Kortesiyang pangaran
{{Chinese|title='''Kortesiyang pangaran (''Zi'')'''
|pic=It-字.png
|t=(表) 字
|p=(biǎo) zì
|w=(piao)-tzu
|kanji=字
|hiragana=あざな
|revhep= '''azana'''
|hangul=자
|hanja=字
|rr=ja
|mr=cha
|qn=tự
|chuhan=字
|hide=no
}}

An '''kortesiyang pangaran''' ({{zh|s=字|p=zì|l=karakter}}), inaapod man na '''istilong pangaran''', iyo an pangaran itinatakod sa sarong lalaki sa panahon inabot na an saiyang pagkagurang na kadugangan sa dati niyang pangaran.<ref name="Wilkinson">{{cite book |last=Wilkinson |first=Endymion Porter |date=2018 |title=Chinese History: A New Manual |page=143-145|location= Cambridge, MA|publisher=Harvard University Asia Center |isbn=978-0998888309}}</ref> An praktis o gawe na ini sarong tradisyon uso sa [[Asyang Subangan na kultura]], karabali diyan an [[Tsina]], [[Hapon]], [[Korea]], asin [[Byetnam]].<ref>Ulrich Theobald. [http://www.chinaknowledge.de/History/Terms/titles.html Names of Persons and Titles of Rulers]</ref>

An kortesiyang pangaran dai ikaribong sa [[arteng pangaran]], saro pang bansag na karibayan sa pangaran uso man sa Asyang Subangan, na ini mas harani sa konsepto nin sarong  "tagong-ngaran" o "pangaran sa pagsurat".<ref name="Wilkinson"/>

==Pag'usar==
An kortesiyang pangaran tradisyonal na tinatao sa mga Tsinong lalake pag'abot edad na 20 [[Asyang Subangan na pagtataong edad|''sui'']], na nagtatanda kan saindang [[pag'abot nin hustong gurang]]. Ini kumboot itinatao man sa mga babae, parati kun ikinasal na.<ref name="Wilkinson"/> An gawe na ini  bako nang kumon sa  modernong Tsinong sosyedad. Susog sa ''[[Libro nin mga Rito]]'', pakaabot nin lalake kan saiyang hustong gurang, bakong sa may galang kan mga kagurubay na siya pag'aporon pa sa [[Tsinong tinaong pangaran|tinaong pangaran]].<ref name="Rites">{{cite book |script-title=zh:禮記 |trans-title=[[Book of Rites]] |title=Lǐjì |script-chapter=zh:曲禮上 |trans-chapter=Summary of the Rules of Propriety Part 1 |chapter=Qū lǐ shàng |chapter-url=https://ctext.org/liji/qu-li-i#n9516 |at=Line 44 |quote=A son at twenty is capped, and receives his appellation....When a daughter is promised in marriage, she assumes the hair-pin, and receives her appellation.}}</ref> Kaya, an  tinaong pangaran nakatagama para sa sadiri niya lang asin para sa mga nakakagurang saiya, mantang an kortesiyang pangaran gagamiton kan mga kagurubay na gurang sa sadiri nindang henerasyon sa pagsambit magkakapwa sa mga okasyon na pormal o sa pagsurat. 

Sa pagtaram heneral, an mga kortesiyang pangaran kan panahon nin [[Dinastiyang Qin]] saro sanang gubkas (silaba), asin poon Qin sundo ika-20ng siglo kadakulan mga tigduduwang gubkas, na binibilog nin duwang kalingking Tsino.<ref name="Wilkinson"/> An mga kortesiyang pangaran parati ibinabase sa kahulogan kan nataong pangaran nin saro katawo. halimbawa, an nataong pangaran ni [[Chiang Kai-shek]] ({{lang|zh-hani|中正}}, [[romanisado]] komo Chung-cheng)asin an kortesiyang pangaran ({{lang|zh-hani|介石}}, romanisado sa Kai-shek) parehas na ''yù'' na hexagramo kan [[I Ching]].{{Citation needed|date=January 2022}}

