Boxer Codex
[[File:Reception of the Manila Galleon by the Chamorro in the Ladrones Islands, ca. 1590.jpg|thumb|400x400px|Pagsabat kan [[Manila galleon|Galyon nin Manila]] kan mga [[Chamorro people|Chamorro]] sa [[Mariana Islands|Isla Ladrones]], ca. 1590]]
[[File:Visayans 3.png|right|thumb|250px|[[Banwang Bisaya|Bisaya]] ''[[Kadatuan|kadatuan]]'' Mga hiyangta]]
An '''''Boxer Codex''''' ({{lang-es|Códice Boxer}}), na minsan inaapod man na '''''Manila Manuscript''''', sarong manuskritong nasurat kan mga taon 1590,<ref>[https://brill.com/view/title/31681] Boxer Codex Iningles.Kinua 08-28-20</ref>,<ref>[http://classic.iucat.iu.edu/uhtbin/cgisirsi/x/0/0/5?srchfield1=GENERAL^SUBJECT^GENERAL^^words+or+phrase&searchoper1=AND&library=ALL&match_on=KEYWORD&shadow=NO&user_id=WEBSERVER&password=&searchdata1=VAB8326 Lilly Library, Indiana University, Bloomington, Indiana (U.S.A.), Catalogue Record of the Boxer Codex]{{Dead link|date=June 2019 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> na igwang mga ilustrasyon kan mga [[grupong etniko sa Filipinas]], mga etnikong grupo sa kahiwasan kan [[Sur-subangan na Asya]], [[Solnopann Asya]] asin [[Micronesia]] kan panahon na pinakaenot na gayong nadukayan an mga ini kan mga [[ Historya kan Filipinas (1521-1898)|Espanyol]]. An manuskrito may kalakip man kan mga diyos-diyos asin mga demonyo mitolohiko kan mga Taoista, asin kan tunay saka mitolohikong mga gamgam, mga hayop na kinopya sa popular na tekstong Tsino  asin mga librong yaon sa sirkulasyon kan panahon na idto. Palaen pa kan mga deskripsyon asin mga pasambit historikal kan ngonyan [[Filipinas]] na, dangan kan iba pang mga Harayong-Solnopan na mga estado, an codex igwang napalaman na 97 pinturang kurit-kamot na nag'iilustrar kan mga nagbabanwa, mga gamgam, mga hayop (tunay asin mitolohikal) kan Filipinas, kan [[Arkipelagong Indones]], kan [[Tsina]], asin kan kadagaan nin [[sur-subangan na  Asya]]. Pigta'wan doon na gayo na iyo ini an pinakaenot na mga ilustrasyon na nahiling kan matang Europeo. An enot na ilustrasyon tipig na pabalagbag sa manuskrito, 74 kaini bilog na pahinang de-kolor na mga paglagyo asin an mga natadang 22 na pahina, lambang pahina may apat na pintura; may magkapira na bakante an papel. Kadakulan  kan mga kinurit garo kinopya asin sinapi mansana sa mga materyales dinara sa Filipinas haleng Tsina ni [[Martín de Rada|Martin de Rada]]: an ''[[Classic of Mountains and Seas|Shānhǎi Jīng]]'' (山海经, ''[[Classic of Mountains and Seas|The Classic of Mountains and Seas]]''), asin an mga librong ''[[shenmo]]'' (神魔), na pigmomostra mga diyos-diyos asin mga demonyo. An mga natadang mga drowing nagrerepresentar nin mga indibidwal, mga lalake babae na padis, mga habitanteng tagabuhis kan Tsina na nakasulot nin pigbibistuhan na gayong gubing; an iba drinowing bilang mga kawad. An mga depiksyon kan mga habitante haleng Tsinong nasasakpan pwedeng hinuwad mansana sa dati nang mga ilustrasyon, kinurit ginuno sa pagtoom-toom, o pwede man ngani paagi sa tukdo' ni Rada o kan ibang mga Europeong nakagabay na sa Tsina.<ref name=":0">{{Cite book|url=https://books.google.com.ph/books?id=_W7sCgAAQBAJ&source=gbs_navlinks_s|title=The Boxer Codex: Transcription and Translation of an Illustrated Late Sixteenth-Century Spanish Manuscript Concerning the Geography, History and Ethnography of the Pacific, South-east and East Asia|last=Souza|first=George Bryan|last2=Turley|first2=Jeffrey Scott|publisher=BRILL|year=2015|isbn=9004301542|location=|pages=}}</ref> Sikyera limang polo an mga ilustrasyon masnongod sa mga habitante kan [[Arkipelagong Filipinas]].<ref name=roces1977p1003>{{Harvnb|Roces|1977|p=1003}}.</ref>
==Napapalaman asin ginikanan==

