Mary Walter
{{Infobox person
| name           = Mary Diche Walter
| image          = 
| birth_name     =  
| birth_date     = {{Birth date|1912|9|10|mf=y}}
| birth_place    = [[Syudad nin Sorsogon|Bacon, Sorsogon]], [[Gobyernong Insular kan Kaiislahang Filipinas|Kaiislahang Filipinas]]
| death_date     = {{death date and age|1993|2|25|1912|9|10|mf=y}}
| death_place    = [[Metro Manila]], [[Filipinas]]
| occupation     = Pilipinong aktres
| yearsactive    = 1927–1993
| awards         = '''[[Onrang FAMAS|FAMAS Lifetime Achievement Award]]'''<br>1980 <br> '''[[Mga Onrang Gawad Urian|Gawad Urian Lifetime Achievement Award]]'''<br>1992  
}}
[[Ladawan:Mary Walter.jpg|thumb|Si Mary Walter]]
Si '''Mary Walter''' (Setyembre 10, 1912<ref name=ccp>{{cite encyclopedia |editor=[[Nicanor Tiongson]] |encyclopedia=CCP Encyclopedia of Philippine Art |title=Philippine Film |edition=1st |year=1994 |publisher=[[Cultural Center of the Philippines]]|volume=VIII |location=Manila |pages= 336–337|isbn=971-8546-31-6 |quote= }}</ref> &ndash; Pebrero 25, 1993) sarong [[Mga tawo nin Pilipino|Filipinang]] [[aktress]] na an saiyang walong dekada-long film acting career, nahiling an saiyang pagbabago puon sa sarong romantikong lead sa panahon nin [[pelikulang silensyo]] paduman sa sarong kabit na tigang na [[mga pelikula nin katatakutan]] sa huring ika-1980 sagkod sa amay na ika-1990. Para sa saiyang lawas nin trabaho na natapos sa sarong lalong halaba nin karera, pig-onrahan siya sa Lifetime Achievement Award gikan sa parehas na [[Onrang FAMAS|Akademiyang Pilipino kan mga Arte nin Pelikula asin mga Siyensiya]] asin [[Mga Onrang Gawad Urian|Gawad Urian]].

==Biyograpiya==
 
Namundag si Walter sa sarong [[Mga Aleman|Aleman]] na ama sa kun ano ngunyan na [[Syudad nin Sorsogon]], [[Sorsogon]]. Bilang sarong huben, nagbut'wa si Walter sa [[bodabil]] circuit kan Maynila bilang sarong chorus girl sa padalan kan entablado ni [[Katy de la Cruz]].<ref>{{cite encyclopedia |author=Ma. Lourdes Maniquis |editor=[[Nicanor Tiongson]] |encyclopedia=CCP Encyclopedia of Philippine Art |title=Philippine Theater |edition=1st |year=1994 |publisher=[[Cultural Center of the Philippines]]|volume=V |location=Manila |pages=287 |isbn=971-8546-30-8 }}</ref> Nagpuon an saiyang karera sa pelikula bilang sarong [[Ekstra (aktor)|bit player]]. Enot na nakaduman sa kasikatan si Walter kan 1927, kan nagganap siya sa ''Ang Lumang Simbahan'', na pigtanghal gikan sa sikat na nobela ni [[Florentino Collantes]].<ref name=garcia>{{cite book |last= Garcia|first= Jessie B.|title= A Movie Album Quizbook|year= 2004|publisher= Erehwon Books & Magazine|location= Iloilo City, Philippines  |isbn= 971-93297-0-X|pages= 202}}</ref> An saiyang ''leading man'' sa pelikula iyo si [[Gregorio Fernandez]] na kun siisay na siya panromatikong pigpades sa sarong sunod kan mga [[pelikulang silensyo]], na pwedeng maging unaenot na "love-team" sa sinehan kan Pilipino.<ref>Garcia, p. 270</ref>

