Kreole na Mardijker
{{distinguish|Tataramon na Baba}}
{{Infobox language
|name        = Mardijker 
|altname     = Kreoleng Portuges na Batabyano
|nativename  = {{lang|idb-IN|Papiá Tugu}}
|states      = [[Indonesya]]
|region      = [[Jakarta]]
|image=Mardijker detail churchill 1704.jpg
|imagealt= Sarong maarok na ukit nin sarong kag-anak. May kopya an lalaki, halabang buhok asin may sarong stick. May kapot na omboy an babaye. Sa likod iyo an mga bilding asin mga poon nin palma.
|imagecaption= An mga Mardijker kan 1704 asin sa likudan, tibaad an kadagaan na ipigtao sa sainda sa luwas kan Batabya, {{lang|id|Kampung Tugu}} ngunyan. Posible an bilding iyo an orihinal na [[Simbahan nin Tugu]].<ref>{{cite web |url=https://spiceislandsblog.com/2017/09/16/the-forgotten-mardijkers-of-batavia/ |title=The Forgotten Mardijkers of Batavia |last=Burnet |first=Ian |date=September 16, 2017 |website=Spice Islands Blog |publisher=Wordpress |access-date=November 11, 2017 }}</ref>
|ethnicity   = [[Mga tawong Mardijker]]
|Last Native Speaker     = Andre Michiels
|familycolor = Kreole
|fam1        = [[Mga tataramon na nakabase sa Portuges]]
|fam2        = [[Mga kreole na Indo-Portuges]]
|fam3=Kreole na Malakano–Batabya
|iso3        = none
|glotto=none
|glotto2=mala1533
|glottoname2=Malacca–Batavia Creole
|glottorefname2=Malacca-Batavia Portuguese Creole
|lingua      = 51-AAC-ahd
|ietf=idb-u-sd-idjk
}}

An '''Mardijker''' sarong puho na [[Mga tataramon na kreole na nakabase sa Portuges|kreole na nakabase sa Portuges]] kan [[Jakarta]]. Subong dila ini kan [[mga tawong Mardijker]]. Pinamidbid an tataramon sa pagtutugdas kan pag-iirok nin Olandes kan [[Batabya, Dutch East Indies|Batabya]] (sa ngunyan iyo an Jakarta); nagdara an mga Olandes nin mga oripon gikan sa mga kolonya na saindang nakua na dai pa nahaloy gikan sa Portuges, asin an Kreoleng Portuges kan mga oripon an nagin [[lingua franca]] kan bagong syudad.  An pangaran sarong Olandes para sa "talingkas na tawo", huli ta binutasan tulos an mga oripon pagkatapos kan saindang pag-areglo.  Niribayan an tataramon kan [[Tataramon na Betawi|Malayo na kreoleng Betawi]] sa Batabya sa katapusan kan ika-18 na siglo, mantang nag-agom an mga Mardijker asin nawara an saindang naiibang pagkakakilanlan. Arog pa man kaito, kadtong mga 1670 sarong grupo nin 150 an inilipat sa ngunyan na baryo asin suburb kan [[Kampung Tugu|Tugu]], kun sain minantinir ninda an saindang tataramon, duman na namidbid ini sa '''{{lang|idb-IN|Papiá}}''', sagkod 1940s.

Nakadokumento an pinakaamay na midbidon na rekord kan tataramon sa sarong listahan nin mga taga na ipigpublikar sa Batabya kadtong 1780, an {{lang|nl|Nieuwe Woordenschat}}.<ref>see {{harvp|Nieuwe Woordenschatm uyt het Niederduitsch in her Maleedsch en Portugeesch, zeer gemakkelyk voor de errst op Batavia komen|1780}}</ref> An huring karampatang tagapagtaram na si Oma Mimi Abrahams, nagadan kadtong 2012, asin namantinir sana an tataramon  sa mga liriko kan mga lumang kanta nin genre. An ''[[Kroncong|Keroncong Moresco]] (Keroncong Tugu)''.<ref>{{Cite web |date=2015-11-03 |title=Punahnya Bahasa Kreol Portugis... |trans-title=Extinction of the Portuguese Creole Language... |url=http://ipsk.lipi.go.id/index.php/kolom-peneliti/kolom-kemasyarakatan-dan-kebudayaan/417-punahnya-bahasa-kreol-portugis |access-date=2020-05-10 |website=Kedeputian Bidang Ilmu Pengetahuan Sosial dan Kemanusiaan |language=id |archive-date=2020-08-08 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200808003934/http://ipsk.lipi.go.id/index.php/kolom-peneliti/kolom-kemasyarakatan-dan-kebudayaan/417-punahnya-bahasa-kreol-portugis |dead-url=yes }}</ref>

