Trinidad Rizal
{| class="infobox biography vcard" id="4"
! colspan="2" id="7" class="infobox-above" style="font-size:125%;" |<div id="8" class="fn">Trinidad Rizal</div>
|- id="10"
| colspan="2" id="11" class="infobox-image" |[[File:Doña_Trinidad_Rizal-_Jose_Rizal_sister.jpeg|link=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Do%C3%B1a_Trinidad_Rizal-_Jose_Rizal_sister.jpeg|daing kwadro]]
|- id="12"
! scope="row" id="13" class="infobox-label" |Born
| id="15" class="infobox-data" |<div id="16" class="nickname" style="display:inline">Trinidad Rizal y Alonso</div><span style="display:none">(<span class="bday">1868-06-06</span>)</span>June 6, 1868
<div id="19" class="birthplace" style="display:inline">[[:en:Calamba,_Laguna|Calamba]], [[:en:Laguna_(province)|La Laguna]], [[:en:Captaincy_General_of_the_Philippines|Captaincy General of the Philippines]], [[:en:Spanish_Empire|Spanish Empire]]</div>
|- id="25"
! scope="row" id="26" class="infobox-label" |Died
| id="28" class="infobox-data" |May 9, 1951<span style="display:none">(1951-05-09)</span> (aged&nbsp;82)
<div id="30" class="deathplace" style="display:inline">[[:en:Manila|Manila]], Philippines</div>
|- id="33"
! scope="row" id="34" class="infobox-label" |Burial place
| id="36" class="infobox-data label" |Formerly: [[:en:Manila_North_Cemetery|Manila North Cemetery]]
Reinterred: [[:en:Paciano_Rizal_Shrine|Paciano Rizal Shrine]], [[:en:Los_Baños,_Laguna|Los Baños, Laguna]]
|- id="41"
! scope="row" id="42" class="infobox-label" |Nationality
| id="44" class="infobox-data category" |Filipino
|- id="46"
! scope="row" id="47" class="infobox-label" |Known&nbsp;for
| id="49" class="infobox-data" |Co-founder of [[:en:Asociación_Feminista_Filipina|Asociación Feminista Filipina]]
|- id="52"
! scope="row" id="53" class="infobox-label" |Parent(s)
| id="55" class="infobox-data" |[[:en:Francisco_Rizal_Mercado|Francisco Rizal Mercado]] (father) 
[[:en:Teodora_Alonso_Realonda|Teodora Alonso Realonda]] (mother)
|- id="59"
! scope="row" id="60" class="infobox-label" |Relatives
| id="62" class="infobox-data" |[[:en:José_Rizal|José Rizal]] (brother) 
[[:en:Paciano_Rizal|Paciano Rizal]] (brother)  
[[:en:Saturnina_Hidalgo|Saturnina Hidalgo]] (sister)
|}
Si '''Trinidad Rizal Mercado y Alonso Realonda''' (Hunyo 6, 1868 - Mayo 9, 1951), komun na midbid bilang '''Trinidad Rizal''', sarong Filipinang peministang lider asin kagmukna kan pinakaenot na feministang organisasyon kan Filipinas, an ''Asociación Femenista Filipina'' . Siya an ikasampulong tugang kan nasyonal na bayani, doktor asin parasurat, si Dr. [[José Rizal]] .

== Buhay asin trabaho ==
[[Ladawan:Trinidad_Rizal_(1868_-_1951)_NHCP_Historical_Marker.jpg|wala|thumb| National Historical Commission of the Philippines marker honoring Trinidad Rizal, located in [[Los Baños|Los Baños, Laguna]]]]
Si Trinidad namundag sa [[Calamba]], [[Laguna|La Laguna]] (sa presenteng Laguna), kan Hunyo 6, 1868. Siya an ikasampulong aki ni Francisco Rizal Mercado asin Teodora Alonso Realonda .

