Sarah Moore Grimké

{{Infobox writer|name=Sarah Moore Grimké|image=Sarah Moore Grimke.jpg|image_size=225px|alt=|caption=|pseudonym=|birth_name=|birth_date=November 26, 1792|birth_place=[[Charleston, South Carolina]]|death_date={{death date and age|1873|12|23|1792|11|26}}|death_place=[[Hyde Park, Massachusetts]]|resting_place=|occupation=Abolitionist, writer, feminist|education=|alma_mater=|period=|genre=|subject=|movement=|notableworks=|spouse=|partner=|children=|relatives=[[John Faucheraud Grimké]] (father)<br>[[Thomas Smith Grimké]] (brother)<br>[[Angelina Grimké]] (sister)|signature=Signature of Sarah Moore Grimké (1792–1873).png}}Si '''Sarah Moore Grimké''' (Nobyembre 26, 1792&nbsp;– Disyembre 23, 1873) sarong Amerikanong abolisyonista, na lakop na pigtutubodan na iyo an ina kan mobimiento nin deretso sa pagboto kan mga kababaihan . <ref name="Perry">{{Cite book|url=https://archive.org/details/liftupthyvoice00mark|title=Lift Up Thy Voice: The Grimke Family's Journey from Slaveholders to Civil Rights Leaders|last=Perry|first=Mark E.|publisher=[[Viking Penguin]]|year=2002|isbn=0-14-200103-1|location=New York|author-link=Mark Perry (author)|url-access=registration}}</ref> : xxi Namundag asin pinadakula sa [[South Carolina]] sa sarong prominente asin mayaman na pamilyang paratanom, siya nagbalyo sa [[Philadelphia|Philadelphia, Pennsylvania]], kan mga taon 1820 asin nagin sarong Quaker, siring man an saiyang nguhod na tugang na babae na si Angelina . An mga tugang na babae nagpoon na magtaram sa abolisyonistang lecture circuit, na nag-ayon sa sarong tradisyon nin mga babae na nagtataram sa publiko manongod sa mga isyung politikal poon pa kan mga aldaw nin kolonyal, kabali si Susanna Wright, Hannah Griffitts, [[Susan B. Anthony]], [[Elizabeth Cady Stanton]], asin Anna Dickinson . Ipinaliwanag ninda an saindang kaaraman sa pang-ooripon, nag-aghat nin paghale, asin nagin man mga aktibista para sa [[Karapatan nin kababaihan|mga deretso kan mga kababaihan]] .

== Amay na buhay ==
Si Sarah Grimké – an saiyang mga magurang minsan inaapod siyang "Sally"–  : xi namundag sa South Carolina, an ikaanom  : xi nin 14 na aki asin an ikaduwang aking babae  : xi ni Mary Smith asin John Faucheraud Grimké . An saindang ama sarong mayaman na paratanom asin kagsadiri nin oripon, sarong abogado asin huwes sa South Carolina, asin sa sarong punto Speaker kan South Carolina House of Representatives .

An mga enot na eksperyensya ni Sarah sa edukasyon iyo an nagbilog kan saiyang futuro bilang sarong abolisyonista asin [[Feminismo|peminista]] . Sa bilog niyang pagkaaki, dawa ngani intelihenteng marhay, <ref name="Todras">{{Cite book|title=Angelina Grimké — Voice of Abolition|last=Todras|first=Ellen H.|publisher=Linnet Books|year=1999|isbn=0208024859}}</ref> : 15 aram niyang gayo an pagigin hababa kan saiyang edukasyon kun ikukumpara sa klasikal kan saiyang mga tugang na lalaki. Dawa ngani minidbid kan saiyang pamilya an saiyang pambihirang intelihensya, dai siya nakakua nin substansyal na edukasyon o pag-aabot kan saiyang pangaturugan na magin sarong abogado, nin huli ta an mga katuyuhan na ini pigkonsiderar na "bakong babae."  Siya tinukduan nin mga pribadong paratukdo sa mga asignatura na pigkokonsiderar na angay para sa sarong hoben na babaeng taga-Sur kan saiyang klase,  kabali an Pranses, pagborda, pagpinta gamit an mga watercolor, asin pagtugtog nin harpsichord .  <sup class="noprint Inline-Template" style="white-space:nowrap;">&#x5B; ''<nowiki><span title="A complete citation is needed. (February 2020)">full citation needed</span></nowiki>'' &#x5D;</sup> Tinugutan kan saiyang ama si Sarah na mag-adal nin heograpiya, kasaysayan, asin matematika gikan sa mga libro sa saiyang libreriya, asin magbasa kan saiyang mga libro sa ley; alagad, pigbugtak niya an linya sa saiyang pag-adal nin Latin.

An ina ni Sarah na si Mary sarong dedikadong paraataman sa harong asin sarong aktibong miembro kan komunidad. Siya sarong lider kan Charleston's Ladies Benevolent Society . Si Maria sarong aktibong Episkopal man asin huli kaini parati na idinudusay an saiyang sadiri sa mga dukha asin sa mga babaeng nakapreso sa sarong haraning bilanggoan. Estrikto an mga tinutubod ni Maria. <sup class="noprint Inline-Template" style="white-space:nowrap;">&#x5B; ''<nowiki><span title="The text near this tag needs further explanation. (November 2019)">kaipuhan an dugang na paliwanag</span></nowiki>'' &#x5D;</sup>

Sa pagmate na limitado sa saiyang papel, si Sarah nagkaigwa nin koneksion sa mga oripon kan saiyang pamilya sagkod sa punto na nakapurisaw sa saiyang mga magurang. Poon kan sia 12 anyos, ginamit ni Sarah an saiyang Domingong hapon sa pagtotokdo nin mga klase sa Biblia sa hoben na mga oripon sa plantasyon, sarong eksperyensia na nanompongan niang nakakadisganar. Mantang gustong-gusto niyang tukduan sinda na magbasa kan Kasuratan para sa saindang sadiri, asin igwa sinda nin paghimuyawot para sa siring na pag-adal, ipinagbawal ini kan saiyang mga magurang, nin huli ta an pagtukdo sa mga oripon na magbasa ilegal sa South Carolina. Sinabi man kan saiyang mga magurang na an pagigin tataong magbasa asin magsurat gigibohon sanang bakong maogma asin rebelde an mga oripon, na ginigibo sindang bakong angay sa mano-manong trabaho. An pagtukdo sa mga oripon na magbasa ipinagbabawal poon pa kan 1740 sa South Carolina. <sup class="noprint Inline-Template Template-Fact" style="white-space:nowrap;">&#x5B; ''<nowiki><span title="This claim needs references to reliable sources. (November 2023)">kaipuhan an sitasyon</span></nowiki>'' &#x5D;</sup>

