Epiphany Eve
{{short description|Christian feast, public holiday in some countries}}

{{Use mdy dates|date=January 2022}} {{Infobox holiday|holiday_name=Epiphany|type=Christian|image=Edward Burne-Jones - The Adoration of the Magi - Google Art Project.jpg|imagesize=|caption=''[[The Adoration of the Magi]]'' by [[Edward Burne-Jones]] (1894)|official_name=|nickname=Baptism of Jesus, Three Kings Day, Denha, Little Christmas, Theophany, Timkat, Reyes, Uphalimass,<ref>{{cite web | url=https://www.bostonglobe.com/ideas/2011/12/25/the-last-mas/K228DRgNwO6QeB1MQvjAUO/story.html | title=The last 'mas'| website=[[The Boston Globe]] |last1=McKean|first1=Erin|date=25 December 2011}}</ref> Eid al-Ghitas, Eid al-Qiddas|observedby=[[Christians]], [[Alawites]]<ref name="antakya1">{{cite web|access-date=25 January 2024|date=19 January 2024|language=tr|title=Bașkan Savaș'tan Kıddes Bayramı mesajı|url=https://antakyagazetesi.com/baskan-savastan-kiddes-bayrami-mesaji/|website=Antakya Gazetesi - Toplumcu Halk Gazetesi}}<!-- auto-translated by Module:CS1 translator --></ref><ref name="antakya2">{{cite web|access-date=25 January 2024|date=20 January 2023|first=Ümit|language=tr|last=Sağaltıcı|title=Kıddes Bayram, Tüm Cihana Mübarek Olsun!|url=https://www.samandagaynahaber.com/2023/01/20/kiddes-bayrami-tum-cihana-mubarek-olsun/|website=Samandağ Ayna Haber}}<!-- auto-translated by Module:CS1 translator --></ref><ref name="antakya3">{{cite web|access-date=25 January 2024|language=tr|title=Bugün, Kıddes Bayramı|url=https://www.iskenderunses.net/haber/bugun-kiddes-bayrami-3290.html|website=İskenderun Ses Gazetesi}}<!-- auto-translated by Module:CS1 translator --></ref>|litcolor=|longtype=[[Church service]], [[winter swimming]], [[chalking the door]], [[house blessing]]s, [[Star singers|star singing]]|significance={{plainlist|
* '''In Eastern Christianity and Alawism''': commemoration of the [[Baptism of the Lord|Baptism of Jesus]] only
* '''In Western Christianity''': commemoration of the [[Adoration of the Magi]], with subordinate commemorations of the [[Feast of the Baptism of the Lord|Baptism of Jesus]] and the [[Wedding at Cana]]
}}|date={{plainlist|
* January 6 ([[Gregorian calendar]])
* January 19 (Gregorian equivalent of [[Julian calendar]] January 6)
* First Sunday after [[New Year's Day]] (some countries)
}}|relatedto={{plainlist|
* [[Epiphanytide]]
* [[Christmastide]]
* [[Christmas]]
* [[Baptism of the Lord]]
* [[Nativity of Christ]]
* [[New Year's Day]]
}}|frequency=Annual|duration=1 day}}An '''Epiphany Eve'''  o '''Ikadoseng Banggi''' (bisto man bilang '''Bisperas kan Epipanya''' depende sa tradisyon) sarong [[Kristiyano|Kristiyanong]] kapiyestahan sa huring banggi kan Doseng Aldaw nin Pasko, na minamarka kan pag-abot kan Epipanya . <ref name="Hatch1978">{{Cite book|url=https://archive.org/details/americanbookofda00hatc|title=The American Book of Days|last=Hatch|first=Jane M.|publisher=Wilson|year=1978|isbn=9780824205935|quote=January 5th: Twelfth Night or Epiphany Eve. Twelfth Night, the last evening of the traditional Twelve Days of Christmas, has been observed with festive celebration ever since the Middle Ages.|url-access=registration}}</ref> An manlaen-laen na tradisyon minamarkahan an petsa kan Ika-Doseng Banggi bilang 5 January o 6 January, depende kun an pagbilang minapoon sa [[Pasko|Aldaw nin Pasko]] o 26 December . <ref>{{Cite news|url=https://www.bbc.com/news/uk-38527942|title=Epiphany: Should Christmas decorations come down on 6 January?|work=BBC News|date=6 January 2017|access-date=9 January 2021}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.thetablet.co.uk/blogs/1/1682/why-it-is-time-for-an-epiphany-over-christmas-decorations|title=Why it is time for an epiphany over Christmas decorations|first=Michael|last=Carter|website=The Tablet|access-date=9 January 2021|archive-date=March 7, 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230307142958/https://www.thetablet.co.uk/blogs/1/1682/why-it-is-time-for-an-epiphany-over-christmas-decorations|dead-url=yes}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.rte.ie/brainstorm/2024/0106/1103975-nollaig-na-mban-january-6th-ireland-roots-traditions-customs/|title=The roots and traditions of Nollaig na mBan|date=6 January 2024|last1=McGarry|first1=Marion|website=[[RTÉ.ie]]}}</ref> An Enero 6 pigseselebrar bilang kapiyestahan kan Epiphany, na minapoon kan panahon nin Epiphanytide . <ref>{{cite web|title=Epiphany: Should Christmas decorations come down on 6 January?|url=https://www.bbc.com/news/uk-38527942|website=BBC News|date=January 6, 2017|quote=The Church of England celebrates the season of Epiphany from 6 January to 2 February.}}</ref><ref name="Arcadi20212">{{cite web|last1=Arcadi|first1=James M.|title=Candlemas for the Souls|url=https://allsouls.com/candlemas-for-the-souls/|publisher=All Souls Anglican Church|date=February 2, 2021|quote=The Feast of the Presentation is considered by many to be the close of the Christmas to Epiphany Season.}}</ref>

An sarong superstisyon sa nagkapirang nasyon na nagtataram nin Ingles nagsusuherir na mayong swerte na bayaan an mga dekorasyon sa Pasko na nakabitin pagkatapos kan Ika-Doseng Banggi, sarong tradisyon na manlaen-laen man na nakadikit sa Candlemas (na minamarka kan katapusan kan Epiphanytide sa ika-2 Pebrero), siring man sa [[Biyernes Santo]], Martes nin Shrove, asin Septuages . <ref name="Barrett 1868">{{Cite book|url=https://archive.org/details/flowersandfesti02barrgoog|title=Flowers and Festivals, Or, Directions for the Floral Decoration of Churches|last=William Alexander Barrett|publisher=Rivingtons|year=1868|pages=[https://archive.org/details/flowersandfesti02barrgoog/page/n186 170]–174}}</ref> An iba pang popular na mga kaugalean iyo an pagkakan nin king cake, pagkanta nin mga Christmas carol, pag-chalk sa pinto, pagbendisyon sa harong, pag-ogma, asin pag-atender sa mga serbisyo sa simbahan . <ref name="ManganWyse2001">{{Cite book|title=Rediscovering the Seasons of the Christian Year|last=Mangan|first=Louise|last2=Wyse|first2=Nancy|last3=Farr|first3=Lori|publisher=Wood Lake Publishing Inc.|year=2001|isbn=9781551454986|page=69|quote=Epiphany is often heralded by "Twelfth Night" celebrations (12 days after Christmas), on the evening before the Feast of Epiphany. Some Christian communities prepare Twelfth Night festivities with drama, singing, rituals - and food! ... Sometimes several congregations walk in lines from church to church, carrying candles to symbolize the light of Christ shining and spreading. Other faith communities move from house to house, blessing each home as they search for the Christ child.}}</ref> <ref name="Pennick2015">{{Cite book|title=Pagan Magic of the Northern Tradition: Customs, Rites, and Ceremonies|last=Pennick|first=Nigel|date=21 May 2015|publisher=[[Inner Traditions – Bear & Company]]|isbn=9781620553909|pages=176|quote=On Twelfth Night in German-speaking countries, the Sternsinger ("star singers") go around to houses carrying a paper or wooden star on a pole. They sing an Epiphany carol, then one of them writes in chalk over the door a formula consisting of the initials of the Three Wise Men in the Nativity story, Caspar, Melchior, and Balthasar, with crosses between them and the year date on either side; for example: 20 +M+B 15. This is said to protect the house and its inhabitants until the next Epiphany.}}</ref>

