Delhemma

An '''''Delhemma''''' o '''''Sirat Delhemma''''' ("Tale of Lady Elem") sarong popular na epiko kan literatura Arabe mapadapit sa mga gera nin Arabo-[[:en:Arab–Byzantine_wars|Byzantine]] kan [[:en:Umayyad|Umayyad]] asin amay na Abbasid.

== Mga Laen - laen na titulo ==
Ang buong pangaran nin gibuhon, arog kan itinao sa edisyon kaning 1909, na ''Sīrat al-amīra Dhāt al-Himma wa-waladihā ʿAbd al-Wahhāb wa 'l-amīr Abū Muḥammad al-Baṭṭāl wa-ʿUḳba shaykh al-ḍalāris al-muḥtāl,''<ref>Canard (1991), p. 233</ref> o "An Buhay ni ''[[amira]]'' Dhat al-Himma, ina ni Abd al-Wahhab, asin ni ''amir'' Abu Muhammad al-Battal, an panginoon kan maraot na si Uqba asin kan matalinong Shumadris".<ref>Dadoyean & Parsumean-Tatoyean (1997), p. 51</ref> An trabaho bisto sa sarong serye nin iba pang titulo matapos kan mga pangenot na tawo, kaiba an ''Sīrat Dhāt al-Himma wa-l-Baṭṭāl'' ("Tale of DAāt al-Himmelmann asin al-Bato") asin lang ''Sīrat Delhemma''.<ref name="Canard158">Canard (1961), p. 158</ref>

== Balangkas ==
Sa 1909 edisyon kaini sa Cairo, an saysay binibilog nin 70 seksyon sa pitong volume asin 5,084 na pahina.<ref name="Canard158">Canard (1961), p. 158</ref> An tema manungod sa epiko naggigikan sa halawig na historiya kan [[:en:Arab–Byzantine_wars|Arab–Byzantine]] mga gera sa irarom kan Umayaw asin amay na Abbasid caliphs, sagkod an pagreynar kan [[al-Watshiq]] sa katahawan nin ika-9 na siglo, na may elemento gikan sa huring mga pangyayari, nakapokus sa paghaman nin duwang karibal na tribong Arabe, an Banu Kilab, na nagtatao kan mayor na mga karakter, asin kan Banua Sulaym.<ref>Canard (1991), pp. 233–234</ref>

An tale nagpopoon sa estorya kan pagriribal kan duwang tribo durante kan enot na panahon nin [[:en:Umayyad|Umayyad]], kun an Sulaym nagboot sa duwa. Nagpadagos ini sa aspeto kan pagboot kan Kibab asin an partisipasyon kan Kilabite al-Sahsaah sa mga kampanya kan prinsipeng Umayad na [[Maslama iibn Abd al-Malik]] kontra sa Subangang Romano, kaiba an Ikaduwang Arabong Siahe nin Constantinople, an saiyang mga adbentura sa disyerto asin sa kagadanan niya.<ref name="EI2-234">Canard (1991), p. 234</ref> An duwang aki ni Al-Saah, si Zalim asin Mazlum, dangan nag'iiriwal sa pamana kan saindang ama. An aking babae ni Mazlum, si Fatima, an eponyaryong heroe kan epiko, pig'aayog sa Banu Tayy, na kun saen siya nagin maisog na guerrero asin pangaran na ''al-Dalhama''. Ini posibleng <ref>Canard (1961), pp. 163–164</ref> pormang pambabae kan ngaran na ''Dalham'' ("wolf"), alagad mas parateng iniinterpretar bilang sarong korapsiyon sa onrang ''Dhat al-Himma'', "babae nin nobleng katuyohan", na maheheling man sa saysay kaiba an iba pang mga porma, an pinakauso kaini iyo si ''Delhemma''.<ref name="EI2-234" />