Si Sarah sekretong tinokdoan si Hetty, an saiyang personal na oripon na daragita, na magbasa asin magsurat, alagad kan madiskobre kan saiyang mga magurang an hoben na paratokdo sa trabaho, an kabangisan kan simbag kan saiyang ama nagin nakakaalarma. Grabe an kaanggotan nia asin haros ipalatigo an hoben na oripon na babae. An takot na magcausa nin problema para sa mga oripon mismo an nakaolang ki Sara na gibohon giraray an siring na gibohon. Pakalihis nin mga taon, pighorop-horop niya an pangyayari, na nagsurat "Nagkua ako nin haros malisyosong satispaksion sa pagtukdo sa sakuyang sadit na naghahalat na katabang sa banggi, kan siya dapat na okupado sa pagsuklay asin pagsipilyo kan sakuyang mga buhok. An ilaw pinarong, an labot kan susi pig-screen, asin nakatindog sa samong mga tulak bago an kalayo, na an libro nin pagbaybay nasa irarom kan samong mga mata, linapas mi an mga ley kan South Carolina." 

An tugang ni Sarah na si Thomas nagduman sa Yale Law School kan 1805.  : 24 Sa saiyang mga pagbisita sa harong, si Thomas padagos na nagtukdo ki Sarah nin mga bagong ideya manungod sa mga peligro kan Kaliwanagan asin an kahalagahan kan relihiyon. (Si Thomas nagadan na hoben pa, asin ilinadawan sa sarong obituary bilang pinaka-orgulyo sa saiyang pagkapiedad . <ref>{{Cite news|title=The Hon. Thomas Smith Grimke|date=December 1834|pages=289–291}}</ref> ) An mga ideyang ini, kaiba an saiyang sekretong pag-aadal sa ley, nagtao saiya nin nagkapirang basehan para sa saiyang huring trabaho bilang sarong aktibista.  Sinabihan siya kan saiyang ama na kun siya sarong lalaki, siya kutana an pinakadakulang abogado sa South Carolina. Si Lerner nagtao nin medyo ibang bersyon, kun saen an saiyang ama nagsabi na "siya kuta an nagin pinakadakulang hurista sa nasyon."  Nagtutubod si Sarah na an saiyang dai pakakua nin mas halangkaw na edukasyon bakong makatanosan. Nagngalas sia sa gawe-gawe kan saiyang pamilya asin mga kataed, na nag-eenkaminar sa mga oripon na magpabautismo asin mag-atender sa mga serbisyo nin pagsamba, alagad dai sinda ibinilang na tunay na mga tugang na lalaki asin babae sa pagtubod.

Poon kan sia hoben pa, naniniwala si Sarah na an relihiyon maninigong magkaigwa nin mas proaktibong kabtang sa pagpaoswag kan buhay kan mga nagtitios nin orog. An saiyang relihiyosong paghanap iyo an nagdara saiya sa Presbiterianismo ; nakombertir siya kan 1817.  : xi Pagkatapos magbalyo sa Philadelphia kan 1821, nag'ayon siya sa mga Quaker, na saiyang naaraman sa sarong naenot na pagbisita sa saiyang ama.  : xi Duman, siya nagin sarong prangka na parasuportar para sa edukasyon asin deretso sa pagboto para sa mga Aprikanong Amerikano asin mga kababaihan. 

== Aktibismo asin legasiya ==
Si Sarah asin Angelina nauungis sa pang-ooripon asin sa gabos na mga pagraot kaini. Naglaom sinda na an saindang bagong pagtubod mas maako kan saindang mga pagtubod na abolisyonista kisa sa saindang dating pagtubod. Alagad, an saindang enot na mga pagprobar na atakehon an pang-ooripon nagcausa sainda nin mga kadepisilan sa komunidad nin mga Quaker. An mga tugang na babae nagdanay sa ibong kan saindang paniniwala na an pakikipaglaban para sa mga deretso nin mga babae kapareho kahalaga kan pakikipaglaban na haleon an pang-ooripon. Dawa ngani si Sarah igwa nin kamawotan na 'sangkapan an mga kababaihan para sa independensya sa ekonomiya asin para sa sosyal na kapakinabangan' [22], sinda padagos na inaatake, dawa kan nagkapirang abolisyonista, na pigkonsiderar an saindang posisyon na labi-labi. Kan 1836, ipinublikar ni Sarah ''[[wikisource:An Epistle to the Clergy of the Southern States|an An Epistle to the Clergy of the Southern States.]]'' Kan 1837, ''[[wikisource:Letters on the Equality of the Sexes, and the Condition of Woman|an Letters on the Equality of the Sexs and the Condition of Women]]'' ipinublikar nin serye sa sarong peryodiko sa Massachusetts, ''an The Spectator'', asin tulos na ipinublikar giraray sa ''The Liberator'', an peryodiko na ipinublikar kan radikal na abolisyonista asin lider kan mga deretso kan mga kababaihan na si William Lloyd Garrison . An mga surat ipinublikar sa pormang libro kan 1838.

