Balikatan
[[File:Balikatan_2019_Combined_Arms_Live-Fire_Exercise_Image_9_of_9.jpg|thumb|An Task Force Regulars, na pinamamayohan kan ika-5ng Battalion, ika-20ng Infantry Regiment, 1st Stryker Brigade Combat Team, 2nd Infantry Division asin an 1st Brigade Combat Team, Philippine Army, kinompleto an Combined Arms Live-Fire Exercise durante kan Balikatan 2019 sa Colonel Ernesto Ravina Air Base, Filipinas, Abril 2019]]
[[File:Philippine_army_Lt._Col._Henry_Bellan,_left,_and_U.S._Army_Lt._Col._John_Garrity,_the_deputy_commanders_of_Joint_Civil_Military_Operations_Task_Force,_bury_a_time_capsule_containing_the_construction_plans_for_130318-N-VN372-145.jpg|thumb|Pilipinong hukbo na si Lt. Col. Henry Bellan, wala, asin si U.S. Army Lt. Col. John Garrity linubong an kapsula nin panahon durante kan pagtogdok nin sarong tulay na pambitis sa San Narciso, Zambales, Balikatan 2013.]]
[[File:PMC_Martial_Arts.JPG|thumb|An U.S. Marines nagpartisipar sa klase sa martial arts na itinutukdo kan Philippine Marine Corps, Balikatan 2010 (BK '10)]]
[[File:US_Navy_080221-N-6936D-017_Capt._Anthony_Pachuta,_center,_commander_Amphibious_Squadron_(CPR)_11),_and_Capt._Leopoldo_Alano,_Commander_Task_Force_80,_are_briefed_on_Philippine_and_U.S._Navy_events_during_Balikatan_2008.jpg|thumb|An mga kapitan kan U.S. Navy nakipag-olay sa mga Philippine asin U.S. Navy na nangyari sa sarong komperensyang pre-sail lunad sa ampibtikong barkong pang-atake na USS Essex, Balikatan 2008]]
[[File:US_Navy_060303-N-4772B-128_Philippine_Marines_and_villagers_from_the_nearby_town_of_Tiptipon_pose_with_U.S._Marines_and_Sailors_assigned_to_the_31st_Marine_Service_Support_Group_(MSSG)_before_they_depart_the_island.jpg|thumb|Philippine Marines asin mga taga baryo hali sa Tiptipon, Jolo nagposing kaiba an U.S. Marines asin Sailer na idinestino sa ika-31 na Marine Service Support Group, Balikatan 2006.]]

An '''Ehersisyong Balikatan''' iyo an pinaka prominenteng taonan na pag-ehersisyo militar sa pag-ultanan kan [[Filipinas]] asin [[Estados Unidos]]. An katagang Tagalog na balikatan boot sabihon "abaga-sa-abaga". An mga ehersisyo iyo na an patongtongan kan relasyon militar kan Filipinas-Estados Unidos poon pa kan pagsarapong kan mga base kan E.U. sa Filipinas.<ref name="Stripes01">{{Cite news|last=Tritten|first=Travis J.|title=U.S. Philippines wrap up annual Balikatan exercise|url=http://www.stripes.com/news/u-s-philippines-wrap-up-annual-balikatan-exercise-1.141114|newspaper=Stars and Stripes|date=April 15, 2011}}</ref>

Nagpartisipar na an mga pwersa armada kan Australia sa mga pag - ehersisyo sa Balikatan taon-taon poon kan 2014.<ref name="AUBE01">{{Cite news|last=Fonbuena|first=Carmela|title=Australia joins Balikatan war games for the first time|url=https://www.rappler.com/nation/australia-balikatan|date=May 17, 2014}}</ref> An Australia igwa nin visiting forces agreement, sarong klase nin kasunduan kan mga pwersa, na an apod Pilipinas-Australis Status of Visiting Forces Agreement.<ref name="AUBE01" /> Bukas an Pilipinas sa iba pang kaalyado na mga nasyon na magpartisipar, basta igwa man sinda nin kaparehong kasundoan nin mga pwersa.<ref name="AUBE01" />

