Bulawan na Tara
{{Infobox artifact
|name             = Bulawan na Tara
|image            = File:Filippine, provincia di agusan, immagine hindu, statuetta in oro massiccio, xiii secolo.jpg
|image_caption    = An Bulawan na Tara, 2016
|material         = bulawan, kobre asin pirak 
|height           = {{convert|178|mm|in|abbr=on}}
|weight           = {{convert|1.79|kg|lb|abbr=on}}
|created          = ika-9 sundo ika-10ng Siglo, AD
|discovered_date  = 1917 
|discovered_place = [[Esperanza, Agusan del Sur|Esperanza]], [[Agusan del Sur]], [[Mindanao]], [[Filipinas]]
|location         = [[Field Museum of Natural History]]
|culture          = dai pigkaka-uyonan
}}

An '''Bulawan na Tara''' o  '''Estatwang Agusan''' hinuhuna' na sarong imahe na Buddhist asin ini estatwang bulawan, 21-karat, nadukayan kan 1917 sa pampang kan Salog Wawa River haraning [[Esperanza, Agusan del Sur|Esperanza]], [[Agusan del Sur]], [[Mindanao]] sa [[Filipinas]],<ref>{{Cite journal |last=Francisco |first=Juan R. |date=1963 |title=A Note on the Golden Image of Agusan |journal=Philippine Studies |volume=11 |issue=3 |pages=390–400 |issn=0031-7837 |jstor=42719871 |quote=It was found in 1917 on the left bank of the Wawa River near Esperanza, Agusan, eastern Mindanao, following a storm and flood}}</ref> na pigtatantya na may kagurangan nang 9 o 10  siglo. Mga 178 mm (7 pul) sa langkaw, mga 1.79 kilogramo (3.94 libra) an timbang, an pigurin sa hitsura sarong babaeng Hindu o Buddhist na diyos-diyosan, nakalamika' asin may putong na koronang labilabing sinamnohan, asin may mga ornamentong sulot sa iba-ibang kabtang kan hawak. An imahen yaon namumugtak ngonyan sa [[Field Museum of Natural History]] sa [[Chicago]].<ref>{{cite web |title=109928 Agusan gold figure {{!}} Philippines {{!}} The Field Museum |url=https://philippines.fieldmuseum.org/heritage/multimedia/97268 |website=philippines.fieldmuseum.org |archiveurl=https://web.archive.org/web/20190530133900/https://philippines.fieldmuseum.org/heritage/multimedia/97268 |archivedate=30 May 2019}}</ref><ref>{{Cite web |title=Archive copy |url=https://www.worldhindunews.com/manobo-womans-kin-want-golden-tara-returned/ |access-date=2021-07-14 |archive-date=2021-07-17 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210717084748/https://www.worldhindunews.com/manobo-womans-kin-want-golden-tara-returned/ |dead-url=yes }}</ref>

== Nakadukay==

Sarong [[Manobo]] nagngangaran Belay Campos an nakadukay kan estatuwa sa may Salog Agusan sa banwaan nin Esperanza, Agusan del Sur, Filipinas. Ini nasasaray na sa Field Museum of Natural History sa Chicago,  Estados Unidos asin  igwang mga hiro' sa parte kan gobyerno nin Filipinas na huroton an Estados Unidos na ibalik an estatuwa sa Filipinas komo ini sarong pamanang banwa. <ref>{{Cite web |title=Archive copy |url=https://www.worldhindunews.com/manobo-womans-kin-want-golden-tara-returned/ |access-date=2021-07-14 |archive-date=2021-07-17 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210717084748/https://www.worldhindunews.com/manobo-womans-kin-want-golden-tara-returned/ |dead-url=yes }}</ref> 

==Identidad==

[[File:MET DT5213.jpg|left|thumb|200px|Mga Nganjuk na imahen]]

Si [[H. Otley Beyer]] nagtutubod na an imahen iyo kan sarong Hindu [[Shaivism|Sivaite]] [[Devi|goddess]], alagad an mga importanteng detalye sa kamot na may hararom na kahulogan dai toltol na nakopya kan si mga lokal na kagmukna kan  nasabing imahen. Ini daa nagtataong riraw na an [[Hinduismo]] yaon na sa Filipinas dai pa naabot igdi si [[Ferdinand Magellan|Magellan]]. Alagad, ini man indikasyon na mayong bilog na pagkasabot an mga soanoy na Filipino kan Hinduismong pagtubod na ginuno sa Imperyo [[Majapahit]]. Kaidtong gugurang na panahon an mga tinubo' dai tunay na nagin mga taga-pratkis kaini asin nasalo sana an mga nagsaromsom na mga tradisyon na elemento sa Hinduismo manta nati'mos ninda an mga sadiring pagtubod nin pag'aanito. Ining bulawan na tara garo pigmodelo o kinopya an [[Nganjuk Regency|Nganjuk]] na mga bronseng mga estatuwa kan kaamayan kan peryodong Majapahit.<ref>{{Cite web|url=https://digitalcollections.universiteitleiden.nl/view/item/7096|title=[Bronze statues from Nganjuk] OD-3577 {{!}} Digital Collections|website=digitalcollections.universiteitleiden.nl|access-date=2020-03-15|archive-date=2020-08-03|archive-url=https://web.archive.org/web/20200803202549/https://digitalcollections.universiteitleiden.nl/view/item/7096|url-status=live}}</ref>

