Chhim Sithar
[[Ladawan:Chhim_Sithar_2021_(cropped).jpg|thumb|Chim Sithar (2021) ]]
Si '''Chhim Sithar''' (namundag kan 1987-88) sarong [[Kambodya|Kambodyan]] na trade union lider, <ref>{{cite web|date=11 April 2023|url=https://www.3cr.org.au/accentofwomen/episode/free-nagaworld-leaders-0|title=Free the NagaWorld Leaders!|website=3cr.org.au|access-date=2023-07-07}}</ref> asin Presidente kan Labor Rights Supported Union (LRSU) kan mga Empleyadong Khmer kan [[NagaWorld]]. <ref>{{cite web|date=1 May 2020|title=In Phnom Penh, NagaWorld lockdown means casino workers are suffering|url=https://southeastasiaglobe.com/nagaworld-casino-workers-covid/|author-last=Harper|author-first=Andrew|access-date=13 December 2022|work=Southeast Asia Globe}}</ref>

== Biograpiya ==
Si Sithar namundag sa probinsiya nin [[Prey Veng]], pangaduwa sa anom na mg aki. Siya nakakua nin bachelor's degree sa economic informatics. <ref>{{cite web|date=7 March 2022|title=Spotlight on 10 Imprisoned Unionists in Cambodia|url=https://www.licadho-cambodia.org/articles/20220307/175/index.html|author-last=|author-first=|access-date=13 December 2022|work=Cambodian League for the Promotion and Defense of Human Rights}}</ref>

Inot siya nagtrabaho sa NagaWorld kan taong 2007 bago naging aktibo sa LRSU kan taong 2009. <ref>{{cite web|date=6 January 2022|title=Arrested union leader the latest to take up the fight for labour in Cambodia|url=https://www.reuters.com/world/asia-pacific/arrested-union-leader-latest-take-up-fight-labour-cambodia-2022-01-06/|author-last=Thul|author-first=Prak Chan|access-date=13 December 2022|work=Reuters}}</ref> <ref>{{cite web|date=19 June 2013|title=NagaWorld strike ends with force|url=https://www.phnompenhpost.com/national/nagaworld-strike-ends-force|author-last=Worrell|author-first=Shane|access-date=13 December 2022|work=The Phnom Penh Post}}</ref>

Kan Septyembre 2019, siya nasuspende kan NagaWorld pagkatapos niya kwestyunon an desisyon kan kumpanya na ipagbawal an t-shirt na naghahagad nin mas dakulang sweldo para sa mga empleyado. <ref>{{cite web|date=16 December 2019|title=The workers organising for a better future in Cambodia|url=https://www.equaltimes.org/the-workers-organising-for-a|author-last=Keeton-Olsen|author-first=Danielle|access-date=13 December 2022|work=Equal Times}}</ref>

Kan Disyembre 2019, an mga miyembro kan LSRU nagbotohan na magstrike huli sa ginibong suspensyon. Maski may desisyon na an korte na ilegal an strike, ipinadagos mananggad kan LRSU kan inot na Enero 2020. Pagkatapos nin duwang aldaw na pagstrike, an kumpanya nag-uyon na dagdagan an sweldo asin ibalik si Sithar.  <ref>{{cite web|date=12 January 2020|title=Victory for labor rights in Cambodia as largest casino workers’ strike ends in peace|url=https://globalvoices.org/2020/01/12/peaceful-ending-of-strike-by-largest-casino-workers-marked-as-a-victory-for-labor-rights-in-cambodia/|author-last=Palatino|author-first=Mong|access-date=13 December 2022|work=Global Voices}}</ref><ref>{{cite web|date=11 January 2020|title=Striking Cambodian casino workers return to work in NagaWorld deal|url=https://www.reuters.com/article/us-cambodia-casino-idUSKCN1ZA09T|author-last=|author-first=|access-date=13 December 2022|work=Reuters}}</ref>

Kan katawahan kan 2021, pig-anunsyo kan NagaWorld na matanggal sinda nin 600 na trabahador sa kasino, kaiba si Sithar. Sabi ni Sithar, an kumpanya tuyo tinanggal an mga miyembro kan union huli ta madali na an union na magkaugwa nin 4000 na miyembro o kabanga kan mga empleyado kan kasino, kun sain pwede na an union na magbali sa collective baragaining sa irarom kan ley nin Kambodya. <ref>{{cite web|date=2 June 2021|title=Cambodian workers at NagaWorld casino vexed over lay-offs as Hong Kong-listed parent firm reports profits|url=https://www.scmp.com/week-asia/economics/article/3135645/cambodian-workers-nagaworld-casino-vexed-over-lay-offs-hong|author-last=Keeton-Olsen|author-first=Danielle|access-date=13 December 2022|work=South China Morning Post}}</ref>

Kan 3 Enero 2022, pinanginotan niya an strike kan LRSU para sa pagbabalik sa mga natanggal na empleyado. Sumunod na aldaw, siya agrisibong inaresto kan mga dai unipormadong mga pulis asin sinahotan nin "pagsutsut sa pagkomiter nin felony". Siya man tulos napasairarom sa sarong pretrial detention sa 74 na aldaw, asin nakaluwas kan nagbail kan Marso. <ref>{{cite web|date=7 December 2022|title=Cambodian community calls for casino union leader Chhim Sithar's release from prison after visit to Australia|url=https://www.abc.net.au/news/2022-12-08/chhim-sithar-cambodian-union-leader-arrest-after-australia-visit/101735110|author-last=Handley|author-first=Erin|access-date=13 December 2022|work=ABC News}}</ref>

Kan Abril 2022, siya binoto ulit para maging pamayo kan LRSU.

