Leungli
An '''Leungli''' o '''Si Leungli''' sarong osipon gikan sa [[Folklore|osipon]] [[Sundanese people|kan Sunda]], kan [[West Java|Sulnupan na Java]], [[Indonesya]] . <ref>{{Cite web |title=Si Leungli |url=http://www.gramedia.com/buku_detail.asp?id=ELfJ5841&jenis=&kat=5 |access-date=2025-02-13 |archive-date=2005-10-29 |archive-url=https://web.archive.org/web/20051029102021/http://www.gramedia.com/buku_detail.asp?id=ELfJ5841&jenis=&kat=5 |dead-url=yes }}</ref> An osipon nag-iistorya kan sarong magayon na pakikipag-amigo sa pag-ultanan kan sarong pobreng daragita asin kan saiyang mahiwason na ataman na [[goldfish]] na an pangaran "Leungli", na nagtatabang asin nag-uugma saiya kada inaabuso siya kan saiyang mga matuang tugang na babae.

An tema asin moral kan alamat kapareho kan mga yaon sa osipon kan mga taga-Europa na " [[Cinderella]] ".

== Sumaryo ==
Kaidtong panahon, pitong ilo na tugang na babae an nag-iistar sa sarong baryo; an pinakanguhod na tugang iyo an solamenteng padrasto gikan sa nakaaging kasal kan saindang nagadan nang mga magurang. An pinakanguhod kabaliktaran an karakter asin pagkatawo kan saiyang mga tugang na babae. Siya sarong mahigos, maboot, onesto asin mapakumbabang daraga na naggigibo kan gabos na trabaho sa harong, arog kan paglaba, pagluto asin paglinig. An saiyang mga matuang tugang na babae mga tamad, bastos, maraot, magayon, orgulyoso asin maimon na mga babae na pirming nag-oorden sa saindang nguhod na tugang na babae.

Sarong aldaw, an nguhod na tugang na babae nawaran nin nagkapirang gubing kan saiyang mga matuang tugang na babae mantang naglalaba sa aroaldaw sa salog. Sinaway sia nin grabe kan mga matuang tugang na babae asin sinabihan sia na dai magpuli sagkod na dai pa nia nakua an nawawarang gubing. An pinakanguhod naghingoang marhay na hanapon an nawawarang mga gubing sa salog alagad dai nagin mapanggana. Sa saiyang kamunduan naghibi siya sa gilid kan salog. Biglang sarong magayon [[Goldfish|na goldfish]] na may nagkikinang [[Bulawan|na bulawan]] na mga kiskis an nagtunga sa atubangan nia, na naglukso hale sa tubig asin naghihingoang paogmahon sia. An goldfish mahiwason asin nakakataram sa mga tawo kaya ipinamidbid an saiyang sadiri saiya bilang "Leungli". Naaraman ni Leungli kun tano ta naghihibi an daragita asin nag-alok na tabangan siyang hanapon an nawawarang mga gubing. An daragita naogma kan sa katapustapusi nakua ni Leungli an mga nawawarang gubing sa gilid kan salog. Poon kaidto si Leungli nagin maimbod na katood kan daragita, na naghihinanyog sa saiyang mga problema, rinaranga asin pinaoogma sia. Kada kaipuhan niya an pag-iriba ni Leungli, nagdadara siya nin bagas na saiyang natipon sa saiyang aroaldaw na pagkakan sa sarong plato nin dahon nin saging tanganing ihiras. Siya nag-aapod sa paagi nin paglubog kan poro kan saiyang buhok sa salog asin pagkanta kan [[Pantun Sunda|pantun]] asin dai nahaloy pagkatapos an mahiwason na goldfish maluwas.

Mantang nagtatalubo an pakikikatood kan daragita asin ni Leungli an mga matuang tugang na babae nakarisa nin pagbabago sa gawi-gawi kan saindang nguhod na tugang na babae. Garo siya nagin mas makusog, mas kumpiyansa asin mas maogma, sa ibong kan pang-aabuso na padagos nindang piggigibo. Sarong aldaw, mausyoso nindang sinundan an saindang nguhod na tugang na babae pasiring sa salog asin sa katapustapusi naaraman ninda an pag-eksister ni Leungli. An mga maraot na matuang tugang na babae naiinggit asin nagplano na dakupon si Leungli. Kinokopya ninda an pag-apod na ginamit kan saindang pinakanguhod na tugang na babae asin dinadaya an mahiwason na bulawan na sira, na dinadakop ini sa saindang hikot. Kan huri kan aldaw na idto an maboot na nguhod na tugang na babae nagprobar na apodon si Leungli sa salog alagad dai nag-abot si Leungli. Nagpuli siya na mamondo sa biglang pagkawara kan saiyang amigo. Kan siya maglaog sa kusina, nabigla siya kan mahiling niya an mga himbis asin tulang nin sira sa sarong plato na malinaw na mga natatada ni Leungli. An saiyang mga matuang tugang na babae nagluto nin Leungli para sa saindang pangudtohan. Naghibi siya nin makusog asin ilinubong an mga tada ni Leungli sa saiyang likod-harong.

