Nepenthes veitchii
{{short description|Espesyes nin nagbuburak na tinanom}}
{{Speciesbox|
|image=Nveitchii2.jpg
|image_caption=''Nepenthes veitchii'' from Bario, Sarawak
|status=LC
|status_system=IUCN3.1
|status_ref=<ref name="iucn status 19 November 2021">{{cite iucn |author=Clarke, C.M. |date=2018 |title=''Nepenthes veitchii'' |volume=2018 |page=e.T39709A143965852 |doi=10.2305/IUCN.UK.2018-1.RLTS.T39709A143965852.en |access-date=19 November 2021}}</ref>
|genus=Nepenthes
|species=veitchii
|authority=[[Joseph Dalton Hooker|Hook.f.]] (1859)<ref name=Hooker1859>Hooker, J.D. 1859. [https://www.biodiversitylibrary.org/page/12906432 XXXV. On the origin and development of the pitchers of ''Nepenthes'', with an account of some new Bornean plants of that genus]. ''The Transactions of the Linnean Society of London'' '''22'''(4): 415–424. {{doi|10.1111/j.1096-3642.1856.tb00113.x}}</ref>
|synonyms={{collapsible list
|bullets = true
|title=<small>[[Synonym (taxonomy)|Synonyms]]</small>
|''Nepenthes lanata''<br><small>[[John Lindley|Lindl.]] ''ex'' [[Maxwell T. Masters|Mast.]] (1872)<ref>Masters, M.T. 1872. [https://www.biodiversitylibrary.org/page/26129152 The cultivated species of ''Nepenthes''.] ''The Gardeners' Chronicle and Agricultural Gazette'' 1872(16): 540–542.</ref></small>
|''Nepenthes sanguinea''<br><small>''auct. non'' [[John Lindley|Lindl.]]: [[Maxwell T. Masters|Mast.]] (1882)</small>
|''Nepenthes villosa''<br><small>''auct. non'' [[Joseph Dalton Hooker|Hook.f.]]: [[William Jackson Hooker|Hook.]] (1858)<br>[<nowiki>=</nowiki>''N. veitchii/[[Nepenthes villosa|N. villosa]]'']</small>
 }}
{{collapsible list|bullets = true
|title=<small>[[Heterochresonym]]s</small>
|''Nepenthes veitchii''<br><small>''auct. non'' [[Joseph Dalton Hooker|Hook.f.]]: [[Frederik Endert|Endert]] (1927)<br>[<nowiki>=</nowiki>''[[Nepenthes fusca|N. fusca]]'']</small>
}}}}

