Razia Sultana
{{Infobox royalty|title=[[Sultana (title)|Sultana]], [[Padshah]]|full name=Raziyyat-Ud-Dunya Wa Ud-Din|image=Depiction of Sultana Razia Begum.jpg|caption=|succession=5th [[Sultan of Delhi]]|reign=1236 − 20 April 1240|predecessor=[[Ruknuddin Firuz]]|successor=[[Muizuddin Bahram]]|house=[[Mamluk dynasty (Delhi)|Mamluk dynasty]]|father=[[Iltutmish]]|mother=Turkan Khatun|spouse={{marriage|[[Malik Altunia|Ikhtiyaruddin Altunia]]|September 1240}}|death_date=15 October 1240|death_place=[[Kaithal]], [[Delhi Sultanate]]|place of burial=Bulbuli Khana near [[Turkman Gate]], Delhi|religion=[[Sunni Islam]]|regnal name=Jalâlat-ud-Dîn Razia}}

Si '''Raziyyat-Ud-Dunya Wa Ud-Din''' (Persiyano: سلطان رضیه الدنیا والدین) (namundag kan 1205 nagadan kan 15 Oktubre 1240, r. 1236–1240), na bisto si bilang '''Razia Sultana''', na sarong pinuno kan hilagang bahagi kan [[Delhi Sultanate]] an [[subcontinent]] kan India. Siya an inot na babaeng Muslim na pinuno nin subcontinent, asin an tanging babaeng Muslim na pinuno kan Delhi.

Sarong aki na babae ni [[Mamluk]] Sultan S[[hamsuddin Iltutmish]], pinangasiwaan ni Razia an Delhi kan 1231–1232 kan an saiyang ama na abala sa kampanya sa [[Gwalior]]. segun sa sarong posibleng apokripal na alamat, na humanga sa saiyang pagganap sa panahong ito, hinirang ni Iltutmish si Razia bilang saiyang tagapagmana pagkatapos magbalik sa Delhi. Si Iltutmish na hinalinhan nin tugang sa ama ni Razia na si [[Ruknuddin Firuz]], na an ina na si [[Shah Turkan]] na binalak na gadanon siya. Sa panahon nin paghihimagsik laban kay Ruknuddin, hinimok ni Razia an pangkagabusan na publiko laban kay Shah Turkan, asin nagsakat sa trono pagkatapos mapatalsik si Ruknuddin kan 1236.

An pagsakat ni Razia inangat nin sarong kabtang nin mga noble, na an nagkapira sa sainda sa katapustapusi uminiba saiya, mantang nadaog an iba. An mga nobleng Turko na nagsuportar sa saiya naglaom na sia an magigin persona, alagad paorog nang paorog niang iininsister an saiyang kapangyarihan. Ini, kairiba an mga nombramiento niya kan mga bakong opisyal sa mga importanteng pwesto, nagbunga kan saindang hinanakit tumang saiya. Napatalsik siya sa sarong grupo nin mga noble kan Abril 1240, pakapamahala na niya nin dai pang apat na taon. An naagom niya saro sa rebelde - sikhtiyuddin Altunia- asin pighingoa niyang mabawi an trono, alagad nadaog siya kan saiyang tugang na lalaki sa ama asin nagsalida ki Muizuddin Bahram kan Oktubre kan taon na idto, asin nagadan dai nahaloy pakalihis kaiyan.

== Inot na buhay ==
Si Razia na ipinangaki sa Delhi Sultan [[Shamsuddin Iltutmish]], sarong [[Turkic]] na uripon (''mamluk'') kan saiyang hinalinhan na si [[Qutb ud-Din Aibak]]. An ina ni Razia - si Turkan Khatun na aki ni Qutb ud-Din Aibak, asin an punong agom  ni Iltutmish. Si Razia na an panganay na aki na babae ni Iltutmish, asin marahil an saiyang panganay na aki.

== Lulubgan ==
[[Ladawan:Tomb_of_Rajia_Sultana3.jpg|thumb|Lubungan ni Razia asin kan saiyang tugang na babae]]
An lulubngan nin Razia yaon sa Mohalla Bulbuli Khan harani sa Turkman Gate sa Old Delhi. Nasambitan kan ika - 14 na siglong biahero na an lolobngan ni Razia nagin sentro nin pilgrimahe:.[2] Sarong dome an itinogdok sa ibabaw kaiyan, asin an mga tawo naghanap nin bendisyon hale dian.[3]

== Mga barya ==
An mga barya kan Razia na nahiling sa pilak asin bilyon; bisto man an sarong gintong barya nin istilong Bengal. An Silver Tankas na inisyu poon sa Bengal (Lakhnauti) asin Delhi. Sa inot na pagluwas siya kan mga barya poon sa Delhi sa pangaran kan saiyang ama na si Iltumish na nasambitan an ''titulong Nasrat i.e. babaeng titulo nin Nasir.''<gallery style="text-align:center" mode="packed" caption="An mga sinyodong jaital ni Razia">
Ladawan:Razia_Budayun_D104.jpg|alt=Budayun Type|Budayun Tipo
Ladawan:Razia_Budayun_D105.jpg|alt=Delhi Type|Delhi Tipo
Ladawan:Razia_Budayun_D106.jpg|alt=Delhi Type|Delhi Tipo
Ladawan:Razia_Jital.JPG|alt=Billon jital coin of Razia|Si Billon''jital''na mga kasalanyo nin Razia
</gallery>

