Tolong Bukid kan Dewa
{{Infobox edipisyong panrelihiyon
| name = {{nihongo|'''Tolong Bukid kan Dewa'''|出羽三山|Dewa Sanzan}}
| image = Five tier pagoda at Mt. Haguro 2006-10-29.jpg
| caption = An limang salog na pagoda harani sa base kan Bukid Haguro
| map_type = Hapon
| map_alt = 
| coordinates = {{coord|38|42|01|N|140|00|01|E|display=title,inline|region:JP-06_type:mountain_source:dewiki}}
| map_relief  = 
| map_size = 
| map_caption = 
| religious_affiliation = [[Shinto]]
| type = 
| deity = 
| founded_by = 
| established = 
| date_destroyed = 
| location = 
| website = 
| architecture_style = 
| festival = 
| leadership = 
}}
[[File:Torii in the mist v1.JPG|thumb|right|Sarong trangkahan na [[torii]] sa katahawan kan Bukid Haguro.]]
An {{nihongo|'''Tolong Bukid kan Dewa'''|出羽三山|Dewa Sanzan}} na minatukdo sa tolong sagradong bukid kan [[Bukid Haguro]], [[Bukid Gassan]] asin [[Bukid Yudono]], na pinagsararo sa suanoy na kahokoman kan [[Probinsya nin Dewa|Dewa]] (modernong-panahon na [[Prepekturang Yamagata]]). Banal sa relihiyong [[Shinto]] kan mga Hapones asin urog na sa kulto kan [[Shugendo]] sa bukid, An Dewa Sanzan sarong bantog na lugar nin paglalakbay sa banal na lugar na binisita kan kadaklan, kabali an bantog na pararawit nin haiku na si [[Matsuo Bashō]].

Saro an Haguro Five-story [[Pagoda]] sa minimidbid na [[Nasyunal na Yaman kan Hapon|nasyunal na yaman]] kan Hapon.

==Kasaysayan==
An mga kabundukan kan Dewa Sanzan partikular na kapansin-pansin bilang igwang pinakagurang na uusipon nin pagsamba sa bukid sa Hapon. Inot na binuksan an mga bukid bilang sarong sentro nin relihiyon lagpas 1400 taon na an nakalilihis kadtong 593 ni prinsipe Hachiko, na siyang matua na aki ni [[Emperador Sushun]], an ika-32 emperador kan Hapon asin naghahading emperador kadtong panahon na idto. Nag-abot si Prinsipe Hachiko sa kahokoman nin Dewa kadtong 593 matapos magdulag sa [[Angkan nin Soga]] sa paggadan sa saindang ama. Pagkatapos ipig-alay niya an natatadang parte kan saiyang buhay sa mga gibuhon nin pangrelihiyon, dai man nahaloy nagtios nin masasakit na ehersisyong asetiko asin sarong panahon nin penitensiya, na nagtulod sa saiyang pagsamba ki Haguro Gongen, an diyos kan bukid. Kasunod kaini, nagpoon na magsamba an prinsipe sa kabukidan nin Gassan asin Yudono, na nagresulta sa pagbugtak nin gabos na tolong diyos sa templo na mahihiling sa tuktok kan Bukid Haguro.

Kasunod kan pagtugdas nin mga kabukidan kan Dewa Sanzan bilang sarong sentro nin asetiko na pagtubod sa relihiyon, kadakol na tawo an nagpoon na magbaklay taun-taon sa mga bukid tanganing magtaong-respeto, dawa na masakiton annpaglakaw nin ribu-ribong milya tanganing bisitahon an mga dambana sa mga bulan nin tag-saldang. An mga pagbaklay na ini igwa nin kaimportansyahan sa kadakol na relihiyon asin nagsisirbing lugar an mga bukid nin pag-aadal para sa manlainlain na sistema nin pagtubod, alagad an pinaka-partikular na importansya sa ''shugendō''. Pirang midbid na indibidwal an nagsagibo nin pagbaklay na ini sa Dewa Sanzan kaiba si [[En no Gyōja]], an nagtugdas kan asetisismong ''shugendō'', iyo man si [[Kūkai]], an nagtugdas kan Sektang [[Budismo nin Shingon|Shingon]].