An '''''Nepenthes veitchii''''' ({{IPAc-en|n|ᵻ|ˈ|p|ɛ|n|θ|iː|z|_|ˈ|v|eɪ|tʃ|i|aɪ|,_|-|_|ˈ|v|iː|tʃ|-}}; susog ki [[James Veitch (hortikulturista)|James Veitch]], tagaataman kan Veitch's Nurseries),<ref name="P&L2008">Phillipps, A., A. Lamb & C.C. Lee 2008. </ref> o pitcher plant ni Veitch,<ref name="P&L">Phillipps, A. & A. Lamb 1996. </ref> sarong espesyes nin [[Nepenthes]] hale sa isla kan [[Borneo]]. An tanom na ini lakop sa amihanan-solnopan kan Borneo asin makukua man sa mga parte kan Kalimantan. Ini nagtutubo  [[Kababan na pang-uran na kadlagan kan Borneo|hababang kadlagan na Dipterocarp]], na parateng harani sa mga salog, asin sa takulod nin malulumot na mga kadlagan, poon 0 sagkod 1,600 metro an langkaw.<ref name="iucn status 19 November 20212"><cite class="citation journal cs1" id="CITEREFClarke,_C.M.2018"><span class="cx-segment" data-segmentid="202">Clarke, C.M. (2018). </span><span class="cx-segment" data-segmentid="203">[https://www.iucnredlist.org/species/39709/143965852 "''Nepenthes veitchii''"]. </span><span class="cx-segment" data-segmentid="204">''[[IUCN Red List|IUCN Red List of Threatened Species]]''. </span><span class="cx-segment" data-segmentid="206">'''2018''': e.T39709A143965852. </span><span class="cx-segment" data-segmentid="207">[[Doi (identifier)|doi]]:<span class="cs1-lock-free" title="Freely accessible">[[doi:10.2305/IUCN.UK.2018-1.RLTS.T39709A143965852.en|10.2305/IUCN.]]</span></span><span class="cs1-lock-free" title="Freely accessible">[[doi:10.2305/IUCN.UK.2018-1.RLTS.T39709A143965852.en|<span class="cx-segment" data-segmentid="209">UK.2018-1.</span><span class="cx-segment" data-segmentid="210">RLTS.</span>]]</span><span class="cx-segment" data-segmentid="211"><span class="cs1-lock-free" title="Freely accessible">[[doi:10.2305/IUCN.UK.2018-1.RLTS.T39709A143965852.en|T39709A143965852.en]]</span><span class="reference-accessdate">. </span></span><span class="cx-segment" data-segmentid="212"><span class="reference-accessdate">Retrieved <span class="nowrap">19 November</span> 2021</span>.</span></cite></ref> An mga ''Nepenthes veitchii'' parateng nagdadakula bilang [[epiphyte]], minsan ngani an porma hale sa [[Bario]] garo baga estriktong nagpapandaga asin dai naheheling na magsakat nin mga kahoy.

Si Frederick William Burbidge ilinadawan an ugale nin pagtalubo kan ''N. veitchii'' sa [[The Gardeners' Chronicle]] siring kan minasunod:<ref name="P&L">Phillipps, A. & A. Lamb 1996. </ref><ref>Burbidge, F.W. 1882. </ref><blockquote>Siring kan N. Veitchii. Sarong tunay na epiphyte. Dai ko iyan noarin man nanuparan sa daga saen man, kundi sa labi-labing 20-100 metros an langkaw kaiyan sa mga lawas nin kahoy. An ugale na pabaralot na pagdahon kaini napapalaen, mawot ko, dangan an ibang dahon totoong nagkukurapot sa palibot kan kahoy kun paanong ikinukupo nin tawo an saiyang mga takyag sa palibot kaiyan sa kaagid na kamugtakan. Dai nang ibang species nin Nepenthes, sosog sa aram ko, an igwa kan gawe na ini.</blockquote>Nanumpungan ni [[Odoardo Beccari]] an N''. veitchii'' sa alitoktok kan [[Bukid Santubong]] kan 1865.  Sinurat nya an minasunod na istorya kan saiyang pagkadiskubre:<ref>Beccari, O. 1904. </ref><ref name="P&L">Phillipps, A. & A. Lamb 1996. </ref><blockquote>Ini saro sa pinakamahusay asin bihira sa gabos na tinanom na puro-pitsel...  An ibang espesyes nakasukol sana ako nin 10 pulgada an laba. An nguso kan pitsel kaining espesyes na ini iyo nanggad an pinakarisa asin pambihirang parte kaini huli sa mayaman kaining kolor ransason asin sa patindog na katongdan kaini. Sangkap man ini na siod sa pagtentar nin mga insekto palaog kaiyan, na nakakaenganyar iyan sa harayo paagi sa maliwanagon na kolor kaini. Ipigukumparar ni Sir Joseph Hooker an nguso kan mga puro-pitsel nin ''N. veitchii'' sa hasang nin sira, na kun saen nanggad, may singpot na lamellae na nagtatarabgo sa sentro, sinda igwa nin awad-abaw na pagkakaagid.</blockquote>Pighuhuna na an ''Nepenthes veitchii'' harani sa ''[[Nepenthes robcantleyi|N. robcantleyi]]'' gikan sa [[Filipinas]].<ref name="robcantleyi">Cheek, M. 2011. </ref> Ipigkumparar man ini  [[Nepenthes truncata|''N. truncata&nbsp;'']].<ref>Macfarlane, J.M. 1927. </ref>

== Infraspesipiko na taxa ==
An minasunod na infraspesipiko na taxa kan ''N. veitchii'' naladawan.<ref>Schlauer, J. N.d. [http://www.omnisterra.com/bot/cp_home.cgi?name=nepenthes+veitchii ''Nepenthes veitchii''] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160630075246/http://www.omnisterra.com/bot/cp_home.cgi?name=nepenthes+veitchii |date=2016-06-30 }}.</ref> Parehas iyan na [[Nomen nudum|''nomina nuda'']] asin dai ibinibilang na balido sa ngonyan.

