Litsiyas
{{Speciesbox
|image = Litchi chinensis fruits.JPG
|image_caption = Litsiyas na bunga
|image2 = Litsiyas.jpg
|image2_caption = litsiyas tamboan
|display_parents = 10
|genus = Litchi
|parent_authority = [[Pierre Sonnerat|Sonn.]]
|species = chinensis
|authority = [[Pierre Sonnerat|Sonn.]]<ref name="GRIN">{{GRIN | accessdate=2010-01-19}}</ref>
}}

An '''litsiyas''' o '''longgan''' (Litchi chinensis (Chinese: 荔枝; pinyin: lì zhī; Jyutping: lai6 zi1; Nepali asin Hindi: लीची) iyo an solong kaapil sa genus na Litchi kan pamilyang soapberry, an Sapindaceae. Sarong tropikal asin nagkakahoy na tinanom, ini dating tubo sa probinsya kan Guangdong asin  Fujian kan [[Tsina]], alagad lakop nang pinapatambo sa dakul na parte kan kinaban. An prutas kaini may kunab na maputi, malumhok,  mahamyo saka maramismis. Parati ini kinakakan na hilaw ta kun i'agi sa luto nawawara an hamot niya.<ref name="Purdue">{{cite web |url=http://www.hort.purdue.edu/newcrop/morton/lychee.html |title=''Lychee''|work=Morton, J. 1987. Lychee. p. 249–259. In: Fruits of warm climates. Julia F. Morton, Miami, FL|}}Kinua 27-07-14</ref> 

An tinanom na ini naabot 10-28 metro (33-92 pye) an langkaw saka nabunga na pwedeng umabot 5 sentimetro an laba asin 4 sentimetro an lakbang (2.0 x 1.6 pul.) An bunga may ubak na pulang nagrorosa-rosa na madaling baakon na sa laog kaini mahiling na tolos an malamuting garo-silag na laman. Ini popular isalak sa pahamis na pagkakan asin sunoon na gayong kakanon sa Tsina, [[Sur-subangan na Asya]], asin  ibang parte kan Habagatan Aprika..

An litsiyas inaataman sa Tsina, [[Sri Lanka]], [[Taiwan]], [[Tailandya]], [[Bietnam]], [[Hapon]], [[Indya]], [[Banglades]], [[Pakistan]], [[Nepal]], [[Australya]], [[Mehiko]] asin ibang parte kan Habagatan Aprika.

An litsiyas halawig nang gayo an historya sa pagtanom na nasibog pang 2000 BC susog sa rekord kan Tsina. Nagpoon pag'ataman kaini sa habagatan na parte kan Tsina, Malaysia asin Byetnam. Dakul pang layas na litsiyas nagtataralubo sa Habagatan Tsina asin  sa Isla nin Hainan. Ini daa sarong delicacy sa Korte Imperial kan Tsina. Enot ining nadara sa Solnopan kan taon 1656 ni Michael Boym, sarong misionerong Heswitang Polako.<ref>https://www.hort.purdue.edu/newcrop/morton/lychee.html Kinua 27-07-14</ref>

==Mga ladawan==
<gallery>
Canned litsiyas.jpg|thumb|200px|De latang litsiyas
Litsiyas 4 nang taon edad.jpg|Litsiyas, edad apat na taon
Lychee (Litchi chinensis) at Samsing, Duars, West Bengal W2 IMG 6504.jpg|burak
Longgan fruit wt seeds.jpg|thumb|Longgan na prutas asin mga pisog kaini
</gallery>

==Mga panluwas na takod==

* [http://elychee.com Elychee, Lychee fruit facts] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160430171625/http://elychee.com/ |date=2016-04-30 }}
* [http://www.hort.purdue.edu/newcrop/morton/lychee.html Fruits of Warm Climates: Lychee]
* [http://www.crfg.org/pubs/ff/lychee.html California Rare Fruit Growers: Lychee Fruit Facts] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080913172151/http://www.crfg.org/pubs/ff/lychee.html |date=2008-09-13 }}
* [http://www.gorgecreekorchards.com.au/lychees.html Lychees in Australia]
* [http://www.fao.org/docrep/005/AC684E/ac684e05.htm Lychee production in Australia]
* [http://www2.dpi.qld.gov.au/thematiclists/1087.html Lychees, longans and rambutans Crop 
management in Australia] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100420044652/http://www2.dpi.qld.gov.au/thematiclists/1087.html |date=2010-04-20 }}
* [http://www.nutrition-and-you.com/Lychee.html Mga pag'andam sa litsiyas]Kinua 27-07-14
* [http://www.wikihow.com/Eat-a-Lychee Pagkakan kan litsiyas] Kinua 27-07-14
==Toltolan==




[[Kategorya:Mga tinanom gikan sa Tsina|litsiyas]]
[[Kategorya:Mga prutas|litsiyas]]
An litsiyas o longgan (Litchi chinensis (Chinese: 荔枝; pinyin: lì zhī; Jyutping: lai6 zi1; Nepali asin Hindi: लीची) iyo an solong kaapil sa genus na Litchi kan pamilyang soapberry, an Sapindaceae. Sarong tropikal asin nagkakahoy na tinanom, ini dating tubo sa probinsya kan Guangdong asin  Fujian kan Tsina, alagad lakop nang pinapatambo sa dakul na parte kan kinaban. An prutas kaini may kunab na maputi, malumhok,  mahamyo saka maramismis. Parati ini kinakakan na hilaw ta kun i'agi sa luto nawawara an hamot niya.Kinua 27-07-14 

An tinanom na ini naabot 10-28 metro (33-92 pye) an langkaw saka nabunga na pwedeng umabot 5 sentimetro an laba asin 4 sentimetro an lakbang (2.0 x 1.6 pul.) An bunga may ubak na pulang nagrorosa-rosa na madaling baakon na sa laog kaini mahiling na tolos an malamuting garo-silag na laman. Ini popular isalak sa pahamis na pagkakan asin sunoon na gayong kakanon sa Tsina, Sur-subangan na Asya, asin  ibang parte kan Habagatan Aprika..

An litsiyas inaataman sa Tsina, Sri Lanka, Taiwan, Tailandya, Bietnam, Hapon, Indya, Banglades, Pakistan, Nepal, Australya, Mehiko asin ibang parte kan Habagatan Aprika.

An litsiyas halawig nang gayo an historya sa pagtanom na nasibog pang 2000 BC susog sa rekord kan Tsina. Nagpoon pag'ataman kaini sa habagatan na parte kan Tsina, Malaysia asin Byetnam. Dakul pang layas na litsiyas nagtataralubo sa Habagatan Tsina asin  sa Isla nin Hainan. Ini daa sarong delicacy sa Korte Imperial kan Tsina. Enot ining nadara sa Solnopan kan taon 1656 ni Michael Boym, sarong misionerong Heswitang Polako.https://www.hort.purdue.edu/newcrop/morton/lychee.html Kinua 27-07-14

Mga ladawan

Mga panluwas na takod

 Elychee, Lychee fruit facts 
 Fruits of Warm Climates: Lychee
 California Rare Fruit Growers: Lychee Fruit Facts 
 Lychees in Australia
 Lychee production in Australia
 [http://www2.dpi.qld.gov.au/thematiclists/1087.html Lychees, longans and rambutans Crop 
management in Australia] 
 Mga pag'andam sa litsiyasKinua 27-07-14
 Pagkakan kan litsiyas Kinua 27-07-14
Toltolan

litsiyas
litsiyas