Kan an mga tugang na babae magkairibahan sa Philadelphia, idinusay ninda an saindang mga sadiri sa trabaho nin pagkamoot asin sa Society of Friends (an tamang pangaran para sa relihiyon na parating inaapod na "Quaker"). Si Sarah nagpoon na magmaigot na magin miembro nin klero alagad padagos siang pinanluluyahan nin boot kan mga lalaking miembro kan iglesia. Narealisar ni Sarah na, dawa ngani an simbahan sarong bagay na saiyang inooyonan sa teorya, dai kaini inootob an mga panuga kaini. <sup class="noprint Inline-Template Template-Fact" style="white-space:nowrap;">&#x5B; ''<nowiki><span title="This claim needs references to reliable sources. (April 2011)">citation needed</span></nowiki>'' &#x5D;</sup> Kan panahon na ini na an retorika kontra sa pang-ooripon nagpoon na maglaog sa pampublikong diskurso.

Pag-iba sa saiyang tugang na babae sa American Anti-Slavery Society kan 1836, si Sarah orihinal na namatean na nakua niya an lugar kun saen siya tunay na kabali, kun saen an saiyang mga kaisipan asin ideya naenkaminar. Alagad, kan siya asin si Angelina nagpoon na magtaram bako sana manungod sa paghale kundi pati na sa importansya kan mga deretso kan mga kababaihan, sinda nagpoon na mag-atubang nin kadakol na kritisismo. An saindang mga pampublikong diskurso nahihiling na bakong babae huli ta sinda nagtaram sa mga paradalan na magkakalaen an kasarian, na inaapod na "promiscuous audiences" kan panahon na idto. Nakipagdebate man sinda sa publiko sa mga lalaking dai minaoyon sa sainda. Sobra na ini para sa publiko kan 1837 asin nagin dahelan nin kadakol na maringis na pag'atake sa saindang pagkababae; an sarong linya nin kaisipan nagsuherir na sinda pareho mga pobreng "spinsters" na nagpapahiling kan saindang mga sadiri tanganing makahanap nin siisay man na lalaki na andam na magkua nin saro. 

Kan 1838, si Angelina nagpakasal ki Theodore Weld, sarong nangengenot na abolisyonista na nagin grabeng kritiko kan saindang paglaog kan mga deretso kan mga kababaihan sa hiro nin abolisyon. Nagretiro siya sa likod kan hiro mantang siya sarong agom asin ina, dawa ngani bako tulos. Si Sara biyong nagpondo sa pagtaram sa publiko. Minalataw na si Weld nagsurat saiya nin sarong surat na nagdedetalye kan saiyang mga kakulangan sa pagtaram. Nagprobar siyang ipaliwanag na isinurat niya ini huli sa pagkamoot saiya, alagad sinabi niya na rinaraot niya an kawsa, bakong tinatabangan, bakong arog kan saiyang tugang na babae. Alagad, ta si Sarah nakaresibe nin kadakol na kahagadan na magtaram sa mga suminunod na taon (siring man ki Angelina), kuestionable kun baga an saiyang "mga kakulangan" arog karaot kan saiyang ilinadawan. 

Durante kan [[Gera Sibil nin mga Amerikano|Gera Sibil]], si Sarah nagsurat asin naglektura sa pagsuporta ki Presidente [[Abraham Lincoln]] .

Si Sarah Moore Grimké iyo an kagsurat kan pinakaenot na ginibong pampublikong argumento para sa pagkakapantay-pantay kan mga kababaihan. <sup class="noprint Inline-Template Template-Fact" style="white-space:nowrap;">&#x5B; ''<nowiki><span title="Not clear this is correct. Mary Wollstonecraft's 'Vindication of the Rights of Woman', for example, was published in 1792, a year before Sarah Grimke was born (October 2020)">citation needed</span></nowiki>'' &#x5D;</sup> Nagtrabaho siya tanganing mahale an Estados Unidos nin pang-ooripon, mga simbahan na Kristiyano na nagin "bakong Kristiyano," asin prehuwisyo laban sa mga Aprikanong Amerikano asin mga babae. 

An saiyang mga sinurat nagtao sa mga trabahador sa deretso sa pagboto arog ni [[Lucy Stone]], [[Elizabeth Cady Stanton]] asin Lucretia Mott nin nagkapirang argumento asin ideya na kaipuhan ninda tanganing makatabang na tapuson an pang-ooripon asin ponan an hiron nin deretso sa pagboto kan mga kababaihan.  <ref>Million, Joelle, [https://books.google.com/books?id=ydeGAAAAMAAJ&q ''Woman's Voice, Woman's Place: Lucy Stone and the Birth of the Women's Rights Movement.''] Praeger, 2003. {{ISBN|0-275-97877-X}}, pp. 36, 68, 160.</ref>

Si Sarah Grimké pigkategorya bako sanang sarong abolisyonista kundi sarong peminista huli ta inangat niya an Society of Friends, na nag-aapod kan paglaog kan mga kababaihan alagad pignegaran siya. Sa paagi kan saiyang mga abolisyonista na mga paghihingoa na siya nagin mas sensitibo sa mga restriksyon sa mga kababaihan. Kontra siyang marhay na magin sakop nin mga lalaki kaya nagsayuma siyang mag-agom. Si Sarah asin Angelina parehong nagin imbuelto sa mobimientong kontra sa pang-ooripon asin nagpublikar nin mga tomo nin literatura asin mga surat manungod sa temang ini. Kan sinda nagin midbid na marhay, nagpoon sindang maglektura sa bilog na nasyon manongod sa isyu. Kan panahon na idto an mga babae dai nagtataram sa mga pampublikong pagtiripon, kaya si Sarah pighihiling bilang sarong lider sa mga isyung peminista. Hayag niyang inangat an mga papel kan mga babae sa laog kan harong.

An mga papeles kan pamilyang Grimké yaon sa South Carolina Historical Society, Charleston, South Carolina . An mga papel kan Weld-Grimké yaon sa William L. Clements Library, Unibersidad kan Michigan, Ann Arbor, Michigan . <ref>{{Cite journal|title='The Forgetfulness of Sex': Devotion and Desire in the Courtship Letters of Angelina Grimké and Theodore Dwight Weld|first=Robert K.|last=Nelson|doi=10.1353/jsh.2004.0018}}</ref> An mga papel ni Sarah Grimké kapot kan University of Texas Library, Austin, Texas. An Library of Congress igwa nin 5 surat hale saiya ki Sarah Mapps Douglass .

