Louisa Swain

Si '''Louisa Ann Swain''' (née '''Gardner''' ; 1801 – Enero 25, 1880) iyo an pinakaenot na babae sa Estados Unidos na nagboto sa sarong heneral na eleksyon pagkatapos kan paghale kan deretso sa pagboto kan mga kababaihan sa [[New Jersey]] kan 1807. Nagboto siya kan Setyembre 6, 1870, sa Laramie, Wyoming . <ref>{{Cite book|title=Women vote in the West: the Woman Suffrage Movement, 1869–1896|last=Beeton|first=Beverly|publisher=[[Garland Science]]|year=1986|isbn=978-0-8240-8251-2|location=New York|page=11}}</ref> <ref>{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=4AWmyJvZwkwC&pg=PA68|title=Women and museums: a comprehensive guide|last=Danilov|first=Victor J.|publisher=[[Rowman & Littlefield|AltaMira Press]]|year=2005|isbn=978-0-7591-0854-7|location=Lanham, MD|page=68}}</ref>

== Biograpiya ==
Namundag na si Louisa Ann Gardner, an saiyang ama nawara sa dagat kan siya 7 anyos. <ref name=":02">{{Cite web|last=Irwin|first=Gayle M.|date=September 6, 2020|title=Wyoming's Louisa Swain was the first woman to vote 150 years ago|url=https://billingsgazette.com/news/state-and-regional/wyomings-louisa-swain-was-the-first-woman-to-vote-150-years-ago/article_c30a2b87-4d63-5c8f-854b-c9af3e200212.html|url-status=|archive-url=https://web.archive.org/web/20200906192324/https://billingsgazette.com/news/state-and-regional/wyomings-louisa-swain-was-the-first-woman-to-vote-150-years-ago/article_c30a2b87-4d63-5c8f-854b-c9af3e200212.html|archive-date=September 6, 2020|access-date=September 6, 2023|website=Billings Gazette|language=en}} </ref> An saiyang ina dangan nagbalik sa saiyang ginikanan na banwaan nin Charleston, South Carolina, alagad nagadan man dai nahaloy pagkatapos.  Nailo sa edad na 10, siya ibinugtak sa pag-ataman kan Charleston Orphan House . Kan 1814, siya asin an saro pang daragita ibinugtak sa sarong pamilya bilang mga surugoon sa harong sa laog nin apat na taon, pakatapos kaini siya ibinalyo sa ibang pamilya na partikularmenteng naghagad saiya. Nagdanay siya sa sainda sagkod 1820, dangan nagbalyo sa Baltimore kun saen pakalihis nin sarong taon, naagom niya si Stephen Swain, na nagpapadalagan nin sarong pabrika nin tukawan. Nagkaigwa sinda nin apat na aki, asin kan mga taon 1830, ipinabakal ni Stephen an saiyang negosyo, asin an pamilya nagbalyo, enot sa Zanesville, Ohio, asin kan huri sa Richmond, Indiana . Kan 1869, an mga Swain nagbalyo sa Laramie, Wyoming, tanganing mag-iba sa saindang aking si Alfred. <ref>{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=5qACTz8jv1UC&pg=PA192|title=The Charleston Orphan House: Children's Lives in the First Public Orphanage in America|last=Murray|first=John E.|date=February 11, 2013|publisher=University of Chicago Press|isbn=978-0-226-92410-6|pages=192–194|language=en}}</ref>