==Kasaysayan==
Nakua kan Estados Unidos an Filipinas pagkatapos kan [[Spanish–American War]] kan 1898 asin an suminunod na [[Philippine–American War]].  Itinao kan Estados Unidos an [[Republic Day (Philippines)|katalingkasan kan Filipinas]] kan 1946.<ref>[http://lcweb2.loc.gov/frd/cs/phtoc.html "Philippines: A Country Study"] Federal Research Division, U.S. Library of Congress</ref> Kan 1951, pinirmahan kan mga gobyerno kan Estados Unidos asin kan Filipinas an [[Mutual Defense Treaty]] tanganing "pakusogon an katoninongan" sa Pasipiko sa paagi kan pag-uyon sa pagsurog sa teritoryo kan lambang saro sa kaso nin panluwas na pag-atake.<ref>The Avalon Project, [http://avalon.law.yale.edu/20th_century/phil001.asp "Mutual Defense Treaty Between the United States and the Republic of the Philippines; August 30, 1951"], [[Avalon Project]] Yale Law School, [[Lillian Goldman Law Library]]</ref> Sa linya kaining tratado, minamantener kan Estados Unidos sagkod sa 1992 an nagkapirang base militar sa Filipinas, kabali an [[U.S. Naval Base Subic Bay]] asin an [[Clark Air Base]].

Kan 1998, pagkatapos kan pagsara kan mga base, pinirmahan an [[Visiting Forces Agreement (Philippines – United States)]] (VFA) na igwa nin mga giya para sa marhay na gawe asin proteksyon kan mga tropang Amerikano sa pagbisita sa Filipinas, asin napalaman an mga termino asin mga kondisyon para sa Amerikanong militar sa paglaog sa teritoryo kan Filipinas. An VFA iyo an resiprokal na kasunduan na iyo man an nag-outline sa mga rekisitos para sa mga tropang Pilipino na magbisita sa Estados Unidos.<ref>[https://2009-2017.state.gov/documents/organization/107852.pdf "Visiting Forces Agreement"] U.S. Department of State, 1998</ref>

An Visiting Forces Agreement iyo an pag-istablisar kan mga ehersisyong Balikatan, siring man sa manlaenlaen na ibang ''cooperative measures''.<ref>[http://www.vfacom.ph/content/article/FAQs "Frequently Asked Questions: Visiting Forces Agreement"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20230403214431/http://www.vfacom.ph/content/article/FAQs |date=2023-04-03 }} Presidential Commission on the Visiting Forces Agreement</ref>

==Mga operasyon==
An mga ehersisyong Balikatan dinisenyo tanganing mantiniron asin paurogon an seguridad kan relasyon sa pag-ultanan kan pwersas armadas kan duwang nasyon sa paagi kan ''crisis-action planning'', sa paagi kan pinaurog na pagpatuod tanganing makondusir an mga operasyon [[kontraterorismo]], asin sa paagi kan pagbusol kan interoperabilidad kan mga pwersa.<ref name=AFP>Camp General Emilio Aguinaldo, [http://www.afp.mil.ph/index.php?option=com_content&view=article&id=113%3Aph-us-balikatan-exercises-to-start-in-may&catid=8&Itemid=481 "PH-US Balikatan Exercises to Start in May"] Armed Forces of the Philippine, April 21, 2014</ref>

Sa paglihis nin nagkapirang mga taon an mga ehersisyo naglalakop na kabali an mga nakapalibot na mga nasyon sa [[Sur-subangan na Asya]]. Nagkaigwa nin pagbabago sa pokus an pagtutuod. Durante kan "[[War on Terror]]" na pinangenotan kan Estados Unidos, an taonan na Balikatan Exercises nakasentro sa pagtutuod sa mga misyon na kontraterorismo.<ref name=AFP /> Igwa nin mga estudyanteng nagprotesta kan amay na 2010 nin huli sa padagos na presensya kan mga tropa kan U.S. sa Filipinas.<ref>Sandy Araneta, [http://www.philstar.com/headlines/797438/student-activists-protesting-balikatan-deface-us-embassy-seal "Student activists protesting Balikatan deface US embassy seal"] ''The Philippine Star'', April 17, 2012</ref>

An mga ehersisyong militar na ini direktang nakakakontribwir sa mga espwerso kan pwersas armadas kan Filipinas tanganing laglagon an mga [[Abu Sayyaf]] asin [[Jemaah Islamiyah]] asin ibalik an pagpaurog sa kauswagan sa mga dating ini-irokan kan mga terorista, urog na an [[Basilan]] asin [[Jolo]]. Kabali an pinagsalak na pagtutuod sa mga militar kan lambang saro asin [[civil-military operations]] asin mga proyektong humanitarian. An programang International Military Education and Training (IMET) iyo an pinakadakula sa [[Pasipiko]] asin ikatulong pinakadakula sa kinaban. An Mutual Logistics Support Agreement (MLSA) pinirmahan kan Nobyembre 2002.

