Indra
[[Ladawan:Indra deva.jpg|right|thumb|Gurit dapit ki Indra Bhagwan na nakalunad sa saiyang elepante, Airavata, c. 1820.]]

Si '''Indra''' ([[Sanskrito]]: इन्द्र)
an hade kan mga deva (garo dios na mga diedad) asin Svarga (langit) sa mitolohiyang Hindu. Siya asosyado sa langit, kikilat, panahon, dagoldol, bagyo, uran, salog, asin guerra.<ref>{{Cite book|url=https://archive.org/details/indiathroughages00mada|title=India Through the Ages|last=Gopal|first=Madan|publisher=Publication Division, Ministry of Information and Broadcasting, Government of India|year=1990|page=[https://archive.org/details/indiathroughages00mada/page/66 66]|via=Internet Archive}}</ref><ref name="urlWar and Religion: An Encyclopedia of Faith and Conflict [3 volumes] - Google Książki">{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=KDlFDgAAQBAJ&q=Indra+god+war&pg=PA380|title=War and Religion: An encyclopedia of faith and conflict|last=Shaw|first=Jeffrey M., Ph.D.|last2=Demy|first2=Timothy J., Ph.D.|date=27 March 2017|isbn=9781610695176|series=Google Książki}}</ref><ref name="Berry1996p20">{{Cite book|url=https://archive.org/details/religionsofindia00berr|title=Religions of India: Hinduism, Yoga, Buddhism|last=Berry, Thomas|publisher=Columbia University Press|year=1996|isbn=978-0-231-10781-5|pages=[https://archive.org/details/religionsofindia00berr/page/20 20]–21|url-access=registration}}</ref> An mga osipon asin kapangyarihan ni Indra kaagid kan iba pang mga dios nin Indo-Europeo arog ni [[Jupiter]], [[Perun]], [[Perkūnas]], [[Zalmoxis]], [[Taranis]], [[Zeus]], asin [[Thor]], na kabtang kan mas dakula na mitolohiyang Proto-Indo-Europeano.<ref name="Berry1996p20" /><ref>{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=EUsqAAAAYAAJ|title=The Hinduism Omnibus|last=Madan, T.N.|publisher=Oxford University Press|year=2003|isbn=978-0-19-566411-9|page=81}}</ref><ref>{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=lDc9AAAAIAAJ&pg=PA280|title=The Indian Theogony|last=Bhattacharji, Sukumari|publisher=Cambridge University Press|year=2015|pages=280–281}}</ref>

Si Indra an pinakasinasambang diyos sa Rigveda.<ref name="Gonda1989p3">{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=KtcUAAAAIAAJ|title=The Indra Hymns of the Ṛgveda|last=Gonda, Jan|publisher=Brill Archive|year=1989|isbn=90-04-09139-4|page=3|author-link=Jan Gonda}}</ref> Isinelebrar siya huli sa saiyang kapangyarihan, asin bilang an guminadan sa dakulang karatan (sarong malevolent na tipo nin asura) na an ngaran Vritra, na nagpakosog sa prosperidad asin kaogmahan nin tawo. Rinaraot ni Indra si Vritra asin an saiyang "madayang mga pwersa," asin sa siring nagdadara nin uran asin liwanag nin saldang bilang paraligtas nin katawohan.<ref name="Berry1996p20">{{Cite book|url=https://archive.org/details/religionsofindia00berr|title=Religions of India: Hinduism, Yoga, Buddhism|last=Berry, Thomas|publisher=Columbia University Press|year=1996|isbn=978-0-231-10781-5|pages=[https://archive.org/details/religionsofindia00berr/page/20 20]–21|url-access=registration}}</ref><ref>{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=Vhkt5K1fw2wC&pg=PA177|title=The Religion of the Ṛigveda|last=Griswold, Hervey de Witt|publisher=Motilal Banarsidass|year=1971|isbn=978-81-208-0745-7|pages=177–180}}</ref> Saro man siyang importanteng dios na sinasamba kan mga tawong Kalash, na nagpaparisa kan saiyang pagkaprominente sa suanoy na Hinduismo.<ref name="Barrington-Kendrick-2006">{{Cite book|title=A Passage to Nuristan: Exploring the mysterious Afghan hinterland|last=Barrington|first=Nicholas|last2=Kendrick|first2=Joseph T.|last3=Schlagintweit|first3=Reinhard|date=18 April 2006|publisher=[[I.B. Tauris]]|isbn=9781845111755|page=111}}</ref><ref name="Weiss-Maurer-2012">{{Cite book|title=No Way Out: A story of valor in the mountains of Afghanistan|last=Weiss|first=Mitch|last2=Maurer|first2=Kevin|date=31 December 2012|publisher=Berkley Caliber|isbn=9780425253403|page=299}}</ref><ref name="West-2010">{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=pCiNqFj3MQsC&pg=PA357|title=Encyclopedia of the Peoples of Asia and Oceania|last=West|first=Barbara A.|date=19 May 2010|publisher=[[Infobase Publishing]]|isbn=9781438119137|page=357}}</ref><ref>{{Cite book|url=http://www.people.fas.harvard.edu/~witzel/KalashaReligion.pdf|title=The Vedas: Texts, language, and ritual|last=Witzel, M.|publisher=Forsten|year=2004|editor-last=Griffiths, A.|location=Groningen|pages=581–636|chapter=[Extract: ''Kalash religion''] The Ṛgvedic religious system and its central Asian and Hindukush antecedents|access-date=2022-03-11|editor-last2=Houben, J.E.M.}}</ref>

