Mga tataramon na Timoriko
{{distinguish|mga tataramon na Timor–Alor–Pantar}}

{{Infobox language family
|name=Timoriko
|altname=Timor–Babar
|region=[[Indonesya]]
|familycolor=Austronesyo
|fam2=[[Mga tataramon na Malayo-Polinesyo|Malayo-Polinesyo]]
|fam3=[[Mga tataramon na Sentral–Subangang Malayo-Polinesyo|Sentral–Subangan]]
|children=(Pinag-iiwalan)
|glotto=mayo
|glotto2=timo1260
|glottoname2=Ramelaiko
|glottorefname2=Timoric B
|glotto3=timo1259
|glottoname3=Fabroniko/Ekstra-Ramelaiko
|glottorefname3=Timoric A
}}

An mga tataramon na '''Timoriko''', o minsan '''Timor–Babar''', iyo an sarong grupo nin limampulong [[mga tataramon na Austronesyo]] (kaiba sa subgrupo nin [[Mga tataramon na Sentral–Subangang Malayo-Polinesyo|Sentral–Subangan]]) na pigtataram sa mga isla kan [[Timor]], kagtaraid na [[Isla nin Wetar|Wetar]], asin (depende sa klasipikasyon) [[mga isla nin Babar]] sa subangan.

Sa grupong ini, an pinakadakol na mga tataramon na pigtataram iyo an [[Uab Meto]] kan [[Sulnupang Timor]] asin [[Tetum]] kan [[Subangang Timor]], lambang saro, igwa nin mga milyones na nagtataram, sa pagdagdag kan Tetum na saron opisyalmenteng tataramon asin sarong  lingua franca kan mga bakong-Tetum Subangang Timores.

==Mga tataramon==
Dae kaano-ano sa ibang mga tataramon na Timores an dae maklasipikar na [[tataramon na Nauete|Nauete]]. Estraktural na parehas an [[Habu language|Habu]] sa [[Tataramon na Waima'a|Waima'a]].

Minaporma nin sadiring grupo an mga tataramon na Babar p:
* [[Mga tataramon na Babar]] (hilingon)

===Hull (1998)===
Nagpropose si [[Geoffrey Hull]] (1998) nin grupo nin Timoriko bilang mga minasunod:

*Ramelaiko (harani sa [[Ramelau]] range)
**Sulnupan: [[tataramon na Kemak|Kemak]], [[tataramon na Tukudede|Tukudede]]
**Sentral: [[tataramon na Mambai (Timor)|Mambai]]
**Subangan (Idalaka): [[tataramon na Idaté|Idaté]], [[tataramon na Isní|Isní]], [[tataramon na Lakalei|Lakalei]], [[tataramon na Lolein|Lolein]]
*Ekstra-Ramelaiko (Fabroniko; anuman na bakong Ramelaiko)
**Sulnupan: [[tataramon na Dawan|Dawan]] (Uab Meto)–[[tataramon na Amarasi|Amarasi]], [[tataramon na Helong|Helong]], Roti ([[tataramon na Bilba|Bilba]], [[tataramon na Dengka|Dengka]], [[tataramon na Lole|Lole]], [[tataramon na Ringgou|Ringgou]], [[tataramon na Dela-Oenale|Dela-Oenale]], [[Termanu|Termanu]], [[tataramon na Tii|Tii]])
**Sentral: [[tataramon na Tetun|Tetun]], [[tataramon na Bekais|Bekais]]
**Norte: [[tataramon na Wetar|Wetar]], [[tataramon na Galoli|Galoli]]
**Subangan: [[tataramon na Kairui|Kairui]], [[tataramon na Waimoa|Waimaha]], [[tataramon na Midiki|Midiki]]; [[tataramon na Luang|Luang]], [[tataramon na Makuva|Makuva]]

===Van Engelenhoven ===
Nag set up si Van Engelenhoven nin sarong sanga nin Sur–Subangang Timor kaiba an Tetun, Waimaha, asin Luangiko–Kisariko; ini an minasunod:<ref>Adelaar 2005:26</ref>

