Enerhiyang heotermal
[[Ladawan:Puhagan geothermal plant.jpg|thumb|260x260px|Enerhiyang heotermal na istasyon sa [[Filipinas]]]]
[[Ladawan:NesjavellirPowerPlant edit.jpg|thumb|260x260px|Sarong plantang heotermal sa nasyon nin Iceland]]
An '''enerhiyang heotermal''' ([[Ingles]]: ''geothermal energy'') iyo sarong klase nin [[enerhiya]] na gikan sa [[init]], na nakatago asin nabibilog sa irarom kan daga.<ref>[https://www.nationalgeographic.com/environment/global-warming/geothermal-energy/ Geothermal Energy]. National Geographic. Pighugot kan Agosto 16, 2020.</ref> An enerhiya kan init iyo nagsasabi kan [[temperatura]] nin sarong bagay. An taramong heotermal iyo gikan sa mga tataramong Griyego na γη (''ge''), kinaban, asin θερμος (''thermos''), mainit.

An enerhiyang heotermal nin ''crust'' kan [[kinaban]] iyo gikan sa orihinal na pagkakabilog kan planeta (20%), asin hali sa burak na radyoaktibo nin mga bagay (80%). An pagkakaiba kan temperatura sa ibabaw kan [[kinaban]] asin kan tahaw kaini an inaapod na ''geothermal gradient''. Ini an minatao nin dagos-dagos na enerhiya sa porma nin init, hali sa tahaw hasta sa ibabaw kan kinaban. 

== Mga kagamitan ==
An enerhiyang heotermal hali sa mga maiinit na bukal iyo an piggagamit na pankarigos puon pa kadtong panahong Paleolitiko, asin bilang pampainit nin mga kwarto puon pa kadtong panahon nin mga Romano. Pero sa ngunyan, nagagamit na ini sa paggibo nin kuryente. Sa bilog na kinaban, 11, 700 megawatts (MW) an nakua hali sa enerhiyang heotermal kan taong 2013. Igwang 28 gigawatts na kapasidad para sa direktang pangpainit hali sa enerhiyang heotermal an idinagdag kan taong 2010 para sa pampainit nin mga harong, spa, prosesong pang-industriyal, ''desalination'', asin sa mga gamit pang-agrikultura.

== Benepisyo ==
[[Ladawan:Námafjall in summer 2009 (2).jpg|thumb|260x260px|An benepisyo kan enerhiyang heotermal iyo hali sa init gikan sa irarom kan kadagaan.]]
An enerhiyang heotermal iyo sulit, malalaoman, asin malinig sa kapalibotan, pero nalilimitahan lang ang distribusyon kaini sa mga harani sa puro kan ''tectonic plate''. An presenteng pag-uswag kan teknolohiya sa lado an nagpadakula sa hiwas asin dakul nin gamit kan nasambit na rekurso. Ini urog na bilang pangpainit nin mga harong, na nagbukas sa potensyal sa mahiwasang gamit nin enerhiyang heotermal. 

An mga heotermal na kuanan iyo an nagpapaluwas nin mga nakatalbong na mga gas na ''greenhouse'' sa irarom kan daga, pero an polusyong dulot kaini iyo dae hamak na mas hababa kaysa sa pigbubuga kan mga panggatong na ''fossil''. Kaya an enerhiyang heotermal may potensyal na pagianon an epekto nin pag-init kan globo kun ini an gagamiton bilang karibay kan panggatong na ''fossil''.

==Mga isyung legal==
An nagkapira sa mga isyung legal na pigsasangat kan mga enerhiyang heotermal na gunuan iyo kabali an pagkwestyon sa pagsasadiri asin alokasyon kan mga gunuan, an pagtao nin permiso sa eksplorasyon, an pribilehiyo sa eksplotasyon, royalidad, asin an kahiwasan kun sain an mga isyu sa enerhiyang heotermal iyo nabisto sa mga presenteng pagplano asin pankapalibotang ley. An ibang kahapotan iyo dapit sa pagsabat kan mga heotermal asin mineral o petrolyong tenemento. An mas mahiwas na isyu iyo dapit sa legal na framework para sa pag-engayo sa enerhiyang nababago liwat asin dagos sa pagtabang kaini sa pag-uswag kan heotermal na industriya.