Alagad, si [[Juan R. Francisco]] dai kumbinsido kan argumento ni Beyer asin an saiyang opinion iyo na an Tara na imahen sarong diyos-diyosan kabali sa panteon nin Buddhismo, grupong Mahayana. Ini daa may relasyon sa konseptong babaeng Boddhisattva, asin katumbas sa diyos-diyosan na Hindu I(Sakti), komo sarong Tara (agom kan Buddhist na dyos), sarong pagtubod na napapalaen sa pagtalubo kan Budhismo sa Habagatan-Solnopan nin 
Asya. <ref>[https://www.jstor.org/stable/42719871]. Juan R. Francisco. A Note on the Golden Image of Agusan.
</ref> 

==Mga panluwas na takod==
* [https://sites.google.com/site/museumsofthephilippines/gallery/golden-tara] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220116181305/https://sites.google.com/site/museumsofthephilippines/gallery/golden-tara |date=2022-01-16 }} Museums of the Philippines
* [https://opinion.inquirer.net/122195/the-gold-tara-of-agusan] Opinion.Inquirer.net
* [https://www.congress.gov.ph/legisdocs/basic_18/HB03292.pdf] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210628231940/https://www.congress.gov.ph/legisdocs/basic_18/HB03292.pdf |date=2021-06-28 }} Home of Golden Tara.

== Toltolan ==
{{reflist}}
{{Poon}}
[[Kategorya: Mga arkelohikong pagkadukay kan taon 1917]]
[[Kategorya:Mga iskulturang Buddhist]]
An Bulawan na Tara o  Estatwang Agusan hinuhuna' na sarong imahe na Buddhist asin ini estatwang bulawan, 21-karat, nadukayan kan 1917 sa pampang kan Salog Wawa River haraning Esperanza, Agusan del Sur, Mindanao sa Filipinas, na pigtatantya na may kagurangan nang 9 o 10  siglo. Mga 178 mm (7 pul) sa langkaw, mga 1.79 kilogramo (3.94 libra) an timbang, an pigurin sa hitsura sarong babaeng Hindu o Buddhist na diyos-diyosan, nakalamika' asin may putong na koronang labilabing sinamnohan, asin may mga ornamentong sulot sa iba-ibang kabtang kan hawak. An imahen yaon namumugtak ngonyan sa Field Museum of Natural History sa Chicago.

 Nakadukay

Sarong Manobo nagngangaran Belay Campos an nakadukay kan estatuwa sa may Salog Agusan sa banwaan nin Esperanza, Agusan del Sur, Filipinas. Ini nasasaray na sa Field Museum of Natural History sa Chicago,  Estados Unidos asin  igwang mga hiro' sa parte kan gobyerno nin Filipinas na huroton an Estados Unidos na ibalik an estatuwa sa Filipinas komo ini sarong pamanang banwa.  

Identidad

left|thumb|200px|Mga Nganjuk na imahen

Si H. Otley Beyer nagtutubod na an imahen iyo kan sarong Hindu Sivaite goddess, alagad an mga importanteng detalye sa kamot na may hararom na kahulogan dai toltol na nakopya kan si mga lokal na kagmukna kan  nasabing imahen. Ini daa nagtataong riraw na an Hinduismo yaon na sa Filipinas dai pa naabot igdi si Magellan. Alagad, ini man indikasyon na mayong bilog na pagkasabot an mga soanoy na Filipino kan Hinduismong pagtubod na ginuno sa Imperyo Majapahit. Kaidtong gugurang na panahon an mga tinubo' dai tunay na nagin mga taga-pratkis kaini asin nasalo sana an mga nagsaromsom na mga tradisyon na elemento sa Hinduismo manta nati'mos ninda an mga sadiring pagtubod nin pag'aanito. Ining bulawan na tara garo pigmodelo o kinopya an Nganjuk na mga bronseng mga estatuwa kan kaamayan kan peryodong Majapahit.

Alagad, si Juan R. Francisco dai kumbinsido kan argumento ni Beyer asin an saiyang opinion iyo na an Tara na imahen sarong diyos-diyosan kabali sa panteon nin Buddhismo, grupong Mahayana. Ini daa may relasyon sa konseptong babaeng Boddhisattva, asin katumbas sa diyos-diyosan na Hindu I(Sakti), komo sarong Tara (agom kan Buddhist na dyos), sarong pagtubod na napapalaen sa pagtalubo kan Budhismo sa Habagatan-Solnopan nin 
Asya. . Juan R. Francisco. A Note on the Golden Image of Agusan. 

Mga panluwas na takod
   Museums of the Philippines
  Opinion.Inquirer.net
   Home of Golden Tara.

 Toltolan 

Kategorya: Mga arkelohikong pagkadukay kan taon 1917
Kategorya:Mga iskulturang Buddhist