Pako
{{Taxobox
| name = Mga pako (''Pteridophyta'')
| fossil_range = Katahawan na ''[[Devonian]]''<ref>''[[Wattieza]]'', Stein, W. E., F. Mannolini, L. V. Hernick, E. Landling, at C. M. Berry.  2007. [http://www.nature.com/nature/journal/v446/n7138/abs/nature05705.html "Giant cladoxylopsid trees resolve the enigma of the Earth's earliest forest stumps at Gilboa"], ''Nature'' (19 April 2007) 446:904-907.</ref>
| image = Ferns at melb botanical gardens.jpg
| image_width = 240px
| image_caption = ''[[Athyrium filix-femina]]'' (''unrolling young frond'')
| regnum = [[Plant]]ae
| divisio = '''Pteridophyta'''
| subdivision_ranks = Mga klase<ref name=Smith2006>{{cite journal
 | author = Smith, A.R.
 | coauthors = Pryer, K.M.; Schuettpelz, E.; Korall, P.; Schneider, H.; Wolf, P.G.
 | year = 2006
 | title = Sarong klasipikasyon nin mga pako (''extant'')
 | journal = Taxon
 | volume = 55
 | issue = 3
 | pages = 705–731
 | url = http://www.pryerlab.net/publication/fichier749.pdf
 | accessdate = 2008-02-12
 | doi = 10.1093/molbev/msm267.
 | doi_brokendate = 2008-06-26
 | archivedate = 2012-02-07
 | archiveurl = https://web.archive.org/web/20120207023846/http://www.pryerlab.net/publication/fichier749.pdf
 }}</ref>
| subdivision = 
*†[[Cladoxylopsida]]
*[[Psilotopsida]]
*[[Equisetopsida]] (''alyas'' Sphenopsida)
*[[Marattiopsida]]
*[[Polypodiopsida]] (''alyas'' Pteridopsida, Filicopsida)
}}

[[File:9661jfMarket Magalang Pampangafvf 34.JPG|left|thumb|250px|Pako tinitinda sa Pampanga, Filipinas]]
An '''pako''' (Athyrium esculentum; Ingles, Fiddleneck, Fiddlehead Ferns)<ref>[http://shegrowsfood.com/hawaii-food-map/foods/warabi-fiddleneck-fern/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20181117133015/http://shegrowsfood.com/hawaii-food-map/foods/warabi-fiddleneck-fern/ |date=2018-11-17 }}shegrowsfood.com. Kinua 2018-11-17</ref><ref>[http://www.marketmanila.com/archives/pako-fiddlehead-ferns]www.marketmanila.com. Kinua 2018-11-17</ref> sarung tanom na nababale sa grupo kan [[:en:Vascular_plant|vascular plants]] (tanom na igwa nin [[:en:Xylem|xylem]] asin [[:en:Phloem|phloem]]) na kayang magprodusir sa paagi nin [[:en:Spore|spores]] asin pisog o sa burak. Base sa mga pag'aadal kan mga fossil ini nadiskubre na nagbutwa kan nakaaging 360 milyong taon sa peryodo kan panahon nin [[:en:Devonian|Devonian]]. alagad ang ibang pamilya kan pako mahihiling na nagbutwa sa panahon na 140 milyong taon na nakaagi sa inot na peryodo kan [[:en:Cretaceous|Cretaceous]] sa panahon na  iyo pa lang ang nagbuburak na pananom sa kinaban.