== Petsa ==
Sa kadakol na mga tradisyon eklesiastiko sa Solnopan arog kan Luterano asin Anglikanong denominasyon kan Kristiyanismo, [[Pasko|an Aldaw nin Pasko]] pigkokonsiderar na "Enot na Aldaw nin Pasko" asin an Doseng Aldaw iyo an 25 December – 5 Enero, kaiba, na naggigibo kan Ika-doseng Banggi sa 5 January, na iyo an Bisperas kan Epipanya.  <ref name="Divinity20102">{{Cite web|url=http://fullhomelydivinity.org/articles/Twelve%20Days%20of%20Christmas.htm|title=Twelve days of Christmas|publisher=Full Homely Divinity|access-date=2 January 2015|quote=We prefer, like good Anglicans, to go with the logic of the liturgy and regard January 5th as the Twelfth Day of Christmas and the night that ends that day as Twelfth Night. That does make Twelfth Night the Eve of the Epiphany, which means that, liturgically, a new feast has already begun.|archive-date=March 27, 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20160327163036/http://fullhomelydivinity.org/articles/Twelve%20Days%20of%20Christmas.htm|dead-url=yes}}</ref> <ref>{{cite web|title=Epiphany at Home|url=https://www.htchicago.org/blog/2022/1/4/epiphany-at-home|publisher=Holy Trinity Lutheran Church|date=January 4, 2022|quote=Twelfth Night (January 5), Epiphany of Our Lord (January 6), or another day during the time after Epiphany offers an occasion for gathering with friends and family members for a blessing for the home.}}</ref> Sa nagkapirang kaugalian, an Doseng Aldaw nin Pasko binibilang poon sa pagsolnop kan saldang sa banggi kan 25 December sagkod sa aga kan 6 January, na an boot sabihon an Ika-Doseng Banggi minaabot sa banggi nin 5 January asin an Ika-Doseng Aldaw minaabot sa 6 January . Alagad, sa nagkapirang tradisyon kan simbahan bilog na aldaw sana an pigbibilang, kaya an 5 January ibinibilang na Ika-onseng Aldaw, 6 January iyo an Ika-Doseng Aldaw, asin an banggi kan 6 January ibinibilang na Ika-Doseng Banggi. <ref>{{Cite web|url=http://www.crivoice.org/cyepiph.html|title=The Season of Epiphany|last=Bratcher|first=Dennis|website=The Voice|publisher=Christian Resource Institute|access-date=4 January 2019}}</ref> Sa mga tradisyon na ini, an Ika-doseng Banggi iyo man sana an Epiphany. <ref>{{Cite journal|last=Van Wagenberg-Ter Hoeven|first=Anke A.|title=The Celebration of Twelfth Night in Netherlandish Art}}</ref> <ref>{{Cite web|url=https://www.rte.ie/brainstorm/2024/0106/1103975-nollaig-na-mban-january-6th-ireland-roots-traditions-customs/|title=The roots and traditions of Nollaig na mBan|date=6 January 2024|last1=McGarry|first1=Marion|website=[[RTÉ.ie]]}}</ref> Alagad, an iba pigkokonsiderar an Ika-doseng Banggi bilang ''bisperas'' kan Ika-Doseng Aldaw (sa parehong paagi na an [[Noche Buena|Bisperas nin Pasko]] minaabot bago an Pasko), asin kaya pigkokonsiderar an Ika-doseng Banggi na iyo an 5 January . <ref>{{Cite web|url=http://www.christlutheranstaunton.org/id36.html|title=Epiphany|website=Christ Lutheran Church of Staunton, Virginia|access-date=4 January 2019}}</ref> An kadepisilan pwedeng gikan sa paggamit kan mga tataramon na "bisperas" na tinatawan nin kahulugan bilang "an aldaw o banggi bago an sarong pangyayari", alagad, orog na sa antikwadong paggamit pwedeng gamiton sa simpleng boot sabihon "banggi". <ref>{{Cite web|title=eve noun - Definition, pictures, pronunciation and usage notes {{!}} Oxford Advanced American Dictionary at OxfordLearnersDictionaries.com|url=https://www.oxfordlearnersdictionaries.com/definition/american_english/eve#:~:text=eve-,noun,the%2520eve%2520of%2520the%2520election|access-date=9 January 2021|website=www.oxfordlearnersdictionaries.com}}</ref>

Si Bruce Forbes nagsurat:<blockquote>Kan 567 an Konsilyo nin Tours nagproklamar na an bilog na peryodo sa pag-oltanan kan Pasko asin Epipanya maninigong ibilang na kabtang kan selebrasyon, na nagmukna kan nagin midbid bilang an doseng aldaw nin Pasko, o an inaapod kan mga Ingles na Christmastide . Sa huring aldaw kan doseng aldaw, na inaapod na Ikadoseng Banggi, an manlaen-laen na kultura nagmukna nin mahiwas na hanay nin dagdag na espesyal na mga kapiyestahan. An pagkakaiba-iba minaabot sagkod sa isyu kun pano mabibilang an mga aldaw. Kun an Aldaw nin Pasko iyo an enot sa doseng aldaw, kun siring an Ika-doseng Banggi mangyayari sa Enero 5, an bisperas kan Epipanya. Kun an Disyembre 26, an aldaw pagkatapos kan Pasko, iyo an enot na aldaw, kun siring an Ika-Doseng Banggi minabagsak sa Enero 6, an banggi kan Epiphany mismo. <ref>{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=DqmlzjMYMRAC&q=twelfth+night+christmas+6+January&pg=PA27|title=Christmas: A Candid History|last=Forbes|first=Bruce|date=2008|publisher=University of California Press|isbn=9780520258020|page=27}}</ref></blockquote>An [[Simbahan kan Inglatera|Simbahan kan Inglaterra]], an Ina na Simbahan kan Komunyon Anglikano, nagseselebrar kan Ika-doseng Banggi sa ika-5 asin "nagtutukdo sa banggi bago an Epiphany, an aldaw na an istorya kan pagkamundag nagsasabi sato na an mga madunong na lalaki nagbisita sa omboy na si Jesus". <ref name="confus2">{{Cite news|url=https://www.telegraph.co.uk/news/newstopics/religion/4126725/Christmas-ends-in-confusion-over-when-Twelfth-Night-falls.html|archive-url=https://web.archive.org/web/20100105035957/http://www.telegraph.co.uk/news/newstopics/religion/4126725/Christmas-ends-in-confusion-over-when-Twelfth-Night-falls.html|url-status=dead|archive-date=5 January 2010|title=Christmas ends in confusion over when Twelfth Night falls|last=Beckford|first=Martin|date=6 January 2009|work=The Daily Telegraph|access-date=26 May 2010|location=London}}</ref><ref name="oxford2">{{Cite book|title=Shorter Oxford English Dictionary|year=1993|quote=...the evening of the fifth of January, preceding Twelfth Day, the eve of the Epiphany, formerly the last day of the Christmas festivities and observed as a time of merrymaking.}}</ref>