== Hilingon man ==

* [[Enerhiyang solar]]
* [[Enerhiyang duros]]
* [[Enerhiyang nukleyar]]

== Panluwas na takod ==
{{commons category|Geothermal energy|Enerhiyang heotermal}}
* [http://www.alliantenergygeothermal.com/index.htm Alliant Geothermal Energy] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20091205064102/http://www.alliantenergygeothermal.com/index.htm |date=2009-12-05 }}
* [http://www.bassfeld.ch/Energy/assets/Geothermal_Power.pdf Bassfeld Technology Transfer - Introduction to Geothermal Power Generation (3.6&nbsp;MB PDF file)] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070616113122/http://www.bassfeld.ch/Energy/assets/Geothermal_Power.pdf |date=2007-06-16 }}
* [http://www1.eere.energy.gov/geothermal Energy Efficiency and Renewable Energy - Geothermal Technologies Program]
* [http://www.geo-energy.org/ Geothermal Energy Association]
* [http://www.iea-gia.org/ International Energy Agency Geothermal Energy Homepage]
* [https://www.energy.gov/eere/geothermal/geothermal-basics Geothermal Basics] - Office of Energy Efficiency & Renewable Energy, U.S. Department of Energy

== Toltolan ==
{{reflist}}
{{agham-saringsing}}
[[Kategorya:Enerhiya]]
thumb|260x260px|Sarong plantang heotermal sa nasyon nin Iceland
An enerhiyang heotermal (Ingles: geothermal energy) iyo sarong klase nin enerhiya na gikan sa init, na nakatago asin nabibilog sa irarom kan daga.Geothermal Energy. National Geographic. Pighugot kan Agosto 16, 2020. An enerhiya kan init iyo nagsasabi kan temperatura nin sarong bagay. An taramong heotermal iyo gikan sa mga tataramong Griyego na γη (ge), kinaban, asin θερμος (thermos), mainit.

An enerhiyang heotermal nin crust kan kinaban iyo gikan sa orihinal na pagkakabilog kan planeta (20%), asin hali sa burak na radyoaktibo nin mga bagay (80%). An pagkakaiba kan temperatura sa ibabaw kan kinaban asin kan tahaw kaini an inaapod na geothermal gradient. Ini an minatao nin dagos-dagos na enerhiya sa porma nin init, hali sa tahaw hasta sa ibabaw kan kinaban. 

 Mga kagamitan 
An enerhiyang heotermal hali sa mga maiinit na bukal iyo an piggagamit na pankarigos puon pa kadtong panahong Paleolitiko, asin bilang pampainit nin mga kwarto puon pa kadtong panahon nin mga Romano. Pero sa ngunyan, nagagamit na ini sa paggibo nin kuryente. Sa bilog na kinaban, 11, 700 megawatts (MW) an nakua hali sa enerhiyang heotermal kan taong 2013. Igwang 28 gigawatts na kapasidad para sa direktang pangpainit hali sa enerhiyang heotermal an idinagdag kan taong 2010 para sa pampainit nin mga harong, spa, prosesong pang-industriyal, desalination, asin sa mga gamit pang-agrikultura.

 Benepisyo 
thumb|260x260px|An benepisyo kan enerhiyang heotermal iyo hali sa init gikan sa irarom kan kadagaan.
An enerhiyang heotermal iyo sulit, malalaoman, asin malinig sa kapalibotan, pero nalilimitahan lang ang distribusyon kaini sa mga harani sa puro kan tectonic plate. An presenteng pag-uswag kan teknolohiya sa lado an nagpadakula sa hiwas asin dakul nin gamit kan nasambit na rekurso. Ini urog na bilang pangpainit nin mga harong, na nagbukas sa potensyal sa mahiwasang gamit nin enerhiyang heotermal. 

An mga heotermal na kuanan iyo an nagpapaluwas nin mga nakatalbong na mga gas na greenhouse sa irarom kan daga, pero an polusyong dulot kaini iyo dae hamak na mas hababa kaysa sa pigbubuga kan mga panggatong na fossil. Kaya an enerhiyang heotermal may potensyal na pagianon an epekto nin pag-init kan globo kun ini an gagamiton bilang karibay kan panggatong na fossil.

Mga isyung legal
An nagkapira sa mga isyung legal na pigsasangat kan mga enerhiyang heotermal na gunuan iyo kabali an pagkwestyon sa pagsasadiri asin alokasyon kan mga gunuan, an pagtao nin permiso sa eksplorasyon, an pribilehiyo sa eksplotasyon, royalidad, asin an kahiwasan kun sain an mga isyu sa enerhiyang heotermal iyo nabisto sa mga presenteng pagplano asin pankapalibotang ley. An ibang kahapotan iyo dapit sa pagsabat kan mga heotermal asin mineral o petrolyong tenemento. An mas mahiwas na isyu iyo dapit sa legal na framework para sa pag-engayo sa enerhiyang nababago liwat asin dagos sa pagtabang kaini sa pag-uswag kan heotermal na industriya.

 Hilingon man 

 Enerhiyang solar
 Enerhiyang duros
 Enerhiyang nukleyar

 Panluwas na takod 

 Alliant Geothermal Energy 
 Bassfeld Technology Transfer - Introduction to Geothermal Power Generation (3.6 MB PDF file) 
 Energy Efficiency and Renewable Energy - Geothermal Technologies Program
 Geothermal Energy Association
 International Energy Agency Geothermal Energy Homepage
 Geothermal Basics - Office of Energy Efficiency & Renewable Energy, U.S. Department of Energy

 Toltolan 

Kategorya:Enerhiya