Mga tataramon na Borneano
{{Infobox language family
|name=Borneano
|acceptance=heograpiko
|region=[[Borneo]]
|familycolor=Austronesyo
|fam2=[[Mga tataramon na Malayo-Polinesyo|Malayo-Polinesyo]]
|child1=Norteng Borneano
|child2=[[Mga tataramon na Kadagáang Dayak|Kadagáang Dayak]]
|child3=[[Mga tataramon na Kayan–Murik|Kayan]]
|child4=[[Mga tataramon na Barito|Barito]] (4 na mga pamilya)
|glotto=mayó
|glotto2=nort2892
|glottoname2=North Bornean
|glotto3=grea1283
|glottoname3=Barito
|glotto4=kaya1333
|glottoname4=Kayanic
|glotto5=land1261
|glottoname5=Land Dayak
|map=Bornean languages-en.svg
|mapcaption=An mga pamilya nin mga tataramon na Borneano
}}

An '''mga tataramon na Borneano''', iyo an heograpikong grupo kan pamilya nin tataramon na [[Austronesyo]] na katutubó sa mga isla kan [[Borneo]] asin [[Madagaskar]], na may exclusion kan Ibaniko (Malayic Dayak) asin iba pang [[mga tataramon na Malayiko]]. May mga sadit na reason na isipon na nagpoporma sinda nin henealogikal na kleyd.

== Mga tataramon ==
An mga tataramon na Borneano minaporma nin numero kan mga sangâng distinct nin pamilya na Austronesyo.

=== Norteng Borneano ===
An ''Norteng Borneano'' saróng panukaláng 1991/2010 ni [[Robert Blust]] na an mga pamilya nin Norte-Subangan na Sabahano, Sur-sulnupang Sabahano, Norteng Sarawakan, asin Melanau–Kajang minaporma nin ekslusibong yunit.

*Norte-Subangan na Sabahano ([[Mga tataramon na Banggi|Banggi]], ''[[Tataramon na Ida'an|Ida’an]]'')
*[[Mga tataramon na Norteng Sarawakan|Norteng Sarawakan]] ([[mga tataramon na Apo Duat]])
*[[Mga tataramon na Melanau–Kajang|Melanau–Kajang]] (kai. [[Mga tataramon na Rejang–Sajau|Rejang–Sajau]])
*[[Mga tataramon na Sabahano|Sur-sulnupan na Sabahano]]

Pigklasipikar ni Smith (2017)<ref name="Smith2017"/> an Sentral Sarawak ([[Mga tataramon na Melanau–Kajang|Melanau–Kajang]]) bilan separadong sangâ sa laog kan Borneano.

=== Kayan ===
An mga tataramon na Kayan tiyakan dae na pig'iba hale sa pamilya nin Norteng Borneo ni [[Robert Blust]] (1991).

*[[Mga tataramon na Kayan–Murik|Kayan–Murik]]

=== Kadagáang Dayak ===
An Kadagáang Dayak, iyo an mayoridad kan [[mga tataramon na Dayak]] dae kaiba an [[Mga tataramon na Ibaniko|Ibaniko]].

*[[Mga tataramon na Kadagáang Dayak|Kadagáang Dayak]]

=== Barito ===
An [[mga tataramon na Barito]] karaniwan igwang mga tampok tibaad sa pinalabá na kontak.  Nahulog sinda paduman sa apat na pamilya:

*[[Mga tataramon na Subangang Barito|Subangang Barito]] (kaiba an [[Tataramon na Malgatse|Malgatse]])
*[[Mga tataramon na Sulnupang Barito|Sulnupang Barito]]
*[[Mga tataramon na Mahakam|Mahakam]]
*[[Mga tataramon na Sama–Bajaw|Sama–Bajaw]] (per Blust 2006)

==Mas Dakulang Norteng Borneo==
Pigpanukala ni Smith (2017)<ref name="Smith2017">Smith, Alexander. 2017. ''The Languages of Borneo: A Comprehensive Classification''. PhD Dissertation: University of Hawai‘i at Mānoa.</ref> an grupo nin Mas Dakulang Norteng Borneo na pigbubuo kan limáng mga sangâ, pinangaranan na Norteng Borneo, [[Mga tataramon na Melanau–Kajang|Sentral Sarawak]], [[Mga tataramon na Kayan–Murik|Kayaniko]], [[Mga tataramon na Kadagáang Dayak|Kadagáang Dayak]], asin [[Mga tataramon na Malayiko|Malayiko]]. Pigkonsiderar ni Smith an sumpayan na [[Mga tataramon na Barito|Mas Dakulang Barito]] bilan saró na tugang, alagad bakong parte kan grupo nin Mas Dakulang Norteng Borneo.

