Lukot
[[File:Irapuã - REFON.jpg|right|thumb|250x250px|An lukot]]

An '''lukót'''<ref> lukot. [[Jerry Adrados|Adrados, Jerry Escoto]]. Daratangan Na Olay. Common Language of the Bikolnon. Other Option Promotions. Tabaco City. 2012. p. 229. ISBN 978-971-95468-0-1 Kinua 27-6-16</ref> ([[Ingles]]: ''stingless bee'', ''stingless honey bee'', o ''meliponines'') iyo an apod sa magkapirang mga alimbubuyog (500 na species) na napipisan sa tribung '''Meliponini'''. Yaon sinda sa pamilyang ''Apidae'' asin mga haraning kapipinsanon kan mga inaapod sa Ingles na ''common honey bees, carpenter bees, orchid bees'', asin ''bumblebees''. 

An mga ini igwang mga sugod alagad haralipot asin dai magamit sa pagtudok sa mga hinuhuna nindang mga disturbo sa kolonya ninda. Alagad, bako sanang mga lukot an mayong panugod ta an gabos na lalaking alimbubuyog asin dakul na mga babae kaini sa ibang mga pamilya arog kan sa 'Andrenidae' dai man makapanudok.<ref name="Bee Philippines">[http://beephilippines.info/stingless-bees Pollination by Honeybees in the Philippines] Kinua 26-6-16</ref><ref>[http://green.blogs.nytimes.com/2012/02/17/a-different-kind-of-beekeeping-takes-flight/?_r=1 A Different Kind of Beekeeping Takes Flight] Kinua 26-6-16</ref>

Sa [[Filipinas]] inaapod man ining ''kiwot'' asin sa [[Malaysia]], ''kelulut''.<ref name="Bee Philippines"/><ref>[http://www.theborneopost.com/2014/08/31/stingless-bee-honey-the-mother-medicine Stingless bee honey – the Mother Medicine] Kinua 26-6-16</ref>
 
==Mga binabanwang lugar==

An mga lukot makukua sa mga tropikal asin subtropikal na rona kan kinaban, arog kan [[Australya]], [[Aprika]], [[Sur-subangan na Asya]], asin sa Amerikang tropikal. Kadakulan kan mga yaon sa Sentral asin sa Habagatan Amerika mga lukot alagad diit mansana kaini an talagang nagtataong tangguli na bagay atamanon sa komersyal na lebel. An mga ini warak man sa Aprika, kaiba an Madagascar asin inaataman man ta orog na an tangguli kan lukot (meliponine) medisinang gayo sa dakul na mga komunidad sa Aprika asin sa Habagatan Amerika. Igdi sa Filipinas, dakul naman mga iba-ibang klaseng lukot (Tag. kiwot) an inaataman bilang hanapbuhay.<ref name="Bee Philippines"/><ref>[http://www.aussiebee.com.au/honeyproduction.html Honey Production with Stingless Native Bees] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160624035820/http://www.aussiebee.com.au/honeyproduction.html |date=2016-06-24 }} Kinua 26-6-16</ref><ref>[https://animalcorner.co.uk/animals/stingless-bees/ Stingless Bees] Kinua 26-6-16</ref>

== Mga gawi-gawi==
Palikbhasa tood sa mainit na temperatura (tropikal) an lukot aktibo asin makisi-kisi bilog na taon dawa totoo sa malipot-lipot na lugar sinda medyo naontok asin nakalma. Bakong arog kan ibang alimbubuyog, sinda dai nansusugod kundi nangangagat sana kun an sainda salag dinidisturbo. May ibang genus kaini totoo, arog kan sa Oxygtrigona igwang kinukupsit na liwoy na napaludog-ludog sa kublit kan tawo. Dawa ngani dai sinda makapanugod, palibhasa roborobo sinda, haros haklopan ninda an kagdisturbo asin magsuksok sa buhok, dungo o sa talinga kan inaatake ninda asin magkaramang nin katakot-takot sa kublit.<ref>[http://www.apidologie.org/articles/apido/abs/2006/02/m6034sp/m6034sp.html Stingless bee nesting biology] Kinua 26-6-16</ref>