== Mga toltolan ==
{{reflist}}

== Bibliograpiya ==
{{refbegin}}
* {{Cite book |url=https://books.google.com/books?id=EnrqrQEACAAJ |title=Nieuwe Woordenschatm uyt het Niederduitsch in her Maleedsch en Portugeesch, zeer gemakkelyk voor de errst op Batavia komen |publisher=Lodewyk Dominicus |year=1780 |location=Batavia }}
* {{Cite book |last=Maurer |first=Philippe |title=The Former Portuguese Creole of Batavia and Tugu (Indonesia) |date=2011 |publisher=Battlebridge Publications |location=London}}
* {{Cite journal |last=Suratminto |first=Lilie |date=2011 |title=Creol Potuguese of the Tugu Village: Colonial Heritage in Jakarta Based on the Historical and Linguistic Review |url=https://journals.mindamas.com/index.php/tawarikh/article/view/393/391 |journal=Tawarikh |language=en |volume=3 |issue=1 |doi=10.2121/tawarikh.v3i1.393 |doi-broken-date=1 August 2023 |doi-access=free }}
* {{Cite journal |last=Suratminto |first=Lilie |date=2014 |title=Bahasa Tugu: Bahasa Kreol Yang Punah |trans-title=Bahasa Tugu: The Extinct Creole |url=https://ejournal.ukm.my/jmelayu/article/view/8002/3132 |journal=Jurnal Melayu |language=ms |volume=13 |pages=85–100 }}
* {{Citation |last=Schuchardt |first=Hugo |title=Kreolische Studien IX. Uber das Malaioportugiesische von Batavia und Tugu |url=http://schuchardt.uni-graz.at/id/publication/176 |work=Sitzungsberichte der philosophisch-historischen Classe der Kaiserlichen Akademie der Wissenschaften |volume=122 |pages=1–256 |year=1891 |place=Wien |access-date=2023-11-13 |archive-date=2019-12-12 |archive-url=https://web.archive.org/web/20191212134723/http://schuchardt.uni-graz.at/id/publication/176 |dead-url=yes }}
{{refend}}

== Mga panluwas na takod==
*John Holm, 1989, ''Pidgins and Creoles: Volume 2, Reference Survey''
*[http://apics-online.info/surveys/43 Batavia Creole by Maurer Philippe at apics-online.info]
*[http://www.londoh.com/voc_loc_church_at_tugu_village.htm A small history of Tugu]

{{Mga tataramon kan Indonesya}}

[[Category:Mga pidyin asin mga kreole na nakabase sa Portuges]]
[[Category:Mga tataramon na Indonesya]]
[[Category:Mga tataramon na napuho kan 2010]]
[[Category:Tataramon na Portuges sa Asya]]
[[Category:Kultura kannJakarta]]
[[Category:Amihanan na Jakarta]]

{{Stub}}
An Mardijker sarong puho na kreole na nakabase sa Portuges kan Jakarta. Subong dila ini kan mga tawong Mardijker. Pinamidbid an tataramon sa pagtutugdas kan pag-iirok nin Olandes kan Batabya (sa ngunyan iyo an Jakarta); nagdara an mga Olandes nin mga oripon gikan sa mga kolonya na saindang nakua na dai pa nahaloy gikan sa Portuges, asin an Kreoleng Portuges kan mga oripon an nagin lingua franca kan bagong syudad.  An pangaran sarong Olandes para sa "talingkas na tawo", huli ta binutasan tulos an mga oripon pagkatapos kan saindang pag-areglo.  Niribayan an tataramon kan Malayo na kreoleng Betawi sa Batabya sa katapusan kan ika-18 na siglo, mantang nag-agom an mga Mardijker asin nawara an saindang naiibang pagkakakilanlan. Arog pa man kaito, kadtong mga 1670 sarong grupo nin 150 an inilipat sa ngunyan na baryo asin suburb kan Tugu, kun sain minantinir ninda an saindang tataramon, duman na namidbid ini sa , sagkod 1940s.

Nakadokumento an pinakaamay na midbidon na rekord kan tataramon sa sarong listahan nin mga taga na ipigpublikar sa Batabya kadtong 1780, an .see  An huring karampatang tagapagtaram na si Oma Mimi Abrahams, nagadan kadtong 2012, asin namantinir sana an tataramon  sa mga liriko kan mga lumang kanta nin genre. An Keroncong Moresco (Keroncong Tugu).

 Mga toltolan 

 Bibliograpiya 

 
 
 
 
 

 Mga panluwas na takod
John Holm, 1989, Pidgins and Creoles: Volume 2, Reference Survey
Batavia Creole by Maurer Philippe at apics-online.info
A small history of Tugu

Category:Mga pidyin asin mga kreole na nakabase sa Portuges
Category:Mga tataramon na Indonesya
Category:Mga tataramon na napuho kan 2010
Category:Tataramon na Portuges sa Asya
Category:Kultura kannJakarta
Category:Amihanan na Jakarta