==Mga halimbawa==
{| class="wikitable"
! Tsino !! Pangaran nin pamilya !! Nataong pangaran !! Kortesiyang pangaran
|-
| [[Laozi|Lǎozǐ]] {{lang|zh-hani|老子}} || Lǐ {{lang|zh-hani|李}} || Ěr {{lang|zh-hani|耳}} || Bóyáng {{lang|zh-hani|伯陽}}
|-
| Kǒngzǐ ([[Confucius]]) {{lang|zh-hani|孔子}} || Kǒng {{lang|zh-hani|孔}} || Qiū {{lang|zh-hani|丘}} || Zhòngní {{lang|zh-hani|仲尼}}
|-
| Sūnzǐ ([[Sun Tzu]]) {{lang|zh-hani|孫子}} || Sūn {{lang|zh-hani|孫}} || Wǔ {{lang|zh-hani|武}} || Chángqīng {{lang|zh-hani|長卿}}
|-
| [[Cao Cao|Cáo Cāo]] {{lang|zh-hani|曹操}} || Cáo {{lang|zh-hani|曹}} || Cāo {{lang|zh-hani|操}} || Mèngdé {{lang|zh-hani|孟德}}
|-
| [[Guan Yu|Guān Yǔ]] {{lang|zh-hani|關羽}} || Guān {{lang|zh-hani|關}} || Yǔ {{lang|zh-hani|羽}} || Yúncháng {{lang|zh-hani|雲長}}
|-
| [[Liu Bei|Liú Bèi]] {{lang|zh-hani|劉備}} || Liú {{lang|zh-hani|劉}} || Bèi {{lang|zh-hani|備}} || Xuándé {{lang|zh-hani|玄德}}
|-
| [[Zhuge Liang|Zhūgé Liàng]] {{lang|zh-hani|諸葛亮}} || Zhūgé {{lang|zh-hani|諸葛}} || Liàng {{lang|zh-hani|亮}} || Kǒngmíng {{lang|zh-hani|孔明}}
|-
| [[Zhao Yun|Zhào Yún]] {{lang|zh-hani|趙雲}} || Zhào {{lang|zh-hani|趙}} || Yún {{lang|zh-hani|雲}} || Zǐlóng {{lang|zh-hani|子龍}}
|-
| [[Li Bai|Lǐ Bái]] {{lang|zh-hani|李白}} || Lǐ {{lang|zh-hani|李}} || Bái {{lang|zh-hani|白}} || Tàibái {{lang|zh-hani|太白}}
|-
| [[Su Shi|Sū Dōngpō]] {{lang|zh-hani|蘇東坡}} || Sū {{lang|zh-hani|蘇}} || Shì {{lang|zh-hani|軾}} || Zǐzhān {{lang|zh-hani|子瞻}}
|-
| [[Yue Fei|Yuè Fēi]] {{lang|zh-hani|岳飛}} || Yuè {{lang|zh-hani|岳}} || Fēi {{lang|zh-hani|飛}} || Péngjǔ {{lang|zh-hani|鵬舉}}
|-
| [[Yuan Chonghuan|Yuán Chónghuàn]] {{lang|zh-hani|袁崇煥}} || Yuán {{lang|zh-hani|袁}} || Chónghuàn {{lang|zh-hani|崇煥}} || Yuánsù {{lang|zh-hani|元素}}
|-
| [[Liu Bowen|Liú Jī]] {{lang|zh-hani|劉基}} || Liú {{lang|zh-hani|劉}} || Jī {{lang|zh-hani|基}} || Bówēn {{lang|zh-hani|伯溫}}
|-
| [[Tang Yin|Táng Yín]] {{lang|zh-hani|唐寅}} || Táng {{lang|zh-hani|唐}} || Yín {{lang|zh-hani|寅}} || Bóhǔ {{lang|zh-hani|伯虎}}
|-
| [[Mao Zedong|Máo Zédōng]] {{lang|zh-hani|毛澤東}} ||Máo {{lang|zh-hani|毛}} || Zédōng {{lang|zh-hani|澤東}} || Rùnzhī {{lang|zh-hani|潤之}}
|-
| [[Chiang Kai-shek]] {{lang|zh-hani|蔣介石}} || Jiǎng {{lang|zh-hani|蔣}} ||Zhōngzhèng {{lang|zh-hani|中正}} || Jièshí {{lang|zh-hani|介石}}
|}

