Alamat kan Danaw nin Centipede
An '''alamat kan Danaw nin Centipede''' sarong [[Folklore of Indonesia|osipon]] na gikan sa [[Kalimantan]] na nag-iistorya kan istorya sa likod kan sarong rehiyon sa Muara Kaman [ id ] distrito, [[Kutai Kartanegara Regency|Kutai Kertanegara Regency]], [[Subangan na Kalimantan|Sirangan na Kalimantan]], Indonesya. Sa ibong kan pangaran kaini, an Centipede Lake bakong sarong danaw, kundi sarong dakulang rehiyon na may mga kahoy na tinanom. <ref>{{Cite web|date=2020-03-12|title=Cerita Rakyat Ringkas dari Kalimantan Timur : Legenda Danau Lipan|url=https://dongengceritarakyat.com/cerita-rakyat-ringkas-dari-kalimantan-timur/|access-date=2021-03-30|website=Cerita Rakyat Nusantara {{!}} Kumpulan Dongeng Anak Anak Sebelum Tidur|language=id-ID|archive-date=2023-02-02|archive-url=https://web.archive.org/web/20230202140005/https://dongengceritarakyat.com/cerita-rakyat-ringkas-dari-kalimantan-timur/|dead-url=yes}}</ref><ref>{{Cite web|last=Storyteller|date=2018-09-23|title=Legenda Asal Usul Danau Lipan - Kalimantan Timur|url=https://histori.id/legenda-asal-usul-danau-lipan/|access-date=2021-03-30|website=Histori|language=id|archive-date=2022-12-03|archive-url=https://web.archive.org/web/20221203150523/https://histori.id/legenda-asal-usul-danau-lipan/|dead-url=yes}}</ref><ref>{{Cite web|title=Kalimantan Timur|url=http://www.seasite.niu.edu/Indonesian/budaya_bangsa/Cerita_Rakyat/kaltim_default.htm|access-date=2021-03-30|website=www.seasite.niu.edu}}{{Dead link|date=March 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref>

== Estorya ==
Kaidtong panahon an Muara Kaman sarong dagat, na pinamamahalaan nin sarong suanoy na kahadean na nagmukna nin mga pantalan asin nagpadara nin mga barko sa laog asin luwas kan nasyon. An kahadean na ini igwa nin dakulang negosyo, asin bantog man sa saiyang magayon na prinsesa. An saiyang pangaran Putri Aji an Puting Dugo ( ''Putri Aji Berdarah Putih'' ). Tinawan siya kan bansag na “Puting dugo” huli ta maputing marhay an saiyang kublit kaya kun minahalon siya nin tubig na betel, mahihiling an pulang kolor kan tubig na nagbaba sa saiyang tulak.

Kan madangog an kagayunan ni Putri Aji, nagdesisyon an hade kan Tsina na magproponer sa prinsesa. Tinipon niya an saiyang mga tropa sa darakulang barko asin naghale pasiring sa Muara Kaman, na gustong maggibo nin impresyon. Kan madangog ni Putri Aji na an hade kan Tsina maabot sa saiyang nasyon, nag-andam siya nin sarong partido nin pag-ako. An hade sinabat na may dakulang selebrasyon, sa paagi nin pagkakan, inomon, asin mga bayle.

Sa pag-antisipar kan katuyuhan kan hadeng Intsik, tinawan siya ni Putri Aji nin mainit na pag-ako. Alagad, nasikwal siya kan barbarong gawi-gawi kan hade. Nagkakan pa ngani siya nin kakanon na diretso sa mga mangko na dai ginagamit an saiyang mga kamot. “Huh! An hade kan Tsina minagawe na garo hayop! Anong sayang, an pagbati saiya nin arog kaiyan”. Sabi ni Putri Aji.

Pagkatapos magkakan, an hade kan Tsina nagproponer ki Putri Aji. Alagad, si Putri Aji, na nauuyam sa gawe-gawe kan hade, nagsayuma, na nagsasabing “Habo kong magin emperatris nin sarong hade na maati asin dai tatao nin ugali.” An saiyang simbag nakapaanggot sa hade. Binayaan niya si Muara Kaman asin nagbalik sa Tsina.

