Bagyong Bopha
{{Infobox bagyo|name=Bagyong Bopha (Pablo)|basin=WPac|Image location=Bopha 2012-12-03 1712Z.jpg|Image name=An Bagyong Bopha sa pinakamakusog na duros harani sa Mindanao kan Disyembre 3|formed=Nobyembre 25, 2012|dissipated=Deisyembre 9, 2012|10-min winds=100|1-min winds=150|pressure=930|fatalities=1,901 total|damages=1161|year=2012|Areas=[[Federated States of Micronesia]], [[Palau]], [[Philippines]]|Hurricane season=[[2012 Pacific typhoon season]]}}

An '''Bagyong Bopha''', mas bistado sa Pilipinas na '''Bagyong Pablo''', iyo an pinakamakusog na bagyong naisurat na nakapekto sa sur na parte kan  Mindanao, naghugpa sa daga na nasa Category&nbsp;5 super typhoon na igwang duros na 175&nbsp;mph (280&nbsp;km/h).<ref name="wunderground1">{{Cite web|url=http://www.wunderground.com/blog/JeffMasters/comment.html?entrynum=2304|title=Typhoon Bopha hits the Philippines at Cat 5 strength; at least 40 killed|work=Dr. Jeff Masters' WunderBlog|publisher=Wunderground.com|date=December 4, 2012|access-date=January 25, 2021|archive-date=December 10, 2012|archive-url=https://web.archive.org/web/20121210175145/http://www.wunderground.com/blog/JeffMasters/comment.html?entrynum=2304|dead-url=yes}}</ref> Ini an ika 24 bagyo asin pang apat asin huring pinakamakusog na bagyo kan 2012 Pacific Typhoon season. Si Bopha gikan sa halos harani na sa ekwador. Ini panduwa sa pinakamakukusog na bagyo na nabuo sa sur na parte kan Pilipinas. Nag-abot ini sa latitude of 7.4°N kan Disyembre 3, 2012, an Bagyong Louise-Marge kan 1964 nag-abot man nin arog kaini karani sa tahaw kan kinaban sa 7.3°N.  Pagkatapos kan inot na paghugpa sa daga kan Palau. kun sain nanraot ini nin mga kaharongan asin mga linya kan komunikasyon, nagkawsa kan pagkawara kan kuryente, pagbaha asin pagbagsak kan mga puno, si Bopha kan Disyembre 3 naghugpa ulit sa Mindanao, sarong isla na niraot pa sana kan nakaaging maluya sanang bagyo, an [[Bagyong Washi]] kan Disyembre 2011.<ref>{{Cite web|publisher=Weather Underground|date=December 3, 2012|title=Category 5 Super Typhoon Bopha bearing down on the Philippines|url=http://www.wunderground.com/blog/JeffMasters/comment.html?entrynum=2303|access-date=January 25, 2021|archive-date=February 18, 2013|archive-url=https://web.archive.org/web/20130218073248/http://www.wunderground.com/blog/JeffMasters/comment.html?entrynum=2303|dead-url=yes}}</ref><ref>{{Cite web|publisher=GMA News|date=December 4, 2012|title=Typhoon Pablo is strongest storm to hit Mindanao in two decades|url=http://www.gmanetwork.com/news/story/284922/news/nation/typhoon-pablo-is-strongest-storm-to-hit-mindanao-in-two-decades}}</ref> An Bagyong Bopha nagkawsa nin dakulang destruksyon sa Mindanao, binayaan kaini ang mga tao na mayong harong asin guminadan nin 1901 katawo.<ref name="aljazeera">{{Cite web|title=Philippine typhoon toll continues to climb|url=http://www.aljazeera.com/news/asia-pacific/2012/12/201212102229486150.html|publisher=aljazeera}}</ref><ref>{{Cite web|publisher=Typhoon 2000|title=Tropical Cyclone Logs: Pablo (Bopha) 2012|url=http://www.typhoon2000.ph/26W12_log.htm}}</ref><ref>{{Cite web|url=http://www.ndrrmc.gov.ph/attachments/article/835/29%20Update.pdf|title=Archived copy}}</ref>

Pakatapos na salantahon  an Davao Oriental asin Davao de Oro, si Boopha nagbalyo sa timog asin sentral na mga rehiyon kan Mindao, nagputol ini kan linya kan kuryente sa duwang probinsia asin nagkawsa nin pagguho kan daga. Labing 170,000 katawo an duminulag pasiring sa mga sentro nin pag - ebakwit, mantang an bagyo buminalyo sa Timog na Dagat nin Tsina sa solnopan kan isla nin Palawan, na sa kahurihurihi nawara na kan Disyembre 9.

