Pamilyar
[[Ladawan:Witches'Familiars1579.jpg|thumb|Sarong ilustrasyon sa Ingles kan huring parte kan ika-16 na siglo nin sarong bruha na nagpapakakan sa saiyang mga pamilyar]]
Sa mga osipon kan Europa kan mga panahon nin edad media asin amay na modernong panahon, '''an mga pamilyar''' (estriktong '''pamilyar na mga espiritu''', bilang "pamilyar" nangangahulugan man na "haraning katood" o kaibaiba, asin pwedeng mahiling sa siyentipikong pangaran para sa [[ayam]], ''Canis familiaris'' ) pigtutubodan na mga supernatural na entidad, interdimensyonal na mga linalang, o espirituwal na mga bantay o mga salamangkero na maprotehir asin matabang sa saindang mga tuso sa paggibo nin mga salamangkero, panghuhula, asin espirituwal na pakarorop.  Susog sa mga rekord kan panahon na idto, an mga nag-aalegar na nagkaigwa nin pakikipag-ulay sa mga pamilyar na espiritu nagbareta na sinda pwedeng magpahiling bilang kadakol na porma, parati bilang sarong hayop, alagad minsan bilang sarong tawo o humanoid na pigura, asin ilinadawan bilang "malinaw na tinawan nin kahulugan, tolong-dimensyonal... na mga porma, buhay na buhay sa kolor asin may buhay na may hiro asin tanog", na kontra sa mga paglaladawan kan [[Multo|mga multo]] na may "myo, [dai] tinawan nin kahulugan" na mga porma". 

Kun sinda nagseserbi sa mga bruha, sinda parateng pighuhuna na [[Maraot|mga maraot an boot]], alagad kun sinda nagtatrabaho para sa mga tusong tawo, sinda parateng pigkokonsiderar [[Marhay|na mga maboot]] (dawa ngani igwa nin nagkapirang ambiguity sa parehong kaso). An mga enot parateng pigkakategorya bilang [[Demonyo|mga demonyo]], mantang an mga huri mas komun na iniisip asin ilinaladawan bilang mga engkanto . An mayor na katuyuhan kan mga pamilyar iyo an maglingkod sa bruha, na nagtatao nin proteksyon para sa sainda mantang sinda nag-aabot sa saindang bagong mga kapangyarihan. 

Poon kan ika-20 siglo an nagkapirang paragibo nin mahika, kaiba an mga parasunod kan neopagan na relihiyon na Wicca, naggagamit kan konsepto nin mga pamilyar, huli sa saindang asosasyon sa mga lumang porma nin mahika. An mga kontemporanyong parapraktis na ini naggagamit nin mga ataman na hayop o layas na hayop, o nagtutubod na an mga dai nahihiling na bersyon nin mga pamilyar nagseserbing mga mahiwason na katabang. <ref>{{Cite book|title=Animal Familiars for Beginners|last=Chauran|first=Alexandra|publisher=Jupiter Gardens Press|year=2013|isbn=978-1938257667}}</ref>

== Mga Kahulugan ==
[[Ladawan:Histoires_prodigieuses;_Histoire_d'un_prestre..._WMS_136_Wellcome_L0025557.jpg|thumb| Sarong istorya nin "sarong padi na sa laog nin 40 taon naggamit nin pamilyar na espiritu", na pig-ilustrar sa kopya ni Elizabeth I kan Inglaterra kan ''Histoires Prodigieuses'' ni Pierre Boaistuau]]
Si Pierre A. Riffard an nagproponer kan kahulugan asin mga kotasyon na ini 
 {{blockquote|A familiar spirit – ([[alter ego]], [[doppelgänger]], personal demon, personal [[totem]], spirit companion) is the double, the alter ego, of an individual. It does not look like the individual concerned. Even though it may have an independent life of its own, it remains closely linked to the individual. The familiar spirit can be an animal (animal companion).}}
An Pranses na pararawitdawit na si Charles Baudelaire, sarong para-akit nin pusa, nagtutubod sa pamilyar na mga espiritu. 
 {{blockquote|It is the familiar spirit of the place;
It judges, presides, inspires
Everything in its empire;
It is perhaps a fairy or a god?
When my eyes, drawn like a magnet
To this cat that I love...}}
Si AP Elkin nag-adal kan pagtubod sa mga pamilyar na espiritu sa mga tawong Australianong Aborigine :
 {{blockquote|A usual method, or explanation, is that the medicine man sends his familiar spirit (his assistant totem, spirit-dog, spirit-child or whatever the form may be) to gather the information. While this is occurring, the man himself is in a state of receptivity, in sleep or trance. In modern phraseology [spiritism], his familiar spirit would be the control [control spirit].<ref>[[A. P. Elkin]], ''Aboriginal men of high degree. Initiation and Sorcery in the World's Oldest Tradition'', 1945, 48. A spiritist medium allegedly loses consciousness and passes under control of some external force (called a "control spirit"), for the supposed transmission of communications from the dead, or messages for an individual or a group.</ref>}}
Mircea Eliade :
 {{blockquote|The Goldi [Nanai people in Siberia] clearly distinguish between the tutelary spirit (''ayami''), which chooses the shaman, and the helping spirits (''syven''), which are subordinate to it and are granted to the shaman by the ''ayami'' itself. According to Sternberg the Goldi explain the relations between the shaman and his ''ayami'' by a complex sexual emotion. Here is the report of a Goldi shaman.

