Usa, Ōita
{{about|[[mga syudad kan Hapon|syudad sa Hapon]]|other uses|USA (klaripikasyon)}}
{{Infobox settlement
<!-- See Template:Infobox settlement for additional fields and descriptions -->
| name                    = Usa
| official_name           = 
| native_name             = {{nobold|{{lang|ja|宇佐市}}}}
| native_name_lang        = ja
| settlement_type         = [[Mga syudad kan Hapon|Syudad]]
<!-- images, nickname, motto -->
| image_skyline           = 
| imagesize               = 
| image_alt               = 
| image_caption           = 
| image_flag              = Flag of Usa, Oita.svg
| flag_alt                = 
| image_seal              = 
| seal_alt                = 
| image_shield            = 
| shield_alt              = 
| image_blank_emblem      = 
| nickname                = 
| motto                   = 
<!-- maps and coordinates -->
| image_map               = Usa in Oita Prefecture Ja.svg
| map_alt                 = 
| map_caption             = Kinamumugtakan kan Usa sa [[Prepekturang Ōita]]
| pushpin_map             = Hapon
| pushpin_label_position  = <!-- position of the pushpin label: left, right, top, bottom, none -->
| pushpin_map_alt         = 
| pushpin_map_caption     = &nbsp;
| coordinates             = {{coord|33.5319719|N|131.3495446|E|region:JP|display=inline,title}}
| coor_pinpoint           = <!-- to specify exact location of coordinates (was coor_type) -->
| coordinates_footnotes   = <!-- for references: use <ref> tags -->
<!-- location -->
| subdivision_type        = [[Lista kan mga soberanyang estado|Nasyon]]
| subdivision_name        = [[Hapon]]
| subdivision_type1       = [[Lista kan mga rona sa Hapon|Rona]]
| subdivision_name1       = [[Kyushu]]
| subdivision_type2       = [[Mga prepektura kan Hapon|Prepektura]]
| subdivision_name2       = [[Prepekturang Ōita]]
| subdivision_type3       = 
| subdivision_name3       = 
<!-- established -->
| established_title       = <!-- Settled -->
| established_date        = 
| founder                 = 
| named_for               = 
<!-- seat, smaller parts -->
| seat_type               = <!-- defaults to: Seat -->
| seat                    = 
<!-- government type, leaders -->
| government_footnotes    = <!-- for references: use <ref> tags -->
| leader_party            = 
| leader_title            = Alkalde
| leader_name             = [[Shuji Korenaga]]
| leader_title1           = 
| leader_name1            = <!-- etc., up to leader_title4 / leader_name4 -->
<!-- display settings  -->
| total_type              = <!-- to set a non-standard label for total area and population rows -->
| unit_pref               = <!-- enter: Imperial, to display imperial before metric -->
<!-- area -->
| area_magnitude          = <!-- use only to set a special wikilink -->
| area_footnotes          = <!-- for references: use <ref> tags -->
| area_total_km2          = 439.12
| area_land_km2           = 
| area_water_km2          = 
| area_water_percent      = 
| area_note               = 
<!-- elevation -->
| elevation_footnotes     = <!-- for references: use <ref> tags -->
| elevation_m             = 
<!-- population -->
| population_footnotes    = <!-- for references: use <ref> tags -->
| population_total        = 55,534
| population_as_of        = Marso 1, 2017
| population_density_km2  = auto
| population_est          = 
| pop_est_as_of           = 
| population_demonym      = <!-- demonym, ie. Liverpudlian for someone from Liverpool -->
| population_note         = 
<!-- time zone(s) -->
| timezone1               = [[Estandarteng Oras kan Hapon]]
| utc_offset1             = +9
| timezone1_DST           = 
| utc_offset1_DST         = 
<!-- postal codes, area code -->
| postal_code_type        = 
| postal_code             = 
| area_code_type          = <!-- defaults to: Area code(s) -->
| area_code               = 
<!-- blank fields (section 1) -->
| blank_name_sec1         = Numero nin&nbsp;pono
| blank_info_sec1         = 0978-32-1111
| blank1_name_sec1        = Address
| blank1_info_sec1        = 1-1030 Ōaza-Ueda, Usa-shi, Ōita-ken<br/>879-0492
<!-- blank fields (section 2) -->
| blank_name_sec2        = [[Köppen climate classification|Climate]]
| blank_info_sec2        = [[Humid subtropical climate|Cfa]]
<!-- website, footnotes -->
| website                 = [http://www.city.usa.oita.jp/ Syudad kan Usa]
| footnotes               = 
| module = {{Infobox place symbols| embedded=yes
 | tree = [[Quercus gilva]]
 | flower = [[Rhododendron]]
 | bird = 
 | flowering_tree = 
 | butterfly = 
 | fish = 
 | other_symbols = 
}}
}}

