Sphinx

 {{Infobox mythical creature|name=Sphinx|image=Sphinx CdM Paris DeRidder865 n2.jpg|caption=Attic [[red-figure]] [[Pyxis (vessel)|pyxis]], 2nd half of the 5th century BC. From [[Nola]], Italy.|Grouping=[[Legendary creatures]]|Sub_Grouping=|Details=|AKA=|Similar_entities=[[Griffin]], [[Manticore]], [[Cherub]], [[Lamassu]], [[Narasimha]]|Region=Persian, Egyptian, and Greek}}

An '''sphinx''' ([[/sfɪŋks/ SFINKS; Suanoy na Griyego]]: σφίγξ,    ; [[Boeotian]]: φίξ, [[romanized:]] ''phíx'',  pronounced [pʰíːks]; pl. '''sphinxes o sphinges''') na sarong gibo-gibong nilalang, na may payo nin sarong leon. asin an mga pakpak kan sarong agila.

Sa Griegong tradisyon, an sphinx madaya asin daing pagkaherak na nasa payo nin sarong babae, sa mga haunwa nin leon, asin sa pakpak nin [[gamgam]]. Segun sa Griegong osipon, inaangat nia an mga nakakaatubang saiya na simbagon an sarong patood, asin ginadan saka kakanon iyan kun dai ninda maresolberan an balagyo.<ref>{{cite web|url=http://people.hsc.edu/drjclassics/texts/Oedipus/sphinx.shtm|title=Dr. J's Lecture on Oedipus and the Sphinx|publisher=People.hsc.edu|access-date=15 May 2014}}</ref> An garadan nang bersyon na ini kan sarong sphinx nagluwas sa osipon asin drama ni Oedipus.<ref>Kallich, Martin. "Oedipus and the Sphinx." Oedipus: Myth and Drama. N.p.: Western, 1968. N. pag. Print.</ref>

Sa mitolohiyang Egipto, an sphinx tipikal na ilinaladawan bilang tawo (sarong '''androsphinx''' (an Suanoy na Griego:ανδρόσφιγξ ], asin ibinibilang na mabooton na representasyon kan kosog asin pagigin maringis, parateng kabtang nin sarong pirao. Bakong arog kan mga Griego o Levantine/Mesopotamian, an Egipciong mga sphinx dai pinanulat.

== Etymolohiya ==
An terminong ''sphinx'' gikan sa [[Tataramon na Griego|Griego]]Σφίγξ, na pigkakaiba kan Mga soanoy na etymolohiya igwang berba σφίγγω (''sppíngō''), na boot sabihon "pigaon", "para higutan<ref>Note that the γ takes on a 'ng' sound in front of both γ and ξ.</ref> An ngaran na ini tibaad hale sa bagay na ginagadan nin mga leon an saindang biktima paagi sa pag - engganyar, na tinakma an halong binibiktima asin pinalugol sinda sagkod na magadan. Alagad, an historyador na si Susan madunong Bauer nagsusuherir na an tataramon na "sphinx" imbes sarong Griegong karatan sa ngaran kan Egipciong "shesepankh", na nangangahulogan nin "buhay na imahen", asin nanonongod sana sa ''estatuwa'' kan sphinx, na inukit sa "living rock" (gapo na nagin malinaw na kabtang kan malalaswang hawak kan Daga, pinorma, alagad bakong isinikwal sa orihinal na ginikanan kaiyan), kundi pasiring mismo sa hayop.<ref name="multiple2">{{cite book|url=https://archive.org/details/historyofancient00baue/page/110|title=The History of the Ancient World|last=Bauer|first=S. Wise|publisher=[[W. W. Norton & Company, Inc.]]|year=2007|isbn=978-0-393-05974-8|location=New York, NY|pages=[https://archive.org/details/historyofancient00baue/page/110 110–112]|author-link=Susan Wise Bauer|url-access=registration}}</ref>

== Freemasonryo ==
[[Ladawan:Sphinx_at_Salt_Lake_Masonic_Temple,_Utah.JPG|thumb|Si Sphinx inampon bilang emblem sa arkitektura [[Masoneriya|Masonic]]]]
An sphinx sliry pig-adaptar sa arkitekturang [[Masoneriya|Masonic]] asin simbolismo.<ref>{{Cite news|url=https://www.washingtonpost.com/archive/opinions/1995/11/05/from-satan-to-the-sphinx-the-masonic-mysteries-of-dcs-map/9bff53f2-0fa5-4149-bcae-6b8a2c77203d/|title=From Satan to The Sphinx: The Masonic Mysteries of D.C.'s Map|last=Freund|first=Charles Paul|date=5 November 1995|newspaper=The Washington Post}}</ref>

Sa tahaw kan mga Egipcio, ibinugtak an mga spinx sa entrada kan templo tanganing bantayan an saindang mga misteryo, paagi sa pagpatanid sa mga nakalaog sa laog na maninigo nindang itago an kaaraman kaiyan sa dai pa nagpopoon. Champol nagsabi na an espepiko nagin sunod - sunod na simbolo kan kada saro sa mga dios. An pagkaag kan mga espesye nagpahayag kan ideya na an gabos na diyos nakatago sa banwaan, asin ta an kaaraman ninda, pinagbabantayan sa mga ninuno, ihinayag tanganing punan sana.