Kan panahon kan Rebolusyon [[Abbasid]] (ca. 750), an Sulaym sa irarom ni Abdullah ibn Marwan renibawi an liderato kan mga Arabong tribo huli sa suporta ninda sa mga Kababand. Paagi sa pag - interbenir nin Delhemma, an Kilab nagkaigwa kan pagbabagong ini, asin kaiba kan mga taga Kilab sinda nagpapartisipar sa bagong pakikilaban na nasa linderos sa mga Romano. Nag-istar an Kilab sa siyudad nin Malatya, mantang pigkukua kan Sulaym ang mga kuta ni Hisn al-Kawkab.<ref name="EI2-234">Canard (1991), p. 234</ref> An pinsan ni Delhemma, si al-Harith (an aki ni Zalim), kinokaya an saiyang agom na magpasalamat sa sarong droga, asin siya nagkaaki nin aking lalaki, si Abd al-Wahhab, na igwang itom na kublit. Pagdakula niya, siya an namoon sa Kilab, asin an mga nagsurunod niyang pag'aapi sa mga gera laban ki Byzantium iyo an mayor na tema kan epiko. Siya pinagtabangan kan tusong al-Battal, sarong Sulaym na nag'ayon sa Kilab, asin pigkontra kan iba pang mga Sulaym, kaiba an traydor na si ''qadi'' Uqiba, na hilom na kombertido sa Kristianismo, asin an ''admira'' of Malatya, Amr ibn Abdallah (o Ubaydallah), na diskomparate sa Kibab dawa totoo siya utang an saiyang buhay ki  Delhemma. Kadungan kaiyan, an agom ni  Delhemma na si al-Haret, nagpasiring sa mga Bizantino na may bandang Arabo asin nagkombertir sa Kristianismo. An mga Muslim nakakua man nin kaalyado sa tahaw kan mga Romano, arog baga kan  crypto-Muslim Maris, an kuartong panrebalaryo kan emperador na Byzantine  o kagurangnan nin sarong linderos para sa kuta, sinda Yanis (Juan).<ref name="EI2-234" />

== Analisasyon ==

=== Petsahan ===
Maski na ngani an mga pinaghahalian kan romance nagserekord petsa sa ika-13 na siglo asin bago kaini, malinaw na sinurat an pinakaenot na ligtas na pagsambit sa mga saysay ni al-Battal asin Delhemma gikan sa [[Ehipto|Egipto]] kadtong katahawan nin ika-12 na siglo, asin an trabaho sa kagabsan iyo an simbag sa epekto kan Crusades. Minsan siring, isinuherir ni Henri Grégoire na kisuerra an basehan kan estorya nin Delhemma siertong yaon bago pa sa ca. 1000, siring kan pagkagamit kaini sa epikong Byzantine analogo, an istorya ni ''[[Digenis Akirita]]''.<ref>Canard (1991), p. 238</ref>

== Mga traduksion asin pamamalasyon sa Ingles ==

* Abd Al-Hakim, Shawqi, Princess Dhat al-Himalaya: The Prinsesa kan High Resolve, trans. ni Omaima Abiu-Bakr, Prism Literary Series, 5 (Guizeh: Presem Publications, 1995): paraphrase.
* Kruk, Remke, The Warrior Women of Islam: Female Epowerment in Arabiko Popular Literature (London: I.B. Tauris, 2014): sumaryo.
* Libons, M. C., The Arabian Epic, 3 vols (Camarines Sur University Press, 1995), III: paraphrase.
* Magodow, Melanie (ed. asin trans.), The Tale of Princess Fatima, Warrior Woman: An Arabikong Epic kan Dhat al-Himma, Penguin Books (2021): bahagyang edisyon asin pagsasalin.