==Polinisasyon asin produksyon==

An lukot sinasabing medyo maluya sa produksyon nin tangguli kumpara sa pangkomersyal na alimbubuyog na  Apis mellifera alagad ini mahusay sa pagpolinisar orog na kan darakulang mga nagbubungang kahoy arog kan pili, niyog, rambutan, lukban, macadamia, mangga, abukado, litsiyas, sitrus,   asin iba pang naglalanyog na mga kahoy. Ini nakua man na marayrahay sa pagpolinisar kan watermelon, sili, kamatis, strawberry asin iba pa. Totoo, dai man ninda pinapalihis maghigop nin tagok (nektar) sa mga burak kan mga harababang mga tinanom. An tangguli kaini mas lasaw-lasaw asin mas madaling magraot sa lawig nin panahon. Saro pa, bakong arog kan pangkomersyal na ligwan o honeybee na naprodusir nin 50-75k tangguli sa sarong taon, an sarong salag nin lukot mga 1 kilo o suru-sobra sana sa taon an makukua. Sa mga lukot, saro sa mga may promesang maray na atamanon iyo an 'Trigona biroi'. An lukot garo sana haros kasadit kan langaw asin pwedeng magsukol sana nin 1.5 mm. an pakalaba.<ref>http://beephilippines.info/stingless-bees/ Kinua 26-6-16</ref><ref>https://animalcorner.co.uk/animals/stingless-bees/ Kinua 26-6-16</ref>

== Kataytayan nin mga ladawan ==
<gallery>
Stingless_Bees_from_Bicol,_Philippines.jpg|thumb|Lukot gikan sa ATI Bikol compound
Stingless Bee Hive Structure.jpg|thumb|Istruktura kan harong kan Lukot o Kalulot
Meliponula ferruginea.jpg|right|thumb|Lukot
Honey bees with propolis and wax.jpg|thumb|An propolis asin wax kan lukot
Stingless Bees.jpg|thumb|Kolonya kan Lukot
House_Structure_of_Stingless_Bees.jpg|thumb|Harong kan mga lukot
Putka_Stingless_Himalayan_bees.jpg|thumb|Himalayan Stingless Bees
File:Stingless Bees (Meliponini) at the entrance of the hive ... - Flickr - berniedup.jpg|Agihan kan lukot
File:Honey bees with propolis and wax.jpg|Mga Lukot
File:Honey bees in the hive, usually farmers used coconut shell as a hive.jpg|Lukot na nakaistar sa suro
File:Honey bees (Apis mellifera).jpg|Lukot o Honey bees (Apis mellifera)
</gallery>

==Mga panluwas na takod==
* [http://www.theborneopost.com/2014/08/31/stingless-bee-honey-the-mother-medicine/ Pag'ataman lukot sa Malysia]
* [http://luckypeach.com/the-stingless-bees-of-the-yucatan-mayan-beekeeping/ Istorya manongod sa atamanan lukot sa Yucatan] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160516123631/http://luckypeach.com/the-stingless-bees-of-the-yucatan-mayan-beekeeping/ |date=2016-05-16 }}
* [http://www.mnn.com/earth-matters/animals/stories/stingless-bees-waiting-for-their-moment-in-the-sun Stingless bees: Waiting for their moment in the sun]

== Toltolan ==
{{reflist}}
{{poon}}

[[Kategorya:Mga iba-ibang klaseng alimbubuyog]]
An lukót lukot. Adrados, Jerry Escoto. Daratangan Na Olay. Common Language of the Bikolnon. Other Option Promotions. Tabaco City. 2012. p. 229. ISBN 978-971-95468-0-1 Kinua 27-6-16 (Ingles: stingless bee, stingless honey bee, o meliponines) iyo an apod sa magkapirang mga alimbubuyog (500 na species) na napipisan sa tribung Meliponini. Yaon sinda sa pamilyang Apidae asin mga haraning kapipinsanon kan mga inaapod sa Ingles na common honey bees, carpenter bees, orchid bees, asin bumblebees. 