An enot na tomo kan ''History of Woman Suffrage'', na ipinublikar kan 1881, nakasurat sa memorya kan mga tugang na babae na Grimké, kaiba an iba pa. <ref>{{Cite web|url=https://www.gutenberg.org/cache/epub/28020/pg28020-images.html|title=History of Woman Suffrage, Volume I|website=[[Project Gutenberg]]|quote=These volumes are affectionately inscribed to the memory of [[Mary Wollstonecraft]], [[Frances Wright]], [[Lucretia Mott]], [[Harriet Martineau]], [[Lydia Maria Child]], [[Margaret Fuller]], Sarah and [[Angelina Grimké]], [[Josephine Sophia White Griffing|Josephine S. Griffing]], [[Martha Coffin Wright|Martha C. Wright]], [[Harriot Kezia Hunt|Harriot K. Hunt]], M.D., [[Mariana W. Johnson]], [[Alice Cary|Alice]] and [[Phoebe Cary|Phebe Carey]], [[Ann Preston]], M.D., [[Lydia Mott (activist)|Lydia Mott]], [[Eliza Farnham|Eliza W. Farnham]], [[Lydia Folger Fowler|Lydia F. Fowler]], M.D., [[Paulina Wright Davis]], whose earnest lives and fearless words, in demanding political rights for women, have been, in the preparation of these pages, a constant inspiration to the editors}}</ref>

Kan 1998, an magtugang na babae na Grimké pig-indukto sa National Women's Hall of Fame .  <ref>{{Cite web|url=https://www.womenofthehall.org/inductee/sarah-grimk/|title=Grimké, Sarah &#124; Women of the Hall}}</ref>

Kan Nobyembre 2019, an sarong bagong itinogdok na tulay sa ibabaw kan Salog Neponset sa Hyde Park pinangaranan giraray para sa mga tugang na babae na Grimké. Ini ngonyan midbid bilang an Grimké Sisters Bridge. <ref>{{Cite web|url=https://www.boston.gov/news/city-bridge-named-honor-grimke-sisters|title=City bridge named in honor of the Grimké sisters|date=November 15, 2019}}</ref>

An mga tugang na babae na Grimké nagigirumdoman sa Boston Women's Heritage Trail . <ref>{{cite web|title=Downtown|url=http://bwht.org/downtown/#5|website=Boston Women's Heritage Trail}}</ref>

== Mga Sinurat ==
Si Sarah nagkompuesto nin serye nin mga surat manungod sa mga kababaihan asin an saindang lugar sa sosyedad, partikularmente sa laog kan simbahan, na kan huri pinagsararo sa sarong libro na may titulong ''Mga Surat sa Pagkapantay-pantay kan mga Sekso asin an Kondisyon kan mga Babae.'' <ref name=":1">{{Cite book|url=https://archive.org/details/lettersonequalit00grimrich/page/n5/mode/2up|title=Letters on the equality of the sexes, and the condition of woman. Addressed to Mary S. Parker, President of the Boston Female Anti-slavery Society|last=Grimké|first=Sarah M.|publisher=[[Isaac Knapp]]|year=1838|location=Boston|author-link=Sarah Moore Grimké}}</ref> Sa mga surat na ini na pinag-oolayan nia an mga sala na ginibo sa mga babae na bakong kaoyon kan Biblia asin nagtatao nin hatol kun paano maninigong labanan kan mga babae an mga isyung ini. An librong ini ipinublikar kan 1838, alagad an saiyang mga sinurat asin mga surat, siring man an sa saiyang tugang na babae, naglilibot na sa laog nin mga taon huli sa mga publikasyon kan saindang mga sinurat sa ''The Liberator'' ni William Lloyd Garrison .  <ref>{{Cite book|url=https://www.worldcat.org/oclc/44957270|title=Angelina Grimké : rhetoric, identity, and the radical imagination|last=Browne|first=Stephen H.|date=1999|publisher=Michigan State University Press|isbn=978-0-87013-897-3|location=East Lansing, Mich.|oclc=44957270|author-link=Stephen H. Browne}}</ref>

Sa saiyang enot na surat, na may petsang Enero 11, 1837, sinabi nia na sia nagsasarig sana sa Kasuratan huli ta sia nagtutubod na "haros gabos na isinurat manongod sa temang ini [an rona nin mga babae], resulta nin salang paghona sa simpleng mga katotoohan na ihinayag sa Mga Kasuratan" na nagbabalangibog nin malinaw na katuyuhan asin katuyuhan para sa pag-analisar na masunod. Sa mga surat na ini na kinokondenar niya an gawi-gawi kan pagtratar kan mga lalaking Amerikano sa mga babae asin oripon bilang paagi sana tanganing maipalakop asin makinabang an saindang mga sadiri. An mga surat 5-8 idinusay sa ebalwasyon kan kamugtakan kan mga kababaihan sa manlaen-laen na nasyon, kabali an Asya, Aprika, Greenland, asin Estados Unidos, na nagpapahiling kan rarom asin lakbang kan saiyang interes sa mga isyung kababaihan na naunat. Sa huri, ipinahayag nia na an mga lalaki parehong may sala sa "pagkahulog" (ni Adan asin Eva sa Biblia) kan katawohan asin kun siring pinahimutikan an daing sagkod na padusa na dati nang itinao sa mga babae bilang resulta kan saindang soboot iresponsable. Sa konklusyon kan saiyang mga surat, inaako niya an mga nakakabiglang ideya na saindang pigpapaabot asin an pagkabago sa mga urulay na ini sa mga Kristiyano, alagad pig-aagda sinda na "imbestigaran sinda na daing takot asin may pamibi, asin dai mag-atras sa pagsiyasat," na iyo an karakteristiko kan saiyang mga pagsurat asin mga diskurso. 

