Mga tataramon na Norteng Pormosano
{{Infobox language family
|name=Northern Formosan
|altname=
|region=[[Taiwan]]
|familycolor=Austronesyo
|glotto=west2572
|glottoname=Sulnupang Kapatagan
|glotto2=nort2899
|glottoname2=Norte-sulnupan
|map=Formosan languages 2005.png
|mapcaption=(orange) An Norteng Pormosano ni Li
}}

An '''mga tataramon na Norteng Pormosano''', inihaín na paggugrupo kan [[mga tataramon na Pormosano]] na kaiba an ''[[mga tataramon na Atayaliko]]'', an ''mga tataramon na Sulnupang Kapatagan'' (Papora, Hoanya, Babuza, and Taokas), asin an ''mga tataramon na Norte-sulnupan na Pormosano'' ([[tataramon na Pazeh|Pazeh]] asin [[tataramon na Saisiyat|Saisiyat]]; Piglaag ni Li an ''Sulnupang kapatagan'' sa paggugrupo kaini).

Enot na pighaín ni [[Paul Jen-kuei Li]] an subgrupo nin Norteng Pormosano kan 1985.<ref name="Li1985">Li, Paul Jen-kuei (1985). "The position of Atayal in the Austronesian family." In Li, Paul Jen-kuei. 2004. ''Selected Papers on Formosan Languages'', vol. 2. Taipei, Taiwan: Institute of Linguistics, Academia Sinica.</ref> Ini, dae pigtanggap ni [[Robert Blust|Blust]] (1999) an pagkakasararó kan pighaín na sangâ nin Norteng Pormosano. Alagad, nagsusuporta an 2008 na pag-aanalisar kan Austronesian Basic Vocabulary Database, sa pagkakasararó kan sangâ nin Norteng Pormosano na may 97% confidence level (hilingon an ''[[Mga tataramon na Austronesyo#Klasipikasyon]]'').

==Ebidensiya==
Nangyayarí an minasunod na pagsasanlí-tanog gikan sa [[Tataramon na Proto-Austronesyo|Proto-Austronesyo]] sa mga tataramon na Nortebg Pormosano (Li 2008:215).<ref name="Li">Li, Paul Jen-kuei. 2008. "Time perspective of Formosan Aborigines." In Sanchez-Mazas, Alicia ed. ''Past human migrations in East Asia: matching archaeology, linguistics and genetics''. Taylor & Francis US.</ref>

* *S<sub>2</sub>, *H<sub>1</sub> > h
* *S<sub>2</sub>, *H<sub>1</sub>, *s > h (iyo lang an [[mga tataramon na Atayaliko]] asin [[Tataramon na Saisiyat|Saisiyat]])

Iyo man an [[tataramon na Pazeh|Pazeh]], [[tataramon na Saisiyat|Saisiyat]], asin [[tataramon na Thao|Thao]] lang an [[mga tataramon na Pormosano]] na puwede sa SVO constructions, tibaad ini dahil sa ''intensive contact'' sa [[Taiwanese Hokkien|Taiwanes]].<ref>Li, Paul Jen-kuei. 1998. "台灣南島語言 [The Austronesian Languages of Taiwan]." In Li, Paul Jen-kuei. 2004. Selected Papers on Formosan Languages. Taipei, Taiwan: Institute of Linguistics, Academia Sinica.</ref>

Iyo man an mga tataramon na Atayal, Seediq, asin Pazeh na igwang ''devoiced final consonants'' na yaon sa [[tataramon na Proto-Austronesyo|Proto-Austronesyo]] (Blust 2009:616).

==Norte-sulnupan na Pormosano==
Pigkosiderar ni Li (2003) an anom na nga tataramon na sulnupang kapatagan na magkaigwa nin pagsuway gikan sa Proto-Norte-sulnupan na Pormosano. Ini an minasunod na klasipikasyon.

{{clade
|label1 = Norte-sulnupan
|1={{clade
 |1=[[Tataramon na Pazeh|Pazih]]
 |2={{clade
  |1=[[Tataramon na Thao|Thao]]
  |2={{clade
   |1=[[Tataramon na Hoanya|Hoanya]]
   |2={{clade
    |1=[[Tataramon na Papora|Papora]]
    |2={{clade
     |1=[[Tataramon na Babuza|Babuza]]
     |2=[[Tataramon na Taokas|Taokas]]
     }}
    }}
   }}
  }}
 }}
}}

Naghihiras an apat na mga tataramon na gilid-baybayon kan [[Tataramon na Taokas|Taokas]], [[Tataramon na Babuza|Babuza]], [[Tataramon na Papora|Papora]], asin an [[tataramon na Hoanya|Hoanya]] sa mga minasunod na mga inobasyon (Li 2003).
#Pagkawará kan *k
#Pagkawará kan *-y
#Pagsulpót kan *s asin *t sa ''non-final position''
#Kompletong Pagsulpót kan *ŋ asin *n

Nagheheras an [[Tataramon na Thao|Thao]] sa apat na tataramon kan gilid-baybayon sa mga minasunod na inobasyon (Li 2003).
#Pagsulpót kan *s asin *t
#Pagsulpót kan *ŋ asin *n

Nasaproseso an [[Tataramon na Pazeh|Pazih]] sa minasunod na pasasanlí-tanog.
#Pagsulpót kan *j asin *s bilang /z/
#Pagsulpót kan *C asin *S<sub>1</sub> bilang /s/

Dae pigkondiser ni Li (2003) an Pazih na magin haranihon sa [[Tataramon na Saisiyat|Saisiyat]] (Li 2003:946).

