Oliver Cowdery
[[ladawan:Olivercowdery-sm.jpg|right|thumb|250px|Si Oliver Cowdery]]
Si '''Oliver H. P. Cowdery''' (Oktubre 3, 1806-Marso 3, 1850) kaiba ni [[Joseph Smith, Jr.]], saro sa mga importanteng partisipantes sa pormatibong peryodo sa [[Kahiroan kan Mga Banal sa Huring-aldaw]] sa katahawan kan 1829 asin 1836. Siya nagin saro sa Tolong Testigo na nakahiling sa bulawang plake kan [[Libro ni Mormon]], saro sa mga enot na apostoles kan [[An Simbahan ni Jesukristo nin mga Banal sa Huring-aldaw|Mga Banal sa Huring-aldaw]], asin an Ikaduwang Kaggurang kan simbahan.

== Kalikodan kan Pamilya ==

Si Cowdery iminundag kan Oktubre 3, 1806 sa Wells, Vermont.  An saiyang ama, si William, sarong paraoma na naglipat kan saiyang pamilya sa Poultney, Vermont kan si Oliver tolong taon pa sana.  Si William Cowdery nagin parasunod kan sarong lider nin sekta na si Nathaniel Wood kan Middletown, Vermont, na an sadit na relihiyosong sektang ini, an “Mga Bagong Israelitas”, nag-uutob nin pagpapabanal para sa nakalubong na kayamanan asin para sa kapahayagan na katuyuhan.

=== Kontrobersiya sa Pananaw kan mga Hebrew ===

An pamilya nin Cowdery nag-aatendir sa Pankongregasyonal na Simbahan kan [[Poultney, Vermont]], kun saen si Ethan Smith iyo an pastor sa nagkapirang mga taon.  Sa panahon na idto, [[Ethan Smith]] pinag-iimprinta pa an Pananaw kan mga Hebrew (1823), saro sa mga kadakol na mga libro na pinagsurat sa panahon kun noarin na pinaghuhuna-huna na an mga katutubong Amerikano (Native Americans) naggigikan sa lahi kan mga Hebrew. Kan 2000, si [[David Persuitte]] nakipagdiskutiran na an kaaraman ni Cowdery mapanungod sa “Pananaw kan mga Hebrew” (View of the Hebrews) iyo an signipikanteng nakapagkontribuwer sa pinakabersyon kan [[Libro ni Mormon]], sarong koneksyon na enot na pinagsuhestiyon sa kaamayan nin 1902. Si [[Fawn Brodie]] nagsurat kan saiyang biograpiya panungod ki Smith na ini “bakong makapagpatunay na si Joseph nabasa an “Pananaw kan mga Hebrew” bago pa man isinurat an [[Libro ni Mormon]], alagad an pakol na paralelismo sa tahaw kan duwang libro masakiton na magwalat nin sarong kaso nin konsidensiya sana. An mga iskolar na [[Mormon]] na sinda Richard Bushman asin [[John W. Welch]] dae makatubod na may koneksyon asin nagpahayag na igwa sana nin kadikit na relasyon an mga laman kan duwang libro.

====Hoben====

Si Oliver pinadakula sa Poultney, alagad siya nagin klerigo nin sarong tindahan sa [[New York]] sa laog nin nagkapirang taon bago pa man siya nagpoon na magtukdo sa eskuwelahan sa Manchester kan 1829. Nakiki-estar siya sa manlain-lain na mga kaharongan sa lugar nin Manchester, kaibanan na kinda [[Joseph Smith, Sr.]], na iyo an pinagsasabing nagtao ki Oliver nin kadagdagan na inpormasyon mapanungod sa bulawan na mga plake na saiyang nadangog “gikan sa kadakol na rona.”

