nagbiyahe sa Domingo pasiring sa gapo ni Clíodhna.  Si Collins gikan sa mga Ó Coileáins kan Uí Chonaill Gabra .  Parehong an Ui Chonaill asin an Ui Donnobhans mga tribo sa laog kan Ui-Fidghente. [ <span title="This claim needs references to reliable sources. (July 2024)">kaipuhan an sitasyon</span> ]

 Alon ni Cleena 
An alamat na ini nakasurat sa Acallam na Senórach ("Colloquy of the Ancients"), an pinakahalawig na nabuhay na obra kan literaturang Irlandes kan edad media. Durante kan panahon kan Fianna nabuhay si Ciabham kan Curling Hair, aking lalaki kan Hade kan Ulster . Nagdesisyon si Ciabham na maghale sa Irlandia sakay nin currach (baroto) alagad nakasabat nin darakulang puting alon na arog kadakula kan kabukidan. Ilinigtas sia sa dagat nin sarong nakasakay sa maitom na abohon na kabayo na may renda na bulawan. Dangan nakaabot sinda sa Tír Tairngire ("an daga nin panuga"), sarong daga sa ibang kinaban na pinamamahalaan ni Manannan na saindang hade. Si Ciabham pig-aaling-aling sa sarong bangkete sa laog kan syudad ni Manannan. An pangenot na druid na si Gebann igwa nin aking babae na an pangaran Cleena kan Maputi na Buhok. Kan mahiling niya si Caibhan, namoot siya saiya asin uminoyon na maghale kaiba niya sa masunod na aldaw.

Magkaibanan sindang naglayag pasiring sa Teite’s Strand sa Irlandia. Si Ciabhan nagduman sa baybayon tanganing mangayam asin binayaan si Cleena sa baroto. Alagad, linamag sinda kan mga taga Mananan sakay nin mga barko. An saro sainda traydor na nagtugtog nin musika na nagin dahelan kan pagturog ni Cleena. Dangan sarong makosog na alon an nag-abot asin inanod sia.  An lugar kaidto inaapod na Tonn Chlíodhna, "Clíodhna's Wave",  na harani sa pantalan kan Glandore .  Kun baga siya malunod o dai nakadepende sa bersyon na pig-iistorya, kaiba an kadakol na iba pang detalye kan istorya. [ <span title="This claim needs references to reliable sources. (July 2024)">kaipuhan an sitasyon</span> ]

 An Paglayag ni Teigue, Aki ni Cian 
An Libro kan Lismore nagsasabi na si Teigue iyo an aki asin paramana ni Cian, an hade kan West Munster. Durante nin pagsalakay nin sarong kaiwal hale sa harayong lugar, dakol sa saindang banwaan an dinakop asin inoripon. Si Teigue asin an saiyang mga parapakilaban nagpoon tanganing iligtas sinda. Pakatapos na magsagwan sa laog nin siyam na semana, nag-abot sinda sa sarong estrangherong daga na inaapod Inis Derglocha (isla nin Pulang danaw). Duman nakamidbid ni Teigue an nagkapirang mga luminaries gikan sa mitolohikong nakaagi kan Irlandia. An huring tawong saindang nasabat nagpapamidbid kan saiyang sadiri bilang "Cleena Fairhead, aking babae ni Genann mac Treon kan tuatha dé Danann, namomotan kan aking lalaki ni Eochaid Redweapon na si Ciabhan kan mga curling locks; sa ngonian yaon ako sa islang ini, asin gikan sakuya an 'Cleena's Wave' sa mga linderos kan Munster pigtutukdo". Tinawan nia sinda nin tolong gamgam tanganing giyahan sinda asin magtao nin musika, siring man nin sarong esmeralda na kopa na ginigibong arak an tubig. Nagpapatanid siya na kun si Teigue masuhay sa kopa, magagadan siya sa dai mahahaloy.

Si Teigue asin an saiyang mga parapakilaban naghale sa isla asin pagkatapos na iligtas an saindang mga paryente, sinda nagpuli na mapanggana.  