=== Pagboto ===
An mga istorya magkaiba sa mga hiro ni Swain kan Setyembre 6, 1870, bago siya nagboto sa primerong eleksyon kan taon na idto. <ref name=":12">{{Cite web|last=Nelson|first=W. Dale|date=May 19, 2003|title=Honoring Swain's vote|url=https://trib.com/news/state-and-regional/honoring-swains-vote/article_b9bb5557-c8b9-5ade-be21-46155358db05.html|url-status=|archive-url=https://web.archive.org/web/20230906133302/https://trib.com/news/state-and-regional/honoring-swains-vote/article_b9bb5557-c8b9-5ade-be21-46155358db05.html|archive-date=September 6, 2023|access-date=September 6, 2023|website=Casper Star-Tribune|language=en}}</ref> An sarong lakop na istorya iyo na siya nagmata nin amay, nagsulot kan saiyang apron, shawl asin bonnet, asin naglakaw sa sentro kan siyudad na may darang lata tanganing magbakal nin lebadura sa sarong negosyante. Kan 1919, ''an The Meeteetse News'' nagbareta na si Swain pasiring na sa pagbakal nin mga kakanon. <ref>{{Cite web|last=Knight|first=Judy|date=May 31, 2020|title=Louisa Swain – history maker in 1870: She came. She left her mark. She left.|url=https://www.wyomingnews.com/laramieboomerang/news/louisa-swain-history-maker-in-1870-she-came-she-left-her-mark-she-left/article_242f1be2-4e06-5384-bd48-57f54a7ecf0e.html|access-date=September 6, 2023|website=Wyoming Tribune Eagle|language=en}}</ref> An saro pang istorya iyo na si Swain tinogotan na enot na magboto sa sarong grupo nin mga babae na yaon sa lugar nin pagboto huli sa pagigin pinakagurang.  <ref>{{Cite web|title=Archives on the Air 307: Historic Vote – Louisa A. Swain Papers|url=https://www.wyomingpublicmedia.org/show/archives-on-the-air/2023-08-01/archives-on-the-air-307-historic-vote-louisa-a-swain-papers|access-date=September 6, 2023|website=Wyoming Public Media|language=en}}</ref>An aram na segurado iyo na siya nagboto sa lugar nin botohan kan aldaw na idto. Kan nakaaging taon, an Wyoming Territorial Legislature nagsurat nin deretso sa pagboto kan mga babae sa konstitusyon kaini. <ref>{{Cite news|journal=Laramie Daily Sentinel|title=69-year-old woman votes in general election in Laramie|date=September 7, 1870}}</ref> Ilinadawan siya kan sarong peryodikong Laramie bilang "sarong maboot na puting buhok na kagharong, Quakerish an itsura". <ref>{{Cite news|journal=Laramie Daily Sentinel|title=69-year-old woman votes in general election in Laramie|date=September 7, 1870}}</ref> Si Judge MC Brown, an pinakaenot na alkalde kan Laramie, personal na nakaheling sa pagboto ni Swain.  Sinasabi kan mga historyador na si Swain nagboto sana nin 30 minutos bago si Augusta C. Howe, an 27 anyos na agom kan US Marshall Church Howe.  92 pang mga babae sa Wyoming an nagboto kan aldaw na idto. 

Siya 69 anyos kan siya nagboto nin pinakaenot na balota kan arin man na babae sa [[Estados Unidos]] sa sarong pangkagabsan na eleksyon. Dai nahaloy pagkatapos kan eleksyon, si Stephen asin Louisa Swain naghale sa Laramie asin nagbalik sa [[Maryland]] tanganing mag-istar harani sa saro sa saiyang mga aking babae. Si Stephen nagadan kan Oktubre 6, 1872, sa Maryland. Si Louisa nagadan kan Enero 25, 1880, sa Lutherville, Maryland . Ilinubong siya sa Friends Burial Ground sa Harford Road sa Baltimore . <ref>{{Cite web|title=Louisa Gardner Swain|url=https://www.thelouisaswainfoundation.com/volunteer|access-date=September 4, 2020|website=The Louisa Swain Foundation|language=en-US|archive-date=August 19, 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200819123547/https://www.thelouisaswainfoundation.com/volunteer|dead-url=yes}}</ref>