*Sur–Subangang Timor
** Tetun
** Waimaha
**Luangiko–Kisariko
***Kisar–Roma:  [[tataramon na Kisar|Kisar]], [[tataramon na Romang|Romang]]
***Luangic:  [[tataramon na Luang|Luang]], [[tataramon na Wetan|Wetan]], [[tataramon na Leti|Leti]]

===Taber (1993)===
[[Image:Timor Sprache.jpg|thumb|right|350px|Mga tataramon kan [[Isla nin Timor]]]]
Nagtao si Taber (1993:396) nin grupo nin Sur-sulnupan na Maluku asin Babar bilang mga minasunod, kaiba sa Sulnupang Damar bilang suway.

*Grupo nin Sur-Sulnupan na Maluku
**''[[tataramon na Subangan na Damar|Subangan na Damar]]''
**Subgrupong Wetar
***''[[tataramon na Galol|Talur]]''
*** kumpol na [[tataramon na Wetares|Wetar]]
****''Aputai''
****''Perai''
****''Tugun''
****''Iliun''
** subgrupong  Kisar-Roma
***''[[tataramon na Kisar|Kisar]]''
***''[[tataramon na Romang|Roma]]''
**Luang
***''[[tataramon na Leti|Leti]]''
***''[[tataramon na Luang|Luang]]''
***''[[tataramon na Wetan|Wetan]]''
** Subgrupong TNS (Teun-Nila-Serua) 
***''[[tataramon na Te’un|Teun]]''
***Kumpol nin Nila-Serua: ''[[tataramon na Nila|Nila]]'', ''[[tataramon na Serua|Serua]]''
*Grupong Babar
**Subgrupo nin Norteng Babar
***''[[tataramon na Norteng Babar|North Babar]]''
***''[[tataramon na Dai (Austronesyo)|Dai]]''
***''[[tataramon na Dawera-Daweloor|Dawera-Daweloor]]''
** Subgrupong Sur na Babar
***Kumpol nin Sur-Sulnupang Babar
****''[[tataramon na Emplawas|Emplawas]]''
****''[[tataramon na Tela-Masbuar|Tela-Masbuar]]''
****''[[tataramon na Imroing|Imroing]]''
***Kumpol nin Masela – Sur-Subangang Babar
****''[[tataramon na Sur-Subangang Babar|Sur-SUbangang Babar]]''
****''[[tataramon na Serili|Serili]]''
****''[[tataramon na Subangang Masela|Subangang Masela]]''
****''[[tataramon na Sentral Masela|Sentral Masela]]''
*''[[tataramon na Sulnupang Damar|Sulnupang Damar]]'' (suway)

==Mga toltolan==
{{Reflist}}
* Hull, Geoffrey. 1998. "The basic lexical affinities of Timor's Austronesian languages: a preliminary investigation." ''Studies in Languages and Cultures of East Timor'' 1:97-202.
* Taber, Mark (1993). "[https://www.jstor.org/stable/3623199 Toward a Better Understanding of the Indigenous Languages of Southwestern Maluku]." ''Oceanic Linguistics'', Vol. 32, No. 2 (Winter, 1993), pp.&nbsp;389–441. University of Hawai'i.

==Mga panluwas na takodtataramon na ==
*[https://web.archive.org/web/20080119191225/http://www.asianlang.mq.edu.au/INL/langs.html The Languages of East Timor: Some Basic Facts] (Revised 24.8.2004) Geoffrey Hull

{{Mga tataramon na Sentral Malayo-Polinesyo}}

{{DEFAULTSORT:Mga tataramon na Timor-Babar}}
[[kategorya:Mga tataramon kan Indonesia]]
[[kategorya:Mga tataramon kan Subangang Timor]]
[[kategorya:Mga tataramon na Timor–Babar| ]]
An mga tataramon na Timoriko, o minsan Timor–Babar, iyo an sarong grupo nin limampulong mga tataramon na Austronesyo (kaiba sa subgrupo nin Sentral–Subangan) na pigtataram sa mga isla kan Timor, kagtaraid na Wetar, asin (depende sa klasipikasyon) mga isla nin Babar sa subangan.

