Natural gas
[[Ladawan:Global_Gas_trade_both_LNG_and_Pipeline.png|thumb|An pankinabang pagbenta nin natural gas kaidtong 2013. An mga numero iyo yaon sa bilyong kubikong metro kada taon<ref>{{cite encyclopedia|title=Natural Gas – Exports|url=https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/rankorder/2251rank.html|encyclopedia=The World Factbook|publisher=Central Intelligence Agency|access-date=11 June 2015}}</ref>|268x268px]]
[[Ladawan:World_-_Natural_Gas_Production_of_Countries.png|thumb|An ekstraksyon nin natural gas kan kada nasyun sa kubikong metro kada taon kaidtong 2013.|269x269px]]

An '''natural gas''' (inaapod man na '''''fossil gas'''''; minsan '''gas''' sana) iyo sarong natural na pigsaralak-salak na [[hidrokarburo]] na [[gas]] na pangenot na pigbibilog nin [[metano]], pero harus igwa man nin baryenteng bilang nin iba pang mga halangkaw na [[alkane]], asin minsan dikit na porsyento nin [[karbon dioksido]], [[nitroheno]], hidrohenong sulpido, o [[elyo]].<ref>{{cite web|url=http://www.naturalgas.org/overview/background|title=Background|publisher=Naturalgas.org|access-date=2012-07-14|archive-url=https://web.archive.org/web/20140709040340/http://www.naturalgas.org/overview/background|archive-date=2014-07-09}}</ref> Naporma ini kan an mga libel nin nalapang tinanom asin hayop na [[materya]] na iyo napasairarom sa labing [[init]] asin [[presyon]] sa irarom kan kadagaan sa haloyon na mga taon.<ref name="eiaex">{{Cite web|url=https://www.eia.gov/energyexplained/natural-gas/|title=Natural gas explained|publisher=U.S. Energy Information Administration|access-date=2020-09-30}}</ref> An orihinal na [[enerhiya]] na naguno kan mga tinanom hale sa Saldang iyo pigtatago sa porma nin mga sugpong kimikal sa gas.<ref name="epa_ng">{{cite web|url=http://www.epa.gov/cleanenergy/energy-and-you/affect/natural-gas.html|title=Electricity from Natural Gas|access-date=2013-11-10|archive-url=https://web.archive.org/web/20140606215324/http://www.epa.gov/cleanenergy/energy-and-you/affect/natural-gas.html|archive-date=2014-06-06}}</ref> An natural gas iyo sarong [[fossil fuel]].

Dae nababagong hidrokarburo an natural gas na ginagamit sa pag-init, pagluto, asin paghimo nin kuryente.<ref name="epa_ng" /> Ginagamit man ini bilang panggatong sa mga behikulo asin bilang kimikal na materyales sa paggibo nin mga [[plastik]] asin iba pang importanteng [[Organikong kompuwesto|organikong kimikal]] sa komersyo.

