Payo-payo
{{Infobox anatomy
| Name        = Payo-payo 
| synonyms    = Glans
| pronunciation = {{IPAc-en|g|l|æ||n|z|}}<ref>''[[OED]]'' 2nd edition, 1989.</ref>
| Latin       = glans penis
| Image       = Glans Penis of A Human.jpg
| Caption     = Human glans penis (dorsal view)
| Width       = 190
| Image2      = Anat09IMG 0034.jpg
| Caption2    = Glans penis (ventral view)
| Precursor   = [[Genital tubercle]]
| System      = [[Genitourinary system|Urogenital system]]
| Artery      = [[Dorsal artery of the penis]]
| Vein        = [[Dorsal veins of the penis]]
| Nerve       = [[Dorsal nerve of the penis]]
| Lymph       = 
}}
[[File:Anatomy of the human glans penis.png|thumb|242x242px|Panlaog na anatomiya nin payo-payo nin tawo:<br>1. Fascia penis<br>2. Corpus cavernosum<br>3. Coronal sulcus<br>4. Corona kan glans<br>5. Panluwas na kublit<br>6. Glans penis<br>7. Meatus kan urethra<br>8. Navicular fossa kan panlalaking urethra<br>9. Tunica albuginea kan putoy<br>10. Corpus spongiosum<br>11. Urethra]]

An '''payo-payo''', na sa tataramon na Ingles inaapod na '''glans penis''', sarong maluyang estruktura sa may distal na poro kan mga putoy nin tawo na iyo an pinakamaintrigang sona asin pinakasensitibong anatomikong gikanan nin sekswal na kaogmahan nin mga lalaki.<ref>{{Cite book|title=Affective Touch and the Neurophysiology of CT Afferents|last=Olausson|first=Håkan|last2=Wessberg|first2=Johan|last3=Morrison|first3=India|publisher=[[Springer Science+Business Media]]|year=2016|isbn=9781493964185|pages=305|quote=...the most pleasurable of all body parts when stimulated sexually: the glans (or tip) of the penis.}}</ref> Mga anatomikal na homologo ini sa mga klitora glans.

An payo kan putoy iyo an kabtang kan [[sistemang reproduktibo]] kan lalaki sa mga tawo asin iba pang mamalya na kun saen iyan garo baga mahalnas, maspanas, pahalaba, o baak.<ref name="Renfree1987">{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=HpjovN0vXW4C|title=Reproductive Physiology of Marsupials|last=Renfree|first=Marilyn|last2=Hugh Tyndale-Biscoe|date=1987-01-30|publisher=Cambridge University Press|isbn=9780521337922|access-date=5 May 2013}}</ref> Iyan nasa luwas na konektado sa tisyu nin mucosal, na nagbubunga nin sarong mahalnas na tela asin glossia. Sa tipikong mga kamugtakan, an mga glans biyong natatahoban kan kublit sa mga tawo, apwera sa nagkapira, kaiba an pagturi. An kublit sa poro, sa pankagabsan mapupwedeng lusluson, asin puedeng automatikong maluslos kapag naglala'tog. An glans na mas inaapod na "payo" o an "poro" kan mga putoy, asin kolokyal na inaapod sa British English na "bellend".

== Sa mga tawo ==

=== Estruktura ===
An payo kan putoy iyo an pinaunat na kopya kan corpus spongiosum.  Nahurma ini sa matalimon na poro kan corpora cavernosa penis, asin unat pasiring sa saiyang itaas na parte kisa sa ibabang parte. Sa alitoktok kan mga glans igwa nin labot na agihan kan ihi. An serkumperensya kan poro kan payo kan putoy iyo nagbibilog nin matalimon poro asin inaapod na corona glandis na nagkakalaykalay sa hararom na retroglandular groove na inaapod na corona sulcus, asin sa likod namomogtak an liog kan putoy. Mapupwedeng manlaen - laen an sokol kan payo kan putoy. Sa ibang putoy mas mahiwas an sirkumperensya, na nagtatao sa mga putoy nin garo mushroom na hitsura, asin sa iba mas hayakpit ini asin mas katakin sa probe na korte.  An malomhok na payopayo kan mga putoy napupudpod mantang nakikipagkitoan.<ref>HSU, G‐L., et al. "The distribution of elastic fibrous elements within the human penis." BJU International 73.5 (1994): 566-571.</ref> Pigmamantener kan kublit kan putoy an mucosa na magin basa an palibot.<ref>Cold, C. J.; Taylor, J. R. (1999). "The prepuce". BJU International. 83 (S1): 34–44. doi:10.1046/j.1464-410x.1999.0830s1034.x. ISSN 1464-410X.</ref> An mga putoy na turi igwang glans na permanenteng balad asin alang. Magkapirang pag'adal an nagsuherir na an mga glans iyo haros sensitibo man sa mga tinuri sagkod sa mga dai tinuring mga putoy.<ref>Bleustein, Clifford B.; James D. Fogarty; Haftan Eckholdt; Joseph C. Arezzo; Arnold Melman (April 2005). "Effect of neonatal circumcision on penile neurologic sensation". Urology. 65 (4): 773–7. doi:10.1016/j.urology.2004.11.007. PMID 15833526.</ref><ref>Bleustein, Clifford B.; Haftan Eckholdt; Joseph C. Arezzo; Arnold Melman (April 26 – May 1, 2003). "Effects of Circumcision on Male Penile Sensitivity". American Urological Association 98th Annual Meeting. Chicago, Illinois. Archived from the original on February 7, 2005.</ref><ref>Payne, Kimberley; Thaler, Lea; Kukkonen, Tuuli; Carrier, Serge; Binik, Yitzchak (May 2007). "Sensation and Sexual Arousal in Circumcised and Uncircumcised Men". Journal of Sexual Medicine. 4 (3): 667–674. doi:10.1111/j.1743-6109.2007.00471.x. PMID 17419812.</ref> 

