Bandera kan Filipinas

{{Infobox flag
| Name = Republika kan Filipinas
| Nickname = ''Pambansang Watawat'' <br> ("Nasyunal na Bandera")
| Article = An
| Image = Flag of the Philippines.svg
| Use = 111111
| Symbol = [[File:IFIS Normal.svg]]
| Proportion = 1:2
| Adoption = Junio 12, 1898 <small>(original version used by the [[First Philippine Republic]])</small><br> Pebrero 12, 1998 <small>(current version reaffirmed by Republic Act No. 8491)</small>
| Design = An pahigdang [[bikulay (bandera)|bikulay]] kan asul asin pula; na may puting ekwilateral na trianggulo na pigbase sa [[hoist (bandera)|hoist]] na may laog na tolo, 5-pigpuntong gintong mga bitoon sa saiyang mga bertiko, asin an 8-pigsinag na gintong saldang sa 'tagaw' kaini.{{efn|name=rays|An walóng provincia na pigsisimbolo kan mga sinag iyo an mga provincia na kun saen significant early involvement in the [[Philippine Revolution]]. Details about the description of the Signipikante na amay kan saindang pagkaimbuwelto asin an mga pangaran kan walóng mga provincia pigsisimbolo an pagkakaiba na natatangâ sa ginunuan. An mga gunuang ini may laog na mga asersyon na ini manongod sa kabalehan kan mga minasunod:

