Bronse
{{multiple image
| perrow = 2
| total_width = 250
| image1 = Bull's head ornament for a lyre MET DP260070.jpg
| width1 = 300
| height1 = 
| image2 = Egypt, Greco-Roman Period, probably Ptolemaic Dynasty - Statuette of Isis and Horus - 1940.613 - Cleveland Museum of Art.tif
| width2 = 300
| height2 = 
| image3 = Liu Ding.jpg
| width3 = 300
| height3 = 
| width4 = 300
| height4 = 
| width5 = 300
| height5 = 
| image6 = Lamp MET DT10743.jpg
| width6 = 300
| height6 = 
| image7 = 
| width7 = 300
| height7 = 400
| image8 = 
| width8 = 300
| height8 = 400
| footer = Nagkapirang mga halimbawa nin mga obra na hali sa bronse sa uusipon
}}

An '''bronse''' ([[Ingles]]: ''bronze'') iyo sarong [[alloy]] na pigbibilog pangenot nin [[tanso]], harus igwa nin 12–12.5% na [[lata]] asin minsan pigdudugangan nin iba pang mga metal (arug kan [[aluminyo]], [[mangganeso]], [[nikel]], o [[zinc]]) sagkod mga dae-metal o [[metaloyd]] arug kan [[arseniko]], [[Posporo (elemento)|posporo]], o [[silikon]]. An mga pigdugang na ini iyo minahimo nin rango kan mga alloy na pwede magin mas matagas kumpara sa tanso sana, o igwa nin iba pang mga nagagamit na karakter, arug kan kusog, duktilidad, o makinabilidad.

An peryodong arkiyolohikal kun sain an bronse iyo an pinakamatagas na metal sa mahiwasong paggamit iyo bisto bilang an Panahon nin Bronse. An kapinunan kan Panahon nin Bronse sa Indya asin sa solnopang Eurasya iyo may kumbensyal na petsa na sa katahawan kan ikaapat na milenyo BC, asin pasiring sa kaamayan kan ikaduwang milenyo BC sa Tsina;<ref>Robert L. Thorp, ''China in the Early Bronze Age: Shang Civilization'', University of Pennsylvania Press (2013).</ref> sagkod an dagos na paglakop kaini sain man sa kinaban. An Panahon nin Bronse iyo pigsundan kan Panahon nin Bakal na nagpoon harus 1300 BC asin uminabot sa kadakulaan kan Eurasta nin harus 500 BC.

Huli ta an mga historikong pidaso iyo harus namomokna hali sa mga brass (tanso asin zinc) asin sa bronse nin manlainlain na mga komposisyon, an mga modernong museo asin an pang-iskolar na deskripsyon kan mga suanoy na bagay iyo nagagamit an heneralisadong termino na "tanso na alloy" imbes.<ref>{{cite web|url=https://www.britishmuseum.org/research/search_the_collection_database/term_details.aspx?scopeType=Terms&scopeId=18864|title=British Museum, "Scope Note" for "copper alloy"|work=British Museum|access-date=14 September 2014|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20140818004043/http://www.britishmuseum.org/research/search_the_collection_database/term_details.aspx?scopeType=Terms&scopeId=18864|archive-date=18 August 2014}}</ref>

==Panluwas na takod==
{{commons category|Bronze|Bronse}}
* {{Curlie|Business/Materials/Metals/Alloys/Bronze/}}
* [https://web.archive.org/web/20061216180940/http://www.msm.cam.ac.uk/phase-trans/2005/bell/bell.html Bronze bells]
* [https://web.archive.org/web/20090523044615/http://wildlifeart.org/Foundry/index2.html "Lost Wax, Found Bronze": lost-wax casting explained]
* {{cite web|title = Flash animation of the lost-wax casting process|publisher = James Peniston Sculpture|url = http://www.jepsculpture.com/bronze.shtml|access-date = 2008-11-03}}
* [https://web.archive.org/web/20160416001549/http://web.comhem.se/vikingbronze/ Viking Bronze – Ancient and Early Medieval bronze casting]

== Toltolan ==
{{reflist}}
{{tamboan}}
[[Kategorya:Mga metal]]
An bronse (Ingles: bronze) iyo sarong alloy na pigbibilog pangenot nin tanso, harus igwa nin 12–12.5% na lata asin minsan pigdudugangan nin iba pang mga metal (arug kan aluminyo, mangganeso, nikel, o zinc) sagkod mga dae-metal o metaloyd arug kan arseniko, posporo, o silikon. An mga pigdugang na ini iyo minahimo nin rango kan mga alloy na pwede magin mas matagas kumpara sa tanso sana, o igwa nin iba pang mga nagagamit na karakter, arug kan kusog, duktilidad, o makinabilidad.

An peryodong arkiyolohikal kun sain an bronse iyo an pinakamatagas na metal sa mahiwasong paggamit iyo bisto bilang an Panahon nin Bronse. An kapinunan kan Panahon nin Bronse sa Indya asin sa solnopang Eurasya iyo may kumbensyal na petsa na sa katahawan kan ikaapat na milenyo BC, asin pasiring sa kaamayan kan ikaduwang milenyo BC sa Tsina;Robert L. Thorp, China in the Early Bronze Age: Shang Civilization, University of Pennsylvania Press (2013). sagkod an dagos na paglakop kaini sain man sa kinaban. An Panahon nin Bronse iyo pigsundan kan Panahon nin Bakal na nagpoon harus 1300 BC asin uminabot sa kadakulaan kan Eurasta nin harus 500 BC.

Huli ta an mga historikong pidaso iyo harus namomokna hali sa mga brass (tanso asin zinc) asin sa bronse nin manlainlain na mga komposisyon, an mga modernong museo asin an pang-iskolar na deskripsyon kan mga suanoy na bagay iyo nagagamit an heneralisadong termino na "tanso na alloy" imbes.

Panluwas na takod

 
 Bronze bells
 "Lost Wax, Found Bronze": lost-wax casting explained
 
 Viking Bronze – Ancient and Early Medieval bronze casting

 Toltolan 

Kategorya:Mga metal