"Once I was asleep on my sick-bed, when a spirit approached me. It was a very beautiful woman. Her figure was very slight, she was no more than half an arshin (71 cm) tall. Her face and attire were quite as those of one of our Gold women... She said: 'I am the ''ayami'' of your ancestors, the Shamans. I taught them shamaning. Now I am going to teach you... I love you, I have no husband now, you will be my husband and I shall be a wife unto you. I shall give you assistant spirits. You are to heal with their aid, and I shall teach and help you myself...' Sometimes she comes under the aspect of an old woman, and sometimes under that of a wolf, so she is terrible to look at. Sometimes she comes as a winged tiger... She has given me three assistants—the ''jarga'' (the panther), the ''doonto'' (the bear) and the ''amba'' (the tiger). They come to me in my dreams, and appear whenever I summon them while shamaning. If one of them refuses to come, the ''ayami'' makes them obey, but, they say, there are some who do not obey even the ''ayami''. When I am shamaning, the ''ayami'' and the assistant spirits are possessing me; whether big or small, they penetrate me, as smoke or vapour would. When the ''ayami'' is within me, it is she who speaks through my mouth, and she does everything herself."<ref>[[Mircea Eliade]], ''Shamanism. Archaic Techniques of Ecstasy'' (1968), Princeton University Press, 2004, 72, quoting Leo Sternberg, ''Divine Election in Primitive Religion'', Congrès International des Américanistes,1924, 476 ff.</ref>}}

== Mga Deskripsyon ==
Sa mga inaakusaran na mga bruha asin mga tusong tawo na nagladawan kan saindang pamilyar na mga espiritu, igwa nin mga komun na nagkakasararong mga tampok. An historyador na si Emma Wilby nagsabi kun pano an mga istorya kan siring na mga pamilyar nakakabigla huli sa saindang "ordinaridad" asin "naturalismo", sa ibong kan bagay na sinda nakikipag-olay sa [[Sobrenatural|mga supernatural]] na entidad. 

An mga pamilyar na espiritu iyo an pinakaparateng saradit na hayop, arog kan mga pusa, daga, ayam, ferret, gamgam, palaka, langaw, asin liebre. Igwa man nin mga kaso nin mga tambubo asin alibangbang, siring man nin mga orig, karnero, asin kabayo. An mga pamilyar na espiritu parateng itinatago sa mga kaldero o basket na may linya nin lana nin karnero asin pinapakakan nin manlaen-laen na bagay kabali an, gatas, tinapay, karne, asin dugo. <ref>{{Cite book|title=Malevolent Nurture|last=Willis|first=Deborah|publisher=Cornell University Press|year=1995|location=New York|pages=32, 52}}</ref>

An mga pamilyar na espiritu parati igwa nin mga pangaran asin "parateng tinatawan nin mga bansag na simple, asin parating mamomoton."  Sarong halimbawa kaini iyo si Tom Reid, na pamilyar kan tusong babae asin inakusaran na bruha na si Bessie Dunlop, mantang an ibang halimbawa kabali si Grizell asin Gridigut, na pamilyar kan ika-17 siglong bruha kan Huntingdonshire na si Jane Wallis. 

An agathion sarong pamilyar na espiritu na minalataw sa porma nin sarong tawo o sarong hayop, o dawa sa laog nin sarong [[anting-anting]], bote, o singsing na mahika. Pinakamakusog ini sa udto. <ref name="Bane">{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=njDRfG6YVb8C&pg=PA21|title=Encyclopedia of Demons in World Religions and Cultures|last=Bane, Theresa.|publisher=McFarland|year=2012|isbn=978-0-7864-8894-0|location=Jefferson|page=21}}</ref> <sup class="noprint Inline-Template" style="white-space:nowrap;">&#x5B; ''<nowiki><span title="The material near this tag may lack sufficient context. (September 2021)">nangangaipo nin konteksto</span></nowiki>'' &#x5D;</sup>

== Relasyon sa mga salamangkero ==
[[Ladawan:Matthewhopkins.png|thumb| Frontispice gikan sa paraayam nin mga bruha na si Matthew Hopkins ' ''The Discovery of Witches'' (1647), na nagpapahiling nin mga bruha na namimidbid an saindang pamilyar na mga espiritu]]
Gamit an saiyang mga pag-aadal sa papel kan pangkukulam asin mahika sa Britanya durante kan Amay na Modernong panahon bilang sarong punto nin pagpoon, an historyador na si Emma Wilby nagsiyasat kan relasyon na an pamilyar na mga espiritu soboot igwa sa mga bruha asin mga tuso sa panahon na ini.