;Listahan kan Provincia
* Batangas, Bulacan, Cavite, Laguna, Maynila-Morong, Nueva Ecija, Pampanga, Tarlac.<ref name="Lone2007">{{cite book|last=Lone|first=Stewart|title=Daily Lives of Civilians in Wartime Asia: From the Taiping Rebellion to the Vietnam War|url=https://books.google.com/books?id=qmSnTIAPnoUC|year=2007|publisher=Greenwood Publishing Group|isbn=978-0-313-33684-3|page=[https://books.google.com/books?id=qmSnTIAPnoUC&pg=PA50 50]}}</ref>
* Batangas, Bulacan, Cavite, Laguna, Maynila, Nueva Ecija, Pampanga, Tarlac.<ref name="Side by Side 5' 2002 Ed.">{{cite book|last=Al|first=Antonio, Et|title=Side by Side 5' 2002 Ed.|url=https://books.google.com/books?id=qoNNkzGNqYgC|publisher=Rex Bookstore, Inc.|isbn=978-971-23-3300-2|page=[https://books.google.com/books?id=qoNNkzGNqYgC&pg=PA26 26];}}</ref><ref name="Ocampo1993">{{cite book|last=Ocampo|first=Ambeth R.|title=Aguinaldo's breakfast & more Looking back essays|url=https://books.google.com/books?id=1WlwAAAAMAAJ|year=1993|publisher=Anvil Publishing|isbn=978-971-27-0281-5|page=[https://books.google.com/books?ei=PZ9ATNqiMYzZcZOe5asP&ct=result&hl=en&id=1WlwAAAAMAAJ&dq=%22philippine+flag%22+tarlac&q=+tarlac#search_anchor 65]}}</ref><ref>{{cite book|author=Benjamin R. Beede|title=The War of 1898, and U.S. Interventions, 1898–1934: An Encyclopedia|url=https://books.google.com/books?id=48g116X9IIwC|year=1994|publisher=Taylor & Francis|isbn=978-0-8240-5624-7|page=[https://books.google.com/books?id=48g116X9IIwC&pg=PA418 418]}}</ref>
* Batangas, Bulacan, Cavite, Laguna, Nueva Ecija, Pampanga, Rizal, Tarlac.<ref name="Al">{{cite book|last=Al|first=Carpio, Et|title=My Country and My People 5|url=https://books.google.com/books?id=7UUuHLJYdlMC|publisher=Rex Bookstore, Inc.|isbn=978-971-23-2254-9|page=[https://books.google.com/books?id=7UUuHLJYdlMC&pg=PA139 139]}}</ref>
* Bataan, Batangas, Bulacan, Cavite, Laguna, Maynila, Nueva Ecija, Pampanga.<ref name=aguinaldo1898>Presidente Emilio Aguinaldo, ''Acta de la Proclamacion de la Independencia del Pueblo Filipino'', Kawit, Cavite: 12 June 1898, "...triángulo blanco como distintivo de la célebre Sociedad "Katipunan" que por medio de pacto de sangre empujó a las masas a insurreccionarse; representando las tres estrellas las tres principales Islas de este Archipiélago, Luzon, Mindanao y Panay en que estalló este movimento insurreccional; indicando el sol los agigantados pasos que han dado los hijos de este país en el camino del progreso y civilización, simbolizando los ocho rayos de aquél las ocho provincias: Manila, Cavite, Bulacan, Pampanga, Nueva Ecija, Tarlac, Laguna y Batangas, declarando en estado de guerra apenas se inició la primera insurrección; conmemorando los colores azul, rojo y blanco los de la bandera de los Estados Unidos de la América del Norte, como manifestación de nuestro profundo agradecimiento hacia esta Gran Nación por la desinteresada protección que nos presta y seguirá prestando.", quoted sa {{cite web |title=Design of the Philippine Flag |url=http://ncca.gov.ph/about-culture-and-arts/culture-profile/philippine-fast-facts/symbolisms-meanings-in-the-philippine-flag/ |work=Symbolisms/Meanings in the Philippine Flag |dead-url=no |archive-url=https://web.archive.org/web/20170207020430/http://ncca.gov.ph/about-culture-and-arts/culture-profile/philippine-fast-facts/symbolisms-meanings-in-the-philippine-flag/ |archive-date=2017-02-07 |date=May 18, 2015 |publisher=[[National Commission for Culture and the Arts |National Commission for Culture and the Arts of the Philippines]]}}</ref><ref>{{cite web |url=http://www.sunstar.com.ph/manila/local-news/2015/06/12/full-text-pres-benigno-aquino-iiis-independence-day-speech-412774 |title=FULL TEXT: Pres. Benigno Aquino III's Independence Day speech |work=[[Sun.Star]] |date=June 12, 2015 |accessdate=September 23, 2015 |deadurl=no |archiveurl=https://web.archive.org/web/20150815092733/http://www.sunstar.com.ph/manila/local-news/2015/06/12/full-text-pres-benigno-aquino-iiis-independence-day-speech-412774 |archivedate=August 15, 2015 |df= }}</ref><ref name="declaration" /><ref name=malacanang /><ref name="BlausteinSigler1977p570">{{cite book|author1=A. P. Samest Blaustein|author2=Jay Adrian Sigler|author3=Benjamin R. Beede|title=Independence documents of the world. 2|url=https://books.google.com/books?id=3FzT7IFsSKoC|year=1977|publisher=Brill Archive|isbn=0-379-00795-9|page=[https://books.google.com/books?id=3FzT7IFsSKoC&pg=PA570 570]}}</ref>
; Signipikanteng mga inbuwelto
* An walóng provincia na enot na nag-aklas kontra sa pamamahala nin Espanya sa kasagsagan kan rebolusyon kan 1896.<ref name="Ocampo1993" /><ref name="BlausteinSigler1977p570" /><ref name="Zaide1999">{{cite book|last=Zaide|first=Sonia M.|title=The Philippines: A Unique Nation|url=https://books.google.com/books?id=6YMsNgAACAAJ|year=1999|publisher=All-Nations Pub.|isbn=978-971-642-071-5|page=259}}</ref><ref>{{cite book|last=Zaide|first=Sonia M.|title=The Philippines: A Unique Nation|publisher=All-Nations Publishing Co.
|year=1994|isbn=971-642-071-4|page=259}}</ref>
* Piglaag sa irarom kan ley militar kan Agosto 30, 1896.<ref name="Lone2007" /><ref name="Al" />
}}
| Designer = [[Emilio Aguinaldo]]
| Type = Bandera nin estado kan gera
| Image2 = War Flag of the Philippines.svg
| Use2 = 011000
| Symbol2 = [[File:IFIS Alternate.svg]]
| Proportion2 = 1:2
| Design2 = kumpara sa taas, nagribayan an asul asin pula tanganing magpahiling nin estado kan gera.
| Designer2 = Executive Order No. 321 ni [[Elpidio Quirino]] asin Executive Order No. 23 ni [[Manuel L. Quezon]] kan 1936
| Type2 = Banderang Pan'gera
}}

