Shirley A. Pomponi
{{Short description|Amerikanong marinong biologo}}
Si '''Shirley A. Pomponi''' sarong Amerikanong marinong biologo na nag-aadal kan mga esponghang dagat. Si Pomponi nakanompong nin sarong ispesimen kan ''[[Discodermia dissoluta]]'' kan 1987, asin an sarong compound gikan digdi ginamit bilang bulong sa kanser. An saiyang pagsiyasat sa mga espongha nagin dahelan kan paggibo kan bulong kontra-herpes na [[Aciclovir|Zovirax]], asin an saiyang pagsiyasat sa mga kuhol na kono nagdara sa paggibo kan pain killer na [[Ziconotide|Prialt]]. Siya nakakua  nin dakul na premyo para sa saiyang trabaho.

== Edukasyon asin karera ==
Kan 1977, si Pomponi naggradwar sa [[Unibersidad kan Miami]] na may Ph. D. sa ''Biological Oceanography''. Si Pomponi nagsiyasat nin mga [[esponghang dagat]] sa Unibersidad kan Miami, [[Unibersidad kan Maryland]], asin sa ''Harbour Branch Oceanographic Institution''. Nagin parte siya kan Harbor Branch kan 1984, na sinundan kan pagtrabaho sa Biomedikal na Marinong Pagsiyasat kan 1994 bilang direktor.<ref>{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=z1rzTuk2ly4C&pg=PA130|title=Trends and Future Challenges for U.S. National Ocean and Coastal Policy|date=1999|publisher=NOAA|location=|page=130|access-date=February 12, 2025}}</ref>

Kan 1987, si Pomponi nakanompong nin sarong espongha na bago saiya, mantang nag-scuba diving, na an mga parasiyasat nagtutubod na pwedeng makabolong nin kanser.<ref>{{Cite news|last=Pollio|first=Mark|date=April 18, 1998|title=A cure for cancer?|url=https://www.newspapers.com/article/fort-pierce-tribune/165327338/|work=Fort Pierce Tribune}}</ref> An espongha iyo an ''Discodermia dissoluta'' asin an compound na hale digdi iyo an Discodermolide. Si Pomponi asin iba pa nagsiyasat kun an Discodermolide pwede man magtrabaho bilang sarong immune suppressant. An kompanya na Novartis nagpirma nin sarong kasunduan tanganing gibohon an compound na sarong bulong sa kanser.<ref>{{Cite news|last=Leach|first=Kimberly|date=April 18, 1998|title=Harbor Branch, Swiss company sign deal to develop cancer drug|url=https://www.newspapers.com/article/the-stuart-news/165327698/|work=The Stuart News}}</ref> An saiyang pagsiyasat sa mga espongha nakatabang na makagibo nin anti-herpes na bulong na Zovirax, asin an saiyang pagsiyasat sa mga kuhol na may kono nakatabang na makagibo nin pain killer na Prialt. <ref>{{Cite news|date=October 31, 2008|title=Oceans, health linked, panel says at university forum|url=https://www.newspapers.com/article/asbury-park-press/165328317/|work=Asbury Park Press}}</ref>

