Margaret Cavendish, Dukesa kan Newcastle-upon-Tyne
{{Infobox noble|name=Margaret Cavendish|title=Duchess of Newcastle-upon-Tyne|image=File:Margaret cavendish from Luminarium.jpg|CoA=|tenure=|predecessor=|successor=|birth_name=Margaret Lucas|birth_date=1623|birth_place=[[Colchester]], [[Essex]], England|death_date={{death date and age|1673|12|16|1623|||df=yes}}|death_place=[[London]], England|spouse=[[William Cavendish, 1st Duke of Newcastle]]|father=Sir Thomas Lucas|burial_date=7 January 1674|burial_place=[[Westminster Abbey]]|occupation=[[Scientist]] and [[author]]}}

Si '''Margaret Cavendish, Dukesa kan Newcastle-upon-Tyne ('''{{nee|Lucas}}; 1623 - 16 Disyembre 1673) sarong prolipikong pilosopong Ingles, poeta, siyentista, parasurat nin mga piksyon asin playwright. Sa saiyang pagkabuhay, nakagibo siya nin sobra sa 12 orihinal na mga literaryong gibo, an dakul kaini nabisto siyang gayo huli kan halangkaw niyang estado sosyal. An halangkaw na estadong ini sa sosyedad nagpangyari ki Margaret na makipag-hilingan asin makiolay sa nagkapirang pinakamahalaga saka maimpluwensiang isip kan saiyang panahon.<ref name=":3">{{Cite web|url=https://projectvox.org/cavendish-1623-1673/|title=Cavendish (1623-1673)|first=Project Vox|last=Team|website=Project Vox|accessdate=7 June 2023}}</ref>

== Pinaghalean ==
Namundag si '''Margaret Lucas''' ki Sir Thomas Lucas (1573-1625) asin Elizabeth Leighton (nagadan 1647), siya an pinakanguhod na aki kan pamilya. Igwa siyang apat na tugang na babae asin tolong tugang na lalaki, an royalitang sina Sir John Lucas, Sir Thomas Lucas asin si Sir Charles Lucas, na kagsadiri kan manor kan [[:en:St_John's_Abbey,_Colchester|St John's Abbey, Colchester]].<ref>N. Goose and J. Cooper (1998), "Tudor and Stuart Colchester", ''Victoria County History of Essex'' ({{ISBN|0 86025 302 3}})</ref> Kan tinedyer siya, nagin katabang siya ni Reyna Henrietta Maria asin nagbiyahe kaiba niya tanganing idistiero sa Pransia, naki-istar sa palasyo kan hoben na si Hadeng Luis XIV. Siya an nagin ikaduwang agom ni [[:en:William_Cavendish,_1st_Duke_of_Newcastle-upon-Tyne|William Cavendish, Enot na Duke kan Newcastle-upon-Tyne]] kan 1645.

An saiyang agom, dating markes [https://en.wikipedia.org/wiki/William_Cavendish,_1st_Duke_of_Newcastle-upon-Tyne]William Cavendish, Enot na Duke kan Newcastle-upon-Tyne, sarong royalistang komander sa Northern England durante kan [[:en:First_English_Civil_War|Enot na Gera Sibil kan Ingles]] asin kan 1644, idinistiero niya an sadiri sa France. Inibanan siya ni Margaret asin nagdanay sa ibang nasyon sagkod kan [[:en:Stuart_Restoration|Stuart Restoration]] kan 1660.<ref name="plato.stanford.edu">David Cunning, "Margaret Lucas Cavendish", ''The Stanford Encyclopedia of Philosophy'' (Winter 2015 ed.), Edward N. Zalta, ed., URL=<http://plato.stanford.edu/archives/win2015/entries/margaret-cavendish/>.</ref>

