Jeanne Hachette
{{Infobox tawo|name=Jeanne Hachette|image=Jeanne Hachette Dubray 2007 06 17.jpg|birth_date=circa 1454|death_date=Unknown|nationality=French|known_for=Heroic defence of the town of Beauvais in 1472|honours=Honoured by the French King, Louis XI}}

Si '''Jeanne Laisné''', bisto man sa apod na '''Jeanne Fourquet''' kan ika-16 na siglo asin mas midbid na si '''Jeanne Hachette''' sarong emblematikong pigura sa historya kan siyudad nin mga Pranses na Beauvais kontra sa pagsalikop ni [[Charles the Bold]], [[Duke kan Burgundy]]. Sinasabing siya nakatabang na marelokar an atake sa Burgundian sa banwaan nin Beauvais na may kari'gonan asin, sa popular na historya, halangkaw na sa ranggo kan heroeng Pranses. Namundag siya sa Beauvais, mga 1454, asin nagadan kan panahon na dai pa aram. An mga detalye kan saiyang buhay asin minsan an totoo dapit sa saiya, iyo na an tema nin debate sa tahaw kan mga historyador, maski ngani nagkapirang kotemporaniyang dokumento an nagsasambit sa pag - eksister nia. 

== An estorya nin buhay asin an pagsalikop sa Beauvais ==
Sinasabing si Jeanne Laisné namundag sa ngonyan rue Jeanne-Hachette sa siyudad nin Beauvais. <ref>Il est probable qu'elle était bourgeoise, car son trépas n'est pas connu même de nos jours.</ref> siya  Mathieu Laisnéa,<ref>Selon les lettres patentes de Louis XI, la source la plus ancienne, aussi.</ref> sarong bourgeosis asin, uyon sa nagkapirang historyador, dating senior officer kan mga guardia sa palasyo na si Louis XII na nagadan sa ralaban ni Montlhéry. <ref>Fourquet d'Hachette, « Hachette (Jeanne Fourquet, surnommée) », dans Jean-Chrétien Ferdinand Hoefer (dir.), ''Nouvelle biographie générale depuis les temps les plus reculés jusqu'à nos jours'', Paris, Firmin Didot frères, 1858, tome 23, [https://books.google.fr/books?id=wCYAAAAAQAAJ&pg=PA22&dq=Jeanne+Hachette+1454&lr= {{p.|22}}].</ref><ref>Alfred Tranchant, Jules Ladimir, ''Les Femmes militaires de la France'', Paris, Cournol, 1866, 464 pages, [https://books.google.fr/books?id=hfS9zZ_HFXcC&pg=PA150&dq=Jeanne+Hachette+1454&lr=#PPA150,M1 {{p.|150-151}}].</ref> sirong man, sinasabing popular na tradisyon na ginamit ni Jeanne an pangaran kan saiyang ina.

An pagsalikop sa Beauvais kan 1472<ref>Lettre patente royale datée en novembre 1483, signé par le roi Charles VIII, fils de Louis XI</ref> sarong operasyon militar na tinogdas ni Charles the Bold tumang sa Hade nin Pransia, si Louis XII, kasunod kan pagkaraot kan mga kontratang natapos sa Péronne kan 1468. Si Charles igwa nin nakalalabing kuarta, mas dakol na soldados asin mas marahay pang artileryo kisa ki Louis XII, alagad an saiyang mga tropa riniribok kan hukbo kan hade asin pagal - pagal paagi sa pagsalakay sa saradit na kuta bago sinda nagbalyo sa orog kadakulang banwaan nin Beauvais.
[[Ladawan:Beauvais_Jeanne_Hachette_3.jpg|wala|thumb|Saro pang punto de vista kan estatuwa ni Gabriel-Vital Dubray ni Jeanne Hachette sa Beauvais]]
Sinalikopan ni Charles an Beauvais kan Hunyo 27, 1472. Sa atake sa Burgundian kan Hulyo 22, sinasabi na si Jeanne Laisné may kapot na patok tanganing itulod pabalik an sarong Burundiano na nagtanom nin bandera sa mga labanan. Huling nahadit, si Jeanne nagduko sa saiya asin iinapon siya sa moat saka pinababa an bandera. Ibinalik niya an kusog nin buot kan mga paradepensa.  naribong, an mga babayi sa siyudad nagdara nin pugro asin armas sa mga parapakilaban dangan tibaad nakipaglaban man sa kuta. Kaya an 80,000 na mga parasalakay sa Burgundian rinadas kan Hulyo 22, asin direktang inolang an pag - abante ni Charles the Bold.