== Mga Pag - andam ==

=== Pilipinas ===
[[Ladawan:PSWSSTYPablo.png|thumb|PSWS na mapa asin inagihan kan Super Typhoon Bopha (Pablo) sa Mindanao asin Timog na Visaya]]
Kan primero, an National Deaster Risk Reduction and Magement Council (NDRMC) nagpaluwas nin abiso sa mga siudadano kan Iligan asin Cagayan de Oro na mag-andam para sa epekto kan bagyo, ta talagang habo na nindang ma-utro an [[:en:Tropical_Storm_Washi|Severe Tropical Storm Washi]], na tuminama sa mga tawo habang tururog kaya nagcausa nin dakol na kagadanan. Kan Disyembre 2, ibinugtak kan NDRMC an mga parte kan sentral asin sur- sirangan kan  Pilipinas sa halangkaw na alerto. May mga libreng kakanon asin mga bulong na an pig-andam mantang rinibong tawo sa sirangan  kan nasyon an inaandam para sa pag-ebakwar pasiring sa mas ligtas na daga bilang pag-andam para sa bagyo.<ref>{{cite web|title=Palau, Philippines brace for powerful Typhoon Bopha|url=http://www.abc.net.au/news/2012-12-02/an-phils-on-typhoon-alert/4403512|publisher=Agence France-Presse|access-date=December 2, 2012|date=December 2, 2012}}</ref> Mantang si Bopha piglalaoman namagtama sa Mindanao asin Visayas, siring man an mga lugar sa Sur na Tagalog asin Metro Manila, an posibilidad nin mga pagguho kan daga pig-abiso man sa Surigao, Davao, Compostela Valley, Misamis, Bukidnon, Lanao del Norte, Lanao del Sur, Zamboanga, Leyte, Bohol, Negroas, Panay asin Mindoro.<ref>{{cite web|title=Typhoon 'Bopha' stronger than 'Sendong' - PAGASA|url=http://www.abs-cbnnews.com/nation/regions/12/02/12/typhoon-bopha-stronger-sendong-pagasa|publisher=ABS-CBNnews.com|access-date=December 2, 2012|archive-date=December 2, 2012|archive-url=https://web.archive.org/web/20121202213719/http://www.abs-cbnnews.com/nation/regions/12/02/12/typhoon-bopha-stronger-sendong-pagasa|dead-url=yes}}</ref> An estasyon nin radyo kan gobyerno na [[DzRB]], sa regular na pan-Domingong ''press briefing'' kaini, pinaluwas an apod kan Deputy Presidential Spokesperson na si [[:en:Presidential_Communications_Group_(Philippines)|Abigail Valte]] sa gabos na responsableng ahensia nin gobyerno, sa media, sa mga grupong boluntaryo asin nagboboluntaryo na gibohon an saindang parte sa pag-andam para sa paaboton na bagyo.<ref>{{cite web|title=Philippines braces for Bopha|url=http://gulfnews.com/news/world/philippines/philippines-braces-for-bopha-1.1113290|publisher=Al Nisr Publishing LLC|access-date=December 2, 2012}}</ref>


== Mga danyos ==

=== Feder Estado kan Micronesia asin Palau ===
Mantang nag - aagi si Typhoon Bofa sa timog kan isla, nagkaigwa nin pagkawara nin koryente sa ibong kan isla.<ref name="damageunknownpalau">{{Cite news|title=Palau power went out as typhoon passed last night, damage unknown|url=http://www.guampdn.com/article/20121203/NEWS01/121203003/Palau-power-went-out-typhoon-passed-last-night-damage-unknown|date=December 3, 2012|agency=[[Pacific Daily News]]}}{{Dead link|date=September 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> An mga pagkawara nin komunikasyon sa komunidad nakaatraso sa mga alisngaw sa danyos pakatapos na umagi an bagyo. An enot na mga danyos sa Korr nag - indikar nin kadikit na danyos, na may raot na mga kahoy asin kariribokan sa kapangyarihan. Sa luwas kan Kor, an mga baryo sa baybayon naapektaran nin makosog na doros asin oran, na nabaha sa hararayong lugar.<ref name="palauassess">{{Cite news|title=Palau assesses Typhoon Bopha's damage|url=http://www.guampdn.com/article/20121204/NEWS01/212040306/Palau-assesses-Typhoon-Bopha-s-damage|date=December 4, 2012|agency=[[Pacific Daily News]]}}{{Dead link|date=September 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> Ginaba an makosogon na oran sa mga lugar nin Peleliu, asin linaglag an mga harong sa Babeldab.<ref name="palauspared">{{Cite news|title=Palau spared from direct storm hit|url=http://www.kuam.com/story/20241983/2012/12/03/palau-spared-from-direct-storm-hit|date=December 3, 2012|agency=[[KUAM-TV]]}}</ref>

=== Pilipinas ===

==== Disyembre 4 ====
[[Ladawan:Typhoon_Bopha_2012_making_landfall.gif|right|thumb|250x250px|Kua sa satelayt na paghiro kan Bagyong Bopha poon sa pinakahalangkaw na kosog sagkod sa bumagsak sa Pilipinas]]