An Boxer Codex pigladawan an mga [[Banwang Tagalog|Tagalog]], [[Banwang Bisaya|Bisaya]], [[Banwang Sambal|Sambal]], [[Cagayan Valley|Kagayano]] o posible mga [[Banwang Ibanag|Ibanag]], asin mga [[Agta]] kan Filipinas sa arok na maraborab na gayo. Sinasabi na an teknik na ini sa pagpintura, asin sa pag'usar man ngani kan papel Tsino, tinta, asin pinta nagmomostrang gayo na an pintor na dai nabibisto pwedeng sarong Tsino mansana.<ref name="roces1977p1004"/><ref name=":0" />

Tinutubod na an orihinal na kagsadiri kan manuskrito iyo si [[Luis Pérez Dasmariñas]], aki kan Gobernador Heneral na si [[Gómez Pérez Dasmariñas]], na nagadan kan 1593 sa kamot kan mga ''[[Sangley]]s'' o mga dayong Tsino nag'estar sa Filipinas. Si Luis nagsangle sa katongdan kan ama niya bilang Gobernador-Heneral. Huli ta an mga gobernandor kolonyal espanyol hinahagaran nin mga report kan saindang mga teritoryong nasasakopan, pwedeng an  manuskritong ini ginibo sa pagkuyog sa mando kan gobernador.<ref name=roces1977p1004>{{Harvnb|Roces|1977|p=1004}}.</ref>

An  midbid na pinaka-amay na kagrogaring kan manuskrito sa panahon na ngonyan iyo si [[Giles Fox-Strangways, 6th Earl of Ilchester|Lord Ilchester]]. An codex iyo an saro sa natada kan mga saray-saray niya sa saiyang  pagrorogaring, [[Holland House]] sa[[London]], kan direktang masa'pag sa pagbobomba kan mga [[Alemanyang Nazi |Aleman]] kan Septyembre 27, 1940 durante kan inapod na [[The Blitz]]. An manuskrito pinagsubasta kan 1947 asin nahulog sa pagsasadiri ni Profesor [[C.R. Boxer|Charles Ralph Boxer]], sarong autoridad dapit sa Harayong Solnopan, na saiya na ngani ipinangaran an dokumento. Ini rogaring na ngonyan kan [[Lilly Library]] sa [[Indiana University Bloomington|Indiana University]].<ref name=roces1977p1003 />
=== Mga tinubo<ref name=":0" /><sup>(Pasabot basado sa pinaggikanan)</sup> ===
<gallery>
File:Cagayan Woman.png|Sarong ''[[Binukot]]'' na babae, posible [[Ilokano]]
File:Cagayan Warrior.png|Sarong taga-bukid na [[Igorot people|Igorot]]. Kawad taga-Cagayan Valley, posible [[Ibanag]] 
File:玳瑁 Taipue - Unknown couple - Boxer Codex (1590).jpg|Magkaibahan, may pinutos na buhok asin [[kampilan]], posible Pangasinense o Ilokano 
File:Zambals 1.png|Mga taga-Zambal na para-ayam, haleng [[Zambales]]
File:Zambals 2.png|Mga taga-Zambal na para-ayam
File:Zambals 3.png|Mag'agom na [[Zambal]] tagalusad/para-ayam. An imahe pinapahiling tataong magmansong hayopan
File:Negritos.png|Mga [[Agta]] na para-ayam.
File:Naturales 4.png|[[Banwang Tagalog|Tagalog]] na hiyangta' nakapula. (an bistuhan na arok kan saiyang grupo) kaiba saiyang agom. 
File:Naturales 3.png|[[Banwang Tagalog|Tagalog]] mga [[maginoo]] nakapula, an bistuhan na arok kan saiyang grupo.
File:Naturales 5.png|[[Tagalog people|Tagalog]] mga [[maginoo]] (mga hiyangta) nakasulot asul (an bistuhan na kolor kan saiyang grupo) kaiba saiyang agom.
File:Naturales 2.png|Mga tinubo' sulot simpleng mga gubing asin suklob (posible [[Banwang|Moslem]] na taga Maynila 
File:Native of Visayan origin.jpg|Sarong ''[[Binukot]]'' na babae, posible Bisaya.
File:Visayans 4.png|[[Banwang Bisaya|Bisaya]] ''kadatuan,'' mga hiyangta
File:Visayans 3.png|[[Banwang Bisaya|Bisaya]] ''[[Kadatuan|kadatuan]]'' hiyangta, nakasulot pula kaiba an agom, an bistuhan na kolor kan grupo.
File:Visayans 2.png|Mga [[Pintado|Pintado (Sebwano o Waray)]] mag'agom na ''[[timawa]]''  
File:Visayans 1.png|Mga [[Pintado|Pintado (Sebwano o Waray)]] taga-[[Bohol]], pinapahiling mga tatu' ninda
File:Naturales 1.png|Mga tinubo' [[Bisaya|Bisaya]] ''[[Uripon|uripon]]'' (uripon).      
</gallery>