== Mga ginikanan asin kasaysayan ==
[[Ladawan:Wassailing_at_Maplehurst,_West_Sussex_2.jpg|too|thumb| Pag-agaw nin mga poon nin mansanas sa Ika-doseng Banggi tanganing maseguro an marhay na ani. An retrato kinua sa Maplehurst, West Sussex]]
[[Ladawan:Tortell.jpg|too|thumb| Sarong Espanyol na Roscón de reyes, o singsing kan mga Hade. An pastry na ini saro sana sa kadakol na klase na pigluluto sa bilog na kinaban para sa mga selebrasyon sa laog kan Dose Aldaw nin Pasko asin Ika-Doseng Banggi.]]
Kan AD 567, an Konseho kan Tours "nagproklamar kan doseng aldaw poon Pasko sagkod sa Epiphany bilang sarong sagrado asin piyesta na panahon, asin nagbugtak kan katungdan nin pag-ayuno sa Adbiento bilang pag-andam para sa kapiyestahan." <ref name="Weiser2">{{Cite web|url=http://www.catholicculture.org/culture/library/view.cfm?recnum=7399|title=Feast of the Nativity|last=Fr. Francis X. Weiser|publisher=Catholic Culture|quote=The Council of Tours (567) proclaimed the twelve days from Christmas to Epiphany as a sacred and festive season, and established the duty of Advent fasting in preparation for the feast. The Council of Braga (563) forbade fasting on Christmas Day.}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.theguardian.com/education/2003/dec/20/highereducation.news|title='Tis the season|last=Fox|first=Adam|date=19 December 2003|website=The Guardian|access-date=25 December 2014|quote=Around the year 400 the feasts of St Stephen, John the Evangelist and the Holy Innocents were added on succeeding days, and in 567 the Council of Tours ratified the enduring 12-day cycle between the nativity and the epiphany.}}</ref><ref name="Hynes19932">{{Cite book|url=https://archive.org/details/companiontocalen0000hyne|title=Companion to the Calendar|last=Hynes|first=Mary Ellen|publisher=Liturgy Training Publications|year=1993|isbn=9781568540115|page=[https://archive.org/details/companiontocalen0000hyne/page/8 8]|quote=In the year 567 the church council of Tours called the 13 days between December 25 and January 6 a festival season.|url-access=registration}}

{{cite web|url=http://www.newadvent.org/cathen/03724b.htm|title=Christmas|last=Martindale|first=Cyril Charles|year=1908|website=The Catholic Encyclopedia|publisher=New Advent|access-date=15 December 2014|quote=The Second Council of Tours (can. xi, xvii) proclaims, in 566 or 567, the sanctity of the "twelve days" from Christmas to Epiphany, and the duty of Advent fast; …and that of Braga (563) forbids fasting on Christmas Day. Popular merry-making, however, so increased that the "Laws of King Cnut", fabricated c. 1110, order a fast from Christmas to Epiphany.}}</ref><ref name="Bunson2">{{Cite web|url=http://www.ewtn.com/vexperts/showmessage_print.asp?number=518618&language=en|title=Origins of Christmas and Easter holidays|last=Bunson|first=Matthew|date=21 October 2007|publisher=[[Eternal Word Television Network]] (EWTN)|access-date=17 December 2014|quote=The Council of Tours (567) decreed the 12 days from Christmas to Epiphany to be sacred and especially joyous, thus setting the stage for the celebration of the Lord's birth...}}</ref> Si Christopher Hill, siring man si William J. Federer, nagsabi na ini ginibo tanganing masolusyunan an "problema administratibo para sa Imperyo Romano mantang ini naghihingoang ikoordinar an solar na kalendaryong Julian sa mga lunar na kalendaryo kan mga probinsya kaini sa sirangan." <ref name="Hill20032">{{Cite book|title=Holidays and Holy Nights: Celebrating Twelve Seasonal Festivals of the Christian Year|last=Hill|first=Christopher|publisher=Quest Books|year=2003|isbn=9780835608107|page=91|quote=This arrangement became an administrative problem for the Roman Empire as it tried to coordinate the solar Julian calendar with the lunar calendars of its provinces in the east. While the Romans could roughly match the months in the two systems, the four cardinal points of the solar year—the two equinoxes and solstices—still fell on different dates. By the time of the first century, the calendar date of the winter solstice in Egypt and Palestine was eleven to twelve days later than the date in Italy. As a result, the Incarnation came to be celebrated on different days in different parts of the Empire. The Western Church, in its desire to be universal, eventually took them both—one became Christmas, one Epiphany—with a resulting twelve days in between. Over time this hiatus became invested with specific Christian meaning. The Church gradually filled these days with saints, some connected to the birth narratives in Gospels (Holy Innocents' Day, December 28, in honour of the infants slaughtered by Herod; St. John the Evangelist, "the Beloved", December 27; St. Stephen, the first Christian martyr, December 26; the Holy Family, December 31; the Virgin Mary, January 1). In 567, the Council of Tours declared the twelve days between Christmas and Epiphany to become one unified festal cycle.}}

{{cite web|url=http://www.americanminute.com/index.php?|title=On the 12th Day of Christmas|last=Federer|first=William J.|date=6 January 2014|publisher=American Minute|access-date=25 December 2014|quote=In 567 AD, the Council of Tours ended a dispute. Western Europe celebrated Christmas, December 25, as the holiest day of the season... but Eastern Europe celebrated Epiphany, January 6, recalling the Wise Men's visit and Jesus' baptism. It could not be decided which day was holier, so the Council made all 12 days from December 25 to January 6 "holy days" or "holidays," These became known as "The Twelve Days of Christmas."}}</ref><ref>{{Cite AV media|url=http://www.itbn.org/index/detail/lib/Networks/sublib/TBN/ec/FyODhvcTrKC2NHhNkBx1leF42RiSVq_v#ooid=FyODhvcTrKC2NHhNkBx1leF42RiSVq_v|title=Praise the Lord|date=6 November 2014|last=[[Kirk Cameron]], William Federer|publisher=[[Trinity Broadcasting Network]]|time=01:15:14|access-date=25 December 2014|quote=Western Europe celebrated Christmas December 25 as the holiest day. Eastern Europe celebrated January 6 the Epiphany, the visit of the Wise Men, as the holiest day... and so they had this council and they decided to make all twelve days from December 25 to January 6 the Twelve Days of Christmas.|archive-date=25 December 2014|archive-url=https://web.archive.org/web/20141225225359/http://www.itbn.org/index/detail/lib/Networks/sublib/TBN/ec/FyODhvcTrKC2NHhNkBx1leF42RiSVq_v#ooid=FyODhvcTrKC2NHhNkBx1leF42RiSVq_v|url-status=}}</ref>

