Tessie Aquino-Oreta
[[Ladawan:Rep. Teresa Aquino-Oreta (8th Congress).jpg|thumb|Si Aquino-Oreta kan 1988]]
Si '''Maria Teresa Aquino-Oreta''' (namondag '''Maria Teresa Aquino Aquino'''<!---Do not change! His mother's maiden name was also "Aquino"--->; Hunyo 28, 1944 &#x2013; Mayo 14, 2020), mas bistado bilang si '''Tessie Aquino-Oreta''', iyo sarong Filipinang politiko. Siya an namayo sa Komitiba kan Senado sa Edukasyon, Arte, asin Kultura sa ika-11 na Kongreso.

Namondag siya kan Hunyo 28, 1944 kinda [[Benigno Aquino, Sr.]] asin Aurora Aquino-Aquino. Siya an nguhod sa mga aki na Aquino kan Tarlac. An saiyang mga tugang iyo kaiba si [[Benigno Aquino Jr.|Ninoy Aquino]], na nagadan sa paagi nin asasinasyon kan 1983. Naagom niya an negosyanteng si Antolin M. Oreta, Jr. Igwa sinda nin apat na aki: si Rissa, [[Antolin Oreta III|Antolin (LenLen) III]], Karmela asin an ampon na si Lorenzo (Enzo). An saiyang aking lalaki na sinda LenLen asin Enzo presente na nagsisirbe bilang alkalde asin konsehal kan [[Malabon]]. Nagadan si Aquino-Oreta kan Mayo 14, 2020, sa edad na 75 sa helang na kanser sa oras na 10:48pm.<ref>{{Cite web|url=https://www.gmanetwork.com/news/news/nation/738335/former-senator-tessie-aquino-oreta-passes-away/story/|title=Former Senator Tessie Aquino-Oreta passes away|work=GMA News|date=May 15, 2020}}</ref><ref>{{cite news|author1=Paolo Romero|title=Ex Senator Tessie Oreta, 75|url=https://www.philstar.com/headlines/2020/05/16/2014348/ex-senator-tessie-oreta-75|publisher=Philippine Star|date=May 16, 2020}}</ref>

== Karera sa Kongreso ==

=== Kamara de Representantes ===
Bago siya naelihir sa Senado kan 1998, nagrepresentar siya sa distrito nin [[Malabon]] - [[Navotas]] sa [[Kamara de Representantes kan Filipinas|Kamara de Representantes]] sa laog nin tolong magkasunod na termino, poon 1987 sagkod 1998.

Sa Lower House, siya an kagsurat asin kagsurat nin mga 280 na mga ley, na 79 kaini an nagin mga ley, asin nagproponer nin 101 na lokal asin nasyonal na resolusyon (20 an inadaptar). Siya nagin Assistant Majority Floor Leader kan [[8th Congress of the Philippines|ika-8 Kongreso]] kan 1987 asin kan [[10th Congress of the Philippines|ika-10 Kongreso]] kan 1995, na nagin pinakaenot na babae na Assistant Majority Floor Leader sa historya kan Kamara de Representantes.

=== Senado ===
Kan [[1998 Philippine general election|1998 nasyonal na eleksyon]], siya naelihir na senador sa irarom kan bandera kan oposisyon [[Laban ng Makabayang Masang Pilipino|na Laban ng Makabayang Masang Pilipino]] (LAMMP). Sa tolong taon na siya nasa pwesto, si Aquino-Oreta nagsangat nin 197 [[Senate Bill|Senate Bills]] (author asin co-author) asin mga resolusyon.

==== impeachment ni Estrada ====
Nagpartisipar siya sa [[impeachment trial]] ni dating presidente [[Joseph Estrada]] asin saro siya sa 11 senador na nagboto kontra sa pagbukas kan inaapod na "second envelope". Pagkatapos kan pagboto, nakua siya sa kamera na naggigibo nin jig, na nagtao saiya kan bansag na "dancing queen" asin nakapaanggot sa nagkapirang tawo. Naghagad siya nin dispensa sa pangyayari sa sarong mahiwas na ipinaluwas na anunsyo sa pulitika. Dangan siya nagdalagan para sa Senado asin nadaog. Dai pa siya naelihir sa pampublikong opisina poon kaidto. <ref>{{Cite web|url=https://www.gmanetwork.com/news/news/nation/738335/former-senator-tessie-aquino-oreta-passes-away/story/|title=Former Senator Tessie Aquino-Oreta passes away|work=GMA News|date=May 15, 2020}}</ref> 

== Mga pagprobar na magbalik ==
Si Oreta nagdalagan bilang Senador kan [[2007 Philippine Senate election|2007]] sa irarom kan administrasyon na koalisyon [[TEAM Unity (Philippines)|kan TEAM Unity]], alagad nadaog, na nagbugtak sa ika-23. Si Oreta nagdalagan bilang Congresswoman sa [[Malabon's at-large congressional district|Malabon]] kan [[2016 Philippine House of Representatives elections|2016 na eleksyon]], alagad nadaog sa dating representante na [[Ricky Sandoval|si Federico "Ricky" Sandoval II]]

== Personal na Buhay ==
Inagom siya kan negosyanteng si Antolin M. Oreta, Jr. Nagkaigwa sinda nin apat na aki: Rissa, [[Antolin Oreta III|Antolin (LenLen) III]], Karmela asin inampon na aki na si Lorenzo (Enzo). An saiyang mga aking lalaki na si LenLen asin Enzo nagin alkalde asin konsehal kan Malabon, sunod-sunod.