Nainaan an kahulogan ni Indra sa Indyanong literaturang post-Vedic, alagad igwa pa man siyang importanteng papel sa manlaenlaen na osipon. Siya ilinaladawan bilang sarong makapangyarihan na eroe, alagad saro na danay na nasasakitan sa saiyang kapalangkawan, burat, hedonistiko asin parasambay na mga paagi, asin an dios na nakariribok sa isip mantang sinda naghohorophorop huli ta natatakot siya sa sadiring mga tawo tibaad magin mas makapangyarihan kisa saiya.<ref name="Berry1996p20">{{Cite book|url=https://archive.org/details/religionsofindia00berr|title=Religions of India: Hinduism, Yoga, Buddhism|last=Berry, Thomas|publisher=Columbia University Press|year=1996|isbn=978-0-231-10781-5|pages=[https://archive.org/details/religionsofindia00berr/page/20 20]–21|url-access=registration}}</ref><ref name="Daniélou1991p108">{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=1HMXN9h6WX0C&pg=PA108|title=The Myths and Gods of India: The Classic Work on Hindu Polytheism from the Princeton Bollingen Series|last=Alain Daniélou|publisher=Inner Traditions|year=1991|isbn=978-0-89281-354-4|pages=108–109}}</ref>

Segun sa Vishnu Purana, si Indra an titulo na pinahiro kan hade kan mga dios, na minabago sa kada Manvantara - sarong panahon nin siklo sa kosmolohiyang Hindu. An lambang Manvantara may sadiring Indra asin an Indra kan presenteng Manvantara inaapod na Purandhara.<ref name="Dalal2010">{{Cite book|title=The Religions of India: A Concise Guide to Nine Major Faiths|last=Roshen Dalal|publisher=Penguin Books India|year=2010|isbn=978-0-14-341517-6|pages=190, 251}}</ref><ref name=":2">{{Cite book|url=https://archive.org/details/Vishnupurana-English-MnDutt|title=Vishnu Purana|last=Dutt|first=Manmath Nath|pages=170–173|language=English}}</ref><ref name=":4">{{Cite book|url=https://archive.org/details/vishnu-puran-illustrated-with-hindi-translations-gita-press-gorakhpur|title=Vishnu Puran Illustrated With Hindi Translations Gita Press Gorakhpur|last=Gita Press Gorakhpur|pages=180–183|language=Sanskrit, Hindi}}</ref>

