Liwanag
[[Ladawan:Light_dispersion_conceptual_waves.gif|thumb|249x249px|Sarong triyangular na prismo na nagwawarak nin beam kan puting liwanag. An mga mas halabang wavelength (pula) asin an mas halipot na wavelengths (asul) iyo nakasuway.]]

An '''liwanag''' ([[Ingles]]: ''light'') o '''nahihiling na liwanag''' (''visible light'') iyo elektromagnetikong radiasyon sa laog nin porsyon kan elektromagnetikong ispektrum na mahihiling nin mata kan tawo.<ref>CIE (1987). [http://www.cie.co.at/publ/abst/17-4-89.html ''International Lighting Vocabulary''] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100227034508/http://www.cie.co.at/publ/abst/17-4-89.html|date=27 February 2010}}. Number 17.4. CIE, 4th edition. {{ISBN|978-3-900734-07-7}}.<br />By the ''International Lighting Vocabulary'', the definition of ''light'' is: "Any radiation capable of causing a visual sensation directly."</ref> An nahihiling na liwanag iyo harus may kahulugan na igwa nin mga wavelength sa rango nin 400–700 nm, sa tahaw kan [[infrared]] (may mas halabang mga wavelength) asin an [[ultraviolet]] (may mas halipot na mga wavelength).<ref name="Pal2001">{{cite book|title=Textbook of Practical Physiology|last1=Pal|first1=G.K.|last2=Pal|first2=Pravati|publisher=Orient Blackswan|year=2001|isbn=978-81-250-2021-9|edition=1st|location=Chennai|page=387|chapter=chapter 52|quote=The human eye has the ability to respond to all the wavelengths of light from 400–700 nm. This is called the visible part of the spectrum.|access-date=11 October 2013|chapter-url=https://books.google.com/books?id=CcJvIiesqp8C&pg=PA387}}</ref><ref name="BuserImbert1992">{{cite book|url=https://archive.org/details/vision0000buse|title=Vision|last1=Buser|first1=Pierre A.|last2=Imbert|first2=Michel|publisher=MIT Press|year=1992|isbn=978-0-262-02336-8|page=[https://archive.org/details/vision0000buse/page/50 50]|quote=Light is a special class of radiant energy embracing wavelengths between 400 and 700 nm (or mμ), or 4000 to 7000 Å.|access-date=11 October 2013|url-access=registration}}</ref> An mga wavelength na ini may boot-sabihon na rango nin prekwensya na harus 430–750 terahertz (THz).

An pangenot na gunuan nin liwanag sa Kinaban iyo an [[Saldang]]. An liwanag kan saldang minatao nin [[enerhiya]] sa mga berdeng tinanom tanganing makamokna nin mga asukar na harus sa porma nin mga starch, na minaluwas nin enerhiya sa mga nabubuhay na bagay na minatulon sa sainda. An prosesong ini kan [[potosintesis]] iyo  kan mga enerhiyang nagagamit nin mga nabubuhay na bagay. Sa uusipon, an saro pang importanteng gunuan nin liwanang para sa mga tawo iyo an [[kalayo]], gikan sa mga suanoy na kampo-kalayo hasta sa mga modernong lamapara nin kerosene. Sa pagkamokna nin mga elektrikong liwanag asin sistemang pangkusog, an elektrikong pampaliwanag iyo epektibo nang naribayan an mga liwanag hale sa kalayo. May nagkapira man na ispesye kan hayop na nakakahimo kan sadiri nindang liwanag, sarong prosesong inaapod na ''bioluminescence''. Halimbawa, an mga [[aninipot]] iyo minagamit nin liwanag tanganong makahanap nin kaparehas asin an mga bampirang pusit ginagamit ini para magtago sa mga pwedeng magkakan sa sainda.

== Hilingon man ==

* [[Enerhiyang solar]]
* [[Init]]
* [[Potosintesis]]

== Panluwas na takod ==
{{Commons|Light|Liwanag}}
* [https://www.britannica.com/EBchecked/topic/340440 Liwanag (pisika)] sa ''Encyclopædia Britannica''
* [http://bachkhoatoanthu.vass.gov.vn/noidung/tudien/Lists/GiaiNghia/View_Detail.aspx?ItemID=27859 Liwanag] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210124023645/http://bachkhoatoanthu.vass.gov.vn/noidung/tudien/Lists/GiaiNghia/View_Detail.aspx?ItemID=27859 |date=2021-01-24 }} sa ''Encyclopedic Dictionary of Vietnam''

== Toltolan ==
{{reflist}}
{{agham-stub}}
[[Kategorya:Kinaban]]
[[Kategorya:Pisika]]
An liwanag (Ingles: light) o nahihiling na liwanag (visible light) iyo elektromagnetikong radiasyon sa laog nin porsyon kan elektromagnetikong ispektrum na mahihiling nin mata kan tawo.CIE (1987). International Lighting Vocabulary . Number 17.4. CIE, 4th edition. .By the International Lighting Vocabulary, the definition of light is: "Any radiation capable of causing a visual sensation directly." An nahihiling na liwanag iyo harus may kahulugan na igwa nin mga wavelength sa rango nin 400–700 nm, sa tahaw kan infrared (may mas halabang mga wavelength) asin an ultraviolet (may mas halipot na mga wavelength). An mga wavelength na ini may boot-sabihon na rango nin prekwensya na harus 430–750 terahertz (THz).

An pangenot na gunuan nin liwanag sa Kinaban iyo an Saldang. An liwanag kan saldang minatao nin enerhiya sa mga berdeng tinanom tanganing makamokna nin mga asukar na harus sa porma nin mga starch, na minaluwas nin enerhiya sa mga nabubuhay na bagay na minatulon sa sainda. An prosesong ini kan potosintesis iyo  kan mga enerhiyang nagagamit nin mga nabubuhay na bagay. Sa uusipon, an saro pang importanteng gunuan nin liwanang para sa mga tawo iyo an kalayo, gikan sa mga suanoy na kampo-kalayo hasta sa mga modernong lamapara nin kerosene. Sa pagkamokna nin mga elektrikong liwanag asin sistemang pangkusog, an elektrikong pampaliwanag iyo epektibo nang naribayan an mga liwanag hale sa kalayo. May nagkapira man na ispesye kan hayop na nakakahimo kan sadiri nindang liwanag, sarong prosesong inaapod na bioluminescence. Halimbawa, an mga aninipot iyo minagamit nin liwanag tanganong makahanap nin kaparehas asin an mga bampirang pusit ginagamit ini para magtago sa mga pwedeng magkakan sa sainda.

 Hilingon man 

 Enerhiyang solar
 Init
 Potosintesis

 Panluwas na takod 

 Liwanag (pisika) sa Encyclopædia Britannica
 Liwanag  sa Encyclopedic Dictionary of Vietnam

 Toltolan 

Kategorya:Kinaban
Kategorya:Pisika