Kwadradong gamot
[[Ladawan:Nuvola apps edu mathematics blue-p.svg|thumb|175x175px|Notasyon para sa (prinsipal) kwadradong gamot kan x]]
[[Ladawan:Five Squared.svg|thumb|224x224px|Halimbawa, an √25 = 5, huli ta 25 = 5 ⋅ 5, o 5<sup>2</sup> (5 na kwadrado)]]
Sa [[matematika]], an '''kwadradong gamot''' ([[Ingles]]: ''square root'') kan numerong {{math|''x''}} iyo an numerong {{math|''y''}} kun sain {{math|1=''y''<sup>2</sup> = ''x''}}; sa ibang pagsayod, an numerong {{math|''y''}} na an ''kwadrado'' (an resulta sa pagmultiplika kan numero sa saiyang sadiri, o {{math|''y''}} &#x22C5; {{math|''y''}}) iyo {{math|''x''}}.<ref>Gel'fand, [https://books.google.com/books?id=Z9z7iliyFD0C&pg=PA120 p. 120] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160902151740/https://books.google.com/books?id=Z9z7iliyFD0C&pg=PA120|date=2016-09-02}}
</ref> Halimbawa, an 4 asin −4 iyo mga kwadradong gamot kan 16, huli ta an {{math|1=4<sup>2</sup> = (−4)<sup>2</sup> = 16}}.

An lambang dae-negatibo na tunay na numerong {{math|''x''}} igwa nin unikong dae-negatibong kwadradong gamot, na inaapod na ''prinsipal na kwadradong gamot'', na pigsusurat na <math>\sqrt{x},</math><ref>{{Cite web|date=2020-03-01|title=Compendium of Mathematical Symbols|url=https://mathvault.ca/hub/higher-math/math-symbols/|access-date=2020-08-28|website=Math Vault|language=en-US}}</ref> kun sain an simbolong <math>\sqrt{~^~}</math> iyo inaapod na ''radikal na senyal''<ref>{{Cite web|title=Squares and Square Roots|url=https://www.mathsisfun.com/square-root.html|access-date=2020-08-28|website=www.mathsisfun.com}}</ref> o ''radix''. Halimbawa, an prinsipal na kwadradong gamot kan 9 iyo 3, na pigsusurat na <math>\sqrt{9} = 3,</math> huli ta an {{math|1=3<sup>2</sup> = 3 &sdot; 3 = 9}} asin an 3 iyo dae-negatibo. An termino (o numero) na an kwadradong gamot pigkokonsidera iyo bisto bilang an ''radicand''. An radicand iyo an numero o ekspresyon sa laog kan radikal na senyal, sa kasong ini iyo an 9.

An lambang positibong numerong {{math|''x''}} igwa nin duwang kwadradong gamot: <math>\sqrt{x},</math> na iyo positibo, asin <math>-\sqrt{x},</math> na iyo negatibo. Sa pagsalak, an duwang gamot iyo pigsusurat bilang <math>\plusmn\sqrt{x}</math>. Alagad an prinsipal na kwadradong gamot kan positibong numero iyo saro sana sa duwang kwadradong gamot kaini, an designasyon na "''an'' kwadradong gamot" iyo harus nagagamit dapit sa ''prinsipal na kwadradong gamot''. Para sa positibong {{math|''x''}}, an prinsipal na kwadradong gamot pwede man masurat sa [[Eksponentasyon|eksponentasyong]] notasyon, bilang {{math|''x''<sup>1/2</sup>}}.<ref>{{cite book|url=https://books.google.com/books?id=YKZqY8PCNo0C|title=A First Course in Complex Analysis With Applications|last1=Zill|first1=Dennis G.|last2=Shanahan|first2=Patrick|publisher=Jones & Bartlett Learning|year=2008|isbn=978-0-7637-5772-4|edition=2nd|page=78|archive-url=https://web.archive.org/web/20160901081936/https://books.google.com/books?id=YKZqY8PCNo0C|archive-date=2016-09-01|url-status=live}} [https://books.google.com/books?id=YKZqY8PCNo0C&pg=PA78 Extract of page 78] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160901091148/https://books.google.com/books?id=YKZqY8PCNo0C&pg=PA78|date=2016-09-01}}</ref><ref>{{Cite web|last=Weisstein|first=Eric W.|title=Square Root|url=https://mathworld.wolfram.com/SquareRoot.html|access-date=2020-08-28|website=mathworld.wolfram.com|language=en}}</ref>

==Panluwas na takod==
{{commons category|Square root|Kwadradong gamot}}
* [http://www.azillionmonkeys.com/qed/sqroot.html Algorithms, implementations, and more] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20101119150805/http://azillionmonkeys.com/qed/sqroot.html |date=2010-11-19 }}{{snd}} Webpage ni Paul Hsieh manungod sa kwadradong gamot
* [http://johnkerl.org/doc/square-root.html How to manually find a square root]
* [http://www.ams.org/samplings/feature-column/fc-2013-05 AMS Featured Column, Galileo's Arithmetic by Tony Philips]{{snd}} kabali an sarong seksyon kun pano nahanap ni Galileo an mga kwadradong gamot

== Toltolan ==
{{reflist}}
{{matematika-tamboan}}
[[Kategorya:Aritmetika]]
thumb|224x224px|Halimbawa, an √25 = 5, huli ta 25 = 5 ⋅ 5, o 52 (5 na kwadrado)
Sa matematika, an kwadradong gamot (Ingles: square root) kan numerong  iyo an numerong  kun sain ; sa ibang pagsayod, an numerong  na an kwadrado (an resulta sa pagmultiplika kan numero sa saiyang sadiri, o  ⋅ ) iyo .Gel'fand, p. 120  Halimbawa, an 4 asin −4 iyo mga kwadradong gamot kan 16, huli ta an .

An lambang dae-negatibo na tunay na numerong  igwa nin unikong dae-negatibong kwadradong gamot, na inaapod na prinsipal na kwadradong gamot, na pigsusurat na  kun sain an simbolong  iyo inaapod na radikal na senyal o radix. Halimbawa, an prinsipal na kwadradong gamot kan 9 iyo 3, na pigsusurat na  huli ta an  asin an 3 iyo dae-negatibo. An termino (o numero) na an kwadradong gamot pigkokonsidera iyo bisto bilang an radicand. An radicand iyo an numero o ekspresyon sa laog kan radikal na senyal, sa kasong ini iyo an 9.

An lambang positibong numerong  igwa nin duwang kwadradong gamot:  na iyo positibo, asin  na iyo negatibo. Sa pagsalak, an duwang gamot iyo pigsusurat bilang . Alagad an prinsipal na kwadradong gamot kan positibong numero iyo saro sana sa duwang kwadradong gamot kaini, an designasyon na "an kwadradong gamot" iyo harus nagagamit dapit sa prinsipal na kwadradong gamot. Para sa positibong , an prinsipal na kwadradong gamot pwede man masurat sa eksponentasyong notasyon, bilang . Extract of page 78 

Panluwas na takod

 Algorithms, implementations, and more  Webpage ni Paul Hsieh manungod sa kwadradong gamot
 How to manually find a square root
 AMS Featured Column, Galileo's Arithmetic by Tony Philips kabali an sarong seksyon kun pano nahanap ni Galileo an mga kwadradong gamot

 Toltolan 

Kategorya:Aritmetika