Sa Edad Media asin Tudor England, an Candlemas tradisyonal na minamarka kan katapusan kan panahon nin Pasko,   dawa ngani kan huri, an Ika-Doseng Banggi nag-abot tanganing senyales an katapusan kan Christmastide, na may sarong bagong alagad magkaparehong panahon nin Epiphanytide na nagdadalagan sagkod sa Candlemas. <ref name="Davidson2016">{{Cite book|title=Festivals and Plays in Late Medieval Britain|last=Davidson|first=Clifford|date=5 December 2016|publisher=Taylor & Francis|isbn=9781351936613|page=32|quote=Playing seems to have continued after Twelfth Night, in the Epiphany season leading up to Candlemas on February 2, which sometimes was regarded as the last day of the Christmas season. We know that these weeks were an extension of the festive Christmas period.}}</ref> An sarong popular na tradisyon kan Ika-doseng Banggi iyo an magkaigwa nin sarong pisog asin gisantes na nakatago sa laog kan sarong keyk sa Ika-doseng banggi ; an "lalaki na nakakua kan pisog sa saiyang hiwa nin keyk nagigin Hade para sa banggi mantang an babae na nakakua nin gisantes sa saiyang hiwa nin keyk nagigin Reyna para sa banggi." <ref name="Macclain20132">{{Cite web|url=https://blog.library.si.edu/2013/01/twelfth-night-traditions-a-cake-a-bean-and-a-king/|title=Twelfth Night Traditions: A Cake, a Bean, and a King –|last=Macclain|first=Alexia|date=4 January 2013|publisher=[[Smithsonian Libraries]]|access-date=5 January 2017|quote=And what happens at a Twelfth Night party? According to the 1923 Dennison's Christmas Book, "there should be a King and a Queen, chosen by cutting a cake..." The Twelfth Night Cake has a bean and a pea baked into it. The man who finds the bean in his slice of cake becomes King for the night while the lady who finds a pea in her slice of cake becomes Queen for the night. The new King and Queen sit on a throne and "paper crowns, a scepter and, if possible, full regalia are given them." The party continues with games such as charades as well as eating, dancing, and singing carols. For large Twelfth Night celebrations, a costume party is suggested.}}</ref> Kasunod kan pagpili na ini, an mga parti sa Ika-doseng Banggi magpapadagos asin kabali an pagkanta nin mga awit nin Pasko, siring man an pagpiyesta. 

=== Mga Tradisyon ===
An pagkakan asin inomon iyo an sentro kan mga selebrasyon sa modernong panahon. An gabos na pinakatradisyonal na mga ini minabalik sa dakol na siglo. An suntok na inaapod na wassail pig-uubos orog na sa Ika-doseng Banggi asin sa bilog na panahon nin Pasko, orog na sa UK. An pag-wassailing sa pinto-sa-pinto (kapareho kan pagkanta nin mga Christmas carols ) siring man an pag-wassailing sa orchard parehong lakop sa kasaysayan sa UK asin ginigibo pa man giraray sagkod ngonyan. <ref name="Telegraph2">{{Cite news|url=https://www.telegraph.co.uk/food-and-drink/features/lets-bring-back-the-glorious-food-traditions-of-twelfth-night/|archive-url=https://ghostarchive.org/archive/20220111/https://www.telegraph.co.uk/food-and-drink/features/lets-bring-back-the-glorious-food-traditions-of-twelfth-night/|archive-date=11 January 2022|url-access=subscription|url-status=live|title=Let's bring back the glorious food traditions of Twelfth Night (largely, lots of cake)|last=Derry|first=Johanna|date=4 January 2016|work=[[The Daily Telegraph]]|access-date=4 January 2019}}</ref><ref>{{Cite web|last=Gathercole|first=Kate|date=2024-01-06|title=Well-met in Muddy Lanes: What it means to Wassail on Twelfth Night|url=https://tradfolk.co/customs/wassailing/well-met-in-muddy-lanes-what-it-means-to-wassail-on-twelfth-night/|access-date=2024-10-01|website=Tradfolk|language=en-GB}}</ref> Sa bilog na kinaban, an mga espesyal na tinapay, arog kan tortell asin king cake, pigluluto sa Ika-doseng Banggi, asin kinakakan sa masunod na aldaw para sa mga selebrasyon kan Kapiyestahan kan Epiphany . <ref name="Hadfield">{{Cite book|title=The Twelve Days of Christmas|last=Miles & John|first=Hadfield|publisher=Cassell & Company|year=1961|location=London|pages=166}}</ref>

Sa mga parte kan Kent, igwa nin tradisyon na an sarong dekorasyon na pwedeng kakanon iyo an huring parte kan Pasko na hahaleon sa Ika-doseng Banggi asin ipapaabot sa pamilya. <ref>{{Cite web|url=http://www.bridgefarmersmarket.co.uk/stalls.asp|title=Main Page @ Bridge Farmers' Market|last=Mark Esdale}}</ref>

An Theatre Royal, Drury Lane sa London igwa nin tradisyon poon pa kan 1795 na magtao nin Twelfth Night cake. An testamento ni Robert Baddeley naggibo nin pamana na £100 tanganing magtao nin cake asin punch kada taon para sa kompanya na nag-eerok sa teatro kan Enero 6. An tradisyon nagpapadagos. <ref>{{Cite web|url=http://drurylanefund.com/baddeley_cake.php|title=The Baddeley Cake|publisher=Drury Lane Theatrical Fund|access-date=30 November 2013|archive-date=December 3, 2013|archive-url=https://web.archive.org/web/20131203014943/http://drurylanefund.com/baddeley_cake.php|dead-url=yes}}</ref>

Sa Irlandia, tradisyon pa man giraray na ibugtak an mga estatuwa kan Tolong Hade sa kuna sa Ika-Doseng Banggi o, sa pinakahuri, sa masunod na aldaw, sa Sadit na Pasko . <sup class="noprint Inline-Template Template-Fact" style="white-space:nowrap;">&#x5B; ''<nowiki><span title="This claim needs references to reliable sources. (January 2021)">kaipuhan an sitasyon</span></nowiki>'' &#x5D;</sup>

Sa kolonyal na Amerika, an sarong korona nin Pasko pirming nawawalat sa pintoan kan lambang harong. Kun ibaba sa katapusan kan Doseng Aldaw nin Pasko, an anuman na mga porsyon na pwedeng kakanon kakanon kaiba an ibang mga kakanon kan bangkete. An parehong nangyari kan ika-19-20 siglo sa mga prutas na nag-aadorno sa mga Christmas tree . An mga preskong prutas masakit na makua asin kun kaya ibinibilang na marahay asin tamang mga regalo asin dekorasyon para sa kahoy, mga korona, asin harong. Sa giraray, an kahoy hahaleon sa Ika-Doseng Banggi, asin an siring na mga prutas, kaiba an mga mani asin iba pang lokal na produkto na ginamit, dangan kakanon. <sup class="noprint Inline-Template Template-Fact" style="white-space:nowrap;">&#x5B; ''<nowiki><span title="This claim needs references to reliable sources. (December 2018)">kaipuhan an sitasyon</span></nowiki>'' &#x5D;</sup>

An mga tradisyon kan modernong Amerikanong Karnabal nahihiling sa mga dating kolonya kan Pransya, orog na sa New Orleans asin Mobile . Kan kabangaan kan ika-beinte siglo, an mga amigo nagtitiripon para sa semanal na mga party nin king cake . An siisay man na nakakua kan hiwa kaiba an "hade", na parati sa porma nin sarong sadit na munyika (simbolo kan Aki ni Cristo, "Si Kristong Hade"), iyo an nag-host kan partido sa masunod na semana. Sa tradisyon, ini sarong pisog para sa hade asin sarong gisantes para sa reyna. <ref>{{Cite web|url=https://blog.library.si.edu/blog/2013/01/04/twelfth-night-traditions-a-cake-a-bean-and-a-king/|title=Twelfth Night Traditions: A Cake, a Bean, and a King – Smithsonian Libraries Unbound|last=MacClain|first=Alexia|date=4 January 2013|website=Unbound|publisher=[[Smithsonian Institution]]|access-date=4 January 2019}}</ref> An mga parti na nakasentro sa mga king cake bako nang komun asin an king cake ngonyan parateng dinadara sa lugar nin trabaho o isinerbe sa mga parti, an resipyente kan plastik na omboy obligadong darahon an masunod na king cake sa masunod na okasyon. Sa nagkapirang nasyon, an Ika-doseng Banggi asin Epiphany minamarka kan pagpoon kan panahon nin [[Karnabal]], na minaabot sagkod sa Aldaw nin [[Mardi Gras]] . <sup class="noprint Inline-Template Template-Fact" style="white-space:nowrap;">&#x5B; ''<nowiki><span title="This claim needs references to reliable sources. (January 2021)">kaipuhan an sitasyon</span></nowiki>'' &#x5D;</sup>

Sa Espanya, an Ika-doseng Banggi inaapod na ''Cabalgata de Reyes'' ("Parada kan mga Hade"), asin sa kasaysayan an mga "hade" nag-aagi sa mga banwaan asin nagtatao nin mga dulse. 