Pagkatapos kan mga pag-butwa sa mga [[pelikulang silensyo]], madalion na nagibong makabalyo ni Walter kan buminutwa an [[pelikulang tanog]] sa [[Filipinas]] kan katahawan na ika-1930. Saro man siya sa mga nagbutwang mga bituon sa 1942 na pelikula nin [[LVN Pictures|LVN]] na ''Prinsipe Teñoso'', an solong pelikulang pigprodyuser kan [[Estudyo nin pelikula]] kan Pilipino sa kasagsagan kan Pagrakyada ka mga Hapon sa Filipinas.<ref name=garcia2>Garcia, p. 203</ref>

Kan 1939, nagbutwa siya sa padalan na "Mariposang Berde" na nakaiba niya asin papaabot na aktres na si Malou "Chumams" Nocedo.

Kan 1948, pagkatapos kan sarong 21-tona karera sa pelikula, nagretiro si Walter sa saiyang ginikanan-banwa sa [[Sorsogon]].<ref name=garcia2/> Pagkalihis nin sampulong taon, sapiritang naghiro siya otro dangan nagbutwa siya sa ''Kastilaloy'' kan [[LVN Pictures|LVN]]. Ngunyan sa saiyang pan-apat na pulong taon, nagganap siya bilang mga matron o mga ina. Kan higit na nag-edad na, naging saro si Walter sa mga pinaka-nabibistong mga akter na karakter sa sine kan Filipinas. Tama lang, sadit asin payat, dae siya gayong nabibisto sa saiyang mga piggaganap bilang sarong lola. Bilang sarong ''chain-smoker'', an saiyang tingog nin boses nagmukna saiya nin perpektong pagganap sa mga malupit na mga gampanon, pinaka prominente sa pelikulang 1974 kan [[Lino Brocka]] na ''Tatlo, Dalawa, Isa''. Kan mga 1980, an saiyang presensiya, dae malilingawan sa mga popular na [[pelikula nin katatakutan]] arog kan ''[[Shake, Rattle & Roll (pelikula)|Shake, Rattle and Roll]]'' (1984) asin ''Tiyanak'' (1988).

Kan 1980, Nakarisibi si Walter nin FAMAS Lifetime Achievement Award.<ref name=ccp/> Sa parehas na onra, sa oras na ini, pigtao an Gawad Urian ki Walter kan 1992.

Taliwas sa kung ano an napublikar sa saiyang IMDB biography, Bako si Walter enot na artista na  nakikiheras sa mga eksena nin hadukan sa sinehan kan Filipinas (an pagsasadiri nabibilang sa [[Elizabeth Cooper|Dimples Cooper]]).<ref>Garcia, p. 127</ref> Dae na nanggad nagretiro otro si Walter pagkatapos kan siya nagbalik sa pelikula kan 1958. Naggadan siya kan Pebrero 25, 1993.

==Mga tala==
{{Reflist}}

==Mga panluwas na takod==
*{{IMDb name|id=0910089|name=Mary Walter}}

==Mga toltolan==
*{{cite encyclopedia |editor=[[Nicanor Tiongson]] |encyclopedia=CCP Encyclopedia of Philippine Art |title=Philippine Film |edition=1st |year=1994 |publisher=[[Cultural Center of the Philippines]]|volume=VIII |location=Manila |pages= 336–337|isbn=971-8546-31-6 |quote= }}
* {{cite book |last= Garcia|first= Jessie B.|title= A Movie Album Quizbook|year= 2004|publisher= Erehwon Books & Magazine|location= Iloilo City, Philippines  |isbn= 971-93297-0-X|pages= 202–203}}

{{authority control}}

{{DEFAULTSORT:Walter, Mary}}

[[kategorya:Bikolano]]
Si Mary Walter (Setyembre 10, 1912 – Pebrero 25, 1993) sarong Filipinang aktress na an saiyang walong dekada-long film acting career, nahiling an saiyang pagbabago puon sa sarong romantikong lead sa panahon nin pelikulang silensyo paduman sa sarong kabit na tigang na mga pelikula nin katatakutan sa huring ika-1980 sagkod sa amay na ika-1990. Para sa saiyang lawas nin trabaho na natapos sa sarong lalong halaba nin karera, pig-onrahan siya sa Lifetime Achievement Award gikan sa parehas na Akademiyang Pilipino kan mga Arte nin Pelikula asin mga Siyensiya asin Gawad Urian.