== Pamana ==
[[Ladawan:"The_Franchise"_statue_by_John_D._Baker_in_the_Johnson_Lummis_Hunkins_Plaza_outside_the_Wyoming_House_for_Historic_Women_in_downtown_Laramie,_Wyoming_LCCN2015633333.tif|thumb| Estatuwa ni Louisa Swain sa Laramie, Wyoming]]
An Louisa Swain Foundation pigmukna kan 2001 (bilang an Laramie Foundation) asin dedikado sa pagpreserbar asin pagselebrar kan pamana asin kasaysayan ni Swain asin "pagpakusog kan edukasyon sa mga lugar nin [[demokrasya]], mga deretso pantawo asin deretso sa pagboto". <ref name="about2">{{cite web|title=About the Foundation|url=http://thelouisaswainfoundation.com/about_the_foundation|publisher=Louisa Swain Foundation|accessdate=August 22, 2018|archive-date=September 6, 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190906124815/http://thelouisaswainfoundation.com/about_the_foundation|dead-url=yes}}</ref> An Pundasyon nagpapadalagan kan Wyoming House for Historic Women (na midbid man bilang Wyoming Women's History House) sa Laramie, Wyoming, na nagseselebrar nin labing tolong babae, kaiba si Swain. Sarong estatuwa niya sa saiyang onra an idinusay sa atubangan kan museo kan 2005. <ref>{{Cite web|url=https://www.loc.gov/resource/highsm.33318/|title='The Franchise' statue by John D. Baker in the Johnson Lummis Hunkins Plaza outside the Wyoming House for Historic Women in downtown Laramie, Wyoming|website=Library of Congress, Washington, D.C.}}</ref> <ref name="LSF2">{{cite web|title=The Wyoming House For Historic Women|archive-url=https://web.archive.org/web/20160324035412/https://www.thelouisaswainfoundation.com/the_wyoming_house_for_historic_women|archive-date=March 24, 2016|url-status=|url=http://thelouisaswainfoundation.com/the_wyoming_house_for_historic_women|website=thelouisaswainfoundation.com|accessdate=September 6, 2016}}</ref>

Minidbid kan Kongreso an Setyembre 6, 2008, bilang Louisa Swain Day sa paagi kan House Concurrent Resolution 378. 

Kan 2022, nginaranan kan Kongreso an edipisyo kan pederal na opisina sa 308 W. 21st Street sa Cheyenne, Wyoming, an Louisa Swain Federal Office Building. <ref>{{USPL|117|120}}</ref>

== Mga Toltolan ==
<references />
{{Tamboan}}

== Mga panluwas na sumpay ==

* [http://digitalcollections.uwyo.edu:8180/luna/servlet/detail/uwydbuwy~1~1~8371~100904:Eliza-Ann-Swain "Pilion an Digital na Koleksyon ni Eliza Ann Swain"] sa [https://www.uwyo.edu/ahc/index.html American Heritage Center]
* [https://archiveswest.orbiscascade.org/ark:/80444/xv719285 Louisa A. Swain Mga Materyales] sa American Heritage Center
* Blog post base sa mga archive sa AHC na nakasentro sa [https://ahcwyo.org/2017/12/10/suffrage-noun-suf%c2%b7frage-%cb%88s%c9%99-frij-sometimes-f%c9%99-rij-definition-the-right-to-vote-especially-in-political-elections/ mga enot na suffragist sa Wyoming asin Lousia A Swain]
* [https://www.thoughtco.com/first-woman-to-vote-claimants-3530476 "Enot na Babae na Nagboto – Mga Naghahagad"] . Manungod sa.com
* [http://content.time.com/time/magazine/article/0,9171,826543,00.html "Mga Babae: Mantang Nagduduman an Maine ..."] . ''[[Time (magasin)|Oras]]'' (Setyembre 5, 1960)
* [https://web.archive.org/web/20170126073752/http://thelouisaswainfoundation.com/september_6_louisa_swain_day "Setyembre 6: Pambansang Aldaw ni Louisa Swain"] . An Louisa Swain Foundation.
Si Louisa Ann Swain (née Gardner ; 1801 – Enero 25, 1880) iyo an pinakaenot na babae sa Estados Unidos na nagboto sa sarong heneral na eleksyon pagkatapos kan paghale kan deretso sa pagboto kan mga kababaihan sa New Jersey kan 1807. Nagboto siya kan Setyembre 6, 1870, sa Laramie, Wyoming .  

 Biograpiya 
Namundag na si Louisa Ann Gardner, an saiyang ama nawara sa dagat kan siya 7 anyos.   An saiyang ina dangan nagbalik sa saiyang ginikanan na banwaan nin Charleston, South Carolina, alagad nagadan man dai nahaloy pagkatapos.  Nailo sa edad na 10, siya ibinugtak sa pag-ataman kan Charleston Orphan House . Kan 1814, siya asin an saro pang daragita ibinugtak sa sarong pamilya bilang mga surugoon sa harong sa laog nin apat na taon, pakatapos kaini siya ibinalyo sa ibang pamilya na partikularmenteng naghagad saiya. Nagdanay siya sa sainda sagkod 1820, dangan nagbalyo sa Baltimore kun saen pakalihis nin sarong taon, naagom niya si Stephen Swain, na nagpapadalagan nin sarong pabrika nin tukawan. Nagkaigwa sinda nin apat na aki, asin kan mga taon 1830, ipinabakal ni Stephen an saiyang negosyo, asin an pamilya nagbalyo, enot sa Zanesville, Ohio, asin kan huri sa Richmond, Indiana . Kan 1869, an mga Swain nagbalyo sa Laramie, Wyoming, tanganing mag-iba sa saindang aking si Alfred. 