Sinasabing ini an komun na gugulayon o dahon na kinakakan pwede sa guta o ginigibong salad. Bisto man ini sa man iba-ibang ngaran: pucuk paku asin paku tanjung sa [[Malaysia]], pako sa [[Filipinas]], dhekia (ঢেকীয়া) sa Assam "Dhenkir Shaak (ঢেঁকির শাক) sa [[Bengali]], paloi saag (পালই শাগ ) sa amnayan kan [[Indya]] asin inapod sylheti asin linguda idtong kirikot na ogbos kaini. Sa [[Tailandya]] inaapod phak khut (Thai: ผักกูด). An pakó pwedeng igwang diit na toxin pero bako man idtong masabing marara nanggad.<ref>[http://www.stuartxchange.org/Pako.html]www.stuartxchange.org. Kinua 2018-11-17</ref>

An pako marayrahay na gayo sa hawak ta ini dusok sa mga bitamina asin mineral. Ini igwang fiber, calcium, phosphorus, iron asin thiamine (bitamina B). An fiber laban sa pagtotobol, calcium maray sa pagpapusog kan mga ngipon asin tulang, iron nadarang oxygeno sa hawak paagi sa bulos kan dugo, asin an phosphorus natabang sa pagsulo kan carbohydrates asin taba' na magin enerhiya.<ref>[https://www.allaboutdiabetes.net/benefits-of-paco-leaves/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170817162850/http://www.allaboutdiabetes.net/benefits-of-paco-leaves/ |date=2017-08-17 }}www.allaboutdiabetes.net. Kinua 2018-11-17</ref>

==Kataytayan nin mga ladawan==

<gallery>

File:Vegetable fern.jpg|Salad na may pako
Ladawan:Pakong_ginutaan.jpg|Ginutaan na ugbos nin Pako
Ladawan:Fern. Captured at Mt. Isarog.jpg|Pako na mahihiling sa Bukid Isarog
Ladawan:Fern at Mount Isarog.jpg|Pako na mahihiling sa Bukid Isarog
Ladawan:Fern at Mt. Isarog.jpg|Pako na mahihiling sa Bukid Isarog
</gallery>

==Toltolan==
{{reflist}}

{{poon}}
[[Kategorya: Mga tinanom na medisinal sa Asya]]
[[Kategorya:Diplazium esculentum ]]
An pako (Athyrium esculentum; Ingles, Fiddleneck, Fiddlehead Ferns) shegrowsfood.com. Kinua 2018-11-17www.marketmanila.com. Kinua 2018-11-17 sarung tanom na nababale sa grupo kan vascular plants (tanom na igwa nin xylem asin phloem) na kayang magprodusir sa paagi nin spores asin pisog o sa burak. Base sa mga pag'aadal kan mga fossil ini nadiskubre na nagbutwa kan nakaaging 360 milyong taon sa peryodo kan panahon nin Devonian. alagad ang ibang pamilya kan pako mahihiling na nagbutwa sa panahon na 140 milyong taon na nakaagi sa inot na peryodo kan Cretaceous sa panahon na  iyo pa lang ang nagbuburak na pananom sa kinaban.

Sinasabing ini an komun na gugulayon o dahon na kinakakan pwede sa guta o ginigibong salad. Bisto man ini sa man iba-ibang ngaran: pucuk paku asin paku tanjung sa Malaysia, pako sa Filipinas, dhekia (ঢেকীয়া) sa Assam "Dhenkir Shaak (ঢেঁকির শাক) sa Bengali, paloi saag (পালই শাগ ) sa amnayan kan Indya asin inapod sylheti asin linguda idtong kirikot na ogbos kaini. Sa Tailandya inaapod phak khut (Thai: ผักกูด). An pakó pwedeng igwang diit na toxin pero bako man idtong masabing marara nanggad.www.stuartxchange.org. Kinua 2018-11-17

An pako marayrahay na gayo sa hawak ta ini dusok sa mga bitamina asin mineral. Ini igwang fiber, calcium, phosphorus, iron asin thiamine (bitamina B). An fiber laban sa pagtotobol, calcium maray sa pagpapusog kan mga ngipon asin tulang, iron nadarang oxygeno sa hawak paagi sa bulos kan dugo, asin an phosphorus natabang sa pagsulo kan carbohydrates asin taba' na magin enerhiya. www.allaboutdiabetes.net. Kinua 2018-11-17

Kataytayan nin mga ladawan

Toltolan

Kategorya: Mga tinanom na medisinal sa Asya
Kategorya:Diplazium esculentum