Celia Cruz
'''Si Celia Caridad Cruz Alfonso''' {{Efn|On her autobiography, Celia gives her baptismal name as '''Úrsula Hilaria Celia Caridad Cruz Alfonso''',<ref>{{cite book |last1=Cruz |first1=Celia |last2=Reymundo |first2=Ana Cristina |title=Celia: My Life |date=5 July 2005 |publisher=Harper Collins |isbn=978-0-06-072555-6 |page=11 |url=https://books.google.com/books?id=GNwojKkFS-YC |language=en}}</ref> which commemorates her birth on the feast day of [[Saint Ursula]] and [[Hilarion|Saint Hilarion]].<ref name="RM">{{cite news |last1=Marquetti |first1=Rosa |title=Conozca el verdadero nombre de Celia Cruz |url=https://www.diariolasamericas.com/cultura/conozca-el-verdadero-nombre-celia-cruz-n4258998 |access-date=12 October 2024 |work=Diario Las Américas |date=2022 |language=es-US}}</ref> This name appears on most sources, including [[Encyclopedia Britannica]], sometimes with the added epithet '''de la Santísima Trinidad'''. However, her birth certificate, registered on 16 January 1939, lists only Celia Caridad Cruz Alfonso.<ref name="Bio5" /> Later on, her Cuban passports and visas spelled her name '''Celia Caridad Cruz y Alfonso'''.<ref name="RM" /> Following her exile and marriage, her legal documents use the name '''Celia Cruz Knight''' until 1991, when she changed her name to simply '''Celia Cruz''', which also appears on her death certificate and mausoleum.<ref name="RM" />}} (21 Oktubre 1925 – 16 Hulyo 2003), bisto bilang '''Celia Cruz''', sarong Cubanong parakanta asin saro sa mga pinakapopular [[Latin music|na artistang Latin]] kan ika-20 siglo. Si Cruz nagin bantog sa [[Kuba|Cuba]] kan mga taon 1950 bilang sarong parakanta nin {{Lang|es|[[guaracha]]s}}, na nakakua kan bansag na " {{Lang|es|La Guarachera de Cuba}} ". Sa mga suminunod na dekada, siya namidbid sa bilog na kinaban bilang an " [[Honorific nicknames in popular music|'''Reyna nin Salsa''']] " huli sa saiyang mga kontribusyon sa musikang Latin. <ref>Pareles, Jon (14 December 1992). [https://www.nytimes.com/1992/12/14/arts/review-pop-the-queen-of-latin-music-takes-it-from-the-top.html "Review/Pop; The Queen of Latin Music Takes It From the Top"]. Retrieved 27 January 2014.</ref> <ref name="NMAH1">{{Cite web}}</ref> <ref name="SI">{{Cite web}}</ref> Nakapabakal na siya nin labing 10 milyones na plaka, na iyo an naggibo saiya na saro sa mga [[List of best-selling Latin music artists|pinakamabentang artista sa musikang Latin]] . <ref name="Cruz10">{{Cite web}}</ref>

An artista nagpoon kan saiyang karera sa saiyang ginikanan na nasyon [[Kuba|na Cuba]], na nakakua nin pagmidbid bilang sarong bokalista kan popular na grupong musikal na [[Sonora Matancera]], sarong asosasyon musikal na naglawig nin 15 taon (1950–1965). Si Cruz nakapag-master nin manlaen-laen na estilo nin [[Afro-Cuban music|musikang Afro-Cuban]] kabali an {{Lang|es|guaracha}}, [[Cuban rumba|rumba]], [[Afro (genre)|afro]], {{Lang|es|[[son cubano|son]]}} asin [[bolero]], na nagrerekord nin kadakol na mga single sa mga estilong ini para sa Seeco Records. Kan 1960, pagkatapos kan [[Cuban Revolution|Rebolusyon Cubano]] na nagin kawsa kan nasyonalisasyon kan industriya nin musika, binayaan ni Cruz an saiyang ginikanan na nasyon, na nagin saro sa mga simbolo asin tagapagtaram kan komunidad nin Cubano sa pagkadistiero. <ref>{{Cite web}}</ref> Ipinadagos ni Cruz an saiyang karera, enot sa [[Mehiko]], dangan sa [[Estados Unidos]], an nasyon na saiyang kinua bilang saiyang depinidong istaran. Kan mga taon 1960, nakipagtabangan siya ki [[Tito Puente]], na nagrekord kan saiyang pirmang tono na " {{Lang|es|Bemba colorá}} ". Kan mga taon 1970, nagpirma siya para sa [[Fania Records]] asin nagin makusog na asosyado sa genre [[Salsa music|nin salsa]], na nagpaluwas nin mga sikat na kanta arog kan " [[Quimbara]] ". Parati siyang nag-aatubang sa [[Fania All-Stars]] asin nakikipagtabangan ki [[Johnny Pacheco]] asin [[Willie Colón]] . Sa mga huring taon kan saiyang karera, si Cruz padagos na nagpaluwas nin mga matrayumpong kanta arog kan " {{Lang|es|[[La vida es un carnaval]]}} " asin " {{Lang|es|[[La Negra Tiene Tumbao (song)|La negra tiene tumbao]]}} ". <ref>{{Cite web}}</ref>

