Clara Zetkin

{{Infobox officeholder|name=Clara Zetkin|birth_name=Clara Josephine Eißner|image=C Zetkin 1.jpg|caption=Zetkin {{circa}} 1920|office1=Chairwoman of the<br />[[International Red Aid]]|term_start1=1925|term_end1=1927|predecessor1=[[Julian Marchlewski]]|successor1=[[Elena Stasova]]|office2=Chairwoman of the<br />''[[Rote Hilfe|Rote Hilfe Deutschlands]]''|term_start2=1925|term_end2=1933|predecessor2=[[Wilhelm Pieck]]|successor2=''Position abolished''|office3=Member of the [[Reichstag (Weimar Republic)|Reichstag]]<br />for [[Chemnitz–Zwickau]]|term_start3=[[1920 German federal election|24 June 1920]]|term_end3=[[Reichstag Fire Decree|28 February 1933]]|predecessor3=''Office established''|successor3=''Office abolished''|birth_date=5 July 1857|birth_place=[[Königshain-Wiederau|Wiederau]], [[Kingdom of Saxony]], [[German Confederation]]|death_date=20 June 1933 (aged 75)|death_place=Arkhangelskoye, near [[Moscow]], [[Russian SFSR]], [[Soviet Union]]|resting_place=[[Kremlin Wall Necropolis]], Moscow|occupation=Politician, peace activist and women's rights activist|party=[[Social Democratic Party of Germany|SPD]] (1875–1917)<br>[[Independent Social Democratic Party of Germany|USPD]] (1917–1919)<br>[[Communist Party of Germany|KPD]] (1919–1933)|otherparty=[[Spartacus League]] (1914–1919)|partner={{ill|Ossip Zetkin|de}} (1850–1889)<br>[[Georg Friedrich Zundel]] {{nowrap|(1899–1928)}}|children=[[Maxim Zetkin]] (1883–1965)<br>[[Kostja Zetkin|Konstantin "Kostja" Zetkin]] (1885–1980)|alma_mater=|signature=Clara Zetkin Signature.svg}}Si '''Clara Zetkin''' ( /ˈ z ɛ t k ɪ n / ;  ; ''née'' '''Eißner''' [ ˈaɪsnɐ ] ; 5 Hulyo 1857 – 20 Hunyo 1933) sarong Aleman na teorista Marxista, aktibistang [[Komunismo|komunista]], asin parasurog kan [[Karapatan nin kababaihan|mga deretso kan mga kababaihan]] . <ref name="BiographischeDatenbankenCZ2">{{cite web|url=http://www.bundesstiftung-aufarbeitung.de/wer-war-wer-in-der-ddr-%2363%3B-1424.html?ID=5462|title=Zetkin, Clara * 5.7.1857, † 20.6.1933: Biographische Angaben aus dem Handbuch der Deutschen Kommunisten|publisher=Bundesstiftung zur Aufarbeitung der SED-Diktatur: Biographische Datenbanken|access-date=15 November 2014}}</ref>

Sagkod 1917, aktibo siya sa Partido Sosyal Demokratiko kan Alemania .  Dangan nag'ayon siya sa Independent Social Democratic Party of Germany (USPD) asin sa pinakawala na pakpak kaini, an Spartacist League, na kan huri nagin Communist Party of Germany (KPD). Siya an nagrepresentar kan partidong idto sa Reichstag durante kan Republika nin Weimar poon 1920 sagkod 1933. 

