Sabah (parakanta)
{{Infobox musical artist
| name             = Sabah <br /> صباح
| native_name      = 
| image            = Sabah - 1960s (1).jpg
| caption          = Sabah kan mga 1960
| background       = parakanta, solo
| birth_name       = Jeanette Georges Feghali<br/>{{lang|ar|جانيت جرجس فغالي}}
| birth_date       = {{birth date|df=y|1927|11|10}}
| birth_place      = [[Bdadoun]], [[Greater Lebanon]]
| death_date       = {{Death date and age|df=y|2014|11|26|1927|11|10}}
| death_place      = [[Beirut]], Lebanon
| alias            = Shahruret-el Wadi ({{lang-ar|شحرورة الوادي}},<ref>{{Citation|url=https://www.skynewsarabia.com/varieties/706090-%D8%A7%D9%84%D8%B4%D8%AD%D8%B1%D9%88%D8%B1%D8%A9-%D8%B5%D8%A8%D8%A7%D8%AD-%D8%AA%D9%88%D8%A7%D8%B1%D9%89-%D8%A7%D9%84%D8%AB%D8%B1%D9%89-%D8%A7%D9%84%D8%B6%D9%8A%D8%B9%D8%A9|title=الشحرورة صباح توارى الثرى في الضيعة|website=Skynews Arabia}}</ref> meaning the "Songbird of the Valley", based upon her region of origin, Wadi Chahrour also called [[Ourrouar]])
| occupation       = Parakanta, aktres
| instrument       = boses
| years_active     = 1943–2014
| spouse           = Rushdy Abaza

Najib Chammas

Anwar Mansy

Ahmed Farraj

Youssef (Joe) Hammoud

Wassim Tabbara

Fadi Lubnan
| genre            = [[Arabikong musika music]], Tradisyonal
}}
Si '''Sabah''' ({{lang-ar|صباح}} ''Ṣabāḥ'' <small>[[Lebanese Arabiko|Lebanes]] pagsayod:</small> {{IPA-apc|sˤɑˈbaːħ|}}; namundag '''Jeanette Gergis al-Feghali''', {{lang|ar|جانيت جرجس فغالي}}; 10 Nobyembre 1927 – 26 Nobyembre 2014) sarong Lebanes na parakanta asin aktres, na espesyal kinakanta an genre'ng [[mawwal]], sarong popular na porma nin musikang tradisyonal sa Tangang Subangan.<ref name="theguardian-obituary">{{cite news |last1=Mostyn |first1=Trevor |title=Sabah obituary |url=https://www.theguardian.com/music/2014/dec/07/sabah |access-date=2023-05-20 |work=[[The Guardian]] |date=2014-12-07}}</ref><ref name=":1">{{Cite news |date=2014-11-26 |title=Sabah, Lebanese singing legend, dies aged 87 |language=en-GB |work=BBC News |url=https://www.bbc.com/news/entertainment-arts-30206811 |access-date=2023-01-18}}</ref><ref>{{cite web |url=http://www.revues-plurielles.org/_uploads/pdf/20_32_.pdf |title=Presence des musiques arabes en France : Immigrations, diasporas et musiques du monde |website=Revues-plurielles.org |access-date=6 July 2017 |archive-date=15 July 2014 |archive-url=https://web.archive.org/web/20140715081032/http://www.revues-plurielles.org/_uploads/pdf/20_32_.pdf |dead-url=yes }}</ref><ref>{{Citation |title=Statistics: Series - Al-Shahroura - 2011 |url=https://elcinema.com/en/work/1863817 |access-date=2023-04-28 |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |title=Cedars Art Production - Al Shahroura |url=http://sabbah.com/en/details/315 |access-date=2023-04-28 |website=Cedars Art Production |language=en}}</ref> Siya nagbida sa dakul na mga pelikula asin kantang Ehipto.<ref>{{citation |title=محطات غنائية في أفلام الشحرورة |url=https://ma3azef.com/محطات-غنائيّة-في-أفلام-الشحرورة/|access-date=7 July 2023}}</ref><ref>{{Citation |title=Series - Al-Shahroura - 2011 Cast، Video، Trailer، photos، Reviews، Showtimes |url=https://elcinema.com/en/work/1863817 |access-date=2023-04-28 |language=en}}</ref> Siya nabansagan na ''blackbird'' huli sa makusog na bulaho asin ritmikong boses.<ref>{{Cite web |title=الشحرورة صباح.. وزيجاتها المثيرة للجدل |url=https://www.skynewsarabia.com/varieties/705300-%D8%A7%D9%84%D8%B4%D8%AD%D8%B1%D9%88%D8%B1%D8%A9-%D8%B5%D8%A8%D8%A7%D8%AD-%D9%88%D8%B2%D9%8A%D8%AC%D8%A7%D8%AA%D9%87%D8%A7-%D8%A7%D9%84%D9%85%D8%AB%D9%8A%D8%B1%D8%A9-%D9%84%D9%84%D8%AC%D8%AF%D9%84 |access-date=2023-07-24 |website=سكاي نيوز عربية |language=ar}}</ref><ref>{{Cite web |date=2021-11-26 |title=أثارت الجدل حية وميتة.. قصة الشحرورة صباح أغرب من الخيال |url=https://www.vetogate.com/4470597 |access-date=2023-07-24 |website=فيتو |language=ar-eg}}</ref><ref>{{Cite web |last=Welle (www.dw.com) |first=Deutsche |title=الشحرورة صباح... نجمة حتى الرمق الأخير {{!}} DW {{!}} 26.11.2014 |url=https://www.dw.com/ar/%D8%A7%D9%84%D8%B4%D8%AD%D8%B1%D9%88%D8%B1%D8%A9-%D8%B5%D8%A8%D8%A7%D8%AD-%D9%86%D8%AC%D9%85%D8%A9-%D8%AD%D8%AA%D9%89-%D8%A7%D9%84%D8%B1%D9%85%D9%82-%D8%A7%D9%84%D8%A3%D8%AE%D9%8A%D8%B1/a-18089417 |access-date=2023-07-24 |website=DW.COM |language=ar-AE}}</ref>