Si Indra ilinaladawan man sa Budista (Indā sa Pali) asin Jaina mga mitolohiya.<ref name="Baroni2002p153">{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=smNM4ElP3XgC&pg=PA153|title=The Illustrated Encyclopedia of Zen Buddhism|last=Helen Josephine Baroni|publisher=The Rosen Publishing Group|year=2002|isbn=978-0-8239-2240-6|page=153}}</ref><ref name="Owen2012p25">{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=vHK2WE8xAzYC&pg=PA25|title=Carving Devotion in the Jain Caves at Ellora|last=Lisa Owen|publisher=BRILL Academic|year=2012|isbn=978-90-04-20629-8|page=25}}</ref>  Si Indra namamahala sa rona nin mga Devas sa laog kan doktrinang Samsara nin mga tradisyon na Budhista.<ref name="buswelllopez739">{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=DXN2AAAAQBAJ&pg=PA231|title=The Princeton Dictionary of Buddhism|last=Robert E. Buswell Jr.|last2=Donald S. Lopez Jr.|publisher=Princeton University Press|year=2013|isbn=978-1-4008-4805-8|pages=739–740}}</ref> Alagad, arog kan mga tekstong post-Vedic Hindu, si Indra saro man na tema nin pang - oolog - olog asin ibinaba sa sarong pigurang kamugtakan sa mga tekstong Budhista, na ipinaheheling bilang sarong dios na nag - aagi nin pagkamundag liwat.<ref name="donigerindra">Wendy Doniger (2015), [https://www.britannica.com/topic/Indra Indra: Indian deity], Encyclopædia Britannica</ref><ref name="buswelllopez739" /> Sa Jain na mga tradisyon, bakong arog kan Budismo asin Hinduismo, si Indra bakong hade nin mga dios, kundi an hade na nakalalabi sa tawo na nag - eerok sa Svarga-Loka, asin parteng gayo kan Jain rebirth cosmology.<ref>{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=AhT7AgAAQBAJ|title=Narrating Karma and Rebirth: Buddhist and Jain Multi-Life Stories|last=Naomi Appleton|publisher=Cambridge University Press|year=2014|isbn=978-1-139-91640-0|pages=50, 98}}</ref> Siya man an nagluwas kaiba kan saiyang agom na si Indrani tanganing iselebrar an mga oras na daing galang sa buhay nin sarong Jain Tirthankara, sarong iconograpiya na nagsusuherir kan hade asin reyna nin mga tawong nakalalabi sa tawo na nag - eerok sa Svarga (langit) na may pagsambang nagtanda sa espiritwal na pagbaklay nin Jaina.<ref name="Wileyj99">{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=kUz9o-EKTpwC&pg=PA99|title=The A to Z of Jainism|last=Kristi L. Wiley|publisher=Scarecrow Press|year=2009|isbn=978-0-8108-6821-2|page=99}}</ref><ref>{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=PZk-4HOMzsoC&pg=PA161|title=Jains in the World: Religious Values and Ideology in India|last=John E. Cort|date=22 March 2001|publisher=Oxford University Press|isbn=978-0-19-803037-9|pages=161–162}}</ref>

An iconograpiya ni Indra nagpapaheling na ginagamit niya an lightning thunderbolt na armas na inaapod na Vajra, na nakasakay sa sarong puting elepante na midbid sa apod na Airavata.<ref name="Daniélou1991p108">{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=1HMXN9h6WX0C&pg=PA108|title=The Myths and Gods of India: The Classic Work on Hindu Polytheism from the Princeton Bollingen Series|last=Alain Daniélou|publisher=Inner Traditions|year=1991|isbn=978-0-89281-354-4|pages=108–109}}</ref><ref>{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=MJD-KresBwIC|title=Elements of Hindu iconography|last=T. A. Gopinatha Rao|publisher=Motilal Banarsidass|year=1993|isbn=978-81-208-0878-2|page=111}}</ref> Sa iconograpiyang Budhista, an elepante kun beses nagtatampok nin tolong payo, mantang an sa Jaina icons kun beses nagpapaheling kan elepante na may limang payo. Kun beses, an saro sanang elepante ipinaheheling na may apat na simbolikong tusks.<ref name="Daniélou1991p108" /> An erokan ni Indra nag - eeksister sa kabiserang syudad nin Svarga, Amaravati, minsan ngani siya asosyado man sa Bukid nin Meru (na inaapod man na Sumeru).<ref name="buswelllopez739">{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=DXN2AAAAQBAJ&pg=PA231|title=The Princeton Dictionary of Buddhism|last=Robert E. Buswell Jr.|last2=Donald S. Lopez Jr.|publisher=Princeton University Press|year=2013|isbn=978-1-4008-4805-8|pages=739–740}}</ref>