*Norteng Borneo
**[[Mga tataramon na Sabahano|Norte-Subangan na Sabah]] ([[Mga tataramon na Banggi|Bonggi]], ''[[Tataramon na Ida'an|Ida'aniko]]'')
**[[Mga tataramon na Sabahano|Sur-sulnupan na Sabah]]
**[[Mga tataramon na Norteng Sarawakan|Norteng Sarawak]] ([[Mga tataramon na Apo Duat]])
*[[Mga tataramon na Melanau–Kajang|Sentral Sarawak]]
**[[Tataramon na Melanau|Melanau]] (Dalat, Sarikei, Mukah, Balingian, Matu, Sibu, Kanowit)
**Kajang ([[Tataramon na Kadyaman|Kedyaman]], [[Tataramon na Sekapan|Sekapan]], [[Tataramon na Lahanan|Lahanan]])
**Punan-Müller-Schwaner
*[[Mga tataramon na Kayan–Murik|Kayaniko]]
**[[Tataramon na Kayan (Borneo)|Kayan]]-Murik-Merap
**[[Tataramon na Segai|Segai]]-[[Tataramon na Modang|Modang]]
*[[Mga tataramon na Kadagáang Dayak|Kadagáang Dayak]]
**[[Tataramon na Benyadu’|Banyadu]]-[[Mga tataramon na Bekati’|Bekati]]
**Bidayuh-Sur na Kadagáang Dayak
*[[Mga tataramon na Malayiko|Malayiko]]
**Sulnupang Borneano Malayiko
***[[Tataramon na Kendayan|Kendayan]]-Salako
***[[Mga tataramon na Ibaniko|Ibaniko]] (Iban, Mualang, Seberuang, Keninjal)
***Besemah
**Iba pang Malayiko

==Pigpanukaláng salíg==
Segun ki [[Roger Blench]] (2010),<ref>Blench, Roger. 2010. "Was there an Austroasiatic Presence in Island Southeast Asia prior to the Austronesian Expansion?" In ''Bulletin of the Indo-Pacific Prehistory Association '', Vol. 30.</ref>, Minsan nang pigtataram an [[mga tataramon na Austroasyatiko]] sa Borneo. Pigbanggit ni Blench an mga ginikanang bokabulayong katagâ kan Austroasyatiko sa modernong-aldaw na mga sangâ nin Borneano arog kan [[Mga tataramon na Kadagáang Dayak|Kadagáang Dayak]] ([[Mga tataramon na Bidayuh|Bidayuh]], [[Tataramon na Bakati’|Dayak Bakatiq]], asbp.), [[Mga tataramon na Dusuniko|Dusuniko]] ([[Tataramon na Dusun|Sentral Dusun]], [[Tataramon na Brunei Bisaya|Bisaya]], asbp.), [[Mga tataramon na Kayan–Murik|Kayan]], asin [[Mga tataramon na Kenyah|Kenyah]], piglilista an espesyalmenteng pagkakahawig sa [[mga tataramon na Asliyano]] kan peninsular na Malaysia. Bilan ebidensiya pa para sa saiyang panukalá, pigbanggit ma n ni Blench an etnograpikong ebidensiya arog kan mga instrumental na pantugtog kan Borneo pigheheras sa karaniwang grupo nin parataram na Austroasyatiko sa Kadagáang Sur-Subangan na Asya.

Pig-angkin ni Blench (2010) na an mga leksikal na porma pigheheras kaiba an Borneano asin mga tataramon na Austroasyatiko kaiba an 'uran', 'magadan', 'likod (kan láwas/hawak)', 'naglulupad na lemur', 'unggoy', 'nagbabatok na usa', 'tagaw', asin 'taro'.


==Hilingon man==
* [[Mga tataramon kan Kalimantan]]
*[[Mga tataramon na Borneo–Filipino]]
*[[Mga tataramon na Dayak]]
*[[Tataramon na Malgatse|Malgatse]]

==Talábabá==
{{reflist}}

==Mga Toltolan==
*[[Robert Blust|Blust, Robert]]. "The Greater North Borneo Hypothesis." Oceanic Linguistics 49.1 (2010): 44-118.
*Fay Wouk and Malcolm Ross (ed.), ''The history and typology of western Austronesian voice systems.'' Australian National University, 2002.
*K. Alexander Adelaar and Nikolaus Himmelmann, ''The Austronesian languages of Asia and Madagascar.'' Routledge, 2005.

{{Mga tataramon na Borneo-Filipino}}
{{Mga tataramon kan Indonesya}}
{{Mga tataramon kan Madagaskar}}
{{Mga tataramon kan Malaysia}}

[[Kategorya:Mga tataramon na Borneano| ]]
An mga tataramon na Borneano, iyo an heograpikong grupo kan pamilya nin tataramon na Austronesyo na katutubó sa mga isla kan Borneo asin Madagaskar, na may exclusion kan Ibaniko (Malayic Dayak) asin iba pang mga tataramon na Malayiko. May mga sadit na reason na isipon na nagpoporma sinda nin henealogikal na kleyd.

 Mga tataramon 
An mga tataramon na Borneano minaporma nin numero kan mga sangâng distinct nin pamilya na Austronesyo.