Sa mahika gikan sa lolobngan ni Leungli nagtubo an sarong bulawan na kahoy na may bulawan na mga dahon asin mahalagang mga gapo bilang mga bunga. Kun an siisay man nagkukua kan mga bulawan na dahon o kan mga bungang alahas, sinda nagigin alpog asin nawawara, apwera sa maboot na nguhod na tugang na babae. Siya sana an makakakua kan kayamanan kan mahiwason na kahoy. An istorya kan mahiwason na kahoy naglakop sa laog kan kahadean asin sa katapustapusi nakaabot sa palasyo. Sarong aldaw sarong guwapong prinsipe an nagbisita sa baryo tanganing hilingon an bantog na mahiwason na bulawan na kahoy, sa katapustapusi naaraman niya an istorya sa likod kan kahoy asin nakamidbid an pinakanguhod na tugang. An prinsipe naghanga sa kagayunan asin kabootan kan nguhod na tugang na babae asin sinda nagkaminorootmootan, nagpakasal, nagbalyo sa palasyo asin namuhay na maogma sagkod pa man.

== Moral kan istorya ==
An Leungli sarong popular na osipon kan mga kaakian sa Sunda. An osipon na ini sarong tradisyonal na paagi nin [[pedagohiya|pagtukdo]] tanganing tukduan an mga kaakian na magin maboot sa saindang mga tugang asin iba pang mga nabubuhay na linalang kaiba an mga hayop (sa kasong ini an mga goldfish). An mga magurang parateng nag-aawit kan osipon na ini bilang sarong istorya bago magturog asin naglalaom na an mga aki iyo an magin arogan kan maboot asin mahigos na nguhod na tugang na babae. An istorya man nagsusuportar sa tradisyonal na temang moral, an marahay babalosan asin an maraot papadusahan. An temang [[Karma|karmiko]] asin an istoryang [[Fable|pabula]] na nagtutukdo manungod sa kabootan asin kabootan medyo kapareho kan [[Jataka tales|mga osipon kan Budismo Jataka]], ini posibleng an bakas kan tradisyonal na paggalang kan mga Sundanese sa naturalesa asin man kan mga impluwensyang Hindu-Buddhist.

== Hilingon man ==

* [[:en:Bawang_Merah_Bawang_Putih|Bawang Merah Bawang Putih]]
* [[:en:One-Eye,_Two-Eyes,_and_Three-Eyes|One-Eye, Two-Eyes, and Three-Eyes]]
* [[:en:Pantun_Sunda|Pantun Sunda]]
* [[:en:West_Java|West Java]]
* [[:en:Ye_Xian|Ye Xian]]


== Toltolan ==
<references />
{{Tamboan}}
An Leungli o Si Leungli sarong osipon gikan sa osipon kan Sunda, kan Sulnupan na Java, Indonesya .  An osipon nag-iistorya kan sarong magayon na pakikipag-amigo sa pag-ultanan kan sarong pobreng daragita asin kan saiyang mahiwason na ataman na goldfish na an pangaran "Leungli", na nagtatabang asin nag-uugma saiya kada inaabuso siya kan saiyang mga matuang tugang na babae.

An tema asin moral kan alamat kapareho kan mga yaon sa osipon kan mga taga-Europa na " Cinderella ".

 Sumaryo 
Kaidtong panahon, pitong ilo na tugang na babae an nag-iistar sa sarong baryo; an pinakanguhod na tugang iyo an solamenteng padrasto gikan sa nakaaging kasal kan saindang nagadan nang mga magurang. An pinakanguhod kabaliktaran an karakter asin pagkatawo kan saiyang mga tugang na babae. Siya sarong mahigos, maboot, onesto asin mapakumbabang daraga na naggigibo kan gabos na trabaho sa harong, arog kan paglaba, pagluto asin paglinig. An saiyang mga matuang tugang na babae mga tamad, bastos, maraot, magayon, orgulyoso asin maimon na mga babae na pirming nag-oorden sa saindang nguhod na tugang na babae.