=== Mga sumpay sa mga sinurat ===

* {{Cite book|url=https://iiif.lib.harvard.edu/manifests/view/drs:4049467$1i|title=An epistle to the clergy of the southern states|year=1836|location=New York}}
* {{Cite book|url=https://archive.org/details/lettersonequali00grimgoog/page/n6/mode/2up|title=Letters on the equality of the sexes, and the condition of woman : addressed to Mary S. Parker|publisher=[[Isaac Knapp]]|year=1838|location=Boston}}

== Sa popular na kultura ==

* Kan 1973 [[Ruth Bader Ginsburg|si Ruth Bader Ginsburg]] nagkotar ki Sarah Grimké na nagsabi na "Dai ako naghahagad nin pabor para sa sakuyang sekso. An hinahagad ko sana sa samong mga tugang iyo na haleon ninda an saindang mga bitis sa samong mga liog," kan si Ginsburg nagtao kan saiyang enot na oral na mga argumento sa Korte Suprema sa ''Frontiero v. Richardson'' ; ini man an sinabi kan sarong aktres na nagtutugtog bilang Ginsburg sa pelikulang ''RBG'' (2018). <ref>{{cite web|url=https://www.theguardian.com/film/2018/may/03/ruth-bader-ginsburg-rbg-on-film-legacy|title='A tremendous legacy': capturing the life of Ruth Bader Ginsburg on film &#124; Film|work=The Guardian|date=May 3, 2018|access-date=2018-08-12}}</ref>
* An magturugang na Grimké asin si Theodore Dwight Weld prominenteng itinampok sa librong fiction para sa mga hobenes ''na The Forge and the Forest'' (1975) ni Betty Underwood. <ref>{{Cite book|title=The Forge and the Forest|last=Underwood|first=Betty|date=1975|publisher=Houghton Mifflin|isbn=978-0395204924|location=Boston|language=en}}</ref>
* An mga tugang na babae na Grimké nagluwas bilang mga pangenot na karakter sa 2013 na dula ni Ain Gordon ''na If She Stood'', na pigkomisyon kan Painted Bride Art Center sa Philadelphia. 
* An nobelang ''The Invention of Wings'' ni Sue Monk Kidd kan 2014 nakabasar sa buhay ni Sarah Grimké. <ref name="gua2">{{cite web|title=The Invention of Wings by Sue Monk Kidd – review|newspaper=The Observer|url=https://www.theguardian.com/books/2014/jan/05/invention-wings-monk-kidd-review|date=January 5, 2014|access-date=April 23, 2014|first=Anita|last=Sethi|author-link=Anita Sethi}}</ref> <ref>{{cite news|title=SUNDAY BOOK REVIEW: Taking Flight: 'The Invention of Wings,' by Sue Monk Kidd|first=Suzanne|last=Bernejan|date=January 24, 2014|url=https://www.nytimes.com/2014/01/26/books/review/the-invention-of-wings-by-sue-monk-kidd.html?_r=0|newspaper=New York Times|access-date=April 23, 2014}}</ref>
* An "The Grimké Sisters at Work on Theodore Dwight Weld 's ''American Slavery As It Is'' (1838)" sarong rawitdawit ni Melissa Range, na ipinublikar sa Setyembre 30, 2019, isyu kan ''The Nation'' .

== Hilingon man ==

* Mga tugang na babae na Grimké
* Listahan kan mga sufragista asin mga sufrageta
* Kasaysayan kan feminismo
* Timeline kan deretso sa pagboto kan mga kababaihan

== Toltolan ==
<references />
{{Tamboan}}

== Mga panluwas na sumpay ==

* [https://web.archive.org/web/20140704002443/http://spartacus-educational.com/USASgrimkes.htm Impormasyon sa ritrato asin biograpiya]
* [https://www.pbs.org/wnet/historyofus/web04/segment6b.html "Sarah asin Angelina Grimké"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170827225539/http://www.pbs.org/wnet/historyofus/web04/segment6b.html |date=2017-08-27 }} ''Katalingkasan: Sarong Kasaysayan Niya'' (PBS)
* 
[[Kategorya:Pages with unreviewed translations]]
Si Sarah Moore Grimké (Nobyembre 26, 1792 – Disyembre 23, 1873) sarong Amerikanong abolisyonista, na lakop na pigtutubodan na iyo an ina kan mobimiento nin deretso sa pagboto kan mga kababaihan .  : xxi Namundag asin pinadakula sa South Carolina sa sarong prominente asin mayaman na pamilyang paratanom, siya nagbalyo sa Philadelphia, Pennsylvania, kan mga taon 1820 asin nagin sarong Quaker, siring man an saiyang nguhod na tugang na babae na si Angelina . An mga tugang na babae nagpoon na magtaram sa abolisyonistang lecture circuit, na nag-ayon sa sarong tradisyon nin mga babae na nagtataram sa publiko manongod sa mga isyung politikal poon pa kan mga aldaw nin kolonyal, kabali si Susanna Wright, Hannah Griffitts, Susan B. Anthony, Elizabeth Cady Stanton, asin Anna Dickinson . Ipinaliwanag ninda an saindang kaaraman sa pang-ooripon, nag-aghat nin paghale, asin nagin man mga aktibista para sa mga deretso kan mga kababaihan .

 Amay na buhay 
Si Sarah Grimké – an saiyang mga magurang minsan inaapod siyang "Sally"–  : xi namundag sa South Carolina, an ikaanom  : xi nin 14 na aki asin an ikaduwang aking babae  : xi ni Mary Smith asin John Faucheraud Grimké . An saindang ama sarong mayaman na paratanom asin kagsadiri nin oripon, sarong abogado asin huwes sa South Carolina, asin sa sarong punto Speaker kan South Carolina House of Representatives .

