Torii
{{Italic title|reason=[[:Category:Japanese words and phrases]]}}
[[File:ItsukushimaTorii7379.jpg|thumb|An bantogan na ''torii'' sa [[Santuaryo Itsukushima]]]]
An {{nihongo|'''''torii'''''|鳥居||{{IPA-ja|to.ɾi.i|}}|lead=yes}} sarong tradisyonal na pintoan na [[kultura nin Hapon|Hapones]] sa tangkaan nin sarong [[Santuaryong sintoista]], kun saen an simbolismo iyo an pag'agi hale sa kinaban pasiring sa sagrado.

An presensya nin  ''torii'' sa tangkaan iyo an pinakasimpleng pagbisto kan mga santuaryong sintoista, asin sarong sadit na ''torii'' na imahe iyo an narepresentar sa mga mapang Hapones.

An pinakaenot na pagtunga kan mga pintoan na ''torii'' sa Hapon natutungod sa katangaan nin [[Peryodong Heian]]; nasasambitan an mga ini sa mga teksto kan 922. An pinakagurang na gapong ''torii'' natugdok kan ika-12ng siglo asin pagsasadiri kan [[Santuaryong Hachiman]] sa [[Prepekturang Yamagata]]. An pinakagurang na kahoy na ''torii'' sarong ''ryōbu torii'' sa Santuaryo nin  Kubō Hachiman sa [[Prepekturang Yamanashi]] natugdok kan 1535.

An ''Torii'' na tata o pintoan tradisyonal na ginigibo sa gapo o kahoy, alagad ngonyan ginigibo hale sa iba-ibang materyal arog kan konkreto, kubre, aserong daing taklaan asin iba pa. Parati dai ini nin pinta o pinipintahan [[vermilion]] na sa taas maitom na [[lintel]]. An [[Inari shrine|mga Santuaryo nin Inari]], an ''[[kami]]'' nin fertilidad o kahigosan, tipikal na dakul mga ''torii'' ta an mga nag'asenso sa negosyo nagtatao nin mga ''torii'' sa pagbalos utang na boot. [[Fushimi Inari-taisha]] sa [[Kyoto]] rinibo an mga ''torii'', lambang saro yaon an pangaran kan nagdonar.<ref>{{cite web | url=http://mmjarboe.com/historical.html | title=Historical Items about Japan | publisher=Michelle Jarboe | date=2007-05-11 | access-date=2010-02-10 | url-status=dead | archive-url=https://web.archive.org/web/20100106081157/http://mmjarboe.com/historical.html | archive-date=2010-01-06 }}</ref>

==Etimolohiya==
{{see also|Shinto}}

An ''torii'', na pintoan pinapatindog sa tangkaan nin lambang santuaryong sintoista, pwedeng hale sa  [[Indyanisasyon kan Sur-subangan nin Asya|katagang Indyano]] na ''[[torana]]''. Mantang an terminong Indyano panongod sa sarong trangkahan, an kalingking na Hapones pwedeng ipalis bilang sarong "tugdonan gamgam".<ref>Shôzô Yamaguchi, Frederic De Garis and Atsuharu Sakai, 1964, We Japanese: Miyanushita, Hakone, Fujiya Hotel, Page 200.</ref> 

==Kataytayan nin mga ladawan==
<gallery widths="170px" heights="130px">
File:Tatsuta-taisha, torii.jpg|Sarong ''torii'' sa tangkaan nin [[Santuaryo Tatsuta]], sarong santuaryong sintoista sa [[Sangō, Nara]]
File:Entrance to Tsurugaoka Hachiman Shrine.jpg|''Myōjin torii''.
File:Hiyoshi-taisha03s4592.jpg|''Sannō torii''.
File:Hushimi-inari-taisha omotesando.jpg|''Daiwa torii''. Note the ''nemaki''.
File:Sumiyoshi Taisha3.jpg|The ''Sumiyoshi torii'' has pillars with a square cross-section.
File:Nakayama Jinja 01.JPG|''Nakayama torii''.
File:Itsukushima torii angle.jpg|''Ryōbu torii''.
File:Shiraminegu 01.JPG|''Miwa Torii''.
File:肥前鳥居 059.jpg|The {{nihongo|''hizen torii''|肥前鳥居}} has a rounded ''kasagi'' and thick flared pillars.
File:Fujisan Hongū Sengen Taisha daitorii.jpg|[[Fujisan Hongū Sengen Taisha]].
File:Fushimi Inari1.JPG|''Senbon torii'' at [[Fushimi Inari-taisha]].
</gallery>

==Toltolan==

{{reflist}}
{{poon}}
[[Kategorya: Mga tata sa Hapon]]
[[Kategorya: Mga Arkitekturang pagtandaan sa Hapon]]
[[Kategorya:Mga Simbolong relihiyoso]]
[[Kategorya:Arkitekturang sintoista]]
An  sarong tradisyonal na pintoan na Hapones sa tangkaan nin sarong Santuaryong sintoista, kun saen an simbolismo iyo an pag'agi hale sa kinaban pasiring sa sagrado.

An presensya nin  torii sa tangkaan iyo an pinakasimpleng pagbisto kan mga santuaryong sintoista, asin sarong sadit na torii na imahe iyo an narepresentar sa mga mapang Hapones.

An pinakaenot na pagtunga kan mga pintoan na torii sa Hapon natutungod sa katangaan nin Peryodong Heian; nasasambitan an mga ini sa mga teksto kan 922. An pinakagurang na gapong torii natugdok kan ika-12ng siglo asin pagsasadiri kan Santuaryong Hachiman sa Prepekturang Yamagata. An pinakagurang na kahoy na torii sarong ryōbu torii sa Santuaryo nin  Kubō Hachiman sa Prepekturang Yamanashi natugdok kan 1535.

An Torii na tata o pintoan tradisyonal na ginigibo sa gapo o kahoy, alagad ngonyan ginigibo hale sa iba-ibang materyal arog kan konkreto, kubre, aserong daing taklaan asin iba pa. Parati dai ini nin pinta o pinipintahan vermilion na sa taas maitom na lintel. An mga Santuaryo nin Inari, an kami nin fertilidad o kahigosan, tipikal na dakul mga torii ta an mga nag'asenso sa negosyo nagtatao nin mga torii sa pagbalos utang na boot. Fushimi Inari-taisha sa Kyoto rinibo an mga torii, lambang saro yaon an pangaran kan nagdonar.

Etimolohiya

An torii, na pintoan pinapatindog sa tangkaan nin lambang santuaryong sintoista, pwedeng hale sa  katagang Indyano na torana. Mantang an terminong Indyano panongod sa sarong trangkahan, an kalingking na Hapones pwedeng ipalis bilang sarong "tugdonan gamgam".Shôzô Yamaguchi, Frederic De Garis and Atsuharu Sakai, 1964, We Japanese: Miyanushita, Hakone, Fujiya Hotel, Page 200. 

Kataytayan nin mga ladawan

Toltolan

Kategorya: Mga tata sa Hapon
Kategorya: Mga Arkitekturang pagtandaan sa Hapon
Kategorya:Mga Simbolong relihiyoso
Kategorya:Arkitekturang sintoista