Alagad, an hade gustong magbalos sa saiyang kasusupgan, asin nagtipon nin sarong dakulang pwersa nin pagsalakay tanganing sakopon an kahadean ni Putri Aji. Pinahiro ni Putri Aji an saiyang mga tropa asin nag-andam para sa ralaban. Nagkaigwa nin ralaban kan mag-abot an mga Intsik. An duwang lado nagkaigwa nin magabat na kaswalti, alagad an mga pwersa ni Putri Aji mas dakul an nawaran nin mga tawohan kisa sa armada kan Tsina. Kun an ralaban magpadagos, alagad, an mga pwersa ni Putri Aji maroronot, asin mayo nin ano man na makakaolang sa dalan kan hade.

Huli sa mga pagpipilian, si Putri Aji nagkua nin betel sa sarong lalagan asin kinagat ini mantang nag-aawit nin sarong mantra. “Kun totoo an kapangyarihan na ipinasa sako kan sakong mga apoon, kun siring gibohon na sarong mabangis na sentipide an sakong betel nut na nag-aatake sa mga tropa hale sa Tsina.” Nag-awit siya. Pagkatapos kan saiyang enkantasyon, pigluwa niya an betel sa bilog na lugar. An mga pidaso nin betel na saiyang linawayan nagin mga sentipide na nag-atake sa mga soldados na Intsik. Padagos na nagdakol an bilang nin mga sentipide, na uminabot pa ngani sa minilyon.

Huli sa takot, an hade kan Tsina asin an saiyang mga soldados nagdalagan para sa saindang mga barko tanganing mag-ebakwar. Alagad, dai nagpundo an mga sentipado sa saindang pag'atake. Luminukso sinda sa dakulaon na barko kan hade asin ilinubog iyan, kaya nalamos an gabos na soldados na kaiba kaiyan. An lugar kun saen naglubog an barko nagin oma, na pano nin mga tinanom. An tubig na nakulong nginaranan na Centipede Lake, bilang pagromdom kan pangyayaring ini.

== Moral ==
An istoryang ini igwa nin 2 mayor na leksyon: dai magin bastos sa saimong bisita asin dai maghanap nin pagbalos. Sa [[Indonesya|Indonesia]], bastos na marhay para sa sarong tawo na magkakan nin direkta hale sa sarong lalagan. Ini nagtutukdo sa mga nakakadangog kan istoryang ini kun pano mag-uugali sa sarong sesyon nin pagkakan sa Indonesia. Dugang pa, ipinaheheling kan estoryang ini an mga peligro nin dai kinakaipuhan na paghanap nin pagbalos. An hade kan Tsina nagprobar na magbalos sa saiyang nakukulgan na ego sa paagi nin pagsalakay sa nasyon ni Putri Aji, alagad an istorya nagpapahiling na an pagprobar nagin grabe an epekto. Ini nagtutukdo sa mga parabasa na kaipuhan nindang maaraman kun nuarin aakuon an saindang sala asin magpadagos.

== Toltolan ==
<references />
{{Tamboan}}
An alamat kan Danaw nin Centipede sarong osipon na gikan sa Kalimantan na nag-iistorya kan istorya sa likod kan sarong rehiyon sa Muara Kaman [ id ] distrito, Kutai Kertanegara Regency, Sirangan na Kalimantan, Indonesya. Sa ibong kan pangaran kaini, an Centipede Lake bakong sarong danaw, kundi sarong dakulang rehiyon na may mga kahoy na tinanom. 

 Estorya 
Kaidtong panahon an Muara Kaman sarong dagat, na pinamamahalaan nin sarong suanoy na kahadean na nagmukna nin mga pantalan asin nagpadara nin mga barko sa laog asin luwas kan nasyon. An kahadean na ini igwa nin dakulang negosyo, asin bantog man sa saiyang magayon na prinsesa. An saiyang pangaran Putri Aji an Puting Dugo ( Putri Aji Berdarah Putih ). Tinawan siya kan bansag na “Puting dugo” huli ta maputing marhay an saiyang kublit kaya kun minahalon siya nin tubig na betel, mahihiling an pulang kolor kan tubig na nagbaba sa saiyang tulak.

