Tataramon na Dera
{{distinguish|tataramon na Dera (Tsadiko)}}
{{Infobox language
  |name=Dera
  |nativename=
  |states=Indonesya, Papua Nueba Guinea
  |coordinates={{coord|-3.611948|141.05719|type:city_region:PG|name=Kamberatoro}}
  |speakers=1,700 
  |date=1987 sa Indonesya, dai petsado sa PNG
  |ref = e18
  |region=[[Papua (probinsya)|Papua]]: [[Rehensiyang Keerom]], 13 mga baryo
  |familycolor=Papuano
  |fam1=[[Mga tataramon na Senagi|Senagi]]
  |iso3=kbv
|glotto=dera1245
|glottorefname=Dera (Indonesia)
}}
{{GeoGroupTemplate}}
An '''Dera''' (Dra, Dla) {{sc|aka}} '''Mangguar''' asin '''Kamberataro''' (Komberatoro) sarong [[mga tataramon na Senagi|tataramon na Senagi]] kan [[Papua New Guinea]] asin [[Indonesya]]. Sa Papua New Guinea, pangenot na ipinagtataram ini sa baryo nin Kamberataro ({{coord|-3.611948|141.05719|type:city_region:PG|name=Kamberatoro}}), [[Amanab Rural LLG]], [[Probinsya nin Sandaun]].<ref name="Ethnologue22-PNG">{{cite web |url=https://www.ethnologue.com/country/PG/languages |title=Papua New Guinea languages |work=[[Ethnologue]]: Languages of the World |edition=22nd |editor1-last=Eberhard |editor1-first=David M. |editor2-last=Simons |editor2-first=Gary F. |editor3-last=Fennig |editor3-first=Charles D. |date=2019 |location=Dallas |publisher=[[SIL International]]}}</ref><ref name="UN-PNG">{{cite web |url=https://data.humdata.org/dataset/village-coordinates-lookup |title=Papua New Guinea Village Coordinates Lookup |author=United Nations in Papua New Guinea |work=Humanitarian Data Exchange |version=1.31.9 |date=2018}}</ref>

==Mga diyalektos==
Ugwa ining duwang diyalekto na pinangaranan na ''Sentrong Dla'' asin ''Menggwa Dla''. Ipinagtataram an Sentrong Dla sa tolong pangenot na mga baryo kan Misyong Kamberatoro (3°36′S 141°03′E; 1299 pye) sa Papua New Guinea, Misyong Amgotro (3°38′S 140°58′E; 1969 piye) sa Sulnupang Papua, asin baryo nin Komando sa Sulnupang Papua. Dating poste nin hangganann kan Olandes an baryo nin Komando. An iba pang mga baryo na ipinagtataram an sentrong Dla sa Papua New Guinea iyo an Tamarbek ({{coord|-3.591701|141.055114|type:city_region:PG|name=Tamarbek}}), Akamari ({{coord|-3.597044|141.059233|type:city_region:PG|name=Akimari 1}}), Bagong Kamberatoro; Gurang na Kamberatoro, ‘Baryo nin Hangganan’, Nimberatoro ({{coord|-3.625973|141.042369|type:city_region:PG|name=Nimberatoro}}), Nindebai ({{coord|-3.64111|141.006033|type:city_region:PG|name=Nindebai}}), Mamamora ({{coord|-3.653793|141.020182|type:city_region:PG|name=Mamamura}}), Yamamainda ({{coord|-3.669519|141.033445|type:city_region:PG|name=Yamamainda}}), Orkwanda ({{coord|-3.647337|141.081231|type:city_region:PG|name=Orkwanda}}), asin Lihen ({{coord|-3.623834|141.117364|type:city_region:PG|name=Lihen}}). Igwa an Sulnupang Papua, Indonesya nin mga baryo nin Dla kan Amgotro, Komando, Indangan, Mongwefi, Buku, asin Agrinda, na kung sain kadaklan na nakamugtak sa Distritong Yaffi, [[Rehensiyang Keerom]].<ref name="DeSousa-Dla">{{cite thesis |last=de Sousa |first=Hilário |date=2006 |title=The Menggwa Dla language of New Guinea |type=Doctoral dissertation |publisher=University of Sydney}}</ref>

Daing gayong populado sa duwang diyalekto an Menggwa Dla, na ipinagtataram sa limang mga baryo na nakamugtak sa tanga kan Misyong Kamberatoro asin baryo nin Komando, na kung sain an Menggau, Wahai ({{coord|-3.580863|141.029277|type:city_region:PG|name=Wahai}}), Ambofahwa (alternatibong bisto sa Wahai Nº 2), Wanggurinda ({{coord|-3.580396|141.028671|type:city_region:PG|name=Wagurinda}}; 3°34′59″S, 141°01′41″E) sa Papua New Guinea, asin Menggwal (3°33′53″S, 140°59′04″E) sa Sulnupang Papua.<ref name="DeSousa-Dla"/>