An mga ini igwang mga sugod alagad haralipot asin dai magamit sa pagtudok sa mga hinuhuna nindang mga disturbo sa kolonya ninda. Alagad, bako sanang mga lukot an mayong panugod ta an gabos na lalaking alimbubuyog asin dakul na mga babae kaini sa ibang mga pamilya arog kan sa 'Andrenidae' dai man makapanudok.Pollination by Honeybees in the Philippines Kinua 26-6-16A Different Kind of Beekeeping Takes Flight Kinua 26-6-16

Sa Filipinas inaapod man ining kiwot asin sa Malaysia, kelulut.Stingless bee honey – the Mother Medicine Kinua 26-6-16
 
Mga binabanwang lugar

An mga lukot makukua sa mga tropikal asin subtropikal na rona kan kinaban, arog kan Australya, Aprika, Sur-subangan na Asya, asin sa Amerikang tropikal. Kadakulan kan mga yaon sa Sentral asin sa Habagatan Amerika mga lukot alagad diit mansana kaini an talagang nagtataong tangguli na bagay atamanon sa komersyal na lebel. An mga ini warak man sa Aprika, kaiba an Madagascar asin inaataman man ta orog na an tangguli kan lukot (meliponine) medisinang gayo sa dakul na mga komunidad sa Aprika asin sa Habagatan Amerika. Igdi sa Filipinas, dakul naman mga iba-ibang klaseng lukot (Tag. kiwot) an inaataman bilang hanapbuhay.Honey Production with Stingless Native Bees  Kinua 26-6-16Stingless Bees Kinua 26-6-16

 Mga gawi-gawi
Palikbhasa tood sa mainit na temperatura (tropikal) an lukot aktibo asin makisi-kisi bilog na taon dawa totoo sa malipot-lipot na lugar sinda medyo naontok asin nakalma. Bakong arog kan ibang alimbubuyog, sinda dai nansusugod kundi nangangagat sana kun an sainda salag dinidisturbo. May ibang genus kaini totoo, arog kan sa Oxygtrigona igwang kinukupsit na liwoy na napaludog-ludog sa kublit kan tawo. Dawa ngani dai sinda makapanugod, palibhasa roborobo sinda, haros haklopan ninda an kagdisturbo asin magsuksok sa buhok, dungo o sa talinga kan inaatake ninda asin magkaramang nin katakot-takot sa kublit.Stingless bee nesting biology Kinua 26-6-16

Polinisasyon asin produksyon

An lukot sinasabing medyo maluya sa produksyon nin tangguli kumpara sa pangkomersyal na alimbubuyog na  Apis mellifera alagad ini mahusay sa pagpolinisar orog na kan darakulang mga nagbubungang kahoy arog kan pili, niyog, rambutan, lukban, macadamia, mangga, abukado, litsiyas, sitrus,   asin iba pang naglalanyog na mga kahoy. Ini nakua man na marayrahay sa pagpolinisar kan watermelon, sili, kamatis, strawberry asin iba pa. Totoo, dai man ninda pinapalihis maghigop nin tagok (nektar) sa mga burak kan mga harababang mga tinanom. An tangguli kaini mas lasaw-lasaw asin mas madaling magraot sa lawig nin panahon. Saro pa, bakong arog kan pangkomersyal na ligwan o honeybee na naprodusir nin 50-75k tangguli sa sarong taon, an sarong salag nin lukot mga 1 kilo o suru-sobra sana sa taon an makukua. Sa mga lukot, saro sa mga may promesang maray na atamanon iyo an 'Trigona biroi'. An lukot garo sana haros kasadit kan langaw asin pwedeng magsukol sana nin 1.5 mm. an pakalaba.http://beephilippines.info/stingless-bees/ Kinua 26-6-16https://animalcorner.co.uk/animals/stingless-bees/ Kinua 26-6-16

 Kataytayan nin mga ladawan 

Mga panluwas na takod
 Pag'ataman lukot sa Malysia
 Istorya manongod sa atamanan lukot sa Yucatan 
 Stingless bees: Waiting for their moment in the sun

 Toltolan 

Kategorya:Mga iba-ibang klaseng alimbubuyog