Santo Domingo, Albay
{{Infobox lokasyon}}

An '''Santo Domingo''' (dating ''Libog'') sarong ikaapat na klaseng [[:Category:Mga banwaan kan Filipinas|banwaan]] sa [[Provincia kan Filipinas|probinsya]] kan [[Albay]], [[Filipinas|Pilipinas]]. Ini namomogtak sa tangâ nin duwang sentro komersyal: sa amihanan an siyudad kan [[Tabaco]] (17 kilometro an rayô) asin sa subangan an siyudad kan [[Legazpi (ciudad)|Legazpi]] (12 kilometro an rayô). An designadong zip code kaini iyo {{PH wikidata|postal_code}}. 

Susog sa sensus kan {{wikidata|qualifier|single|P1082|P585}}, igwa ining {{PH wikidata|population_total}} katawong nag-eerok digdi sa {{PH wikidata|household}} kaharongan. Igwa ining sukol na {{PH wikidata|area}} kilometro kwadrado.

==Mga Barangay==
Nababanga an Banwaan nin Santo Domingo sa 23 na [[Barangay]]:

<table border=0><tr>
<td valign=top>
* Alimsog
* Buhatan
* Calayucay
* Fidel Surtida
* Lidong
* Bagong San Roque
* San Juan Pob. (Bgy. 2)
* Santo Domingo Pob. (Bgy. 4)
* San Pedro Pob. (Bgy. 5)
* San Vicente Pob. (Bgy. 6)
* San Rafael Pob. (Bgy. 7)
* Del Rosario Pob. (Bgy. 3)
</td><td valign=top>
* San Francisco Pob. (Bgy 1)
* Nagsiya Pob. (Bgy. 8)
* Salvacion
* San Andres
* San Fernando
* San Isidro
* San Roque
* Santa Misericordia
* Santo Niño
* Market Site Pob. (Bgy. 9)
* Pandayan Pob. (Bgy. 10)
</td></tr></table>

== Demograpiko ==
{{Populasyon}}

==Heograpiya==
Napapalibotan ini kan mga banwaan kan [[Bacacay, Albay|Bacacay]] asin [[Malilipot, Albay|Malilipot]] sa parteng amihanan, siyudad kan Legazpi sa habagatan, an bulkan Mayon sa sulnopan, asin an [[Golpo nin Albay]] sa subangan. Igwa ining sokol na 4,713 metro kuwadrado.

An 3,581 ektarya kaini natatanom sa niyog, sitrus, abaka, asin iba pang kahoy na nagbubunga. Mayor na hanap-buhay kan mga taga-Santo Domingo yaon sa ''cottage industry''. Masabi na 31.64% kan trabahador inbwelto sa ''abaca handicraft''.

==Uusipon==
An Santo Domingo, pagpoon saro sana sa barrio kan munisipyo kan Ibalon (siyudad kan Legazpi ngonyan). Kan taon 1749 nahimo kan pamayo kani na si Don Domingo Castellanos na mapasuway ini sa munisipyo kan Ibalon.

An pangaran niyang dati na "Li-bog" sabi daa hale sa taramon na "libot" na boot sabihon '''''likaw''''' nin huli ta bako ining direktang inaagihan kan mga byahero haleng Legazpi pasiring sa Tabaco. Ooyohon kun baga.

Alagad kan Agosto 4, 1959, sa pwersa kan Akta Republika 2520, binago an pangaran. Nagin nang Santo Domingo, pinag-ayog sa pangaran kan patrona kan lugar na si Santo Dominico de Guzman. Napangyari an siring huli ki Tecla S. Ziga, an Kongresista kan Albay kadto.

Sinasabing memorable an petsang Hulyo 1816 ta iyo ni si pagsalakay kan mga Moro sa Li-bog asin saro sa saindang dakop nakauli sana pakalihis 20 taon. Kan taon 1832, an Li-bog nagkaigwa kan pinaka-enot niyang residenteng padi, si Padre Martin Martinez. Sa parehong taon nahaman man an Presedencia Municipal sa pamamayo ni Kapitan Teodoro Felebrico asin ini iyo na ngonyan an natitindogan kan edipisyo munisipal.