== Toltolan ==
{{reflist}}{{Poon}}
[[Kategorya: Mga antigong manuskrito dapit sa Filipinas]]
right|thumb|250px|Bisaya kadatuan Mga hiyangta
An Boxer Codex (), na minsan inaapod man na Manila Manuscript, sarong manuskritong nasurat kan mga taon 1590, Boxer Codex Iningles.Kinua 08-28-20,Lilly Library, Indiana University, Bloomington, Indiana (U.S.A.), Catalogue Record of the Boxer Codex na igwang mga ilustrasyon kan mga grupong etniko sa Filipinas, mga etnikong grupo sa kahiwasan kan Sur-subangan na Asya, Solnopann Asya asin Micronesia kan panahon na pinakaenot na gayong nadukayan an mga ini kan mga Espanyol. An manuskrito may kalakip man kan mga diyos-diyos asin mga demonyo mitolohiko kan mga Taoista, asin kan tunay saka mitolohikong mga gamgam, mga hayop na kinopya sa popular na tekstong Tsino  asin mga librong yaon sa sirkulasyon kan panahon na idto. Palaen pa kan mga deskripsyon asin mga pasambit historikal kan ngonyan Filipinas na, dangan kan iba pang mga Harayong-Solnopan na mga estado, an codex igwang napalaman na 97 pinturang kurit-kamot na nag'iilustrar kan mga nagbabanwa, mga gamgam, mga hayop (tunay asin mitolohikal) kan Filipinas, kan Arkipelagong Indones, kan Tsina, asin kan kadagaan nin sur-subangan na  Asya. Pigta'wan doon na gayo na iyo ini an pinakaenot na mga ilustrasyon na nahiling kan matang Europeo. An enot na ilustrasyon tipig na pabalagbag sa manuskrito, 74 kaini bilog na pahinang de-kolor na mga paglagyo asin an mga natadang 22 na pahina, lambang pahina may apat na pintura; may magkapira na bakante an papel. Kadakulan  kan mga kinurit garo kinopya asin sinapi mansana sa mga materyales dinara sa Filipinas haleng Tsina ni Martin de Rada: an Shānhǎi Jīng (山海经, The Classic of Mountains and Seas), asin an mga librong shenmo (神魔), na pigmomostra mga diyos-diyos asin mga demonyo. An mga natadang mga drowing nagrerepresentar nin mga indibidwal, mga lalake babae na padis, mga habitanteng tagabuhis kan Tsina na nakasulot nin pigbibistuhan na gayong gubing; an iba drinowing bilang mga kawad. An mga depiksyon kan mga habitante haleng Tsinong nasasakpan pwedeng hinuwad mansana sa dati nang mga ilustrasyon, kinurit ginuno sa pagtoom-toom, o pwede man ngani paagi sa tukdo' ni Rada o kan ibang mga Europeong nakagabay na sa Tsina. Sikyera limang polo an mga ilustrasyon masnongod sa mga habitante kan Arkipelagong Filipinas..
Napapalaman asin ginikanan

An Boxer Codex pigladawan an mga Tagalog, Bisaya, Sambal, Kagayano o posible mga Ibanag, asin mga Agta kan Filipinas sa arok na maraborab na gayo. Sinasabi na an teknik na ini sa pagpintura, asin sa pag'usar man ngani kan papel Tsino, tinta, asin pinta nagmomostrang gayo na an pintor na dai nabibisto pwedeng sarong Tsino mansana.

Tinutubod na an orihinal na kagsadiri kan manuskrito iyo si Luis Pérez Dasmariñas, aki kan Gobernador Heneral na si Gómez Pérez Dasmariñas, na nagadan kan 1593 sa kamot kan mga Sangleys o mga dayong Tsino nag'estar sa Filipinas. Si Luis nagsangle sa katongdan kan ama niya bilang Gobernador-Heneral. Huli ta an mga gobernandor kolonyal espanyol hinahagaran nin mga report kan saindang mga teritoryong nasasakopan, pwedeng an  manuskritong ini ginibo sa pagkuyog sa mando kan gobernador..

An  midbid na pinaka-amay na kagrogaring kan manuskrito sa panahon na ngonyan iyo si Lord Ilchester. An codex iyo an saro sa natada kan mga saray-saray niya sa saiyang  pagrorogaring, Holland House saLondon, kan direktang masa'pag sa pagbobomba kan mga Aleman kan Septyembre 27, 1940 durante kan inapod na The Blitz. An manuskrito pinagsubasta kan 1947 asin nahulog sa pagsasadiri ni Profesor Charles Ralph Boxer, sarong autoridad dapit sa Harayong Solnopan, na saiya na ngani ipinangaran an dokumento. Ini rogaring na ngonyan kan Lilly Library sa Indiana University.
 Mga tinubo(Pasabot basado sa pinaggikanan) 

 Toltolan 

Kategorya: Mga antigong manuskrito dapit sa Filipinas