Acintya
 
[[Ladawan:Acintya at the Bali Museum.jpg|thumb|Acintya na yaon sa Bali Museum]]
Si '''Achintya''' (hali sa [[Sanskrit]]: अचिन्त्य, "an dae maisip, na bisto man bilang '''Sang Hyang Widhi Wasa''' ([[Balinese]]: "An Banal na Orden") asin  '''Sang Hyang Tunggal''' ("An Divine Oneness"), <ref name="Wiener1995p512">{{cite book|url=https://books.google.com/books?id=5Kpbq-5J1ioC|title=Visible and Invisible Realms: Power, Magic, and Colonial Conquest in Bali|author=Margaret J. Wiener|publisher=University of Chicago Press|year=1995|isbn=978-0-226-88580-3|pages=51–55}}</ref><ref>{{cite book|url=https://books.google.com/books?id=tQpRDAAAQBAJ|title=Bali in the Early Nineteenth Century: The Ethnographic Accounts of Pierre Dubois|author=Helen M. Creese|publisher=BRILL Academic|year=2016|isbn=978-90-04-31583-9|pages=226–227}}</ref><ref name="healing2">{{cite book|url=https://books.google.com/books?id=iheRgW_T0_MC&pg=PA151|title=Healing Performances of Bali: Between Darkness and Light|last1=Hobart|first1=Angela|date=2003|publisher=Berghahn Books|isbn=9781571814814|page=151}}</ref><ref name="healing3">{{cite book|url=https://books.google.com/books?id=iheRgW_T0_MC&pg=PA151|title=Healing Performances of Bali: Between Darkness and Light|last1=Hobart|first1=Angela|date=2003|publisher=Berghahn Books|isbn=9781571814814|page=151}}</ref> na an Kataas-taasang Diyos nin [[Indonesian Hinduism]] (pormal na bisto bilang ''Agama Hindu Dharma''), lalo na sa isla nin [[Bali]]. An Achintya na katumbas nin metapisiko na konsepto ng [[Brahman]] kan Indian Hinduism asin an Kataas-taasang Diyos sa tradisyonal na wayang [[(shadow puppet]]) na teatro. An gabos nin mga diyos, diyosa, asin pag-iral na pinagtutubudan na an pagpapahiling nin Achintya sa Balinese Hinduism.<ref>{{cite web|url=https://www.pubvel.com/2023/12/acintya-dalam-perspektif-hindu-sifat.html|title=Acintya dalam Perspektif Hindu: Sifat Tak Terpikirkan Tuhan yang Terwujud|lang=id|publisher=Pubvel|access-date=5 January 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20231227015529/https://www.pubvel.com/2023/12/acintya-dalam-perspektif-hindu-sifat.html|archive-date=27 December 2023|url-status=dead}}</ref>

== Papel ==
[[Ladawan:Empty_throne_to_the_Supreme_God_Bali.jpg|wala|thumb|An trono nin mga burak sa Supremong Dios]]
Tumutugon si Achintya nin medyo dai pa sana nahahaloy na tendensia pasiring sa monismo sa Bali, segun dian igwa nin sarong supremong dios, asin na an gabos na ibang dios [[Avatar|Mga kapahayagan]] sana nia.<ref name="baliguide">{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=Y4WGcgAACAAJ|title=Bali: A Traveller's Companion|last=Toh|first=Irene|last2=Morillot|first2=Juliette|last3=Guthrie-Haer|first3=Debbie|date=2010|publisher=Editions Didier Millet|isbn=9789814260268|pages=45–46}}</ref><ref>{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=JlcL6HeY-uAC&pg=PA97|title=The Rough Guide to Bali and Lombok|last=Reader|first=Lesley|last2=Ridout|first2=Lucy|date=2002|publisher=Rough Guides|isbn=9781858289021|page=97}}</ref> An Achintya an kadaihan nin halaga asin kinokonsiderar na ginikanan kan Uniberso, an gabos na iba pang dios naghahale sa saiya.<ref>{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=GE1uc1UNXNYC&pg=PA51|title=Visible and Invisible Realms: Power, Magic, and Colonial Conquest in Bali|last=Wiener|first=Margaret J.|date=1995|publisher=University of Chicago Press|isbn=9780226885827|page=51}}</ref>