 An alamat ni O'Keeffe, an Druid asin an saiyang duwang aking babae 
Kan kapinonan kan ikawalong siglo, sa Feur-magh-Feine (ngonyan Fermoy ) nag-erok si Draoi Ruadh, an huri sa mga Druida. Tinabangan niya an Hade kan Munster sa paagi nin pag-apod nin sarong dakulang bagyo tanganing pabalikon an saindang mga kaiwal. Bilang balos sa saiyang serbisyo, tinawan kan hade an Druid kan titulong Prinsipe kan Fermoy. An Druid igwa nin duwang may kakayahan asin magagayon na aking babae: an matua inaapod na Cleena na kayang baguhon an mga linalang sa anuman na porma na saiyang gusto asin tinawan nin titulong "an reyna kan mga engkanto". An nguhod na aking babae inaapod na Aoivil ( Aibell ) asin iyo an saiyang dai nasusuhay na kaibaiba.

Si Caiov ( O'Keeffe ) sarong prinsipe na may kakayahan sa isip asin hawak, na nagmana nin kataraid na teritoryo. Siya may ugale na magbisita sa palasyo kan Druid asin gusto niyang makisumaro sa mga isports na parati siyang nanggana. Ini nakaakit kan paghanga kan Druid asin kan saiyang mga aking babae. Parehong namoot an duwang tugang na babae ki O'Keeffe. Si Cleena nagpahayag kan saiyang pagkamoot nin hayag asin an mga urulay nagpoon sa saiyang ama para sa saindang kasal. Si Aoivil patagong namoot asin nagtrabaho tanganing makua an saiyang pagkamoot sa paagi kan saiyang inosenteng mga arte. Si Caiov namoot na gayo ki Aoivil alagad ini marikas na nadiskubre ni Cleena.

Huli sa saiyang pag-imon, inapod ni Cleena an pinakamatua sa saiyang mga nars tanganing sumpaon an saiyang inosenteng tugang na babae. Si Aoivil tinamaan nin helang asin pagkawara kan saiyang kagayunan. Si Cleena nagsagin-sagin na tinatabangan siya sa paagi nin sarong mapuwersang pinaghalo nin pagturog, na iyo an nagin kawsa kan garo baga kagadanan ni Aoivil. Si Aoivil ibinugtak sa sarong lungon asin ipinahiling sa atubangan kan Druida asin kan saiyang agom, na pano nin hararom na kamunduan. Dangan siya ilinubong sa sarong lulubngan sa irarom kan palasyo. Si Cleena asin an nars naglaog sa lolobngan sa paagi nin sarong sekretong entrada asin ibinalyo an dai pa man giraray malay na si Aoivil sa kuweba sa Castlecor (  sa amihanan-sidlakan sa Kanturk ). Kan mabuhay liwat, si Aoivil sinabihan na siya makukulong duman sagkod na malingawan niya si Caiov. Si Cleena, na nahihiling na tibaad imposibleng malingawan si Aoivil, asin sa sarong pag-imon, pigbago niya si Aoivil sa sarong magayon na puting pusa.  Si Cleena sa mahiwason na paagi binago an kuweba na magin sarong palasyo, tanganing an saiyang tugang na babae mas madaling magtios kan saiyang pagsakit. An kuweba sa Castlecor sinasabing pano nin mga kayamanan na bulawan asin plata, na binabantayan nin sarong puting pusa na nagtutukaw sa sarong trono. Sinabi ni Cleena ki Aoivil na si Caiov nahulog sa laban sa mga Danes alagad si Aoivil nagdanay na namomoot saiya. Sa laog nin sarong semana kada taon sa tahaw kan tig-init, si Aoivil nagbago pabalik sa saiyang tunay na porma. An mga bisita sa kuweba minsan nahihiling an pusa na nag-eerok sa palasyo na napapalibutan nin kayamanan alagad napiritan na magluwas huli sa sarong makusog na doros o dai nahihiling na pwersa.

Kan madangog ni Caiov an saiyang soboot kagadanan, napano siya nin kamunduan. An Druid asin an saiyang agom nadaog nin kamunduan asin dinara sinda sa sarong dai pa napapanahon na lolobngan. Pakalihis kan itinalaan na panahon, si Caiov asin Cleena nagpakasal na may dakulang kaogmahan. Magkaibanan sinda nagkaigwa nin tolong aki asin nabuhay sa kaogmahan. Alagad, an gurang na nars nagkaigwa nin peligrosong helang asin an saiyang konsensya nagpirit saiya na ituga an gabos ki Caiov. Nagduman an prinsipe ki Cleena alagad habo niyang butasan an saiyang tugang na babae. Inako ni Cleena na dai niya naibalik an saiyang tugang na babae sa saiyang tunay na porma huli ta nawara an saiyang mahalagang wand. Ini an nagin dahelan nin dai magkakasundo na pagkabaranga sa pag-ultanan ni Caiov asin Cleena asin pakalihis nin pirang panahon nagretiro siya sa saiyang palasyo nin mga engkanto sa Carrigcleena. Si Caiov parateng nagduduman tanganing maghagad nin tawad asin para sa pagpaluwas ki Aoivil. Si Cleena nagdanay na dai kayang iitaas an enkanto alagad sinasabi na kun an saro maabot na tunay na namomoot ki Aoivil nin orog pa sa saiyang mga kayamanan, an enkanto mahahale. Si Cleena nagbibisita pa man giraray ki Aoivil asin mantang si Aoivil sa halipot na panahon nagbabalik sa saiyang pormang tawo, an mga tugang na babae maogmang magkaibanan.  