Sa Pransya, ''an La Galette des Rois'' ("Kings' Cake") kinakakan sa bilog na bulan. An mga cake nagkakaiba-iba depende sa rehiyon; sa amihanan na Pransia, inaapod iyan na ''galette'' asin pinapano nin ''frangipane'', prutas, o tsokolate. Sa timog, ini mas sarong brioche na may prutas na may kendi. 

=== Pagpugol ===
An Ika-doseng Banggi sa Netherlands nagin sekular, maribok, asin maribok kaya an mga pampublikong selebrasyon ipinagbawal kan Simbahan. <ref>{{Cite journal|last=Hoeven|first=Anke A. van Wagenberg-ter|year=1993|title=The Celebration of Twelfth Night in Netherlandish Art|journal=Simiolus: Netherlands Quarterly for the History of Art|volume=22|issue=1/2|pages=67|doi=10.2307/3780806}}</ref>

=== Lumang Ika-doseng Banggi ===
Sa nagkapirang lugar, partikularmente sa Solnopan na Banwaan, an Lumang Ika-Doseng Banggi (o "Lumang Dose") pigseselebrar pa man giraray sa ika-17 nin Enero.  <ref>{{Cite news|first=Xanthe|last=Clay|url=https://www.telegraph.co.uk/foodanddrink/pubs/8301735/Traditional-cider-Here-we-come-a-wassailing.html|title=Traditional cider: Here we come a-wassailing!|work=[[The Daily Telegraph]]|date=3 February 2011}}</ref> Ini nagpapadagos kan kaugalean kan Apple Wassail sa petsa na katumbas kan 6 Enero sa Julian na kalendaryo sa panahon kan pagbabago sa mga kalendaryo na pig-epekto kan Calendar Act 1750 . 

== Sa literatura ==
[[Ladawan:First_Folio.jpg|thumb| [[William Shakespeare|Si William Shakespeare]] an nagsurat kan dula na ''Twelfth Night'', mga 1601.]]
Dai aram kun an dula ni [[William Shakespeare|Shakespeare]] na ''Twelfth Night, o What You Will'' isinurat tanganing i-perform bilang sarong aling-alingan sa Twelfth Night, nin huli ta mayo nin rekord kan mga sirkumstansya kan komposisyon kaini. <ref>{{Cite book|title="The Critical Backstory" in Twelfth Night: A Critical Reader ed. Findlay and Oakley-Brown|last=White|first=R.S.|publisher=Bloomsbury|year=2014|isbn=9781441128782|location=London|pages=27–28}}</ref> An pinakaenot na midbid na pasundayag nangyari sa Middle Temple Hall, saro sa mga Inns of Court, kan banggi nin Candlemas, 2 Pebrero 1602. <ref>{{Cite book|title=Twelfth Night: Texts and Contexts|last=Shakespeare|first=William|last2=Smith, Bruce R.|publisher=Bedford/St Martin's|year=2001|isbn=0-312-20219-9|location=Boston|pages=2}}</ref> An dula igwa nin kadakol na elemento na binabaliktad, sa tradisyon kan Ika-Doseng Banggi, arog kan sarong babaeng si Viola na nagbabado nin sarong lalaki, asin sarong surugoon na si Malvolio na nag-iimahinar na siya puwedeng magin sarong nobleng tawo. <sup class="noprint Inline-Template Template-Fact" style="white-space:nowrap;">&#x5B; ''<nowiki><span title="This claim needs references to reliable sources. (January 2021)">kaipuhan an sitasyon</span></nowiki>'' &#x5D;</sup>

''An The Masque of Blackness'' ni Ben Jonson ginibo kan 6 Enero 1605 sa Banqueting House sa Whitehall . Ini orihinal na may titulong ''The Twelfth Nights Revels'' . An kaibang Masque, ''An Masque of Beauty'' ginibo sa parehong korte kan Domingong banggi pagkatapos kan Ikadoseng Banggi kan 1608. <ref>{{Cite book|title=Ben Jonson|last=Herford|first=C. H.|publisher=Clarendon Press|year=1941|editor-last=Percy Simpson|volume=VII|location=Oxford|pages=169–201|author-link=C. H. Herford|editor-last2=Evelyn Simpson}}</ref>

An rawitdawit ni Robert Herrick na ''Twelfth-Night, o Hade asin Reyna'', na ipinublikar kan 1648, naglaladawan kan pagpili kan hade asin reyna sa paagi nin pisog asin gisantes sa sarong plum cake, asin an pag-omaw na ginibo sa sainda sa paagi nin pag-ula kan mga mangko nin " lamb's-wool ", sarong inomon na asukar, nut, luya, asin aleg. <ref>{{Cite book|url=https://archive.org/details/poeticalworksro01herrgoog|title=The Poetical Works of Robert Herrick|last=Herrick|first=Robert|date=1825|publisher=W. Pickering|page=[https://archive.org/details/poeticalworksro01herrgoog/page/n179 171]}}</ref>

Si Charles Dickens ' 1843 ''Sarong Christmas Carol'' halipot na nagsambit ki Scrooge asin an Multo kan Regalo sa Pasko na nagbibisita sa sarong partido kan mga kaakian sa Ika-Doseng Banggi. <ref>{{Cite book|title=A Christmas Carol and other Christmas Writings|last=Dickens|first=Charles|publisher=Penguin Classics|year=2003|location=London|pages=92}}</ref>

Sa kapitulo 6 kan nobelang 1858 ni Harrison Ainsworth na ''Mervyn Clitheroe'', an eponymous na bayani napili na Hade kan mga kapiyestahan sa mga selebrasyon kan Ika-doseng Banggi na ginibo sa kamalig ni Tom Shakeshaft sa paagi nin pag-ako kan hiwa kan plum cake na igwa kan pisog; an saiyang kaibaiba na si Cissy nakakua kan gisantes asin nagin reyna, asin sinda nagtutukaw na magkaibanan sa sarong halangkaw na kanto tanganing hilingon an mga pangyayari. An distribusyon pig-rig tanganing maibitaran an ibang tawo na makakua kan papel. An mga kapiyestahan kabali an mga bayle sa nasyon, an pag-introdusir kan sarong " Fool Plow ", sarong arado na may mga riband na dinara sa kamalig kan sarong dosena na mga mummer kaiba an sarong makatatakot na "Old Bessie" (na pigtutugtog nin sarong lalaki), asin sarong Fool na nakagubing nin mga anit nin hayop na may sombrero nin sarong lolong. An mga mummer may darang mga espada na gibo sa kahoy asin naggigibo nin mga pag-ogma. An eksena sa nobela pig-ilustrar ni Hablot Knight Browne ("Phiz"). Sa laog kan banggi, an mga kalokohan kan lolong nagin dahelan kan pagputok nin iriwal, alagad ibinalik ni Mervyn an areglo. Tolong mangko nin gin punch an itinapok. Sa alas onse, an mga hoben na lalaki naggigibo kan kinakaipuhan na mga areglo tanganing mahiling an mga hoben na babae na ligtas na nakapuli sa ibong kan mga oma. <ref>{{Cite book|url=https://archive.org/details/mervynclitheroe00browgoog|title=Mervyn Clitheroe|last=Ainsworth|first=William Harrison|publisher=G. Routledge & Company|year=1858|pages=[https://archive.org/details/mervynclitheroe00browgoog/page/n70 41]–55}}</ref>