Kasunod kan Pagpapanumbalik nin Meiji kadtong 1868, pinasa kan gobyerno kan Hapon an pattern kan Shintō-Buddhist amalgamation asin napili an Shintō bilang opisyal na relihiyon kan estado. Naapektuhan kan pagsuwayan na ini an 'Shugendō''  asin dakol pananggad ''shugendō'' an nagbalik sa sarong sekular na buhay. Kasunod kan pagtatapos kan Ikaduwang Gerang Pankinaban arog pa man kaito, pigtugutan an ''shugendō'' na magkaigwa nin katindugan bilang sarong minor na grupo nin panrelihiyon. An mga pagbabagong ini sa relihiyosong asosasyon binago man an pagtatalaga nin mga dambana na mahihiling sa Dewa Sanzan. Ngunyan, ipigtalaga an mga dambana sa Bukid Haguro asin Bukid Yudono bilang ''kokuhei shosha'', mantang an dambana sa Bukid Gassan, an [[Dambana nin Gassan]], pigkonsiderar na sa ngunyan na ''kanpei taisha''.

==Mga pinagkuanan==
{{reflist}}

* [[H. Byron Earhart|Earhart, H. Byron]]. (1965). ''Four ritual periods of Haguro shugendo in northeastern Japan.'' History of Religions, 5(1), 93-113.
* Earhart, H. Byron. (1968). ''The celebration of "Haru-Yama" (Spring Mountain): An example of folk religious practices in contemporary Japan.'' Asian Folklore Studies, 27(1), 1-24
* Hori, Ichiro. (1966) ''Mountains and their importance for the idea of the other world in Japanese folk religion.'' History of Religions, 6(1), 1-23

==Mga panluwas na takod==
{{Wikivoyage|Dewa_Sanzan}}
*[https://www.thehiddenjapan.com/dewasanzan Dewa Sanzan Guide]
* [https://web.archive.org/web/20110722102839/http://www.dewasanzan.jp/english/info.html Dewa Sanzan Shrine]
* [http://www.tsuruokakanko.com/english/haguro.html Haguro (Dewa Sanzan) Travel Guide] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140402133123/http://tsuruokakanko.com/english/haguro.html |date=2014-04-02 }}
* [http://www.yamagatakanko.com/english/sightseeing/dewasanzan.html Dewa Sanzan | Welcome to Yamagata] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160413205823/http://yamagatakanko.com/english/sightseeing/dewasanzan.html/ |date=2016-04-13 }}
* [http://www.jnto.go.jp/eng/location/regional/yamagata/dewasanzan.html Japan National Tourism Organization | Yamagata | Dewa Sanzan]
* [https://dewasanzan.com Dewa Sanzan Monzenmachi Project Website]
* [https://www.yamabushido.jp Yamabushi Training on The Dewa Sanzan]

{{Authority control}}
[[Kategorya:Mga dambana nin Shinto sa Prepekturang Yamagata]]
[[Kategorya: Mga bukid kan Prepekturang Yamagata|Dewa]]
[[Kategorya:Mga pagoda kan Hapon]]
An  na minatukdo sa tolong sagradong bukid kan Bukid Haguro, Bukid Gassan asin Bukid Yudono, na pinagsararo sa suanoy na kahokoman kan Dewa (modernong-panahon na Prepekturang Yamagata). Banal sa relihiyong Shinto kan mga Hapones asin urog na sa kulto kan Shugendo sa bukid, An Dewa Sanzan sarong bantog na lugar nin paglalakbay sa banal na lugar na binisita kan kadaklan, kabali an bantog na pararawit nin haiku na si Matsuo Bashō.

Saro an Haguro Five-story Pagoda sa minimidbid na nasyunal na yaman kan Hapon.

