Alhebra
[[Ladawan:Quadratic_formula.svg|thumb|275x275px|An kwadratikong pormula na nagpapahiling sa solusyon kan ekwasyong {{math|1=''ax''<sup>2</sup> + ''bx'' + ''c'' = 0}}, kun sain an {{mvar|a}} bakong zero, base sa saiyang mga koepisiyento na {{math|''a'', ''b''}} asin {{mvar|c}}.]]

An '''alhebra''', o '''algebra''' sa [[Ingles]] (gikan sa {{lang-ar|الجبر|lit=pagsararo liwat kan mga natangkas na parte,<ref name=oed>{{cite web|title=algebra|url=http://www.oxforddictionaries.com/us/definition/english/algebra|work=Oxford English Dictionary|publisher=Oxford University Press|access-date=2013-11-20|archive-date=2013-12-31|archive-url=https://web.archive.org/web/20131231173558/http://www.oxforddictionaries.com/us/definition/english/algebra|url-status=live}}</ref>''bonesetting''<ref>{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=3mlQDwAAQBAJ&q=bonesetting+algebra&pg=PA722|title=Abstract Algebra: A Comprehensive Treatment|last1=Menini|first1=Claudia|last2=Oystaeyen|first2=Freddy Van|date=2017-11-22|publisher=CRC Press|isbn=978-1-4822-5817-2|language=en|access-date=2020-10-15|archive-date=2021-02-21|archive-url=https://web.archive.org/web/20210221075950/https://books.google.com/books?id=3mlQDwAAQBAJ&q=bonesetting+algebra&pg=PA722}}</ref>|translit=al-jabr}}), iyo saro sa mga mahiwas na lado nin [[matematika]], kaiba an [[teorya nin bilang]], [[heometriya]], asin [[Matematikang analisis|analisis]]. Sa pinakaheneral na porma kaini, an alhebra iyo an pag-aadal kan mga matematikang simbolo asin an mga kasuguan sa pagmanipula kan mga simbolong ini;<ref>See {{harvnb|Herstein|1964}}, page 1: "An algebraic system can be described as a set of objects together with some operations for combining them".</ref> bilang sarong urulay pinagsasararo kaini an kagabsan nin matematika.<ref>See {{harvnb|Herstein|1964}}, page 1: "...it also serves as the unifying thread which interlaces almost all of mathematics".</ref> Kaiba sa ladong ini an gabos gikan sa pagsimbag sa mga elementaryang ekwasyon pasiring sa pag-aadal nin mga abstraksyon arug kan mga grupo, singsing, asin kahiwasan. 

An pinakabasehang parte kan alhebra iyo inaapod na elementaryang alhebra; an mas abtraktong mga parte iyo inaapod na abstraktong alhebra o modernong alhebra. An elementaryang alhebra iyo heneral na pigkokonsidera bilang esensyal sa maski anong pag-aadal kan matematika, [[siyensya]], o [[inhenyeriya]], pati naman an mga aplikasyon arug kan [[medisina]] asin [[ekonomika]]. An abstraktong alhebra iyo sarong mayor na lado sa halangkaw na matematika na primerong pig-aadalan nin mga propesyonal na matematiko.

An elementaryang alhebra iyo nalalain sa [[aritmetika]] sa paggamit nin mga abstraksyon, arug kan paggamit nin mga letra bilang representante kan bilanng na dae aram o pigtutugutan na magkaigwa nin maski pirang halaga.<ref>Boyer, Carl B. (1991). ''A History of Mathematics'' (2nd ed.). John Wiley & Sons. ISBN <bdi>978-0-471-54397-8</bdi>.</ref> Halimbawa, sa <math>x + 2 = 5</math> an letrang <math>x</math> iyo dae aram,  pero sa paggamit nin aditibong inberso maaaraman an halaga kain: <math>x=3</math>. Sa {{math|[[E=mc2|''E'' = ''mc''{{smallsup|2}}]]}}, an mga letrang <math>E</math> asin <math>m</math> iyo mga baryable, asin an letrang <math>c</math> iyo sarong konstant, an rikas kan liwanag sa vacuum. An alhebra iyo minataong paagi sa pagsurat nin mga pormula asin sa pagsimbag nin mga ekwasyon sa mas malinaw asin pasil kumpara sa suanoy na paagi nin pagsurat sa kagabsan gikan sa mga taramon.

