Bioheograpiya
[[Ladawan:Alfred Russel Wallace's map of biogeographical regions.jpg|thumb|350x350px|Frontispiece sa libro ni [[Alfred Russel Wallace]] na ''The Geographical Distribution of Animals'']]

An '''bioheograpiya''' iyo an pag-aadal sa [[Species distribution|distribusyon]] kan mga [[espesye]] asin [[ekosistema]] sa [[heograpiya|heograpikong espasyo]] asin sa paagi kan [[Ebolusyonaryong kasaysayan kan buhay|heolohikong panahon]]. An mga organismo asin mga biolohikong [[Komunidad (ekolohiya)|komunidad]] parating nagkakalaen sa sarong regular fashion sa mga heograpikong gradients kan [[latitud]], [[elebasyon]], [[Allopatric speciation|isolation]] asin habitat [[Species-area curve|area]].<ref name="Brown University">Brown University, "Biogeography." Accessed February 24, 2014. {{cite web|url=http://biomed.brown.edu/Courses/BIO48/29.Biogeography.HTML|title=Biogeography|access-date=2014-04-08|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20141020041149/http://biomed.brown.edu/Courses/BIO48/29.Biogeography.HTML|archive-date=2014-10-20}}.</ref> An [[Phytogeography]] iyo an sangay kan bioheograpiya na nag-aadal sa distribusyon kan mga tinanom. An [[Zoogeography]] iyo an sangay na nag-aadal sa distribusyon kan hayop. An Mycogeography iyo an sangay na nag-aadal sa distribusyon kan fungi, siring kan [[mushrooms]].

An kaaraman sa spatial variation sa bilang asin klase nin mga organismo bilang mahalagang marhay sa satuya sa ngunyan siring man sa satuyang amay na [[ancestors]], mantang kita nag-aadapatar sa heterogeneous alagad mga heograpikong prediktableng [[Natural na kapalibotan|kapalibotan]]. Biogeography is an integrative field of inquiry that unites concepts and information from [[ecology]], [[evolutionary biology]], [[Taxonomy (biology)|taxonomy]], [[geology]], [[physical geography]], [[palaeontology]], and [[climatology]].<ref name="Dansereau">Dansereau, Pierre. 1957. Biogeography; an ecological perspective. New York: Ronald Press Co.</ref><ref name="Cox_et_al_2016">{{cite book|url=https://books.google.com/books?id=GP5HeCwkV2IC|title=Biogeography:An Ecological and Evolutionary Approach|last1=Cox|first1=C. Barry|last2=Moore|first2=Peter D.|last3=Ladle|first3=Richard J.|publisher=Wiley|year=2016|isbn=9781118968581|location=Chichester, UK|page=xi|access-date=22 May 2020}}</ref>

Sa modernong bioheograpikong pagsaligsig pigsasalak an impormasyon asin mga idea gikan sa dakol na lado, poon sa physiological asin ecological constraints sa organismal [[Biological dispersal|dispersal]] sa [[heolohiko]] asin [[klimatolohiko]]ng phenomena na nag-ooperar sa global spatial scales asin [[Ebolusyon|ebolusyonaryong]] panahon.

An short-term interactions sa laog kan sarong habitat asin mga espesye nin mga organismo piglaladawan an ekolohikong aplikasyon kan bioheograpiya. An historikong bioheograpiya piglaladawan an long-term, evolutionary periods kan panahon para sa urog kahiwas na mga klasipikasyon kan organismo.<ref name="Cox">Cox, C Barry, and Peter Moore. Biogeography : an ecological and evolutionary approach. Malden, MA: Blackwell Publications, 2005.</ref> An mga amay na siyentipiko, nagpopoon ki [[Carl Linnaeus]], nagkontribwir sa pag-urog kan bioheograpiya bilang sarong siyensya.