Pigreport ni Hala & Munger (1986) na pinakadakula an densidad nin genital corpuscles sa corona glandis, mantang si Yang & Bradley's (1998) nagbabareta na "mayong ibang lugar sa kina'ban na mas mahibog an laog kisa iba."<ref name="halata1">{{Cite journal|last=Halata|first=Zdenek|author2=Bryce L. Munger|date=April 1986|title=The neuroanatomical basis for the protopathic sensibility of the human glans penis|journal=Brain Research|volume=371|issue=2|pages=205–30|doi=10.1016/0006-8993(86)90357-4|pmid=3697758}}</ref><ref name="yangcc">{{Cite journal|last=Yang|first=C. C.|author2=W.E. Bradley|date=July 1998|title=Neuroanatomy of the penile portion of the human dorsal nerve of the penis|journal=British Journal of Urology|volume=82|issue=1|pages=109–13|doi=10.1046/j.1464-410x.1998.00669.x|pmid=9698671}}</ref> Halata & Spathe (1997) an nagbareta; " An mga payo kan putoy igwa nin nerve endings , kadakul na genital end bulbs asin pambihirang Pancinian asin Ruffinian corpuscles. Mayo diyan an Merkel nerve endnings asin an Meisner's corpuscles.<ref name="halata2">{{Cite book|url=http://www.cirp.org/library/anatomy/halata2/|title=Sensory innervation of the human penis|last=Halata|first=Zdenek|last2=A. Spaethe|year=1997|isbn=978-0-306-45696-1|series=Advances in Experimental Medicine and Biology|volume=424|pages=265–6|doi=10.1007/978-1-4615-5913-9_48|pmid=9361804|access-date=2006-07-07}}</ref>

Nagsarason si Yang & Bradley; "An naiibang dalagan nin panglaog na importansya kan mga glans nagdodoon kan papel kan mga glans bilang sarong esensyaryong estruktura."<ref name="yangcc">{{Cite journal|last=Yang|first=C. C.|author2=W.E. Bradley|date=July 1998|title=Neuroanatomy of the penile portion of the human dorsal nerve of the penis|journal=British Journal of Urology|volume=82|issue=1|pages=109–13|doi=10.1046/j.1464-410x.1998.00669.x|pmid=9698671}}</ref> Pigsuherir kan ibang mga parasiyasat na an mga glans nag-evlove na magin acorn-mushroom o korteng balisungsong tangani na sa panahon nin pagkikitoan ini nagtatrabaho tangani mahali an arin man na kasit duman sa mga dating kasosyo sa sex, alagad ini dai suportado kun naghihiling sa mga pirimate na mga paryentes na igwa nin iba-ibang gawi.<ref>Gallup, Gordon G., et al. "[https://www.researchgate.net/profile/Rebecca_Burch2/publication/225573839_Semen_displacement_as_a_sperm_competition_strategy/links/560c1d6508aea68653d354bd.pdf The human penis as a semen displacement device]." Evolution and Human Behavior 24.4 (2003): 277-289</ref><ref>{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=VRTniKE2liYC&pg=PA68|title=Sexual Selection and the Origins of Human Mating Systems|last=Dixson|first=Alan F.|date=2009|publisher=OUP Oxford|isbn=9780191569739|page=68|language=en}}</ref>

== <span class="mw-headline" id="Toltolan">Toltolan</span> ==
<references />{{Poon}}
An payo-payo, na sa tataramon na Ingles inaapod na glans penis, sarong maluyang estruktura sa may distal na poro kan mga putoy nin tawo na iyo an pinakamaintrigang sona asin pinakasensitibong anatomikong gikanan nin sekswal na kaogmahan nin mga lalaki. Mga anatomikal na homologo ini sa mga klitora glans.