==Kaamayi nin buhay==
Si Sabah namundag sa pamilyang Maronite'ng kristiyano sa [[Bdadoun]] sa [[Aley]] na siya pinakangohod sa tolong magturugang na anas mga babae. Siya pigmundoan niya an saiyang ama huli sa pagmaltrato saiya ta gustong aki lalaki. An trauma niya uminorog kan an saiyang ama gionadan saiyang ina sa pagsahot na nagsasambay.<ref name="theguardian-obituary" /><ref name="NPR obit">{{Cite web|url=https://www.npr.org/2014/11/26/366809831/remembering-sabah-an-iconic-and-thoroughly-unconventional-arab-star|title=Remembering Sabah, An Iconic And Thoroughly Unconventional Arab Star|last=Tsioulcas|first=Anastasia|date=26 November 2014|website=[[NPR]]|access-date=23 March 2019}}</ref><ref name="arabpress">{{Cite web |author=Web Desk |date=2014-11-26 |title=Lebanese officials, artists bid adieu singing legend Sabah |url=https://arabpressreleases.com/lebanese-officials-artists-bid-adieu-singing-legend-sabah/ |access-date=2022-11-11 |website=Arab Press Updates |language=en-US }}{{Dead link|date=May 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref>

==Karera==
[[File:Al Chabaka Magazine cover, Issue 480, 5 April 1965 - Sabah.jpg|thumb|right|upright=1.2|150px|Si Sabah sa patos nin magasin na Al Chabaka, Abril 1965]]
Si Sabah nagbutwa sa tahaw nin dakul nang kakompetensya sa lantad nin mga Arabo'ng parakanta. An mga parakantang ini kabarali diyan sa [[Umm Kulthum]] (1898-1975), [[Najat Al Saghira|Nagat El Saghira]] (namundag 1938), [[Warda Al-Jazairia]] (1939–2012), [[Shadia]] (1931–2017), [[Fairuz]] (namundag 1934), asin iba pa. {{Citation needed|date=November 2022}}

