Gudit
{{Infobox royalty|name=Yudit|title=[[Kingdom of Simien|Queen of Semien]]|titletext=|more=|image=|image_size=|alt=|caption=|succession=[[Kingdom of Simien|Queen of Simien]]|moretext=|reign=960 A.D.-{{Circa}}1000 C.E.|reign-type=|coronation=|cor-type=|predecessor=[[Gideon IV]]|pre-type=|successor=|spouse=[[Zenobis]]|issue=|dynasty=[[House of Gideon]]|father=[[Gideon IV]]|suc-type=|regent=|reg-type=|birth_date=|birth_place=[[Lasta|Begwena]], [[Kingdom of Aksum]]|death_date={{Circa}}1000 A.D.|death_place=|birth_name=|occupation=|religion=[[Judaism]]}}[[Ladawan:Ethio_w12.jpg|thumb|300x300px|Gudit stack, Aksum, Etiopia]]
[[Ladawan:Abreha_and_Atsbeha_Church_02.jpg|thumb|Abreha asin Atsbea na simbahan]]
An '''Gudit''' (Ge'ez: ጉዲት) sarong [[Classical Ethiopic]] na pangaran para sa sarong personahe na bisto man bilang '''Yodit''' sa [[Tigrinya]], asin [[Amharic]], saboot saro man '''Isato''' sa Amharic, asin [[Ga'wa]] sa Ţilţal. An tao sa likod nin manlaen-laen na alternatibong pangaran na ini na linaladawan bilang sarong makapangyarihang babaeng lider, malamang na kapareho ni Māsobā Wārq, an aki na babae kan huring hade nin [[Aksumite]], si [[Dil Na'ad]], na binanggit sa sarong panginot na pinunan sa Arabic. Siya na sinasabing igwang pananagutan sa pagraot sa Kahadean kan [[Aksu|Aksum]] asin sa kanayunan kani, asin sa pagraot kan mga simbahan asin monumento kani kan ika-10 na siglo AD bilang sa pagbalos para sa simbahan na pinutol an saiyang daghan asin ipinagbili siya sa pagkauripon. Kun siya na kapareho nin Tirda' Gābāz sa ibang Ethiopian sources, sinasabing sinubukan man niyang lipulin an mga miyembro kan naghaharing dinastiya. An mga gibo na iniuugnay sa saiya na naitala sa oral na tradisyon asin sa manlaen-laen na mga makasaysayang salaysay.

== Ngaran ==
An ngaran na "Gudit" sa pagkasaysay kan Ge'ez ikinokonektar nanggad an saiyang buhay sa Biblikal na [[Judith]].[2] kokondusir na an porma nin Gudit pigtatakod sa etymologikal na tataramong Amharicong guhit na minakonsidera kan sarong syudad nin mga kahulugan gikan sa "freak" asin "monster" pasiring sa "tambobong" asin "mapagayon". ki Caroline Levi, an saiyang alternatibong pangaran na "Isato", harayo sa boot sabihon "kalayo", may kaparehong set nin mga kahulogan. pangaran [2] An Ţilţall para sa saiya, pig-indikar kan Ga''<nowiki/>'wa'' na siya kaayon sa sarong ika-16 na siglong reyna nin Muslim kan ngaran na iyan, na nagsusuherir na an mga tradisyon mapadapit ki Gudit dakol na siglo an ginamit tanganing makamit an pinal nindang porma. saro sa mga hadeng Ethiopian, nasambitan an sarong ngaran na T''irda' Gābāz'' bilang ultimong reyna kan Aksum. mga saysay manungod sa saiyang mga pag-aapi haros kapareho kan mga kaibahan sa Māsobā Wrārq.[3]

== Etnisidad ==
Carlo Conti Rossini enot na nagproponer na an tala kan guerrerong reyna na ini sa Historya ''kan mga Patriarka nin Alejandria'', kun saen siya sinasabing ''Bani al-Hamwiyah'', dapat basahon bilang si ''Bani al-Damutah'', asin nag'argumento na siya namamahala sa dati-makapangyarihan na Kahadean nin Damot, asin ta siya konektado sa saro sa katutubong Siamang tawo sa timog na [[Ethiopia]].{{Efn|Conti Rossini's argument is taken from Taddesse Tamrat's summary {{harv|Tamrat|1972|p=39}}.}}

== Ibedensiya na historiko ==
Durante kan opisina ni Papa [[:en:Pope_Philotheos_of_Alexandria|Philotheos of Alexandria]] kan ponan ni Gudit an saiyang rebelyon, harani sa katapusan kan paghade kan hade na nagpatalsik sa [[Abuna]] Petros. ki Taddesse Tamra "an saiyang kagadanan sa iriwal, asin an mga pagbaliktad militar kan kahadean dinarang banal na retribusyon para sa mga pagsakit ni Abuna Petros."[15]


Iba pa nin saro pang historyador na an hade kan [[Yemen]] nagpadara nin zebra sa namamahala sa [[Iraq]] kan 969/970, na inako nia bilang regalo hale sa Reyna nin al-Habasha.

