Dili
{{other uses}}
<!-- Infobox begins -->
{{Infobox settlement
| official_name          = Dili
| native_name            = {{small|''Díli''}}<!-- for cities whose native name is not in English -->
| settlement_type        = Syudad
| image_skyline          = Dili and Atauro Island.jpg
| image_caption          = An Dili dangan [[Isla nin Atauro]] sa background
| image_flag             = 
| image_seal             = 
| seal_size              = 200px
| image_shield           = 
| nickname               = 
| motto                  = 
| image_map              = {{mapframe|plain=yes|frame=yes|frame-width=260|frame-height=260|type=point|frame-align=center|zoom=8|marker=marker|marker-color=0050d0}}
| pushpin_map            = East Timor#Asia
| pushpin_label_position = 
| pushpin_map_caption    =  
| coordinates            = {{coord|8|34|S|125|34|E|region:TL|display=inline,title}}
| subdivision_type       = Nasyon
| subdivision_name       = {{flag|East Timor}}
| subdivision_type1      = [[Mga distrito kan Subangan na Timor|Distrito]]
| subdivision_name1      = {{flagicon image|Flag of Dili.png}} [[Distritong Dili|Dili]]
| established_title      = pig-iistaran
| established_date       = 1520
| government_type        = 
| government_footnotes   = 
| leader_title           = Administrador nin distrito
| leader_name            = Jaime Correia (2012)<ref>{{cite web|url=http://timor-leste.gov.tl/?p=6431&lang=en&n=1 |title=MoJ publishes the land maps for the Nain Feto and Vera Cruz sub-districts, Dili district « Government of Timor-Leste |publisher=Timor-leste.gov.tl |date= |accessdate=12 March 2015}}</ref>
| unit_pref              = <!--Enter: Imperial, if Imperial (metric) is desired-->
| area_footnotes         = 
| area_total_km2         = 48.27
| population_footnotes   = 
| population_total        = {{TL wikidata|population_total}}
| population_as_of        = {{TL wikidata|population_as_of}}
| population_density_km2 = auto
| population_metro       = 234331
| population_note        = 
| timezone               = {{TL wikidata|timezone}}
| utc_offset             = {{TL wikidata|utc_offset}}
| timezone_DST           = 
| utc_offset_DST         = 
| elevation_footnotes    = 
| elevation_m            = 11
| blank_name             = [[Köppen climate classification|Klima]]
| postal_code_type       = <!-- enter ZIP code, Postcode, Post code, Postal code... -->
| blank_info             = [[Tropical savanna climate|Aw]]
| postal_code            = 
| area_code              = 
| website                = 
}}

An '''Dili''' ([[Tataramon na Portuges|Portugues]]/[[Tataramon na Tetum|Tetum]]: ''Díli'', [[Tataramon na Indones|Indones]]: ''Kota Dili''), bisto man sa “Syudad kan Katuninungan”,<ref>[http://visiteasttimor.com/timor/dili-city-of-peace "Syudad kan Katuninungan"], VisitEastTimor.</ref> saróng kapitolyo, dakulang syudad, ''chief port'', asin sentro nin pankomersyo sa [[Subangan na Timor]] (Timor-Leste). Parte an Dili kan [[sona nin libreng kalakalan]], an ''Timor Leste–Indonesia–Australia Growth Triangle (TIA-GT)''.<ref>[http://timor-leste.gov.tl/?p=14966&lang=en "Boosting Growth through the Growth Triangle"]</ref>

==Uusipon==
{{see also|Labanan kan Timor}}
[[File:PT Dili 1952-1975 COA.svg|thumb|left|Eskudo de Armas]]
[[File:Baia de Dili nos anos 30-2.jpg|thumb|An suba' nin Dili kan 1930s]]
[[File:DiliMercadoMunicipal.jpg|thumb|Kadtong Market Hall na pigpatindog kan Portuguese]]

Pig-iistaran na an Dili kadtong mga 1520 kan [[Portugal|Portugues]] dangan na piggibong kapitolyo kan [[Portugues na Timor]] kan 1769.  Pigproklama ining syudad kan Enero 1864. Sa kasagsagi kan [[Ikaduwang Gerang Pankinaban]], namantinir na mayong pigkikilingan an [[Portugal sa panahon kan Ikaduwang Gerang pankinaban|Portugal]] dangan an mga kolonya kaini, alagad an [[mga kaalyado kan Ikaduwang Gerang Pankinaban|mga kaalyado]] nahiling an Subangan na Timor bilang potensyal na target para sa pagsakyada kan Hapon, asin an mga pwersang Australyano dangan Olandes pirmi na pig-ookupa an isla kadtong 1941. Kadtong banggi kan ika-19 nin Pebrero 1942, pigsakyada kan Hapon an sarong puwersa nin dae maabot sa 20,000 kalalakihan, dangan sinakop an Dili bago magwarak sa kabuuan kan kolonya. Kadtong Setyembre 26, 1945, opisyalmenteng pigbalik sa Portugal kan Hapon an kontrol sa isla.