 Pagboto 
An mga istorya magkaiba sa mga hiro ni Swain kan Setyembre 6, 1870, bago siya nagboto sa primerong eleksyon kan taon na idto.  An sarong lakop na istorya iyo na siya nagmata nin amay, nagsulot kan saiyang apron, shawl asin bonnet, asin naglakaw sa sentro kan siyudad na may darang lata tanganing magbakal nin lebadura sa sarong negosyante. Kan 1919, an The Meeteetse News nagbareta na si Swain pasiring na sa pagbakal nin mga kakanon.  An saro pang istorya iyo na si Swain tinogotan na enot na magboto sa sarong grupo nin mga babae na yaon sa lugar nin pagboto huli sa pagigin pinakagurang.  An aram na segurado iyo na siya nagboto sa lugar nin botohan kan aldaw na idto. Kan nakaaging taon, an Wyoming Territorial Legislature nagsurat nin deretso sa pagboto kan mga babae sa konstitusyon kaini.  Ilinadawan siya kan sarong peryodikong Laramie bilang "sarong maboot na puting buhok na kagharong, Quakerish an itsura".  Si Judge MC Brown, an pinakaenot na alkalde kan Laramie, personal na nakaheling sa pagboto ni Swain.  Sinasabi kan mga historyador na si Swain nagboto sana nin 30 minutos bago si Augusta C. Howe, an 27 anyos na agom kan US Marshall Church Howe.  92 pang mga babae sa Wyoming an nagboto kan aldaw na idto. 

Siya 69 anyos kan siya nagboto nin pinakaenot na balota kan arin man na babae sa Estados Unidos sa sarong pangkagabsan na eleksyon. Dai nahaloy pagkatapos kan eleksyon, si Stephen asin Louisa Swain naghale sa Laramie asin nagbalik sa Maryland tanganing mag-istar harani sa saro sa saiyang mga aking babae. Si Stephen nagadan kan Oktubre 6, 1872, sa Maryland. Si Louisa nagadan kan Enero 25, 1880, sa Lutherville, Maryland . Ilinubong siya sa Friends Burial Ground sa Harford Road sa Baltimore . 

 Pamana 
thumb| Estatuwa ni Louisa Swain sa Laramie, Wyoming
An Louisa Swain Foundation pigmukna kan 2001 (bilang an Laramie Foundation) asin dedikado sa pagpreserbar asin pagselebrar kan pamana asin kasaysayan ni Swain asin "pagpakusog kan edukasyon sa mga lugar nin demokrasya, mga deretso pantawo asin deretso sa pagboto".  An Pundasyon nagpapadalagan kan Wyoming House for Historic Women (na midbid man bilang Wyoming Women's History House) sa Laramie, Wyoming, na nagseselebrar nin labing tolong babae, kaiba si Swain. Sarong estatuwa niya sa saiyang onra an idinusay sa atubangan kan museo kan 2005.  

Minidbid kan Kongreso an Setyembre 6, 2008, bilang Louisa Swain Day sa paagi kan House Concurrent Resolution 378. 

Kan 2022, nginaranan kan Kongreso an edipisyo kan pederal na opisina sa 308 W. 21st Street sa Cheyenne, Wyoming, an Louisa Swain Federal Office Building. 

 Mga Toltolan 

 Mga panluwas na sumpay 

 "Pilion an Digital na Koleksyon ni Eliza Ann Swain" sa American Heritage Center
 Louisa A. Swain Mga Materyales sa American Heritage Center
 Blog post base sa mga archive sa AHC na nakasentro sa mga enot na suffragist sa Wyoming asin Lousia A Swain
 "Enot na Babae na Nagboto – Mga Naghahagad" . Manungod sa.com
 "Mga Babae: Mantang Nagduduman an Maine ..." . Oras (Setyembre 5, 1960)
 "Setyembre 6: Pambansang Aldaw ni Louisa Swain" . An Louisa Swain Foundation.