Sa Popular na kultura

Nagtatampok an Yodit sa video game na ''[[Age of Empires II HD: The African Kingdoms]]''. An istorya batay sa sarong tradisyon nin Ge'ez na siya sarong lider na ipinaapon: Kaiba  an saiyag agom si Syrian na si Zānobis, siya  nagbalik, asin nag-rally nin mga tao poon sa saiyang ginikanan na banwaan sa Hahayle, sinira niya an Aksum, a sa pamamagitan kan sugo pinahayag na siya naging Hudyo. asin uusigin an mga Levita.

== Hilingon pa ==

* [[:en:Furra|Furra]], a queen of the [[:en:Sidama_people|Sidama people]]
* [[:en:Arawelo|Arawelo]], a queen in Somalia
* [[:en:Kingdom_of_Simien|Kingdom of Simien]]




== <span class="mw-headline">Toltolan</span> ==
<references />
{{Tamboan}}


{{Reflist|20em}} 
thumb|Abreha asin Atsbea na simbahan
An Gudit (Ge'ez: ጉዲት) sarong Classical Ethiopic na pangaran para sa sarong personahe na bisto man bilang Yodit sa Tigrinya, asin Amharic, saboot saro man Isato sa Amharic, asin Ga'wa sa Ţilţal. An tao sa likod nin manlaen-laen na alternatibong pangaran na ini na linaladawan bilang sarong makapangyarihang babaeng lider, malamang na kapareho ni Māsobā Wārq, an aki na babae kan huring hade nin Aksumite, si Dil Na'ad, na binanggit sa sarong panginot na pinunan sa Arabic. Siya na sinasabing igwang pananagutan sa pagraot sa Kahadean kan Aksum asin sa kanayunan kani, asin sa pagraot kan mga simbahan asin monumento kani kan ika-10 na siglo AD bilang sa pagbalos para sa simbahan na pinutol an saiyang daghan asin ipinagbili siya sa pagkauripon. Kun siya na kapareho nin Tirda' Gābāz sa ibang Ethiopian sources, sinasabing sinubukan man niyang lipulin an mga miyembro kan naghaharing dinastiya. An mga gibo na iniuugnay sa saiya na naitala sa oral na tradisyon asin sa manlaen-laen na mga makasaysayang salaysay.

 Ngaran 
An ngaran na "Gudit" sa pagkasaysay kan Ge'ez ikinokonektar nanggad an saiyang buhay sa Biblikal na Judith.[2] kokondusir na an porma nin Gudit pigtatakod sa etymologikal na tataramong Amharicong guhit na minakonsidera kan sarong syudad nin mga kahulugan gikan sa "freak" asin "monster" pasiring sa "tambobong" asin "mapagayon". ki Caroline Levi, an saiyang alternatibong pangaran na "Isato", harayo sa boot sabihon "kalayo", may kaparehong set nin mga kahulogan. pangaran [2] An Ţilţall para sa saiya, pig-indikar kan Ga'wa na siya kaayon sa sarong ika-16 na siglong reyna nin Muslim kan ngaran na iyan, na nagsusuherir na an mga tradisyon mapadapit ki Gudit dakol na siglo an ginamit tanganing makamit an pinal nindang porma. saro sa mga hadeng Ethiopian, nasambitan an sarong ngaran na Tirda' Gābāz bilang ultimong reyna kan Aksum. mga saysay manungod sa saiyang mga pag-aapi haros kapareho kan mga kaibahan sa Māsobā Wrārq.[3]

 Etnisidad 
Carlo Conti Rossini enot na nagproponer na an tala kan guerrerong reyna na ini sa Historya kan mga Patriarka nin Alejandria, kun saen siya sinasabing Bani al-Hamwiyah, dapat basahon bilang si Bani al-Damutah, asin nag'argumento na siya namamahala sa dati-makapangyarihan na Kahadean nin Damot, asin ta siya konektado sa saro sa katutubong Siamang tawo sa timog na Ethiopia.

 Ibedensiya na historiko 
Durante kan opisina ni Papa Philotheos of Alexandria kan ponan ni Gudit an saiyang rebelyon, harani sa katapusan kan paghade kan hade na nagpatalsik sa Abuna Petros. ki Taddesse Tamra "an saiyang kagadanan sa iriwal, asin an mga pagbaliktad militar kan kahadean dinarang banal na retribusyon para sa mga pagsakit ni Abuna Petros."[15]

Iba pa nin saro pang historyador na an hade kan Yemen nagpadara nin zebra sa namamahala sa Iraq kan 969/970, na inako nia bilang regalo hale sa Reyna nin al-Habasha.

Sa Popular na kultura

Nagtatampok an Yodit sa video game na Age of Empires II HD: The African Kingdoms. An istorya batay sa sarong tradisyon nin Ge'ez na siya sarong lider na ipinaapon: Kaiba  an saiyag agom si Syrian na si Zānobis, siya  nagbalik, asin nag-rally nin mga tao poon sa saiyang ginikanan na banwaan sa Hahayle, sinira niya an Aksum, a sa pamamagitan kan sugo pinahayag na siya naging Hudyo. asin uusigin an mga Levita.

 Hilingon pa 

 Furra, a queen of the Sidama people
 Arawelo, a queen in Somalia
 Kingdom of Simien

 Toltolan