==Toltolan==
{{reflist}}
{{Poon}}
[[Kategorya:Kulturang Tsino]]
[[Kategorya:Kulturang Hapon]]
[[Kategorya:Kulturang Byetnames]]
An kortesiyang pangaran (), inaapod man na istilong pangaran, iyo an pangaran itinatakod sa sarong lalaki sa panahon inabot na an saiyang pagkagurang na kadugangan sa dati niyang pangaran. An praktis o gawe na ini sarong tradisyon uso sa Asyang Subangan na kultura, karabali diyan an Tsina, Hapon, Korea, asin Byetnam.Ulrich Theobald. Names of Persons and Titles of Rulers

An kortesiyang pangaran dai ikaribong sa arteng pangaran, saro pang bansag na karibayan sa pangaran uso man sa Asyang Subangan, na ini mas harani sa konsepto nin sarong  "tagong-ngaran" o "pangaran sa pagsurat".

Pag'usar
An kortesiyang pangaran tradisyonal na tinatao sa mga Tsinong lalake pag'abot edad na 20 sui, na nagtatanda kan saindang pag'abot nin hustong gurang. Ini kumboot itinatao man sa mga babae, parati kun ikinasal na. An gawe na ini  bako nang kumon sa  modernong Tsinong sosyedad. Susog sa Libro nin mga Rito, pakaabot nin lalake kan saiyang hustong gurang, bakong sa may galang kan mga kagurubay na siya pag'aporon pa sa tinaong pangaran. Kaya, an  tinaong pangaran nakatagama para sa sadiri niya lang asin para sa mga nakakagurang saiya, mantang an kortesiyang pangaran gagamiton kan mga kagurubay na gurang sa sadiri nindang henerasyon sa pagsambit magkakapwa sa mga okasyon na pormal o sa pagsurat. 

Sa pagtaram heneral, an mga kortesiyang pangaran kan panahon nin Dinastiyang Qin saro sanang gubkas (silaba), asin poon Qin sundo ika-20ng siglo kadakulan mga tigduduwang gubkas, na binibilog nin duwang kalingking Tsino. An mga kortesiyang pangaran parati ibinabase sa kahulogan kan nataong pangaran nin saro katawo. halimbawa, an nataong pangaran ni Chiang Kai-shek (, romanisado komo Chung-cheng)asin an kortesiyang pangaran (, romanisado sa Kai-shek) parehas na yù na hexagramo kan I Ching.

Mga halimbawa
 Tsino  Pangaran nin pamilya  Nataong pangaran  Kortesiyang pangaran Lǎozǐ   Lǐ   Ěr   Bóyáng  Kǒngzǐ (Confucius)   Kǒng   Qiū   Zhòngní  Sūnzǐ (Sun Tzu)   Sūn   Wǔ   Chángqīng  Cáo Cāo   Cáo   Cāo   Mèngdé  Guān Yǔ   Guān   Yǔ   Yúncháng  Liú Bèi   Liú   Bèi   Xuándé  Zhūgé Liàng   Zhūgé   Liàng   Kǒngmíng  Zhào Yún   Zhào   Yún   Zǐlóng  Lǐ Bái   Lǐ   Bái   Tàibái  Sū Dōngpō   Sū   Shì   Zǐzhān  Yuè Fēi   Yuè   Fēi   Péngjǔ  Yuán Chónghuàn   Yuán   Chónghuàn   Yuánsù  Liú Jī   Liú   Jī   Bówēn  Táng Yín   Táng   Yín   Bóhǔ  Máo Zédōng  Máo   Zédōng   Rùnzhī  Chiang Kai-shek   Jiǎng  Zhōngzhèng   Jièshí 

Toltolan

Kategorya:Kulturang Tsino
Kategorya:Kulturang Hapon
Kategorya:Kulturang Byetnames