Mogwai (kulturang Intsik)
[[Ladawan:夜叉鬼.JPG|thumb|284x284px| Intsik na pag-ukit nin sarong {{Lang|sa-latn|yaksha}} ({{Lang|yue|夜叉}}), sarong klase nin demonyo nin naturalesa]]
An tataramon na '''mogwai''' iyo an transliterasyon kan tataramon na [[Kantones|Cantonese]]魔鬼( Jyutping : {{Lang|yue-Latn|mo1 gwai2}} ; Standard Mandarin :{{Lang|cmn|[[:zh:魔鬼|魔鬼]]}}; pinyin : {{Lang|cmn-Latn|móguǐ}} ) na an boot sabihon ' [[Mampak|halimaw]] ', 'maraot na espiritu', ' [[Diyablo|demonyo]] ' o ' [[demonyo]] '. An terminong {{Lang|yue-latn|mo}} gikan sa [[Sanskrito|Sanskrit]] {{Lang|sa-Latn|[[mara (demon)|māra]]}} ( {{Lang|sa|मार}} ), na an boot sabihon ‘maraot na mga linalang’ (sa literal ‘kagadanan’). Kaiba sa mga halimbawa an {{Lang|yue-latn|yecha}}{{Lang|yue|夜叉}}( {{Lang|sa-latn|yaksha}} ) asin an {{Lang|yue-latn|luocha}}{{Lang|yue|罗刹}}( {{Lang|sa-latn|raksasha}} ), parehong naggikan sa kahurihurihi sa mga tradisyon kan India sa paagi kan impluwensya kan Buddhsim.

== Kahulugan asin pagdisambiguar ==
{{Lang|yue-latn|Mogui}} {{Lang|yue|魔鬼}} refers to demons in the religious sense ({{Lang|yue|魔鬼: 宗教中指引诱人犯罪的恶鬼}}).<ref>{{Cite web|title=“魔鬼”字的解释 {{!}} 汉典|url=https://www.zdic.net/hans/%E9%AD%94%E9%AC%BC|access-date=2024-07-17|website=www.zdic.net|language=zh-cn}}</ref> It is therefore used to refer to demons in the sense of both Buddhist and Christian scripture, and to truly evil spiritual entities.

Mantang{{Lang|yue|魔}}( {{Lang|yue-latn|mo}} ),{{Lang|yue|妖}}( {{Lang|yue-latn|yao}} ),{{Lang|yue|鬼}}( {{Lang|yue-latn|gui}} ),{{Lang|yue|怪}}( {{Lang|yue-latn|guai}} ) ginagamit nin maluya asin magkakapareho tanganing magtukoy sa mga maraot na supernatural na mga linalang sa literatura, malinaw man na an mga karakter igwa nin manlaen-laen na espesipikong mga kahulugan, arog kan minasunod:

* {{Lang|yue-latn|Mogui}} {{Lang|yue|魔鬼}} (demons) can be distinguished from [[yaoguai]] {{Lang|yue|妖怪}} (goblins, sprites), which refer to folkoric supernatural beings associated with abnormal phenomena  ({{Lang|yue|妖怪: 怪异 - 反常的事物与现象}}),<ref>{{Cite web|title=“妖怪”字的解释 {{!}} 汉典|url=https://www.zdic.net/hans/%E5%A6%96%E6%80%AA|access-date=2024-07-17|website=www.zdic.net|language=zh-cn}}</ref> and who are more akin in their nature and quality to the [[Classifications of fairies#Seelie and Unseelie Courts|unseelie fae]] of European folklore.
* {{Lang|yue-latn|Mogui}} {{Lang|yue|魔鬼}} (demons) can be distinguished from [[Ghosts in Chinese culture|gui 鬼]] (ghosts), which in the usual sense refers primarily to souls of departed beings ({{Lang|yue|鬼: 人死后的灵魂}}).<ref>{{Cite web|title=“鬼”字的解释 {{!}} 汉典|url=https://www.zdic.net/hans/%E9%AC%BC|access-date=2024-07-17|website=www.zdic.net|language=zh-cn}}</ref>
* {{Lang|yue-latn|Guai}} {{Lang|yue|怪}} refers to any strange phenomenon ({{Lang|yue|怪 : 奇异，不平常}})<ref>{{Cite web|title=“怪”字的解释 {{!}} 汉典|url=https://www.zdic.net/hans/%E6%80%AA|access-date=2024-07-17|website=www.zdic.net|language=zh-cn}}</ref> and can encompass both {{Lang|yue-latn|mo}} ({{Lang|yue|魔}}) and {{Lang|yue-latn|yao}} ({{Lang|yue|妖}}), in addition to other aberrant beings, including mutants.