Si Sabah nagpoon pagkanta sa amay na edad asin nagpaluwas kan saiyang enot na album kan 1940 sa Lebanon sa edad na 13.<ref name=":1" /> Siya naalok sa Ehipto kaamayi kan mga 1940, kan si aktres asin prodyusir na si [[Assia Dagher]] asin nagbida sa enot niyang pelikula katambal si Dagher sa pelikulang ''El-Qalb Luh Wahid'' (''An Puso igwang Sadiring mga Rason''), pinaluwas kan 1945, na nagdulot saiyang nin kabantogan sa sadiring rona'.<ref name=":1" /><ref name=":3">{{Cite web |date=2021-11-10 |title=ET commemorates Iconic Lebanese singer Sabah on her birth anniversary |url=https://www.egypttoday.com/Article/4/109778/ET-commemorates-Iconic-Lebanese-singer-Sabah-on-her-birth-anniversary |access-date=2023-01-18 |website=EgyptToday}}</ref> Dangan siya opisyalmente nabantog sa bansag na  - ''Sabah'', Arabiko para sa "aga".<ref name=":1" /> Nagguno man siya nin mga sa padangat na mga bansag, arog kan "Chahroura" ("songbird"), "Ustura" (leyenda), shams Al shamoos (An saldang nin mga saldang) asin "Sabbouha," an sadit na termino para sa Sabah.<ref name=":1" /><ref name=":3" /><ref name=":4">{{Cite news |date=26 November 2014 |title=Sabah, actress and entertainer who thrilled and scandalized the Arab world, dies at 87 |newspaper=The Washington Post |url=https://www.washingtonpost.com/world/sabah-actress-and-entertainer-who-thrilled-and-scandalized-the-arab-world-dies-at-87/2014/11/26/81ee8b88-7584-11e4-9d9b-86d397daad27_story.html |access-date=18 January 2023}}</ref>

Sa mga popular na pelikula niya iyo an ''[[Al lailu lana|The Night is Ours]]'' (1949), ''[[My Father Deceived Me]]'' (1951), ''[[El Hub Keda|That's What Love Is]]'' (1961), ''[[Soft Hands (film)|Soft Hands]]'' (1963), ''[[Three Women (1968 film)|Three Women]]'' (1968), ''[[Paris and Love]]'' (1972), asin ''[[The Second Man (1959 film)|The Second Man]]'' (1959), kun saen siya nagpapel na parakanta sa kabaret na maisog nangako ibvabalos niya an kagadanan saiyang tugang sa kamot nin mga smuggler.<ref name=":1" />

Kan mga 1990, siya asin dati niyang agom, si [[Fadi Lubnan]] (Kuntar), naggibo nin dokumentaryo dapit kan saiyang buhay, na ipig-ayre sa [[Future Television]] sa irarom kan titulong "The Journey of My Life" (مشوار حياتي).

Durante kan saiyang karera sa musika, siya nagrekord nin sobra sa 3,000 na mga kanta, katrabaho mga bantogan na mga kompositor na Ehipto, kabali diyan si dai-na'ng [[Mohammed Abdel Wahab]].<ref name=":3" /> Siya espesyal nagtaong doon sa tradisyonal na kantang Lebanes na inaapod na [[mawwal|mawal]], asin an mga pinakabantogan niyang mga kanta kabali an  "Zay el-Assal" ("Your Love is Like Honey on my Heart") asin "Akhadou el-Reeh" ("They Took the Wind").<ref name=":1" /><ref name=":4" /> Saiyang pinaluwas sobrang 50 album asin nagbida sa 98 mga pelikula durante kan saiyang karera.<ref name=":1" /> An pagkahubin asin magian na disposisyon ni Sabah na saiyang dinadara sa saiyang mga pagbida nagin saro siyang buhay na simbolo kan inapod na "belle époque" asin "joie de vivre" sa Levant asin sa kinaban Arabo.<ref name="NPR obit" /> She also sang at weddings in Lebanon during the [[Lebanese Civil War|Lebanese civil war.]]<ref name=":2">{{Cite web |last=Mostyn |first=Trevor |date=2014-12-07 |title=Sabah obituary |url=http://www.theguardian.com/music/2014/dec/07/sabah |access-date=2023-01-18 |website=the Guardian |language=en}}</ref>