== Mga pinaghalian ==

* {{Cite journal|last=Canard|first=Marius|authorlink=Marius Canard|title=Les principaux personnages du roman de chevalerie arabe Ḏāt al-Himma wa-l-Baṭṭāl|language=French|journal=Arabica|volume=8|year=1961|issue=2|pages=158–173|doi=10.1163/157005861X00377|issn=0570-5398}}
*  
* {{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=X47Ceh4ig9YC&dq=Delhemma&pg=PA51|title=The Fatimid Armenians: Cultural and Political Interaction in the Near East|last=Dadoyean|first=Seda B.|last2=Parsumean-Tatoyean|first2=Seda|publisher=Brill|year=1997|isbn=9789004108165}}
* {{Cite book|url=http://depts.washington.edu/neareast/persia/docs/battalname.pdf|title=The Battalname, an Ottoman Turkish Frontier Epic Wondertale: Introduction, Turkish Transcription, English Translation and Commentary|last=Dedes|first=Georgios|publisher=Harvard University, Department of Near Eastern languages and Literatures|year=1996|series=Sources of Oriental Languages and Literatures|location=Cambridge, MA|issue=33}}


== <span class="mw-headline">Toltolan</span> ==
<references />

{{stub}}
An Delhemma o Sirat Delhemma ("Tale of Lady Elem") sarong popular na epiko kan literatura Arabe mapadapit sa mga gera nin Arabo-Byzantine kan Umayyad asin amay na Abbasid.

 Mga Laen - laen na titulo 
Ang buong pangaran nin gibuhon, arog kan itinao sa edisyon kaning 1909, na Sīrat al-amīra Dhāt al-Himma wa-waladihā ʿAbd al-Wahhāb wa 'l-amīr Abū Muḥammad al-Baṭṭāl wa-ʿUḳba shaykh al-ḍalāris al-muḥtāl,Canard (1991), p. 233 o "An Buhay ni amira Dhat al-Himma, ina ni Abd al-Wahhab, asin ni amir Abu Muhammad al-Battal, an panginoon kan maraot na si Uqba asin kan matalinong Shumadris".Dadoyean & Parsumean-Tatoyean (1997), p. 51 An trabaho bisto sa sarong serye nin iba pang titulo matapos kan mga pangenot na tawo, kaiba an Sīrat Dhāt al-Himma wa-l-Baṭṭāl ("Tale of DAāt al-Himmelmann asin al-Bato") asin lang Sīrat Delhemma.Canard (1961), p. 158

 Balangkas 
Sa 1909 edisyon kaini sa Cairo, an saysay binibilog nin 70 seksyon sa pitong volume asin 5,084 na pahina.Canard (1961), p. 158 An tema manungod sa epiko naggigikan sa halawig na historiya kan Arab–Byzantine mga gera sa irarom kan Umayaw asin amay na Abbasid caliphs, sagkod an pagreynar kan al-Watshiq sa katahawan nin ika-9 na siglo, na may elemento gikan sa huring mga pangyayari, nakapokus sa paghaman nin duwang karibal na tribong Arabe, an Banu Kilab, na nagtatao kan mayor na mga karakter, asin kan Banua Sulaym.Canard (1991), pp. 233–234

An tale nagpopoon sa estorya kan pagriribal kan duwang tribo durante kan enot na panahon nin Umayyad, kun an Sulaym nagboot sa duwa. Nagpadagos ini sa aspeto kan pagboot kan Kibab asin an partisipasyon kan Kilabite al-Sahsaah sa mga kampanya kan prinsipeng Umayad na Maslama iibn Abd al-Malik kontra sa Subangang Romano, kaiba an Ikaduwang Arabong Siahe nin Constantinople, an saiyang mga adbentura sa disyerto asin sa kagadanan niya.Canard (1991), p. 234 An duwang aki ni Al-Saah, si Zalim asin Mazlum, dangan nag'iiriwal sa pamana kan saindang ama. An aking babae ni Mazlum, si Fatima, an eponyaryong heroe kan epiko, pig'aayog sa Banu Tayy, na kun saen siya nagin maisog na guerrero asin pangaran na al-Dalhama. Ini posibleng Canard (1961), pp. 163–164 pormang pambabae kan ngaran na Dalham ("wolf"), alagad mas parateng iniinterpretar bilang sarong korapsiyon sa onrang Dhat al-Himma, "babae nin nobleng katuyohan", na maheheling man sa saysay kaiba an iba pang mga porma, an pinakauso kaini iyo si Delhemma.