== Sa osipon kan mga Intsik ==

=== Mga Tipo ===
An mga halimbawa kan mga demonyong Intsik iyo an {{Lang|sa-latn|yaksha}} ({{Lang|yue|夜叉}}) asin an {{Lang|sa-latn|raksasha}} ({{Lang|yue|罗刹}}), kaiba an iba pa. Parehong an {{Lang|sa-latn|yaksha}} asin {{Lang|sa-latn|raksasha}} hale sa osipon kan mga Indian, asin sa bersyon na Intsik, mga madahas asin mabangis na mga linalang na may mga tendensiyang sadista.

=== {{Lang|yue-latn|Luocha}} ({{Lang|yue|罗刹}}, {{Lang|sa-latn|raksasha}}) ===
[[Ladawan:善化寺大雄宝殿殿内金代左侧罗刹天和中间月天和右侧伊舍那天造像.jpg|thumb|227x227px| <small>{{Lang|sa-latn|Raksasha}} mga bantay sa sarong templo</small>]]
An mga uhaw sa dugo na maraot na mga demonyo na may pangit na itsura na hale sa alamat kan mga Indian asin naglalaog sa Tsina sa paagi kan impluwensya kan Budismo. Ilinaladawan sinda bilang maraot na mga parakakan nin tawo na darakula an itsura asin langkaw, asin may kakayahan na marikas asin makatatakot na magdulag.

Sa nagkapirang teksto, sinda ilinaladawan bilang mga bantay sa impiyerno na tinawan nin trabaho na padusahan an mga kriminal, o bilang mga bantay kan kasuratan sa pagkombertir sa Budismo.

Sinda itinampok sa osipon ni Pu Song Ling na " An Raksha Country asin an Merkado sa Dagat " <ref>{{Cite book|title=Strange Tales from a Chinese Studio|last=Pu|first=SongLin|language=Chinese|chapter=Raksasha Country and the Sea Market}}</ref> bilang mga makatatakot na mga linalang na igwa nin mga pamantayan nin kagayunan na kontra sa kinaban nin Tsina, asin na an sosyedad kaipuhan na atubangon kan bida.

=== {{Lang|yue-latn|Yecha}} ({{Lang|yue|夜叉}}, {{Lang|sa-latn|yaksha}}) ===
[[Ladawan:毘陀羅像.jpg|thumb|227x227px| <small>Pula an kublit na</small> {{Lang|sa-latn|yaksha}} <small>estatwa</small>]]
An Intsik na transliterasyon kan tataramon na Sanskrit {{Lang|sa-latn|yaksha}} . Mga demonyo gikan sa osipon kan India na naglaog sa mitolohiya kan Tsina sa paagi kan impluwensya kan Budismo. Naglataw sinda sa mga fiction asin rekord kan mga pambihirang klase nin literatura kan mga diyos asin demonyo kan mga Intsik. Kabali digdi an klasikong ika-16 na siglo na " Investiture of the Gods " <ref>{{Cite book|title=Investiture of the Gods|last=Xu|first=Chonglin|language=Chinese|chapter=12}}</ref> asin " Strange Tales from a Chinese Studio ". <ref>{{Cite book|title=Strange Tales from a Chinese Studio|last=Pu|first=Songlin|language=Chinese|chapter=Yaksha}}</ref> Ngonyan {{Lang|yue-latn|yecha}} ({{Lang|yue|夜叉}}parateng ginagamit bilang metapora tanganing iladawan an siisay man na parehong mabangis asin bakong magayon.