An pagsiyasat ni Pomponi imbuelto an pagmidbid kan bioerosion sa mga kalabera korales kan mga espongha, pagprobar kun pano an pagbabago kan klima nakakaapektar sa mga espongha sa kahalabaan kan korales, paggibo nin 3D diagrama kan sistema nin selula kan espongha, pagpreserbar kan mga selula nin espongha, pagdiskubre kan mga gamit sa parmasyutiko kan mga espongha, paglisensya nin mga ''metabolites'' hali sa espongha, asin pag-aplikar nin mga teknolohiya tanganing makagibo nin mga produktong terapeutiko.<ref name="Vitro">{{cite web |title=Lifetime Achievement Award |url=https://sivb.org/InVitroReport/issue-56-3-july-september-2022/lifetime-achievement-award-6/ |website=The In Vitro Report |date=22 September 2022 |access-date=February 12, 2025}}</ref> Si Pomponi yaon sa "''President's Panel on Ocean Exploration'', sarong miyembro kan Pamayong Komitiba para sa Geosiyensyas kan National Science Foundation, asin nagin Sabay-Tagapangenot (co-chaired) kan 3 pag-aradal kan Nasyonal na Akademya".<ref name="Hall" /> Siya an namayo sa kadakol na mga pagsiyasat na pag-adal sa bilog na kinaban.<ref name="Hall">{{cite web|title=Shirley Pomponi, Ph.D. |url=https://www.wdhof.org/members/shirley-pomponi-ph-d |website=Women Diver's Hall of Fame |access-date=February 12, 2025}}</ref> An Panel kan Presidente na iyan an nagdara sa ''National Oceanic and Atmospheric Administration'' asin sa Kongreso kan Estados Unidos tanganing pondohan an siyensya sa kadagatan. An pondo nagtugot ki Pomponi na makakolekta nin labing "30,000 na mga ispesimen marina nin invertebrata asin lumot".<ref name="Vitro" /> An mga specimen ginagamit sa pagdiskobre nin mga bagong bulong.<ref name="Vitro" /> Kan 2016, si Pomponi asin Guojun Wang tinawan nin premyo nin grant tanganing makaprodusir nin lasonolide A sa sarong laboratoryo basaso sa mga gene na natural na inaako kan compound. Idto sarong pagprobar na makahanap nin bagong bolong para sa kanser.<ref>{{cite web |last=Smith |first=Carin |date=November 15, 2016 |title=Scientists recreating cancer-fighting sea sponge compound |url=https://www.fau.edu/newsdesk/articles/Wang-CancerDrug-HarborBranch.php |website=Florida Atlantic University |access-date=February 12, 2025}}</ref>

== Mga Premyo ==
Si Pomponi pig-indukto sa ''[[Women Divers Hall of Fame]]'' kan 2003, asin kan huri nagtrabaho siya bilang pamayo kan komite sa iskolar kan organisasyon kan 2005.<ref name="Hall"/> Si Pomponi nanggana kan ''Society for In Vitro Biology Lifetime Achievement Award'' kan 2022 para sa "saiyang karera sa siyensya asin pagkapakipagsatawo na minaabot sa mga dekada nin mga kontribusyon sa pag-enot, mga pag-uswag sa siyensya asin mga kontribusyon sa bioteknolohiya nin mga invertebrata sa dagat, biyolohikong oceanograpiya asin internasyonal na polisiya sa dagat."<ref name="Vitro"/> Si Pomponi nanggana kan 2024 NOGI Science Award na itinao para sa "pambihirang mga kontribusyon sa pagsabot asin pag-ingat kan satuyang mga kapalibutan sa kadagatan". Siya an ika-24 na babae na nag-ako kan premyo.<ref>{{cite web |last=Wybrew |first=Ally |date=July 10, 2024 |title=WDHOF Member Dr Shirley Pomponi to Receive 2024 NOGI Science Award |url=https://xray-mag.com/content/wdhof-member-dr-shirley-pomponi-receive |website=X-Ray Mag |access-date=February 12, 2025}}</ref>

== Mga Reperensya ==
{{Reflist|refs=
}}
{{Authority control}}

[[Kategorya:Mga sayantistang Amerikana]]
[[Kategorya:Mga marinong biologo]]
[[Kategorya:Alumni kan Unibersidad kan Miami]]
[[Kategorya:Mga buhay pang tawo]]
Si Shirley A. Pomponi sarong Amerikanong marinong biologo na nag-aadal kan mga esponghang dagat. Si Pomponi nakanompong nin sarong ispesimen kan Discodermia dissoluta kan 1987, asin an sarong compound gikan digdi ginamit bilang bulong sa kanser. An saiyang pagsiyasat sa mga espongha nagin dahelan kan paggibo kan bulong kontra-herpes na Zovirax, asin an saiyang pagsiyasat sa mga kuhol na kono nagdara sa paggibo kan pain killer na Prialt. Siya nakakua  nin dakul na premyo para sa saiyang trabaho.