Si Trinidad nagtabang sa pagmukna kan pinakaenot na Masonic lodge para sa mga kababaihan sa Pilipinas. <ref name=":12">Estrada-Claudio, S. (2006). If I were an ASEAN woman ... Talking Points. ''Talking Points, 3'', 67-73. http://feministarchives.isiswomen.org/isispub/wia/wia2006-3/WIA20063_09Claudio.pdf {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20250506105707/https://feministarchives.isiswomen.org/isispub/wia/wia2006-3/WIA20063_09Claudio.pdf |date=2025-05-06 }}</ref> Miyembro man siya kan Walana, sarong Filipinong sosyedad nin pagmamason, na pigbilog sa Manila kan Hulyo 18, 1893, na dayupot na kaalyado kan mga templong masoniko kan mga ilustrados . <ref>{{Cite journal|title=Rizal and the Ilustrados in Spain|url=https://doi.org/10.1177/011719689900800104}}</ref>

Kan 1905, an Trinidad nagmukna kan pinakaenot na Filipinang feministang organisasyon, an ''Asociación Feminista Filipina'' (AFF), kaiba si Concepción Felix, Librada Avelino, [[Maria Paz Guanzon|María Paz Guanzon]], asin [[Luisa de Silyar]], kaiba an iba pa. <ref>Hega, M. D., Alporha, V. C., & Evangelista, M. S. (2017). Feminism and the Women's Movement in the Philippines. ''Friedrich Eberto Stiftung''.</ref> Apwera sa pag-engganyar sa mga kababaihan na magpartisipar sa pulitika asin serbisyo publiko, an organisasyon nagtulod kan salud kan mga kababaihan. An Trinidad nagpartisipar sa sarong subproyekto kan AFF, Gota de Leche (inaapod man na ''La Protección de la Infancia'' ), na nakasentro sa pagpapauswag kan salud kan reproduktibo asin kan ina, omboy, asin aki. 

Arog kan saiyang tugang na babae, [[Josefa Rizal|si Josefa Rizal]], si Trinidad dai nanggad nag-agom. <ref name=":2">{{Cite journal|last=McElhinny|first=Bonnie|date=2009|title=Producing the A-1 Baby Puericulture Centers and the Birth of the Clinic in the U.S.-Occupied Philippines, 1906-1946|url=https://www.jstor.org/stable/42634009|journal=Philippine Studies|volume=57|issue=2|pages=219–260|issn=0031-7837}}</ref> Nagadan siya sa [[Manila]] kan Mayo 9, 1951. Siya ilinubong sa [[Manila North Cemetery|North Cemetery]] ( ''Cemeterio del Norte'' ) kan Manila kan Mayo 11, 1951. An saiyang mga tada kan huri kinalot, kaiba an mga bangkay ni tugang na babae na si Narcisa, asin ibinalyo sa santuaryo ni General Paciano Rizal sa [[Los Baños|Los Baños, Laguna]] .

== Relasyon ki José Rizal ==
Sa sarong surat hale sa Alemania, na may petsang Marso 11, 1886, an saiyang tugang na lalaki, si José, nagreklamo na dai sia nakadangog. Padagos niyang pig-omaw an intelihenteng pagiging simple kan mga babaeng Aleman asin pig-agyat si Trinidad na seryosohon an saiyang pag-adal mantang siya hoben pa, na nagmumundo na an Trinidad "dominado kan katamaran." An surat, na isinurat pirang bulan bago an saiyang ika-18 na kumpleanyo, nagbuyagyag na dai pa nahihiling ni José an saiyang tugang na babae poon pa kan siya hoben pa. <ref>{{Cite journal|last=Capino|first=Diosdado G.|date=1961|title=Jose Rizal and His Meaning for Germany|url=https://www.jstor.org/stable/43054787|journal=Internationales Jahrbuch für Geschichtsunterricht|volume=8|pages=183–194|issn=0179-4418}}</ref>

Si Trinidad asin an saiyang mga tugang na babae naghagad nin impormasyon manongod sa pagkontrol sa pangangaki, pagpasuso, asin pagbawas nin kolog durante kan pangangaki sa tugang na lalaki, si José, mantang sia nag-aadal sa Europa tanganing magin doktor.  

Dinalaw ni Trinidad si José kan aldaw bago sia gadanon, kaiba an saindang ina, si Teodora Alonso, asin an mga tugang na babae na si Lucía, Josefa, María, asin Narcisa, tanganing magpaaram asin kuanon an saiyang mga rogaring. Nagkapirang makasaysayan na istorya an nagsasabi na itinao ni José an saiyang kalan (an iba inaapod ining lampara) ki Trinidad, na sinasabi saiya na may importanteng bagay na yaon sa laog. <ref name=":0">{{Cite journal|last=Ocampo|first=Ambeth|date=2011-01-01|title=Jose Rizal in Filipino Literature and History|url=https://archium.ateneo.edu/history-faculty-pubs/43|journal=Ateneo de Manila University History Department Faculty Publications}}</ref> An osipon nagsasabi na an importanteng bagay na ini iyo an huring rawitdawit kan saiyang tugang na lalaki, " [[Mi Ultimo Adios|Mi último adiós]] " / "An sakuyang huring pamamaaram."  Maray an pagtago niya kan papel kaya kinaipuhan kan saiyang mga tugang na babae na gamiton an saindang mga hairpit tanganing buksan ini. 