 An alamat ni Ellen O'Brien asin Fiz-Gerald 
Si Fiz-Gerald sarong hoben na hepe na nakaistar sa pangpang kan Shannon, County Limerick. Siya midbid sa gabos na maisog, mapag-istimar asin matinao, siring man sarong mahusay na paratugtog nin arpa.

Si Ellen O'Brien iyo sana an aking babae gikan sa sarong hepe na an kapangyarihan narumpag sa irarom kan pagsalakay kan mga Saxon. Namomotan siya ni Fitz-Gerald asin hinabon an saiyang puso sa paagi kan saiyang pagtugtog nin arpa.

Si Cleena nagmawot man ki Fiz-Gerald asin nagdesisyon na darahon siya sa saiyang dai nahihiling na hall. Sa sarong aldaw nin kapiyestahan, sarong maitom na panganoron an nagbaba, nagbalot ki Fiz-Gerald asin dinara siya. Sa laog nin pirang bulan, mayo nin nakuang bakas saiya asin sa pankagabsan pigtutubodan na siya nakua nin enkanto. Mayo nang mas naherak pa ki Ellen O'Brien, na naghagad nin tabang sa sarong salamangkero na nakaistar sa Kerry na nakikipag-ulay sa mga linalang hale sa ibang kinaban. Sinabi saiya kan salamangkero na si Fiz-Gerald dinara sa paboritong istaran ni Cleena sa Carrigcleena. Si Ellen nagduman sa lugar na idto asin nakimaherak sa rawitdawit para ki Cleena na butasan an saiyang namomotan. Nag-apelar man siya sa kabootan ni Cleena asin nanuga na magagadan sa pamitisan kan gapo kun siya dai itao. Si Cleena napahiro kan pakimaherak ni Ellen asin pinaluwas si Fitz-Gerald. Naghale sinda asin nagpakasal asin pagkatapos nagkaigwa nin kadakol na maogmang mga aki. 

 An alamat ni John Fitzjames asin Isabel Butler 
Kan 1736, an kasal ni John Fitzjames ( Fitzgerald ) asin Isabel Butler ginibo. Mantang madali nang matapos an kasal, nagpopoon na an pagbayle asin pagpiyesta. Dangan, garo tinamaan nin kikilat, si John nahulog na gadan sa pamitisan ni Isabel. An gabos na nag-atender nabigla asin sa pankagabsan pigtutubodan na siya dinara sa espiritu pasiring sa Fairyland.

An mga amigo asin kairiba kan mag-agom nagprobar na makipag-olay sa mga Engkanto tanganing probaran na ibalik siya. Si Caitileen Dubh Keating asin an saiyang aking babae na si Caitileen Oge nagbyahe pasiring sa Carrigcleana tanganing kontakon si Cleena. Tinahoban ninda nin alkitran an saindang mga gubing asin nagliligid sa mga barahibo na laen-laen an kolor. Nahiling ninda si Cleena na magkaatubang asin hinagad an pagbalik ni John alagad marigon na nagsayuma si Cleena, na nagsasabi na itatago niya ini para sa saiyang sadiri. Mantang igwa nin nagkapirang bersyon kan istorya, an rawitdawit ni Robert D. Joyce igwa nin maogmang katapusan na pinaluwas ni Cleena an nobyo  na an pangaran Gerald Fitzgerald, Earl of Desmond .  Sa sarong bersyon, si Caitileen Oge an nobya. 