Bilang sarong emblemang Masonic, an spinx inaprobaran bilang simbolo nin misteryo, asin sa parate manonompongan na dekorasyon na inukit sa atubangan kan mga templong Maroniko, o nakaukit sa payo kan dokumento Masica.<ref>{{Cite web|url=https://www.smithsonianmag.com/travel/the-lost-symbols-masonic-temple-151145416/|title=The Lost Symbol's Masonic Temple|last=Taylor|first=David A.|website=Smithsonian|language=en|access-date=2019-11-16}}</ref>

== Hilingon pa ==

** [[:en:Mythological_hybrid|Hybrid creatures in mythology]]
** [[:en:List_of_hybrid_creatures_in_mythology|List of hybrid creatures in mythology]]

== Iba pang babasahon ==

*  {{Cite EB1911|wstitle=Sphinx|volume=25|last1=Griffith|first1=Francis Llewellyn|author1-link=Francis Llewellyn Griffith|last2=Mitchell|first2=John Malcolm|author2-link=|pages=662&ndash;663|short=1}}
* Dessenne, André. ''La Sphinx: Étude iconograpique'' (in French). De Bocard, 1957.

== Panluwas na takod ==

* [https://web.archive.org/web/20141127153327/http://www.newslobby.net/2014/10/23/historical-moment-sphinx-head-found-in-greek-tomb/ An Eshinx Head na Yaon sa Griegong Tob]
* [https://web.archive.org/web/20141127153327/http://www.newslobby.net/2014/10/23/historical-moment-sphinx-head-found-in-greek-tomb/ Sphinx Head Found in Greek Tomb]

== Mga toltolan ==
<references />
{{Tamboan}}
An sphinx (/sfɪŋks/ SFINKS; Suanoy na Griyego: σφίγξ,    ; Boeotian: φίξ, romanized: phíx,  pronounced [pʰíːks]; pl. sphinxes o sphinges) na sarong gibo-gibong nilalang, na may payo nin sarong leon. asin an mga pakpak kan sarong agila.

Sa Griegong tradisyon, an sphinx madaya asin daing pagkaherak na nasa payo nin sarong babae, sa mga haunwa nin leon, asin sa pakpak nin gamgam. Segun sa Griegong osipon, inaangat nia an mga nakakaatubang saiya na simbagon an sarong patood, asin ginadan saka kakanon iyan kun dai ninda maresolberan an balagyo. An garadan nang bersyon na ini kan sarong sphinx nagluwas sa osipon asin drama ni Oedipus.Kallich, Martin. "Oedipus and the Sphinx." Oedipus: Myth and Drama. N.p.: Western, 1968. N. pag. Print.

Sa mitolohiyang Egipto, an sphinx tipikal na ilinaladawan bilang tawo (sarong androsphinx (an Suanoy na Griego:ανδρόσφιγξ ], asin ibinibilang na mabooton na representasyon kan kosog asin pagigin maringis, parateng kabtang nin sarong pirao. Bakong arog kan mga Griego o Levantine/Mesopotamian, an Egipciong mga sphinx dai pinanulat.

 Etymolohiya 
An terminong sphinx gikan sa GriegoΣφίγξ, na pigkakaiba kan Mga soanoy na etymolohiya igwang berba σφίγγω (sppíngō), na boot sabihon "pigaon", "para higutanNote that the γ takes on a 'ng' sound in front of both γ and ξ. An ngaran na ini tibaad hale sa bagay na ginagadan nin mga leon an saindang biktima paagi sa pag - engganyar, na tinakma an halong binibiktima asin pinalugol sinda sagkod na magadan. Alagad, an historyador na si Susan madunong Bauer nagsusuherir na an tataramon na "sphinx" imbes sarong Griegong karatan sa ngaran kan Egipciong "shesepankh", na nangangahulogan nin "buhay na imahen", asin nanonongod sana sa estatuwa kan sphinx, na inukit sa "living rock" (gapo na nagin malinaw na kabtang kan malalaswang hawak kan Daga, pinorma, alagad bakong isinikwal sa orihinal na ginikanan kaiyan), kundi pasiring mismo sa hayop.

 Freemasonryo 
thumb|Si Sphinx inampon bilang emblem sa arkitektura Masonic
An sphinx sliry pig-adaptar sa arkitekturang Masonic asin simbolismo.

Sa tahaw kan mga Egipcio, ibinugtak an mga spinx sa entrada kan templo tanganing bantayan an saindang mga misteryo, paagi sa pagpatanid sa mga nakalaog sa laog na maninigo nindang itago an kaaraman kaiyan sa dai pa nagpopoon. Champol nagsabi na an espepiko nagin sunod - sunod na simbolo kan kada saro sa mga dios. An pagkaag kan mga espesye nagpahayag kan ideya na an gabos na diyos nakatago sa banwaan, asin ta an kaaraman ninda, pinagbabantayan sa mga ninuno, ihinayag tanganing punan sana.

Bilang sarong emblemang Masonic, an spinx inaprobaran bilang simbolo nin misteryo, asin sa parate manonompongan na dekorasyon na inukit sa atubangan kan mga templong Maroniko, o nakaukit sa payo kan dokumento Masica.

 Hilingon pa 

 Hybrid creatures in mythology
 List of hybrid creatures in mythology

 Iba pang babasahon 

  
 Dessenne, André. La Sphinx: Étude iconograpique (in French). De Bocard, 1957.

 Panluwas na takod 

 An Eshinx Head na Yaon sa Griegong Tob
 Sphinx Head Found in Greek Tomb

 Mga toltolan