An '''{{nihongo|Usa|宇佐市|Usa-shi}}''' sarong [[Mga syudad kan Hapon|syudad]] na nakamugtak sa [[Prepekturang Ōita]], [[Hapon]] sa puro kan [[Rawis nin Kunisaki]] sa kaamihanan na [[Kyushu]].

Kamangnomangno sa [[Usa Jingū]], an payong dambana kan gabos na 40,000 na dambana nin [[Hachiman]] sa bilog na Hapon, taun-taon an syudad, nag-aagda nin haros 1.8 milyong mananamba gikan sa bilog na nasyon sa [[Aldaw kan Bagong Taon]]. Igwang lain pa na mga atraksyong panturista sa syudad, arog kan templo nin Hongan-ji Betsuin, na ginigibo ining saro sa mga nanginginot na syudad kan turista nin prepektura.

Sagkod pa kan Marso 2017, pigtatanyang yaon sa 55,534 an [[populasyon]] kan syudad asin may [[densidad nin populasyon]] na 130 katawo sa lambang km² (337 kada sq. mi.). An kabilugan na hiwas, maabot sa 439.12&nbsp;km² (169½ sq. mi.).

== Uusipon ==
Nagin syudad an banwaan nin Usa kadtong Abril 1, 1967. Kan Marso 31, 2005, isinaro sa Usa an mga banwaan nin [[Ajimu, Ōita|Ajimu]] asin [[Innai, Ōita|Innai]] (parehas na gikan sa [[Distritong Usa, Ōita |Distrito kan Usa]]).

==Heograpiya==
Nakamugtak an Usa sa puro kan Rawis nin Kunisak sa kaamihanan na Kyushu.

Binibilog an Usa nin tolong lugar.
*Usa, an lugar sa palibot kan [[Usa Jingū]] (midbid man sa dambana nin Usa)
*Yokkaichi, an lugar na nakapalibot sa templo nin Hongan-ji, asin sarong administratibong banwaan gikan sa Panahon nin Edo
*Nagasu, sarong lugar nin lalawigan (port area)