[[Sadirihang deklarasyon kan katalingkasan|Nagsadiring nagdeklara nin katalingkasan an Subangan na Timor]] gikan sa [[Portugal]] kan ika-28 nin Nobyembre 1975. Alagad, kan ika-7 nin Disyembre, iyam na aldaw an naklihis poon kan pagdeklara nin katalingkasan, pigsakop kan Puwersa nin Indones an Dili. Kan ika-17 nin Hulyo 1976, Pigdugtong kan Indonesya an Subangan na Timor, na kun saen pigdesignar na ika-27 na [[Mga probinsiya kan Indonesya|probinsiya]] kan [[Indonesya]], an ''Timor Timur'' ([[Tataramon na Indones|Indones]] para sa ''Subangan na Timor'')
kaiba an Dili bilang kabisera kaini. Sarong gerang gerilya an sumunod poon 1975 hasta 1999 sa tanga kan mga pwersang Indones asin pro-independensya, sa laog kan ribu-ribong mga taga-Timor dangan pirang mga dayuhang sibilyan an nagadan. An Media coverage kan 1991 [[Masaker nin Dili|Dili Massacre]] an nagtabang sa pagsulong kan pankinaban na suporta para sa kilusang independensya kan Subangan na Timor.

Kan 1999, Ipiglaag an Subangan na Timor sa irarom kan pangangasiwa kan UN dangan kan Mayo 20, 2002, an naging kapitolyo ini kan bagong independiyenteng Demokratikong Republika nin Timor-Leste. Kadtong Mayo 2006, an [[Krisis sa Subangan na Timor kan 2006|pagraralabanan dangan pagrerebolusyon]] na pinu'nan kan kontrahan sa tanga kan mga elemento nin militar an naging sanhi kan dakulang pinsala sa syudad dangan uminabot sa interbensyong militar na ibalik an kaayusan.

==Mga Toltolan==
{{Reflist}}

==Mga Panluwas na Takod==
{{commons category}}
*{{wikivoyage-inline|Dili}}

{{Authority control}}

[[Kategorya:Mga kapitolyo sa Asya]]

{{Poon}}
An Dili (Portugues/Tetum: Díli, Indones: Kota Dili), bisto man sa “Syudad kan Katuninungan”,"Syudad kan Katuninungan", VisitEastTimor. saróng kapitolyo, dakulang syudad, chief port, asin sentro nin pankomersyo sa Subangan na Timor (Timor-Leste). Parte an Dili kan sona nin libreng kalakalan, an Timor Leste–Indonesia–Australia Growth Triangle (TIA-GT)."Boosting Growth through the Growth Triangle"

Uusipon

thumb|left|Eskudo de Armas
thumb|An suba' nin Dili kan 1930s
thumb|Kadtong Market Hall na pigpatindog kan Portuguese

Pig-iistaran na an Dili kadtong mga 1520 kan Portugues dangan na piggibong kapitolyo kan Portugues na Timor kan 1769.  Pigproklama ining syudad kan Enero 1864. Sa kasagsagi kan Ikaduwang Gerang Pankinaban, namantinir na mayong pigkikilingan an Portugal dangan an mga kolonya kaini, alagad an mga kaalyado nahiling an Subangan na Timor bilang potensyal na target para sa pagsakyada kan Hapon, asin an mga pwersang Australyano dangan Olandes pirmi na pig-ookupa an isla kadtong 1941. Kadtong banggi kan ika-19 nin Pebrero 1942, pigsakyada kan Hapon an sarong puwersa nin dae maabot sa 20,000 kalalakihan, dangan sinakop an Dili bago magwarak sa kabuuan kan kolonya. Kadtong Setyembre 26, 1945, opisyalmenteng pigbalik sa Portugal kan Hapon an kontrol sa isla.

Nagsadiring nagdeklara nin katalingkasan an Subangan na Timor gikan sa Portugal kan ika-28 nin Nobyembre 1975. Alagad, kan ika-7 nin Disyembre, iyam na aldaw an naklihis poon kan pagdeklara nin katalingkasan, pigsakop kan Puwersa nin Indones an Dili. Kan ika-17 nin Hulyo 1976, Pigdugtong kan Indonesya an Subangan na Timor, na kun saen pigdesignar na ika-27 na probinsiya kan Indonesya, an Timor Timur (Indones para sa Subangan na Timor)
kaiba an Dili bilang kabisera kaini. Sarong gerang gerilya an sumunod poon 1975 hasta 1999 sa tanga kan mga pwersang Indones asin pro-independensya, sa laog kan ribu-ribong mga taga-Timor dangan pirang mga dayuhang sibilyan an nagadan. An Media coverage kan 1991 Dili Massacre an nagtabang sa pagsulong kan pankinaban na suporta para sa kilusang independensya kan Subangan na Timor.

Kan 1999, Ipiglaag an Subangan na Timor sa irarom kan pangangasiwa kan UN dangan kan Mayo 20, 2002, an naging kapitolyo ini kan bagong independiyenteng Demokratikong Republika nin Timor-Leste. Kadtong Mayo 2006, an pagraralabanan dangan pagrerebolusyon na pinu'nan kan kontrahan sa tanga kan mga elemento nin militar an naging sanhi kan dakulang pinsala sa syudad dangan uminabot sa interbensyong militar na ibalik an kaayusan.

Mga Toltolan

Mga Panluwas na Takod

Kategorya:Mga kapitolyo sa Asya