An mga enot na eksperyensya ni Sarah sa edukasyon iyo an nagbilog kan saiyang futuro bilang sarong abolisyonista asin peminista . Sa bilog niyang pagkaaki, dawa ngani intelihenteng marhay,  : 15 aram niyang gayo an pagigin hababa kan saiyang edukasyon kun ikukumpara sa klasikal kan saiyang mga tugang na lalaki. Dawa ngani minidbid kan saiyang pamilya an saiyang pambihirang intelihensya, dai siya nakakua nin substansyal na edukasyon o pag-aabot kan saiyang pangaturugan na magin sarong abogado, nin huli ta an mga katuyuhan na ini pigkonsiderar na "bakong babae."  Siya tinukduan nin mga pribadong paratukdo sa mga asignatura na pigkokonsiderar na angay para sa sarong hoben na babaeng taga-Sur kan saiyang klase,  kabali an Pranses, pagborda, pagpinta gamit an mga watercolor, asin pagtugtog nin harpsichord .  [ <span title="A complete citation is needed. (February 2020)">full citation needed</span> ] Tinugutan kan saiyang ama si Sarah na mag-adal nin heograpiya, kasaysayan, asin matematika gikan sa mga libro sa saiyang libreriya, asin magbasa kan saiyang mga libro sa ley; alagad, pigbugtak niya an linya sa saiyang pag-adal nin Latin.

An ina ni Sarah na si Mary sarong dedikadong paraataman sa harong asin sarong aktibong miembro kan komunidad. Siya sarong lider kan Charleston's Ladies Benevolent Society . Si Maria sarong aktibong Episkopal man asin huli kaini parati na idinudusay an saiyang sadiri sa mga dukha asin sa mga babaeng nakapreso sa sarong haraning bilanggoan. Estrikto an mga tinutubod ni Maria. [ <span title="The text near this tag needs further explanation. (November 2019)">kaipuhan an dugang na paliwanag</span> ]

Sa pagmate na limitado sa saiyang papel, si Sarah nagkaigwa nin koneksion sa mga oripon kan saiyang pamilya sagkod sa punto na nakapurisaw sa saiyang mga magurang. Poon kan sia 12 anyos, ginamit ni Sarah an saiyang Domingong hapon sa pagtotokdo nin mga klase sa Biblia sa hoben na mga oripon sa plantasyon, sarong eksperyensia na nanompongan niang nakakadisganar. Mantang gustong-gusto niyang tukduan sinda na magbasa kan Kasuratan para sa saindang sadiri, asin igwa sinda nin paghimuyawot para sa siring na pag-adal, ipinagbawal ini kan saiyang mga magurang, nin huli ta an pagtukdo sa mga oripon na magbasa ilegal sa South Carolina. Sinabi man kan saiyang mga magurang na an pagigin tataong magbasa asin magsurat gigibohon sanang bakong maogma asin rebelde an mga oripon, na ginigibo sindang bakong angay sa mano-manong trabaho. An pagtukdo sa mga oripon na magbasa ipinagbabawal poon pa kan 1740 sa South Carolina. [ <span title="This claim needs references to reliable sources. (November 2023)">kaipuhan an sitasyon</span> ]

Si Sarah sekretong tinokdoan si Hetty, an saiyang personal na oripon na daragita, na magbasa asin magsurat, alagad kan madiskobre kan saiyang mga magurang an hoben na paratokdo sa trabaho, an kabangisan kan simbag kan saiyang ama nagin nakakaalarma. Grabe an kaanggotan nia asin haros ipalatigo an hoben na oripon na babae. An takot na magcausa nin problema para sa mga oripon mismo an nakaolang ki Sara na gibohon giraray an siring na gibohon. Pakalihis nin mga taon, pighorop-horop niya an pangyayari, na nagsurat "Nagkua ako nin haros malisyosong satispaksion sa pagtukdo sa sakuyang sadit na naghahalat na katabang sa banggi, kan siya dapat na okupado sa pagsuklay asin pagsipilyo kan sakuyang mga buhok. An ilaw pinarong, an labot kan susi pig-screen, asin nakatindog sa samong mga tulak bago an kalayo, na an libro nin pagbaybay nasa irarom kan samong mga mata, linapas mi an mga ley kan South Carolina." 

An tugang ni Sarah na si Thomas nagduman sa Yale Law School kan 1805.  : 24 Sa saiyang mga pagbisita sa harong, si Thomas padagos na nagtukdo ki Sarah nin mga bagong ideya manungod sa mga peligro kan Kaliwanagan asin an kahalagahan kan relihiyon. (Si Thomas nagadan na hoben pa, asin ilinadawan sa sarong obituary bilang pinaka-orgulyo sa saiyang pagkapiedad .  ) An mga ideyang ini, kaiba an saiyang sekretong pag-aadal sa ley, nagtao saiya nin nagkapirang basehan para sa saiyang huring trabaho bilang sarong aktibista.  Sinabihan siya kan saiyang ama na kun siya sarong lalaki, siya kutana an pinakadakulang abogado sa South Carolina. Si Lerner nagtao nin medyo ibang bersyon, kun saen an saiyang ama nagsabi na "siya kuta an nagin pinakadakulang hurista sa nasyon."  Nagtutubod si Sarah na an saiyang dai pakakua nin mas halangkaw na edukasyon bakong makatanosan. Nagngalas sia sa gawe-gawe kan saiyang pamilya asin mga kataed, na nag-eenkaminar sa mga oripon na magpabautismo asin mag-atender sa mga serbisyo nin pagsamba, alagad dai sinda ibinilang na tunay na mga tugang na lalaki asin babae sa pagtubod.

Poon kan sia hoben pa, naniniwala si Sarah na an relihiyon maninigong magkaigwa nin mas proaktibong kabtang sa pagpaoswag kan buhay kan mga nagtitios nin orog. An saiyang relihiyosong paghanap iyo an nagdara saiya sa Presbiterianismo ; nakombertir siya kan 1817.  : xi Pagkatapos magbalyo sa Philadelphia kan 1821, nag'ayon siya sa mga Quaker, na saiyang naaraman sa sarong naenot na pagbisita sa saiyang ama.  : xi Duman, siya nagin sarong prangka na parasuportar para sa edukasyon asin deretso sa pagboto para sa mga Aprikanong Amerikano asin mga kababaihan. 