===Klima===
An Usa, igwang [[humid subtropical climate]] ([[Köppen climate classification]] ''Cfa'') na may mainit na tig-init asin malipot na tiglipot. Dakula an pag-uran sa bilog na taon, alagad medyo mas hababa sa tiglipot. An komon na taunan nin temperatura sa Usa nasa {{convert|14.9|C}}. An komon na tig-uran nasa {{cvt|1729.1|mm}} na kun sain an Hulyo iyo an pinakabasang bulan. An mga temperatura, pinakahalangkaw sa average sa Agosto, na nasa {{convert|26.4|C}}, asin pinakahababa sa Enero, na maabot sa {{convert|4.0|C}}.<ref name=normals/> An pinakahalangkawal na temperaturang naitala sa Usa maabot sa {{cvt|37.8|C}} kadtong ika-31 nin Hulyo 2015; an pinakahababang temperatura na naitala maabot sa {{cvt|-9.0|C}} kadtong ika-26 nin Pebrero 1981.<ref name=extremes/>
{{Weather box
|width=auto
|collapsed = Y
|single line = Y
|metric first = Y
|location = [[Innai, Ōita|Innai]], Usa (1991−2020 normals, extremes 1977−sa ngunyan)
|Jan record high C = 21.8
|Feb record high C = 26.1
|Mar record high C = 27.5
|Apr record high C = 31.4
|May record high C = 33.0
|Jun record high C = 35.5
|Jul record high C = 37.8
|Aug record high C = 37.4
|Sep record high C = 35.1
|Oct record high C = 30.9
|Nov record high C = 28.4
|Dec record high C = 24.5
|Jan record low C = -8.3
|Feb record low C = -9.0
|Mar record low C = -8.6
|Apr record low C = -3.2
|May record low C = 0.7
|Jun record low C = 6.2
|Jul record low C = 12.4
|Aug record low C = 15.0
|Sep record low C = 5.6
|Oct record low C = -0.6
|Nov record low C = -3.8
|Dec record low C = -7.5
|Jan high C = 9.4
|Feb high C = 10.5
|Mar high C = 14.2
|Apr high C = 19.8
|May high C = 24.5
|Jun high C = 26.8
|Jul high C = 30.9
|Aug high C = 31.7
|Sep high C = 27.6
|Oct high C = 22.6
|Nov high C = 17.2
|Dec high C = 11.7
|Jan mean C = 4.0
|Feb mean C = 4.9
|Mar mean C = 8.3
|Apr mean C = 13.4
|May mean C = 18.2
|Jun mean C = 21.8
|Jul mean C = 25.8
|Aug mean C = 26.4
|Sep mean C = 22.5
|Oct mean C = 16.7
|Nov mean C = 11.0
|Dec mean C = 5.9
|Jan low C = -0.7
|Feb low C = -0.4
|Mar low C = 2.5
|Apr low C = 7.1
|May low C = 12.4
|Jun low C = 17.6
|Jul low C = 21.9
|Aug low C = 22.3
|Sep low C = 18.5
|Oct low C = 11.7
|Nov low C = 5.7
|Dec low C = 0.9
|precipitation colour = green
|Jan precipitation mm = 59.5
|Feb precipitation mm = 70.7
|Mar precipitation mm = 106.2
|Apr precipitation mm = 114.7
|May precipitation mm = 130.5
|Jun precipitation mm = 302.4
|Jul precipitation mm = 307.2
|Aug precipitation mm = 178.5
|Sep precipitation mm = 220.7
|Oct precipitation mm = 115.8
|Nov precipitation mm = 69.0
|Dec precipitation mm = 53.9
|year precipitation mm = 1729.1
|unit precipitation days = 1.0 mm
|Jan precipitation days = 8.4
|Feb precipitation days = 8.7
|Mar precipitation days = 11.2
|Apr precipitation days = 9.9
|May precipitation days = 9.3
|Jun precipitation days = 13.7
|Jul precipitation days = 12.6
|Aug precipitation days = 10.1
|Sep precipitation days = 10.8
|Oct precipitation days = 7.5
|Nov precipitation days = 8.0
|Dec precipitation days = 7.6
|Jan sun = 127.5
|Feb sun = 130.2
|Mar sun = 159.0
|Apr sun = 181.7
|May sun = 191.4
|Jun sun = 127.8
|Jul sun = 162.7
|Aug sun = 187.8
|Sep sun = 141.9
|Oct sun = 161.1
|Nov sun = 141.7
|Dec sun = 129.0
|year sun = 1841.8
|source 1 = [[Japan Meteorological Agency]]<ref name=extremes>{{cite web
| url = https://www.data.jma.go.jp/obd/stats/etrn/view/rank_a.php?prec_no=83&block_no=0931&year=&month=&day=&view=h0
|script-title=ja:観測史上1～10位の値（年間を通じての値）
| publisher = [[Japan Meteorological Agency|JMA]]
| access-date = April 22, 2022}}</ref><ref name=normals>{{cite web
| url = https://www.data.jma.go.jp/obd/stats/etrn/view/nml_amd_ym.php?prec_no=83&block_no=0931&year=&month=&day=&view=h0
|script-title=ja:気象庁 / 平年値（年・月ごとの値） 
| publisher = [[Japan Meteorological Agency|JMA]]
| access-date = April 22, 2022}}</ref>}}