==Mga Talá==
{{Reflist|2}}

==Mga toltolan==
{{refbegin}}
*Li, Paul Jen-kuei (2003). "The Internal Relationships of Six Western Plains Languages." In Li, Paul Jen-kuei. 2004. ''Selected Papers on Formosan Languages'', vol. 2. Taipei, Taiwan: Institute of Linguistics, Academia Sinica.
{{refend}}

{{Mga tataramon na Pormosano}}
{{poon}}

[[Kategorya:Mga tataramon na Pormosano]]
[[Kategorya:Mga tataramon kan Taiwan]]
An mga tataramon na Norteng Pormosano, inihaín na paggugrupo kan mga tataramon na Pormosano na kaiba an mga tataramon na Atayaliko, an mga tataramon na Sulnupang Kapatagan (Papora, Hoanya, Babuza, and Taokas), asin an mga tataramon na Norte-sulnupan na Pormosano (Pazeh asin Saisiyat; Piglaag ni Li an Sulnupang kapatagan sa paggugrupo kaini).

Enot na pighaín ni Paul Jen-kuei Li an subgrupo nin Norteng Pormosano kan 1985.Li, Paul Jen-kuei (1985). "The position of Atayal in the Austronesian family." In Li, Paul Jen-kuei. 2004. Selected Papers on Formosan Languages, vol. 2. Taipei, Taiwan: Institute of Linguistics, Academia Sinica. Ini, dae pigtanggap ni Blust (1999) an pagkakasararó kan pighaín na sangâ nin Norteng Pormosano. Alagad, nagsusuporta an 2008 na pag-aanalisar kan Austronesian Basic Vocabulary Database, sa pagkakasararó kan sangâ nin Norteng Pormosano na may 97% confidence level (hilingon an Mga tataramon na Austronesyo#Klasipikasyon).

Ebidensiya
Nangyayarí an minasunod na pagsasanlí-tanog gikan sa Proto-Austronesyo sa mga tataramon na Nortebg Pormosano (Li 2008:215).Li, Paul Jen-kuei. 2008. "Time perspective of Formosan Aborigines." In Sanchez-Mazas, Alicia ed. Past human migrations in East Asia: matching archaeology, linguistics and genetics. Taylor & Francis US.

 *S2, *H1 > h
 *S2, *H1, *s > h (iyo lang an mga tataramon na Atayaliko asin Saisiyat)

Iyo man an Pazeh, Saisiyat, asin Thao lang an mga tataramon na Pormosano na puwede sa SVO constructions, tibaad ini dahil sa intensive contact sa Taiwanes.Li, Paul Jen-kuei. 1998. "台灣南島語言 [The Austronesian Languages of Taiwan]." In Li, Paul Jen-kuei. 2004. Selected Papers on Formosan Languages. Taipei, Taiwan: Institute of Linguistics, Academia Sinica.

Iyo man an mga tataramon na Atayal, Seediq, asin Pazeh na igwang devoiced final consonants na yaon sa Proto-Austronesyo (Blust 2009:616).

Norte-sulnupan na Pormosano
Pigkosiderar ni Li (2003) an anom na nga tataramon na sulnupang kapatagan na magkaigwa nin pagsuway gikan sa Proto-Norte-sulnupan na Pormosano. Ini an minasunod na klasipikasyon.

Naghihiras an apat na mga tataramon na gilid-baybayon kan Taokas, Babuza, Papora, asin an Hoanya sa mga minasunod na mga inobasyon (Li 2003).
Pagkawará kan *k
Pagkawará kan *-y
Pagsulpót kan *s asin *t sa non-final position
Kompletong Pagsulpót kan *ŋ asin *n

Nagheheras an Thao sa apat na tataramon kan gilid-baybayon sa mga minasunod na inobasyon (Li 2003).
Pagsulpót kan *s asin *t
Pagsulpót kan *ŋ asin *n

Nasaproseso an Pazih sa minasunod na pasasanlí-tanog.
Pagsulpót kan *j asin *s bilang /z/
Pagsulpót kan *C asin *S1 bilang /s/

Dae pigkondiser ni Li (2003) an Pazih na magin haranihon sa Saisiyat (Li 2003:946).

Mga Talá

Mga toltolan

Li, Paul Jen-kuei (2003). "The Internal Relationships of Six Western Plains Languages." In Li, Paul Jen-kuei. 2004. Selected Papers on Formosan Languages, vol. 2. Taipei, Taiwan: Institute of Linguistics, Academia Sinica.

Kategorya:Mga tataramon na Pormosano
Kategorya:Mga tataramon kan Taiwan