Bagyong Sarika
{{Infobox bagyo
|name=Bagyong Sarika (Karen)
|year=2016
|basin=WPac
|formed=Oktubre 13, 2016
|dissipated=Oktubre 19, 2016
|Image location=Sarika 2016-10-15 0510Z.jpg
|Image name=An Bagyong Sarika kan paabot sa [[Pilipinas]] kan Oktubre 15
|10-min winds=95
|1-min winds=115
|pressure=935
|fatalities=37
|damagespre=≥<!--no total from VN-->
|damages=894<!--79.7m PH, 814m CH, round up-->
|Areas=[[Pilipinas]], [[South China]], [[Vietnam]]
|Hurricane season=[[2016 Pacific typhoon season]]
}}

An '''Bagyong Sarika''', na mas bisto sa Pilipinas bilang Bagyong Karen, sarong mapuwersang buhawi sa tropiko na nakaapektar sa Pilipinas, Sur Tsina, asin Vietnam sa kabangaan kan 2016. An ika-21 nginaranan na bagyo asin ikasampulong bagyo kan taonan na panahon nin Pasipiko, an Sarika nagtalubo hale sa tropikal na kariribokan sa sirangan kan Pilipinas kan Oktubre 13.. An palakaw padagos na napakusog mantang iyan nagbibiahe pasolnopan, na nagin tropikong bagyo pakalihis kan aldaw na idto dangan sarong bagyo kan Oktubre 15. An radisyon nagpuon kan si Sarika magduman sa sulnupan na parte kan Luzon, na uminabot sa pinakahalangkaw na tensiyon kaiyan bago pa man magtubo nin daga sa Aurora kan Oktubre 16. Nanluyang marhay si Sarika mantang iyan nag - aagi sa daga, na luminuwas sa Dagat nin Timog Tsina bilang sadit na bagyo, dangan nagluluya pasiring sa makosogon na tropikong bagyo kan Oktubre 17. Pinapagdanay ni Sarika an kosog kaiyan sa natatada pang kabtang kan aldaw asin naggibo sia nin daga sa probinsia nin Hainan sa Tsina kan Oktubre 18. Sa pagduman sa amihanan - solnopan, nagluya tolos si Sarika kan iyan lumuwas sa Golpo nin Tonkin, bago magbalyo giraray sa Guangxi probinsia kan Oktubre 19. An palakaw nawara dai nahaloy pakatapos kaiyan.

== Meteorolohiyang Kasaysayan ==
{{storm path|Sarika 2016 track.png}}Sarika was first noted by the United States-based Joint Typhoon Warning Center (JTWC) as a disorganized tropical disturbance on October&nbsp;11, while it was about {{Convert|1050|km|mi}} southeast of [[Manila]].<ref name="STWA 11/10">{{Cite web|url=http://www.usno.navy.mil/NOOC/nmfc-ph/RSS/jtwc/ab/abwpweb.txt|publisher=Joint Typhoon Warning Center|title=Significant Tropical Weather Advisory for the Western and South Pacific Oceans October 11, 2016 06z}}{{Dead link|date=September 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> The system quickly consolidated within a favorable environment of low wind shear and high sea surface temperatures of about {{Convert|30|C|F}}, leading the JTWC to issue a Tropical Cyclone Formation Alert.<ref>{{Cite web|url=http://www.usno.navy.mil/NOOC/nmfc-ph/RSS/jtwc/ab/abwpweb.txt|publisher=Joint Typhoon Warning Center|title=Significant Tropical Weather Advisory for the Western and South Pacific Oceans October 11, 2016 22z}}{{Dead link|date=September 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> By 00:00&nbsp;UTC on October&nbsp;13, the system's low-level circulation center became increasingly symmetric as it tracked northwestwards and the Japan Meteorological Agency (JMA) upgraded the disturbance to a tropical depression.<ref name="JMA BT">{{Cite web|title=RSMC Tropical Cyclone Best Track  Name 1621 Sarika (1621)|url=http://www.wis-jma.go.jp/cms/warning/2016/11/22/typhoon-best-track-2016-11-22t070000z/|publisher=Tokyo Global Information System Centre}}</ref><ref name="PR 03">{{Cite web|url=http://tgftp.nws.noaa.gov/data/raw/wd/wdpn31.pgtw..txt|publisher=Joint Typhoon Warning Center|title=Prognostic Reasoning for Tropical Depression 24W (Twenty-four) Warning Nr 03}}</ref>{{#tag:ref|The Japan Meteorological Agency is the official [[Regional Specialized Meteorological Center]] for the western Pacific Ocean.<ref>{{cite web|publisher=Japan Meteorological Agency|title=Annual Report on Activities of the RSMC Tokyo – Typhoon Center 2000|date=February 2001|access-date=July 29, 2017|url=http://www.jma.go.jp/jma/jma-eng/jma-center/rsmc-hp-pub-eg/AnnualReport/2000/Text/Text2000.pdf|page=3|format=PDF}}</ref>|group="nb"}} The JTWC followed suit six hours later.<ref name="JTWC BT">{{Cite web|title=Western North Pacific Ocean Best Track Data 2016|url=https://www.metoc.navy.mil/jtwc/products/best-tracks/2016/2016s-bwp/bwp2016.zip|publisher=Joint Typhoon Warning Center}}</ref> Intensification slowed thereafter as an upper-level anticyclone suppressed outflow on the eastern side of the system. However, the system managed to intensify into a tropical storm by 18:00&nbsp;UTC on October&nbsp;13 as it traveled west-northwestwards along a subtropical ridge.<ref name="PR 06">{{Cite web|url=http://tgftp.nws.noaa.gov/data/raw/wd/wdpn31.pgtw..txt|publisher=Joint Typhoon Warning Center|title=Prognostic Reasoning for Tropical Depression 24W (Sarika) Warning Nr 06}}</ref> At this point, the system was given the name ''Sarika'' by the JMA.<ref>{{Cite web|url=http://tgftp.nws.noaa.gov/data/raw/wt/wtpq21.rjtd..txt|title=TS 1621 SARIKA (1621) UPGRADED FROM TD|publisher=Japan Meteorological Agency}}</ref>{{#tag:ref|The name "Sarika" was contributed by [[Cambodia]] and refers to a songbird.<ref>{{cite web |title=Meaning of tropical cyclone names |url=http://www.hko.gov.hk/informtc/sound/tc_pronunciation2016e.htm |publisher=Hong Kong Observatory |access-date=April 9, 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20170825002711/http://www.hko.gov.hk/informtc/sound/tc_pronunciation2016e.htm |archive-date=August 25, 2017 |date=May 19, 2017 |url-status=dead}}</ref>|group="nb"}} The Philippine Atmospheric, Geophysical and Astronomical Services Administration (PAGASA), which had been tracking the storm since October&nbsp;12, assigned it the local name ''Karen''.<ref name="PAGASA 1">{{Cite web|url=http://pagasa.dost.gov.ph/index.php/tropical-cyclones/weather-bulletins/263-tropical-cyclones/severe-weather-bulletin/karen-2016-bulletin/3061-1|title=Severe Weather Bulletin #1: TROPICAL DEPRESSION "KAREN"|publisher=Philippine Atmospheric, Geophysical and Astronomical Services Administration}}{{Dead link|date=September 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref>