== Toltolan ==
{{reflist}}
{{stub}}
Si Indra (Sanskrito: इन्द्र)
an hade kan mga deva (garo dios na mga diedad) asin Svarga (langit) sa mitolohiyang Hindu. Siya asosyado sa langit, kikilat, panahon, dagoldol, bagyo, uran, salog, asin guerra. An mga osipon asin kapangyarihan ni Indra kaagid kan iba pang mga dios nin Indo-Europeo arog ni Jupiter, Perun, Perkūnas, Zalmoxis, Taranis, Zeus, asin Thor, na kabtang kan mas dakula na mitolohiyang Proto-Indo-Europeano.

Si Indra an pinakasinasambang diyos sa Rigveda. Isinelebrar siya huli sa saiyang kapangyarihan, asin bilang an guminadan sa dakulang karatan (sarong malevolent na tipo nin asura) na an ngaran Vritra, na nagpakosog sa prosperidad asin kaogmahan nin tawo. Rinaraot ni Indra si Vritra asin an saiyang "madayang mga pwersa," asin sa siring nagdadara nin uran asin liwanag nin saldang bilang paraligtas nin katawohan. Saro man siyang importanteng dios na sinasamba kan mga tawong Kalash, na nagpaparisa kan saiyang pagkaprominente sa suanoy na Hinduismo.

Nainaan an kahulogan ni Indra sa Indyanong literaturang post-Vedic, alagad igwa pa man siyang importanteng papel sa manlaenlaen na osipon. Siya ilinaladawan bilang sarong makapangyarihan na eroe, alagad saro na danay na nasasakitan sa saiyang kapalangkawan, burat, hedonistiko asin parasambay na mga paagi, asin an dios na nakariribok sa isip mantang sinda naghohorophorop huli ta natatakot siya sa sadiring mga tawo tibaad magin mas makapangyarihan kisa saiya.

Segun sa Vishnu Purana, si Indra an titulo na pinahiro kan hade kan mga dios, na minabago sa kada Manvantara - sarong panahon nin siklo sa kosmolohiyang Hindu. An lambang Manvantara may sadiring Indra asin an Indra kan presenteng Manvantara inaapod na Purandhara.

Si Indra ilinaladawan man sa Budista (Indā sa Pali) asin Jaina mga mitolohiya.  Si Indra namamahala sa rona nin mga Devas sa laog kan doktrinang Samsara nin mga tradisyon na Budhista. Alagad, arog kan mga tekstong post-Vedic Hindu, si Indra saro man na tema nin pang - oolog - olog asin ibinaba sa sarong pigurang kamugtakan sa mga tekstong Budhista, na ipinaheheling bilang sarong dios na nag - aagi nin pagkamundag liwat.Wendy Doniger (2015), Indra: Indian deity, Encyclopædia Britannica Sa Jain na mga tradisyon, bakong arog kan Budismo asin Hinduismo, si Indra bakong hade nin mga dios, kundi an hade na nakalalabi sa tawo na nag - eerok sa Svarga-Loka, asin parteng gayo kan Jain rebirth cosmology. Siya man an nagluwas kaiba kan saiyang agom na si Indrani tanganing iselebrar an mga oras na daing galang sa buhay nin sarong Jain Tirthankara, sarong iconograpiya na nagsusuherir kan hade asin reyna nin mga tawong nakalalabi sa tawo na nag - eerok sa Svarga (langit) na may pagsambang nagtanda sa espiritwal na pagbaklay nin Jaina.

An iconograpiya ni Indra nagpapaheling na ginagamit niya an lightning thunderbolt na armas na inaapod na Vajra, na nakasakay sa sarong puting elepante na midbid sa apod na Airavata. Sa iconograpiyang Budhista, an elepante kun beses nagtatampok nin tolong payo, mantang an sa Jaina icons kun beses nagpapaheling kan elepante na may limang payo. Kun beses, an saro sanang elepante ipinaheheling na may apat na simbolikong tusks. An erokan ni Indra nag - eeksister sa kabiserang syudad nin Svarga, Amaravati, minsan ngani siya asosyado man sa Bukid nin Meru (na inaapod man na Sumeru).

 Toltolan