Moras (tinanom)

{{Automatic_taxobox
| name = Moras
| image = Morus alba FrJPG.jpg
| image_caption = ''[[Morus nigra]]''
| taxon = Morus
| authority = [[Carl Linnaeus|L.]]
| subdivision_ranks = Species
| subdivision = See text.
}}


An '''moras'''  <ref name=JETE>{{cite-JETE|Moras, amoras}}</ref> ([[wikang Ingles|Ingles]]: ''mulberry'', ''mulberry tree'') sarong klaseng tinanom na may 10 abot 16 na mga species na popular nagtutubo sa mga maiinit, tropikal, asin subtropikal na mga rona' nin [[Asya]], [[Aprika]], asin [[Amerika (kontinente)|Amerika]], asin kadakolan kan species tal na gikan sa [[Asya]] kaiba na diyan an ''[[Broussonetia]]'', partikular na an [[papel amoras]] o ''Broussonetia papyrifera''.  An kahoy na ini nagta[[Tatâ|tata']] an dahon taon-taon siring kan [[Narra (kahoy)|naga]] asin [[banaba]].An tinanom na ini nakukuan lana sa gamot.<ref name=JETE/>

An tinanom na ini may tolong mayor na species na inayog sa kolor kan prutas na iyo an: puti, pula, asin itom na moras (Morus alba, rubra, asin nigra, surunodan), asin an mga ini may dakul na [[cultivar]], alagad sobra sa 200 na species an namidbid na susog sa [[taksonomya nin tinanom|taksonomya]]. An "puting rimoras" nangyari huli ta an mga enot na specimen na nasambit kan mga taksonomistang Europeo kultibadong mutation kan rimoras na pinahalagahan na maray huli sa mga puting bunga kaini, alagad an layas kaini nabunga man giraray nin itom na prutas siring kan ordinaryong rimoras. An puting rimoras tal na tubo sa [[Habagatan Asya]], pero lakop naman sa Europa, [[Habagatan Aprika]], Sud Amerika asin Norteng Amerika. An tinanom na ini konsideradong paraaping species sa [[Brazil]] asin sa [[Estados Unidos]].

An problema kan tinanom na ini ta an mga tagok kan bunga paghurulog sa daga' nakakadigta sa mga anoman na makaduta igdi. An mga pisog pati kaini nagwawarak sa poon asin dinadara kan mga gamgam kun saen-saen mala ta an paglakop kaini nakakaperwisyo sa ibang tinanom. Mas maray na gayo an pagkultibar nin rimoras na idtong dai nagbubunga (Morus alba) ta mayong bunga na makakaperwisyo alagad magayon na kahoy na nalakbang asin narambong na gayo ini na nataong limpoy sa natad. Totoo bagong maray na itanom ini sa gilid kan mga sementadong agihan ta an gamot kaini pwedeng rapakon an semento. <ref>https://www.gardeningknowhow.com/ornamental/trees/fruitless-mulberry/fruitless-mulberry-trees.htm</ref> 

==Mga species==

Ini an mga species inako kan [[World Checklist of Selected Plant Families]] kan Agosto 2015:<ref name="kew">{{cite web |url=http://www.theplantlist.org/tpl1.1/search?q=Morus |publisher=The Plant List, Kew Botanic Gardens |title=Search for ''Morus'' |date=2013 |access-date=2021-06-23 |archive-date=2019-02-17 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190217084906/http://www.theplantlist.org/tpl1.1/search?q=morus |dead-url=yes }}</ref>
{{div col|colwidth=30em}}
* ''[[Morus alba]]'' <small>[[Carl Linnaeus|L.]]</small> &ndash; White mulberry (China, Korea, Japan)
* ''[[Morus australis]]'' <small>[[Jean Louis Marie Poiret|Poir.]]</small> &ndash; Chinese mulberry  (China, Japan, [[Indian Subcontinent]], Myanmar)
* ''[[Morus cathayana]]'' <small>Hemsl.</small> &ndash; China, Japan, Korea
* ''[[Morus indica]]'' - <small>L.</small> &ndash; India, [[Southeast Asia]]
* ''[[Morus insignis]]'' - <small>[[Édouard Bureau|Bureau]]</small> &ndash; [[Central America]] and [[South America]]
* ''[[Morus japonica]]'' <small>Audib.</small> &ndash; Japan
* ''[[Morus liboensis]]'' <small>S.S. Chang</small> &ndash; [[Guizhou]] Province in China
* ''[[Morus macroura]]'' <small>Miq.</small> &ndash; Long mulberry (Tibet, Himalayas, Indochina)
* ''[[Morus mesozygia]]'' <small>[[Otto Stapf|Stapf]]</small> &ndash; African mulberry (south and central Africa)
* ''[[Morus mongolica]]'' <small>(Bureau) C.K. Schneid.</small> &ndash; China, Mongolia, Korea, Japan 
* ''[[Morus celtidifolia]]''  &ndash; Texas mulberry [[South America]], [[Central America]], [[Mexico]], [[Southwestern United States]]
* ''[[Morus nigra]]'' <small>L.</small> &ndash; Black mulberry ([[Iran]], [[Caucasus]], [[Levant]])
* ''[[Morus notabilis]]'' <small>C.K. Schneid.</small> &ndash; [[Yunnan]] and [[Sichuan]] Provinces in China
* ''[[Morus rubra]]'' <small>L.</small> &ndash; Red mulberry (eastern North America)
* ''[[Morus serrata]]'' <small>Roxb.</small> &ndash; Tibet, Nepal, northwestern India
* ''[[Morus trilobata]]'' <small>(S.S. Chang) Z.Y. Cao</small> &ndash; [[Guizhou]] Province in China
* ''[[Morus wittiorum]]'' <small>Hand.-Mazz.</small> &ndash; southern China
{{div col end}}