An payo kan putoy iyo an kabtang kan sistemang reproduktibo kan lalaki sa mga tawo asin iba pang mamalya na kun saen iyan garo baga mahalnas, maspanas, pahalaba, o baak. Iyan nasa luwas na konektado sa tisyu nin mucosal, na nagbubunga nin sarong mahalnas na tela asin glossia. Sa tipikong mga kamugtakan, an mga glans biyong natatahoban kan kublit sa mga tawo, apwera sa nagkapira, kaiba an pagturi. An kublit sa poro, sa pankagabsan mapupwedeng lusluson, asin puedeng automatikong maluslos kapag naglala'tog. An glans na mas inaapod na "payo" o an "poro" kan mga putoy, asin kolokyal na inaapod sa British English na "bellend".

 Sa mga tawo 

 Estruktura 
An payo kan putoy iyo an pinaunat na kopya kan corpus spongiosum.  Nahurma ini sa matalimon na poro kan corpora cavernosa penis, asin unat pasiring sa saiyang itaas na parte kisa sa ibabang parte. Sa alitoktok kan mga glans igwa nin labot na agihan kan ihi. An serkumperensya kan poro kan payo kan putoy iyo nagbibilog nin matalimon poro asin inaapod na corona glandis na nagkakalaykalay sa hararom na retroglandular groove na inaapod na corona sulcus, asin sa likod namomogtak an liog kan putoy. Mapupwedeng manlaen - laen an sokol kan payo kan putoy. Sa ibang putoy mas mahiwas an sirkumperensya, na nagtatao sa mga putoy nin garo mushroom na hitsura, asin sa iba mas hayakpit ini asin mas katakin sa probe na korte.  An malomhok na payopayo kan mga putoy napupudpod mantang nakikipagkitoan.HSU, G‐L., et al. "The distribution of elastic fibrous elements within the human penis." BJU International 73.5 (1994): 566-571. Pigmamantener kan kublit kan putoy an mucosa na magin basa an palibot.Cold, C. J.; Taylor, J. R. (1999). "The prepuce". BJU International. 83 (S1): 34–44. doi:10.1046/j.1464-410x.1999.0830s1034.x. ISSN 1464-410X. An mga putoy na turi igwang glans na permanenteng balad asin alang. Magkapirang pag'adal an nagsuherir na an mga glans iyo haros sensitibo man sa mga tinuri sagkod sa mga dai tinuring mga putoy.Bleustein, Clifford B.; James D. Fogarty; Haftan Eckholdt; Joseph C. Arezzo; Arnold Melman (April 2005). "Effect of neonatal circumcision on penile neurologic sensation". Urology. 65 (4): 773–7. doi:10.1016/j.urology.2004.11.007. PMID 15833526.Bleustein, Clifford B.; Haftan Eckholdt; Joseph C. Arezzo; Arnold Melman (April 26 – May 1, 2003). "Effects of Circumcision on Male Penile Sensitivity". American Urological Association 98th Annual Meeting. Chicago, Illinois. Archived from the original on February 7, 2005.Payne, Kimberley; Thaler, Lea; Kukkonen, Tuuli; Carrier, Serge; Binik, Yitzchak (May 2007). "Sensation and Sexual Arousal in Circumcised and Uncircumcised Men". Journal of Sexual Medicine. 4 (3): 667–674. doi:10.1111/j.1743-6109.2007.00471.x. PMID 17419812. 

Pigreport ni Hala & Munger (1986) na pinakadakula an densidad nin genital corpuscles sa corona glandis, mantang si Yang & Bradley's (1998) nagbabareta na "mayong ibang lugar sa kina'ban na mas mahibog an laog kisa iba." Halata & Spathe (1997) an nagbareta; " An mga payo kan putoy igwa nin nerve endings , kadakul na genital end bulbs asin pambihirang Pancinian asin Ruffinian corpuscles. Mayo diyan an Merkel nerve endnings asin an Meisner's corpuscles.

Nagsarason si Yang & Bradley; "An naiibang dalagan nin panglaog na importansya kan mga glans nagdodoon kan papel kan mga glans bilang sarong esensyaryong estruktura." Pigsuherir kan ibang mga parasiyasat na an mga glans nag-evlove na magin acorn-mushroom o korteng balisungsong tangani na sa panahon nin pagkikitoan ini nagtatrabaho tangani mahali an arin man na kasit duman sa mga dating kasosyo sa sex, alagad ini dai suportado kun naghihiling sa mga pirimate na mga paryentes na igwa nin iba-ibang gawi.Gallup, Gordon G., et al. "The human penis as a semen displacement device." Evolution and Human Behavior 24.4 (2003): 277-289

 Toltolan