Igwa nin duwang kategorya nin {{Lang|sa-latn|yaksha}}{{Lang|yue|夜叉}}– idtong mga naglalayog sa aire, asin idtong mga nagbibiyahe sa daga.

==== {{Lang|sa-latn|yaksha}} na nagbibiyahe sa eroplano ({{Lang|yue|空行夜叉}}) ) ====
{{Lang|sa-latn|yaksha}} na nagbibiyahe sa eroplano ({{Lang|yue|空行夜叉}}) ilinaladawan na naglalayog sa banggi na may padis nin pakpak asin nagsisirang nin sarong pambihirang nagkikinang na kadikloman. Sinda manlaen-laen na sinasabi na igwa nin pula, asul o dilaw na kutis asin payo nin hayop. Naoogma sinda sa pagpasakit sa mga tawo.

==== {{Lang|sa-latn|yaksha}} na nagbibiyahe sa daga ({{Lang|yue|地行夜叉}}) ) ====
{{Lang|sa-latn|yaksha}} na nagbibiyahe sa daga ({{Lang|yue|地行夜叉}}) ilinaladawan na igwa nin naglalaad na mga kilay, na nagkapirang metros an langkaw, asin igwa nin pambihirang pormasyon nin kabangang bulan sa pag-oltanan kan saindang mga mata.

=== Mga demonyo nin uran ===
Susog sa tradisyon kan mga Intsik, an mga mogwai mga demonyo na parating nagtatao nin danyos sa mga tawo. Sinasabi na sinda nagdadakol sa sekswal na paagi sa mga panahon nin pag-agom na pinupukaw kan pag-abot kan uran. Soboot, sinda nag-iingat na mag-aki sa mga panahon na ini huli ta an uran nagpaparisa nin mayaman asin bilog na mga panahon sa enotan. <ref>{{Cite journal|last1=Zhao|first1=Qiguang|date=1989|title=Chinese Mythology in the Context of Hydraulic Society}}</ref>

== Mara {{Lang|sa|मार}} ( ) kapinunan ==
An terminong {{Lang|yue-latn|mo}} gikan sa [[Sanskrito|Sanskrit]] {{Lang|sa-Latn|[[mara (demon)|māra]]}} ( {{Lang|sa|मार}} ), na an boot sabihon ‘maraot na mga linalang’ (sa literal ‘kagadanan’). Sa [[Hinduismo]] asin Budismo, si Mara an nagdedeterminar kan mga kapaladan nin kagadanan asin kamawotan na nagbubugkos sa mga tawo sa daing katapusan na siklo nin reenkarnasyon asin pagsakit. Dinadara nia an mga tawo sa kasalan, maraot na mga gibo, asin paglaglag sa sadiri. <ref>{{Cite web|title=MARA|url=http://www.angelfire.com/electronic/bodhidharma/mara.html|archive-url=https://web.archive.org/web/20090412071816/http://www.angelfire.com/electronic/bodhidharma/mara.html|archive-date=2009-04-12}}</ref> Mientrastanto, {{Lang|yue-latn|gwai}} dai man nanggad nangangahulogan nin ‘maraot’ o demonyong mga espiritu. Sa klasikal na paagi, ini nangangahulugan sana nin mga gadan nang espiritu o kalag kan mga gadan. Dawa siring, sa modernong Intsik, ini nag-ebolusyon tanganing parateng nanonongod sa mga gadan na espiritu o multo kan mga bakong kapamilya na pwedeng magbalos sa mga buhay na tawo na nagtao sainda nin kulog kan sinda buhay pa. Ordinaryo na para sa mga buhay na itao an saindang mga kasalan sa paagi nin pagsakripisyo nin kwarta sa {{Lang|yue-latn|gwai}} sa paagi nin pagsulo (sa parati pekeng) mga papel na papel de bangko tanganing an {{Lang|yue-latn|gwai}} pwedeng magkaigwa nin mga pondo na gagamiton sa buhay pagkagadan.