Parati siyang kaayon sa diyos nin saldang, asin ipinapahiling iyan na may kalayong nakakaibanan niya. An saiyang pagkahuba nagpapahayag na "an saiyang pag'iisip dai na dara kan saiyang mga sentido-faculty".<ref name="healing">{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=iheRgW_T0_MC&pg=PA151|title=Healing Performances of Bali: Between Darkness and Light|last=Hobart|first=Angela|date=2003|publisher=Berghahn Books|isbn=9781571814814|page=151}}</ref>

An mga pamibi asin dolot dai direktang itinatao sa Achintya, kundi siring man sa iba pang kapahayagan kan pagkadios. Parati dai man ngani siya narepresentar, kun saen sa kasong ini pig'aan lang siyang tronong mayong laog sa ibabaw nin harigi (the ''Padamsana'', lit. "[[lotus throne]]"), sa laog kan mga templo sa Balenes.<ref>{{Cite book|title=Bali & Lombok|last=Berkmoes|first=Ryan Ver|date=1 May 2015|isbn=978-1743213896|edition=15|page=26}}</ref>

An pag'oltan kan ''Padamsana'' bilang altar sa Kahuruhalangkawing Diyos, resulta nin sarong Ika-16 na siglo na reporma sa Hindu, pinangenotan ni [[:en:Dang_Hyang_Nirartha|Dang Hyang Nirartha]], an padi kan Gelgel King Batu Reggong (also Waturenggong), kan panahon na naglalakop an [[Islam]] hale sa sulnupan paagi sa Java.<ref>{{Cite book|title=Bali & Lombok|last=Berkmoes|first=Ryan Ver|date=1 May 2015|isbn=978-1743213896|edition=15|pages=46–47}}</ref> Si Dang Hya Nirartha nagtogdok nin mga templo sa Bali asin idinagdag an altarg ''Padamsana'' sa mga templo na sinongko nia.<ref>{{Cite book|title=Bali, sekala and niskala|last=Eiseman Jr, Fred B.|date=1990|publisher=Periplus Editions|isbn=0-945971-03-6|page=266}}</ref>

== Politikal na mga aspekto ==
Poon kan matapos an [[Ikaduwang Gerang Pankinaban|Guerra Mundial II]] asin an Gerang Indones nin Independence, inaprobaran na kan [[Indonesya|Republika nin Indonesya]] an pilosopiya politikal ni Pancaisla (literalmente, "An limang prinsipyo"), na minatogot sa katalingkasan sa relihiyon. Minsan siring, an reglamento naghahagad na an relihion sa pagduda saro sana an kahulogan, i.e., basado sa paniniwala nin solo asin daing sagkod na dios. Sa irarom kan sistemang ini, anom na relihiyon an rinerekonoser: [[Islam]], [[Budismo|Budhismo]], [[Simbahan Katoliko|Katolisismo]], Protestantismo, [[Hinduismo]], asin sa huri nin [[Confucianismo]].<ref name="eiseman">{{Cite book|title=Bali, sekala and niskala|last=Eiseman Jr, Fred B.|date=1990|publisher=Periplus Editions|isbn=0-945971-03-6|pages=38–39}}</ref>Tanganing masunod an mga regulasyon, namatean kan Balinese Hindu na kaipuhan nindang pakosogon an konoteistikong elemento kan pagtubod, sa siring mas mahalagang marhay na papel ni Achintya.<ref>McDaniel, June (2013), A Modern Hindu Monotheism: Indonesian Hindus as 'People of the Book'. The Journal of Hindu Studies, Oxford University Press, {{doi|10.1093/jhs/hit030}}</ref> Sa pag-apod saiya, pinili ninda an terminong Sangguniang Wala Washa (na nabantog bilang "Dios na Makakamhan sa Gabos"), na minsan ngani inimbento kan mga taon 1930 nin Protestanteng mga misyonero tanganing iladawan an [[Diyos sa Kristiyanismo|Kristianong Dios]], pinaghunang marhay na naglaladawan sa supremong dios nin Hindu..Kaya ini an pangaran na mas lakop ngunyan na piggagamit kan modernong Balinese.