===Demograpiya===
Susog sa datos nin sensus kan Hapon , an populasyon kan Usa kan 2020 maabot sa 52,771 katawo.<ref name=zensus/> Nagsasagibo na an USA nin mga sensus poon pa kan 1950.
{{Historical populations
| 1950 | 98429
| 1955 | 95317
| 1960 | 87460
| 1965 | 77025
| 1970 | 71020
| 1975 | 67777
| 1980 | 67811
| 1985 | 67960
| 1990 | 65541
| 1995 | 63819
| 2000 | 62349
| 2005 | 60809
| 2010 | 59015
| 2015 | 56258
| 2020 | 52771
|align       = none
| footnote = Usa population statistics<ref name=zensus>[https://www.citypopulation.de/en/japan/oita/ Usa population statistics]</ref>
}}

==Turismo==
===Atraksyon===
Nakamugtak sa syudad an Futaba no Sato, sarong museo na pigdididikar sa sarong sumo wrestler na si [[Futabayama Sadaji]]. Igwang sarong estatwa sa luwas kan museo, na itinindog kan gobyerno kadtong 1999, na naglaladawan sa mga pangaran asin printa nin kamot kan tolong sumo wrestler na nanggana nin lagpas sa 60 competitive bouts. Sa kadugangan sa Futubayama, nagrerepresentar sinda [[Tanikaze Kajinosuke]] asin [[Hakuhō Shō]] sa rebulto.<ref name="japantimes"/>

[[Image:West gate of Usa Shrine.jpg|thumb|upright=1.2|Sulnopan na trangkahan kan Dambana nin Usa]]
Yaon man sa syudad an [[Usa Jingū]] na minaagda nin sagkod 1.8 milyong bisita taun-taon.<ref name="japantimes"/> Sa harani, yaon an [[Pangkasaysayan na Museo kan Prepektural na Ōita]].

==Mga Anekdota ==
===Pag-label nin produkto===
Igwang mga pag-aako na an mga produktong ginibo sa banwaan na ini asin na-export sa US kan 1930s, may tatak na "MADE IN USA", garo nagluwas na garo an produkto, ginibo sa Estados Unidos. May mga bareta na an pangaran banwaan, niribayan  nin "USA" para sa mawuton na ini. Sala an mga nasambit na pag-ako. Arog na talaga kaini an pangaran kan banwaan bago pa an 1960s. Sarong syudad an USA asin an mga produkto, dapat na may label susog sa nasyon na ginikanan, ginigibo ining sobra na dai malamang na ini, magigin sarong sapat na labot. Sa kadugangan, na-flag sana an anuman na mga produktong ini-import sa U.S. na minarkahan bilan "Made in USA."<ref>{{cite web|date=January 16, 2007|title=Made in USA|url=http://www.snopes.com/business/genius/usa.asp|access-date=December 12, 2009|work=Snopes}}</ref>

==Midbid na tawo==
*[[Futabayama Sadaji]], Ika-35 nin [[yokozuna (sumo)|yokozuna]] sa [[sumo]]<ref name="japantimes">{{cite web|url=http://www.japantimes.co.jp/life/2013/03/03/travel/a-visit-to-usa-the-japanese-city-that-knows-how-to-win/#.VR9VtfnF_dU|title=A visit to Usa, the Japanese city that knows how to win|publisher=Japan Times|access-date=3 April 2015}}</ref>

== Mga toltolan==
{{reflist}}

==Mga panluwas na takod==
{{Commons category-inline|Usa, Oita|Usa, Ōita}}
* [http://www.city.usa.oita.jp Usa City official website] (Naka-Hapon)

{{Authority control}}

{{DEFAULTSORT:Usa, Oita}}
[[Kategorya:Mga syudad sa Prepekturang Ōita]]
An  sarong syudad na nakamugtak sa Prepekturang Ōita, Hapon sa puro kan Rawis nin Kunisaki sa kaamihanan na Kyushu.

Kamangnomangno sa Usa Jingū, an payong dambana kan gabos na 40,000 na dambana nin Hachiman sa bilog na Hapon, taun-taon an syudad, nag-aagda nin haros 1.8 milyong mananamba gikan sa bilog na nasyon sa Aldaw kan Bagong Taon. Igwang lain pa na mga atraksyong panturista sa syudad, arog kan templo nin Hongan-ji Betsuin, na ginigibo ining saro sa mga nanginginot na syudad kan turista nin prepektura.