An taramong ''algebra'' iyo nagagamit man sa nagkapirang mga espesyal na paagi. Sarong espesyal na klase nin matematikang bagay sa abstraktong alhebra iyo inaapod na "alhebra", asin an taramon iyo nagamit, halimbawa, sa mga taramong [[linyar na alhebra]] asin [[topolohiyang alhebraiko]].

An matematikong minaadal sa alhebra iyo inaapod na '''alhebrahista'''.

== Panluwas na takod ==
{{commons category|Algebra|Alhebra}}
* [http://www.khanacademy.org/math/algebra Khan Academy: Conceptual videos and worked examples]
* [https://www.khanacademy.org/math/algebra/introduction-to-algebra/overview_hist_alg/v/origins-of-algebra Khan Academy: Origins of Algebra, free online micro lectures]
* [http://algebrarules.com Algebrarules.com: An open source resource for learning the fundamentals of Algebra]
* [https://web.archive.org/web/20071004172100/http://www.gresham.ac.uk/event.asp?PageId=45&EventId=620 4000 Years of Algebra], pagtukdo ni Robin Wilson, sa Gresham College, Oktubre 17, 2007
* Pratt, Vaughan. [https://plato.stanford.edu/entries/algebra/ "Algebra"]. In Zalta, Edward N. (ed.). Stanford Encyclopedia of Philosophy.

== Toltolan ==
{{reflist}}
{{matematika-poon}}
[[Kategorya:Matematika]]
An alhebra, o algebra sa Ingles (gikan sa ), iyo saro sa mga mahiwas na lado nin matematika, kaiba an teorya nin bilang, heometriya, asin analisis. Sa pinakaheneral na porma kaini, an alhebra iyo an pag-aadal kan mga matematikang simbolo asin an mga kasuguan sa pagmanipula kan mga simbolong ini;See , page 1: "An algebraic system can be described as a set of objects together with some operations for combining them". bilang sarong urulay pinagsasararo kaini an kagabsan nin matematika.See , page 1: "...it also serves as the unifying thread which interlaces almost all of mathematics". Kaiba sa ladong ini an gabos gikan sa pagsimbag sa mga elementaryang ekwasyon pasiring sa pag-aadal nin mga abstraksyon arug kan mga grupo, singsing, asin kahiwasan. 

An pinakabasehang parte kan alhebra iyo inaapod na elementaryang alhebra; an mas abtraktong mga parte iyo inaapod na abstraktong alhebra o modernong alhebra. An elementaryang alhebra iyo heneral na pigkokonsidera bilang esensyal sa maski anong pag-aadal kan matematika, siyensya, o inhenyeriya, pati naman an mga aplikasyon arug kan medisina asin ekonomika. An abstraktong alhebra iyo sarong mayor na lado sa halangkaw na matematika na primerong pig-aadalan nin mga propesyonal na matematiko.

An elementaryang alhebra iyo nalalain sa aritmetika sa paggamit nin mga abstraksyon, arug kan paggamit nin mga letra bilang representante kan bilanng na dae aram o pigtutugutan na magkaigwa nin maski pirang halaga.Boyer, Carl B. (1991). A History of Mathematics (2nd ed.). John Wiley & Sons. ISBN 978-0-471-54397-8. Halimbawa, sa  an letrang  iyo dae aram,  pero sa paggamit nin aditibong inberso maaaraman an halaga kain: . Sa , an mga letrang  asin  iyo mga baryable, asin an letrang  iyo sarong konstant, an rikas kan liwanag sa vacuum. An alhebra iyo minataong paagi sa pagsurat nin mga pormula asin sa pagsimbag nin mga ekwasyon sa mas malinaw asin pasil kumpara sa suanoy na paagi nin pagsurat sa kagabsan gikan sa mga taramon.

An taramong algebra iyo nagagamit man sa nagkapirang mga espesyal na paagi. Sarong espesyal na klase nin matematikang bagay sa abstraktong alhebra iyo inaapod na "alhebra", asin an taramon iyo nagamit, halimbawa, sa mga taramong linyar na alhebra asin topolohiyang alhebraiko.

An matematikong minaadal sa alhebra iyo inaapod na alhebrahista.

 Panluwas na takod 

 Khan Academy: Conceptual videos and worked examples
 Khan Academy: Origins of Algebra, free online micro lectures
 Algebrarules.com: An open source resource for learning the fundamentals of Algebra
 4000 Years of Algebra, pagtukdo ni Robin Wilson, sa Gresham College, Oktubre 17, 2007
 Pratt, Vaughan. "Algebra". In Zalta, Edward N. (ed.). Stanford Encyclopedia of Philosophy.

 Toltolan 

Kategorya:Matematika