=== Pagtiripon ===
Sa mga istorya kan mga Briton gikan sa amay na modernong panahon, igwa nin tolong mayor na klase nin naratibo nin engkwentro na may relasyon sa kun pano an sarong bruha o tusong tawo enot na nakamidbid sa saindang pamilyar. An enot sa mga ini iyo na an espiritu kusang naglataw sa atubangan kan indibiduwal mantang sinda naggigibo kan saindang pan-aroaldaw na mga aktibidad, magsalang sa saindang harong o sa luwas sa sarong lugar. An manlaen-laen na halimbawa para kaini pinatunayan sa mga pinagkukuanan kan panahon, halimbawa, si Joan Prentice gikan sa Essex, Inglaterra, nagtao nin sarong istorya kan siya inusisa huli sa pangkukulam kan 1589 na naghihingako na siya "solo sa saiyang kwarto, asin nagtutukaw sa sarong hababang tukawan na nag-aandam kan saiyang sadiri sa pagturog" kan an saiyang pamilyar enot na nagpahiling saiya, mantang an Cornish na tuso na si Jeffries na si Jeffries nagsaysay kan 1585 an saiya enot na nagluwas saiya kan siya "nagniniting sa sarong arbor sa samong hardin". 

An ikaduwang paagi na an pamilyar na espiritu parateng minalataw sa mga paragibo nin mahika sa Britania iyo na iyan itatao sa sarong tawo nin dati nang nag-eeksister na indibiduwal, na kun beses miembro nin pamilya asin kun beses mas makapangyarihan na espiritu. Halimbawa, an soboot bruha na si Margaret Ley gikan sa Liverpool naghingako, kan 1667, na tinawan siya kan saiyang pamilyar na espiritu kan saiyang ina kan siya magadan, mantang an tusong babae kan Leicestershire na si Joan Willimot nag-istorya, kan 1618, na an sarong misteryosong pigura na inaapod sana niyang "kagurangnan", "nagmamawot na buksan niya an saiyang nguso asin ihuyop sa saiyang sarong fairy an saiyang karahayan. Asin na siya nagbukas kan saiyang nguso, asin na tolos-tolos pagkatapos na maghuyop, nagluwas sa saiyang nguso an sarong espiritu na nagtindog sa daga sa porma asin porma nin sarong babae." 

Sa nagkapirang istorya, an tusong tawo o bruha nakakaeksperyensya nin kadepisilan bago an paglataw kan pamilyar, na nag-alok na tabangan sinda. Siring sa sinabi kan historyador na si Emma Wilby, "an saindang mga problema... sa pangenot nakagamot sa pakikipaglaban para sa pisikal na kaligtasan—an kakulangan nin kakanon o kuwarta, pagkagadan, helang, pagkawara nin kabuhayan asin iba pa", asin an pamilyar nagtao sainda nin paagi na makaluwas digdi sa paagi nin pagtao sainda nin mahiwason na kapangyarihan. 

=== Nagtatrabaho ===
Sa nagkapirang kaso, an paragibo nin mahika dangan nakipagkasunduan o nakipagtipan sa saindang pamilyar na espiritu. An lawig kan panahon na an bruha o tusong tawo nagtatrabaho kaiba an saindang pamilyar na espiritu nag-iiba-iba sa pag-oltanan nin pirang semana sagkod sa nagkapirang dekada.  Sa kadaklan na kaso, an paragibo nin mahika nag-aagyat kan saindang pamilyar na espiritu kun kaipuhan ninda an saindang tabang, dawa ngani igwa nin manlaen-laen na paagi na ginibo ninda ini: an bruha kan Essex na si Joan Cunny naghingako, kan 1589, na kaipuhan niyang magluhod sa laog nin sarong sirkulo asin mamibi ki [[Satanas]] para sa saiyang pamilyar na maglataw mantang an Wiltshire na tusong babae na ilinadawan ni Anne Boden, kan 1535 mga pamilyar sa paagi nin mga paagi na nanodan sa mga libro. Sa nagkapirang mas pambihirang mga kaso igwa nin mga istorya kun saen an mga pamilyar minalataw sa mga panahon na sinda dai gusto asin dai inaapod, halimbawa an bruha kan Huntingdonshire na si Elizabeth Chandler nagsabi, kan 1646, na dai niya makontrol kun an saiyang duwang pamilyar, na an pangaran Beelzebub asin Trullibub, minalataw saiya, asin namibi para sa sarong diyos na "iligtas siya duman".  Pigtutubodan man na an mga pamilyar "nakakatabang sa pag-diagnose kan mga helang asin kan mga pinagkukuanan nin pan-engkanto asin ginagamit sa paghula asin paghanap nin mga nawawarang bagay asin kayamanan. An mga salamangkero pig-eenkantar sinda sa mga ritwal, dangan pigkukulong sinda sa mga bote, singsing asin mga gapo. Kun minsan ipinapabakal ninda ini bilang mga anting-anting, na sinasabing an mga espiritu masiguro na an mga espiritu masiguro sa pagsugal, sa negosyo, o ano man na pagkamoot sa mga parokyano. An klaseng ini nin pamilyar sa teknikal bakong ilegal; An Witchcraft Act 1603 kan Inglaterra nagbabawal sana sa mga maraot asin maraot na espiritu". <ref>{{Cite book|url=https://www.nationalarchives.gov.uk/education/resources/early-modern-witch-trials/an-act-against-witchcraft/|title=An Act Against Witchcraft|date=1604|publisher=The UK National Archives|access-date=29 October 2024}}</ref>

