Aji Saka
An '''Aji Saka''' sarong alamat na Javanese na nag-eestorya kun pano nag-abot [[Sibilisasyon|an sibilisasyon]] sa [[Isla nin Haba|Java]], na dara kan maalamat na enot na hade kan Java na an pangaran Aji Saka, asin an mitolohikong istorya kan ginikanan kan iskriturang Javanese . <ref>{{cite web|url=http://www.joglosemar.co.id/hanacaraka/hanacaraka.html|title=Javanese Characters and Aji Saka|publisher=Joglosemar|access-date=29 March 2012|archive-date=28 July 2013|archive-url=https://web.archive.org/web/20130728101440/http://joglosemar.co.id/hanacaraka/hanacaraka.html|url-status=}}</ref>

== Kapinunan ==
Si Aji Saka sinasabing gikan sa Bhumi Majeti, sarong mitolohikong lokasyon sa Jambudvipa . An saiyang pangaran gikan sa tataramon na [[Tataramon na Habanes|Javanese]] ''na saka'' o ''soko'' na an boot sabihon importante, importante, o sa kasong ini primordial. Kaya an pangaran na Aji Saka literal na nangangahulugan na "enot na hade." An mas modernong interpretasyon kinua an saiyang pangaran sa Saka o Indo-Scythian Western Satraps kan Gujarat .  Sa arin man na kaso, an alamat pighihiling na nagsisimbolo kan pag-abot kan [[Dharma|Dharmic]] [[Mga Hindu|Hindu]] - [[Budismo|Buddhist]] na sibilisasyon sa Java. An osipon nagsasabi man na si Aji Saka iyo an imbentor kan taon na Saka, o dawa an pinakaenot na hade na nagpoon kan pag-ampon kan sistemang kalendaryong Hindu sa Java. An kahadean kan Medang Kamulan posibleng konektado sa makasaysayan na Kahadean nin Medang . An istorya ni Aji Saka na dinaog an sarong hadeng parakakan nin tawo pig-interpretar man bilang an pagbagsak kan sarong bakong popular na nakaaging namamahala, an pag-itaas gikan sa kanibalismo pasiring sa sibilisasyon. <sup class="noprint Inline-Template Template-Fact" style="white-space:nowrap;">&#x5B; ''<nowiki><span title="This claim needs references to reliable sources. (September 2022)">kaipuhan an sitasyon</span></nowiki>'' &#x5D;</sup>

== Sumaryo ==

=== An pagpasipikar kan Java ===
Dai nahaloy pagkatapos na lalangon asin ipako kan mga diyos an isla nin Java sa lugar kaini, an isla nagin pwedeng istaran. Alagad, an enot na rasa na namahala sa isla iyo an rasa nin ''mga denawa'' (higanteng demonyo) na nag-uulang sa gabos na linalang asin nagkakan nin mga tawo. An enot na kahadean sa Java iyo si Medang Kamulan, asin an hade iyo an Higanteng Hadeng Dewata Cengkar, an maringis na Hade kan nasyon na may ugale sa pagkakan kan laman nin tawo kan saiyang sadiring banwaan.

Sarong aldaw nag-abot an sarong hoben na madonong na lalaki, na an pangaran Aji Saka, tanganing labanan si Dewata Cengkar. Si Aji Saka mismo gikan sa Bumi Majeti. Sarong aldaw sinabihan niya an saiyang duwang suruguon, na an ngaran Dora asin Sembodo, na siya maduman sa Java. Sinabihan niya sinda na mantang mayo siya, pareho nindang bantayan an saiyang Pusaka (mana). Mayo nin siisay man apwera ki Aji Saka mismo an tinugutan na magkua kan Pusaka. Pagkaabot sa Java, nagbalyo si Aji Saka palaog sa kahadean kan Medang Kamulan. Sa dakulang laban, si Aji Saka nakapagtulod ki Dewata Cengkar na mahulog sa Javan Southern Sea ( [[Kadagatan Indio|Indian Ocean]] ). Dai nagadan si Dewata Cengkar; siya naging Bajul Putih (Puting Buaya). Si Aji Saka nagin tagapamahala kan Medang Kamulan.

