Buyò

[[File:Piper betle plant.jpg|right|thumb|250px|An tinanom na buyò]]
[[File:Betel Plant.JPG|right|thumb|250px|Pawa' nin tinanom na buyò sa [[Bangladesh]]]]
[[Ladawan:"Buyo".JPG|thumb|Sinaralansan na buyo]]
An '''Buyò''' (Piper betle) sarong tinanom na nagsasapot asin nagbabalagon, yaon sa pamilya Piperaceae, na kabali man diyan an [[paminta]] asin [[kava]]. An dahon kan buyò mansana an mayor na may pakinabang. An dahon kaini gamit sa pag'andam nin [[mama|mamaon]] asin lakop an pagmama kaini sa Asya, karamas an tinipak na bunga, apog asin gurot nin tabako.

Sa Indya asin Sri Lanka, sarong takma' nin dahon buyo tradisyonal na inaatang komo tanda nin pagrespeto asin sa marayrahay na pagporoon nin aktibidad. An siring na okasyon kaiba na diyan an pagtaong-galang sa mga gurang sa kasalan, pagselebrar kan Bagong Taon, asin pagtangro nin pagbayad sa mga medikong Ayurvediko asin mga astrologo kun saen an kwarta, bunga asin buyo idinuduhol sa paghagad nin pagbasbas.<ref>[https://food.ndtv.com/food-drinks/why-is-the-betel-leaf-paan-patta-so-significant-in-hindu-traditions-1739170#:~:text=Rituals%20performed%20with%20betel%20leaves,and%20elders%20in%20South%20India.]Why is the betel leaf so Significant in Hindu Traditions? Kinua 8-24-20</ref>

An buyong tinanom pirming nagdadahon bilog na taon, na may makintab asin mahalnas na malapusong hitsura kan dahon. Sinasabing an buyo naggikan sa Habagatan asin [[Sur-subangan na Asya]].

==Pagkultibar==

An buyò kinukultibar haros sa bilog na Habagatan asin [[Sur-subangan na Asya]], poon [[Pakistan]] <ref>{{cite news|title=Betel-leaf farming in coastal area|url=http://www.dawn.com/news/33381/betel-leaf-farming-in-coastal-area|accessdate=30 October 2014|work=[[Dawn (newspaper)|Dawn]]|date=13 May 2002}}</ref> abot [[Papua New Guinea]].<ref>{{cite news|last1=Cassey|first1=Brian|title=Chewing over a betel ban|url=http://www.smh.com.au/world/chewing-over-a-betel-ban-20131108-2x6ra.html|accessdate=30 October 2014|work=Sydney Morning Herald|date=9 November 2013}}</ref>. Kaipohan kaini an poste o taldok na kahoy sa pagsapot. Ini nangangaipo nin bagbag na daga na dai nasasarayan o natutuungan nin tubig asin  an maaskad o maalkaline na daga dai bagay igdi. 

Ini kaipohan na marhay an mayu'mo' na daga alagad habo siya kan tuong na tubig. Hanap niya man an limpoy asin diyan ini natubang ta matalaw ini sa lugar na bantaakan.

==Galeriya==
<gallery>
File:Sac à bétel MHNT ETH AC NG 17 Savès.jpg|Bag gibo sa buyo, New Guinea, Ika-19ng siglo [[MHNT]].
File:William Alexander, A Chinese Peasant Selling Betel, 1793-1794, NGA 143722.jpg|William Alexander, A Chinese Peasant Selling Betel, 1793-1794, Department of Prints and Drawings, National Gallery of Art, Washington D.C.
</gallery>


== Toltolan ==
{{reflist}}

{{stub}}
right|thumb|250px|Pawa' nin tinanom na buyò sa Bangladesh
thumb|Sinaralansan na buyo
An Buyò (Piper betle) sarong tinanom na nagsasapot asin nagbabalagon, yaon sa pamilya Piperaceae, na kabali man diyan an paminta asin kava. An dahon kan buyò mansana an mayor na may pakinabang. An dahon kaini gamit sa pag'andam nin mamaon asin lakop an pagmama kaini sa Asya, karamas an tinipak na bunga, apog asin gurot nin tabako.

Sa Indya asin Sri Lanka, sarong takma' nin dahon buyo tradisyonal na inaatang komo tanda nin pagrespeto asin sa marayrahay na pagporoon nin aktibidad. An siring na okasyon kaiba na diyan an pagtaong-galang sa mga gurang sa kasalan, pagselebrar kan Bagong Taon, asin pagtangro nin pagbayad sa mga medikong Ayurvediko asin mga astrologo kun saen an kwarta, bunga asin buyo idinuduhol sa paghagad nin pagbasbas.Why is the betel leaf so Significant in Hindu Traditions? Kinua 8-24-20

An buyong tinanom pirming nagdadahon bilog na taon, na may makintab asin mahalnas na malapusong hitsura kan dahon. Sinasabing an buyo naggikan sa Habagatan asin Sur-subangan na Asya.

Pagkultibar

An buyò kinukultibar haros sa bilog na Habagatan asin Sur-subangan na Asya, poon Pakistan  abot Papua New Guinea.. Kaipohan kaini an poste o taldok na kahoy sa pagsapot. Ini nangangaipo nin bagbag na daga na dai nasasarayan o natutuungan nin tubig asin  an maaskad o maalkaline na daga dai bagay igdi. 

Ini kaipohan na marhay an mayu'mo' na daga alagad habo siya kan tuong na tubig. Hanap niya man an limpoy asin diyan ini natubang ta matalaw ini sa lugar na bantaakan.

Galeriya

 Toltolan