=== Mga Tipo ===
An mga pamilyar pinaka-komon sa mitolohiya kan sulnupan na Europa, na an nagkapirang iskolar nagtutulod na an mga pamilyar yaon sana sa mga tradisyon kan Gran Britanya asin Pransya. Sa mga lugar na ini, tolong kategorya nin mga pamilyar an pigtutubodan na yaon: 

* pamilyar na mga espiritu na nagpapahiling bilang mga tawo asin humanoid, sa bilog na Sulnupan na Europa
* mga espiritung panghuhula na nagpapahiling bilang mga hayop, Gran Britanya asin Pransia
* maraot na mga espiritu na nagpapahiling bilang mga hayop, sa [[Gresya|Grecia]] sana

=== An ayam ni Prinsipe Rupert ===
[[Ladawan:Prince_Rupert_-_1st_English_Civil_War.jpg|thumb| Si Prinsipe Rupert asin an saiyang "pamilyar" na ayam sa sarong pamphlet na may titulong "An Maringis na mga Gawe ni Prinsipe Rupert" (1643)]]
Durante kan Gera Sibil kan Inglaterra, an heneral na Royalista na si Prinsipe Rupert igwa nin ugale na darahon an saiyang dakulang ayam na poodle na an pangaran Boy sa pakikipaglaban saiya. Sa bilog na gera an ayam kinakatakutan na gayo sa mga pwersa kan Parliamento asin pigtatawan nin kredito na may supernatural na kapangyarihan. Siring sa sinabi ni Morgan,  an ayam garo baga pigkonsiderar na sarong klase nin pamilyar. Sa katapusan kan gera an ayam binadil, na soboot gamit an sarong bala na pirak .

== Mga pagbista sa mga bruha ==
Kadaklan sa datos manungod sa mga pamilyar gikan sa mga transkrip kan mga pagbista sa mga bruha sa Ingles asin Scotland na ginibo kan ika-16 asin ika-17 siglo. An sistema nin korte na nagtatak asin nagbista sa mga bruha inaapod na Essex . An pagbista sa Essex ki Agnes Sampson kan Nether Keith, East Lothian, [[Eskosya|Scotland]], kan 1590, nagpepresentar nin testimonya kan prosekusyon manungod sa sarong pamilyar na panghuhula. An kasong ini sa pundamental politikal, na pigbibista si Sampson huli sa halangkaw na pagtraydor, asin pig-aakusaran si Sampson sa paggamit nin pangkukulam laban ki Hadeng James VI . An prosekusyon nagsasabi na si Sampson nag-apod nin mga pamilyar na espiritu asin naresolberan an saiyang kaduda-dudang bagay. An saro pang pagbista sa Essex iyo idtong ki Hellen Clark, na binista kan 1645, kun saen si Clark napiritan na magsabi na [[Satanas|an Diablo]] nagtunga bilang sarong "pamilyar" sa porma nin sarong ayam. 

An mga kaso sa korte sa Inglaterra nagpapaheling nin makosog na relasyon sa pag-oltanan kan mga akusasyon nin pangkukulam kan Estado tumang sa mga naggigibo nin suanoy na mga tradisyon nin mga katutubong tawo, kaiba an pamilyar na hayop o espiritu.

Sa nagkapirang kaso an mga pamilyar minasalida sa mga aki sa pabor kan saindang mga ina. (Hilingon an pangkukulam asin mga aki .)

Sa kolonyal na Amerika an mga pamilyar na hayop mahihiling sa mga pag'ayam nin mga bruha na nangyari sa Salem, Massachusetts, kan 1692. An pamilyar na mga espiritu parateng minalataw sa mga bisyon kan nagsasakit na mga daragita. Dawa ngani an ley kan 1648 na nagtao nin kahulugan sa sarong bruha bilang saro na "igwa o nakikipag-olay sa sarong pamilyar na espiritu" nasuspinde sampulong taon bago kaini, an pakikisumaro sa sarong pamilyar na espiritu ginamit sa mga pagbista sa Salem bilang ebidensya tanganing makonbikto an mga pigdududahan na mga bruha. Si Sarah Good igwa daa nin sarong dilaw na gamgam na nagsusupsop sa pag-ultanan kan saiyang mga moro. Si Ann Putnam partikularmente dapat na parating nahihiling an dilaw na gamgam sa saiyang mga kasakitan. Si Tituba daa nakahiling nin mga kakaibang hayop na nag-aaghat saiya na saktan an mga kaakian, na kabali an sarong orig, sarong itom na ayam, sarong pulang pusa asin sarong itom na pusa. <ref>{{Cite book|title=In the Devil's Snare: The Salem Witchcraft Crisis of 1692|last=Norton|first=Mary Beth|publisher=Vintage Books|year=2002|location=New York|pages=26, 28, 48}}</ref> "Durante kan mga pagbista sa mga bruha sa Salem, igwa nin kadikit na istorya kan praktis kan mga pamilyar na hayop, dawa ngani an sarong lalaki inakusaran nin pag-engganyar sa sarong ayam na mag-atake sa paagi nin mahiwason na paagi. An ayam, interesante nanggad, binista, nasentensiahan, asin binitay". <ref>{{cite web|title=Wiccan and Paganism: Do You Have a Magical Animal Familiar?|url=https://www.learnreligions.com/what-is-an-animal-familiar-2562343|access-date=2020-12-10|website=Learn Religions}}</ref>