Sagkod 2009, siya nagbida sa mga konsyerto asin telebisyon, kabali sa mga programang arog kan ''[[Star Academy (Arabia)|Star Academy]].'' Siya man nakipagtuwang sa mga trabaho kan si parakantang  [[Rola Saad]] sa pagpakarhay kan mga luma niyang mga pelikula arog kan "Yana Yana.", na kun saen an video pinapahiling si Sabah na "the notorious diva" na an mga hubin niyang kairiba siya sinasamba, naghakot nin dakulang atensyon sa mga Arabikong music channel. Siya man nag'angkla sa TV show ''Akher Man Yalam'' kan 31 Mayo 2010. 

Durante kan 2011 na [[Beiteddine Art Festival]], sarong pasali na pigsusog an byahe ni Sabah komo parakanta asin aktres pinagibo.<ref>[https://elcinema.com/en/press/678922752/ Elcinema website, ‘’In its opening, Beiteddine Festival honors Sabaah’’, article dated June 26, 2011]</ref> Sa titulong pagpapel, si [[Rouwaida Attieh]] kairiba sa entablado an sobra sa 40 mga parakanta asin mga parabayle  sa pag'onra kan saiyang mga obra. {{Citation needed|date=November 2022}}

Kan 2010, siya nagretiro huli sa kahelangan na nagwalat saiya nin paralisis sa ib9ong mna takyag asin mga tabay.<ref name="national">{{Cite web |last1=Khalaf |first1=Hala |last2=Ghazal |first2=Rym |date=2014-11-27 |title=Sabah, iconic Lebanese singer dies aged 87 |url=https://www.thenationalnews.com/arts/sabah-iconic-lebanese-singer-dies-aged-87-1.634287 |access-date=2022-11-11 |website=The National |language=en}}</ref>

==Buhay personal==
Si Sabah dfara an apat na pasaporte nin iba-ibang mga nasyon: Lebanon, Ehipto, Jordan, asin Estados Unidos.<ref name=":1" />

Saiyang naagom an negosyanteng Lebanes na si Najib Chammas kan an edad niya 18,<ref name=":2" /> alagad dagos na nakaagom pa siya nin siyam pang beses, na mas maoonabihan an pag'agom niya sa Ehiptong aktor na si [[Rushdy Abaza]],<ref>{{Cite news |url=https://www.telegraph.co.uk/news/obituaries/11265781/Sabah-obituary.html|title=Sabah - obituary |date=1 December 2014 |website=[[The Daily Telegraph|The Telegraph]] |access-date=10 November 2017 |issn=0307-1235 |language=en-GB}}</ref> asin sa Ehiptong musiko na si Anwar Mansy, an Ehiptopng presenter sa telebisyon na Ahmed Farraj, politikong Lebanes na si Youssef (Joe) Hammoud, asin an Lebanes na autor-direktor na si Wassim Tabbara.<ref name=":1" /> Si Hammoud soboot pigdibursyo si Sabah huli sa eskandalo kan mga 1970m kun saen si Sabah nagsulot nin halipot na sarawal.<ref name=":2" /><ref name=":4" /> An ultimong pag'agom niya na pag'aragoman nag'ayaw nin 17 taon, iyo an pagkaagom niya sa mas hubin na Lebanes na artista si Fadi Lubnan.<ref name=":2" /> Alagad, an pinal na pag'agom niya ki Joseph Gharib kan 2013, sa edad niyang 85.<ref name=":2" />