== Biograpiya ==

=== Pinaghalean asin edukasyon ===
Kan Hulyo 1857,  si Clara Josephine Eißner (Eissner) namundag na pinakamatua sa tolong aki sa Wiederau [ de ], sarong baryo nin mga paraoma sa Saxony na ngonyan parte na kan munisipalidad nin Königshain-Wiederau . <ref name="refbook1">{{Cite book|title=Socialism since 1889: a biographical history|last=Young|first=James D.|publisher=Rowman & Littlefield|year=1988|isbn=978-0-389-20813-6|pages=169}}</ref> An saiyang ama, si Gottfried Eissner, sarong maestro sa eskwelahan, organista sa simbahan asin sarong debotong Protestante . An saiyang ina, si Josephine Vitale, na may ginikanan [[Pransya|na Pranses]], gikan sa sarong pamilyang nasa tahaw na klase gikan sa Leipzig asin halangkaw an inadalan.  <ref name="book2">{{Cite book|url=https://archive.org/details/encyclopediaofwo16gale|title=Encyclopedia of World Biography: Vitoria-Zworykin|publisher=Gale Research|year=1998|isbn=978-0-7876-2556-6|pages=[https://archive.org/details/encyclopediaofwo16gale/page/504 504]|url-access=registration}}</ref> <ref name="bookref3">{{Cite book|url=https://archive.org/details/clarazetkinselec0000zetk/page/17|title=Clara Zetkin, selected writings|last=Zetkin|first=Klara|last2=Philip Sheldon Foner|publisher=International Publishers|year=1984|isbn=978-0-7178-0620-1|pages=[https://archive.org/details/clarazetkinselec0000zetk/page/17 17]}}</ref> Kan 1872, an saiyang pamilya nagbalyo sa Leipzig, kun saen siya nag-adal sa Leipzig Teachers' College for Women. Duman, nagmukna siya nin mga kontak sa omboy na Sozialdemokratische Partei Deutschlands (SPD; Partido Sosyal Demokratiko). <sup class="noprint Inline-Template Template-Fact" style="white-space:nowrap;">&#x5B; ''<nowiki><span title="This claim needs references to reliable sources. (March 2024)">kaipuhan an sitasyon</span></nowiki>'' &#x5D;</sup>
[[Ladawan:Clara_Zetkin.jpg|wala|thumb| Zetkin sa sarong kongreso sa Zürich kan 1897]]
Huli sa pagbabawal na itinao sa sosyalistang aktibidad sa Alemania ni Otto von Bismarck kan 1878, si Zetkin naghale pasiring sa [[Zurich|Zürich]] kan 1882 dangan nagdistiero sa [[Paris]], kun saen siya nag-adal tanganing magin sarong peryodista asin sarong paratradusir. Durante kan saiyang panahon sa Paris, nagkaigwa siya nin importanteng papel sa pagmukna kan grupong Sosyalista Internasyonal.  Inampon man niya an pangaran kan saiyang namomotan, an Ruso-Hudiyo na Ossip Zetkin [ de ], sarong debotong Marxista, na saiyang nagkaigwa nin duwang aking lalaki, si Maxim asin Konstantin (midbid bilang Kostja). Si Ossip Zetkin nagkahelang nin grabe kan amay na parte kan 1889 asin nagadan kan Hunyo kan taon na idto. Pagkatapos kan pagkawara kan saiyang namomotan, si Zetkin nagbalyo sa Stuttgart kaiba an saiyang mga aki. Siya inagom an artista na si Georg Friedrich Zundel, na labing walong taon na mas hoben saiya, poon 1899 sagkod 1928. 

An saiyang karera sa pulitika nagpoon pagkatapos na ipamidbid ki Ossip Zetkin, na saiyang inagom kan huri. Sa laog nin pirang bulan nin pag-atendir asin pagpartisipar sa mga miting sosyalista, si Zetkin nagin lubos na komitido sa partido, na nag-aalok nin sarong Marxistang paagi sa kahagadan para sa katalingkasan kan mga kababaihan. Kan mga panahon nin 1880, huli sa klima politikal sa Alemania, si Zetkin nagdistiero sa Switzerland asin kan huri sa Pransya. Pagbalik niya sa Alemania, pakalihis nin haros sarong dekada, siya nagin editor kan peryodiko para sa mga kababaihan kan Partido Sosyal Demokratiko kan Alemania, ''an Die Gleichheit'' (Pagkapantay-pantay), sarong posisyon na saiyang inookupar sa laog nin 25 taon. <ref name=":02">{{Cite web|url=https://socialistworker.org/2014/03/07/clara-zetkin-and-socialism|title=Clara Zetkin, Socialism and Women's Liberation|last=Schulte|first=Elisabeth|date=7 November 2014}}</ref>