An marka kan bruha nagdagdag nin seksuwal na kabtang sa pamilyar na espiritu asin parateng manonompongan sa mga rekord nin pagbista bilang paagi na makondenar an sarong suspetsado na bruha. An marka iyo an pinakaparateng sarong dagdag na suso na nakua sa sarong lugar sa hawak asin pigdududahan na ginagamit sa pagsuso kan pamilyar na mga espiritu. An sarong halimbawa kaini mahihiling sa mga pagbista sa mga bruha sa Salem kan 1692. Halimbawa, sinabi ni Ann Putnam ki Martha Corey na, "Igwa nin sarong giyaw na burd na nagsusupsop sa pag-ultanan kan saimong muro sa enotan asin muro sa tahaw na nahihiling ko ini." <ref>{{Cite book|title=In the Devil's Snare|last=Norton|first=Mary Beth|publisher=Vintage Books|year=2002|location=New York|pages=48}}</ref>

== Pamana ==
[[Ladawan:The_Love_Potion.jpg|thumb| ''An Love Potion'' ni Evelyn De Morgan, 1903: sarong bruha na may itom na pusa na pamilyar sa saiyang pamitisan]]

=== Historiograpiya ===
An pinakabagong iskolar sa mga pamilyar nagpapahiling kan rarom asin paggalang na mayo sa mga naenot na demonolohikong paagi. An pag-aadal kan mga pamilyar nagdakula gikan sa sarong akademikong tema sa mga folklorikong journal pasiring sa sarong pankagabsan na tema sa mga popular na libro asin journal na naglalaog nin antropolohiya, kasaysayan asin iba pang disiplina. Si James Sharpe, sa ''The Encyclopedia of Witchcraft: the Western Tradition'', nagsasabi: "An mga folklorist nagpoon kan saindang mga pagsiyasat kan ika-19 Siglo [asin] nanompongan na an mga pamilyar prominente sa mga ideya manongod sa pangkukulam." <ref>{{Cite book|title=Familiars in the Encyclopedia of Witchcraft: the Western Tradition|last=Sharpe|first=James|last2=Rickard M Golden|publisher=ABC-CLIO|year=2006}}</ref>

Sa mga enot na dekada kan ika-20 siglo, an mga pamilyar pigbibisto bilang "mga nigget", na iyo an "mga bagay na nakakatakot na itinatago kan mga bruha sa gabos na hawak ninda". <ref>{{cite journal|last=Times|first=The|author-link=The Times|title=Superstition in Essex: A Witch and Her Niggets|journal=Folklore|volume=27|year=1916|page=3}}</ref>

== Toltolan ==
<references />
{{Tamboan}}
[[Kategorya:Pages with unreviewed translations]]
Sa mga osipon kan Europa kan mga panahon nin edad media asin amay na modernong panahon, an mga pamilyar (estriktong pamilyar na mga espiritu, bilang "pamilyar" nangangahulugan man na "haraning katood" o kaibaiba, asin pwedeng mahiling sa siyentipikong pangaran para sa ayam, Canis familiaris ) pigtutubodan na mga supernatural na entidad, interdimensyonal na mga linalang, o espirituwal na mga bantay o mga salamangkero na maprotehir asin matabang sa saindang mga tuso sa paggibo nin mga salamangkero, panghuhula, asin espirituwal na pakarorop.  Susog sa mga rekord kan panahon na idto, an mga nag-aalegar na nagkaigwa nin pakikipag-ulay sa mga pamilyar na espiritu nagbareta na sinda pwedeng magpahiling bilang kadakol na porma, parati bilang sarong hayop, alagad minsan bilang sarong tawo o humanoid na pigura, asin ilinadawan bilang "malinaw na tinawan nin kahulugan, tolong-dimensyonal... na mga porma, buhay na buhay sa kolor asin may buhay na may hiro asin tanog", na kontra sa mga paglaladawan kan mga multo na may "myo, [dai] tinawan nin kahulugan" na mga porma". 

Kun sinda nagseserbi sa mga bruha, sinda parateng pighuhuna na mga maraot an boot, alagad kun sinda nagtatrabaho para sa mga tusong tawo, sinda parateng pigkokonsiderar na mga maboot (dawa ngani igwa nin nagkapirang ambiguity sa parehong kaso). An mga enot parateng pigkakategorya bilang mga demonyo, mantang an mga huri mas komun na iniisip asin ilinaladawan bilang mga engkanto . An mayor na katuyuhan kan mga pamilyar iyo an maglingkod sa bruha, na nagtatao nin proteksyon para sa sainda mantang sinda nag-aabot sa saindang bagong mga kapangyarihan. 