* ''Nepenthes veitchii'' f. ''barioensis'' Hort. ex Y.Fukatsu (1999) [[Nomen nudum|''nom.nud.'']]
* ''Nepenthes veitchii'' var. ''striata'' Hort.Veitch (1892) [[Nomen nudum|''nom.nud.'']]

== Natural na mga hybrid ==
Natalaan an mga minasunod na natural na hybrid kan ''N. veitchii''.

** ''[[:en:Nepenthes_albomarginata|N. albomarginata]]'' × ''N. veitchii''<ref name="Clarke2">Clarke, C.M. 1997.</ref>
** ''[[:en:Nepenthes_chaniana|N. chaniana]]'' × ''N. veitchii''<ref name="P&L20082">Phillipps, A., A. Lamb & C.C. Lee 2008.</ref>
** ? ''[[:en:Nepenthes_faizaliana|N. faizaliana]]'' × ''N. veitchii''<ref name="P&L20082" />
** ''[[:en:Nepenthes_fusca|N. fusca]]'' × ''N. veitchii''<ref name="Clarke2" /> [=?''[[:en:Nepenthes_hurrelliana|N. hurrelliana]]'']
** ''[[:en:Nepenthes_hurrelliana|N. hurrelliana]]'' × ''N. veitchii''<ref name="McPherson2">McPherson, S.R. 2009.</ref> [=?(''[[:en:Nepenthes_fusca|N. fusca]]'' × ''N. veitchii'') × ''N. veitchii'']
** ''[[:en:Nepenthes_lowii|N. lowii]]'' × ''N. veitchii''<ref name="Clarke2" />
** ''[[:en:Nepenthes_stenophylla|N. stenophylla]]'' × ''N. veitchii''<ref name="Clarke2" />

== Reperensya ==
{{Reflist|30em}}

== Dugang pang babasahon ==

{{Nepenthes}}

{{Taxonbar|from=Q150501}}
{{Authority control}}

[[Kategorya:Gabos na mga artikulo na igwang gadan na panluwas na takod]]
[[Kategorya:Mga tanom na naladawan kan 1859]]
[[Kategorya:Flora kan pan-uran na kadlagan pambukid kan Borneo]]
[[Kategorya:Flora kan pan-uran na kadlagan pankababan kan Borneo]]
[[Kategorya:Veitch Nurseries]]
[[Kategorya:Endemikong flora kan Borneo]]
[[Kategorya:Nepenthes]]
[[Kategorya:Mga carnivorous na tinanom kan Asya]]
An Nepenthes veitchii (; susog ki James Veitch, tagaataman kan Veitch's Nurseries),Phillipps, A., A. Lamb & C.C. Lee 2008.  o pitcher plant ni Veitch,Phillipps, A. & A. Lamb 1996.  sarong espesyes nin Nepenthes hale sa isla kan Borneo. An tanom na ini lakop sa amihanan-solnopan kan Borneo asin makukua man sa mga parte kan Kalimantan. Ini nagtutubo  hababang kadlagan na Dipterocarp, na parateng harani sa mga salog, asin sa takulod nin malulumot na mga kadlagan, poon 0 sagkod 1,600 metro an langkaw.Clarke, C.M. (2018). "Nepenthes veitchii". IUCN Red List of Threatened Species. 2018: e.T39709A143965852. doi:10.2305/IUCN.UK.2018-1.RLTS.T39709A143965852.en. Retrieved 19 November 2021. An mga Nepenthes veitchii parateng nagdadakula bilang epiphyte, minsan ngani an porma hale sa Bario garo baga estriktong nagpapandaga asin dai naheheling na magsakat nin mga kahoy.