[[Ladawan:Flag of the Philippines.svg|thumb]]
An '''wayaway'''<ref name="TE">[[Marcos de Lisboa|de Lisboa, Marcos]], Uayauay, ''[[Vocabulario de la Lengua Bicol]]'', ''Establicimiento Tipografico del Colegio de Santo Tomas'', [[Manila]] (1865), p. 414</ref> o '''bandera kan [[Filipinas]]''' igwa nin desenyong pantay na sukol nin pabalagbag na kolor asul sagkod pula, asin igwang sarong puting ekwilaterong triyangulo na nakahandig sa gilid na takodan; sa tahaw kan triyangulo iyo an bulawan na [[saldang]] na igwang walong panginot na sirang, lambang saro kaini natatahawan nin saradit pang sirang; asin sa lambang rokrok kan triyangulo iyo an sarong bulawan na bitoon na lima an panas. Pigpapahiling an bandera na yaon an asul sa itaas sa mga oras nin katuninongan, asin an pula itaas sa mga oras nin guerra.

Inot na pig-isip an bandera kan heneral kan Rebolusyong Filipinong si [[Emilio Aguinaldo]] kan 1897 durante kan saiyang exile sa [[Hong Kong]]. Ipigbali sa desenyo an ibang mga simbolo komon sa mga banderang piggamit kan Katipunan. An inot na bandera pigtahì ni [[Marcela Agoncillo]], kan saiyang daragang si Lorenza, asin si Doña Delfina Herbosa de Natividad na sobrena ni [[Jose Rizal]] na nasyonal na heroe kan Filipinas. Sarong lehislasyon an pigpasar kan [[1920]] na piggamit an desenyo bilang opisyal na bandera kan Filipinas.

==Simbolismo==
[[File:Sun_Symbol_of_the_National_Flag_of_the_Philippines.svg|thumb|right|Detalye kan Saldang|150px]]
Sosog sa opisyal na interpretasyon, an triyangulong puti sa bandera an pakahulogan Kapantayan asin Pagkamagturugang; an asul na parte Katuninongan, Katotoohan, asin Hustisya; an pulang kabtang natindog para sa Patriotismo asin Kaisogan. An walong panginot na sirang kan saldang natindog para sa walong [[provincia kan Filipinas|probinsya]] kan ([[Batangas]], [[Bulacan]], [[Cavite]], [[Laguna]], [[Manila]], [[Nueva Ecija]], [[Pampanga]], asin [[Tarlac]]) na inot na nag-alsa laban sa Espanya asin ipinairarom  kan mga Espanyol sa ley militar kan magbungkaras an Rebolusyon Pilipino kan [[1896]]. An tulong bituon an natindog para sa tulong mayor na [[isla]] kan nasyon: an [[Luzon]], [[Visayas]] asin [[Mindanao]].