Nanumpungan ni Oliver si [[Joseph Smith, Jr.]] kan Abril 5, 1829---sarong taon asin sarong aldaw bago pa man an opisyal na kamuknaan kan simbahan---asin nakadangog saiya kun pinano na saiyang naresibe an mga bulawan na plake na igwa nin laman kan suanoy na mga surat kan mga katutubong Amerikano (Native Americans). Siring ki Smith, na sarong harayo nang kadugo, sa panahon kan saiyang kahobenan, si Oliver enganyado na sarong parahanap nin mga tagong kayamanan asin naggagamit nin sarong pinabanal na panugsok. Si Oliver nagsabi ki Joseph na saiyang nahiling an mga bulawang plake sa sarong bisyon bago pa man si duwa nagkanumpungan.

Poon Abril 7 sagkod Hunyo 1829, si Oliver nagin sarong primaryong eskriba ni Joseph para sa pagsalin kan mga plake na iyo na ngani sa bandang huri an [[Libro ni Mormon]]. Si Oliver dae nagin matrayumpo kan saiyang paghingoha na maisalin an part kan [[Libro ni Mormon]] kan prinubaran niya. Bago pa man manumpungan si Oliver, si Joseph Smith nagpabaya sa kadikit na panahon matapos na an enot na 116 na mga pahina naiwara ni [[Martin Harris]]. Alagad, matapos na manumpungan ni Joseph si Oliver, saiyang nakumpleto an manuskrito sa makangalas na halipot nin panahon (Abril-Hunyo 1829) na iyo an pinagsasabi ni [[Richard Bushman]] na “bulos kan kanap na kalayo nin pagsalin.”

====Saro sa Tolong Testigo====
Hinapos kan taon 1829, si Oliver nagtala nin pakiherasan nin saronb bisyon, kaiba si Joseph asin David Whitmer, na sarong anghel nagpamansay saiya kan bulawan na mga plake. Si [[Martin Harris]] nagsabi na siya nakahiling man kan kaparehong bisyon sa bandang huri kan aldaw man sanang idto, asin si Oliver, Whitmer asin Harris nagpirma sa sarong testamentong patunay kaito. Sinda nagin bantog bilang an Tolong Testigo, asin an saindang patotoo naipublikar sa haros lambang edisyon kan [[Libro ni Mormon]].

====Ikaduwang Kaggurang nin Simbahan====
Kan an Simbahan maorganisa kan Abril 6, 1830, si Joseph Smith, Jr. nagin “Pangenot na Kaggurang” asin si Oliver an “Ikaduwang Kaggurang.” Maski na ngani na si Oliver sa teknikal na pananaw ikaduwa sa awtoridad ki Joseph magpoon an organisasyon kan simbahan sagkod 1838, sa kagguyodan si Sidney Rigdon, na tagapagtaram ni Joseph asin tagapayo sa Enot na Panguluhan, nagpoon na pinapangenotan si Oliver sa kaamayan nin 1831. Si Oliver an nagkapot sa posisyon na Ikaduwang Presidente kan Simbahan poon 1834 sagkod na siya nagin ekskomunikado kan 1838.

Kan Disyembre 18, 1832, si Cowdery nagpakasal ki Elizabeth Ann Whitmer, akeng daraga ni Peter Whitmer, Sr., asin tugang na babaye ni David, John, Jacob, asin Peter Whitmer, Jr.. Sinda nagkaigwa nin limang ake, na an saro sana an nag-abot sa pagkagurang.

Si Oliver nagtabang ki Joseph Smith ipublikar an sarong seryal kan mga kapahayagan na naresibe kan huri na enot na pinag-apod na An Libro nin Mga Kasugoan asin naglipas, siring na ini pinagrebisa asin pinagpalawig, an Doktrina asin Mga Tipan.  Si Oliver man an editor o yaon sa hunta editoryal kan nagkapirang naamay na pansimbahang mga publikasyon, kaayon an '''Evening and Morning Star''', an '''The Messenger and Advocate''', asin an '''The Northern Times'''.