" An mga Gadan " – an huring, istoryang garo nobela sa koleksyon ni James Joyce kan 1914 ''na Dubliners'' – minabukas sa Ika-doseng Banggi, o Bisperas kan Epipanya, asin minaabot sagkod sa amay na mga oras nin aga kan Epipanya mismo. An mga kritiko asin parasurat pigkokonsiderar an istorya na "an pinakamagayon na halipot na osipon sa tataramon na Ingles" <ref>{{Cite news|last=Barry|first=Dan|title=Singular Collection, Multiple Mysteries|url=https://www.nytimes.com/2014/06/27/books/honoring-james-joyces-dubliners-published-100-years-ago.html|work=[[The New York Times]]|date=26 June 2014}}</ref> asin "saro sa pinakadakulang halipot na osipon na naisurat kasuarin man".  An mga adaptasyon kaini kabali an sarong dula, sarong musikal sa Broadway, asin duwang pelikula. An istorya nagpopoon sa maribok asin magarbong taonan na bayle na pig-host ni Kate Morkan asin Julia Morkan, mga tiyaon ni Gabriel Conroy, an pangenot na karakter. Sa bilog na kapiyestahan, an serye nin saradit na obligasyon asin mga nakakasupog na engkwentro nagwawalat ki Gabriel nin sarong pakamate nin pagkadisganar, na nag-iindusir nin pagduda sa sadiri, o dawa pagduda sa tawong saiyang ipinapahiling an saiyang sadiri. An pagkadisganar na ini nagtatarom sa sarong diskurso sa pamanggihan kun saen si Gabriel nag-iisip-isip kun baga huli ta "...nabubuhay kita sa sarong panahon na may pagduda asin, kun pwede kong gamiton an frase, sarong panahon na may pag-isip", an henerasyon na presenteng nagdadakula sa Irlandia mapoon na "magkulang kan mga kualidad nin pagkatawo, nin pagkamapag-istimar, nin maboot na katatawanan na kabali sa sarong mas gurang." An halangkaw na boot asin pagkanta madali nang magbalik. Si Gabriel asin an saiyang agom na si Gretta naghale pasiring sa saindang hotel sa amay na mga oras nin aga. An destinasyon na ini para ki Gabriel nagbubunga nin erotikong posibilidad asin hararom na pagkamoot. Alagad, sa hotel, si Gretta, na napahiro kan sarong kanta na nadangog pa sana nindang kinanta sa parti, nag-aalok nin sarong nagluluha, haloy nang dai pigtago na kapahayagan na sa kadikit na panahon nagraot kan mga pagmati ni Gabriel nin init, na nagwawalat saiya na natatanyog asin nalilibog. Pagkatapos na magturog si Gretta, si Gabriel, na napapagal pa man giraray sa emosyonal na pagmata kan saiyang kapahayagan, naghihiling sa bintana sa naghuhulog na niyebe asin nakakaeksperyensya nin sarong hararom asin nakakapagsararong epiphany, saro na nagpapakipag-ulian kan mga takot, pagduda, asin mga atubangan na nag-aanggot saiya sa bilog na banggi asin, garo baga namimidbid niya, sa bilog niyang buhay sagkod sa puntong iyan. <ref>{{cite web|url=https://www.gutenberg.org/files/2814/2814-h/2814-h.htm#chap15|title=Dubliners|first=James|last=Joyce}}</ref>

== Hilingon man ==

* [[Noche Buena|Bisperas nin Pasko]]
* Listahan kan mga awit sa Pasko
* Pantomime
* Teopaniya

== Mga Toltolan ==
<references />
{{Tamboan}}
[[Kategorya:Pages with unreviewed translations]]
An Epiphany Eve  o Ikadoseng Banggi (bisto man bilang Bisperas kan Epipanya depende sa tradisyon) sarong Kristiyanong kapiyestahan sa huring banggi kan Doseng Aldaw nin Pasko, na minamarka kan pag-abot kan Epipanya .  An manlaen-laen na tradisyon minamarkahan an petsa kan Ika-Doseng Banggi bilang 5 January o 6 January, depende kun an pagbilang minapoon sa Aldaw nin Pasko o 26 December .  An Enero 6 pigseselebrar bilang kapiyestahan kan Epiphany, na minapoon kan panahon nin Epiphanytide . 

An sarong superstisyon sa nagkapirang nasyon na nagtataram nin Ingles nagsusuherir na mayong swerte na bayaan an mga dekorasyon sa Pasko na nakabitin pagkatapos kan Ika-Doseng Banggi, sarong tradisyon na manlaen-laen man na nakadikit sa Candlemas (na minamarka kan katapusan kan Epiphanytide sa ika-2 Pebrero), siring man sa Biyernes Santo, Martes nin Shrove, asin Septuages .  An iba pang popular na mga kaugalean iyo an pagkakan nin king cake, pagkanta nin mga Christmas carol, pag-chalk sa pinto, pagbendisyon sa harong, pag-ogma, asin pag-atender sa mga serbisyo sa simbahan .  

 Petsa 
Sa kadakol na mga tradisyon eklesiastiko sa Solnopan arog kan Luterano asin Anglikanong denominasyon kan Kristiyanismo, an Aldaw nin Pasko pigkokonsiderar na "Enot na Aldaw nin Pasko" asin an Doseng Aldaw iyo an 25 December – 5 Enero, kaiba, na naggigibo kan Ika-doseng Banggi sa 5 January, na iyo an Bisperas kan Epipanya.    Sa nagkapirang kaugalian, an Doseng Aldaw nin Pasko binibilang poon sa pagsolnop kan saldang sa banggi kan 25 December sagkod sa aga kan 6 January, na an boot sabihon an Ika-Doseng Banggi minaabot sa banggi nin 5 January asin an Ika-Doseng Aldaw minaabot sa 6 January . Alagad, sa nagkapirang tradisyon kan simbahan bilog na aldaw sana an pigbibilang, kaya an 5 January ibinibilang na Ika-onseng Aldaw, 6 January iyo an Ika-Doseng Aldaw, asin an banggi kan 6 January ibinibilang na Ika-Doseng Banggi.  Sa mga tradisyon na ini, an Ika-doseng Banggi iyo man sana an Epiphany.   Alagad, an iba pigkokonsiderar an Ika-doseng Banggi bilang bisperas kan Ika-Doseng Aldaw (sa parehong paagi na an Bisperas nin Pasko minaabot bago an Pasko), asin kaya pigkokonsiderar an Ika-doseng Banggi na iyo an 5 January .  An kadepisilan pwedeng gikan sa paggamit kan mga tataramon na "bisperas" na tinatawan nin kahulugan bilang "an aldaw o banggi bago an sarong pangyayari", alagad, orog na sa antikwadong paggamit pwedeng gamiton sa simpleng boot sabihon "banggi". 