 Edukasyon asin karera 
Kan 1977, si Pomponi naggradwar sa Unibersidad kan Miami na may Ph. D. sa Biological Oceanography. Si Pomponi nagsiyasat nin mga esponghang dagat sa Unibersidad kan Miami, Unibersidad kan Maryland, asin sa Harbour Branch Oceanographic Institution. Nagin parte siya kan Harbor Branch kan 1984, na sinundan kan pagtrabaho sa Biomedikal na Marinong Pagsiyasat kan 1994 bilang direktor.

Kan 1987, si Pomponi nakanompong nin sarong espongha na bago saiya, mantang nag-scuba diving, na an mga parasiyasat nagtutubod na pwedeng makabolong nin kanser. An espongha iyo an Discodermia dissoluta asin an compound na hale digdi iyo an Discodermolide. Si Pomponi asin iba pa nagsiyasat kun an Discodermolide pwede man magtrabaho bilang sarong immune suppressant. An kompanya na Novartis nagpirma nin sarong kasunduan tanganing gibohon an compound na sarong bulong sa kanser. An saiyang pagsiyasat sa mga espongha nakatabang na makagibo nin anti-herpes na bulong na Zovirax, asin an saiyang pagsiyasat sa mga kuhol na may kono nakatabang na makagibo nin pain killer na Prialt. 

An pagsiyasat ni Pomponi imbuelto an pagmidbid kan bioerosion sa mga kalabera korales kan mga espongha, pagprobar kun pano an pagbabago kan klima nakakaapektar sa mga espongha sa kahalabaan kan korales, paggibo nin 3D diagrama kan sistema nin selula kan espongha, pagpreserbar kan mga selula nin espongha, pagdiskubre kan mga gamit sa parmasyutiko kan mga espongha, paglisensya nin mga metabolites hali sa espongha, asin pag-aplikar nin mga teknolohiya tanganing makagibo nin mga produktong terapeutiko. Si Pomponi yaon sa "President's Panel on Ocean Exploration, sarong miyembro kan Pamayong Komitiba para sa Geosiyensyas kan National Science Foundation, asin nagin Sabay-Tagapangenot (co-chaired) kan 3 pag-aradal kan Nasyonal na Akademya". Siya an namayo sa kadakol na mga pagsiyasat na pag-adal sa bilog na kinaban. An Panel kan Presidente na iyan an nagdara sa National Oceanic and Atmospheric Administration asin sa Kongreso kan Estados Unidos tanganing pondohan an siyensya sa kadagatan. An pondo nagtugot ki Pomponi na makakolekta nin labing "30,000 na mga ispesimen marina nin invertebrata asin lumot". An mga specimen ginagamit sa pagdiskobre nin mga bagong bulong. Kan 2016, si Pomponi asin Guojun Wang tinawan nin premyo nin grant tanganing makaprodusir nin lasonolide A sa sarong laboratoryo basaso sa mga gene na natural na inaako kan compound. Idto sarong pagprobar na makahanap nin bagong bolong para sa kanser.

 Mga Premyo 
Si Pomponi pig-indukto sa Women Divers Hall of Fame kan 2003, asin kan huri nagtrabaho siya bilang pamayo kan komite sa iskolar kan organisasyon kan 2005. Si Pomponi nanggana kan Society for In Vitro Biology Lifetime Achievement Award kan 2022 para sa "saiyang karera sa siyensya asin pagkapakipagsatawo na minaabot sa mga dekada nin mga kontribusyon sa pag-enot, mga pag-uswag sa siyensya asin mga kontribusyon sa bioteknolohiya nin mga invertebrata sa dagat, biyolohikong oceanograpiya asin internasyonal na polisiya sa dagat." Si Pomponi nanggana kan 2024 NOGI Science Award na itinao para sa "pambihirang mga kontribusyon sa pagsabot asin pag-ingat kan satuyang mga kapalibutan sa kadagatan". Siya an ika-24 na babae na nag-ako kan premyo.

 Mga Reperensya 

Kategorya:Mga sayantistang Amerikana
Kategorya:Mga marinong biologo
Kategorya:Alumni kan Unibersidad kan Miami
Kategorya:Mga buhay pang tawo