 Norteng Borneano 
An Norteng Borneano saróng panukaláng 1991/2010 ni Robert Blust na an mga pamilya nin Norte-Subangan na Sabahano, Sur-sulnupang Sabahano, Norteng Sarawakan, asin Melanau–Kajang minaporma nin ekslusibong yunit.

Norte-Subangan na Sabahano (Banggi, Ida’an)
Norteng Sarawakan (mga tataramon na Apo Duat)
Melanau–Kajang (kai. Rejang–Sajau)
Sur-sulnupan na Sabahano

Pigklasipikar ni Smith (2017) an Sentral Sarawak (Melanau–Kajang) bilan separadong sangâ sa laog kan Borneano.

 Kayan 
An mga tataramon na Kayan tiyakan dae na pig'iba hale sa pamilya nin Norteng Borneo ni Robert Blust (1991).

Kayan–Murik

 Kadagáang Dayak 
An Kadagáang Dayak, iyo an mayoridad kan mga tataramon na Dayak dae kaiba an Ibaniko.

Kadagáang Dayak

 Barito 
An mga tataramon na Barito karaniwan igwang mga tampok tibaad sa pinalabá na kontak.  Nahulog sinda paduman sa apat na pamilya:

Subangang Barito (kaiba an Malgatse)
Sulnupang Barito
Mahakam
Sama–Bajaw (per Blust 2006)

Mas Dakulang Norteng Borneo
Pigpanukala ni Smith (2017)Smith, Alexander. 2017. The Languages of Borneo: A Comprehensive Classification. PhD Dissertation: University of Hawai‘i at Mānoa. an grupo nin Mas Dakulang Norteng Borneo na pigbubuo kan limáng mga sangâ, pinangaranan na Norteng Borneo, Sentral Sarawak, Kayaniko, Kadagáang Dayak, asin Malayiko. Pigkonsiderar ni Smith an sumpayan na Mas Dakulang Barito bilan saró na tugang, alagad bakong parte kan grupo nin Mas Dakulang Norteng Borneo.

Norteng Borneo
Norte-Subangan na Sabah (Bonggi, Ida'aniko)
Sur-sulnupan na Sabah
Norteng Sarawak (Mga tataramon na Apo Duat)
Sentral Sarawak
Melanau (Dalat, Sarikei, Mukah, Balingian, Matu, Sibu, Kanowit)
Kajang (Kedyaman, Sekapan, Lahanan)
Punan-Müller-Schwaner
Kayaniko
Kayan-Murik-Merap
Segai-Modang
Kadagáang Dayak
Banyadu-Bekati
Bidayuh-Sur na Kadagáang Dayak
Malayiko
Sulnupang Borneano Malayiko
Kendayan-Salako
Ibaniko (Iban, Mualang, Seberuang, Keninjal)
Besemah
Iba pang Malayiko

Pigpanukaláng salíg
Segun ki Roger Blench (2010),Blench, Roger. 2010. "Was there an Austroasiatic Presence in Island Southeast Asia prior to the Austronesian Expansion?" In Bulletin of the Indo-Pacific Prehistory Association , Vol. 30., Minsan nang pigtataram an mga tataramon na Austroasyatiko sa Borneo. Pigbanggit ni Blench an mga ginikanang bokabulayong katagâ kan Austroasyatiko sa modernong-aldaw na mga sangâ nin Borneano arog kan Kadagáang Dayak (Bidayuh, Dayak Bakatiq, asbp.), Dusuniko (Sentral Dusun, Bisaya, asbp.), Kayan, asin Kenyah, piglilista an espesyalmenteng pagkakahawig sa mga tataramon na Asliyano kan peninsular na Malaysia. Bilan ebidensiya pa para sa saiyang panukalá, pigbanggit ma n ni Blench an etnograpikong ebidensiya arog kan mga instrumental na pantugtog kan Borneo pigheheras sa karaniwang grupo nin parataram na Austroasyatiko sa Kadagáang Sur-Subangan na Asya.

Pig-angkin ni Blench (2010) na an mga leksikal na porma pigheheras kaiba an Borneano asin mga tataramon na Austroasyatiko kaiba an 'uran', 'magadan', 'likod (kan láwas/hawak)', 'naglulupad na lemur', 'unggoy', 'nagbabatok na usa', 'tagaw', asin 'taro'.

Hilingon man
 Mga tataramon kan Kalimantan
Mga tataramon na Borneo–Filipino
Mga tataramon na Dayak
Malgatse

Talábabá

Mga Toltolan
Blust, Robert. "The Greater North Borneo Hypothesis." Oceanic Linguistics 49.1 (2010): 44-118.
Fay Wouk and Malcolm Ross (ed.), The history and typology of western Austronesian voice systems. Australian National University, 2002.
K. Alexander Adelaar and Nikolaus Himmelmann, The Austronesian languages of Asia and Madagascar. Routledge, 2005.