== Hilingon man ==

* Mitolohiya kan Tsina sa popular na kultura
* Mga multo sa kulturang Intsik
* ''Gremlins'', 1984 Amerikanong komedya na pelikula nin katakutan
* Listahan kan mga supernatural na linalang sa osipon kan Tsina
* ''Space Monster, Wangmagwi'', 1967 South Korean [[Kaiju|kaijū]] film
* Mabalos na multo

== Toltolan ==
<references />
{{Tamboan}}
[[Kategorya:Pages with unreviewed translations]]
An tataramon na mogwai iyo an transliterasyon kan tataramon na Cantonese魔鬼( Jyutping :  ; Standard Mandarin :; pinyin :  ) na an boot sabihon ' halimaw ', 'maraot na espiritu', ' demonyo ' o ' demonyo '. An terminong  gikan sa Sanskrit  (  ), na an boot sabihon ‘maraot na mga linalang’ (sa literal ‘kagadanan’). Kaiba sa mga halimbawa an (  ) asin an (  ), parehong naggikan sa kahurihurihi sa mga tradisyon kan India sa paagi kan impluwensya kan Buddhsim.

 Kahulugan asin pagdisambiguar 
  refers to demons in the religious sense (). It is therefore used to refer to demons in the sense of both Buddhist and Christian scripture, and to truly evil spiritual entities.

Mantang(  ),(  ),(  ),(  ) ginagamit nin maluya asin magkakapareho tanganing magtukoy sa mga maraot na supernatural na mga linalang sa literatura, malinaw man na an mga karakter igwa nin manlaen-laen na espesipikong mga kahulugan, arog kan minasunod:

   (demons) can be distinguished from yaoguai  (goblins, sprites), which refer to folkoric supernatural beings associated with abnormal phenomena  (), and who are more akin in their nature and quality to the unseelie fae of European folklore.
   (demons) can be distinguished from gui 鬼 (ghosts), which in the usual sense refers primarily to souls of departed beings ().
   refers to any strange phenomenon () and can encompass both  () and  (), in addition to other aberrant beings, including mutants.

 Sa osipon kan mga Intsik 

 Mga Tipo 
An mga halimbawa kan mga demonyong Intsik iyo an  () asin an  (), kaiba an iba pa. Parehong an  asin  hale sa osipon kan mga Indian, asin sa bersyon na Intsik, mga madahas asin mabangis na mga linalang na may mga tendensiyang sadista.

  (, ) 
thumb|227x227px|  mga bantay sa sarong templo
An mga uhaw sa dugo na maraot na mga demonyo na may pangit na itsura na hale sa alamat kan mga Indian asin naglalaog sa Tsina sa paagi kan impluwensya kan Budismo. Ilinaladawan sinda bilang maraot na mga parakakan nin tawo na darakula an itsura asin langkaw, asin may kakayahan na marikas asin makatatakot na magdulag.

Sa nagkapirang teksto, sinda ilinaladawan bilang mga bantay sa impiyerno na tinawan nin trabaho na padusahan an mga kriminal, o bilang mga bantay kan kasuratan sa pagkombertir sa Budismo.

Sinda itinampok sa osipon ni Pu Song Ling na " An Raksha Country asin an Merkado sa Dagat "  bilang mga makatatakot na mga linalang na igwa nin mga pamantayan nin kagayunan na kontra sa kinaban nin Tsina, asin na an sosyedad kaipuhan na atubangon kan bida.

