Babu Chiri Sherpa
{{Infobox person
| name        = Babu Chiri Sherpa
| image       = Babu Chiri Sherpa.jpg
| alt         = 
| caption     = Babu Chiri Sherpa in 2000
| birth_date  = {{Birth date|1965|06|22}} 
| birth_place = Taksindu, [[Solukhumbu District]], [[Nepal]]
| death_date  = {{Death date and age|2001|04|29|1965|06|22}} 
| death_place = [[Mount Everest]]
| nationality = [[Nepalis|Nepalese]]
| other_names = 
| known_for   = Nagtukad sa Bukid Everest 10 beses<ref name="everesthistory.com">{{cite web|url=http://www.everesthistory.com/sherpas/babuchiri.htm|title=The Sherpas of Everest Series: Babu Chiri Sherpa|website=www.everesthistory.com}}</ref><br>Nagpadamlag sa toktok nin Everest (21 oras)
| occupation  = Paratukad bulod asin taga-giya
}}

Si '''Babu Chiri Sherpa''' (Hunyo 22, 1965 - Abril 29, 2001) sarong paratukad-bulod na [[Sherpa]] na taga [[Nepal]]. Siya nakatukad na hanggan alitoktok kan [[Bukid Everest]] sampolong beses na.<ref Name="Reed">{{cite book|title=The Rough Guide to Nepal|last=Reed|first=David|author2=David Reed|author3=James McConnachie|year=2002|publisher=Rough Guides|isbn=1-85828-899-1|page=445|url=https://books.google.com/books?id=lcbUIOTcE18C&q=%22Babu+Chhiri%22&pg=PA445}}</ref> 

Siya may kapot duwang pankinaban na [[Lista nin rekord sa Bukid Everest|rekord sa Everest]]. Siya nagdanay nin 21 oras sa alitoktokll nin Everest na mayong pangsostener na oksihenong hangosan, asin siya nakatukad nin rikas na 16 oras, 56 minuto sana, na sagkod ngonyan mayho pang nakakaarog..<ref>{{Cite web|url=http://www.k2news.com/bidn.htm|archive-url=https://archive.today/20130103140855/http://www.k2news.com/bidn.htm|url-status=dead|archive-date=January 3, 2013|title=Babu Chiri Sherpa has died|publisher=EverestNews.com|access-date=2010-12-13}}</ref> Sarong ekspertong paratukad, an pangiturogan niya sa buhay makapatugdok nin mga eskwelaqhan sa Nepal.<ref>{{Cite web|url=http://www.everesthistory.com/sherpas/babuchiri.htm|title=The Sherpas of Everest Series: Babu Chiri Sherpa|website=www.everesthistory.com|access-date=2017-05-16}}</ref>

==Kaamayi nin buhay==
Si Babu Chiri Sherpa namundag sa Taksindu, sarong sadit na Sherpa'ng baryo haraning [[Salleri, Solukhumbu|Salleri]], an kabesera kan Distrito nin Solukhumbu sa Nepal. Kan aki pa siya, siya nagtatabang sa mga sibotan kan mga magurang niya sa lugart ninda.  niya. Si Babu Chiri mayong naresibing pormal na edukasyon ta mayong mga eskwelahan sa baryo niya asinsa paralibot. 

Si Babu tinukdoan niya an sadiri na makanood magbasa, asin an pangiturogan niya sa buhay makapatugdok siya nin eskwelahan.<ref name="auto">{{Cite web|url=http://www.everesthistory.com/sherpas/babuchiri.htm|title=The Sherpas of Everest Series: Babu Chiri Sherpa|website=everesthistory.com|access-date=2017-05-16}}</ref>
  
Kan siya aki pa, husto na sana an pagnngalas niya kan kadakuldakul na mga kububuldan sa palibot ninda. Dakul na mgay Sherpa an pagbuhay iyo an paggiya sa mga paratukad sa mga bukid asin  pag'asiste igdi pagdara kan mga kagamitan. An leyenda ni [[Tenzing Norgay]] saro na gayo an nakaimpluwensya ki Chiri.

==Pagtutukad bulod==
Nagpoon siya sa saiyang karera sa pagtukad sa edad na 16 kan siya nakontrata na magbaktot kan mga gamit kan mga paratukad. Sa enot niyang toka pagbaktot  siya nasakat niya an [[Amphu Labtsa pass]]. Saiyang nasakat an toktok kan [[Mera Peak]] (6472&nbsp;m) sa laogt nin apat na oras kan 1985. Si Chiri mangyari nakasikwit na nin trabaho sa paghakot-gamit pasiring sa Bukid Everest, asin kahaloyi natukad niya an toktok kan Everest nin sampolong beses. Kan Mayo  1999, siya saro nanggad na rekord na  nakatagal nin 21 oras sa alitoktok kan Everest na mayong darang suplementaryong oksiheno tabang sa paghangos asin dai nagturog sa mga oras na idto.<ref>{{cite news | last =Douglas | first =Ed | title =Babu Chhiri Sherpa: His series of records on Everest included - at under 17 hours - the fastest ascent | newspaper =[[The Guardian]] | date =2 May 2001 | url =https://theguardian.com/news/2001/may/03/guardianobituaries1 | accessdate =19 February 2019 }}</ref>

Siya nakaiba man sa mga ekspedisyon sa pagtukad sa [[Cho Oyu]].<ref name="auto"/>

==Mga detalye personal==
Si Babu Chiri nakakataram nin Sherpa, Nepali, Ingles  asin Hindi. Siya nagbyahe na sa Kanada, Tsina, Italyaq, Mehiko, Pakistan asin sa Estados Unidos.<ref>{{cite web |title=Babu Chhiri Sherpa: Man Who Spent 21 Hours On Everest Summit Without Oxygen |url=https://trekebc.com/babu-chhiri-sherpa/ |website=trekebc.com |language=en-us |date=21 November 2023 |access-date=23 June 2025 |archive-date=5 March 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240305034137/https://trekebc.com/babu-chhiri-sherpa/ |dead-url=yes }}</ref>