 An Blarney Stone 
An pinakatradisyonal na istorya kan bantog na Gapong Blarney may labot ki Clíodhna.  Si Cormac Laidir MacCarthy, an kagtogdok kan Blarney Castle,  na imbuelto sa sarong kaso, nag-apelar ki Clíodhna para sa saiyang tabang. Sinabihan niya ini na hadokan an enot na gapo na nakua niya kan aga mantang pasiring siya sa korte, asin ginibo niya ini, na an resulta iyo na ipinagdepensa niya an saiyang kaso na may dakulang kahusayan asin nanggana. Kaya an Blarney Stone sinasabing nagtatao nin "kakayahan na mandaya na dai nakakaolang". Dangan isinalak niya ini sa parapet kan kastilyo.  Tanganing magin makatanosan, si Clíodhna dai nagkukua nin kredito para sa gabos na blarney kan mga MacCarthy. Si Reyna Elizabeth nagsabi sa pagkadisganar na dai niya kayang gibohon an negosasyon ki Cormac MacCarthy, na an tukawan iyo an Blarney Castle, nin huli ta an gabos niyang sinabi iyo an 'Blarney, ta an saiyang sinasabi dai niya boot sabihon'. 

 John O'Donovan 
An Irlandes na antikwaryo na si John O'Donovan naghingako na si Cleena nagbisita tanganing magmondo sa pagkagadan kan saiyang lolo kan 1798. 

 Carrigcleena 
thumb| An Carrigcleena sarong luwas nin mga gapo harani sa Mallow na sinasabing igwa kan palasyo ni Clíodhna.
An Carrigcleena, na an boot sabihon an gapo ni Cleena,  sarong natural na tampok na gapo mga  sa habagatan sa Mallow.  Ini haloy nang pigkokonsiderar na sagradong lugar kan mga lokal na paraoma bilang an mayor na palasyo ni Cliodhna.  Ini kompuesto nin mga magaspang na kuta nin mga gapo na nakapalibot sa mga  bilog nin berdeng daga.  An nakapalibot na mga gapo naglangkaw nin mga  sa itaas kan mga kataraid na natad asin nangyari sa nagkapirang magkasuhay na grupo.  Sa tahaw kan mga gapo igwa nin dakol na lungib na laen-laen an kadakulaan.  An sarong dakulang kwadradong gapo sa timog-sirangan na kanto igwa nin kadikit na pagkakaagid sa sarong dakulaon na pinto.  Sarong linya nin mga gapo an nagbabaranga kan laog na lugar nin haros sa kabanga.  An outcrop sarong limitadong marhay na pangyayari kan mga gapong bulkan kan Devonian .  An lugar pigladawan na igwa nin "mamundo, mapungaw asin makatatakot na itsura"  asin "pambihira asin romantiko". 

Susog sa osipon, an mga engkanto nagtitiripon kada tulong bulan sa Carrigcleena para sa saindang pag-aling-aling asin tanganing magkondukta kan saindang negosyo.  An mga osipon nagsasabi na an mga engkanto mahihiling "na may liwanag kan nagluluya na bulan sa saindang bayle sa Mayo, asin si Cleena sa saindang payo sa pinakamagayon na gubing". 

Sadit na parte sana kan orihinal na gapo an natatada, an natatada naraot sa paagi nin pagkua nin gapo.  An natatadang gapo maabot sana sa paagi nin sarong halipot na spur na minapoon sa timog na lanob kan quarry. 

Si Cleena igwa daa nin nagkapirang iba pang mga residensya kabali an saro sa Tonn-Cliodhna, "Cleena's Wave" sa Glandore . 

 Mga Ginikanan 
Isinuherir ni J. O'Beirne Crowe na an Clídna gikan sa diyosang Gaulish na si Clutonda o Clutondae 

 Sa ibang media 
Si Clíona pigtutukoy bilang sarong dai inaako na parasunod sa rawitdawit ni Edward Walsh, an Aki ni O'Donovan . Asin, sa sarong oda ni Muldowny O'Morrison na nag-oomaw ki Donel O'Donovan sa saiyang pagtukaw sa pagkahepe kan Clancahill, siya inaapod na "Dragon of Clíodhna". 

Sa komiks na opera na The Emerald Isle; o, An mga Kweba kan Carrig-Cleena, sarong babae na nagsasagin-sagin bilang Clíodhna tanganing dayaon an mga nagsasakop na mga soldados na Ingles.

An banshee queen na si Clíodhna mismo nagtatampok bilang sarong playable godess sa MOBA Smite (video game) bilang paragadan kan Celtic pantheon, na pinaluwas kan Oktubre 2021. 

 Toltolan 

Kategorya:Pages with unreviewed translations