An Santo Domingo bantog huli ta siya an kinamundagan ni [[Potenciano Gregorio, Sr.]] kompositor kan kantang bikol na [[Sarung Banggi|Sarong Banggi]], asin an banwaan na ini iyo man an nagin sentro kan paglaban sa Hapon. An namayo kan mga gerilya iyo si Kolonel Faustino Flor, sarong propiong taga-Santo Domingo.

An banwaan na ini poon pa kan 1616, pirming hinuhumbalan kan mga pag-alboroto kan [[Bulkan Mayon]] asin sa mga pagtuga kani grabe an danyos na nakawsa orog na kan mga taon 1993 buda 1999, asin kan taon 2006. Alagad, an mga taga-Sto. Domingo tatao nang magsagang sa mga hampak kan bulkan.

==Turismo==
Huli sa halabang kosa niya na nagaatubang sa Gulfo kan Albay, dakulaon an oportunidad kan banwaan na ini pag-abot sa turismo. An saiyang baybayon pambihira ta ini maitom, gibo kan naghuros na mga buga kan bulkan Mayong. Dakul na mga ''resort''  an nagsa lugar sa kalabaan kaini. Sa toninong na banggi, matatanaw an kahiwasan kan makilyab na tubig Gulfo, an parte kan syudad nin Legazpi na nagkikimat-kimat, asin an kabilugan kan bulan.

== Kataytayan nin mga ladawan ==
<gallery>
File:Sto._D._munisipyo.jpg|Munisipyo
File:Bulkang Mayon 01.jpg|Bulkang Mayon na nakua gikan sa Santo Domingo,Albay
File:Potenciano_Gregorio_monument.jpg|Monumento ni Potenciano Gregorio
</gallery>

== Toltolan ==
{{reflist}}
== Mga panluwas na takod ==
* [https://www.philatlas.com/ PhilAtlas.com]
* [https://web.archive.org/web/20120413163013/http://www.nscb.gov.ph/activestats/psgc/default.asp Philippine Standard Geographic Code]
* [https://web.archive.org/web/20161010201809/http://www.blgs.gov.ph/lgpmsv2/cmshome/index.php?pageID=23 Local Governance Performance Management System]
* [http://stodomingo-albay.org.jcm-sites.ws/ Sto. Domingo, Albay Official Website]
* [http://stodomingo-albay.org.jcm-sites.ws/our-tourism.html Tourism information]

{{saringsing}}
{{Navbox Albay}}
[[Kategorya:Mga banwaan kan Albay]]
An Santo Domingo (dating Libog) sarong ikaapat na klaseng banwaan sa probinsya kan Albay, Pilipinas. Ini namomogtak sa tangâ nin duwang sentro komersyal: sa amihanan an siyudad kan Tabaco (17 kilometro an rayô) asin sa subangan an siyudad kan Legazpi (12 kilometro an rayô). An designadong zip code kaini iyo . 

Susog sa sensus kan , igwa ining  katawong nag-eerok digdi sa  kaharongan. Igwa ining sukol na  kilometro kwadrado.

Mga Barangay
Nababanga an Banwaan nin Santo Domingo sa 23 na Barangay:

 Alimsog
 Buhatan
 Calayucay
 Fidel Surtida
 Lidong
 Bagong San Roque
 San Juan Pob. (Bgy. 2)
 Santo Domingo Pob. (Bgy. 4)
 San Pedro Pob. (Bgy. 5)
 San Vicente Pob. (Bgy. 6)
 San Rafael Pob. (Bgy. 7)
 Del Rosario Pob. (Bgy. 3) San Francisco Pob. (Bgy 1)
 Nagsiya Pob. (Bgy. 8)
 Salvacion
 San Andres
 San Fernando
 San Isidro
 San Roque
 Santa Misericordia
 Santo Niño
 Market Site Pob. (Bgy. 9)
 Pandayan Pob. (Bgy. 10)

 Demograpiko 

Heograpiya
Napapalibotan ini kan mga banwaan kan Bacacay asin Malilipot sa parteng amihanan, siyudad kan Legazpi sa habagatan, an bulkan Mayon sa sulnopan, asin an Golpo nin Albay sa subangan. Igwa ining sokol na 4,713 metro kuwadrado.