Si Bruce Forbes nagsurat:Kan 567 an Konsilyo nin Tours nagproklamar na an bilog na peryodo sa pag-oltanan kan Pasko asin Epipanya maninigong ibilang na kabtang kan selebrasyon, na nagmukna kan nagin midbid bilang an doseng aldaw nin Pasko, o an inaapod kan mga Ingles na Christmastide . Sa huring aldaw kan doseng aldaw, na inaapod na Ikadoseng Banggi, an manlaen-laen na kultura nagmukna nin mahiwas na hanay nin dagdag na espesyal na mga kapiyestahan. An pagkakaiba-iba minaabot sagkod sa isyu kun pano mabibilang an mga aldaw. Kun an Aldaw nin Pasko iyo an enot sa doseng aldaw, kun siring an Ika-doseng Banggi mangyayari sa Enero 5, an bisperas kan Epipanya. Kun an Disyembre 26, an aldaw pagkatapos kan Pasko, iyo an enot na aldaw, kun siring an Ika-Doseng Banggi minabagsak sa Enero 6, an banggi kan Epiphany mismo. An Simbahan kan Inglaterra, an Ina na Simbahan kan Komunyon Anglikano, nagseselebrar kan Ika-doseng Banggi sa ika-5 asin "nagtutukdo sa banggi bago an Epiphany, an aldaw na an istorya kan pagkamundag nagsasabi sato na an mga madunong na lalaki nagbisita sa omboy na si Jesus". 

 Mga ginikanan asin kasaysayan 
too|thumb| Pag-agaw nin mga poon nin mansanas sa Ika-doseng Banggi tanganing maseguro an marhay na ani. An retrato kinua sa Maplehurst, West Sussex
too|thumb| Sarong Espanyol na Roscón de reyes, o singsing kan mga Hade. An pastry na ini saro sana sa kadakol na klase na pigluluto sa bilog na kinaban para sa mga selebrasyon sa laog kan Dose Aldaw nin Pasko asin Ika-Doseng Banggi.
Kan AD 567, an Konseho kan Tours "nagproklamar kan doseng aldaw poon Pasko sagkod sa Epiphany bilang sarong sagrado asin piyesta na panahon, asin nagbugtak kan katungdan nin pag-ayuno sa Adbiento bilang pag-andam para sa kapiyestahan."  Si Christopher Hill, siring man si William J. Federer, nagsabi na ini ginibo tanganing masolusyunan an "problema administratibo para sa Imperyo Romano mantang ini naghihingoang ikoordinar an solar na kalendaryong Julian sa mga lunar na kalendaryo kan mga probinsya kaini sa sirangan." 

Sa Edad Media asin Tudor England, an Candlemas tradisyonal na minamarka kan katapusan kan panahon nin Pasko,   dawa ngani kan huri, an Ika-Doseng Banggi nag-abot tanganing senyales an katapusan kan Christmastide, na may sarong bagong alagad magkaparehong panahon nin Epiphanytide na nagdadalagan sagkod sa Candlemas.  An sarong popular na tradisyon kan Ika-doseng Banggi iyo an magkaigwa nin sarong pisog asin gisantes na nakatago sa laog kan sarong keyk sa Ika-doseng banggi ; an "lalaki na nakakua kan pisog sa saiyang hiwa nin keyk nagigin Hade para sa banggi mantang an babae na nakakua nin gisantes sa saiyang hiwa nin keyk nagigin Reyna para sa banggi."  Kasunod kan pagpili na ini, an mga parti sa Ika-doseng Banggi magpapadagos asin kabali an pagkanta nin mga awit nin Pasko, siring man an pagpiyesta. 

 Mga Tradisyon 
An pagkakan asin inomon iyo an sentro kan mga selebrasyon sa modernong panahon. An gabos na pinakatradisyonal na mga ini minabalik sa dakol na siglo. An suntok na inaapod na wassail pig-uubos orog na sa Ika-doseng Banggi asin sa bilog na panahon nin Pasko, orog na sa UK. An pag-wassailing sa pinto-sa-pinto (kapareho kan pagkanta nin mga Christmas carols ) siring man an pag-wassailing sa orchard parehong lakop sa kasaysayan sa UK asin ginigibo pa man giraray sagkod ngonyan.  Sa bilog na kinaban, an mga espesyal na tinapay, arog kan tortell asin king cake, pigluluto sa Ika-doseng Banggi, asin kinakakan sa masunod na aldaw para sa mga selebrasyon kan Kapiyestahan kan Epiphany . 

Sa mga parte kan Kent, igwa nin tradisyon na an sarong dekorasyon na pwedeng kakanon iyo an huring parte kan Pasko na hahaleon sa Ika-doseng Banggi asin ipapaabot sa pamilya. 

An Theatre Royal, Drury Lane sa London igwa nin tradisyon poon pa kan 1795 na magtao nin Twelfth Night cake. An testamento ni Robert Baddeley naggibo nin pamana na £100 tanganing magtao nin cake asin punch kada taon para sa kompanya na nag-eerok sa teatro kan Enero 6. An tradisyon nagpapadagos. 

Sa Irlandia, tradisyon pa man giraray na ibugtak an mga estatuwa kan Tolong Hade sa kuna sa Ika-Doseng Banggi o, sa pinakahuri, sa masunod na aldaw, sa Sadit na Pasko . [ <span title="This claim needs references to reliable sources. (January 2021)">kaipuhan an sitasyon</span> ]

Sa kolonyal na Amerika, an sarong korona nin Pasko pirming nawawalat sa pintoan kan lambang harong. Kun ibaba sa katapusan kan Doseng Aldaw nin Pasko, an anuman na mga porsyon na pwedeng kakanon kakanon kaiba an ibang mga kakanon kan bangkete. An parehong nangyari kan ika-19-20 siglo sa mga prutas na nag-aadorno sa mga Christmas tree . An mga preskong prutas masakit na makua asin kun kaya ibinibilang na marahay asin tamang mga regalo asin dekorasyon para sa kahoy, mga korona, asin harong. Sa giraray, an kahoy hahaleon sa Ika-Doseng Banggi, asin an siring na mga prutas, kaiba an mga mani asin iba pang lokal na produkto na ginamit, dangan kakanon. [ <span title="This claim needs references to reliable sources. (December 2018)">kaipuhan an sitasyon</span> ]

An mga tradisyon kan modernong Amerikanong Karnabal nahihiling sa mga dating kolonya kan Pransya, orog na sa New Orleans asin Mobile . Kan kabangaan kan ika-beinte siglo, an mga amigo nagtitiripon para sa semanal na mga party nin king cake . An siisay man na nakakua kan hiwa kaiba an "hade", na parati sa porma nin sarong sadit na munyika (simbolo kan Aki ni Cristo, "Si Kristong Hade"), iyo an nag-host kan partido sa masunod na semana. Sa tradisyon, ini sarong pisog para sa hade asin sarong gisantes para sa reyna.  An mga parti na nakasentro sa mga king cake bako nang komun asin an king cake ngonyan parateng dinadara sa lugar nin trabaho o isinerbe sa mga parti, an resipyente kan plastik na omboy obligadong darahon an masunod na king cake sa masunod na okasyon. Sa nagkapirang nasyon, an Ika-doseng Banggi asin Epiphany minamarka kan pagpoon kan panahon nin Karnabal, na minaabot sagkod sa Aldaw nin Mardi Gras . [ <span title="This claim needs references to reliable sources. (January 2021)">kaipuhan an sitasyon</span> ]

Sa Espanya, an Ika-doseng Banggi inaapod na Cabalgata de Reyes ("Parada kan mga Hade"), asin sa kasaysayan an mga "hade" nag-aagi sa mga banwaan asin nagtatao nin mga dulse. 

Sa Pransya, an La Galette des Rois ("Kings' Cake") kinakakan sa bilog na bulan. An mga cake nagkakaiba-iba depende sa rehiyon; sa amihanan na Pransia, inaapod iyan na galette asin pinapano nin frangipane, prutas, o tsokolate. Sa timog, ini mas sarong brioche na may prutas na may kendi. 