Igwa siyang duwang aki, si Sabah Chammas (sa agom na si Najib Chammas) asin Howayda Mansy (sa agom niyang si Anwar Mansy).<ref name=":2" /> Si Sabah doktor medikal, asin si Howayda,<ref name=":0">{{cite web |date=27 June 2014 |title=Legendary Sabah – Prestige Magazine |url=http://www.prestigemag.co/2014/06/legendary-sabah/ |access-date=6 July 2017 |website=Prestigemag.co}}</ref> parakanta, aktres, asin socialite. An duwang aki niyang ini parehas nag'eestar sa Estados Unidos.<ref name=":1" />

==Toltolan==

{{reflist}}

{{Tamboan}}

[[Kategorya:Mga 1927 na kamundagan]]
[[Kategorya:Mga 2014 na kagadanan]]
[[Kategorya:Mga Lebanes na aktres sa pelikula]]
[[Kategorya:Mga Lebanes na aktres sa entablado]]
[[Kategorya:Mga Ika-20ng siglong mga Lebanese na babaeng parakanta]]
[[Kategorya:Mga Lebane nae Maronite]]
[[Kategorya:Mgam naturalisadong namamanwaan nin Ehipto]]
Si Sabah ( Ṣabāḥ Lebanes pagsayod: ; namundag Jeanette Gergis al-Feghali, ; 10 Nobyembre 1927 – 26 Nobyembre 2014) sarong Lebanes na parakanta asin aktres, na espesyal kinakanta an genre'ng mawwal, sarong popular na porma nin musikang tradisyonal sa Tangang Subangan. Siya nagbida sa dakul na mga pelikula asin kantang Ehipto. Siya nabansagan na blackbird huli sa makusog na bulaho asin ritmikong boses.

Kaamayi nin buhay
Si Sabah namundag sa pamilyang Maronite'ng kristiyano sa Bdadoun sa Aley na siya pinakangohod sa tolong magturugang na anas mga babae. Siya pigmundoan niya an saiyang ama huli sa pagmaltrato saiya ta gustong aki lalaki. An trauma niya uminorog kan an saiyang ama gionadan saiyang ina sa pagsahot na nagsasambay.

Karera
thumb|right|upright=1.2|150px|Si Sabah sa patos nin magasin na Al Chabaka, Abril 1965
Si Sabah nagbutwa sa tahaw nin dakul nang kakompetensya sa lantad nin mga Arabo'ng parakanta. An mga parakantang ini kabarali diyan sa Umm Kulthum (1898-1975), Nagat El Saghira (namundag 1938), Warda Al-Jazairia (1939–2012), Shadia (1931–2017), Fairuz (namundag 1934), asin iba pa. 

Si Sabah nagpoon pagkanta sa amay na edad asin nagpaluwas kan saiyang enot na album kan 1940 sa Lebanon sa edad na 13. Siya naalok sa Ehipto kaamayi kan mga 1940, kan si aktres asin prodyusir na si Assia Dagher asin nagbida sa enot niyang pelikula katambal si Dagher sa pelikulang El-Qalb Luh Wahid (An Puso igwang Sadiring mga Rason), pinaluwas kan 1945, na nagdulot saiyang nin kabantogan sa sadiring rona'. Dangan siya opisyalmente nabantog sa bansag na  - Sabah, Arabiko para sa "aga". Nagguno man siya nin mga sa padangat na mga bansag, arog kan "Chahroura" ("songbird"), "Ustura" (leyenda), shams Al shamoos (An saldang nin mga saldang) asin "Sabbouha," an sadit na termino para sa Sabah.

Sa mga popular na pelikula niya iyo an The Night is Ours (1949), My Father Deceived Me (1951), That's What Love Is (1961), Soft Hands (1963), Three Women (1968), Paris and Love (1972), asin The Second Man (1959), kun saen siya nagpapel na parakanta sa kabaret na maisog nangako ibvabalos niya an kagadanan saiyang tugang sa kamot nin mga smuggler.

Kan mga 1990, siya asin dati niyang agom, si Fadi Lubnan (Kuntar), naggibo nin dokumentaryo dapit kan saiyang buhay, na ipig-ayre sa Future Television sa irarom kan titulong "The Journey of My Life" (مشوار حياتي).