==Galeriya==
<gallery>
White Mulberry.jpg
Mulberry in Libya.jpg
Silkworm mulberry tree zetarra marugatze arbolean3.JPG
Mulberry in Southern Brazil.jpg
Mulberry Flower Clusters.jpg
Black Mulberry Female Flowers.jpg
Unripe white mulberry.jpg
Ripe red purple mulberries on a mulberry leaf.jpg
Canons Ashby House and Mulberry Tree - geograph.org.uk - 22987.jpg
Rimoras_may_bunga.jpg
</gallery>

==Mga panluwas na takod==
* http://www.stuartxchange.org/Morera

== Toltolan ==
{{reflist}}

{{stub}}
An moras   (Ingles: mulberry, mulberry tree) sarong klaseng tinanom na may 10 abot 16 na mga species na popular nagtutubo sa mga maiinit, tropikal, asin subtropikal na mga rona' nin Asya, Aprika, asin Amerika, asin kadakolan kan species tal na gikan sa Asya kaiba na diyan an Broussonetia, partikular na an papel amoras o Broussonetia papyrifera.  An kahoy na ini nagtatata' an dahon taon-taon siring kan naga asin banaba.An tinanom na ini nakukuan lana sa gamot.

An tinanom na ini may tolong mayor na species na inayog sa kolor kan prutas na iyo an: puti, pula, asin itom na moras (Morus alba, rubra, asin nigra, surunodan), asin an mga ini may dakul na cultivar, alagad sobra sa 200 na species an namidbid na susog sa taksonomya. An "puting rimoras" nangyari huli ta an mga enot na specimen na nasambit kan mga taksonomistang Europeo kultibadong mutation kan rimoras na pinahalagahan na maray huli sa mga puting bunga kaini, alagad an layas kaini nabunga man giraray nin itom na prutas siring kan ordinaryong rimoras. An puting rimoras tal na tubo sa Habagatan Asya, pero lakop naman sa Europa, Habagatan Aprika, Sud Amerika asin Norteng Amerika. An tinanom na ini konsideradong paraaping species sa Brazil asin sa Estados Unidos.

An problema kan tinanom na ini ta an mga tagok kan bunga paghurulog sa daga' nakakadigta sa mga anoman na makaduta igdi. An mga pisog pati kaini nagwawarak sa poon asin dinadara kan mga gamgam kun saen-saen mala ta an paglakop kaini nakakaperwisyo sa ibang tinanom. Mas maray na gayo an pagkultibar nin rimoras na idtong dai nagbubunga (Morus alba) ta mayong bunga na makakaperwisyo alagad magayon na kahoy na nalakbang asin narambong na gayo ini na nataong limpoy sa natad. Totoo bagong maray na itanom ini sa gilid kan mga sementadong agihan ta an gamot kaini pwedeng rapakon an semento. https://www.gardeningknowhow.com/ornamental/trees/fruitless-mulberry/fruitless-mulberry-trees.htm 

Mga species

Ini an mga species inako kan World Checklist of Selected Plant Families kan Agosto 2015:

 Morus alba L. – White mulberry (China, Korea, Japan)
 Morus australis Poir. – Chinese mulberry  (China, Japan, Indian Subcontinent, Myanmar)
 Morus cathayana Hemsl. – China, Japan, Korea
 Morus indica - L. – India, Southeast Asia
 Morus insignis - Bureau – Central America and South America
 Morus japonica Audib. – Japan
 Morus liboensis S.S. Chang – Guizhou Province in China
 Morus macroura Miq. – Long mulberry (Tibet, Himalayas, Indochina)
 Morus mesozygia Stapf – African mulberry (south and central Africa)
 Morus mongolica (Bureau) C.K. Schneid. – China, Mongolia, Korea, Japan 
 Morus celtidifolia  – Texas mulberry South America, Central America, Mexico, Southwestern United States
 Morus nigra L. – Black mulberry (Iran, Caucasus, Levant)
 Morus notabilis C.K. Schneid. – Yunnan and Sichuan Provinces in China
 Morus rubra L. – Red mulberry (eastern North America)
 Morus serrata Roxb. – Tibet, Nepal, northwestern India
 Morus trilobata (S.S. Chang) Z.Y. Cao – Guizhou Province in China
 Morus wittiorum Hand.-Mazz. – southern China

Galeriya

Mga panluwas na takod
 http://www.stuartxchange.org/Morera

 Toltolan