Kan Hunyo 2022, an Ministro kan Labour asin Vocational Training, inanunsyo na dai ninda binibisto an pagparehistro kan union huli ta si Sithar dai naman empleyado kan NagaWorld asin dai na pwede magkaugwa nin elehidong posisyon sa union. <ref>{{cite web|date=21 November 2022|title=Only "Instant Noodle" Unions Survive|url=https://www.hrw.org/report/2022/11/21/only-instant-noodle-unions-survive/union-busting-cambodias-garment-and-tourism|author-last=|author-first=|access-date=13 December 2022|work=Human Rights Watch}}</ref>

Kan mga huring parte na kan Nobyembre 2022, nag-atindir si Sithar sa World Congress kan [https://www.ituc-csi.org/ International Trade Union Confederation] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20231115105140/https://www.ituc-csi.org/ |date=2023-11-15 }}. Pagbalik niya sa Kambodya, siya inaresto sa mga akusasyon na paglapas kan mga kondisyon sa bail. <ref>https://www.phnompenhpost.com/national/ministry-stands-sithar-arrest</ref> 

An [[Amesty International]] tigkondenar an pag-aresto, huli ta si Sithar o an saiyang abogado dai man nasabihan kun ano an mga kondisyon kan bail asin siya "nakatadetain huli  sa saiyang pagsurog sa karapatan kan mga trabahador."  <ref>{{cite web|date=13 December 2022|title=Cambodia: Immediately release and drop charges against Union Leader Chhim Sithar|url=https://www.amnesty.org/en/documents/asa23/6294/2022/en/|author-last=|author-first=|access-date=13 December 2022|work=Amnesty International}}</ref> An Kagawaran kan Estado kan Estados Unidos nagpangapodan man sa saiyang pagpapaluwas. <ref>{{cite web|date=29 November 2022|title=US calls for the release of Cambodian labor activist|url=https://edition.cnn.com/2022/11/29/asia/cambodia-chhim-sithar-arrest-us-nagaworld-protests-intl-hnk/index.html|author-last=|author-first=|access-date=13 December 2022|work=CNN}}</ref>

Kan 14 Marso 2023, nagkaugwa nin trial hearing sa Phnom Penh Municipal Court patungkol sa saiyang kaso. 

An [https://www.hrw.org/ Human Rights Watch] nagpaluwas nin pahayag na nagsasabi na ang mg akusasyon sa saiya "mayong pinagbabasehan" asin "an gobyerno nin Kambodya may obligasyon sa irarom kan internasyunal na karapatang pantawo na irespeto an mga karapatan kan mga nagtratarabaho asin iprotihir an mga karapatan sa pang-aabuso kan mga pribadong tawo o organisasyon." <ref>{{cite web|date=14 March 2023|title=Cambodia: Labor Leader, Activists Face Baseless Charges|url=https://www.hrw.org/news/2023/03/14/cambodia-labor-leader-activists-face-baseless-charges|author-last=|author-first=|access-date=18 March 2023|work=Human Rights Watch}}</ref> 

Sabi kan sarong tagapagtaram kan Ministro kan Hustisya na "an akusado nag-agi na sa linya kan mga mekanismo kan mga resolusyon patungkol sa alitan sa labor," asin an "kaso nagsusunod sa standard legal proceedings. Sa maski anong kaso sa korte, kaipuhan nin matibay na ebidensiya asin testimonya para mapaluwas an akusado." <ref>{{cite web|date=16 March 2023|title=Justice ministry rebuffs calls to free unionists|url=https://phnompenhpost.com/national/justice-ministry-rebuffs-calls-free-unionists|author-last=Chandara|author-first=Samban|access-date=18 March 2023|work=The Phnom Penh Post}}</ref>

Sa trial ni Chhim Sithar, an huwes habo na i-admit an mga recordings kan defence na  gusto kudta ninda gamiton bilang ebidensiya. <ref>{{cite web|date=29 April 2023|title=NagaWorld Union Leaders’ Trial Nearing End, Court Schedules Closing Arguments|url=//cambojanews.com/nagaworld-union-leaders-trial-nearing-end-court-schedules-closing-arguments/}}</ref>

== Mga gawad asin pagbisto ==
Kan 2 Pebrero 2023, si Sithar ginawadan nin Global Human Rights Defender Award kan Kagawaran kan Estado kan Estados Unidos, an pinakainot na taga Kambodya na nakakua kan gawad. <ref>{{cite web|date=2 February 2023|title=Chhim Sithar Awarded Human Rights Defender Award|url=https://kh.usembassy.gov/chhim-sithar-awarded-human-rights-defender-award/|author-last=|author-first=|access-date=18 March 2023|work=U.S. Embassy in Cambodia}}</ref>

== Mga Toltolan ==

[[Kategorya:Mga babae sa Kambodya]]
[[Kategorya:Mga aktibista sa Kambodya]]
[[Kategorya:Namundag kan 1980]]
Si Chhim Sithar (namundag kan 1987-88) sarong Kambodyan na trade union lider,  asin Presidente kan Labor Rights Supported Union (LRSU) kan mga Empleyadong Khmer kan NagaWorld. 