Kasaysayan
An mga kabundukan kan Dewa Sanzan partikular na kapansin-pansin bilang igwang pinakagurang na uusipon nin pagsamba sa bukid sa Hapon. Inot na binuksan an mga bukid bilang sarong sentro nin relihiyon lagpas 1400 taon na an nakalilihis kadtong 593 ni prinsipe Hachiko, na siyang matua na aki ni Emperador Sushun, an ika-32 emperador kan Hapon asin naghahading emperador kadtong panahon na idto. Nag-abot si Prinsipe Hachiko sa kahokoman nin Dewa kadtong 593 matapos magdulag sa Angkan nin Soga sa paggadan sa saindang ama. Pagkatapos ipig-alay niya an natatadang parte kan saiyang buhay sa mga gibuhon nin pangrelihiyon, dai man nahaloy nagtios nin masasakit na ehersisyong asetiko asin sarong panahon nin penitensiya, na nagtulod sa saiyang pagsamba ki Haguro Gongen, an diyos kan bukid. Kasunod kaini, nagpoon na magsamba an prinsipe sa kabukidan nin Gassan asin Yudono, na nagresulta sa pagbugtak nin gabos na tolong diyos sa templo na mahihiling sa tuktok kan Bukid Haguro.

Kasunod kan pagtugdas nin mga kabukidan kan Dewa Sanzan bilang sarong sentro nin asetiko na pagtubod sa relihiyon, kadakol na tawo an nagpoon na magbaklay taun-taon sa mga bukid tanganing magtaong-respeto, dawa na masakiton annpaglakaw nin ribu-ribong milya tanganing bisitahon an mga dambana sa mga bulan nin tag-saldang. An mga pagbaklay na ini igwa nin kaimportansyahan sa kadakol na relihiyon asin nagsisirbing lugar an mga bukid nin pag-aadal para sa manlainlain na sistema nin pagtubod, alagad an pinaka-partikular na importansya sa shugendō. Pirang midbid na indibidwal an nagsagibo nin pagbaklay na ini sa Dewa Sanzan kaiba si En no Gyōja, an nagtugdas kan asetisismong shugendō, iyo man si Kūkai, an nagtugdas kan Sektang Shingon.

Kasunod kan Pagpapanumbalik nin Meiji kadtong 1868, pinasa kan gobyerno kan Hapon an pattern kan Shintō-Buddhist amalgamation asin napili an Shintō bilang opisyal na relihiyon kan estado. Naapektuhan kan pagsuwayan na ini an 'Shugendō  asin dakol pananggad shugendō an nagbalik sa sarong sekular na buhay. Kasunod kan pagtatapos kan Ikaduwang Gerang Pankinaban arog pa man kaito, pigtugutan an shugendō na magkaigwa nin katindugan bilang sarong minor na grupo nin panrelihiyon. An mga pagbabagong ini sa relihiyosong asosasyon binago man an pagtatalaga nin mga dambana na mahihiling sa Dewa Sanzan. Ngunyan, ipigtalaga an mga dambana sa Bukid Haguro asin Bukid Yudono bilang kokuhei shosha, mantang an dambana sa Bukid Gassan, an Dambana nin Gassan, pigkonsiderar na sa ngunyan na kanpei taisha.

Mga pinagkuanan

 Earhart, H. Byron. (1965). Four ritual periods of Haguro shugendo in northeastern Japan. History of Religions, 5(1), 93-113.
 Earhart, H. Byron. (1968). The celebration of "Haru-Yama" (Spring Mountain): An example of folk religious practices in contemporary Japan. Asian Folklore Studies, 27(1), 1-24
 Hori, Ichiro. (1966) Mountains and their importance for the idea of the other world in Japanese folk religion.'' History of Religions, 6(1), 1-23

Mga panluwas na takod

Dewa Sanzan Guide
 Dewa Sanzan Shrine
 Haguro (Dewa Sanzan) Travel Guide 
 Dewa Sanzan | Welcome to Yamagata 
 Japan National Tourism Organization | Yamagata | Dewa Sanzan
 Dewa Sanzan Monzenmachi Project Website
 Yamabushi Training on The Dewa Sanzan

Kategorya:Mga dambana nin Shinto sa Prepekturang Yamagata
Dewa
Kategorya:Mga pagoda kan Hapon