An marhay na organisadong hukbo ni Luis XII nahimo na itolod an mga linya kan Burgundian.  siring, an mga siudadano kan Beauvais napiritan na idepensa an saindang siudad sa laog nin haros sarong bulan asin, sa katapustapusi, pinirit an kaiwal na umatras. An kapangganahan na ini nagpaheling na an mga babaeng bugeoisie, kaiba an babae, puedeng mag - organisar nin depensa sa sarong siudad kan hade na mayo kan suporta kan hukbo kan hade.

Bilang pagpasalamat sa eroeng gibong ini, tinogotan ni Louis XII an siudad nin Beauvais na magbilog nin sarong korporasyon sa munisipyo asin ipuera iyan sa mga buhis. Saiya man pig'omaw an heroikong paghingoa kan mga babaeng taga-Beavais asin tinogotan sindang magsulot nin anoman na bado asin samnong gusto ninda, dawa anong ranggo (pinaghihingoa an mga ley na tinutugot may partikular na pote sanang isulot kan nobleng kababaihan). Nagpoon man siya nin sarong prosesyon sa Beauvais tanganing iselebrar an kapangganahan kaini laban sa mga Burgundian. Sa okasyon na ini, an mga babae dapat na maenot sa mga lalaking nasa prosisyon. An mga autorisasyon na ini direktang itinao, enot kan Hunyo 1473, bilang pagkasunodsunod ni Louis XII.<ref>{{Cite book|title=Louis XI|last=Murray Kendall|first=Paul|publisher=Fayard|year=1974|isbn=|location=London|pages=286|language=fr}}</ref> Inautorisar<ref>See Georges Vallat, ''Jeanne Hachette'' (Abbeville, 1898).</ref> man niya an kasal ni Jeanne sa napili niyang kagrogaring, si Colin Plonon, mantang nagtatao man nin mga kasarinlan sainda.<ref name=":2">''Eusèbe de Laurière (1820). Ordonnances des Rois de France de la 3e Race, recueillies par ordre chronologique... (in French).'' p. 583. </ref>

== Debate susog sa pagkaigwa nin Jeanne Hachette ==
Sa panahon kan pag - analisar ki Joan sa Arc, an interes ni Jeanne Hachette rinebokar nin mga republika na nagmamawot na suportaran an sekularismo - Jeanne Hachette nag - alok nin bakong sono sa indibiduwal na katimbang Joan of Arc. An historyador uminoyon na desididong akoon an ginibo kan mga babae sa Beauvais, alagad poon kan ika - 19 siglo, may nagkapirang istoryador (higit sa gabos an may mga relihiyosong hilig asin kinuwestiyon an pagiging tunay kan mga pagsasamantala na partikular na iniuugnay kay Jeanne Hachette.<ref name=":1">{{Cite book|url=https://gallica.bnf.fr/ark:/12148/bpt6k143749x|title=Beauvais et le Beauvaisis dans les temps modernes, époque de Louis XI et de Charles le Téméraire (1461-1483), siège de Beauvais, Jeanne-Hachette , par M. Renet,...|last=texte|first=Renet Auteur du|date=1898|language=EN}}</ref> Sa sarong artikulo na may titulong "An huringhuding nin kasaysayan. Jeanne Hachette" asin nagluwas sa peryodikong ''L'Assemblée nationale'' kan Pebrero 19, 1850, an iskolar na si Paulin Paris pignegaran an pagkabuhay ni Jeanne Hichte. Sa salang sinabi, bakong tama na mayong 15 siglo na autor an nagtaram manongod sa saiya asin na an enot na gibohon na pagreport dapit sa saiyang mga kapangganahan iyo an History of Navarre ni André Favin.<ref name=":1" />Napublikar kan 1612.