Sarong aldaw, an nguhod na tugang na babae nawaran nin nagkapirang gubing kan saiyang mga matuang tugang na babae mantang naglalaba sa aroaldaw sa salog. Sinaway sia nin grabe kan mga matuang tugang na babae asin sinabihan sia na dai magpuli sagkod na dai pa nia nakua an nawawarang gubing. An pinakanguhod naghingoang marhay na hanapon an nawawarang mga gubing sa salog alagad dai nagin mapanggana. Sa saiyang kamunduan naghibi siya sa gilid kan salog. Biglang sarong magayon na goldfish na may nagkikinang na bulawan na mga kiskis an nagtunga sa atubangan nia, na naglukso hale sa tubig asin naghihingoang paogmahon sia. An goldfish mahiwason asin nakakataram sa mga tawo kaya ipinamidbid an saiyang sadiri saiya bilang "Leungli". Naaraman ni Leungli kun tano ta naghihibi an daragita asin nag-alok na tabangan siyang hanapon an nawawarang mga gubing. An daragita naogma kan sa katapustapusi nakua ni Leungli an mga nawawarang gubing sa gilid kan salog. Poon kaidto si Leungli nagin maimbod na katood kan daragita, na naghihinanyog sa saiyang mga problema, rinaranga asin pinaoogma sia. Kada kaipuhan niya an pag-iriba ni Leungli, nagdadara siya nin bagas na saiyang natipon sa saiyang aroaldaw na pagkakan sa sarong plato nin dahon nin saging tanganing ihiras. Siya nag-aapod sa paagi nin paglubog kan poro kan saiyang buhok sa salog asin pagkanta kan pantun asin dai nahaloy pagkatapos an mahiwason na goldfish maluwas.

Mantang nagtatalubo an pakikikatood kan daragita asin ni Leungli an mga matuang tugang na babae nakarisa nin pagbabago sa gawi-gawi kan saindang nguhod na tugang na babae. Garo siya nagin mas makusog, mas kumpiyansa asin mas maogma, sa ibong kan pang-aabuso na padagos nindang piggigibo. Sarong aldaw, mausyoso nindang sinundan an saindang nguhod na tugang na babae pasiring sa salog asin sa katapustapusi naaraman ninda an pag-eksister ni Leungli. An mga maraot na matuang tugang na babae naiinggit asin nagplano na dakupon si Leungli. Kinokopya ninda an pag-apod na ginamit kan saindang pinakanguhod na tugang na babae asin dinadaya an mahiwason na bulawan na sira, na dinadakop ini sa saindang hikot. Kan huri kan aldaw na idto an maboot na nguhod na tugang na babae nagprobar na apodon si Leungli sa salog alagad dai nag-abot si Leungli. Nagpuli siya na mamondo sa biglang pagkawara kan saiyang amigo. Kan siya maglaog sa kusina, nabigla siya kan mahiling niya an mga himbis asin tulang nin sira sa sarong plato na malinaw na mga natatada ni Leungli. An saiyang mga matuang tugang na babae nagluto nin Leungli para sa saindang pangudtohan. Naghibi siya nin makusog asin ilinubong an mga tada ni Leungli sa saiyang likod-harong.

Sa mahika gikan sa lolobngan ni Leungli nagtubo an sarong bulawan na kahoy na may bulawan na mga dahon asin mahalagang mga gapo bilang mga bunga. Kun an siisay man nagkukua kan mga bulawan na dahon o kan mga bungang alahas, sinda nagigin alpog asin nawawara, apwera sa maboot na nguhod na tugang na babae. Siya sana an makakakua kan kayamanan kan mahiwason na kahoy. An istorya kan mahiwason na kahoy naglakop sa laog kan kahadean asin sa katapustapusi nakaabot sa palasyo. Sarong aldaw sarong guwapong prinsipe an nagbisita sa baryo tanganing hilingon an bantog na mahiwason na bulawan na kahoy, sa katapustapusi naaraman niya an istorya sa likod kan kahoy asin nakamidbid an pinakanguhod na tugang. An prinsipe naghanga sa kagayunan asin kabootan kan nguhod na tugang na babae asin sinda nagkaminorootmootan, nagpakasal, nagbalyo sa palasyo asin namuhay na maogma sagkod pa man.

 Moral kan istorya 
An Leungli sarong popular na osipon kan mga kaakian sa Sunda. An osipon na ini sarong tradisyonal na paagi nin pagtukdo tanganing tukduan an mga kaakian na magin maboot sa saindang mga tugang asin iba pang mga nabubuhay na linalang kaiba an mga hayop (sa kasong ini an mga goldfish). An mga magurang parateng nag-aawit kan osipon na ini bilang sarong istorya bago magturog asin naglalaom na an mga aki iyo an magin arogan kan maboot asin mahigos na nguhod na tugang na babae. An istorya man nagsusuportar sa tradisyonal na temang moral, an marahay babalosan asin an maraot papadusahan. An temang karmiko asin an istoryang pabula na nagtutukdo manungod sa kabootan asin kabootan medyo kapareho kan mga osipon kan Budismo Jataka, ini posibleng an bakas kan tradisyonal na paggalang kan mga Sundanese sa naturalesa asin man kan mga impluwensyang Hindu-Buddhist.

 Hilingon man 

 Bawang Merah Bawang Putih
 One-Eye, Two-Eyes, and Three-Eyes
 Pantun Sunda
 West Java
 Ye Xian

 Toltolan