Sa grupong ini, an pinakadakol na mga tataramon na pigtataram iyo an Uab Meto kan Sulnupang Timor asin Tetum kan Subangang Timor, lambang saro, igwa nin mga milyones na nagtataram, sa pagdagdag kan Tetum na saron opisyalmenteng tataramon asin sarong  lingua franca kan mga bakong-Tetum Subangang Timores.

Mga tataramon
Dae kaano-ano sa ibang mga tataramon na Timores an dae maklasipikar na Nauete. Estraktural na parehas an Habu sa Waima'a.

Minaporma nin sadiring grupo an mga tataramon na Babar p:
 Mga tataramon na Babar (hilingon)

Hull (1998)
Nagpropose si Geoffrey Hull (1998) nin grupo nin Timoriko bilang mga minasunod:

Ramelaiko (harani sa Ramelau range)
Sulnupan: Kemak, Tukudede
Sentral: Mambai
Subangan (Idalaka): Idaté, Isní, Lakalei, Lolein
Ekstra-Ramelaiko (Fabroniko; anuman na bakong Ramelaiko)
Sulnupan: Dawan (Uab Meto)–Amarasi, Helong, Roti (Bilba, Dengka, Lole, Ringgou, Dela-Oenale, Termanu, Tii)
Sentral: Tetun, Bekais
Norte: Wetar, Galoli
Subangan: Kairui, Waimaha, Midiki; Luang, Makuva

Van Engelenhoven 
Nag set up si Van Engelenhoven nin sarong sanga nin Sur–Subangang Timor kaiba an Tetun, Waimaha, asin Luangiko–Kisariko; ini an minasunod:Adelaar 2005:26

Sur–Subangang Timor
 Tetun
 Waimaha
Luangiko–Kisariko
Kisar–Roma:  Kisar, Romang
Luangic:  Luang, Wetan, Leti

Taber (1993)
thumb|right|350px|Mga tataramon kan Isla nin Timor
Nagtao si Taber (1993:396) nin grupo nin Sur-sulnupan na Maluku asin Babar bilang mga minasunod, kaiba sa Sulnupang Damar bilang suway.

Grupo nin Sur-Sulnupan na Maluku
Subangan na Damar
Subgrupong Wetar
Talur
 kumpol na Wetar
Aputai
Perai
Tugun
Iliun
 subgrupong  Kisar-Roma
Kisar
Roma
Luang
Leti
Luang
Wetan
 Subgrupong TNS (Teun-Nila-Serua) 
Teun
Kumpol nin Nila-Serua: Nila, Serua
Grupong Babar
Subgrupo nin Norteng Babar
North Babar
Dai
Dawera-Daweloor
 Subgrupong Sur na Babar
Kumpol nin Sur-Sulnupang Babar
Emplawas
Tela-Masbuar
Imroing
Kumpol nin Masela – Sur-Subangang Babar
Sur-SUbangang Babar
Serili
Subangang Masela
Sentral Masela
Sulnupang Damar (suway)

Mga toltolan

 Hull, Geoffrey. 1998. "The basic lexical affinities of Timor's Austronesian languages: a preliminary investigation." Studies in Languages and Cultures of East Timor 1:97-202.
 Taber, Mark (1993). "Toward a Better Understanding of the Indigenous Languages of Southwestern Maluku." Oceanic Linguistics, Vol. 32, No. 2 (Winter, 1993), pp. 389–441. University of Hawai'i.

Mga panluwas na takodtataramon na 
The Languages of East Timor: Some Basic Facts (Revised 24.8.2004) Geoffrey Hull

kategorya:Mga tataramon kan Indonesia
kategorya:Mga tataramon kan Subangang Timor