Nag-adal tanganing magin sarong paratukdo, si Zetkin nagkaigwa nin mga koneksyon sa hiron kan mga kababaihan asin sa hiron nin mga trabahador sa Alemania poon 1874. Kan 1878 nag'ayon siya sa Partido Sosyalista kan mga Trabahador ( ''Sozialistische Arbeiterpartei'', SAP). An partidong ini pigtogdas kan 1875 sa paagi nin pagsararo kan duwang nakaaging partido: an ADAV na pigbilog ni Ferdinand Lassalle asin an SDAP ni August Bebel asin Wilhelm Liebknecht . Kan 1890, an pangaran kaini binago sa modernong bersyon kaini na Partido Sosyal Demokratiko kan Alemania (SPD). <sup class="noprint Inline-Template Template-Fact" style="white-space:nowrap;">&#x5B; ''<nowiki><span title="This claim needs references to reliable sources. (October 2022)">kaipuhan an sitasyon</span></nowiki>'' &#x5D;</sup>
[[Ladawan:Zetkin_luxemburg1910.jpg|wala|thumb| Si Zetkin asin Rosa Luxemburg pasiring sa Kongreso kan SPD kan 1910]]
Kan mga 1898, si Zetkin nagkaigwa nin pakikikatood sa mas hoben na si Rosa Luxemburg na naglawig nin 20 taon. Sa ibong kan pagkaindiperente kan Luxemburg sa hiron kan mga kababaihan, na nag-absorb nin kadakol na enerhiya ni Zetkin, sinda nagin marigon na mga kaalyado sa politika sa pinakawala kan SDP. An Luxemburg sarong beses nagsuherir na an saindang pinagsararong epitaph iyo an "Uya an huring duwang lalaki kan Sosyal na Demokrasya kan Alemania". <ref>{{Cite book|title=Rosa Luxemburg|last=Nettl|first=J.P.|date=1966|publisher=Oxford U.P|location=London|page=371}}</ref> Sa debate sa Rebisyonismo sa pagpoon kan ika-20 siglo, pinagsararo nindang inatake an mga tesis na repormista ni Eduard Bernstein, na nagsikwal kan ideolohiya nin sarong rebolusyonaryong pagbabago pabor sa "ebolusyonaryong sosyalismo". 

== Hilingon man ==

* Listahan kan mga aktibista sa katoninongan
* [[Aleksandra Kollontai|Alexandra Kollontai]]
* Nadezhda Krupskaya
* Rosa Luxemburg
* Alexander Deubner

== Toltolan ==
<references />
{{Tamboan}}

== Mga panluwas na sumpay ==

* {{Commons category-inline}}
* Quotations related to Clara Zetkin at Wikiquote
* Works by Clara Zetkin at Project Gutenberg
* [http://www.spartacus-educational.com/GERzetkin.htm Clara Zetkin at Spartacus Educational] (biography, extracts)
* [http://www.marxists.org/archive/zetkin/ Zetkin at marxists.org] (biography, some writings, links)
* Newspaper clippings about Clara Zetkin in the 20th Century Press Archives of the ZBW
* ''[[iarchive:zetkinrecollectionslenin|My Recollections of Lenin]]'' by Clara Zetkin
Si Clara Zetkin ( /ˈ z ɛ t k ɪ n / ;  ; née Eißner [ ˈaɪsnɐ ] ; 5 Hulyo 1857 – 20 Hunyo 1933) sarong Aleman na teorista Marxista, aktibistang komunista, asin parasurog kan mga deretso kan mga kababaihan . 

Sagkod 1917, aktibo siya sa Partido Sosyal Demokratiko kan Alemania .  Dangan nag'ayon siya sa Independent Social Democratic Party of Germany (USPD) asin sa pinakawala na pakpak kaini, an Spartacist League, na kan huri nagin Communist Party of Germany (KPD). Siya an nagrepresentar kan partidong idto sa Reichstag durante kan Republika nin Weimar poon 1920 sagkod 1933. 

 Biograpiya 

 Pinaghalean asin edukasyon 
Kan Hulyo 1857,  si Clara Josephine Eißner (Eissner) namundag na pinakamatua sa tolong aki sa Wiederau [ de ], sarong baryo nin mga paraoma sa Saxony na ngonyan parte na kan munisipalidad nin Königshain-Wiederau .  An saiyang ama, si Gottfried Eissner, sarong maestro sa eskwelahan, organista sa simbahan asin sarong debotong Protestante . An saiyang ina, si Josephine Vitale, na may ginikanan na Pranses, gikan sa sarong pamilyang nasa tahaw na klase gikan sa Leipzig asin halangkaw an inadalan.    Kan 1872, an saiyang pamilya nagbalyo sa Leipzig, kun saen siya nag-adal sa Leipzig Teachers' College for Women. Duman, nagmukna siya nin mga kontak sa omboy na Sozialdemokratische Partei Deutschlands (SPD; Partido Sosyal Demokratiko). [ <span title="This claim needs references to reliable sources. (March 2024)">kaipuhan an sitasyon</span> ]
wala|thumb| Zetkin sa sarong kongreso sa Zürich kan 1897
Huli sa pagbabawal na itinao sa sosyalistang aktibidad sa Alemania ni Otto von Bismarck kan 1878, si Zetkin naghale pasiring sa Zürich kan 1882 dangan nagdistiero sa Paris, kun saen siya nag-adal tanganing magin sarong peryodista asin sarong paratradusir. Durante kan saiyang panahon sa Paris, nagkaigwa siya nin importanteng papel sa pagmukna kan grupong Sosyalista Internasyonal.  Inampon man niya an pangaran kan saiyang namomotan, an Ruso-Hudiyo na Ossip Zetkin [ de ], sarong debotong Marxista, na saiyang nagkaigwa nin duwang aking lalaki, si Maxim asin Konstantin (midbid bilang Kostja). Si Ossip Zetkin nagkahelang nin grabe kan amay na parte kan 1889 asin nagadan kan Hunyo kan taon na idto. Pagkatapos kan pagkawara kan saiyang namomotan, si Zetkin nagbalyo sa Stuttgart kaiba an saiyang mga aki. Siya inagom an artista na si Georg Friedrich Zundel, na labing walong taon na mas hoben saiya, poon 1899 sagkod 1928. 