==Uusipon==
===Mga piggamit na bandera===
<gallery class="center">
File:Flag of Cross of Burgundy.svg|Banderang piggamit kan an Filipinas parte kan [[Nueva Espanya]] poon 1535 hanggan 1821.
File:Union flag 1606 (Kings Colors).svg|Banderang piggamit durante kan okupasyon kan Britanya sa Filipinas poon 1762 hanggan 1764.
File:Flag of Spain (1785-1873 and 1875-1931).svg|Banderang piggamit durante kan periodong Spanish East Indies (1821-1898).
File:Philippines_flag_original.png|Ang bandera kan Filipinas pig-isip ni Emilio Aguinaldo. Piggamit ini poon 1898 hanggan 1901
File:US flag 45 stars.svg|Banderang piggamit poon 1901 hanggan 1908 kan nyaon sa irarom kan [[Estados Unidos]] an Filipinas.
File:US flag 46 stars.svg|Banderang piggamit poon 1908, kan nagin estado kan E.U. an Oklahoma, hanggan 1912.
File:US flag 48 stars.svg|Banderang piggamit poon 1912, kan nagin estados kan E.U. an Arizona asin New Mexico, hanggan 1919.
File:Flag of the Philippines (navy blue).svg|Banderang piggamit poon 1919 hanggan 1985. An kolor kan asul kaini Asul Naval, siring kan sa Banderang Amerikano.
File:Merchant flag of Japan (1870).svg|Banderang piggamit durante kan okupasyon kan Hapon sa Filipinas poon 1942 hanggan 1945.
File:Philippines_flag_original.png|An bandera kan Filipinas poon 1943 hanggan 1944 kan Ikaduwang Reublika kan Filipinas.
File:Flag of the Philippines (light blue).svg|Banderang piggamit poon 1985 hanggan 1986. An kolor asul kaini Mapusyaw na Asul, siring kan sa Bandera kan Cuba na nag-alsa kontra sa Espanya kan panahon kan Katalingkasan.
File:Flag of the Philippines (navy blue).svg|Banderang piggamit poon 1986 hanggan 1998.
File:Flag of the Philippines.svg|Banderang piggamit poon 1998 hanggan ngunyan. An kolor asul kaini Royal.
</gallery>

==Toltolan==
{{reflist}}

==Mga panluwas na takod==
*[http://www.gov.ph The Official Website of the Republic of the Philippines] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070930195314/http://www.gov.ph/ |date=2007-09-30 }}

[[Kategorya:Mga nasyunal na simbolo kan Filipinas|Filipinas]]
[[Kategorya:Mga nasyunal na bandera|Filipinas]]
thumb
An wayawayde Lisboa, Marcos, Uayauay, Vocabulario de la Lengua Bicol, Establicimiento Tipografico del Colegio de Santo Tomas, Manila (1865), p. 414 o bandera kan Filipinas igwa nin desenyong pantay na sukol nin pabalagbag na kolor asul sagkod pula, asin igwang sarong puting ekwilaterong triyangulo na nakahandig sa gilid na takodan; sa tahaw kan triyangulo iyo an bulawan na saldang na igwang walong panginot na sirang, lambang saro kaini natatahawan nin saradit pang sirang; asin sa lambang rokrok kan triyangulo iyo an sarong bulawan na bitoon na lima an panas. Pigpapahiling an bandera na yaon an asul sa itaas sa mga oras nin katuninongan, asin an pula itaas sa mga oras nin guerra.

Inot na pig-isip an bandera kan heneral kan Rebolusyong Filipinong si Emilio Aguinaldo kan 1897 durante kan saiyang exile sa Hong Kong. Ipigbali sa desenyo an ibang mga simbolo komon sa mga banderang piggamit kan Katipunan. An inot na bandera pigtahì ni Marcela Agoncillo, kan saiyang daragang si Lorenza, asin si Doña Delfina Herbosa de Natividad na sobrena ni Jose Rizal na nasyonal na heroe kan Filipinas. Sarong lehislasyon an pigpasar kan 1920 na piggamit an desenyo bilang opisyal na bandera kan Filipinas.

Simbolismo
thumb|right|Detalye kan Saldang|150px
Sosog sa opisyal na interpretasyon, an triyangulong puti sa bandera an pakahulogan Kapantayan asin Pagkamagturugang; an asul na parte Katuninongan, Katotoohan, asin Hustisya; an pulang kabtang natindog para sa Patriotismo asin Kaisogan. An walong panginot na sirang kan saldang natindog para sa walong probinsya kan (Batangas, Bulacan, Cavite, Laguna, Manila, Nueva Ecija, Pampanga, asin Tarlac) na inot na nag-alsa laban sa Espanya asin ipinairarom  kan mga Espanyol sa ley militar kan magbungkaras an Rebolusyon Pilipino kan 1896. An tulong bituon an natindog para sa tulong mayor na isla kan nasyon: an Luzon, Visayas asin Mindanao.

Uusipon
Mga piggamit na bandera

Toltolan

Mga panluwas na takod
The Official Website of the Republic of the Philippines 

Filipinas
Filipinas