An totoo, an ngaran ni Jeanne Laisné asin paglaladawan kan saiyang mga kapangganahan manonompongan sa nagkapirang may autoridad na dokumento poon kan ika - 15 siglo. Kaiba digdi an mga istorya sa kasaysayan na isinurat dai nahaloy pagkatapos kan pagsalikop sa Beauvais asin, partikularmente, an masasarigan na historiya ni Robert Gaguin, ''Compendium super Francorum getis'' (1497).<ref name=":1">{{Cite book|url=https://gallica.bnf.fr/ark:/12148/bpt6k143749x|title=Beauvais et le Beauvaisis dans les temps modernes, époque de Louis XI et de Charles le Téméraire (1461-1483), siège de Beauvais, Jeanne-Hachette , par M. Renet,...|last=texte|first=Renet Auteur du|date=1898|language=EN}}<cite class="citation book cs1" data-ve-ignore="true" id="CITEREFtexte1898">texte, Renet Auteur du (1898). [https://gallica.bnf.fr/ark:/12148/bpt6k143749x ''Beauvais et le Beauvaisis dans les temps modernes, époque de Louis XI et de Charles le Téméraire (1461-1483), siège de Beauvais, Jeanne-Hachette , par M. Renet,...'']</cite></ref> Dugang pa, an nagkapirang proklamasyon kan hade (letst parants) nagpapatunay sa pagigin totoo kan mga kapangganahan militar kan mga babae nin Beauvais asin tunay nanggad na iyo an mismong pagkabuhay ni Jeanne.<ref name=":2">''Eusèbe de Laurière (1820). Ordonnances des Rois de France de la 3e Race, recueillies par ordre chronologique... (in French).'' p. 583. </ref> An pinakaprimente kaini iyo an mga surat patugmaran ni Louis XII na pigpadara kan 1474<ref name=":2" /> na malinaw na minapanungod ki Jeanne Laisné, omawa ang saiyang mga kadamotan asin inautorisaran niya an pag-agom saiya sa Colin Plon.<ref name=":1" /> <ref name=":1" /> sarong dekreto ni Louis XII, na nagtao nin halipot na panahon pakatapos kaiyan, nagtatao nin sustansia sa makahadeng proklamasyon na ini paagi sa paglibre kan mag - agom (kapwa kun siisay an nginaranan nin malinaw) hale sa mga buhis sa presente o ngapit.

== Legasiya ==

* Ibiniklad an estatuwa ni Jeanne Hachette kan Hulyo 6, 1851. <ref>Renet, M. (1898). ''Beauvais et le Beauvaisis dans les temps modernes, époque de Louis XI et de Charles le Téméraire (1461-1483), siège de Beauvais, Jeanne-Hachette'' (in French). p. 577.</ref> seremonya kan inagurasyon, binasa kan poetang Beauvais, Fany Dénoix des Vergnes (1798 ⁇ 79) an saiyang tula, Jeanne Hachette, o si Pagalon sa Beauvas.<ref>{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=BSlDAQAAMAAJ|title=Curiosities of Popular Customs ... Illustrated|last=Walsh|first=William Shepard|date=1897-01-01|language=en}}</ref>
* Taon- taon, sa huring katapusan kan semana nin Hunyo, inorganisar an Jeanne Hachette Festival (o Asault Festivals) na kompuesto nin mga parada sa panahon na iyan.
* Siya an makaturotristeng pigura sa drama kan Marquis de Sade, ''Jeanne Laisné ou le siège de Beauvais'' na ipinublikar kan 1813. Dai pa iyan noarin man ginibo.
* Siya nailadawan sa pelikulang Pranses Le Milagro des loups (1924) ni Raymond Bernard.
* Si Max Ernst naggibo nin kollage Jeanne Hachette et Charles le Téménire kan 1927, ngonyan yaon sa Museo Cleveland kan Arte (arog ki Jean Hartchet asin Carlos the Bold).
* An kalaunan na si Jenalle Roltir na nagluwas sa ''Elf Saga: Doomsday'' (2014) ni Joseph Robert Lewis ay inspirasyon kan mga manlaen-laen na heroeng Pranses, kaiba sinda Roland asin Jeanne Hachette.

== Hilingon pa ==

* [[:en:List_of_woman_warriors_in_legend_and_mythology|List of woman warriors in legend and mythology]]


== <span class="mw-headline">Toltolan</span> ==
<references />
{{Tamboan}}
Si Jeanne Laisné, bisto man sa apod na Jeanne Fourquet kan ika-16 na siglo asin mas midbid na si Jeanne Hachette sarong emblematikong pigura sa historya kan siyudad nin mga Pranses na Beauvais kontra sa pagsalikop ni Charles the Bold, Duke kan Burgundy. Sinasabing siya nakatabang na marelokar an atake sa Burgundian sa banwaan nin Beauvais na may kari'gonan asin, sa popular na historya, halangkaw na sa ranggo kan heroeng Pranses. Namundag siya sa Beauvais, mga 1454, asin nagadan kan panahon na dai pa aram. An mga detalye kan saiyang buhay asin minsan an totoo dapit sa saiya, iyo na an tema nin debate sa tahaw kan mga historyador, maski ngani nagkapirang kotemporaniyang dokumento an nagsasambit sa pag - eksister nia. 