Kan madangog an kagayunan ni Putri Aji, nagdesisyon an hade kan Tsina na magproponer sa prinsesa. Tinipon niya an saiyang mga tropa sa darakulang barko asin naghale pasiring sa Muara Kaman, na gustong maggibo nin impresyon. Kan madangog ni Putri Aji na an hade kan Tsina maabot sa saiyang nasyon, nag-andam siya nin sarong partido nin pag-ako. An hade sinabat na may dakulang selebrasyon, sa paagi nin pagkakan, inomon, asin mga bayle.

Sa pag-antisipar kan katuyuhan kan hadeng Intsik, tinawan siya ni Putri Aji nin mainit na pag-ako. Alagad, nasikwal siya kan barbarong gawi-gawi kan hade. Nagkakan pa ngani siya nin kakanon na diretso sa mga mangko na dai ginagamit an saiyang mga kamot. “Huh! An hade kan Tsina minagawe na garo hayop! Anong sayang, an pagbati saiya nin arog kaiyan”. Sabi ni Putri Aji.

Pagkatapos magkakan, an hade kan Tsina nagproponer ki Putri Aji. Alagad, si Putri Aji, na nauuyam sa gawe-gawe kan hade, nagsayuma, na nagsasabing “Habo kong magin emperatris nin sarong hade na maati asin dai tatao nin ugali.” An saiyang simbag nakapaanggot sa hade. Binayaan niya si Muara Kaman asin nagbalik sa Tsina.

Alagad, an hade gustong magbalos sa saiyang kasusupgan, asin nagtipon nin sarong dakulang pwersa nin pagsalakay tanganing sakopon an kahadean ni Putri Aji. Pinahiro ni Putri Aji an saiyang mga tropa asin nag-andam para sa ralaban. Nagkaigwa nin ralaban kan mag-abot an mga Intsik. An duwang lado nagkaigwa nin magabat na kaswalti, alagad an mga pwersa ni Putri Aji mas dakul an nawaran nin mga tawohan kisa sa armada kan Tsina. Kun an ralaban magpadagos, alagad, an mga pwersa ni Putri Aji maroronot, asin mayo nin ano man na makakaolang sa dalan kan hade.

Huli sa mga pagpipilian, si Putri Aji nagkua nin betel sa sarong lalagan asin kinagat ini mantang nag-aawit nin sarong mantra. “Kun totoo an kapangyarihan na ipinasa sako kan sakong mga apoon, kun siring gibohon na sarong mabangis na sentipide an sakong betel nut na nag-aatake sa mga tropa hale sa Tsina.” Nag-awit siya. Pagkatapos kan saiyang enkantasyon, pigluwa niya an betel sa bilog na lugar. An mga pidaso nin betel na saiyang linawayan nagin mga sentipide na nag-atake sa mga soldados na Intsik. Padagos na nagdakol an bilang nin mga sentipide, na uminabot pa ngani sa minilyon.

Huli sa takot, an hade kan Tsina asin an saiyang mga soldados nagdalagan para sa saindang mga barko tanganing mag-ebakwar. Alagad, dai nagpundo an mga sentipado sa saindang pag'atake. Luminukso sinda sa dakulaon na barko kan hade asin ilinubog iyan, kaya nalamos an gabos na soldados na kaiba kaiyan. An lugar kun saen naglubog an barko nagin oma, na pano nin mga tinanom. An tubig na nakulong nginaranan na Centipede Lake, bilang pagromdom kan pangyayaring ini.

 Moral 
An istoryang ini igwa nin 2 mayor na leksyon: dai magin bastos sa saimong bisita asin dai maghanap nin pagbalos. Sa Indonesia, bastos na marhay para sa sarong tawo na magkakan nin direkta hale sa sarong lalagan. Ini nagtutukdo sa mga nakakadangog kan istoryang ini kun pano mag-uugali sa sarong sesyon nin pagkakan sa Indonesia. Dugang pa, ipinaheheling kan estoryang ini an mga peligro nin dai kinakaipuhan na paghanap nin pagbalos. An hade kan Tsina nagprobar na magbalos sa saiyang nakukulgan na ego sa paagi nin pagsalakay sa nasyon ni Putri Aji, alagad an istorya nagpapahiling na an pagprobar nagin grabe an epekto. Ini nagtutukdo sa mga parabasa na kaipuhan nindang maaraman kun nuarin aakuon an saindang sala asin magpadagos.

 Toltolan