==Mga Tultolan==
{{reflist}}
An Bagyong Bopha, mas bistado sa Pilipinas na Bagyong Pablo, iyo an pinakamakusog na bagyong naisurat na nakapekto sa sur na parte kan  Mindanao, naghugpa sa daga na nasa Category 5 super typhoon na igwang duros na 175 mph (280 km/h). Ini an ika 24 bagyo asin pang apat asin huring pinakamakusog na bagyo kan 2012 Pacific Typhoon season. Si Bopha gikan sa halos harani na sa ekwador. Ini panduwa sa pinakamakukusog na bagyo na nabuo sa sur na parte kan Pilipinas. Nag-abot ini sa latitude of 7.4°N kan Disyembre 3, 2012, an Bagyong Louise-Marge kan 1964 nag-abot man nin arog kaini karani sa tahaw kan kinaban sa 7.3°N.  Pagkatapos kan inot na paghugpa sa daga kan Palau. kun sain nanraot ini nin mga kaharongan asin mga linya kan komunikasyon, nagkawsa kan pagkawara kan kuryente, pagbaha asin pagbagsak kan mga puno, si Bopha kan Disyembre 3 naghugpa ulit sa Mindanao, sarong isla na niraot pa sana kan nakaaging maluya sanang bagyo, an Bagyong Washi kan Disyembre 2011. An Bagyong Bopha nagkawsa nin dakulang destruksyon sa Mindanao, binayaan kaini ang mga tao na mayong harong asin guminadan nin 1901 katawo.

Pakatapos na salantahon  an Davao Oriental asin Davao de Oro, si Boopha nagbalyo sa timog asin sentral na mga rehiyon kan Mindao, nagputol ini kan linya kan kuryente sa duwang probinsia asin nagkawsa nin pagguho kan daga. Labing 170,000 katawo an duminulag pasiring sa mga sentro nin pag - ebakwit, mantang an bagyo buminalyo sa Timog na Dagat nin Tsina sa solnopan kan isla nin Palawan, na sa kahurihurihi nawara na kan Disyembre 9.

 Mga Pag - andam 

 Pilipinas 
thumb|PSWS na mapa asin inagihan kan Super Typhoon Bopha (Pablo) sa Mindanao asin Timog na Visaya
Kan primero, an National Deaster Risk Reduction and Magement Council (NDRMC) nagpaluwas nin abiso sa mga siudadano kan Iligan asin Cagayan de Oro na mag-andam para sa epekto kan bagyo, ta talagang habo na nindang ma-utro an Severe Tropical Storm Washi, na tuminama sa mga tawo habang tururog kaya nagcausa nin dakol na kagadanan. Kan Disyembre 2, ibinugtak kan NDRMC an mga parte kan sentral asin sur- sirangan kan  Pilipinas sa halangkaw na alerto. May mga libreng kakanon asin mga bulong na an pig-andam mantang rinibong tawo sa sirangan  kan nasyon an inaandam para sa pag-ebakwar pasiring sa mas ligtas na daga bilang pag-andam para sa bagyo. Mantang si Bopha piglalaoman namagtama sa Mindanao asin Visayas, siring man an mga lugar sa Sur na Tagalog asin Metro Manila, an posibilidad nin mga pagguho kan daga pig-abiso man sa Surigao, Davao, Compostela Valley, Misamis, Bukidnon, Lanao del Norte, Lanao del Sur, Zamboanga, Leyte, Bohol, Negroas, Panay asin Mindoro. An estasyon nin radyo kan gobyerno na DzRB, sa regular na pan-Domingong press briefing kaini, pinaluwas an apod kan Deputy Presidential Spokesperson na si Abigail Valte sa gabos na responsableng ahensia nin gobyerno, sa media, sa mga grupong boluntaryo asin nagboboluntaryo na gibohon an saindang parte sa pag-andam para sa paaboton na bagyo.

 Mga danyos 

 Feder Estado kan Micronesia asin Palau 
Mantang nag - aagi si Typhoon Bofa sa timog kan isla, nagkaigwa nin pagkawara nin koryente sa ibong kan isla. An mga pagkawara nin komunikasyon sa komunidad nakaatraso sa mga alisngaw sa danyos pakatapos na umagi an bagyo. An enot na mga danyos sa Korr nag - indikar nin kadikit na danyos, na may raot na mga kahoy asin kariribokan sa kapangyarihan. Sa luwas kan Kor, an mga baryo sa baybayon naapektaran nin makosog na doros asin oran, na nabaha sa hararayong lugar. Ginaba an makosogon na oran sa mga lugar nin Peleliu, asin linaglag an mga harong sa Babeldab.

 Pilipinas 

 Disyembre 4 
right|thumb|250x250px|Kua sa satelayt na paghiro kan Bagyong Bopha poon sa pinakahalangkaw na kosog sagkod sa bumagsak sa Pilipinas

Mga Tultolan