 Aktibismo asin legasiya 
Si Sarah asin Angelina nauungis sa pang-ooripon asin sa gabos na mga pagraot kaini. Naglaom sinda na an saindang bagong pagtubod mas maako kan saindang mga pagtubod na abolisyonista kisa sa saindang dating pagtubod. Alagad, an saindang enot na mga pagprobar na atakehon an pang-ooripon nagcausa sainda nin mga kadepisilan sa komunidad nin mga Quaker. An mga tugang na babae nagdanay sa ibong kan saindang paniniwala na an pakikipaglaban para sa mga deretso nin mga babae kapareho kahalaga kan pakikipaglaban na haleon an pang-ooripon. Dawa ngani si Sarah igwa nin kamawotan na 'sangkapan an mga kababaihan para sa independensya sa ekonomiya asin para sa sosyal na kapakinabangan' [22], sinda padagos na inaatake, dawa kan nagkapirang abolisyonista, na pigkonsiderar an saindang posisyon na labi-labi. Kan 1836, ipinublikar ni Sarah an An Epistle to the Clergy of the Southern States. Kan 1837, an Letters on the Equality of the Sexs and the Condition of Women ipinublikar nin serye sa sarong peryodiko sa Massachusetts, an The Spectator, asin tulos na ipinublikar giraray sa The Liberator, an peryodiko na ipinublikar kan radikal na abolisyonista asin lider kan mga deretso kan mga kababaihan na si William Lloyd Garrison . An mga surat ipinublikar sa pormang libro kan 1838.

Kan an mga tugang na babae magkairibahan sa Philadelphia, idinusay ninda an saindang mga sadiri sa trabaho nin pagkamoot asin sa Society of Friends (an tamang pangaran para sa relihiyon na parating inaapod na "Quaker"). Si Sarah nagpoon na magmaigot na magin miembro nin klero alagad padagos siang pinanluluyahan nin boot kan mga lalaking miembro kan iglesia. Narealisar ni Sarah na, dawa ngani an simbahan sarong bagay na saiyang inooyonan sa teorya, dai kaini inootob an mga panuga kaini. [ <span title="This claim needs references to reliable sources. (April 2011)">citation needed</span> ] Kan panahon na ini na an retorika kontra sa pang-ooripon nagpoon na maglaog sa pampublikong diskurso.

Pag-iba sa saiyang tugang na babae sa American Anti-Slavery Society kan 1836, si Sarah orihinal na namatean na nakua niya an lugar kun saen siya tunay na kabali, kun saen an saiyang mga kaisipan asin ideya naenkaminar. Alagad, kan siya asin si Angelina nagpoon na magtaram bako sana manungod sa paghale kundi pati na sa importansya kan mga deretso kan mga kababaihan, sinda nagpoon na mag-atubang nin kadakol na kritisismo. An saindang mga pampublikong diskurso nahihiling na bakong babae huli ta sinda nagtaram sa mga paradalan na magkakalaen an kasarian, na inaapod na "promiscuous audiences" kan panahon na idto. Nakipagdebate man sinda sa publiko sa mga lalaking dai minaoyon sa sainda. Sobra na ini para sa publiko kan 1837 asin nagin dahelan nin kadakol na maringis na pag'atake sa saindang pagkababae; an sarong linya nin kaisipan nagsuherir na sinda pareho mga pobreng "spinsters" na nagpapahiling kan saindang mga sadiri tanganing makahanap nin siisay man na lalaki na andam na magkua nin saro. 

Kan 1838, si Angelina nagpakasal ki Theodore Weld, sarong nangengenot na abolisyonista na nagin grabeng kritiko kan saindang paglaog kan mga deretso kan mga kababaihan sa hiro nin abolisyon. Nagretiro siya sa likod kan hiro mantang siya sarong agom asin ina, dawa ngani bako tulos. Si Sara biyong nagpondo sa pagtaram sa publiko. Minalataw na si Weld nagsurat saiya nin sarong surat na nagdedetalye kan saiyang mga kakulangan sa pagtaram. Nagprobar siyang ipaliwanag na isinurat niya ini huli sa pagkamoot saiya, alagad sinabi niya na rinaraot niya an kawsa, bakong tinatabangan, bakong arog kan saiyang tugang na babae. Alagad, ta si Sarah nakaresibe nin kadakol na kahagadan na magtaram sa mga suminunod na taon (siring man ki Angelina), kuestionable kun baga an saiyang "mga kakulangan" arog karaot kan saiyang ilinadawan. 

Durante kan Gera Sibil, si Sarah nagsurat asin naglektura sa pagsuporta ki Presidente Abraham Lincoln .

Si Sarah Moore Grimké iyo an kagsurat kan pinakaenot na ginibong pampublikong argumento para sa pagkakapantay-pantay kan mga kababaihan. [ <span title="Not clear this is correct. Mary Wollstonecraft's 'Vindication of the Rights of Woman', for example, was published in 1792, a year before Sarah Grimke was born (October 2020)">citation needed</span> ] Nagtrabaho siya tanganing mahale an Estados Unidos nin pang-ooripon, mga simbahan na Kristiyano na nagin "bakong Kristiyano," asin prehuwisyo laban sa mga Aprikanong Amerikano asin mga babae. 

An saiyang mga sinurat nagtao sa mga trabahador sa deretso sa pagboto arog ni Lucy Stone, Elizabeth Cady Stanton asin Lucretia Mott nin nagkapirang argumento asin ideya na kaipuhan ninda tanganing makatabang na tapuson an pang-ooripon asin ponan an hiron nin deretso sa pagboto kan mga kababaihan.  Million, Joelle, Woman's Voice, Woman's Place: Lucy Stone and the Birth of the Women's Rights Movement. Praeger, 2003. , pp. 36, 68, 160.

Si Sarah Grimké pigkategorya bako sanang sarong abolisyonista kundi sarong peminista huli ta inangat niya an Society of Friends, na nag-aapod kan paglaog kan mga kababaihan alagad pignegaran siya. Sa paagi kan saiyang mga abolisyonista na mga paghihingoa na siya nagin mas sensitibo sa mga restriksyon sa mga kababaihan. Kontra siyang marhay na magin sakop nin mga lalaki kaya nagsayuma siyang mag-agom. Si Sarah asin Angelina parehong nagin imbuelto sa mobimientong kontra sa pang-ooripon asin nagpublikar nin mga tomo nin literatura asin mga surat manungod sa temang ini. Kan sinda nagin midbid na marhay, nagpoon sindang maglektura sa bilog na nasyon manongod sa isyu. Kan panahon na idto an mga babae dai nagtataram sa mga pampublikong pagtiripon, kaya si Sarah pighihiling bilang sarong lider sa mga isyung peminista. Hayag niyang inangat an mga papel kan mga babae sa laog kan harong.