==Mga panluwas na takod==
* [http://www.lightplanet.com/mormons/daily/history/people/Cowdery_Oliver_EOM.htm Oliver Cowdery biography reprinted from the ''Encyclopedia of Mormonism''] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20060326164334/http://www.lightplanet.com/mormons/daily/history/people/Cowdery_Oliver_EOM.htm |date=2006-03-26 }}
* [http://www.mormonfortress.com/cowdery2.html A believer's perspective on Cowdery's life.]
* [http://farms.byu.edu/display.php?table=transcripts&id=50 The Return of Oliver Cowdery - FARMS Papers] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090212074140/http://farms.byu.edu/display.php?table=transcripts&id=50 |date=2009-02-12 }}
* [http://www.findagrave.com/cgi-bin/fg.cgi?page=gr&GRid=12062 Find-A-Grave profile for Oliver Cowdery]
* [http://olivercowdery.com/ocowdery.htm Oliver Cowdery Home Page]
* [http://olivercowdery.com/family/Cdrygen1.htm Oliver Cowdery's Genealogy]
* [http://josephsmithpapers.org/person?name=Oliver+Cowdery Biography] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130927081923/http://josephsmithpapers.org/person?name=Oliver+Cowdery |date=2013-09-27 }} from Joseph Smith Papers website

==Mga hihilngan==
*Gunn, Stanley R. ''Oliver Cowdery, Second Elder and Scribe''. [[Bookcraft]]: Salt Lake City, 1962. 250-51.
*Legg, Phillip R., ''Oliver Cowdery: The Elusive Second Elder of the Restoration'', [[Herald House]]: Independence, Missouri, 1989.
*Mehling, Mary, ''Cowdrey-Cowdery-Cowdray Genealogy'' p.&nbsp;181, Frank Allaben: 1911.
*{{cite journal | author=Morris, Larry E. | title=Oliver Cowdery's Vermont Years and the Origins of Mormonism | journal=[[BYU Studies]] | volume=39 | year=2000 | pages=105&ndash;129 | url=http://contentdm.lib.byu.edu/u?/byustudies,4245 | format=[[PDF]] | accessdate=2009-06-23 | issue=1}}
*[[D. Michael Quinn|Quinn, D. Michael]], ''Early Mormonism and the Magic World View'', Revised and enlarged (Salt Lake City: [[Signature Books]], 1998), 36-39.
*[[Joseph Smith, Jr.|Smith, Joseph]], [[B. H. Roberts]], ed., ''[[History of the Church (Joseph Smith)|History of the Church]]'' (Salt Lake City: Church of Jesus Christ of Latter-day Saints, 1902), seven volumes.
* [[Dan Vogel|Vogel, Dan]], ed., ''Early Mormon Documents'' ''[EMD]'' (Salt Lake City: [[Signature Books]], 1998), five volumes.
*[[John W. Welch|Welch, John W.]] and Morris, Larry E., eds., ''Oliver Cowdery: Scribe, Elder, Witness'' (Provo, UT: [[The Neal A. Maxwell Institute for Religious Scholarship]], 2006); ISBN 

== Toltolan ==
{{reflist}}

{{poon}}
{{LDS|show}}
Si Oliver H. P. Cowdery (Oktubre 3, 1806-Marso 3, 1850) kaiba ni Joseph Smith, Jr., saro sa mga importanteng partisipantes sa pormatibong peryodo sa Kahiroan kan Mga Banal sa Huring-aldaw sa katahawan kan 1829 asin 1836. Siya nagin saro sa Tolong Testigo na nakahiling sa bulawang plake kan Libro ni Mormon, saro sa mga enot na apostoles kan Mga Banal sa Huring-aldaw, asin an Ikaduwang Kaggurang kan simbahan.

 Kalikodan kan Pamilya 

Si Cowdery iminundag kan Oktubre 3, 1806 sa Wells, Vermont.  An saiyang ama, si William, sarong paraoma na naglipat kan saiyang pamilya sa Poultney, Vermont kan si Oliver tolong taon pa sana.  Si William Cowdery nagin parasunod kan sarong lider nin sekta na si Nathaniel Wood kan Middletown, Vermont, na an sadit na relihiyosong sektang ini, an “Mga Bagong Israelitas”, nag-uutob nin pagpapabanal para sa nakalubong na kayamanan asin para sa kapahayagan na katuyuhan.

