Kikilat
[[Ladawan:Lightning over Oradea Romania 2.jpg|thumb|Mga kikilat na gikan sa kalangitan pasiring sa kadagaan]]
An '''kikilat''' ([[Ingles]]: ''lightning'') iyo sarong natural na nangyayari na elektroistatikong diskarga durante sa duwang elektrikal na kargadong rehiyon, parehas sa [[atmospera]] o an saro sa kadagaan, temporaryong pigparehas an saindang mga sadiri, na nagkawsa sa biglaang pagluwas nin harus sarong gigajoule nin [[enerhiya]].<ref>{{Cite journal|last1=Maggio|first1=Christopher R.|last2=Marshall|first2=Thomas C.|last3=Stolzenburg|first3=Maribeth|date=2009|title=Estimations of charge transferred and energy released by lightning flashes in short bursts|journal=Journal of Geophysical Research: Atmospheres|language=en|volume=114|issue=D14|pages=D14203|doi=10.1029/2008JD011506|issn=2156-2202|bibcode=2009JGRD..11414203M}}</ref><ref name="SEVERE WEATHER 101: Lightning Basics">{{cite web|url=https://www.nssl.noaa.gov/education/svrwx101/lightning/|title=SEVERE WEATHER 101 - Lightning Basics|website=nssl.noaa.gov|access-date=October 23, 2019}}</ref><ref name="FJFK: Lightning Facts">{{cite web|url=https://www.factsjustforkids.com/weather-facts/lightning-facts-for-kids.html|title=Lightning Facts|website=factsjustforkids.com|access-date=October 23, 2019}}</ref> 

An diskarga pwedeng maghimo nin mahiwas na rango nin elektromagnetikong radiasyon, gikan sa mainiton na [[plasma]] na namokna sa marikas na [[paghiro]] kan mga [[elektron]], pasiring sa brilyanteng pag-ilaw nin nahihiling na [[liwanag]] sa porma kan itom-na-lawas na radiasyon. An kikilat minakawsa nin urog-udog, sarong [[tanog]] gikan sa ''shock wave'' na nahahaman bilang [[gas]] sa bisinidad kan diskarga asin nagkakaigwa nin biglaang paglangkaw sa [[presyon]]. An kikilat nangyayari harus kasabay nin mga pag-uran pati naman sa iba pang mga enerhetikong sistema nin panahon, pero an bulkanikong kikilat pwede man mangyari durante sa pagputok kan [[bulkan]].

An tolong pangenot na klase nin kikilat iyo nalalain sa kun sain sinda nangyayari: pwede sa laog kan sarong ''thundercloud'', sa tahaw nin duwang lain na urap, o sa tahaw kan sarong urap asin kadagaan. An iba pang nagkapirang mga naoobserbahang baryente iyo kabali an "init na kikilat", na nahihiling sa harayong distansya pero dae nadadangog; an "alang na kikilat" na pwedeng magkawsa nin sulo sa kadlagan; asin an "bolang kikilat" na bihira sanang maobserbahan sa siyensya.

==Mga panluwas na takod==
{{commons|Lightning|Kikilat}}
*{{cite EB1911|wstitle=Lightning |volume=16 |page=673 |short=x}}
* [http://science.howstuffworks.com/nature/natural-disasters/lightning.htm How Lightning Works] sa ''HowStuffWorks''
* {{curlie|Science/Earth_Sciences/Atmospheric_Sciences/Meteorology/Weather_Phenomena/Thunderstorms_and_Lightning|Thunderstorms and Lightning}}
* [https://web.archive.org/web/20181010173702/https://www.nssl.noaa.gov/research/lightning/ NOAA Lightning research]
* [https://web.archive.org/web/20190327164717/http://www.euclid.org/ European Cooperation for Lightning Detection]
* [http://wwlln.net/ WWLLN] World Wide Lightning Location Network
* [https://web.archive.org/web/20150402094547/http://www.lbk.ars.usda.gov/wewc/bof/fulgurites.htm Bibliography of Fulgurites]
* [http://imgur.com/HMPBICj Image of lightning within a volcanic ash cloud]

== Toltolan ==
{{reflist}}
{{tamboan}}
[[Kategorya:Kinaban]]
[[Kategorya:Enerhiya]]
An kikilat (Ingles: lightning) iyo sarong natural na nangyayari na elektroistatikong diskarga durante sa duwang elektrikal na kargadong rehiyon, parehas sa atmospera o an saro sa kadagaan, temporaryong pigparehas an saindang mga sadiri, na nagkawsa sa biglaang pagluwas nin harus sarong gigajoule nin enerhiya. 

An diskarga pwedeng maghimo nin mahiwas na rango nin elektromagnetikong radiasyon, gikan sa mainiton na plasma na namokna sa marikas na paghiro kan mga elektron, pasiring sa brilyanteng pag-ilaw nin nahihiling na liwanag sa porma kan itom-na-lawas na radiasyon. An kikilat minakawsa nin urog-udog, sarong tanog gikan sa shock wave na nahahaman bilang gas sa bisinidad kan diskarga asin nagkakaigwa nin biglaang paglangkaw sa presyon. An kikilat nangyayari harus kasabay nin mga pag-uran pati naman sa iba pang mga enerhetikong sistema nin panahon, pero an bulkanikong kikilat pwede man mangyari durante sa pagputok kan bulkan.

An tolong pangenot na klase nin kikilat iyo nalalain sa kun sain sinda nangyayari: pwede sa laog kan sarong thundercloud, sa tahaw nin duwang lain na urap, o sa tahaw kan sarong urap asin kadagaan. An iba pang nagkapirang mga naoobserbahang baryente iyo kabali an "init na kikilat", na nahihiling sa harayong distansya pero dae nadadangog; an "alang na kikilat" na pwedeng magkawsa nin sulo sa kadlagan; asin an "bolang kikilat" na bihira sanang maobserbahan sa siyensya.

Mga panluwas na takod

 How Lightning Works sa HowStuffWorks
 
 NOAA Lightning research
 European Cooperation for Lightning Detection
 WWLLN World Wide Lightning Location Network
 Bibliography of Fulgurites
 Image of lightning within a volcanic ash cloud

 Toltolan 

Kategorya:Kinaban
Kategorya:Enerhiya