== Hilingon pa ==

** [[:en:Sanghyang_Adi_Buddha|Adi-Buddha]]
** [[:en:Bhagavan|Bhagavan]]
** [[:en:Brahman|Brahman]]
** [[:en:Hinduism_in_Indonesia|Hinduism in Indonesia]]
** [[:en:Hyang|Hyang]]
** [[:en:Ishvara|Ishvara]]
** [[:en:Shen_(Chinese_religion)|Shen (Chinese religion)]]
** [[:en:Tathāgata|Tathāgata]]
** [[:en:Tengri|Tengri]]


== Mga toltolan ==
<references />
{{Tamboan}}
Si Achintya (hali sa Sanskrit: अचिन्त्य, "an dae maisip, na bisto man bilang Sang Hyang Widhi Wasa (Balinese: "An Banal na Orden") asin  Sang Hyang Tunggal ("An Divine Oneness"),  na an Kataas-taasang Diyos nin Indonesian Hinduism (pormal na bisto bilang Agama Hindu Dharma), lalo na sa isla nin Bali. An Achintya na katumbas nin metapisiko na konsepto ng Brahman kan Indian Hinduism asin an Kataas-taasang Diyos sa tradisyonal na wayang (shadow puppet) na teatro. An gabos nin mga diyos, diyosa, asin pag-iral na pinagtutubudan na an pagpapahiling nin Achintya sa Balinese Hinduism.

 Papel 
wala|thumb|An trono nin mga burak sa Supremong Dios
Tumutugon si Achintya nin medyo dai pa sana nahahaloy na tendensia pasiring sa monismo sa Bali, segun dian igwa nin sarong supremong dios, asin na an gabos na ibang dios Mga kapahayagan sana nia. An Achintya an kadaihan nin halaga asin kinokonsiderar na ginikanan kan Uniberso, an gabos na iba pang dios naghahale sa saiya.

Parati siyang kaayon sa diyos nin saldang, asin ipinapahiling iyan na may kalayong nakakaibanan niya. An saiyang pagkahuba nagpapahayag na "an saiyang pag'iisip dai na dara kan saiyang mga sentido-faculty".

An mga pamibi asin dolot dai direktang itinatao sa Achintya, kundi siring man sa iba pang kapahayagan kan pagkadios. Parati dai man ngani siya narepresentar, kun saen sa kasong ini pig'aan lang siyang tronong mayong laog sa ibabaw nin harigi (the Padamsana, lit. "lotus throne"), sa laog kan mga templo sa Balenes.

An pag'oltan kan Padamsana bilang altar sa Kahuruhalangkawing Diyos, resulta nin sarong Ika-16 na siglo na reporma sa Hindu, pinangenotan ni Dang Hyang Nirartha, an padi kan Gelgel King Batu Reggong (also Waturenggong), kan panahon na naglalakop an Islam hale sa sulnupan paagi sa Java. Si Dang Hya Nirartha nagtogdok nin mga templo sa Bali asin idinagdag an altarg Padamsana sa mga templo na sinongko nia.

 Politikal na mga aspekto 
Poon kan matapos an Guerra Mundial II asin an Gerang Indones nin Independence, inaprobaran na kan Republika nin Indonesya an pilosopiya politikal ni Pancaisla (literalmente, "An limang prinsipyo"), na minatogot sa katalingkasan sa relihiyon. Minsan siring, an reglamento naghahagad na an relihion sa pagduda saro sana an kahulogan, i.e., basado sa paniniwala nin solo asin daing sagkod na dios. Sa irarom kan sistemang ini, anom na relihiyon an rinerekonoser: Islam, Budhismo, Katolisismo, Protestantismo, Hinduismo, asin sa huri nin Confucianismo.Tanganing masunod an mga regulasyon, namatean kan Balinese Hindu na kaipuhan nindang pakosogon an konoteistikong elemento kan pagtubod, sa siring mas mahalagang marhay na papel ni Achintya.McDaniel, June (2013), A Modern Hindu Monotheism: Indonesian Hindus as 'People of the Book'. The Journal of Hindu Studies, Oxford University Press,  Sa pag-apod saiya, pinili ninda an terminong Sangguniang Wala Washa (na nabantog bilang "Dios na Makakamhan sa Gabos"), na minsan ngani inimbento kan mga taon 1930 nin Protestanteng mga misyonero tanganing iladawan an Kristianong Dios, pinaghunang marhay na naglaladawan sa supremong dios nin Hindu..Kaya ini an pangaran na mas lakop ngunyan na piggagamit kan modernong Balinese.

 Hilingon pa 

 Adi-Buddha
 Bhagavan
 Brahman
 Hinduism in Indonesia
 Hyang
 Ishvara
 Shen (Chinese religion)
 Tathāgata
 Tengri

 Mga toltolan