Poon kan ika-20 siglo an nagkapirang paragibo nin mahika, kaiba an mga parasunod kan neopagan na relihiyon na Wicca, naggagamit kan konsepto nin mga pamilyar, huli sa saindang asosasyon sa mga lumang porma nin mahika. An mga kontemporanyong parapraktis na ini naggagamit nin mga ataman na hayop o layas na hayop, o nagtutubod na an mga dai nahihiling na bersyon nin mga pamilyar nagseserbing mga mahiwason na katabang. 

 Mga Kahulugan 
thumb| Sarong istorya nin "sarong padi na sa laog nin 40 taon naggamit nin pamilyar na espiritu", na pig-ilustrar sa kopya ni Elizabeth I kan Inglaterra kan Histoires Prodigieuses ni Pierre Boaistuau
Si Pierre A. Riffard an nagproponer kan kahulugan asin mga kotasyon na ini 
 
An Pranses na pararawitdawit na si Charles Baudelaire, sarong para-akit nin pusa, nagtutubod sa pamilyar na mga espiritu. 
 
Si AP Elkin nag-adal kan pagtubod sa mga pamilyar na espiritu sa mga tawong Australianong Aborigine :
 
Mircea Eliade :
 

 Mga Deskripsyon 
Sa mga inaakusaran na mga bruha asin mga tusong tawo na nagladawan kan saindang pamilyar na mga espiritu, igwa nin mga komun na nagkakasararong mga tampok. An historyador na si Emma Wilby nagsabi kun pano an mga istorya kan siring na mga pamilyar nakakabigla huli sa saindang "ordinaridad" asin "naturalismo", sa ibong kan bagay na sinda nakikipag-olay sa mga supernatural na entidad. 

An mga pamilyar na espiritu iyo an pinakaparateng saradit na hayop, arog kan mga pusa, daga, ayam, ferret, gamgam, palaka, langaw, asin liebre. Igwa man nin mga kaso nin mga tambubo asin alibangbang, siring man nin mga orig, karnero, asin kabayo. An mga pamilyar na espiritu parateng itinatago sa mga kaldero o basket na may linya nin lana nin karnero asin pinapakakan nin manlaen-laen na bagay kabali an, gatas, tinapay, karne, asin dugo. 

An mga pamilyar na espiritu parati igwa nin mga pangaran asin "parateng tinatawan nin mga bansag na simple, asin parating mamomoton."  Sarong halimbawa kaini iyo si Tom Reid, na pamilyar kan tusong babae asin inakusaran na bruha na si Bessie Dunlop, mantang an ibang halimbawa kabali si Grizell asin Gridigut, na pamilyar kan ika-17 siglong bruha kan Huntingdonshire na si Jane Wallis. 

An agathion sarong pamilyar na espiritu na minalataw sa porma nin sarong tawo o sarong hayop, o dawa sa laog nin sarong anting-anting, bote, o singsing na mahika. Pinakamakusog ini sa udto.  [ <span title="The material near this tag may lack sufficient context. (September 2021)">nangangaipo nin konteksto</span> ]

 Relasyon sa mga salamangkero 
thumb| Frontispice gikan sa paraayam nin mga bruha na si Matthew Hopkins ' The Discovery of Witches (1647), na nagpapahiling nin mga bruha na namimidbid an saindang pamilyar na mga espiritu
Gamit an saiyang mga pag-aadal sa papel kan pangkukulam asin mahika sa Britanya durante kan Amay na Modernong panahon bilang sarong punto nin pagpoon, an historyador na si Emma Wilby nagsiyasat kan relasyon na an pamilyar na mga espiritu soboot igwa sa mga bruha asin mga tuso sa panahon na ini.

 Pagtiripon 
Sa mga istorya kan mga Briton gikan sa amay na modernong panahon, igwa nin tolong mayor na klase nin naratibo nin engkwentro na may relasyon sa kun pano an sarong bruha o tusong tawo enot na nakamidbid sa saindang pamilyar. An enot sa mga ini iyo na an espiritu kusang naglataw sa atubangan kan indibiduwal mantang sinda naggigibo kan saindang pan-aroaldaw na mga aktibidad, magsalang sa saindang harong o sa luwas sa sarong lugar. An manlaen-laen na halimbawa para kaini pinatunayan sa mga pinagkukuanan kan panahon, halimbawa, si Joan Prentice gikan sa Essex, Inglaterra, nagtao nin sarong istorya kan siya inusisa huli sa pangkukulam kan 1589 na naghihingako na siya "solo sa saiyang kwarto, asin nagtutukaw sa sarong hababang tukawan na nag-aandam kan saiyang sadiri sa pagturog" kan an saiyang pamilyar enot na nagpahiling saiya, mantang an Cornish na tuso na si Jeffries na si Jeffries nagsaysay kan 1585 an saiya enot na nagluwas saiya kan siya "nagniniting sa sarong arbor sa samong hardin". 