An mga papeles kan pamilyang Grimké yaon sa South Carolina Historical Society, Charleston, South Carolina . An mga papel kan Weld-Grimké yaon sa William L. Clements Library, Unibersidad kan Michigan, Ann Arbor, Michigan .  An mga papel ni Sarah Grimké kapot kan University of Texas Library, Austin, Texas. An Library of Congress igwa nin 5 surat hale saiya ki Sarah Mapps Douglass .

An enot na tomo kan History of Woman Suffrage, na ipinublikar kan 1881, nakasurat sa memorya kan mga tugang na babae na Grimké, kaiba an iba pa. 

Kan 1998, an magtugang na babae na Grimké pig-indukto sa National Women's Hall of Fame .  

Kan Nobyembre 2019, an sarong bagong itinogdok na tulay sa ibabaw kan Salog Neponset sa Hyde Park pinangaranan giraray para sa mga tugang na babae na Grimké. Ini ngonyan midbid bilang an Grimké Sisters Bridge. 

An mga tugang na babae na Grimké nagigirumdoman sa Boston Women's Heritage Trail . 

 Mga Sinurat 
Si Sarah nagkompuesto nin serye nin mga surat manungod sa mga kababaihan asin an saindang lugar sa sosyedad, partikularmente sa laog kan simbahan, na kan huri pinagsararo sa sarong libro na may titulong Mga Surat sa Pagkapantay-pantay kan mga Sekso asin an Kondisyon kan mga Babae.  Sa mga surat na ini na pinag-oolayan nia an mga sala na ginibo sa mga babae na bakong kaoyon kan Biblia asin nagtatao nin hatol kun paano maninigong labanan kan mga babae an mga isyung ini. An librong ini ipinublikar kan 1838, alagad an saiyang mga sinurat asin mga surat, siring man an sa saiyang tugang na babae, naglilibot na sa laog nin mga taon huli sa mga publikasyon kan saindang mga sinurat sa The Liberator ni William Lloyd Garrison .  

Sa saiyang enot na surat, na may petsang Enero 11, 1837, sinabi nia na sia nagsasarig sana sa Kasuratan huli ta sia nagtutubod na "haros gabos na isinurat manongod sa temang ini [an rona nin mga babae], resulta nin salang paghona sa simpleng mga katotoohan na ihinayag sa Mga Kasuratan" na nagbabalangibog nin malinaw na katuyuhan asin katuyuhan para sa pag-analisar na masunod. Sa mga surat na ini na kinokondenar niya an gawi-gawi kan pagtratar kan mga lalaking Amerikano sa mga babae asin oripon bilang paagi sana tanganing maipalakop asin makinabang an saindang mga sadiri. An mga surat 5-8 idinusay sa ebalwasyon kan kamugtakan kan mga kababaihan sa manlaen-laen na nasyon, kabali an Asya, Aprika, Greenland, asin Estados Unidos, na nagpapahiling kan rarom asin lakbang kan saiyang interes sa mga isyung kababaihan na naunat. Sa huri, ipinahayag nia na an mga lalaki parehong may sala sa "pagkahulog" (ni Adan asin Eva sa Biblia) kan katawohan asin kun siring pinahimutikan an daing sagkod na padusa na dati nang itinao sa mga babae bilang resulta kan saindang soboot iresponsable. Sa konklusyon kan saiyang mga surat, inaako niya an mga nakakabiglang ideya na saindang pigpapaabot asin an pagkabago sa mga urulay na ini sa mga Kristiyano, alagad pig-aagda sinda na "imbestigaran sinda na daing takot asin may pamibi, asin dai mag-atras sa pagsiyasat," na iyo an karakteristiko kan saiyang mga pagsurat asin mga diskurso. 

 Mga sumpay sa mga sinurat 

 
 

 Sa popular na kultura 

 Kan 1973 si Ruth Bader Ginsburg nagkotar ki Sarah Grimké na nagsabi na "Dai ako naghahagad nin pabor para sa sakuyang sekso. An hinahagad ko sana sa samong mga tugang iyo na haleon ninda an saindang mga bitis sa samong mga liog," kan si Ginsburg nagtao kan saiyang enot na oral na mga argumento sa Korte Suprema sa Frontiero v. Richardson ; ini man an sinabi kan sarong aktres na nagtutugtog bilang Ginsburg sa pelikulang RBG (2018). 
 An magturugang na Grimké asin si Theodore Dwight Weld prominenteng itinampok sa librong fiction para sa mga hobenes na The Forge and the Forest (1975) ni Betty Underwood. 
 An mga tugang na babae na Grimké nagluwas bilang mga pangenot na karakter sa 2013 na dula ni Ain Gordon na If She Stood, na pigkomisyon kan Painted Bride Art Center sa Philadelphia. 
 An nobelang The Invention of Wings ni Sue Monk Kidd kan 2014 nakabasar sa buhay ni Sarah Grimké.  
 An "The Grimké Sisters at Work on Theodore Dwight Weld 's American Slavery As It Is (1838)" sarong rawitdawit ni Melissa Range, na ipinublikar sa Setyembre 30, 2019, isyu kan The Nation .

 Hilingon man 

 Mga tugang na babae na Grimké
 Listahan kan mga sufragista asin mga sufrageta
 Kasaysayan kan feminismo
 Timeline kan deretso sa pagboto kan mga kababaihan

 Toltolan 

 Mga panluwas na sumpay 

 Impormasyon sa ritrato asin biograpiya
 "Sarah asin Angelina Grimké"  Katalingkasan: Sarong Kasaysayan Niya (PBS)
 
Kategorya:Pages with unreviewed translations