== Mga Isinurat ==
Si Cavendish, bilang sarong poeta, pilosopo, kagsurat nin mga prosang romansa, parasurat rawitdawit asin playwright, nagpublikar sa irarom kan saiyang sadiring pangaran sa panahon na an kadaklan na kababaihan na parasurat nagdanay na dai midbid. Kaiba sa saiyang mga topiko an gender, kapangyarihan, ugale, siyentipikong paagi asin pilosopiya. An saiyang romansang utopian ''[[:en:The_Blazing_World|The Blazing World]]'' saro sa kaenot-enoteng halimbawa nin mga osipong dapit sa siensia.<ref name="Khanna">Lee Cullen Khanna, "The Subject of Utopia: Margaret Cavendish and Her Blazing-World", ''Utopian and Science Fiction by Women: World of Difference''. Syracuse: Syracuse UP, 1994, pp. 15–34.</ref> Pambihira siya sa saiyang panahon huli sa pagpublikar nin mahiwas na pilosopiyang natural asin kapinonan kan modernong siensia,.<ref>O'Neill.</ref><ref>{{Cite book|title=Margaret Cavendish, Duchess of Newcastle, Observations upon Experimental Philosophy|last=O'Neill|first=Eileen|publisher=Cambridge University Press|year=2001|isbn=978-0521776752|location=Oxford, England|page=xi}}</ref> Nagprodusir siya nin labing sarong dosenang orihinal na libro; kaiba an gabos niyang rinebisar na gibo uminabot sa 21.<ref>{{Cite book|title=Margaret Cavendish, Duchess of Newcastle, Observations upon Experimental Philosophy|last=O'Neill|first=Eileen|publisher=Cambridge University Press|year=2001|isbn=978-0521776752|location=Oxford, England|page=xi}}</ref> Pirmi niyang pinapaukit an saiyang ritrato sa mga pabalat kan libro kan iba-ibang isinurat niya tanganing maaraman nin mga tawo na siya sana an solong responsable sa paglalang kan ano man na isinusurat niya dangan paano pa man sinda ipinublikar.

== Mga Toltolan ==
<references />
{{Tamboan}}
Si Margaret Cavendish, Dukesa kan Newcastle-upon-Tyne (; 1623 - 16 Disyembre 1673) sarong prolipikong pilosopong Ingles, poeta, siyentista, parasurat nin mga piksyon asin playwright. Sa saiyang pagkabuhay, nakagibo siya nin sobra sa 12 orihinal na mga literaryong gibo, an dakul kaini nabisto siyang gayo huli kan halangkaw niyang estado sosyal. An halangkaw na estadong ini sa sosyedad nagpangyari ki Margaret na makipag-hilingan asin makiolay sa nagkapirang pinakamahalaga saka maimpluwensiang isip kan saiyang panahon.

 Pinaghalean 
Namundag si Margaret Lucas ki Sir Thomas Lucas (1573-1625) asin Elizabeth Leighton (nagadan 1647), siya an pinakanguhod na aki kan pamilya. Igwa siyang apat na tugang na babae asin tolong tugang na lalaki, an royalitang sina Sir John Lucas, Sir Thomas Lucas asin si Sir Charles Lucas, na kagsadiri kan manor kan St John's Abbey, Colchester.N. Goose and J. Cooper (1998), "Tudor and Stuart Colchester", Victoria County History of Essex () Kan tinedyer siya, nagin katabang siya ni Reyna Henrietta Maria asin nagbiyahe kaiba niya tanganing idistiero sa Pransia, naki-istar sa palasyo kan hoben na si Hadeng Luis XIV. Siya an nagin ikaduwang agom ni William Cavendish, Enot na Duke kan Newcastle-upon-Tyne kan 1645.

An saiyang agom, dating markes William Cavendish, Enot na Duke kan Newcastle-upon-Tyne, sarong royalistang komander sa Northern England durante kan Enot na Gera Sibil kan Ingles asin kan 1644, idinistiero niya an sadiri sa France. Inibanan siya ni Margaret asin nagdanay sa ibang nasyon sagkod kan Stuart Restoration kan 1660.David Cunning, "Margaret Lucas Cavendish", The Stanford Encyclopedia of Philosophy (Winter 2015 ed.), Edward N. Zalta, ed., URL=<http://plato.stanford.edu/archives/win2015/entries/margaret-cavendish/>.

 Mga Isinurat 
Si Cavendish, bilang sarong poeta, pilosopo, kagsurat nin mga prosang romansa, parasurat rawitdawit asin playwright, nagpublikar sa irarom kan saiyang sadiring pangaran sa panahon na an kadaklan na kababaihan na parasurat nagdanay na dai midbid. Kaiba sa saiyang mga topiko an gender, kapangyarihan, ugale, siyentipikong paagi asin pilosopiya. An saiyang romansang utopian The Blazing World saro sa kaenot-enoteng halimbawa nin mga osipong dapit sa siensia.Lee Cullen Khanna, "The Subject of Utopia: Margaret Cavendish and Her Blazing-World", Utopian and Science Fiction by Women: World of Difference. Syracuse: Syracuse UP, 1994, pp. 15–34. Pambihira siya sa saiyang panahon huli sa pagpublikar nin mahiwas na pilosopiyang natural asin kapinonan kan modernong siensia,.O'Neill. Nagprodusir siya nin labing sarong dosenang orihinal na libro; kaiba an gabos niyang rinebisar na gibo uminabot sa 21. Pirmi niyang pinapaukit an saiyang ritrato sa mga pabalat kan libro kan iba-ibang isinurat niya tanganing maaraman nin mga tawo na siya sana an solong responsable sa paglalang kan ano man na isinusurat niya dangan paano pa man sinda ipinublikar.

 Mga Toltolan