An ikaduwang paagi na an pamilyar na espiritu parateng minalataw sa mga paragibo nin mahika sa Britania iyo na iyan itatao sa sarong tawo nin dati nang nag-eeksister na indibiduwal, na kun beses miembro nin pamilya asin kun beses mas makapangyarihan na espiritu. Halimbawa, an soboot bruha na si Margaret Ley gikan sa Liverpool naghingako, kan 1667, na tinawan siya kan saiyang pamilyar na espiritu kan saiyang ina kan siya magadan, mantang an tusong babae kan Leicestershire na si Joan Willimot nag-istorya, kan 1618, na an sarong misteryosong pigura na inaapod sana niyang "kagurangnan", "nagmamawot na buksan niya an saiyang nguso asin ihuyop sa saiyang sarong fairy an saiyang karahayan. Asin na siya nagbukas kan saiyang nguso, asin na tolos-tolos pagkatapos na maghuyop, nagluwas sa saiyang nguso an sarong espiritu na nagtindog sa daga sa porma asin porma nin sarong babae." 

Sa nagkapirang istorya, an tusong tawo o bruha nakakaeksperyensya nin kadepisilan bago an paglataw kan pamilyar, na nag-alok na tabangan sinda. Siring sa sinabi kan historyador na si Emma Wilby, "an saindang mga problema... sa pangenot nakagamot sa pakikipaglaban para sa pisikal na kaligtasan—an kakulangan nin kakanon o kuwarta, pagkagadan, helang, pagkawara nin kabuhayan asin iba pa", asin an pamilyar nagtao sainda nin paagi na makaluwas digdi sa paagi nin pagtao sainda nin mahiwason na kapangyarihan. 

 Nagtatrabaho 
Sa nagkapirang kaso, an paragibo nin mahika dangan nakipagkasunduan o nakipagtipan sa saindang pamilyar na espiritu. An lawig kan panahon na an bruha o tusong tawo nagtatrabaho kaiba an saindang pamilyar na espiritu nag-iiba-iba sa pag-oltanan nin pirang semana sagkod sa nagkapirang dekada.  Sa kadaklan na kaso, an paragibo nin mahika nag-aagyat kan saindang pamilyar na espiritu kun kaipuhan ninda an saindang tabang, dawa ngani igwa nin manlaen-laen na paagi na ginibo ninda ini: an bruha kan Essex na si Joan Cunny naghingako, kan 1589, na kaipuhan niyang magluhod sa laog nin sarong sirkulo asin mamibi ki Satanas para sa saiyang pamilyar na maglataw mantang an Wiltshire na tusong babae na ilinadawan ni Anne Boden, kan 1535 mga pamilyar sa paagi nin mga paagi na nanodan sa mga libro. Sa nagkapirang mas pambihirang mga kaso igwa nin mga istorya kun saen an mga pamilyar minalataw sa mga panahon na sinda dai gusto asin dai inaapod, halimbawa an bruha kan Huntingdonshire na si Elizabeth Chandler nagsabi, kan 1646, na dai niya makontrol kun an saiyang duwang pamilyar, na an pangaran Beelzebub asin Trullibub, minalataw saiya, asin namibi para sa sarong diyos na "iligtas siya duman".  Pigtutubodan man na an mga pamilyar "nakakatabang sa pag-diagnose kan mga helang asin kan mga pinagkukuanan nin pan-engkanto asin ginagamit sa paghula asin paghanap nin mga nawawarang bagay asin kayamanan. An mga salamangkero pig-eenkantar sinda sa mga ritwal, dangan pigkukulong sinda sa mga bote, singsing asin mga gapo. Kun minsan ipinapabakal ninda ini bilang mga anting-anting, na sinasabing an mga espiritu masiguro na an mga espiritu masiguro sa pagsugal, sa negosyo, o ano man na pagkamoot sa mga parokyano. An klaseng ini nin pamilyar sa teknikal bakong ilegal; An Witchcraft Act 1603 kan Inglaterra nagbabawal sana sa mga maraot asin maraot na espiritu". 

 Mga Tipo 
An mga pamilyar pinaka-komon sa mitolohiya kan sulnupan na Europa, na an nagkapirang iskolar nagtutulod na an mga pamilyar yaon sana sa mga tradisyon kan Gran Britanya asin Pransya. Sa mga lugar na ini, tolong kategorya nin mga pamilyar an pigtutubodan na yaon: 

 pamilyar na mga espiritu na nagpapahiling bilang mga tawo asin humanoid, sa bilog na Sulnupan na Europa
 mga espiritung panghuhula na nagpapahiling bilang mga hayop, Gran Britanya asin Pransia
 maraot na mga espiritu na nagpapahiling bilang mga hayop, sa Grecia sana

 An ayam ni Prinsipe Rupert 
thumb| Si Prinsipe Rupert asin an saiyang "pamilyar" na ayam sa sarong pamphlet na may titulong "An Maringis na mga Gawe ni Prinsipe Rupert" (1643)
Durante kan Gera Sibil kan Inglaterra, an heneral na Royalista na si Prinsipe Rupert igwa nin ugale na darahon an saiyang dakulang ayam na poodle na an pangaran Boy sa pakikipaglaban saiya. Sa bilog na gera an ayam kinakatakutan na gayo sa mga pwersa kan Parliamento asin pigtatawan nin kredito na may supernatural na kapangyarihan. Siring sa sinabi ni Morgan,  an ayam garo baga pigkonsiderar na sarong klase nin pamilyar. Sa katapusan kan gera an ayam binadil, na soboot gamit an sarong bala na pirak .