=== Bibliograpiya ===
{{Refbegin}}
* {{Cite book|url=https://archive.org/details/isbn_9791576070917|title=Women Rulers Throughout the Ages: An Illustrated Guide|publisher=ABC-Clio|year=1999|isbn=978-1-57607-091-8|editor-last=Guida M. Jackson|page=[https://archive.org/details/isbn_9791576070917/page/341 341]|url-access=registration}}
* {{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=lt2tqOpVRKgC&pg=PA29|title=The Delhi Sultanate: A Political and Military History|last=Peter Jackson|publisher=Cambridge University Press|year=2003|isbn=978-0-521-54329-3|author-link=Peter Jackson (historian)}}
* {{Cite journal}}
* {{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=_9cmAQAAMAAJ|title=A Comprehensive History of India: The Delhi Sultanat (A.D. 1206-1526)|last=K. A. Nizami|publisher=The Indian History Congress / People's Publishing House|year=1992|editor-last=Mohammad Habib|edition=Second|volume=5|chapter=The Early Turkish Sultans of Delhi|oclc=31870180|author-link=K. A. Nizami|editor-last2=Khaliq Ahmad Nizami}}
* {{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=yF4lDAAAQBAJ&pg=PT141|title=The Status of Muslim Women in Medieval India|last=Sudha Sharma|publisher=Sage|year=2016|isbn=978-93-5150-565-5}}
* {{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=eACqCQAAQBAJ&pg=PA231|title=Concise History of Islam|publisher=Vij Books|year=2011|isbn=978-93-82573-47-0|editor-last=Muzaffar Husain Syed}}
{{Refend}}

== Panluwas na mga takod ==

* [http://www.projectcontinua.org/sultan-raziyya-bint-iltutmish/ Proyektong Pangarit: Biograpiya ni Sultan Raziyya buda Illutmish]


== <span class="mw-headline">Toltolan</span> ==
<references />
{{Tamboan}}
Si Raziyyat-Ud-Dunya Wa Ud-Din (Persiyano: سلطان رضیه الدنیا والدین) (namundag kan 1205 nagadan kan 15 Oktubre 1240, r. 1236–1240), na bisto si bilang Razia Sultana, na sarong pinuno kan hilagang bahagi kan Delhi Sultanate an subcontinent kan India. Siya an inot na babaeng Muslim na pinuno nin subcontinent, asin an tanging babaeng Muslim na pinuno kan Delhi.

Sarong aki na babae ni Mamluk Sultan Shamsuddin Iltutmish, pinangasiwaan ni Razia an Delhi kan 1231–1232 kan an saiyang ama na abala sa kampanya sa Gwalior. segun sa sarong posibleng apokripal na alamat, na humanga sa saiyang pagganap sa panahong ito, hinirang ni Iltutmish si Razia bilang saiyang tagapagmana pagkatapos magbalik sa Delhi. Si Iltutmish na hinalinhan nin tugang sa ama ni Razia na si Ruknuddin Firuz, na an ina na si Shah Turkan na binalak na gadanon siya. Sa panahon nin paghihimagsik laban kay Ruknuddin, hinimok ni Razia an pangkagabusan na publiko laban kay Shah Turkan, asin nagsakat sa trono pagkatapos mapatalsik si Ruknuddin kan 1236.

An pagsakat ni Razia inangat nin sarong kabtang nin mga noble, na an nagkapira sa sainda sa katapustapusi uminiba saiya, mantang nadaog an iba. An mga nobleng Turko na nagsuportar sa saiya naglaom na sia an magigin persona, alagad paorog nang paorog niang iininsister an saiyang kapangyarihan. Ini, kairiba an mga nombramiento niya kan mga bakong opisyal sa mga importanteng pwesto, nagbunga kan saindang hinanakit tumang saiya. Napatalsik siya sa sarong grupo nin mga noble kan Abril 1240, pakapamahala na niya nin dai pang apat na taon. An naagom niya saro sa rebelde - sikhtiyuddin Altunia- asin pighingoa niyang mabawi an trono, alagad nadaog siya kan saiyang tugang na lalaki sa ama asin nagsalida ki Muizuddin Bahram kan Oktubre kan taon na idto, asin nagadan dai nahaloy pakalihis kaiyan.

 Inot na buhay 
Si Razia na ipinangaki sa Delhi Sultan Shamsuddin Iltutmish, sarong Turkic na uripon (mamluk) kan saiyang hinalinhan na si Qutb ud-Din Aibak. An ina ni Razia - si Turkan Khatun na aki ni Qutb ud-Din Aibak, asin an punong agom  ni Iltutmish. Si Razia na an panganay na aki na babae ni Iltutmish, asin marahil an saiyang panganay na aki.

 Lulubgan 
thumb|Lubungan ni Razia asin kan saiyang tugang na babae
An lulubngan nin Razia yaon sa Mohalla Bulbuli Khan harani sa Turkman Gate sa Old Delhi. Nasambitan kan ika - 14 na siglong biahero na an lolobngan ni Razia nagin sentro nin pilgrimahe:.[2] Sarong dome an itinogdok sa ibabaw kaiyan, asin an mga tawo naghanap nin bendisyon hale dian.[3]

 Mga barya 
An mga barya kan Razia na nahiling sa pilak asin bilyon; bisto man an sarong gintong barya nin istilong Bengal. An Silver Tankas na inisyu poon sa Bengal (Lakhnauti) asin Delhi. Sa inot na pagluwas siya kan mga barya poon sa Delhi sa pangaran kan saiyang ama na si Iltumish na nasambitan an titulong Nasrat i.e. babaeng titulo nin Nasir.

 Bibliograpiya 

 
 
 
 
 
 

 Panluwas na mga takod 

 Proyektong Pangarit: Biograpiya ni Sultan Raziyya buda Illutmish

 Toltolan