 An estorya nin buhay asin an pagsalikop sa Beauvais 
Sinasabing si Jeanne Laisné namundag sa ngonyan rue Jeanne-Hachette sa siyudad nin Beauvais. Il est probable qu'elle était bourgeoise, car son trépas n'est pas connu même de nos jours. siya  Mathieu Laisnéa,Selon les lettres patentes de Louis XI, la source la plus ancienne, aussi. sarong bourgeosis asin, uyon sa nagkapirang historyador, dating senior officer kan mga guardia sa palasyo na si Louis XII na nagadan sa ralaban ni Montlhéry. Fourquet d'Hachette, « Hachette (Jeanne Fourquet, surnommée) », dans Jean-Chrétien Ferdinand Hoefer (dir.), Nouvelle biographie générale depuis les temps les plus reculés jusqu'à nos jours, Paris, Firmin Didot frères, 1858, tome 23, .Alfred Tranchant, Jules Ladimir, Les Femmes militaires de la France, Paris, Cournol, 1866, 464 pages, . sirong man, sinasabing popular na tradisyon na ginamit ni Jeanne an pangaran kan saiyang ina.

An pagsalikop sa Beauvais kan 1472Lettre patente royale datée en novembre 1483, signé par le roi Charles VIII, fils de Louis XI sarong operasyon militar na tinogdas ni Charles the Bold tumang sa Hade nin Pransia, si Louis XII, kasunod kan pagkaraot kan mga kontratang natapos sa Péronne kan 1468. Si Charles igwa nin nakalalabing kuarta, mas dakol na soldados asin mas marahay pang artileryo kisa ki Louis XII, alagad an saiyang mga tropa riniribok kan hukbo kan hade asin pagal - pagal paagi sa pagsalakay sa saradit na kuta bago sinda nagbalyo sa orog kadakulang banwaan nin Beauvais.
wala|thumb|Saro pang punto de vista kan estatuwa ni Gabriel-Vital Dubray ni Jeanne Hachette sa Beauvais
Sinalikopan ni Charles an Beauvais kan Hunyo 27, 1472. Sa atake sa Burgundian kan Hulyo 22, sinasabi na si Jeanne Laisné may kapot na patok tanganing itulod pabalik an sarong Burundiano na nagtanom nin bandera sa mga labanan. Huling nahadit, si Jeanne nagduko sa saiya asin iinapon siya sa moat saka pinababa an bandera. Ibinalik niya an kusog nin buot kan mga paradepensa.  naribong, an mga babayi sa siyudad nagdara nin pugro asin armas sa mga parapakilaban dangan tibaad nakipaglaban man sa kuta. Kaya an 80,000 na mga parasalakay sa Burgundian rinadas kan Hulyo 22, asin direktang inolang an pag - abante ni Charles the Bold.

An marhay na organisadong hukbo ni Luis XII nahimo na itolod an mga linya kan Burgundian.  siring, an mga siudadano kan Beauvais napiritan na idepensa an saindang siudad sa laog nin haros sarong bulan asin, sa katapustapusi, pinirit an kaiwal na umatras. An kapangganahan na ini nagpaheling na an mga babaeng bugeoisie, kaiba an babae, puedeng mag - organisar nin depensa sa sarong siudad kan hade na mayo kan suporta kan hukbo kan hade.

Bilang pagpasalamat sa eroeng gibong ini, tinogotan ni Louis XII an siudad nin Beauvais na magbilog nin sarong korporasyon sa munisipyo asin ipuera iyan sa mga buhis. Saiya man pig'omaw an heroikong paghingoa kan mga babaeng taga-Beavais asin tinogotan sindang magsulot nin anoman na bado asin samnong gusto ninda, dawa anong ranggo (pinaghihingoa an mga ley na tinutugot may partikular na pote sanang isulot kan nobleng kababaihan). Nagpoon man siya nin sarong prosesyon sa Beauvais tanganing iselebrar an kapangganahan kaini laban sa mga Burgundian. Sa okasyon na ini, an mga babae dapat na maenot sa mga lalaking nasa prosisyon. An mga autorisasyon na ini direktang itinao, enot kan Hunyo 1473, bilang pagkasunodsunod ni Louis XII. InautorisarSee Georges Vallat, Jeanne Hachette (Abbeville, 1898). man niya an kasal ni Jeanne sa napili niyang kagrogaring, si Colin Plonon, mantang nagtatao man nin mga kasarinlan sainda.Eusèbe de Laurière (1820). Ordonnances des Rois de France de la 3e Race, recueillies par ordre chronologique... (in French). p. 583. 