An siyentipikong teorya kan bioheograpiya nagtatalubo huli sa trabaho ni [[Alexander von Humboldt]] (1769–1859),<ref>von Humboldt 1805. ''Essai sur la geographie des plantes; accompagne d'un tableau physique des régions equinoxiales''. Levrault, Paris.</ref> [[Francisco Jose de Caldas]] (1768–1816),<ref>Caldas F.J. 1796–1801. "La Nivelacion de las Plantas". Colombia.</ref> [[Hewett Cottrell Watson]] (1804–1881),<ref>Watson H.C. 1847–1859. ''Cybele Britannica: or British plants and their geographical relations''. Longman, London.</ref> [[Alphonse de Candolle]] (1806–1893),<ref>de Candolle, Alphonse 1855. ''Géographie botanique raisonnée'' &c. Masson, Paris.</ref> [[Alfred Russel Wallace]] (1823–1913),<ref>Wallace A.R. 1876. ''The geographical distribution of animals''. Macmillan, London.</ref> [[Philip Lutley Sclater]] (1829–1913) asin iba pang biologo asin explorador.<ref name="Browne">{{cite book|title=The secular ark: studies in the history of biogeography|last=Browne|first=Janet|publisher=Yale University Press|year=1983|isbn=978-0-300-02460-9|location=New Haven}}</ref>

==Toltolan==
{{reflist}}
{{stub}}
An bioheograpiya iyo an pag-aadal sa distribusyon kan mga espesye asin ekosistema sa heograpikong espasyo asin sa paagi kan heolohikong panahon. An mga organismo asin mga biolohikong komunidad parating nagkakalaen sa sarong regular fashion sa mga heograpikong gradients kan latitud, elebasyon, isolation asin habitat area.Brown University, "Biogeography." Accessed February 24, 2014. . An Phytogeography iyo an sangay kan bioheograpiya na nag-aadal sa distribusyon kan mga tinanom. An Zoogeography iyo an sangay na nag-aadal sa distribusyon kan hayop. An Mycogeography iyo an sangay na nag-aadal sa distribusyon kan fungi, siring kan mushrooms.

An kaaraman sa spatial variation sa bilang asin klase nin mga organismo bilang mahalagang marhay sa satuya sa ngunyan siring man sa satuyang amay na ancestors, mantang kita nag-aadapatar sa heterogeneous alagad mga heograpikong prediktableng kapalibotan. Biogeography is an integrative field of inquiry that unites concepts and information from ecology, evolutionary biology, taxonomy, geology, physical geography, palaeontology, and climatology.Dansereau, Pierre. 1957. Biogeography; an ecological perspective. New York: Ronald Press Co.

Sa modernong bioheograpikong pagsaligsig pigsasalak an impormasyon asin mga idea gikan sa dakol na lado, poon sa physiological asin ecological constraints sa organismal dispersal sa heolohiko asin klimatolohikong phenomena na nag-ooperar sa global spatial scales asin ebolusyonaryong panahon.

An short-term interactions sa laog kan sarong habitat asin mga espesye nin mga organismo piglaladawan an ekolohikong aplikasyon kan bioheograpiya. An historikong bioheograpiya piglaladawan an long-term, evolutionary periods kan panahon para sa urog kahiwas na mga klasipikasyon kan organismo.Cox, C Barry, and Peter Moore. Biogeography : an ecological and evolutionary approach. Malden, MA: Blackwell Publications, 2005. An mga amay na siyentipiko, nagpopoon ki Carl Linnaeus, nagkontribwir sa pag-urog kan bioheograpiya bilang sarong siyensya.

An siyentipikong teorya kan bioheograpiya nagtatalubo huli sa trabaho ni Alexander von Humboldt (1769–1859),von Humboldt 1805. Essai sur la geographie des plantes; accompagne d'un tableau physique des régions equinoxiales. Levrault, Paris. Francisco Jose de Caldas (1768–1816),Caldas F.J. 1796–1801. "La Nivelacion de las Plantas". Colombia. Hewett Cottrell Watson (1804–1881),Watson H.C. 1847–1859. Cybele Britannica: or British plants and their geographical relations. Longman, London. Alphonse de Candolle (1806–1893),de Candolle, Alphonse 1855. Géographie botanique raisonnée &c. Masson, Paris. Alfred Russel Wallace (1823–1913),Wallace A.R. 1876. The geographical distribution of animals. Macmillan, London. Philip Lutley Sclater (1829–1913) asin iba pang biologo asin explorador.

Toltolan