Si Frederick William Burbidge ilinadawan an ugale nin pagtalubo kan N. veitchii sa The Gardeners' Chronicle siring kan minasunod:Phillipps, A. & A. Lamb 1996. Burbidge, F.W. 1882. Siring kan N. Veitchii. Sarong tunay na epiphyte. Dai ko iyan noarin man nanuparan sa daga saen man, kundi sa labi-labing 20-100 metros an langkaw kaiyan sa mga lawas nin kahoy. An ugale na pabaralot na pagdahon kaini napapalaen, mawot ko, dangan an ibang dahon totoong nagkukurapot sa palibot kan kahoy kun paanong ikinukupo nin tawo an saiyang mga takyag sa palibot kaiyan sa kaagid na kamugtakan. Dai nang ibang species nin Nepenthes, sosog sa aram ko, an igwa kan gawe na ini.Nanumpungan ni Odoardo Beccari an N. veitchii sa alitoktok kan Bukid Santubong kan 1865.  Sinurat nya an minasunod na istorya kan saiyang pagkadiskubre:Beccari, O. 1904. Phillipps, A. & A. Lamb 1996. Ini saro sa pinakamahusay asin bihira sa gabos na tinanom na puro-pitsel...  An ibang espesyes nakasukol sana ako nin 10 pulgada an laba. An nguso kan pitsel kaining espesyes na ini iyo nanggad an pinakarisa asin pambihirang parte kaini huli sa mayaman kaining kolor ransason asin sa patindog na katongdan kaini. Sangkap man ini na siod sa pagtentar nin mga insekto palaog kaiyan, na nakakaenganyar iyan sa harayo paagi sa maliwanagon na kolor kaini. Ipigukumparar ni Sir Joseph Hooker an nguso kan mga puro-pitsel nin N. veitchii sa hasang nin sira, na kun saen nanggad, may singpot na lamellae na nagtatarabgo sa sentro, sinda igwa nin awad-abaw na pagkakaagid.Pighuhuna na an Nepenthes veitchii harani sa N. robcantleyi gikan sa Filipinas.Cheek, M. 2011.  Ipigkumparar man ini  N. truncata .Macfarlane, J.M. 1927. 

 Infraspesipiko na taxa 
An minasunod na infraspesipiko na taxa kan N. veitchii naladawan.Schlauer, J. N.d. Nepenthes veitchii . Parehas iyan na nomina nuda asin dai ibinibilang na balido sa ngonyan.

 Nepenthes veitchii f. barioensis Hort. ex Y.Fukatsu (1999) nom.nud.
 Nepenthes veitchii var. striata Hort.Veitch (1892) nom.nud.

 Natural na mga hybrid 
Natalaan an mga minasunod na natural na hybrid kan N. veitchii.

 N. albomarginata × N. veitchiiClarke, C.M. 1997.
 N. chaniana × N. veitchiiPhillipps, A., A. Lamb & C.C. Lee 2008.
 ? N. faizaliana × N. veitchii
 N. fusca × N. veitchii [=?N. hurrelliana]
 N. hurrelliana × N. veitchiiMcPherson, S.R. 2009. [=?(N. fusca × N. veitchii) × N. veitchii]
 N. lowii × N. veitchii
 N. stenophylla × N. veitchii

 Reperensya 

 Dugang pang babasahon 

Kategorya:Gabos na mga artikulo na igwang gadan na panluwas na takod
Kategorya:Mga tanom na naladawan kan 1859
Kategorya:Flora kan pan-uran na kadlagan pambukid kan Borneo
Kategorya:Flora kan pan-uran na kadlagan pankababan kan Borneo
Kategorya:Veitch Nurseries
Kategorya:Endemikong flora kan Borneo
Kategorya:Nepenthes
Kategorya:Mga carnivorous na tinanom kan Asya