Tataramon na Kuy
{{redirect|Kuy|mga lugar sa Iran|Kuy, Iran (klaripikasyon){{!}}Kuy, Iran|stream sa Texas|Kuy Creek}}
{{Infobox language
|name=Kuy
|altname=Kui, Kuay
|nativename=''Cuoi''
|states= [[Tailandiya]], [[Laos]], [[Kambodya]]
|speakers= ca. 450,000 
|date=2005–2006
|ref=e18
|familycolor=Austro-Asyatiko
|fam2 = [[Mga tataramon na Katuiko|Katuiko]]
|fam3 = Sulnupan na Katuiko
|fam4 = 
|lc1=kdt|ld1=Kuy (Kuay)
|lc2=nyl|ld2=Nyeu (Yoe)
|glotto=kuys1235
|glottorefname=Kuy–Souei
|script=[[Alpabetong Lao|Lao]]<br>[[Alpabetong Khmer|Khmer]]<br>[[Alpabetong Thai|Thai]]
}}

An '''Kuy''', urog na midbid sa '''Kui'''  o '''Kuay''' ({{lang-th|ภาษากูย}}; {{lang-km|ភាសាកួយ}}), sarong [[Mga tataramon na Katuiko|tataramon na Katuiko]] na parte kan urog na dakulang [[Mga tataramon na Austroasyatiko|pamilya nin Austroasyatiko]] na ipinagtataram kan [[mga tawo nin Kuy]] kan Habagatan Subangan na Asya.

Saro an Kuy sa [[mga tataramon na Katuiko]] na yaon sa [[Mga tataramon na Austroasyatiko|pamilya nin Austroasyatiko]]. Ipinagtataram ini sa [[Isan]], Tailandiya kan haros 300,000 katawo, sa mga [[Probinsya nin Salavan]], [[Probinsya nin Savannakhet|Savannakhet]] asin [[Probinsya nin Sekong|Sekong]] kan Laos nin haros 64,000; asin sa mga [[Probinsya nin Preah Vihear]], [[Probinsya nin Stung Treng|Stung Treng]] asin [[Probinsya nin Kamponh Thom|Kampong Thom]] kan amihanan na Kambodya nin 15,500 katawo.

==Mga pangaran==
Kaiba sa mga minasunod an mga pagkakalainlain asin tipo kan pagbaybay (Sidwell 2005:11).
*Kui
*Kuy
*Kuay
*Koay
*Souei. Magagamit man an terminong "Souei" sa iba pang mga grupo, arog na sana kan komunidad kan [[Mga tataramon na Peariko|Peariko]] sa [[Kambodya]].
*Soai
*Yeu
*Nanhang
*Kouy. Sarong librong-teksto sa Pranses an naipublikar para sa arog kaining tipo ([http://www.microsofttranslator.com/bv.aspx?from=fr&to=en&a=http%3A%2F%2Fwww.editions-harmattan.fr%2Findex.asp%3Fnavig%3Dcatalogue%26obj%3Dlivre%26no%3D20692 Parlons Kouy] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170405224625/http://www.microsofttranslator.com/bv.aspx?from=fr&to=en&a=http%3A%2F%2Fwww.editions-harmattan.fr%2Findex.asp%3Fnavig%3Dcatalogue%26obj%3Dlivre%26no%3D20692 |date=2017-04-05 }}).