An saiyang legasiya sa musika binibilog nin total na 37 na mga studio album, siring man nin kadakol na mga live album asin kolaborasyon. Sa bilog niyang karera, siya tinawan nin kadakol na premyo asin distinksyon, kabali an duwang [[Grammy Award|Grammy Awards]] asin tolong [[Latin Grammy Award|Latin Grammy Awards]] . Apuwera sa saiyang mabungang karera sa musika, si Cruz nagkaigwa man nin nagkapirang pagluwas bilang sarong aktres sa mga pelikula asin [[telenovela]] . An saiyang catchphrase na " {{Lang|es|¡Azúcar!}} " ("Asukar!") nagin saro sa mga pinakamidbid na simbolo kan musikang salsa.

=== Mga toltolan ===
Si Celia Caridad Cruz Alfonso  (21 Oktubre 1925 – 16 Hulyo 2003), bisto bilang Celia Cruz, sarong Cubanong parakanta asin saro sa mga pinakapopular na artistang Latin kan ika-20 siglo. Si Cruz nagin bantog sa Cuba kan mga taon 1950 bilang sarong parakanta nin , na nakakua kan bansag na "  ". Sa mga suminunod na dekada, siya namidbid sa bilog na kinaban bilang an " Reyna nin Salsa " huli sa saiyang mga kontribusyon sa musikang Latin. Pareles, Jon (14 December 1992). "Review/Pop; The Queen of Latin Music Takes It From the Top". Retrieved 27 January 2014.   Nakapabakal na siya nin labing 10 milyones na plaka, na iyo an naggibo saiya na saro sa mga pinakamabentang artista sa musikang Latin . 

An artista nagpoon kan saiyang karera sa saiyang ginikanan na nasyon na Cuba, na nakakua nin pagmidbid bilang sarong bokalista kan popular na grupong musikal na Sonora Matancera, sarong asosasyon musikal na naglawig nin 15 taon (1950–1965). Si Cruz nakapag-master nin manlaen-laen na estilo nin musikang Afro-Cuban kabali an , rumba, afro,  asin bolero, na nagrerekord nin kadakol na mga single sa mga estilong ini para sa Seeco Records. Kan 1960, pagkatapos kan Rebolusyon Cubano na nagin kawsa kan nasyonalisasyon kan industriya nin musika, binayaan ni Cruz an saiyang ginikanan na nasyon, na nagin saro sa mga simbolo asin tagapagtaram kan komunidad nin Cubano sa pagkadistiero.  Ipinadagos ni Cruz an saiyang karera, enot sa Mehiko, dangan sa Estados Unidos, an nasyon na saiyang kinua bilang saiyang depinidong istaran. Kan mga taon 1960, nakipagtabangan siya ki Tito Puente, na nagrekord kan saiyang pirmang tono na "  ". Kan mga taon 1970, nagpirma siya para sa Fania Records asin nagin makusog na asosyado sa genre nin salsa, na nagpaluwas nin mga sikat na kanta arog kan " Quimbara ". Parati siyang nag-aatubang sa Fania All-Stars asin nakikipagtabangan ki Johnny Pacheco asin Willie Colón . Sa mga huring taon kan saiyang karera, si Cruz padagos na nagpaluwas nin mga matrayumpong kanta arog kan "  " asin "  ". 

An saiyang legasiya sa musika binibilog nin total na 37 na mga studio album, siring man nin kadakol na mga live album asin kolaborasyon. Sa bilog niyang karera, siya tinawan nin kadakol na premyo asin distinksyon, kabali an duwang Grammy Awards asin tolong Latin Grammy Awards . Apuwera sa saiyang mabungang karera sa musika, si Cruz nagkaigwa man nin nagkapirang pagluwas bilang sarong aktres sa mga pelikula asin telenovela . An saiyang catchphrase na "  " ("Asukar!") nagin saro sa mga pinakamidbid na simbolo kan musikang salsa.

 Mga toltolan