Durante kan saiyang karera sa musika, siya nagrekord nin sobra sa 3,000 na mga kanta, katrabaho mga bantogan na mga kompositor na Ehipto, kabali diyan si dai-na'ng Mohammed Abdel Wahab. Siya espesyal nagtaong doon sa tradisyonal na kantang Lebanes na inaapod na mawal, asin an mga pinakabantogan niyang mga kanta kabali an  "Zay el-Assal" ("Your Love is Like Honey on my Heart") asin "Akhadou el-Reeh" ("They Took the Wind"). Saiyang pinaluwas sobrang 50 album asin nagbida sa 98 mga pelikula durante kan saiyang karera. An pagkahubin asin magian na disposisyon ni Sabah na saiyang dinadara sa saiyang mga pagbida nagin saro siyang buhay na simbolo kan inapod na "belle époque" asin "joie de vivre" sa Levant asin sa kinaban Arabo. She also sang at weddings in Lebanon during the Lebanese civil war.

Sagkod 2009, siya nagbida sa mga konsyerto asin telebisyon, kabali sa mga programang arog kan Star Academy. Siya man nakipagtuwang sa mga trabaho kan si parakantang  Rola Saad sa pagpakarhay kan mga luma niyang mga pelikula arog kan "Yana Yana.", na kun saen an video pinapahiling si Sabah na "the notorious diva" na an mga hubin niyang kairiba siya sinasamba, naghakot nin dakulang atensyon sa mga Arabikong music channel. Siya man nag'angkla sa TV show Akher Man Yalam kan 31 Mayo 2010. 

Durante kan 2011 na Beiteddine Art Festival, sarong pasali na pigsusog an byahe ni Sabah komo parakanta asin aktres pinagibo.Elcinema website, ‘’In its opening, Beiteddine Festival honors Sabaah’’, article dated June 26, 2011 Sa titulong pagpapel, si Rouwaida Attieh kairiba sa entablado an sobra sa 40 mga parakanta asin mga parabayle  sa pag'onra kan saiyang mga obra. 

Kan 2010, siya nagretiro huli sa kahelangan na nagwalat saiya nin paralisis sa ib9ong mna takyag asin mga tabay.

Buhay personal
Si Sabah dfara an apat na pasaporte nin iba-ibang mga nasyon: Lebanon, Ehipto, Jordan, asin Estados Unidos.

Saiyang naagom an negosyanteng Lebanes na si Najib Chammas kan an edad niya 18, alagad dagos na nakaagom pa siya nin siyam pang beses, na mas maoonabihan an pag'agom niya sa Ehiptong aktor na si Rushdy Abaza, asin sa Ehiptong musiko na si Anwar Mansy, an Ehiptopng presenter sa telebisyon na Ahmed Farraj, politikong Lebanes na si Youssef (Joe) Hammoud, asin an Lebanes na autor-direktor na si Wassim Tabbara. Si Hammoud soboot pigdibursyo si Sabah huli sa eskandalo kan mga 1970m kun saen si Sabah nagsulot nin halipot na sarawal. An ultimong pag'agom niya na pag'aragoman nag'ayaw nin 17 taon, iyo an pagkaagom niya sa mas hubin na Lebanes na artista si Fadi Lubnan. Alagad, an pinal na pag'agom niya ki Joseph Gharib kan 2013, sa edad niyang 85.

Igwa siyang duwang aki, si Sabah Chammas (sa agom na si Najib Chammas) asin Howayda Mansy (sa agom niyang si Anwar Mansy). Si Sabah doktor medikal, asin si Howayda, parakanta, aktres, asin socialite. An duwang aki niyang ini parehas nag'eestar sa Estados Unidos.

Toltolan

Kategorya:Mga 1927 na kamundagan
Kategorya:Mga 2014 na kagadanan
Kategorya:Mga Lebanes na aktres sa pelikula
Kategorya:Mga Lebanes na aktres sa entablado
Kategorya:Mga Ika-20ng siglong mga Lebanese na babaeng parakanta
Kategorya:Mga Lebane nae Maronite
Kategorya:Mgam naturalisadong namamanwaan nin Ehipto