 Kontrobersiya sa Pananaw kan mga Hebrew 

An pamilya nin Cowdery nag-aatendir sa Pankongregasyonal na Simbahan kan Poultney, Vermont, kun saen si Ethan Smith iyo an pastor sa nagkapirang mga taon.  Sa panahon na idto, Ethan Smith pinag-iimprinta pa an Pananaw kan mga Hebrew (1823), saro sa mga kadakol na mga libro na pinagsurat sa panahon kun noarin na pinaghuhuna-huna na an mga katutubong Amerikano (Native Americans) naggigikan sa lahi kan mga Hebrew. Kan 2000, si David Persuitte nakipagdiskutiran na an kaaraman ni Cowdery mapanungod sa “Pananaw kan mga Hebrew” (View of the Hebrews) iyo an signipikanteng nakapagkontribuwer sa pinakabersyon kan Libro ni Mormon, sarong koneksyon na enot na pinagsuhestiyon sa kaamayan nin 1902. Si Fawn Brodie nagsurat kan saiyang biograpiya panungod ki Smith na ini “bakong makapagpatunay na si Joseph nabasa an “Pananaw kan mga Hebrew” bago pa man isinurat an Libro ni Mormon, alagad an pakol na paralelismo sa tahaw kan duwang libro masakiton na magwalat nin sarong kaso nin konsidensiya sana. An mga iskolar na Mormon na sinda Richard Bushman asin John W. Welch dae makatubod na may koneksyon asin nagpahayag na igwa sana nin kadikit na relasyon an mga laman kan duwang libro.

Hoben

Si Oliver pinadakula sa Poultney, alagad siya nagin klerigo nin sarong tindahan sa New York sa laog nin nagkapirang taon bago pa man siya nagpoon na magtukdo sa eskuwelahan sa Manchester kan 1829. Nakiki-estar siya sa manlain-lain na mga kaharongan sa lugar nin Manchester, kaibanan na kinda Joseph Smith, Sr., na iyo an pinagsasabing nagtao ki Oliver nin kadagdagan na inpormasyon mapanungod sa bulawan na mga plake na saiyang nadangog “gikan sa kadakol na rona.”

Nanumpungan ni Oliver si Joseph Smith, Jr. kan Abril 5, 1829---sarong taon asin sarong aldaw bago pa man an opisyal na kamuknaan kan simbahan---asin nakadangog saiya kun pinano na saiyang naresibe an mga bulawan na plake na igwa nin laman kan suanoy na mga surat kan mga katutubong Amerikano (Native Americans). Siring ki Smith, na sarong harayo nang kadugo, sa panahon kan saiyang kahobenan, si Oliver enganyado na sarong parahanap nin mga tagong kayamanan asin naggagamit nin sarong pinabanal na panugsok. Si Oliver nagsabi ki Joseph na saiyang nahiling an mga bulawang plake sa sarong bisyon bago pa man si duwa nagkanumpungan.

Poon Abril 7 sagkod Hunyo 1829, si Oliver nagin sarong primaryong eskriba ni Joseph para sa pagsalin kan mga plake na iyo na ngani sa bandang huri an Libro ni Mormon. Si Oliver dae nagin matrayumpo kan saiyang paghingoha na maisalin an part kan Libro ni Mormon kan prinubaran niya. Bago pa man manumpungan si Oliver, si Joseph Smith nagpabaya sa kadikit na panahon matapos na an enot na 116 na mga pahina naiwara ni Martin Harris. Alagad, matapos na manumpungan ni Joseph si Oliver, saiyang nakumpleto an manuskrito sa makangalas na halipot nin panahon (Abril-Hunyo 1829) na iyo an pinagsasabi ni Richard Bushman na “bulos kan kanap na kalayo nin pagsalin.”