Bago siya nagadan, si José nagsurat ki Trinidad tanganing ipahayag an saiyang kamawotan na an pamilya Rizal trataron an saiyang common-law na agom, [[Josephine Bracken|si Josephine Bracken]], nin maboot huli sa saiyang debosyon saiya.  Kasunod kan saiyang paggadan, inibanan ni Trinidad si Josephine asin an tugang na lalaki, si Paciano, pasiring sa [[Cavite]] kun saen namidbid ninda an rebolusyonaryong lider na [[Andres Bonifacio|si Andrés Bonifacio]] asin ipinasa saiya an sarong kopya kan pinal na rawitdawit ni José. <ref>{{Cite web|last=de Viana|first=Augusto V.|date=September 18, 2012|title=A Glimpse into the Life of Josephine Bracken|url=https://nhcp.gov.ph/a-glimpse-into-the-life-of-josephine-bracken/|archive-url=|archive-date=|access-date=December 19, 2020|website=National Historical Commission of the Philippines}}</ref>

An gobyerno kan Estados Unidos nagpaaram sa gobyerno kan Filipinas, kan taon 1908, na sarong Amerikanong kolektor an kagsadiri kan orihinal na manuskrito kan rawitdawit, na naghale sa Filipinas kaiba si Josephine Bracken, kan taon 1897. Gusto ninda ngonyan na ipabakal ini sa gobyerno kan Pilipinas sa kantidad na $500. Si Trinidad iyo an nagberipika kan manuskrito bilang orihinal bago ini binakal asin ibinugtak sa Philippine National Library . 

== Toltolan ==
<references />
{{Tamboan}}
[[Kategorya:Pages with unreviewed translations]]
[[Category:Mga feminista|Rizal]]
[[Category:Mga babaeng parasurat|Rizal]]
[[Category:Mga Pilipino|Rizal]]
Calamba, La Laguna, Captaincy General of the Philippines, Spanish EmpireDiedMay 9, 1951(1951-05-09) (aged 82)
Manila, PhilippinesBurial placeFormerly: Manila North Cemetery
Reinterred: Paciano Rizal Shrine, Los Baños, LagunaNationalityFilipinoKnown forCo-founder of Asociación Feminista FilipinaParent(s)Francisco Rizal Mercado (father) 
Teodora Alonso Realonda (mother)RelativesJosé Rizal (brother) 
Paciano Rizal (brother)  
Saturnina Hidalgo (sister)
Si Trinidad Rizal Mercado y Alonso Realonda (Hunyo 6, 1868 - Mayo 9, 1951), komun na midbid bilang Trinidad Rizal, sarong Filipinang peministang lider asin kagmukna kan pinakaenot na feministang organisasyon kan Filipinas, an Asociación Femenista Filipina . Siya an ikasampulong tugang kan nasyonal na bayani, doktor asin parasurat, si Dr. José Rizal .

 Buhay asin trabaho 
wala|thumb| National Historical Commission of the Philippines marker honoring Trinidad Rizal, located in Los Baños, Laguna
Si Trinidad namundag sa Calamba, La Laguna (sa presenteng Laguna), kan Hunyo 6, 1868. Siya an ikasampulong aki ni Francisco Rizal Mercado asin Teodora Alonso Realonda .

Si Trinidad nagtabang sa pagmukna kan pinakaenot na Masonic lodge para sa mga kababaihan sa Pilipinas. Estrada-Claudio, S. (2006). If I were an ASEAN woman ... Talking Points. Talking Points, 3, 67-73. http://feministarchives.isiswomen.org/isispub/wia/wia2006-3/WIA20063_09Claudio.pdf  Miyembro man siya kan Walana, sarong Filipinong sosyedad nin pagmamason, na pigbilog sa Manila kan Hulyo 18, 1893, na dayupot na kaalyado kan mga templong masoniko kan mga ilustrados . 