 Mga pagbista sa mga bruha 
Kadaklan sa datos manungod sa mga pamilyar gikan sa mga transkrip kan mga pagbista sa mga bruha sa Ingles asin Scotland na ginibo kan ika-16 asin ika-17 siglo. An sistema nin korte na nagtatak asin nagbista sa mga bruha inaapod na Essex . An pagbista sa Essex ki Agnes Sampson kan Nether Keith, East Lothian, Scotland, kan 1590, nagpepresentar nin testimonya kan prosekusyon manungod sa sarong pamilyar na panghuhula. An kasong ini sa pundamental politikal, na pigbibista si Sampson huli sa halangkaw na pagtraydor, asin pig-aakusaran si Sampson sa paggamit nin pangkukulam laban ki Hadeng James VI . An prosekusyon nagsasabi na si Sampson nag-apod nin mga pamilyar na espiritu asin naresolberan an saiyang kaduda-dudang bagay. An saro pang pagbista sa Essex iyo idtong ki Hellen Clark, na binista kan 1645, kun saen si Clark napiritan na magsabi na an Diablo nagtunga bilang sarong "pamilyar" sa porma nin sarong ayam. 

An mga kaso sa korte sa Inglaterra nagpapaheling nin makosog na relasyon sa pag-oltanan kan mga akusasyon nin pangkukulam kan Estado tumang sa mga naggigibo nin suanoy na mga tradisyon nin mga katutubong tawo, kaiba an pamilyar na hayop o espiritu.

Sa nagkapirang kaso an mga pamilyar minasalida sa mga aki sa pabor kan saindang mga ina. (Hilingon an pangkukulam asin mga aki .)

Sa kolonyal na Amerika an mga pamilyar na hayop mahihiling sa mga pag'ayam nin mga bruha na nangyari sa Salem, Massachusetts, kan 1692. An pamilyar na mga espiritu parateng minalataw sa mga bisyon kan nagsasakit na mga daragita. Dawa ngani an ley kan 1648 na nagtao nin kahulugan sa sarong bruha bilang saro na "igwa o nakikipag-olay sa sarong pamilyar na espiritu" nasuspinde sampulong taon bago kaini, an pakikisumaro sa sarong pamilyar na espiritu ginamit sa mga pagbista sa Salem bilang ebidensya tanganing makonbikto an mga pigdududahan na mga bruha. Si Sarah Good igwa daa nin sarong dilaw na gamgam na nagsusupsop sa pag-ultanan kan saiyang mga moro. Si Ann Putnam partikularmente dapat na parating nahihiling an dilaw na gamgam sa saiyang mga kasakitan. Si Tituba daa nakahiling nin mga kakaibang hayop na nag-aaghat saiya na saktan an mga kaakian, na kabali an sarong orig, sarong itom na ayam, sarong pulang pusa asin sarong itom na pusa.  "Durante kan mga pagbista sa mga bruha sa Salem, igwa nin kadikit na istorya kan praktis kan mga pamilyar na hayop, dawa ngani an sarong lalaki inakusaran nin pag-engganyar sa sarong ayam na mag-atake sa paagi nin mahiwason na paagi. An ayam, interesante nanggad, binista, nasentensiahan, asin binitay". 

An marka kan bruha nagdagdag nin seksuwal na kabtang sa pamilyar na espiritu asin parateng manonompongan sa mga rekord nin pagbista bilang paagi na makondenar an sarong suspetsado na bruha. An marka iyo an pinakaparateng sarong dagdag na suso na nakua sa sarong lugar sa hawak asin pigdududahan na ginagamit sa pagsuso kan pamilyar na mga espiritu. An sarong halimbawa kaini mahihiling sa mga pagbista sa mga bruha sa Salem kan 1692. Halimbawa, sinabi ni Ann Putnam ki Martha Corey na, "Igwa nin sarong giyaw na burd na nagsusupsop sa pag-ultanan kan saimong muro sa enotan asin muro sa tahaw na nahihiling ko ini." 

 Pamana 
thumb| An Love Potion ni Evelyn De Morgan, 1903: sarong bruha na may itom na pusa na pamilyar sa saiyang pamitisan

 Historiograpiya 
An pinakabagong iskolar sa mga pamilyar nagpapahiling kan rarom asin paggalang na mayo sa mga naenot na demonolohikong paagi. An pag-aadal kan mga pamilyar nagdakula gikan sa sarong akademikong tema sa mga folklorikong journal pasiring sa sarong pankagabsan na tema sa mga popular na libro asin journal na naglalaog nin antropolohiya, kasaysayan asin iba pang disiplina. Si James Sharpe, sa The Encyclopedia of Witchcraft: the Western Tradition, nagsasabi: "An mga folklorist nagpoon kan saindang mga pagsiyasat kan ika-19 Siglo [asin] nanompongan na an mga pamilyar prominente sa mga ideya manongod sa pangkukulam." 

Sa mga enot na dekada kan ika-20 siglo, an mga pamilyar pigbibisto bilang "mga nigget", na iyo an "mga bagay na nakakatakot na itinatago kan mga bruha sa gabos na hawak ninda". 

 Toltolan 

Kategorya:Pages with unreviewed translations