==Kamugtakan==
Nagbalyo an mga parataram nin Dla (Dera) sa [[Tok Pisin]] asin [[Malayo na Papuano]]. Pigbareta ni De Sousa (2006) na an ipinangaking huben na henerasyon kan 1990s o dai nahaloy dai nagtataram nin Dera na taal, na kung sain taal na nagtataram an mga gurang na henerasyon.<ref name="DeSousa-Dla"/>

==Palatanugan==
Igwang 14 mga katanog (4 na hababa sa [[Tataramon na Angor|Angor]]) an Dera, na kung sain ini an:<ref name="Foley-Sepik">{{cite book |last=Foley |first=William A. |authorlink=William A. Foley |editor1-last=Palmer |editor1-first=Bill |date=2018 |title=The Languages and Linguistics of the New Guinea Area: A Comprehensive Guide |chapter=The Languages of the Sepik-Ramu Basin and Environs |series= The World of Linguistics |volume=4 |location=Berlin |publisher=De Gruyter Mouton |pages=197-432 |isbn=978-3-11-028642-7}}</ref>
:{| {{table}}
| p || t ||  || k
|-
| b || d ||  || ɡ
|-
| ɸ || s ||  || x
|-
| m || n ||  || 
|-
|  || r ||  || 
|-
| w ||  || j || 
|}

Igwa man 5 na mga tiyaw o patanog (2 na mas hababa pa sa [[tataramon na Angor|Angor]]), na kung sain ini an:<ref name="Foley-Sepik"/>
:{| {{table}}
| i || u
|-
| e || o
|-
| a || 
|}

==Mga toltolan==
{{Reflist}}

{{Mga tataramon na Papuano}}
{{Mga tataramon kan Indonesya}}
{{Mga tataramon kan Papua Nueba Guinea}}

[[Kategorya:Mga tataramon na Senagi]]
[[Kategorya:Mga tataramon kan Sandaun Province]]
[[Kategorya:Mga tataramon kan Nueba Guinea]]
An Dera (Dra, Dla)  Mangguar asin Kamberataro (Komberatoro) sarong tataramon na Senagi kan Papua New Guinea asin Indonesya. Sa Papua New Guinea, pangenot na ipinagtataram ini sa baryo nin Kamberataro (), Amanab Rural LLG, Probinsya nin Sandaun.

Mga diyalektos
Ugwa ining duwang diyalekto na pinangaranan na Sentrong Dla asin Menggwa Dla. Ipinagtataram an Sentrong Dla sa tolong pangenot na mga baryo kan Misyong Kamberatoro (3°36′S 141°03′E; 1299 pye) sa Papua New Guinea, Misyong Amgotro (3°38′S 140°58′E; 1969 piye) sa Sulnupang Papua, asin baryo nin Komando sa Sulnupang Papua. Dating poste nin hangganann kan Olandes an baryo nin Komando. An iba pang mga baryo na ipinagtataram an sentrong Dla sa Papua New Guinea iyo an Tamarbek (), Akamari (), Bagong Kamberatoro; Gurang na Kamberatoro, ‘Baryo nin Hangganan’, Nimberatoro (), Nindebai (), Mamamora (), Yamamainda (), Orkwanda (), asin Lihen (). Igwa an Sulnupang Papua, Indonesya nin mga baryo nin Dla kan Amgotro, Komando, Indangan, Mongwefi, Buku, asin Agrinda, na kung sain kadaklan na nakamugtak sa Distritong Yaffi, Rehensiyang Keerom.

Daing gayong populado sa duwang diyalekto an Menggwa Dla, na ipinagtataram sa limang mga baryo na nakamugtak sa tanga kan Misyong Kamberatoro asin baryo nin Komando, na kung sain an Menggau, Wahai (), Ambofahwa (alternatibong bisto sa Wahai Nº 2), Wanggurinda (; 3°34′59″S, 141°01′41″E) sa Papua New Guinea, asin Menggwal (3°33′53″S, 140°59′04″E) sa Sulnupang Papua.

Kamugtakan
Nagbalyo an mga parataram nin Dla (Dera) sa Tok Pisin asin Malayo na Papuano. Pigbareta ni De Sousa (2006) na an ipinangaking huben na henerasyon kan 1990s o dai nahaloy dai nagtataram nin Dera na taal, na kung sain taal na nagtataram an mga gurang na henerasyon.

Palatanugan
Igwang 14 mga katanog (4 na hababa sa Angor) an Dera, na kung sain ini an:
{| 
| p || t ||  || k
|-
| b || d ||  || ɡ
|-
| ɸ || s ||  || x
|-
| m || n ||  || 
|-
|  || r ||  || 
|-
| w ||  || j || 
|}

Igwa man 5 na mga tiyaw o patanog (2 na mas hababa pa sa Angor), na kung sain ini an:
{| 
| i || u
|-
| e || o
|-
| a || 
|}

Mga toltolan

Kategorya:Mga tataramon na Senagi
Kategorya:Mga tataramon kan Sandaun Province
Kategorya:Mga tataramon kan Nueba Guinea