==Mga diyalekto==
Pigbisto ninda Van der haak & Woykos (1987-1988) an duwang panginot na tipo nin Kui sa mga probinsya nin Surin asin Sisaket kan subangan na Tailandiya, an '''Kuuy''' asin '''Kuay'''. Pigbisto man ninda Van der haak & Woykos an ''pagkakalainlain'' kan mga tipo nin Kui  sa [[Probinsya nin Sisaket]], Tailandiya.<ref>Van der haak, F. and Woykos, B. (1987-1988). "Kui dialect survey in Surin and Sisaket", in ''The Mon-Khmer Studies Journal'', vol. 16-17, pp. 109–142. http://sealang.net/sala/archives/pdf8/vanderhaak1987-1988kui.pdf</ref>
*'''Kui Nhə''': [[Distrito nin Mueang Sisaket|Distrito nin Sisaket]] (10 mga baryo), [[Distrito nin Phrai Bueng|Distrito nin Phraibung]] (5 mga baryo), [[Distrito nin Rasi Salai|Distrito nin Rasisalai]] (4 mga baryo). Haros 8,000 katawo.
*'''Kui Nthaw''' ('''Kui M'ai'''): [[Distrito nin Rasi Salai|Distrito nin Rasisalai]] (5 mga baryo), [[Distrito nin Uthumphon Phisai|Distrito nin Uthumphornphisai]] (9 na mga baryo). Halo sa Lao/Isaan an gabos na mga baryo.
*'''Kui Preu Yai''': subdistrito nin Prue Yai, [[Distrito nin Khukhan]]. 

Binarita ninda Mann & Markowski (2005) an minasunod na apat na mga diyalekto nin Kuy na ipinagtataram sa habagatan-katahawan nin [[mga probinsya nin Kambodya|Kambodya]].
*'''Ntua'''
*'''Ntra''':kaiba an mga subdiyalekto na  '''Auk''' asin '''Wa'''
*'''Mla''': 567 na mga parataram sa sarong nagsosolong baryo kan Krala Peas, [[Distrito nin Choam Khsant|tataramon na Choam Ksan]], [[Probinsya nin Preah Vihear]]
*"'''Thmei'''"

An tipo kan Kui/Kuy na inaapod na '''Nyeu''' (''ɲə''), ipinagtataram sa mga baryo kan Ban Phon Kho, Ban Khamin, Ban Nonkat, Ban Phon Palat, and Ban Prasat Nyeu sa [[Probinsya nin Sisaket]], Tailandiya.<ref>Taweeporn Suwannaraj. 1980. [http://www.sealang.net/archives/mahidol/Taweeporn.pdf ''The phonology of the Nyeu language'']. MA thesis, Mahidol University.</ref> Inaako an Nyeu kan Ban Phon Kho na an saindang ginikanannl luminipad poon sa migrated from Muang Khong, [[Distrito nin Salai |Amphoe Rasisalai]], probinsya ni Sisaket.
Sa [[Probinsya nin Buriram]], ipigtataram an Kuy sa 4 na mga distrito kan [[Distrito nin Nong Ki|Nong Ki]], [[Distrito nin Prakhon Chai|Prakhon Chai]], [[Distrito nin Lam Plai Mat|Lam Plai Mat]], asin [[Distrito nin Nong Hong|Nong Hong]] (Sa-ing Sangmeen 1992:14).<ref>Sa-ing Sangmeen. 1992. ''[http://www.thaithesis.org/detail.php?id=56284&amp%3Blanguage=english The Kooy language of Tambon Yoeyprasat, Amphoe Nongki, Burirum] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170405223332/http://www.thaithesis.org/detail.php?id=56284&amp%3Blanguage=english |date=2017-04-05 }}''. M.A. dissertation. Nakhon Pathom: Silpakorn University.</ref> Sa laog kan [[Distrito nin Nong Ki]], nakamugtak an mga baryo kan Kuy sa kahabagan na parte kan pang-irarom na distrito nin Yoei Prasat (เย้ยปราสาท) asin sa sulnupan na parte kan pang-irarom na distrito nin Mueang Phai (เมืองไผ่) (Sa-ing Sangmeen 1992:16).

==Mga kinamumugtakan==
An mga minasunod na listahan nin mga lugar kun sain nakamugtak an mga baryo nin Kuy sa [[Probinsya nin Sisaket]] gikan kina Van der haak & Woykos (1987-1988:129).  An mga asteris (inilaag bago an mga pangaran kan baryo) nagpapahiwatig nin mga halo-halong etniko na mga baryo, kung sain nag-iirok an etnikong Kuy kaagid sa etniko nin [[Mga tawo nin Lao |Lao]] o [[Mga tawo nin Khmer|Khmer]].