=== An osipon nin sarong higanteng halas ===
Mientrastanto, sarong babae na hale sa baryo nin Dadapan an nakakua nin itlog. Ibinugtak niya an itlog sa saiyang ''lumbung'' ( kamalig nin paroy ). Pakalihis nin sarong panahon an itlog nawara, asin imbes sarong halas an nakua sa kamalig nin paroy. An mga taga-baryo gustong gadanon an halas, alagad an halas nagsabi: "Aki ako ni Aji Saka, darahon nindo ako saiya." Sinabihan ni Aji Saka an halas na siya mamimidbid bilang saiyang aki kun kaya niyang gadanon an Bajul Putih sa South Sea. Pakalihis nin halawig na mabagyong ralaban kun saen an mag-ibong na lado nagpahiling nin pisikal na kusog asin nagpahiling nin mahusay na kakayahan sa pakikipaglaban, nagadan kan halas si Bajul Putih.

Siring sa ipinanuga, an halas namidbid bilang aki ni Aji Saka asin tinawan siya nin pangaran, Jaka Linglung (sarong lolong na aking lalaki). Sa palasyo si Jaka Linglung maimot na nagkakan nin mga hayop na hayop kan palasyo. Siya pinadusahan kan Hade, na pinalayas siya tanganing mag-erok sa Kagurangan kan Pesanga. Mahigpit siyang nakagapos sagkod na dai niya maihiro an saiyang payo. Siya pinagbotan na magkakan sana nin mga bagay na nahuhulog sa saiyang nguso.

Sarong aldaw, sarong grupo nin siyam na mga aking lalaki sa baryo an nag-aaradal sa Kagurangan na idto. Biglang nag-uran nin makusog. Kaipuhan nindang maghanap nin masisirongan; swerte ta igwa nin kuweba. Walong aking lalaki sana an naglaog sa lungib; an saro pa igwa nin grabeng helang sa kublit, an saiyang kublit nakakatusok asin siya maati, asin kaipuhan niyang magdanay sa luwas kan kuweba. Bigla na sana, an kuweba narumpag. An walong aking lalaki nawara, an saro sana na nagdanay sa luwas an ligtas. An kuweba sa katunayan iyo an nguso kan Jaka Linglung.

=== An ginikanan kan Javanese script ===
Mientrastanto, pakatapos na magin tagapamahala kan kahadean nin Medang Kamulan, si Aji Saka nagpadara nin sarong mensahero pauli tanganing ipaaram sa saiyang maimbod na mga surugoon na si Dora asin Sembodo, na darahon an pusoko (mana) sa Java asin ipadara ki Aji Saka. Dangan nagdigdi si Dora ki Sembodo asin sinabi an pagboot ni Aji Saka. Nagsayuma si Sembodo nin huli ta malinaw niyang nagigirumdoman an nakaaging pagboot ni Aji Saka : mayo nin siisay man kundi si Aji Saka mismo an tinugutan na magkua kan pusoko. Si Dora asin Sembodo nagkaigwa nin pagduda sa lambang saro, asin sa pagduda sa lambang saro nagprobar na habonon an pusoko. Kaya nagralaban sinda sagkod na magadan. Si Aji Saka nag-usyoso kun tano ta haloy an pag-abot kan duwa sa Java; sa katapustapusi sia mismo an nagpuli, tangani sanang madiskobre an bangkay kan saiyang duwang maimbod na surugoon asin an makatatakot na dai pagkasinabotan sa pag-oltanan ninda. Tanganing girumdomon an maimbod na mga gibo kan saiyang duwang surugoon, si Aji Saka nagkompuesto nin sarong rawitdawit na kan huri nagin ginikanan kan hanacaraka Javanese script . An alpabetong Javanese mismo minaporma nin sarong rawitdawit, asin sarong perpektong pangram, na an linya-por-linya na traduksiyon iyo an minasunod.: 

''Hana caraka'' '''Igwa nin duwang mensahero''' ''data sawala'' '''(Sinda) igwa nin pagkaongis (sa lambang saro)''' ''pareho jayanya'' '''(Sinda) parehong makapangyarihan (sa laban)''' ''maga bathanga'' '''Uya an mga bangkay.'''

sa detalye:

''hana'' / ''ana'' = igwa/igwa ''caraka'' = mensahero (sa totoo, 'saro na maimbod asin pinagtitiwalaan nin sarong tawo') ''datos'' = igwa/igwa ''sawala'' = pagkakaiba (manungod sa sarong bagay) ''padha'' = pareho, pantay ''jayanya'' = 'an saindang kapangyarihan', an 'jaya' pwedeng mangahulugan man nin 'kamurawayan' ''maga'' = 'diri'. ''bathanga'' = mga bangkay
 <gallery>
File:Hanacaraka_legend_1.png|link=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Hanacaraka_legend_1.png|''Hana caraka'' (There were two messengers)
File:Hanacaraka_legend_2.png|link=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Hanacaraka_legend_2.png|''Data sawala'' (They had animosity)
File:Hanacaraka_legend_3.png|link=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Hanacaraka_legend_3.png|''Padha jayanya'' (They were equally powerful in fight)
File:Hanacaraka_legend_4.png|link=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Hanacaraka_legend_4.png|''Maga bathanga'' (Here are the corpses)
</gallery>

== Analisar ==
 {{multiple image|align=right|total_width=220|direction=horizontal|image1=MET DP158751.jpg|image2=MET 2001 433 526 O2.jpg|footer=Standing warrior bronze figures, Java, circa 500 BC–300 AD.}}
Dawa ngani si Aji Saka sinasabing iyo an paradara kan sibilisasyon sa Java, an istorya ni Aji Saka (78 AD) nakaresibe nin nagkapirang pagtumang asin pagtumang gikan sa ibang mga pinagkukuanan nin kasaysayan. [[Ramayana|An Ramayana]] ni Valmiki, na ginibo kan mga 500 BC,  nagrerekord na an Java igwa nang organisasyon pang-gobyerno bago pa an istorya: <ref name="sastropajitno">{{Cite book|title=Rekonstruksi Sedjarah Indonesia. Zaman Hindu, Yavadvipa, Srivijaya, Sailendra|last=Sastropajitno|first=Warsito|date=1958|publisher=PT. Pertjetakan Republik Indonesia|location=Yogyakarta}}</ref><blockquote>"An Yawadwipa may dekorasyon na pitong kahadean, mga isla na bulawan asin plata, mayaman sa mga minahan nin bulawan, asin yaon an Cicira (malipot) na Bukid na nakakaduta sa kalangitan sa alitoktok kaini." </blockquote>Susog sa mga rekord kan Tsina, an kahadean nin Java namukna kan 65 BC, o 143 taon bago nagpoon an istorya ni Aji Saka.  : 55–56 

An istorya ni Saka o Aji Saka sarong Neo Javanese na istorya. An istoryang ini dai pa nakuang may kinaaraman sa tekstong Lumang Javanese. An istoryang ini nagsasaysay kan mga pangyayari sa kahadean kan Medang Kamulan sa Java kan mga nakaaging panahon. Kan panahon na idto, an hade kan Medang Kamulan Prabu Dewata Cengkar sinalidahan ni Aji Saka. An istoryang ini pigkokonsidera bilang sarong alegoriya kan paglaog kan mga Indian sa Java. Sa pagsambit sa impormasyon kan dinastiyang Liang, an kahadean kan Java nababanga sa duwa: an kahadean bago an Hinduismo asin an kahadean pakatapos kan Hindu, na nagpoon kan 78 AD. <ref name=":2">{{Cite book|title=Majapahit Peradaban Maritim|last=Nugroho|first=Irawan Djoko|publisher=Suluh Nuswantara Bakti|year=2011|isbn=9786029346008}}</ref> : 5 asin 7 

== Hilingon man ==

== Toltolan ==
<references />
{{Tamboan}}
[[Kategorya:Pages with unreviewed translations]]
An Aji Saka sarong alamat na Javanese na nag-eestorya kun pano nag-abot an sibilisasyon sa Java, na dara kan maalamat na enot na hade kan Java na an pangaran Aji Saka, asin an mitolohikong istorya kan ginikanan kan iskriturang Javanese . 