An ekstraksyon asin pagkonsumo nin natural na gas iyo sarong mayor asin nagpapa-urog sa [[pagbabago nin klima]].<ref>{{Cite web|url=https://www.reuters.com/article/us-usa-gas-climatebox-explainer-idUSKCN25E1DR|title=Cleaner but not clean - Why scientists say natural gas won't avert climate disaster|publisher=Reuters|author=Valerie Volcovici, Kate Abnett, and Matthew Green|date=2020-08-18}}</ref><ref name="ieaco2">{{Cite web|url=https://www.iea.org/data-and-statistics?country=WORLD&fuel=CO2%20emissions&indicator=CO2%20emissions%20by%20energy%20source|title=Data and Statistics: CO2 emissions by energy source, World 1990-2017|publisher=International Energy Agency (Paris)|access-date=2020-04-24}}</ref><ref name="owidebf">{{Cite journal|url=https://ourworldindata.org/co2-and-other-greenhouse-gas-emissions#co2-emissions-by-fuel|title=CO₂ and Greenhouse Gas Emissions: CO₂ Emissions by Fuel|author=Hannah Ritchie and Max Roser|journal=Our World in Data|publisher=Published online at OurWorldInData.org.|year=2020|access-date=2020-04-24}}</ref> Potensyal ini na [[greenhouse gas]] kapag linuwas sa [[atmospera]], asin naghihimo nin karbon dioksido kapag sinulo.<ref>{{Cite web|title=Why carbon dioxide isn't the only greenhouse gas we must reduce – Dr Richard Dixon|url=https://www.scotsman.com/news/opinion/columnists/climate-change-carbon-dioxide-main-greenhouse-gas-cutting-methane-emissions-crucial-too-dr-richard-dixon-2925261|access-date=2020-08-17|website=www.scotsman.com|language=en}}</ref><ref name="AGI">{{cite web|title=Methane Emissions in the Oil and Gas Industry|url=https://www.americangeosciences.org/critical-issues/factsheet/pe/methane-emissions-oil-gas-industry|publisher=American Geosciences Institute|access-date=1 May 2019|date=16 May 2018}}</ref> An natural gas pwedeng suluon para makagibo nin init asin kuryente; na nagluluwas nin mas kadikit na ati asin lason sa punto nin paggamit na relatibo sa ibang fossil asin biyomas na panggatong.<ref>{{Cite web|url=https://www.eia.gov/energyexplained/natural-gas/natural-gas-and-the-environment.php|title=Natural gas and the environment|publisher=U.S. Energy Information Administration|access-date=2020-09-30}}</ref> Alagad, an gas venting asin flaring, kaiba an mga dae pigtutuyong pugitibong emisyon sa kahiwasan nin suplay na kadena, iyo pwedeng magresulta sa similar na pankagabsang carbon footprint.<ref>Moniz, E.J. (2011). [http://energy.mit.edu/research/future-natural-gas/ "The Future of Natural Gas: An Interdisciplinary MIT Study"]. MIT Press. Retrieved 8 January 2020.</ref><ref>{{Cite journal|url=http://www.eeb.cornell.edu/howarth/publications/Howarth_2014_ESE_methane_emissions.pdf|title=A bridge to nowhere: methane emissions and the greenhouse gas footprint of natural gas|author=Howarth, R.W.|journal=Energy Science & Engineering|publisher=Society of Chemical Industry and John Wiley & Sons Ltd.|volume=2|issue=2|pages=47–60|year=2014|doi=10.1002/ese3.35}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://earthobservatory.nasa.gov/features/MethaneMatters|title=Methane Matters|publisher=NASA Earth Observatory|author=Adam Voiland and Joshua Stevens|access-date=2020-09-15}}</ref> 

An natural gas iyo nahahanap sa irarom kan kadagaan o naka-asosyar sa iba pang hidrokarburong gunuan sa coal beds asin bilang methane clathrates. An [[petrolyo]] iyo saro man na fossil fuel na nahihiling harani sa natural gas. Kadaklan sa mga natural gas iyo namomokna sa haloy nin panahon sa paagi nin duwang mekanismo: biyoheniko asin termoheniko. An biyohenikong gas iyo namokna nin mga metanohenikong organismo sa mga marshes, bogs, landfills, asin hababaw na sedimento. Sa kairaroman kan [[Kinaban]], sa halangkawon na [[temperatura]] asin [[presyon]], an termohenikong gas iyo namomokna sa nasulong organikong materyal.<ref>{{cite web|publisher=US Geological Survey|url=http://energy.er.usgs.gov/gg/research/petroleum_origins.html|title=Organic Origins of Petroleum|archive-url=https://web.archive.org/web/20100527093933/http://energy.er.usgs.gov/gg/research/petroleum_origins.html|archive-date=27 May 2010}}</ref><ref name="eiaex" />

Sa produksyon kan [[petrolyo]], an gas iyo minsan pigsusulo bilang flare gas. Bago an natural gas pwedeng gamiton bilang panggatong, kadaklan, pero dae gabos, iyo dapat maproseso para mahali an mga impuridad, kaiba an tubig, para makua an ispesipikasyon kan nabebentang natural gas. An mga lain na produkto sa pagprosesong ini iyo kabali an mga [[etano]], [[propano]], [[butano]], [[pentano]], mga hidrokarburo na may halangkaw na molekular na gabat, hidrohenong sulpido (na pwedeng maliwat sa purong [[asupre]]), [[karbon dioksido]], tubig-sangaw, asin minsan [[elyo]] sagkod [[nitroheno]].

An natural gas iyo minsan simple asin dae-pormal na inaapod bilang "gas", urog na kun pigkokompara sa iba pang gunuan nin enerhiya, arug kan lana o [[coal]]. Alagad, dae dapat maribong sa gasolina, na harus pigpapalipot man sa terminong "gas", urog na sa Norteng Amerika.