Kan panahon kan Rebolusyon Abbasid (ca. 750), an Sulaym sa irarom ni Abdullah ibn Marwan renibawi an liderato kan mga Arabong tribo huli sa suporta ninda sa mga Kababand. Paagi sa pag - interbenir nin Delhemma, an Kilab nagkaigwa kan pagbabagong ini, asin kaiba kan mga taga Kilab sinda nagpapartisipar sa bagong pakikilaban na nasa linderos sa mga Romano. Nag-istar an Kilab sa siyudad nin Malatya, mantang pigkukua kan Sulaym ang mga kuta ni Hisn al-Kawkab.Canard (1991), p. 234 An pinsan ni Delhemma, si al-Harith (an aki ni Zalim), kinokaya an saiyang agom na magpasalamat sa sarong droga, asin siya nagkaaki nin aking lalaki, si Abd al-Wahhab, na igwang itom na kublit. Pagdakula niya, siya an namoon sa Kilab, asin an mga nagsurunod niyang pag'aapi sa mga gera laban ki Byzantium iyo an mayor na tema kan epiko. Siya pinagtabangan kan tusong al-Battal, sarong Sulaym na nag'ayon sa Kilab, asin pigkontra kan iba pang mga Sulaym, kaiba an traydor na si qadi Uqiba, na hilom na kombertido sa Kristianismo, asin an admira of Malatya, Amr ibn Abdallah (o Ubaydallah), na diskomparate sa Kibab dawa totoo siya utang an saiyang buhay ki  Delhemma. Kadungan kaiyan, an agom ni  Delhemma na si al-Haret, nagpasiring sa mga Bizantino na may bandang Arabo asin nagkombertir sa Kristianismo. An mga Muslim nakakua man nin kaalyado sa tahaw kan mga Romano, arog baga kan  crypto-Muslim Maris, an kuartong panrebalaryo kan emperador na Byzantine  o kagurangnan nin sarong linderos para sa kuta, sinda Yanis (Juan).

 Analisasyon 

 Petsahan 
Maski na ngani an mga pinaghahalian kan romance nagserekord petsa sa ika-13 na siglo asin bago kaini, malinaw na sinurat an pinakaenot na ligtas na pagsambit sa mga saysay ni al-Battal asin Delhemma gikan sa Egipto kadtong katahawan nin ika-12 na siglo, asin an trabaho sa kagabsan iyo an simbag sa epekto kan Crusades. Minsan siring, isinuherir ni Henri Grégoire na kisuerra an basehan kan estorya nin Delhemma siertong yaon bago pa sa ca. 1000, siring kan pagkagamit kaini sa epikong Byzantine analogo, an istorya ni Digenis Akirita.Canard (1991), p. 238

 Mga traduksion asin pamamalasyon sa Ingles 

 Abd Al-Hakim, Shawqi, Princess Dhat al-Himalaya: The Prinsesa kan High Resolve, trans. ni Omaima Abiu-Bakr, Prism Literary Series, 5 (Guizeh: Presem Publications, 1995): paraphrase.
 Kruk, Remke, The Warrior Women of Islam: Female Epowerment in Arabiko Popular Literature (London: I.B. Tauris, 2014): sumaryo.
 Libons, M. C., The Arabian Epic, 3 vols (Camarines Sur University Press, 1995), III: paraphrase.
 Magodow, Melanie (ed. asin trans.), The Tale of Princess Fatima, Warrior Woman: An Arabikong Epic kan Dhat al-Himma, Penguin Books (2021): bahagyang edisyon asin pagsasalin.

 Mga pinaghalian 

 
  
 
 

 Toltolan