 Pagpugol 
An Ika-doseng Banggi sa Netherlands nagin sekular, maribok, asin maribok kaya an mga pampublikong selebrasyon ipinagbawal kan Simbahan. 

 Lumang Ika-doseng Banggi 
Sa nagkapirang lugar, partikularmente sa Solnopan na Banwaan, an Lumang Ika-Doseng Banggi (o "Lumang Dose") pigseselebrar pa man giraray sa ika-17 nin Enero.   Ini nagpapadagos kan kaugalean kan Apple Wassail sa petsa na katumbas kan 6 Enero sa Julian na kalendaryo sa panahon kan pagbabago sa mga kalendaryo na pig-epekto kan Calendar Act 1750 . 

 Sa literatura 
thumb| Si William Shakespeare an nagsurat kan dula na Twelfth Night, mga 1601.
Dai aram kun an dula ni Shakespeare na Twelfth Night, o What You Will isinurat tanganing i-perform bilang sarong aling-alingan sa Twelfth Night, nin huli ta mayo nin rekord kan mga sirkumstansya kan komposisyon kaini.  An pinakaenot na midbid na pasundayag nangyari sa Middle Temple Hall, saro sa mga Inns of Court, kan banggi nin Candlemas, 2 Pebrero 1602.  An dula igwa nin kadakol na elemento na binabaliktad, sa tradisyon kan Ika-Doseng Banggi, arog kan sarong babaeng si Viola na nagbabado nin sarong lalaki, asin sarong surugoon na si Malvolio na nag-iimahinar na siya puwedeng magin sarong nobleng tawo. [ <span title="This claim needs references to reliable sources. (January 2021)">kaipuhan an sitasyon</span> ]

An The Masque of Blackness ni Ben Jonson ginibo kan 6 Enero 1605 sa Banqueting House sa Whitehall . Ini orihinal na may titulong The Twelfth Nights Revels . An kaibang Masque, An Masque of Beauty ginibo sa parehong korte kan Domingong banggi pagkatapos kan Ikadoseng Banggi kan 1608. 

An rawitdawit ni Robert Herrick na Twelfth-Night, o Hade asin Reyna, na ipinublikar kan 1648, naglaladawan kan pagpili kan hade asin reyna sa paagi nin pisog asin gisantes sa sarong plum cake, asin an pag-omaw na ginibo sa sainda sa paagi nin pag-ula kan mga mangko nin " lamb's-wool ", sarong inomon na asukar, nut, luya, asin aleg. 

Si Charles Dickens ' 1843 Sarong Christmas Carol halipot na nagsambit ki Scrooge asin an Multo kan Regalo sa Pasko na nagbibisita sa sarong partido kan mga kaakian sa Ika-Doseng Banggi. 

Sa kapitulo 6 kan nobelang 1858 ni Harrison Ainsworth na Mervyn Clitheroe, an eponymous na bayani napili na Hade kan mga kapiyestahan sa mga selebrasyon kan Ika-doseng Banggi na ginibo sa kamalig ni Tom Shakeshaft sa paagi nin pag-ako kan hiwa kan plum cake na igwa kan pisog; an saiyang kaibaiba na si Cissy nakakua kan gisantes asin nagin reyna, asin sinda nagtutukaw na magkaibanan sa sarong halangkaw na kanto tanganing hilingon an mga pangyayari. An distribusyon pig-rig tanganing maibitaran an ibang tawo na makakua kan papel. An mga kapiyestahan kabali an mga bayle sa nasyon, an pag-introdusir kan sarong " Fool Plow ", sarong arado na may mga riband na dinara sa kamalig kan sarong dosena na mga mummer kaiba an sarong makatatakot na "Old Bessie" (na pigtutugtog nin sarong lalaki), asin sarong Fool na nakagubing nin mga anit nin hayop na may sombrero nin sarong lolong. An mga mummer may darang mga espada na gibo sa kahoy asin naggigibo nin mga pag-ogma. An eksena sa nobela pig-ilustrar ni Hablot Knight Browne ("Phiz"). Sa laog kan banggi, an mga kalokohan kan lolong nagin dahelan kan pagputok nin iriwal, alagad ibinalik ni Mervyn an areglo. Tolong mangko nin gin punch an itinapok. Sa alas onse, an mga hoben na lalaki naggigibo kan kinakaipuhan na mga areglo tanganing mahiling an mga hoben na babae na ligtas na nakapuli sa ibong kan mga oma. 

" An mga Gadan " – an huring, istoryang garo nobela sa koleksyon ni James Joyce kan 1914 na Dubliners – minabukas sa Ika-doseng Banggi, o Bisperas kan Epipanya, asin minaabot sagkod sa amay na mga oras nin aga kan Epipanya mismo. An mga kritiko asin parasurat pigkokonsiderar an istorya na "an pinakamagayon na halipot na osipon sa tataramon na Ingles"  asin "saro sa pinakadakulang halipot na osipon na naisurat kasuarin man".  An mga adaptasyon kaini kabali an sarong dula, sarong musikal sa Broadway, asin duwang pelikula. An istorya nagpopoon sa maribok asin magarbong taonan na bayle na pig-host ni Kate Morkan asin Julia Morkan, mga tiyaon ni Gabriel Conroy, an pangenot na karakter. Sa bilog na kapiyestahan, an serye nin saradit na obligasyon asin mga nakakasupog na engkwentro nagwawalat ki Gabriel nin sarong pakamate nin pagkadisganar, na nag-iindusir nin pagduda sa sadiri, o dawa pagduda sa tawong saiyang ipinapahiling an saiyang sadiri. An pagkadisganar na ini nagtatarom sa sarong diskurso sa pamanggihan kun saen si Gabriel nag-iisip-isip kun baga huli ta "...nabubuhay kita sa sarong panahon na may pagduda asin, kun pwede kong gamiton an frase, sarong panahon na may pag-isip", an henerasyon na presenteng nagdadakula sa Irlandia mapoon na "magkulang kan mga kualidad nin pagkatawo, nin pagkamapag-istimar, nin maboot na katatawanan na kabali sa sarong mas gurang." An halangkaw na boot asin pagkanta madali nang magbalik. Si Gabriel asin an saiyang agom na si Gretta naghale pasiring sa saindang hotel sa amay na mga oras nin aga. An destinasyon na ini para ki Gabriel nagbubunga nin erotikong posibilidad asin hararom na pagkamoot. Alagad, sa hotel, si Gretta, na napahiro kan sarong kanta na nadangog pa sana nindang kinanta sa parti, nag-aalok nin sarong nagluluha, haloy nang dai pigtago na kapahayagan na sa kadikit na panahon nagraot kan mga pagmati ni Gabriel nin init, na nagwawalat saiya na natatanyog asin nalilibog. Pagkatapos na magturog si Gretta, si Gabriel, na napapagal pa man giraray sa emosyonal na pagmata kan saiyang kapahayagan, naghihiling sa bintana sa naghuhulog na niyebe asin nakakaeksperyensya nin sarong hararom asin nakakapagsararong epiphany, saro na nagpapakipag-ulian kan mga takot, pagduda, asin mga atubangan na nag-aanggot saiya sa bilog na banggi asin, garo baga namimidbid niya, sa bilog niyang buhay sagkod sa puntong iyan. 

 Hilingon man 

 Bisperas nin Pasko
 Listahan kan mga awit sa Pasko
 Pantomime
 Teopaniya

 Mga Toltolan 

Kategorya:Pages with unreviewed translations