  (, ) 
thumb|227x227px| Pula an kublit na  estatwa
An Intsik na transliterasyon kan tataramon na Sanskrit  . Mga demonyo gikan sa osipon kan India na naglaog sa mitolohiya kan Tsina sa paagi kan impluwensya kan Budismo. Naglataw sinda sa mga fiction asin rekord kan mga pambihirang klase nin literatura kan mga diyos asin demonyo kan mga Intsik. Kabali digdi an klasikong ika-16 na siglo na " Investiture of the Gods "  asin " Strange Tales from a Chinese Studio ".  Ngonyan  (parateng ginagamit bilang metapora tanganing iladawan an siisay man na parehong mabangis asin bakong magayon.

Igwa nin duwang kategorya nin – idtong mga naglalayog sa aire, asin idtong mga nagbibiyahe sa daga.

  na nagbibiyahe sa eroplano () ) 
 na nagbibiyahe sa eroplano () ilinaladawan na naglalayog sa banggi na may padis nin pakpak asin nagsisirang nin sarong pambihirang nagkikinang na kadikloman. Sinda manlaen-laen na sinasabi na igwa nin pula, asul o dilaw na kutis asin payo nin hayop. Naoogma sinda sa pagpasakit sa mga tawo.

  na nagbibiyahe sa daga () ) 
 na nagbibiyahe sa daga () ilinaladawan na igwa nin naglalaad na mga kilay, na nagkapirang metros an langkaw, asin igwa nin pambihirang pormasyon nin kabangang bulan sa pag-oltanan kan saindang mga mata.

 Mga demonyo nin uran 
Susog sa tradisyon kan mga Intsik, an mga mogwai mga demonyo na parating nagtatao nin danyos sa mga tawo. Sinasabi na sinda nagdadakol sa sekswal na paagi sa mga panahon nin pag-agom na pinupukaw kan pag-abot kan uran. Soboot, sinda nag-iingat na mag-aki sa mga panahon na ini huli ta an uran nagpaparisa nin mayaman asin bilog na mga panahon sa enotan. 

 Mara  ( ) kapinunan 
An terminong  gikan sa Sanskrit  (  ), na an boot sabihon ‘maraot na mga linalang’ (sa literal ‘kagadanan’). Sa Hinduismo asin Budismo, si Mara an nagdedeterminar kan mga kapaladan nin kagadanan asin kamawotan na nagbubugkos sa mga tawo sa daing katapusan na siklo nin reenkarnasyon asin pagsakit. Dinadara nia an mga tawo sa kasalan, maraot na mga gibo, asin paglaglag sa sadiri.  Mientrastanto,  dai man nanggad nangangahulogan nin ‘maraot’ o demonyong mga espiritu. Sa klasikal na paagi, ini nangangahulugan sana nin mga gadan nang espiritu o kalag kan mga gadan. Dawa siring, sa modernong Intsik, ini nag-ebolusyon tanganing parateng nanonongod sa mga gadan na espiritu o multo kan mga bakong kapamilya na pwedeng magbalos sa mga buhay na tawo na nagtao sainda nin kulog kan sinda buhay pa. Ordinaryo na para sa mga buhay na itao an saindang mga kasalan sa paagi nin pagsakripisyo nin kwarta sa  sa paagi nin pagsulo (sa parati pekeng) mga papel na papel de bangko tanganing an  pwedeng magkaigwa nin mga pondo na gagamiton sa buhay pagkagadan.

 Hilingon man 

 Mitolohiya kan Tsina sa popular na kultura
 Mga multo sa kulturang Intsik
 Gremlins, 1984 Amerikanong komedya na pelikula nin katakutan
 Listahan kan mga supernatural na linalang sa osipon kan Tsina
 Space Monster, Wangmagwi, 1967 South Korean kaijū film
 Mabalos na multo

 Toltolan 

Kategorya:Pages with unreviewed translations