Biyograpiya
 
Namundag si Walter sa sarong Aleman na ama sa kun ano ngunyan na Syudad nin Sorsogon, Sorsogon. Bilang sarong huben, nagbut'wa si Walter sa bodabil circuit kan Maynila bilang sarong chorus girl sa padalan kan entablado ni Katy de la Cruz. Nagpuon an saiyang karera sa pelikula bilang sarong bit player. Enot na nakaduman sa kasikatan si Walter kan 1927, kan nagganap siya sa Ang Lumang Simbahan, na pigtanghal gikan sa sikat na nobela ni Florentino Collantes. An saiyang leading man sa pelikula iyo si Gregorio Fernandez na kun siisay na siya panromatikong pigpades sa sarong sunod kan mga pelikulang silensyo, na pwedeng maging unaenot na "love-team" sa sinehan kan Pilipino.Garcia, p. 270

Pagkatapos kan mga pag-butwa sa mga pelikulang silensyo, madalion na nagibong makabalyo ni Walter kan buminutwa an pelikulang tanog sa Filipinas kan katahawan na ika-1930. Saro man siya sa mga nagbutwang mga bituon sa 1942 na pelikula nin LVN na Prinsipe Teñoso, an solong pelikulang pigprodyuser kan Estudyo nin pelikula kan Pilipino sa kasagsagan kan Pagrakyada ka mga Hapon sa Filipinas.Garcia, p. 203

Kan 1939, nagbutwa siya sa padalan na "Mariposang Berde" na nakaiba niya asin papaabot na aktres na si Malou "Chumams" Nocedo.

Kan 1948, pagkatapos kan sarong 21-tona karera sa pelikula, nagretiro si Walter sa saiyang ginikanan-banwa sa Sorsogon. Pagkalihis nin sampulong taon, sapiritang naghiro siya otro dangan nagbutwa siya sa Kastilaloy kan LVN. Ngunyan sa saiyang pan-apat na pulong taon, nagganap siya bilang mga matron o mga ina. Kan higit na nag-edad na, naging saro si Walter sa mga pinaka-nabibistong mga akter na karakter sa sine kan Filipinas. Tama lang, sadit asin payat, dae siya gayong nabibisto sa saiyang mga piggaganap bilang sarong lola. Bilang sarong chain-smoker, an saiyang tingog nin boses nagmukna saiya nin perpektong pagganap sa mga malupit na mga gampanon, pinaka prominente sa pelikulang 1974 kan Lino Brocka na Tatlo, Dalawa, Isa. Kan mga 1980, an saiyang presensiya, dae malilingawan sa mga popular na pelikula nin katatakutan arog kan Shake, Rattle and Roll (1984) asin Tiyanak (1988).

Kan 1980, Nakarisibi si Walter nin FAMAS Lifetime Achievement Award. Sa parehas na onra, sa oras na ini, pigtao an Gawad Urian ki Walter kan 1992.

Taliwas sa kung ano an napublikar sa saiyang IMDB biography, Bako si Walter enot na artista na  nakikiheras sa mga eksena nin hadukan sa sinehan kan Filipinas (an pagsasadiri nabibilang sa Dimples Cooper).Garcia, p. 127 Dae na nanggad nagretiro otro si Walter pagkatapos kan siya nagbalik sa pelikula kan 1958. Naggadan siya kan Pebrero 25, 1993.

Mga tala

Mga panluwas na takod

Mga toltolan

 

kategorya:Bikolano