Hukol
[[File:tide overview.svg|300px|thumb|upright=1|Pinasimpleng schematic kan solamenteng an lunar portion kan hukol kan Kinaban, pigpapahiling (eksaherada) halangkaw na hukol asin an sublunar point asin an saiyang [[antipodal point|antipode]] para sa kasong hypothetical kan kadagatan kan constant na rarom na mayo nin daga, asin sa assumption na an Kinaban dai nag-iitok; otherwise mayo nin lag angle. Dai pinahiling an Solar tides.|alt=]]
[[File:Tidal circularization figure1.svg|right|thumb|An pag-itok kan Kinaban pigbubutong an posisyon kan butog kan hukol ahead kan posisyon direkta sa irarom kan Bulan pigpapahiling an lag angle.]]
[[File:Tide and Moon.jpg|thumb|In [[Maine]] (U.S.), nangyayari an hababang hukol roughly kapag masirang an Bulan asin halangkaw na hukol kaiba an high Moon, corresponding sa simpleng modelo kan grabidad kan duwang tidal bulges; sa kadaklan na mga lugar however, an Bulan asin mga hukol igwa nin [[phase shift]].]]
[[File:Tide St. Simons, GA 2018.webm|right|thumb|Paharani an hukol, matunong an bidyo sa {{frac|1|1|2}} oras bago an pagtaob]]
An '''hukol''' o '''balod''' iyo an paghunas asin pagtaob kan lebel kan dagat na kawsa kan pinagsarong epekto kan pwersa kan grabidad na pigluluwas kan [[Bulan]] (asin sa urog kadikit na extent, an [[Saldang]]) asin kawsa kan [[Kinaban]] asin kan [[Bulan]] na nag-iitok sa lambang saro.

An "''mixed tide''"—duwang bakong tipong na magnitud na hukol an aldaw—iyo an ikatulong regular na hukol an aldaw—iyo an ikatulong regular na kategorya.<ref name=Reddy>{{cite book |title=Descriptive physical oceanography: State of the Art |last1=Reddy |first1=M.P.M. |last2=Affholder |first2=M. |name-list-style=amp |url=https://books.google.com/books?id=2NC3JmKI7mYC&q=centrifugal&pg=PA436 |isbn=90-5410-706-5 |date=2002 |publisher=[[Taylor & Francis]] |page=249 |oclc=223133263 |via=[[Google Books]]}}</ref><ref name=Hubbard>{{cite book |title=Boater's Bowditch: The Small Craft American Practical Navigator |last=Hubbard |first=Richard |url=https://books.google.com/books?id=nfWSxRr8VP4C&q=centrifugal+revolution+and+rotation&pg=PA54 |isbn=0-07-136136-7 |publisher=[[McGraw-Hill]] Professional |date=1893 |page=54 |oclc=44059064 |via=[[Google Books]]}}</ref>

== Toltolan ==
{{reflist}}
{{stub}}
right|thumb|An pag-itok kan Kinaban pigbubutong an posisyon kan butog kan hukol ahead kan posisyon direkta sa irarom kan Bulan pigpapahiling an lag angle.
thumb|In Maine (U.S.), nangyayari an hababang hukol roughly kapag masirang an Bulan asin halangkaw na hukol kaiba an high Moon, corresponding sa simpleng modelo kan grabidad kan duwang tidal bulges; sa kadaklan na mga lugar however, an Bulan asin mga hukol igwa nin phase shift.
right|thumb|Paharani an hukol, matunong an bidyo sa  oras bago an pagtaob
An hukol o balod iyo an paghunas asin pagtaob kan lebel kan dagat na kawsa kan pinagsarong epekto kan pwersa kan grabidad na pigluluwas kan Bulan (asin sa urog kadikit na extent, an Saldang) asin kawsa kan Kinaban asin kan Bulan na nag-iitok sa lambang saro.

An "mixed tide"—duwang bakong tipong na magnitud na hukol an aldaw—iyo an ikatulong regular na hukol an aldaw—iyo an ikatulong regular na kategorya.

 Toltolan