== Hilingon man ==

* [[Petrolyo]]
* [[Metano]]
* [[Fossil fuel]]

== Mga panluwas na takod ==
* [http://ggon.org/fossil-tracker/ Global Fossil Infrastructure Tracker]

== Toltolan ==
{{reflist|2}}
{{agham-poon}}
[[Kategorya:Organikong kimika]]
[[Kategorya:Enerhiya]]
thumb|An ekstraksyon nin natural gas kan kada nasyun sa kubikong metro kada taon kaidtong 2013.|269x269px

An natural gas (inaapod man na fossil gas; minsan gas sana) iyo sarong natural na pigsaralak-salak na hidrokarburo na gas na pangenot na pigbibilog nin metano, pero harus igwa man nin baryenteng bilang nin iba pang mga halangkaw na alkane, asin minsan dikit na porsyento nin karbon dioksido, nitroheno, hidrohenong sulpido, o elyo. Naporma ini kan an mga libel nin nalapang tinanom asin hayop na materya na iyo napasairarom sa labing init asin presyon sa irarom kan kadagaan sa haloyon na mga taon. An orihinal na enerhiya na naguno kan mga tinanom hale sa Saldang iyo pigtatago sa porma nin mga sugpong kimikal sa gas. An natural gas iyo sarong fossil fuel.

Dae nababagong hidrokarburo an natural gas na ginagamit sa pag-init, pagluto, asin paghimo nin kuryente. Ginagamit man ini bilang panggatong sa mga behikulo asin bilang kimikal na materyales sa paggibo nin mga plastik asin iba pang importanteng organikong kimikal sa komersyo.

An ekstraksyon asin pagkonsumo nin natural na gas iyo sarong mayor asin nagpapa-urog sa pagbabago nin klima. Potensyal ini na greenhouse gas kapag linuwas sa atmospera, asin naghihimo nin karbon dioksido kapag sinulo. An natural gas pwedeng suluon para makagibo nin init asin kuryente; na nagluluwas nin mas kadikit na ati asin lason sa punto nin paggamit na relatibo sa ibang fossil asin biyomas na panggatong. Alagad, an gas venting asin flaring, kaiba an mga dae pigtutuyong pugitibong emisyon sa kahiwasan nin suplay na kadena, iyo pwedeng magresulta sa similar na pankagabsang carbon footprint.Moniz, E.J. (2011). "The Future of Natural Gas: An Interdisciplinary MIT Study". MIT Press. Retrieved 8 January 2020. 

An natural gas iyo nahahanap sa irarom kan kadagaan o naka-asosyar sa iba pang hidrokarburong gunuan sa coal beds asin bilang methane clathrates. An petrolyo iyo saro man na fossil fuel na nahihiling harani sa natural gas. Kadaklan sa mga natural gas iyo namomokna sa haloy nin panahon sa paagi nin duwang mekanismo: biyoheniko asin termoheniko. An biyohenikong gas iyo namokna nin mga metanohenikong organismo sa mga marshes, bogs, landfills, asin hababaw na sedimento. Sa kairaroman kan Kinaban, sa halangkawon na temperatura asin presyon, an termohenikong gas iyo namomokna sa nasulong organikong materyal.

Sa produksyon kan petrolyo, an gas iyo minsan pigsusulo bilang flare gas. Bago an natural gas pwedeng gamiton bilang panggatong, kadaklan, pero dae gabos, iyo dapat maproseso para mahali an mga impuridad, kaiba an tubig, para makua an ispesipikasyon kan nabebentang natural gas. An mga lain na produkto sa pagprosesong ini iyo kabali an mga etano, propano, butano, pentano, mga hidrokarburo na may halangkaw na molekular na gabat, hidrohenong sulpido (na pwedeng maliwat sa purong asupre), karbon dioksido, tubig-sangaw, asin minsan elyo sagkod nitroheno.

An natural gas iyo minsan simple asin dae-pormal na inaapod bilang "gas", urog na kun pigkokompara sa iba pang gunuan nin enerhiya, arug kan lana o coal. Alagad, dae dapat maribong sa gasolina, na harus pigpapalipot man sa terminong "gas", urog na sa Norteng Amerika.

 Hilingon man 

 Petrolyo
 Metano
 Fossil fuel

 Mga panluwas na takod 
 Global Fossil Infrastructure Tracker

 Toltolan 

Kategorya:Organikong kimika
Kategorya:Enerhiya