Sagkod pa kan Marso 2017, pigtatanyang yaon sa 55,534 an populasyon kan syudad asin may densidad nin populasyon na 130 katawo sa lambang km² (337 kada sq. mi.). An kabilugan na hiwas, maabot sa 439.12 km² (169½ sq. mi.).

 Uusipon 
Nagin syudad an banwaan nin Usa kadtong Abril 1, 1967. Kan Marso 31, 2005, isinaro sa Usa an mga banwaan nin Ajimu asin Innai (parehas na gikan sa Distrito kan Usa).

Heograpiya
Nakamugtak an Usa sa puro kan Rawis nin Kunisak sa kaamihanan na Kyushu.

Binibilog an Usa nin tolong lugar.
Usa, an lugar sa palibot kan Usa Jingū (midbid man sa dambana nin Usa)
Yokkaichi, an lugar na nakapalibot sa templo nin Hongan-ji, asin sarong administratibong banwaan gikan sa Panahon nin Edo
Nagasu, sarong lugar nin lalawigan (port area)

Klima
An Usa, igwang humid subtropical climate (Köppen climate classification Cfa) na may mainit na tig-init asin malipot na tiglipot. Dakula an pag-uran sa bilog na taon, alagad medyo mas hababa sa tiglipot. An komon na taunan nin temperatura sa Usa nasa . An komon na tig-uran nasa  na kun sain an Hulyo iyo an pinakabasang bulan. An mga temperatura, pinakahalangkaw sa average sa Agosto, na nasa , asin pinakahababa sa Enero, na maabot sa . An pinakahalangkawal na temperaturang naitala sa Usa maabot sa  kadtong ika-31 nin Hulyo 2015; an pinakahababang temperatura na naitala maabot sa  kadtong ika-26 nin Pebrero 1981.

Demograpiya
Susog sa datos nin sensus kan Hapon , an populasyon kan Usa kan 2020 maabot sa 52,771 katawo. Nagsasagibo na an USA nin mga sensus poon pa kan 1950.

Turismo
Atraksyon
Nakamugtak sa syudad an Futaba no Sato, sarong museo na pigdididikar sa sarong sumo wrestler na si Futabayama Sadaji. Igwang sarong estatwa sa luwas kan museo, na itinindog kan gobyerno kadtong 1999, na naglaladawan sa mga pangaran asin printa nin kamot kan tolong sumo wrestler na nanggana nin lagpas sa 60 competitive bouts. Sa kadugangan sa Futubayama, nagrerepresentar sinda Tanikaze Kajinosuke asin Hakuhō Shō sa rebulto.

thumb|upright=1.2|Sulnopan na trangkahan kan Dambana nin Usa
Yaon man sa syudad an Usa Jingū na minaagda nin sagkod 1.8 milyong bisita taun-taon. Sa harani, yaon an Pangkasaysayan na Museo kan Prepektural na Ōita.

Mga Anekdota 
Pag-label nin produkto
Igwang mga pag-aako na an mga produktong ginibo sa banwaan na ini asin na-export sa US kan 1930s, may tatak na "MADE IN USA", garo nagluwas na garo an produkto, ginibo sa Estados Unidos. May mga bareta na an pangaran banwaan, niribayan  nin "USA" para sa mawuton na ini. Sala an mga nasambit na pag-ako. Arog na talaga kaini an pangaran kan banwaan bago pa an 1960s. Sarong syudad an USA asin an mga produkto, dapat na may label susog sa nasyon na ginikanan, ginigibo ining sobra na dai malamang na ini, magigin sarong sapat na labot. Sa kadugangan, na-flag sana an anuman na mga produktong ini-import sa U.S. na minarkahan bilan "Made in USA."

Midbid na tawo
Futabayama Sadaji, Ika-35 nin yokozuna sa sumo

 Mga toltolan

Mga panluwas na takod

 Usa City official website (Naka-Hapon)

Kategorya:Mga syudad sa Prepekturang Ōita