 Biograpiya 
Si Sithar namundag sa probinsiya nin Prey Veng, pangaduwa sa anom na mg aki. Siya nakakua nin bachelor's degree sa economic informatics. 

Inot siya nagtrabaho sa NagaWorld kan taong 2007 bago naging aktibo sa LRSU kan taong 2009.  

Kan Septyembre 2019, siya nasuspende kan NagaWorld pagkatapos niya kwestyunon an desisyon kan kumpanya na ipagbawal an t-shirt na naghahagad nin mas dakulang sweldo para sa mga empleyado. 

Kan Disyembre 2019, an mga miyembro kan LSRU nagbotohan na magstrike huli sa ginibong suspensyon. Maski may desisyon na an korte na ilegal an strike, ipinadagos mananggad kan LRSU kan inot na Enero 2020. Pagkatapos nin duwang aldaw na pagstrike, an kumpanya nag-uyon na dagdagan an sweldo asin ibalik si Sithar.  

Kan katawahan kan 2021, pig-anunsyo kan NagaWorld na matanggal sinda nin 600 na trabahador sa kasino, kaiba si Sithar. Sabi ni Sithar, an kumpanya tuyo tinanggal an mga miyembro kan union huli ta madali na an union na magkaugwa nin 4000 na miyembro o kabanga kan mga empleyado kan kasino, kun sain pwede na an union na magbali sa collective baragaining sa irarom kan ley nin Kambodya. 

Kan 3 Enero 2022, pinanginotan niya an strike kan LRSU para sa pagbabalik sa mga natanggal na empleyado. Sumunod na aldaw, siya agrisibong inaresto kan mga dai unipormadong mga pulis asin sinahotan nin "pagsutsut sa pagkomiter nin felony". Siya man tulos napasairarom sa sarong pretrial detention sa 74 na aldaw, asin nakaluwas kan nagbail kan Marso. 

Kan Abril 2022, siya binoto ulit para maging pamayo kan LRSU.

Kan Hunyo 2022, an Ministro kan Labour asin Vocational Training, inanunsyo na dai ninda binibisto an pagparehistro kan union huli ta si Sithar dai naman empleyado kan NagaWorld asin dai na pwede magkaugwa nin elehidong posisyon sa union. 

Kan mga huring parte na kan Nobyembre 2022, nag-atindir si Sithar sa World Congress kan International Trade Union Confederation . Pagbalik niya sa Kambodya, siya inaresto sa mga akusasyon na paglapas kan mga kondisyon sa bail. https://www.phnompenhpost.com/national/ministry-stands-sithar-arrest 

An Amesty International tigkondenar an pag-aresto, huli ta si Sithar o an saiyang abogado dai man nasabihan kun ano an mga kondisyon kan bail asin siya "nakatadetain huli  sa saiyang pagsurog sa karapatan kan mga trabahador."   An Kagawaran kan Estado kan Estados Unidos nagpangapodan man sa saiyang pagpapaluwas. 

Kan 14 Marso 2023, nagkaugwa nin trial hearing sa Phnom Penh Municipal Court patungkol sa saiyang kaso. 

An Human Rights Watch nagpaluwas nin pahayag na nagsasabi na ang mg akusasyon sa saiya "mayong pinagbabasehan" asin "an gobyerno nin Kambodya may obligasyon sa irarom kan internasyunal na karapatang pantawo na irespeto an mga karapatan kan mga nagtratarabaho asin iprotihir an mga karapatan sa pang-aabuso kan mga pribadong tawo o organisasyon."  

Sabi kan sarong tagapagtaram kan Ministro kan Hustisya na "an akusado nag-agi na sa linya kan mga mekanismo kan mga resolusyon patungkol sa alitan sa labor," asin an "kaso nagsusunod sa standard legal proceedings. Sa maski anong kaso sa korte, kaipuhan nin matibay na ebidensiya asin testimonya para mapaluwas an akusado." 

Sa trial ni Chhim Sithar, an huwes habo na i-admit an mga recordings kan defence na  gusto kudta ninda gamiton bilang ebidensiya. 

 Mga gawad asin pagbisto 
Kan 2 Pebrero 2023, si Sithar ginawadan nin Global Human Rights Defender Award kan Kagawaran kan Estado kan Estados Unidos, an pinakainot na taga Kambodya na nakakua kan gawad. 

 Mga Toltolan 

Kategorya:Mga babae sa Kambodya
Kategorya:Mga aktibista sa Kambodya
Kategorya:Namundag kan 1980