 Debate susog sa pagkaigwa nin Jeanne Hachette 
Sa panahon kan pag - analisar ki Joan sa Arc, an interes ni Jeanne Hachette rinebokar nin mga republika na nagmamawot na suportaran an sekularismo - Jeanne Hachette nag - alok nin bakong sono sa indibiduwal na katimbang Joan of Arc. An historyador uminoyon na desididong akoon an ginibo kan mga babae sa Beauvais, alagad poon kan ika - 19 siglo, may nagkapirang istoryador (higit sa gabos an may mga relihiyosong hilig asin kinuwestiyon an pagiging tunay kan mga pagsasamantala na partikular na iniuugnay kay Jeanne Hachette. Sa sarong artikulo na may titulong "An huringhuding nin kasaysayan. Jeanne Hachette" asin nagluwas sa peryodikong L'Assemblée nationale kan Pebrero 19, 1850, an iskolar na si Paulin Paris pignegaran an pagkabuhay ni Jeanne Hichte. Sa salang sinabi, bakong tama na mayong 15 siglo na autor an nagtaram manongod sa saiya asin na an enot na gibohon na pagreport dapit sa saiyang mga kapangganahan iyo an History of Navarre ni André Favin.Napublikar kan 1612.

An totoo, an ngaran ni Jeanne Laisné asin paglaladawan kan saiyang mga kapangganahan manonompongan sa nagkapirang may autoridad na dokumento poon kan ika - 15 siglo. Kaiba digdi an mga istorya sa kasaysayan na isinurat dai nahaloy pagkatapos kan pagsalikop sa Beauvais asin, partikularmente, an masasarigan na historiya ni Robert Gaguin, Compendium super Francorum getis (1497).texte, Renet Auteur du (1898). Beauvais et le Beauvaisis dans les temps modernes, époque de Louis XI et de Charles le Téméraire (1461-1483), siège de Beauvais, Jeanne-Hachette , par M. Renet,... Dugang pa, an nagkapirang proklamasyon kan hade (letst parants) nagpapatunay sa pagigin totoo kan mga kapangganahan militar kan mga babae nin Beauvais asin tunay nanggad na iyo an mismong pagkabuhay ni Jeanne.Eusèbe de Laurière (1820). Ordonnances des Rois de France de la 3e Race, recueillies par ordre chronologique... (in French). p. 583.  An pinakaprimente kaini iyo an mga surat patugmaran ni Louis XII na pigpadara kan 1474 na malinaw na minapanungod ki Jeanne Laisné, omawa ang saiyang mga kadamotan asin inautorisaran niya an pag-agom saiya sa Colin Plon.  sarong dekreto ni Louis XII, na nagtao nin halipot na panahon pakatapos kaiyan, nagtatao nin sustansia sa makahadeng proklamasyon na ini paagi sa paglibre kan mag - agom (kapwa kun siisay an nginaranan nin malinaw) hale sa mga buhis sa presente o ngapit.

 Legasiya 

 Ibiniklad an estatuwa ni Jeanne Hachette kan Hulyo 6, 1851. Renet, M. (1898). Beauvais et le Beauvaisis dans les temps modernes, époque de Louis XI et de Charles le Téméraire (1461-1483), siège de Beauvais, Jeanne-Hachette (in French). p. 577. seremonya kan inagurasyon, binasa kan poetang Beauvais, Fany Dénoix des Vergnes (1798 ⁇ 79) an saiyang tula, Jeanne Hachette, o si Pagalon sa Beauvas.
 Taon- taon, sa huring katapusan kan semana nin Hunyo, inorganisar an Jeanne Hachette Festival (o Asault Festivals) na kompuesto nin mga parada sa panahon na iyan.
 Siya an makaturotristeng pigura sa drama kan Marquis de Sade, Jeanne Laisné ou le siège de Beauvais na ipinublikar kan 1813. Dai pa iyan noarin man ginibo.
 Siya nailadawan sa pelikulang Pranses Le Milagro des loups (1924) ni Raymond Bernard.
 Si Max Ernst naggibo nin kollage Jeanne Hachette et Charles le Téménire kan 1927, ngonyan yaon sa Museo Cleveland kan Arte (arog ki Jean Hartchet asin Carlos the Bold).
 An kalaunan na si Jenalle Roltir na nagluwas sa Elf Saga: Doomsday (2014) ni Joseph Robert Lewis ay inspirasyon kan mga manlaen-laen na heroeng Pranses, kaiba sinda Roland asin Jeanne Hachette.

 Hilingon pa 

 List of woman warriors in legend and mythology

 Toltolan