== Pagkagadan ==
Nagadan si Senador Aquino-Oreta kan Mayo 14, 2020, sa edad na 75 huli sa cancer alas 10:48 nin banggi. <ref>{{cite news|author1=Paolo Romero|title=Ex Senator Tessie Oreta, 75|url=https://www.philstar.com/headlines/2020/05/16/2014348/ex-senator-tessie-oreta-75|publisher=Philippine Star|date=May 16, 2020}}</ref> <ref>{{Cite news|title=Ex Senator Tessie Oreta, 75|url=https://www.philstar.com/headlines/2020/05/16/2014348/ex-senator-tessie-oreta-75|date=May 16, 2020}}</ref>

== Panluwas na takod ==
* [http://www.teamunity.ph/candidates/profile.php?id=oreta Personal na Biyograpiya] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070517121605/http://www.teamunity.ph/candidates/profile.php?id=oreta |date=2007-05-17 }}
* [http://www.tessiesasenado.com/ Tessie sa Senado na Websityo]

== Toltolan ==
{{reflist}}
{{tamboan}}
Si Maria Teresa Aquino-Oreta (namondag Maria Teresa Aquino Aquino; Hunyo 28, 1944 – Mayo 14, 2020), mas bistado bilang si Tessie Aquino-Oreta, iyo sarong Filipinang politiko. Siya an namayo sa Komitiba kan Senado sa Edukasyon, Arte, asin Kultura sa ika-11 na Kongreso.

Namondag siya kan Hunyo 28, 1944 kinda Benigno Aquino, Sr. asin Aurora Aquino-Aquino. Siya an nguhod sa mga aki na Aquino kan Tarlac. An saiyang mga tugang iyo kaiba si Ninoy Aquino, na nagadan sa paagi nin asasinasyon kan 1983. Naagom niya an negosyanteng si Antolin M. Oreta, Jr. Igwa sinda nin apat na aki: si Rissa, Antolin (LenLen) III, Karmela asin an ampon na si Lorenzo (Enzo). An saiyang aking lalaki na sinda LenLen asin Enzo presente na nagsisirbe bilang alkalde asin konsehal kan Malabon. Nagadan si Aquino-Oreta kan Mayo 14, 2020, sa edad na 75 sa helang na kanser sa oras na 10:48pm.

 Karera sa Kongreso 

 Kamara de Representantes 
Bago siya naelihir sa Senado kan 1998, nagrepresentar siya sa distrito nin Malabon - Navotas sa Kamara de Representantes sa laog nin tolong magkasunod na termino, poon 1987 sagkod 1998.

Sa Lower House, siya an kagsurat asin kagsurat nin mga 280 na mga ley, na 79 kaini an nagin mga ley, asin nagproponer nin 101 na lokal asin nasyonal na resolusyon (20 an inadaptar). Siya nagin Assistant Majority Floor Leader kan ika-8 Kongreso kan 1987 asin kan ika-10 Kongreso kan 1995, na nagin pinakaenot na babae na Assistant Majority Floor Leader sa historya kan Kamara de Representantes.

 Senado 
Kan 1998 nasyonal na eleksyon, siya naelihir na senador sa irarom kan bandera kan oposisyon na Laban ng Makabayang Masang Pilipino (LAMMP). Sa tolong taon na siya nasa pwesto, si Aquino-Oreta nagsangat nin 197 Senate Bills (author asin co-author) asin mga resolusyon.

 impeachment ni Estrada 
Nagpartisipar siya sa impeachment trial ni dating presidente Joseph Estrada asin saro siya sa 11 senador na nagboto kontra sa pagbukas kan inaapod na "second envelope". Pagkatapos kan pagboto, nakua siya sa kamera na naggigibo nin jig, na nagtao saiya kan bansag na "dancing queen" asin nakapaanggot sa nagkapirang tawo. Naghagad siya nin dispensa sa pangyayari sa sarong mahiwas na ipinaluwas na anunsyo sa pulitika. Dangan siya nagdalagan para sa Senado asin nadaog. Dai pa siya naelihir sa pampublikong opisina poon kaidto.  

 Mga pagprobar na magbalik 
Si Oreta nagdalagan bilang Senador kan 2007 sa irarom kan administrasyon na koalisyon kan TEAM Unity, alagad nadaog, na nagbugtak sa ika-23. Si Oreta nagdalagan bilang Congresswoman sa Malabon kan 2016 na eleksyon, alagad nadaog sa dating representante na si Federico "Ricky" Sandoval II

 Personal na Buhay 
Inagom siya kan negosyanteng si Antolin M. Oreta, Jr. Nagkaigwa sinda nin apat na aki: Rissa, Antolin (LenLen) III, Karmela asin inampon na aki na si Lorenzo (Enzo). An saiyang mga aking lalaki na si LenLen asin Enzo nagin alkalde asin konsehal kan Malabon, sunod-sunod.

 Pagkagadan 
Nagadan si Senador Aquino-Oreta kan Mayo 14, 2020, sa edad na 75 huli sa cancer alas 10:48 nin banggi.  

 Panluwas na takod 
 Personal na Biyograpiya 
 Tessie sa Senado na Websityo

 Toltolan