==Mga Danyos==
An Sarika, naggibo nin makabuluhang epekto sa Pilipinas bilang sarong makosog na bagyo. An makosog na doros asin pagbaha nin uran na nagin sanhi kan pagtupag nin daga, pagkawaran nin kuryente, asin pagkawara nin serbisyo sa telekomunikasyon. Nag-abot nin halos 13,000 an  naraot nin harong asin higit 200,000 katao an nawara. An distroso kan agrikultura sa Pilipinas ay matindi na nag-abot nin ₱3.63 bilyon (US $ 75.0 milyon). An pinsala kan imprastraktura ay nagkakahalaga nin ₱226 milyon (US $ 4.67 milyon). Mayong nagadan na nanyari, bagaman kadakol taga-bundok asin mandaragat an naisalbar. Habang, dae gayong makosog an kasunod na pagtubo nin daga sa Tsina. Iniba an Sarika sa hilagang-silangan nin tag-uran para makagibo nin makosog na pag-uran sa buong Timog Tsina asin hilagang-silangan nin Vietnam. Nahiling kan Hong Kong an oras-oras na rekord kan uran sa bulan nin Oktubre na nagraot nin bagyo puon sa Sarika kaidtong Oktubre 19. Sarong tao an nawara matapos an sarong baroto na nagdalagan harani sa Isla nin Wang Chau. Makosog na doros asin makosog na uran ang nakaapektar sa Hainan, Guangxi, asin Guangdong. Sa partikular, an Sarika an pinakamakosog na bagyo kaidtong Oktubre na nagtama sa Hainan puon kaidtong 1971, kun sain halos 6,000 na harong an naraot, 130,000 katao an nawaran nin access sa mga serbisyo sa telekomunikasyon, asin halos 381,000 ektarya (940,000 ektarya) nin batag,balinghoy, tapayas, asin rubber crops an mga nagkaapektaran. An direktang pagkalugi nin ekonomiya sa probinsiya na nag-abot sa ₱4,56 bilyon (US $ 676 milyon). Saro pang 165,000 ektarya (410,000 ektarya) nin mga pananom an naraot sa Guangxi at Guangdong. Sa kabuuan, nanggadan si Sarika nin dawa sarong tao na nagdara nin pagkalugi sa ekonomiya na nag-abot sa US $ 894 milyon.