An saiyang karera sa pulitika nagpoon pagkatapos na ipamidbid ki Ossip Zetkin, na saiyang inagom kan huri. Sa laog nin pirang bulan nin pag-atendir asin pagpartisipar sa mga miting sosyalista, si Zetkin nagin lubos na komitido sa partido, na nag-aalok nin sarong Marxistang paagi sa kahagadan para sa katalingkasan kan mga kababaihan. Kan mga panahon nin 1880, huli sa klima politikal sa Alemania, si Zetkin nagdistiero sa Switzerland asin kan huri sa Pransya. Pagbalik niya sa Alemania, pakalihis nin haros sarong dekada, siya nagin editor kan peryodiko para sa mga kababaihan kan Partido Sosyal Demokratiko kan Alemania, an Die Gleichheit (Pagkapantay-pantay), sarong posisyon na saiyang inookupar sa laog nin 25 taon. 

Nag-adal tanganing magin sarong paratukdo, si Zetkin nagkaigwa nin mga koneksyon sa hiron kan mga kababaihan asin sa hiron nin mga trabahador sa Alemania poon 1874. Kan 1878 nag'ayon siya sa Partido Sosyalista kan mga Trabahador ( Sozialistische Arbeiterpartei, SAP). An partidong ini pigtogdas kan 1875 sa paagi nin pagsararo kan duwang nakaaging partido: an ADAV na pigbilog ni Ferdinand Lassalle asin an SDAP ni August Bebel asin Wilhelm Liebknecht . Kan 1890, an pangaran kaini binago sa modernong bersyon kaini na Partido Sosyal Demokratiko kan Alemania (SPD). [ <span title="This claim needs references to reliable sources. (October 2022)">kaipuhan an sitasyon</span> ]
wala|thumb| Si Zetkin asin Rosa Luxemburg pasiring sa Kongreso kan SPD kan 1910
Kan mga 1898, si Zetkin nagkaigwa nin pakikikatood sa mas hoben na si Rosa Luxemburg na naglawig nin 20 taon. Sa ibong kan pagkaindiperente kan Luxemburg sa hiron kan mga kababaihan, na nag-absorb nin kadakol na enerhiya ni Zetkin, sinda nagin marigon na mga kaalyado sa politika sa pinakawala kan SDP. An Luxemburg sarong beses nagsuherir na an saindang pinagsararong epitaph iyo an "Uya an huring duwang lalaki kan Sosyal na Demokrasya kan Alemania".  Sa debate sa Rebisyonismo sa pagpoon kan ika-20 siglo, pinagsararo nindang inatake an mga tesis na repormista ni Eduard Bernstein, na nagsikwal kan ideolohiya nin sarong rebolusyonaryong pagbabago pabor sa "ebolusyonaryong sosyalismo". 

 Hilingon man 

 Listahan kan mga aktibista sa katoninongan
 Alexandra Kollontai
 Nadezhda Krupskaya
 Rosa Luxemburg
 Alexander Deubner

 Toltolan 

 Mga panluwas na sumpay 

 
 Quotations related to Clara Zetkin at Wikiquote
 Works by Clara Zetkin at Project Gutenberg
 Clara Zetkin at Spartacus Educational (biography, extracts)
 Zetkin at marxists.org (biography, some writings, links)
 Newspaper clippings about Clara Zetkin in the 20th Century Press Archives of the ZBW
 My Recollections of Lenin by Clara Zetkin