Pankinaban na tataramon na awksilyar
{{Short description|Tinugdas na tataramon na igwa nin katuyohan na magpasilitar nin komunikasyon}}
An '''international auxiliary language''' (kun minsan acronymized bilang '''IAL''' o pinahalipot bilang '''auxlang''') iyo an sarong [[tataramon]] na igwa nin katuyohan para sa komunikasyon sa pag-ultanan kan mga tawo gikan sa manlaenlaen na mga nasyon, na dai naghihiras nin komun na [[inang tataramon]]. An tataramon na awksilyar sa pangenot sarong [[banyagang tataramon]] asin parating sarong [[tinugdas na tataramon]]. An konsepto igwa nin kinaaraman alagad suhay sa idea kan sarong ''[[lingua franca]]'' (o dominanteng tataramon) na an mga tawo dapat na gamiton sa komunikasyon. An pag-aadal sa pankinaban na tataramon na awksilyar iyo an [[interlinggwistika]].

An terminong "auxiliary" nangangahulugan na iyan igwa nin katuyohan na magin dugang na tataramon para sa komunikasyon sa pag-ultanan kan mga tawo sa kinaban, bakong an ribayan an saindang taal na mga tataramon. Parating an termino ginamit nin espesipiko tanganing panungdan an planado o tinugdas na mga tataramon na nagbusol tanganing gibohon na madali an [[pankinaban na komunikasyon ]], siring kan [[Esperanto]], [[Ido]] asin [[Interlingua]]. Parati iyan nagkukua nin mga kataga gikan sa urog kahiwas na pigtataram na mga tataramon. Alagad, pwede man iyan magpanungod sa konsepto kan siring na tataramon na pigditermina kan international consensus, kabali an estandartisadong natural na tataramon (e.g., [[International English]]), asin nagin man na konektado sa proyekto kan pagtugdas nin sarong [[unibersal na tataramon]].

An mga tataramon kan mga dominanteng sosyedad sa nakaaging siglo nagsirbi bilang [[Lingua franca|lingua francas]] na kun minsan uminabot sa lebel na pankinaban. An [[Latin]], [[Greek language|Greek]], [[Sanskrit]], [[Persian language|Persian]], [[Tamil language|Tamil]], asin an [[Mediterranean Lingua Franca]] ginaramit sa nakaagi.{{When|date=September 2024}} Sa dai pa nahahaloy na panahon, an [[Standard Arabic]], [[Standard Chinese]], [[English language|English]], [[French language|French]], [[German language|German]], [[Italian language|Italian]], [[Portuguese language|Portuguese]], [[Russian language|Russian]], asin [[Spanish language|Spanish]] ginaramit nin siring kaiyan sa dakol na kabtang kan Kinaban .<ref name="bodmer_pei">Bodmer, Frederick. ''The loom of language'' and Pei, Mario. ''One language for the world.''</ref> Alagad, huli ta an mga lingua francas tradisyonal na asosyado sa    dominance—kultural, politikal, asin ekonomiko—na ginibo sindang bantog, parati sindang pigsasabat nin pagkontra. Para digdi asin sa iba pang mga, an iba puminili nin idea sa pagbusol sa tinugdas na tataramon bilang sarong posibleng solusyon, sa paagi kan sarong tataramon na "auxiliary", sarong ehemplo iyo an [[Esperanto]].<ref name="bodmer_pei" />

==Toltolan==
{{reflist}}
{{stub}}
An international auxiliary language (kun minsan acronymized bilang IAL o pinahalipot bilang auxlang) iyo an sarong tataramon na igwa nin katuyohan para sa komunikasyon sa pag-ultanan kan mga tawo gikan sa manlaenlaen na mga nasyon, na dai naghihiras nin komun na inang tataramon. An tataramon na awksilyar sa pangenot sarong banyagang tataramon asin parating sarong tinugdas na tataramon. An konsepto igwa nin kinaaraman alagad suhay sa idea kan sarong lingua franca (o dominanteng tataramon) na an mga tawo dapat na gamiton sa komunikasyon. An pag-aadal sa pankinaban na tataramon na awksilyar iyo an interlinggwistika.

An terminong "auxiliary" nangangahulugan na iyan igwa nin katuyohan na magin dugang na tataramon para sa komunikasyon sa pag-ultanan kan mga tawo sa kinaban, bakong an ribayan an saindang taal na mga tataramon. Parating an termino ginamit nin espesipiko tanganing panungdan an planado o tinugdas na mga tataramon na nagbusol tanganing gibohon na madali an pankinaban na komunikasyon , siring kan Esperanto, Ido asin Interlingua. Parati iyan nagkukua nin mga kataga gikan sa urog kahiwas na pigtataram na mga tataramon. Alagad, pwede man iyan magpanungod sa konsepto kan siring na tataramon na pigditermina kan international consensus, kabali an estandartisadong natural na tataramon (e.g., International English), asin nagin man na konektado sa proyekto kan pagtugdas nin sarong unibersal na tataramon.

An mga tataramon kan mga dominanteng sosyedad sa nakaaging siglo nagsirbi bilang lingua francas na kun minsan uminabot sa lebel na pankinaban. An Latin, Greek, Sanskrit, Persian, Tamil, asin an Mediterranean Lingua Franca ginaramit sa nakaagi. Sa dai pa nahahaloy na panahon, an Standard Arabic, Standard Chinese, English, French, German, Italian, Portuguese, Russian, asin Spanish ginaramit nin siring kaiyan sa dakol na kabtang kan Kinaban .Bodmer, Frederick. The loom of language and Pei, Mario. One language for the world. Alagad, huli ta an mga lingua francas tradisyonal na asosyado sa    dominance—kultural, politikal, asin ekonomiko—na ginibo sindang bantog, parati sindang pigsasabat nin pagkontra. Para digdi asin sa iba pang mga, an iba puminili nin idea sa pagbusol sa tinugdas na tataramon bilang sarong posibleng solusyon, sa paagi kan sarong tataramon na "auxiliary", sarong ehemplo iyo an Esperanto.

Toltolan