==Referensiya==
{{reflist}}

[[Kategorya:Bagyo sa Filipinas]]
An Bagyong Sarika, na mas bisto sa Pilipinas bilang Bagyong Karen, sarong mapuwersang buhawi sa tropiko na nakaapektar sa Pilipinas, Sur Tsina, asin Vietnam sa kabangaan kan 2016. An ika-21 nginaranan na bagyo asin ikasampulong bagyo kan taonan na panahon nin Pasipiko, an Sarika nagtalubo hale sa tropikal na kariribokan sa sirangan kan Pilipinas kan Oktubre 13.. An palakaw padagos na napakusog mantang iyan nagbibiahe pasolnopan, na nagin tropikong bagyo pakalihis kan aldaw na idto dangan sarong bagyo kan Oktubre 15. An radisyon nagpuon kan si Sarika magduman sa sulnupan na parte kan Luzon, na uminabot sa pinakahalangkaw na tensiyon kaiyan bago pa man magtubo nin daga sa Aurora kan Oktubre 16. Nanluyang marhay si Sarika mantang iyan nag - aagi sa daga, na luminuwas sa Dagat nin Timog Tsina bilang sadit na bagyo, dangan nagluluya pasiring sa makosogon na tropikong bagyo kan Oktubre 17. Pinapagdanay ni Sarika an kosog kaiyan sa natatada pang kabtang kan aldaw asin naggibo sia nin daga sa probinsia nin Hainan sa Tsina kan Oktubre 18. Sa pagduman sa amihanan - solnopan, nagluya tolos si Sarika kan iyan lumuwas sa Golpo nin Tonkin, bago magbalyo giraray sa Guangxi probinsia kan Oktubre 19. An palakaw nawara dai nahaloy pakatapos kaiyan.

 Meteorolohiyang Kasaysayan 
Sarika was first noted by the United States-based Joint Typhoon Warning Center (JTWC) as a disorganized tropical disturbance on October 11, while it was about  southeast of Manila. The system quickly consolidated within a favorable environment of low wind shear and high sea surface temperatures of about , leading the JTWC to issue a Tropical Cyclone Formation Alert. By 00:00 UTC on October 13, the system's low-level circulation center became increasingly symmetric as it tracked northwestwards and the Japan Meteorological Agency (JMA) upgraded the disturbance to a tropical depression. The JTWC followed suit six hours later. Intensification slowed thereafter as an upper-level anticyclone suppressed outflow on the eastern side of the system. However, the system managed to intensify into a tropical storm by 18:00 UTC on October 13 as it traveled west-northwestwards along a subtropical ridge. At this point, the system was given the name Sarika by the JMA. The Philippine Atmospheric, Geophysical and Astronomical Services Administration (PAGASA), which had been tracking the storm since October 12, assigned it the local name Karen.

Mga Danyos
An Sarika, naggibo nin makabuluhang epekto sa Pilipinas bilang sarong makosog na bagyo. An makosog na doros asin pagbaha nin uran na nagin sanhi kan pagtupag nin daga, pagkawaran nin kuryente, asin pagkawara nin serbisyo sa telekomunikasyon. Nag-abot nin halos 13,000 an  naraot nin harong asin higit 200,000 katao an nawara. An distroso kan agrikultura sa Pilipinas ay matindi na nag-abot nin ₱3.63 bilyon (US $ 75.0 milyon). An pinsala kan imprastraktura ay nagkakahalaga nin ₱226 milyon (US $ 4.67 milyon). Mayong nagadan na nanyari, bagaman kadakol taga-bundok asin mandaragat an naisalbar. Habang, dae gayong makosog an kasunod na pagtubo nin daga sa Tsina. Iniba an Sarika sa hilagang-silangan nin tag-uran para makagibo nin makosog na pag-uran sa buong Timog Tsina asin hilagang-silangan nin Vietnam. Nahiling kan Hong Kong an oras-oras na rekord kan uran sa bulan nin Oktubre na nagraot nin bagyo puon sa Sarika kaidtong Oktubre 19. Sarong tao an nawara matapos an sarong baroto na nagdalagan harani sa Isla nin Wang Chau. Makosog na doros asin makosog na uran ang nakaapektar sa Hainan, Guangxi, asin Guangdong. Sa partikular, an Sarika an pinakamakosog na bagyo kaidtong Oktubre na nagtama sa Hainan puon kaidtong 1971, kun sain halos 6,000 na harong an naraot, 130,000 katao an nawaran nin access sa mga serbisyo sa telekomunikasyon, asin halos 381,000 ektarya (940,000 ektarya) nin batag,balinghoy, tapayas, asin rubber crops an mga nagkaapektaran. An direktang pagkalugi nin ekonomiya sa probinsiya na nag-abot sa ₱4,56 bilyon (US $ 676 milyon). Saro pang 165,000 ektarya (410,000 ektarya) nin mga pananom an naraot sa Guangxi at Guangdong. Sa kabuuan, nanggadan si Sarika nin dawa sarong tao na nagdara nin pagkalugi sa ekonomiya na nag-abot sa US $ 894 milyon.

Referensiya

Kategorya:Bagyo sa Filipinas