== Balikatan 2022 ==
An 2022 ehersisyong Balikatan nagdara nin labi sa 5,100 na US military personnel asin 3,800 na soldados na Filipino para sa pagturuod sa seguridad na pandagat training, mga operasyon na ampibiko, live-fire training, mga operasyon sa syudad, mga operasyon sa abyasyon, kontraterorismo, humanitarian assistance, asin tabang sa mga nadanyaran kan kalamidad sa manlaenlaen na parte kan Luzon poon kan Marso 28 sagkod kan Abril 8, 2022. Kabali sa ehersisyo an command post exercise na nagprobar sa mga abilidad kan pwersa kan AFP asin U.S. na magplano, magmanda, asin magkomunikar sa lambang saro sa simulated na kapalibotan.  An pagtutuod na ini bolsters an kolektibong seguridad asin depensibong kakayahan kan mga kaalyado. Renobasyon sa mga eskwelahan na elementarya, mga inisyatibo dapit sa salud kan komunidad, asin an pagpalitan nin advanced emergency rescue asin mga teknik na makakasalbar nin buhay iyo an saro sa gabos na colaboratibong espwerso. <ref>{{Cite web |date=March 22, 2022 |title=37th Iteration of Balikatan Exercise Set to Begin in the Philippines |url=https://ph.usembassy.gov/37th-iteration-of-balikatan-exercise-set-to-begin-in-the-philippines/ |access-date=April 5, 2022 |website=U.S. Embassy in the Philippines |language=en-US}}</ref>

== Toltolan ==
{{reflist}}{{Saringsing}}
thumb|Pilipinong hukbo na si Lt. Col. Henry Bellan, wala, asin si U.S. Army Lt. Col. John Garrity linubong an kapsula nin panahon durante kan pagtogdok nin sarong tulay na pambitis sa San Narciso, Zambales, Balikatan 2013.
thumb|An U.S. Marines nagpartisipar sa klase sa martial arts na itinutukdo kan Philippine Marine Corps, Balikatan 2010 (BK '10)
thumb|An mga kapitan kan U.S. Navy nakipag-olay sa mga Philippine asin U.S. Navy na nangyari sa sarong komperensyang pre-sail lunad sa ampibtikong barkong pang-atake na USS Essex, Balikatan 2008
thumb|Philippine Marines asin mga taga baryo hali sa Tiptipon, Jolo nagposing kaiba an U.S. Marines asin Sailer na idinestino sa ika-31 na Marine Service Support Group, Balikatan 2006.

An Ehersisyong Balikatan iyo an pinaka prominenteng taonan na pag-ehersisyo militar sa pag-ultanan kan Filipinas asin Estados Unidos. An katagang Tagalog na balikatan boot sabihon "abaga-sa-abaga". An mga ehersisyo iyo na an patongtongan kan relasyon militar kan Filipinas-Estados Unidos poon pa kan pagsarapong kan mga base kan E.U. sa Filipinas.

Nagpartisipar na an mga pwersa armada kan Australia sa mga pag - ehersisyo sa Balikatan taon-taon poon kan 2014. An Australia igwa nin visiting forces agreement, sarong klase nin kasunduan kan mga pwersa, na an apod Pilipinas-Australis Status of Visiting Forces Agreement. Bukas an Pilipinas sa iba pang kaalyado na mga nasyon na magpartisipar, basta igwa man sinda nin kaparehong kasundoan nin mga pwersa.

Kasaysayan
Nakua kan Estados Unidos an Filipinas pagkatapos kan Spanish–American War kan 1898 asin an suminunod na Philippine–American War.  Itinao kan Estados Unidos an katalingkasan kan Filipinas kan 1946."Philippines: A Country Study" Federal Research Division, U.S. Library of Congress Kan 1951, pinirmahan kan mga gobyerno kan Estados Unidos asin kan Filipinas an Mutual Defense Treaty tanganing "pakusogon an katoninongan" sa Pasipiko sa paagi kan pag-uyon sa pagsurog sa teritoryo kan lambang saro sa kaso nin panluwas na pag-atake.The Avalon Project, "Mutual Defense Treaty Between the United States and the Republic of the Philippines; August 30, 1951", Avalon Project Yale Law School, Lillian Goldman Law Library Sa linya kaining tratado, minamantener kan Estados Unidos sagkod sa 1992 an nagkapirang base militar sa Filipinas, kabali an U.S. Naval Base Subic Bay asin an Clark Air Base.