Kan 1905, an Trinidad nagmukna kan pinakaenot na Filipinang feministang organisasyon, an Asociación Feminista Filipina (AFF), kaiba si Concepción Felix, Librada Avelino, María Paz Guanzon, asin Luisa de Silyar, kaiba an iba pa. Hega, M. D., Alporha, V. C., & Evangelista, M. S. (2017). Feminism and the Women's Movement in the Philippines. Friedrich Eberto Stiftung. Apwera sa pag-engganyar sa mga kababaihan na magpartisipar sa pulitika asin serbisyo publiko, an organisasyon nagtulod kan salud kan mga kababaihan. An Trinidad nagpartisipar sa sarong subproyekto kan AFF, Gota de Leche (inaapod man na La Protección de la Infancia ), na nakasentro sa pagpapauswag kan salud kan reproduktibo asin kan ina, omboy, asin aki. 

Arog kan saiyang tugang na babae, si Josefa Rizal, si Trinidad dai nanggad nag-agom.  Nagadan siya sa Manila kan Mayo 9, 1951. Siya ilinubong sa North Cemetery ( Cemeterio del Norte ) kan Manila kan Mayo 11, 1951. An saiyang mga tada kan huri kinalot, kaiba an mga bangkay ni tugang na babae na si Narcisa, asin ibinalyo sa santuaryo ni General Paciano Rizal sa Los Baños, Laguna .

 Relasyon ki José Rizal 
Sa sarong surat hale sa Alemania, na may petsang Marso 11, 1886, an saiyang tugang na lalaki, si José, nagreklamo na dai sia nakadangog. Padagos niyang pig-omaw an intelihenteng pagiging simple kan mga babaeng Aleman asin pig-agyat si Trinidad na seryosohon an saiyang pag-adal mantang siya hoben pa, na nagmumundo na an Trinidad "dominado kan katamaran." An surat, na isinurat pirang bulan bago an saiyang ika-18 na kumpleanyo, nagbuyagyag na dai pa nahihiling ni José an saiyang tugang na babae poon pa kan siya hoben pa. 

Si Trinidad asin an saiyang mga tugang na babae naghagad nin impormasyon manongod sa pagkontrol sa pangangaki, pagpasuso, asin pagbawas nin kolog durante kan pangangaki sa tugang na lalaki, si José, mantang sia nag-aadal sa Europa tanganing magin doktor.  

Dinalaw ni Trinidad si José kan aldaw bago sia gadanon, kaiba an saindang ina, si Teodora Alonso, asin an mga tugang na babae na si Lucía, Josefa, María, asin Narcisa, tanganing magpaaram asin kuanon an saiyang mga rogaring. Nagkapirang makasaysayan na istorya an nagsasabi na itinao ni José an saiyang kalan (an iba inaapod ining lampara) ki Trinidad, na sinasabi saiya na may importanteng bagay na yaon sa laog.  An osipon nagsasabi na an importanteng bagay na ini iyo an huring rawitdawit kan saiyang tugang na lalaki, " Mi último adiós " / "An sakuyang huring pamamaaram."  Maray an pagtago niya kan papel kaya kinaipuhan kan saiyang mga tugang na babae na gamiton an saindang mga hairpit tanganing buksan ini. 

Bago siya nagadan, si José nagsurat ki Trinidad tanganing ipahayag an saiyang kamawotan na an pamilya Rizal trataron an saiyang common-law na agom, si Josephine Bracken, nin maboot huli sa saiyang debosyon saiya.  Kasunod kan saiyang paggadan, inibanan ni Trinidad si Josephine asin an tugang na lalaki, si Paciano, pasiring sa Cavite kun saen namidbid ninda an rebolusyonaryong lider na si Andrés Bonifacio asin ipinasa saiya an sarong kopya kan pinal na rawitdawit ni José. 

An gobyerno kan Estados Unidos nagpaaram sa gobyerno kan Filipinas, kan taon 1908, na sarong Amerikanong kolektor an kagsadiri kan orihinal na manuskrito kan rawitdawit, na naghale sa Filipinas kaiba si Josephine Bracken, kan taon 1897. Gusto ninda ngonyan na ipabakal ini sa gobyerno kan Pilipinas sa kantidad na $500. Si Trinidad iyo an nagberipika kan manuskrito bilang orihinal bago ini binakal asin ibinugtak sa Philippine National Library . 

 Toltolan 

Kategorya:Pages with unreviewed translations
Rizal
Rizal
Rizal