An 3,581 ektarya kaini natatanom sa niyog, sitrus, abaka, asin iba pang kahoy na nagbubunga. Mayor na hanap-buhay kan mga taga-Santo Domingo yaon sa cottage industry. Masabi na 31.64% kan trabahador inbwelto sa abaca handicraft.

Uusipon
An Santo Domingo, pagpoon saro sana sa barrio kan munisipyo kan Ibalon (siyudad kan Legazpi ngonyan). Kan taon 1749 nahimo kan pamayo kani na si Don Domingo Castellanos na mapasuway ini sa munisipyo kan Ibalon.

An pangaran niyang dati na "Li-bog" sabi daa hale sa taramon na "libot" na boot sabihon likaw nin huli ta bako ining direktang inaagihan kan mga byahero haleng Legazpi pasiring sa Tabaco. Ooyohon kun baga.

Alagad kan Agosto 4, 1959, sa pwersa kan Akta Republika 2520, binago an pangaran. Nagin nang Santo Domingo, pinag-ayog sa pangaran kan patrona kan lugar na si Santo Dominico de Guzman. Napangyari an siring huli ki Tecla S. Ziga, an Kongresista kan Albay kadto.

Sinasabing memorable an petsang Hulyo 1816 ta iyo ni si pagsalakay kan mga Moro sa Li-bog asin saro sa saindang dakop nakauli sana pakalihis 20 taon. Kan taon 1832, an Li-bog nagkaigwa kan pinaka-enot niyang residenteng padi, si Padre Martin Martinez. Sa parehong taon nahaman man an Presedencia Municipal sa pamamayo ni Kapitan Teodoro Felebrico asin ini iyo na ngonyan an natitindogan kan edipisyo munisipal.

An Santo Domingo bantog huli ta siya an kinamundagan ni Potenciano Gregorio, Sr. kompositor kan kantang bikol na Sarong Banggi, asin an banwaan na ini iyo man an nagin sentro kan paglaban sa Hapon. An namayo kan mga gerilya iyo si Kolonel Faustino Flor, sarong propiong taga-Santo Domingo.

An banwaan na ini poon pa kan 1616, pirming hinuhumbalan kan mga pag-alboroto kan Bulkan Mayon asin sa mga pagtuga kani grabe an danyos na nakawsa orog na kan mga taon 1993 buda 1999, asin kan taon 2006. Alagad, an mga taga-Sto. Domingo tatao nang magsagang sa mga hampak kan bulkan.

Turismo
Huli sa halabang kosa niya na nagaatubang sa Gulfo kan Albay, dakulaon an oportunidad kan banwaan na ini pag-abot sa turismo. An saiyang baybayon pambihira ta ini maitom, gibo kan naghuros na mga buga kan bulkan Mayong. Dakul na mga resort  an nagsa lugar sa kalabaan kaini. Sa toninong na banggi, matatanaw an kahiwasan kan makilyab na tubig Gulfo, an parte kan syudad nin Legazpi na nagkikimat-kimat, asin an kabilugan kan bulan.

 Kataytayan nin mga ladawan 

 Toltolan 

 Mga panluwas na takod 
 PhilAtlas.com
 Philippine Standard Geographic Code
 Local Governance Performance Management System
 Sto. Domingo, Albay Official Website
 Tourism information

Kategorya:Mga banwaan kan Albay