===Kui Nhə===
*[[Distrito nin Mueang Sisaket|Distrito nin Mueang]] เมือง
**''Tambon Phonkho'' โพนค้อ: Phonkho โพนค้อ, Nong, Yanang, Klang, Non
**''Tambon Thum'' ทุ่ม: Khamin
*[[Distrito nin vPhayu]] พยุห์
**''Tambon Phayu'' พยุห์: *Nongthum
**''Tambon Phromsawat'' พรหมสวัสดิ์: Samrong, Khothaw
**''Tambon Nongphek'' โนนเพ็ก: *Khokphek โคกเพ็ก
*[[Distrito nin Phrai Bueng|Distrito nin Phraibung]] ไพรบึง
**''Tambon Prasatyae'' ปราสาทเยอ: Prasatyaenua ปราสาทเยอเหนือ, Prasatyaetai ปราสาทเยอใต้, Khawaw, Phonpalat, Cangun
*[[Distrito nin Rasi Salai|Distrito nin Rasisalai]] ราษีไศล
**''Tambon Mueangkhong'' เมืองคง: Yai ใหญ่
*[[Distrito nin Sila Lat]] ศิลาลาด
**''Tambon Kung'' กุง: Kung กุง, Muangkaw เมืองเก่า, *Chok

===Kui Nthaw/M'ai===
Nag-iirok an gabos na Kui Nthaw/M'ai sa halo-halong mga baryo.

*[[Distrito nin Rasi Salai|Distrito nin Rasisalai]] ราษีไศล
**''Tambon Nong Ing'' หนองอึ่ง: *Tongton, *Huai Yai ห้วยใหญ่, *Dnmuang, *Kokeow, *Hang
*[[Distrito nin Uthumphon Phisai|Distrito nin Uthumphornphisai]] อุทุมพรพิสัย
**''Tambon Khaem'' แขม: *Phanong, *Sangthong, *Sawai, *Nongphae, *Phae
*[[Distrito nin Pho Si Suwan]] โพธิ์ศรีสุวรรณ
**''Tambon Naengma'' หนองม้า: *Nongma หนองม้า, *Songhong, *Songleng, *Nongphae

===Kuay Prue Yai===
*[[Distrito nin Khukhan]] ขุขันธ์
**''Tambon Prueyai'' ปรือใหญ่: Preu Yai, Makham, Pruekhan, asin blg.12 na baryo

==Mga tala==
{{Reflist}}

==Mga toltolan==
*Mann, N., & Markowski, L. (2004). ''A rapid appraisal survey of Kuy dialects spoken in Cambodia''. Chiang Mai: Dept. of Linguistics, Graduate School, Payap University.
*Mann, N., & Markowski, L. (2005). [http://www.sil.org/resources/archives/901 ''A rapid appraisal survey of Kuy dialects spoken in Cambodia'']. SIL International.
*Sidwell, Paul. (2005). ''[https://www.academia.edu/1540083/The_Katuic_Languages_classification_reconstruction_and_comparative_lexicon The Katuic languages: classification, reconstruction and comparative lexicon] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20201204214526/https://www.academia.edu/1540083/The_Katuic_Languages_classification_reconstruction_and_comparative_lexicon |date=2020-12-04 }}''. LINCOM studies in Asian linguistics, 58. Muenchen: Lincom Europa. {{ISBN|3-89586-802-7}}

{{Mga tataramon kan Kambodya}}
{{Mga tataramon kan Laos}}
{{Mga tataramon kan Tailandya}}
{{Mga tataramon na Austro-Asyatiko}}

{{Authority control}}

[[Kategorya:Mga tataramon kan Kambodya]]
[[Kategorya:Mga tataramon kan Laos]]
[[Kategorya:Mga tataramon kan Tailandya]]
[[Kategorya:Mga tatatamon na Katuiko]]
[[Kategorya:Mga etnikong grupo sa Kambodya]]
[[Kategorya:Mga etnikong grupo sa Laos]]
[[Kategorya:Mga etnikong grupo sa Tailandya]]
An Kuy, urog na midbid sa Kui  o Kuay (; ), sarong tataramon na Katuiko na parte kan urog na dakulang pamilya nin Austroasyatiko na ipinagtataram kan mga tawo nin Kuy kan Habagatan Subangan na Asya.