Kan 1998, pagkatapos kan pagsara kan mga base, pinirmahan an Visiting Forces Agreement (Philippines – United States) (VFA) na igwa nin mga giya para sa marhay na gawe asin proteksyon kan mga tropang Amerikano sa pagbisita sa Filipinas, asin napalaman an mga termino asin mga kondisyon para sa Amerikanong militar sa paglaog sa teritoryo kan Filipinas. An VFA iyo an resiprokal na kasunduan na iyo man an nag-outline sa mga rekisitos para sa mga tropang Pilipino na magbisita sa Estados Unidos."Visiting Forces Agreement" U.S. Department of State, 1998

An Visiting Forces Agreement iyo an pag-istablisar kan mga ehersisyong Balikatan, siring man sa manlaenlaen na ibang cooperative measures."Frequently Asked Questions: Visiting Forces Agreement"  Presidential Commission on the Visiting Forces Agreement

Mga operasyon
An mga ehersisyong Balikatan dinisenyo tanganing mantiniron asin paurogon an seguridad kan relasyon sa pag-ultanan kan pwersas armadas kan duwang nasyon sa paagi kan crisis-action planning, sa paagi kan pinaurog na pagpatuod tanganing makondusir an mga operasyon kontraterorismo, asin sa paagi kan pagbusol kan interoperabilidad kan mga pwersa.Camp General Emilio Aguinaldo, "PH-US Balikatan Exercises to Start in May" Armed Forces of the Philippine, April 21, 2014

Sa paglihis nin nagkapirang mga taon an mga ehersisyo naglalakop na kabali an mga nakapalibot na mga nasyon sa Sur-subangan na Asya. Nagkaigwa nin pagbabago sa pokus an pagtutuod. Durante kan "War on Terror" na pinangenotan kan Estados Unidos, an taonan na Balikatan Exercises nakasentro sa pagtutuod sa mga misyon na kontraterorismo. Igwa nin mga estudyanteng nagprotesta kan amay na 2010 nin huli sa padagos na presensya kan mga tropa kan U.S. sa Filipinas.Sandy Araneta, "Student activists protesting Balikatan deface US embassy seal" The Philippine Star, April 17, 2012

An mga ehersisyong militar na ini direktang nakakakontribwir sa mga espwerso kan pwersas armadas kan Filipinas tanganing laglagon an mga Abu Sayyaf asin Jemaah Islamiyah asin ibalik an pagpaurog sa kauswagan sa mga dating ini-irokan kan mga terorista, urog na an Basilan asin Jolo. Kabali an pinagsalak na pagtutuod sa mga militar kan lambang saro asin civil-military operations asin mga proyektong humanitarian. An programang International Military Education and Training (IMET) iyo an pinakadakula sa Pasipiko asin ikatulong pinakadakula sa kinaban. An Mutual Logistics Support Agreement (MLSA) pinirmahan kan Nobyembre 2002.

 Balikatan 2022 
An 2022 ehersisyong Balikatan nagdara nin labi sa 5,100 na US military personnel asin 3,800 na soldados na Filipino para sa pagturuod sa seguridad na pandagat training, mga operasyon na ampibiko, live-fire training, mga operasyon sa syudad, mga operasyon sa abyasyon, kontraterorismo, humanitarian assistance, asin tabang sa mga nadanyaran kan kalamidad sa manlaenlaen na parte kan Luzon poon kan Marso 28 sagkod kan Abril 8, 2022. Kabali sa ehersisyo an command post exercise na nagprobar sa mga abilidad kan pwersa kan AFP asin U.S. na magplano, magmanda, asin magkomunikar sa lambang saro sa simulated na kapalibotan.  An pagtutuod na ini bolsters an kolektibong seguridad asin depensibong kakayahan kan mga kaalyado. Renobasyon sa mga eskwelahan na elementarya, mga inisyatibo dapit sa salud kan komunidad, asin an pagpalitan nin advanced emergency rescue asin mga teknik na makakasalbar nin buhay iyo an saro sa gabos na colaboratibong espwerso. 

 Toltolan