==Pamilya==
Siya may anom na aking anas babae, apat na mmga makuapong mga babae: Michele, Amira, Sara, Jenica; sin duwang makuapong mga lalaki: Chhewang asin si Urgen.{{cn|date= November 2020}}

==Kagadanan==
[[File:Babu Chiri Sherpa epitaph.JPG|thumb|Babu Chiri Sherpa memorial harani sa Bukid Everest na kampo sa pamitisan kaini]]
Kan 2001, si Chiri nagkontrata sa ika-11 ekspedisyon niya sa Everest. Kan Abril 29, mantang harani sa Kampo II (6,500 m) asin mantang nagreretrato, si Chiri nagdarusay asin nahulog sa hararom mn [[crevasse]], asin siya nagadan.<ref>{{Cite web|url=http://www.everesthistory.com/sherpas/babuchiri.htm|title=The Sherpas of Everest Series: Babu Chiri Sherpa}}</ref>

==Toltolan==

{{reflist}}

[[Kategorya:Mga 1965 na kamundagan]]
[[Kategorya:Mga 2001 na kagadanan]]
[[Kategorya:Mga Tawong mga taga Solukhumbu'ng Distrito]]
[[Kategorya:Mga paratukad na mga Sherpa]]
[[Kategorya:Mga paratukad sa Bukid Everest]]
[[Kategorya:Mga Nagkagaradan sa pagtukad sa Bukid Everest]]
[[Kategorya:Mga Nepaling mga paratukad bulod]]
Si Babu Chiri Sherpa (Hunyo 22, 1965 - Abril 29, 2001) sarong paratukad-bulod na Sherpa na taga Nepal. Siya nakatukad na hanggan alitoktok kan Bukid Everest sampolong beses na. 

Siya may kapot duwang pankinaban na rekord sa Everest. Siya nagdanay nin 21 oras sa alitoktokll nin Everest na mayong pangsostener na oksihenong hangosan, asin siya nakatukad nin rikas na 16 oras, 56 minuto sana, na sagkod ngonyan mayho pang nakakaarog.. Sarong ekspertong paratukad, an pangiturogan niya sa buhay makapatugdok nin mga eskwelaqhan sa Nepal.

Kaamayi nin buhay
Si Babu Chiri Sherpa namundag sa Taksindu, sarong sadit na Sherpa'ng baryo haraning Salleri, an kabesera kan Distrito nin Solukhumbu sa Nepal. Kan aki pa siya, siya nagtatabang sa mga sibotan kan mga magurang niya sa lugart ninda.  niya. Si Babu Chiri mayong naresibing pormal na edukasyon ta mayong mga eskwelahan sa baryo niya asinsa paralibot. 

Si Babu tinukdoan niya an sadiri na makanood magbasa, asin an pangiturogan niya sa buhay makapatugdok siya nin eskwelahan.
  
Kan siya aki pa, husto na sana an pagnngalas niya kan kadakuldakul na mga kububuldan sa palibot ninda. Dakul na mgay Sherpa an pagbuhay iyo an paggiya sa mga paratukad sa mga bukid asin  pag'asiste igdi pagdara kan mga kagamitan. An leyenda ni Tenzing Norgay saro na gayo an nakaimpluwensya ki Chiri.

Pagtutukad bulod
Nagpoon siya sa saiyang karera sa pagtukad sa edad na 16 kan siya nakontrata na magbaktot kan mga gamit kan mga paratukad. Sa enot niyang toka pagbaktot  siya nasakat niya an Amphu Labtsa pass. Saiyang nasakat an toktok kan Mera Peak (6472 m) sa laogt nin apat na oras kan 1985. Si Chiri mangyari nakasikwit na nin trabaho sa paghakot-gamit pasiring sa Bukid Everest, asin kahaloyi natukad niya an toktok kan Everest nin sampolong beses. Kan Mayo  1999, siya saro nanggad na rekord na  nakatagal nin 21 oras sa alitoktok kan Everest na mayong darang suplementaryong oksiheno tabang sa paghangos asin dai nagturog sa mga oras na idto.

Siya nakaiba man sa mga ekspedisyon sa pagtukad sa Cho Oyu.

Mga detalye personal
Si Babu Chiri nakakataram nin Sherpa, Nepali, Ingles  asin Hindi. Siya nagbyahe na sa Kanada, Tsina, Italyaq, Mehiko, Pakistan asin sa Estados Unidos.

Pamilya
Siya may anom na aking anas babae, apat na mmga makuapong mga babae: Michele, Amira, Sara, Jenica; sin duwang makuapong mga lalaki: Chhewang asin si Urgen.

Kagadanan
thumb|Babu Chiri Sherpa memorial harani sa Bukid Everest na kampo sa pamitisan kaini
Kan 2001, si Chiri nagkontrata sa ika-11 ekspedisyon niya sa Everest. Kan Abril 29, mantang harani sa Kampo II (6,500 m) asin mantang nagreretrato, si Chiri nagdarusay asin nahulog sa hararom mn crevasse, asin siya nagadan.

Toltolan

Kategorya:Mga 1965 na kamundagan
Kategorya:Mga 2001 na kagadanan
Kategorya:Mga Tawong mga taga Solukhumbu'ng Distrito
Kategorya:Mga paratukad na mga Sherpa
Kategorya:Mga paratukad sa Bukid Everest
Kategorya:Mga Nagkagaradan sa pagtukad sa Bukid Everest
Kategorya:Mga Nepaling mga paratukad bulod