Saro an Kuy sa mga tataramon na Katuiko na yaon sa pamilya nin Austroasyatiko. Ipinagtataram ini sa Isan, Tailandiya kan haros 300,000 katawo, sa mga Probinsya nin Salavan, Savannakhet asin Sekong kan Laos nin haros 64,000; asin sa mga Probinsya nin Preah Vihear, Stung Treng asin Kampong Thom kan amihanan na Kambodya nin 15,500 katawo.

Mga pangaran
Kaiba sa mga minasunod an mga pagkakalainlain asin tipo kan pagbaybay (Sidwell 2005:11).
Kui
Kuy
Kuay
Koay
Souei. Magagamit man an terminong "Souei" sa iba pang mga grupo, arog na sana kan komunidad kan Peariko sa Kambodya.
Soai
Yeu
Nanhang
Kouy. Sarong librong-teksto sa Pranses an naipublikar para sa arog kaining tipo (Parlons Kouy ).

Mga diyalekto
Pigbisto ninda Van der haak & Woykos (1987-1988) an duwang panginot na tipo nin Kui sa mga probinsya nin Surin asin Sisaket kan subangan na Tailandiya, an Kuuy asin Kuay. Pigbisto man ninda Van der haak & Woykos an pagkakalainlain kan mga tipo nin Kui  sa Probinsya nin Sisaket, Tailandiya.Van der haak, F. and Woykos, B. (1987-1988). "Kui dialect survey in Surin and Sisaket", in The Mon-Khmer Studies Journal, vol. 16-17, pp. 109–142. http://sealang.net/sala/archives/pdf8/vanderhaak1987-1988kui.pdf
Kui Nhə: Distrito nin Sisaket (10 mga baryo), Distrito nin Phraibung (5 mga baryo), Distrito nin Rasisalai (4 mga baryo). Haros 8,000 katawo.
Kui Nthaw (Kui M'ai): Distrito nin Rasisalai (5 mga baryo), Distrito nin Uthumphornphisai (9 na mga baryo). Halo sa Lao/Isaan an gabos na mga baryo.
Kui Preu Yai: subdistrito nin Prue Yai, Distrito nin Khukhan. 

Binarita ninda Mann & Markowski (2005) an minasunod na apat na mga diyalekto nin Kuy na ipinagtataram sa habagatan-katahawan nin Kambodya.
Ntua
Ntra:kaiba an mga subdiyalekto na  Auk asin Wa
Mla: 567 na mga parataram sa sarong nagsosolong baryo kan Krala Peas, tataramon na Choam Ksan, Probinsya nin Preah Vihear
"Thmei"

An tipo kan Kui/Kuy na inaapod na Nyeu (ɲə), ipinagtataram sa mga baryo kan Ban Phon Kho, Ban Khamin, Ban Nonkat, Ban Phon Palat, and Ban Prasat Nyeu sa Probinsya nin Sisaket, Tailandiya.Taweeporn Suwannaraj. 1980. The phonology of the Nyeu language. MA thesis, Mahidol University. Inaako an Nyeu kan Ban Phon Kho na an saindang ginikanannl luminipad poon sa migrated from Muang Khong, Amphoe Rasisalai, probinsya ni Sisaket.
Sa Probinsya nin Buriram, ipigtataram an Kuy sa 4 na mga distrito kan Nong Ki, Prakhon Chai, Lam Plai Mat, asin Nong Hong (Sa-ing Sangmeen 1992:14).Sa-ing Sangmeen. 1992. The Kooy language of Tambon Yoeyprasat, Amphoe Nongki, Burirum . M.A. dissertation. Nakhon Pathom: Silpakorn University. Sa laog kan Distrito nin Nong Ki, nakamugtak an mga baryo kan Kuy sa kahabagan na parte kan pang-irarom na distrito nin Yoei Prasat (เย้ยปราสาท) asin sa sulnupan na parte kan pang-irarom na distrito nin Mueang Phai (เมืองไผ่) (Sa-ing Sangmeen 1992:16).