 Kapinunan 
Si Aji Saka sinasabing gikan sa Bhumi Majeti, sarong mitolohikong lokasyon sa Jambudvipa . An saiyang pangaran gikan sa tataramon na Javanese na saka o soko na an boot sabihon importante, importante, o sa kasong ini primordial. Kaya an pangaran na Aji Saka literal na nangangahulugan na "enot na hade." An mas modernong interpretasyon kinua an saiyang pangaran sa Saka o Indo-Scythian Western Satraps kan Gujarat .  Sa arin man na kaso, an alamat pighihiling na nagsisimbolo kan pag-abot kan Dharmic Hindu - Buddhist na sibilisasyon sa Java. An osipon nagsasabi man na si Aji Saka iyo an imbentor kan taon na Saka, o dawa an pinakaenot na hade na nagpoon kan pag-ampon kan sistemang kalendaryong Hindu sa Java. An kahadean kan Medang Kamulan posibleng konektado sa makasaysayan na Kahadean nin Medang . An istorya ni Aji Saka na dinaog an sarong hadeng parakakan nin tawo pig-interpretar man bilang an pagbagsak kan sarong bakong popular na nakaaging namamahala, an pag-itaas gikan sa kanibalismo pasiring sa sibilisasyon. [ <span title="This claim needs references to reliable sources. (September 2022)">kaipuhan an sitasyon</span> ]

 Sumaryo 

 An pagpasipikar kan Java 
Dai nahaloy pagkatapos na lalangon asin ipako kan mga diyos an isla nin Java sa lugar kaini, an isla nagin pwedeng istaran. Alagad, an enot na rasa na namahala sa isla iyo an rasa nin mga denawa (higanteng demonyo) na nag-uulang sa gabos na linalang asin nagkakan nin mga tawo. An enot na kahadean sa Java iyo si Medang Kamulan, asin an hade iyo an Higanteng Hadeng Dewata Cengkar, an maringis na Hade kan nasyon na may ugale sa pagkakan kan laman nin tawo kan saiyang sadiring banwaan.

Sarong aldaw nag-abot an sarong hoben na madonong na lalaki, na an pangaran Aji Saka, tanganing labanan si Dewata Cengkar. Si Aji Saka mismo gikan sa Bumi Majeti. Sarong aldaw sinabihan niya an saiyang duwang suruguon, na an ngaran Dora asin Sembodo, na siya maduman sa Java. Sinabihan niya sinda na mantang mayo siya, pareho nindang bantayan an saiyang Pusaka (mana). Mayo nin siisay man apwera ki Aji Saka mismo an tinugutan na magkua kan Pusaka. Pagkaabot sa Java, nagbalyo si Aji Saka palaog sa kahadean kan Medang Kamulan. Sa dakulang laban, si Aji Saka nakapagtulod ki Dewata Cengkar na mahulog sa Javan Southern Sea ( Indian Ocean ). Dai nagadan si Dewata Cengkar; siya naging Bajul Putih (Puting Buaya). Si Aji Saka nagin tagapamahala kan Medang Kamulan.

 An osipon nin sarong higanteng halas 
Mientrastanto, sarong babae na hale sa baryo nin Dadapan an nakakua nin itlog. Ibinugtak niya an itlog sa saiyang lumbung ( kamalig nin paroy ). Pakalihis nin sarong panahon an itlog nawara, asin imbes sarong halas an nakua sa kamalig nin paroy. An mga taga-baryo gustong gadanon an halas, alagad an halas nagsabi: "Aki ako ni Aji Saka, darahon nindo ako saiya." Sinabihan ni Aji Saka an halas na siya mamimidbid bilang saiyang aki kun kaya niyang gadanon an Bajul Putih sa South Sea. Pakalihis nin halawig na mabagyong ralaban kun saen an mag-ibong na lado nagpahiling nin pisikal na kusog asin nagpahiling nin mahusay na kakayahan sa pakikipaglaban, nagadan kan halas si Bajul Putih.

Siring sa ipinanuga, an halas namidbid bilang aki ni Aji Saka asin tinawan siya nin pangaran, Jaka Linglung (sarong lolong na aking lalaki). Sa palasyo si Jaka Linglung maimot na nagkakan nin mga hayop na hayop kan palasyo. Siya pinadusahan kan Hade, na pinalayas siya tanganing mag-erok sa Kagurangan kan Pesanga. Mahigpit siyang nakagapos sagkod na dai niya maihiro an saiyang payo. Siya pinagbotan na magkakan sana nin mga bagay na nahuhulog sa saiyang nguso.

Sarong aldaw, sarong grupo nin siyam na mga aking lalaki sa baryo an nag-aaradal sa Kagurangan na idto. Biglang nag-uran nin makusog. Kaipuhan nindang maghanap nin masisirongan; swerte ta igwa nin kuweba. Walong aking lalaki sana an naglaog sa lungib; an saro pa igwa nin grabeng helang sa kublit, an saiyang kublit nakakatusok asin siya maati, asin kaipuhan niyang magdanay sa luwas kan kuweba. Bigla na sana, an kuweba narumpag. An walong aking lalaki nawara, an saro sana na nagdanay sa luwas an ligtas. An kuweba sa katunayan iyo an nguso kan Jaka Linglung.