Saro sa Tolong Testigo
Hinapos kan taon 1829, si Oliver nagtala nin pakiherasan nin saronb bisyon, kaiba si Joseph asin David Whitmer, na sarong anghel nagpamansay saiya kan bulawan na mga plake. Si Martin Harris nagsabi na siya nakahiling man kan kaparehong bisyon sa bandang huri kan aldaw man sanang idto, asin si Oliver, Whitmer asin Harris nagpirma sa sarong testamentong patunay kaito. Sinda nagin bantog bilang an Tolong Testigo, asin an saindang patotoo naipublikar sa haros lambang edisyon kan Libro ni Mormon.

Ikaduwang Kaggurang nin Simbahan
Kan an Simbahan maorganisa kan Abril 6, 1830, si Joseph Smith, Jr. nagin “Pangenot na Kaggurang” asin si Oliver an “Ikaduwang Kaggurang.” Maski na ngani na si Oliver sa teknikal na pananaw ikaduwa sa awtoridad ki Joseph magpoon an organisasyon kan simbahan sagkod 1838, sa kagguyodan si Sidney Rigdon, na tagapagtaram ni Joseph asin tagapayo sa Enot na Panguluhan, nagpoon na pinapangenotan si Oliver sa kaamayan nin 1831. Si Oliver an nagkapot sa posisyon na Ikaduwang Presidente kan Simbahan poon 1834 sagkod na siya nagin ekskomunikado kan 1838.

Kan Disyembre 18, 1832, si Cowdery nagpakasal ki Elizabeth Ann Whitmer, akeng daraga ni Peter Whitmer, Sr., asin tugang na babaye ni David, John, Jacob, asin Peter Whitmer, Jr.. Sinda nagkaigwa nin limang ake, na an saro sana an nag-abot sa pagkagurang.

Si Oliver nagtabang ki Joseph Smith ipublikar an sarong seryal kan mga kapahayagan na naresibe kan huri na enot na pinag-apod na An Libro nin Mga Kasugoan asin naglipas, siring na ini pinagrebisa asin pinagpalawig, an Doktrina asin Mga Tipan.  Si Oliver man an editor o yaon sa hunta editoryal kan nagkapirang naamay na pansimbahang mga publikasyon, kaayon an Evening and Morning Star, an The Messenger and Advocate, asin an The Northern Times.

Mga panluwas na takod
 Oliver Cowdery biography reprinted from the Encyclopedia of Mormonism 
 A believer's perspective on Cowdery's life.
 The Return of Oliver Cowdery - FARMS Papers 
 Find-A-Grave profile for Oliver Cowdery
 Oliver Cowdery Home Page
 Oliver Cowdery's Genealogy
 Biography  from Joseph Smith Papers website

Mga hihilngan
Gunn, Stanley R. Oliver Cowdery, Second Elder and Scribe. Bookcraft: Salt Lake City, 1962. 250-51.
Legg, Phillip R., Oliver Cowdery: The Elusive Second Elder of the Restoration, Herald House: Independence, Missouri, 1989.
Mehling, Mary, Cowdrey-Cowdery-Cowdray Genealogy p. 181, Frank Allaben: 1911.

Quinn, D. Michael, Early Mormonism and the Magic World View, Revised and enlarged (Salt Lake City: Signature Books, 1998), 36-39.
Smith, Joseph, B. H. Roberts, ed., History of the Church (Salt Lake City: Church of Jesus Christ of Latter-day Saints, 1902), seven volumes.
 Vogel, Dan, ed., Early Mormon Documents [EMD] (Salt Lake City: Signature Books, 1998), five volumes.
Welch, John W. and Morris, Larry E., eds., Oliver Cowdery: Scribe, Elder, Witness (Provo, UT: The Neal A. Maxwell Institute for Religious Scholarship, 2006); ISBN 

 Toltolan