Mga kinamumugtakan
An mga minasunod na listahan nin mga lugar kun sain nakamugtak an mga baryo nin Kuy sa Probinsya nin Sisaket gikan kina Van der haak & Woykos (1987-1988:129).  An mga asteris (inilaag bago an mga pangaran kan baryo) nagpapahiwatig nin mga halo-halong etniko na mga baryo, kung sain nag-iirok an etnikong Kuy kaagid sa etniko nin Lao o Khmer.

Kui Nhə
Distrito nin Mueang เมือง
Tambon Phonkho โพนค้อ: Phonkho โพนค้อ, Nong, Yanang, Klang, Non
Tambon Thum ทุ่ม: Khamin
Distrito nin vPhayu พยุห์
Tambon Phayu พยุห์: *Nongthum
Tambon Phromsawat พรหมสวัสดิ์: Samrong, Khothaw
Tambon Nongphek โนนเพ็ก: *Khokphek โคกเพ็ก
Distrito nin Phraibung ไพรบึง
Tambon Prasatyae ปราสาทเยอ: Prasatyaenua ปราสาทเยอเหนือ, Prasatyaetai ปราสาทเยอใต้, Khawaw, Phonpalat, Cangun
Distrito nin Rasisalai ราษีไศล
Tambon Mueangkhong เมืองคง: Yai ใหญ่
Distrito nin Sila Lat ศิลาลาด
Tambon Kung กุง: Kung กุง, Muangkaw เมืองเก่า, *Chok

Kui Nthaw/M'ai
Nag-iirok an gabos na Kui Nthaw/M'ai sa halo-halong mga baryo.

Distrito nin Rasisalai ราษีไศล
Tambon Nong Ing หนองอึ่ง: *Tongton, *Huai Yai ห้วยใหญ่, *Dnmuang, *Kokeow, *Hang
Distrito nin Uthumphornphisai อุทุมพรพิสัย
Tambon Khaem แขม: *Phanong, *Sangthong, *Sawai, *Nongphae, *Phae
Distrito nin Pho Si Suwan โพธิ์ศรีสุวรรณ
Tambon Naengma หนองม้า: *Nongma หนองม้า, *Songhong, *Songleng, *Nongphae

Kuay Prue Yai
Distrito nin Khukhan ขุขันธ์
Tambon Prueyai ปรือใหญ่: Preu Yai, Makham, Pruekhan, asin blg.12 na baryo

Mga tala

Mga toltolan
Mann, N., & Markowski, L. (2004). A rapid appraisal survey of Kuy dialects spoken in Cambodia. Chiang Mai: Dept. of Linguistics, Graduate School, Payap University.
Mann, N., & Markowski, L. (2005). A rapid appraisal survey of Kuy dialects spoken in Cambodia. SIL International.
Sidwell, Paul. (2005). The Katuic languages: classification, reconstruction and comparative lexicon . LINCOM studies in Asian linguistics, 58. Muenchen: Lincom Europa. 

Kategorya:Mga tataramon kan Kambodya
Kategorya:Mga tataramon kan Laos
Kategorya:Mga tataramon kan Tailandya
Kategorya:Mga tatatamon na Katuiko
Kategorya:Mga etnikong grupo sa Kambodya
Kategorya:Mga etnikong grupo sa Laos
Kategorya:Mga etnikong grupo sa Tailandya