 An ginikanan kan Javanese script 
Mientrastanto, pakatapos na magin tagapamahala kan kahadean nin Medang Kamulan, si Aji Saka nagpadara nin sarong mensahero pauli tanganing ipaaram sa saiyang maimbod na mga surugoon na si Dora asin Sembodo, na darahon an pusoko (mana) sa Java asin ipadara ki Aji Saka. Dangan nagdigdi si Dora ki Sembodo asin sinabi an pagboot ni Aji Saka. Nagsayuma si Sembodo nin huli ta malinaw niyang nagigirumdoman an nakaaging pagboot ni Aji Saka : mayo nin siisay man kundi si Aji Saka mismo an tinugutan na magkua kan pusoko. Si Dora asin Sembodo nagkaigwa nin pagduda sa lambang saro, asin sa pagduda sa lambang saro nagprobar na habonon an pusoko. Kaya nagralaban sinda sagkod na magadan. Si Aji Saka nag-usyoso kun tano ta haloy an pag-abot kan duwa sa Java; sa katapustapusi sia mismo an nagpuli, tangani sanang madiskobre an bangkay kan saiyang duwang maimbod na surugoon asin an makatatakot na dai pagkasinabotan sa pag-oltanan ninda. Tanganing girumdomon an maimbod na mga gibo kan saiyang duwang surugoon, si Aji Saka nagkompuesto nin sarong rawitdawit na kan huri nagin ginikanan kan hanacaraka Javanese script . An alpabetong Javanese mismo minaporma nin sarong rawitdawit, asin sarong perpektong pangram, na an linya-por-linya na traduksiyon iyo an minasunod.: 

Hana caraka Igwa nin duwang mensahero data sawala (Sinda) igwa nin pagkaongis (sa lambang saro) pareho jayanya (Sinda) parehong makapangyarihan (sa laban) maga bathanga Uya an mga bangkay.

sa detalye:

hana / ana = igwa/igwa caraka = mensahero (sa totoo, 'saro na maimbod asin pinagtitiwalaan nin sarong tawo') datos = igwa/igwa sawala = pagkakaiba (manungod sa sarong bagay) padha = pareho, pantay jayanya = 'an saindang kapangyarihan', an 'jaya' pwedeng mangahulugan man nin 'kamurawayan' maga = 'diri'. bathanga = mga bangkay
 

 Analisar 
 
Dawa ngani si Aji Saka sinasabing iyo an paradara kan sibilisasyon sa Java, an istorya ni Aji Saka (78 AD) nakaresibe nin nagkapirang pagtumang asin pagtumang gikan sa ibang mga pinagkukuanan nin kasaysayan. An Ramayana ni Valmiki, na ginibo kan mga 500 BC,  nagrerekord na an Java igwa nang organisasyon pang-gobyerno bago pa an istorya: "An Yawadwipa may dekorasyon na pitong kahadean, mga isla na bulawan asin plata, mayaman sa mga minahan nin bulawan, asin yaon an Cicira (malipot) na Bukid na nakakaduta sa kalangitan sa alitoktok kaini." Susog sa mga rekord kan Tsina, an kahadean nin Java namukna kan 65 BC, o 143 taon bago nagpoon an istorya ni Aji Saka.  : 55–56 

An istorya ni Saka o Aji Saka sarong Neo Javanese na istorya. An istoryang ini dai pa nakuang may kinaaraman sa tekstong Lumang Javanese. An istoryang ini nagsasaysay kan mga pangyayari sa kahadean kan Medang Kamulan sa Java kan mga nakaaging panahon. Kan panahon na idto, an hade kan Medang Kamulan Prabu Dewata Cengkar sinalidahan ni Aji Saka. An istoryang ini pigkokonsidera bilang sarong alegoriya kan paglaog kan mga Indian sa Java. Sa pagsambit sa impormasyon kan dinastiyang Liang, an kahadean kan Java nababanga sa duwa: an kahadean bago an Hinduismo asin an kahadean pakatapos kan Hindu, na nagpoon kan 78 AD.  : 5 asin 7 

 Hilingon man 

 Toltolan 

Kategorya:Pages with unreviewed translations