Sarimanok

 

An '''Sarimanok''' (Pronunciation: sá·ri·nók), na bisto man na '''papanok''' sa pormang pambabae kaini,<ref name="Peralta">{{Cite journal|last1=Peralta|first1=Jesus T.|title=Southwestern Philippine Art|journal=Anthropological Papers (National Museum (Philippines))|date=1980|issue=7|pages=32–34|url=http://www.spafajournal.org/index.php/spafadigest/article/download/405/397}}</ref> sarong gamgam kan mga taga Maranao, na gikan sa [[Mindanao]], isla sa [[Filipinas|Pilipinas]], asin parte kan mitolohiyang Pilipino. Gikan ini sa mga tataramon na ''Siri'' asin ''manok''. An ''Sari'' boot sabihon "saralak" o "manlaenlaen", mantang an manok  na orihinal ''gamgam'' na nangangahulugang "bird" bilang ebidensya kan mga amay na ginikanan kolonyal nin Espanyol, alagad nag-abot tangani sanang magkahulugan na "chicken", na iyo an kun paano ini naiintindihan sa ngunyan (i.e. an linalang sarong "bird/chickenna may manlaenlaen na kolor").

== Deskripsiyon ==
An Sarimanok iyo an osipon na gamgam na nagin simbolo kan arte nin Maranao.  Ini nilaladawan bilang sarong gamgam na may makolor na pakpak asin ikog, kapot an sarong sira sa tuka o talon kaini. An payo pano nin balumbon, dahon, asin mga paikot na disenyo. Sinasabing simbolo ini nin maray na yaman.<ref>[http://www.ph.net/htdocs/education/sarimano.htm Philippine Arts and Culture: Sarimanok]. Accessed August 28, 2008.</ref><ref>[https://web.archive.org/web/20081025051312/http://www.geocities.com/z_mythica/images/m-z/sarimanok.html Geocities: Sarimanok]. Accessed August 28, 2008.</ref><ref>[http://www.kipas.nl/Instruments/Kulintangensemble.htm Kipas: Kulintang Ensemble]. Accessed August 28, 2008.</ref>
[[Ladawan:Mindanao_Bangsamoro_Islamic_Art_-_24556180573.jpg|thumb|Sarong inukit na sarimanok]]
An Sarimanok hale sa sarong tohong gamgam kan mga taga-Mraanao, na inaapod na ''Itotoro''. Segun sa mga tawo nin Maranao, an Itotoro sarong katakin kan kinaban nin espiritu ma dai nahihiling na kambal na espirtung gamgam kaini  na inaapod ''Inikadowa''.

Susog sa huri nang [[Islam|Islamiko]] osipon, si [[Mahoma|Muhammad]] nakakua nin lalong sa enot kan pitong kalangitan. An gamgam dakulaon an katugpak kaini nadudutan sa ikaduwang langit. An manokan kaini nagkawsa kan lambang buhay na linalang apuwera sa tawo.An Aldaw nin Pagkabuhay-liwat maabot oras na ini sa langit nagpondo na sa pagturaok.<ref name="Sampan">[http://www.manilatimes.net/national/2006/dec/21/yehey/life/20061221lif1.html The Manila Times Internet Edition: Adorning the Sarimanok] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071025053414/http://www.manilatimes.net/national/2006/dec/21/yehey/life/20061221lif1.html |date=2007-10-25 }}. Accessed July 29, 2007</ref>

== Mga toltolan ==
{{Reflist|30em}}
An Sarimanok (Pronunciation: sá·ri·nók), na bisto man na papanok sa pormang pambabae kaini, sarong gamgam kan mga taga Maranao, na gikan sa Mindanao, isla sa Pilipinas, asin parte kan mitolohiyang Pilipino. Gikan ini sa mga tataramon na Siri asin manok. An Sari boot sabihon "saralak" o "manlaenlaen", mantang an manok  na orihinal gamgam na nangangahulugang "bird" bilang ebidensya kan mga amay na ginikanan kolonyal nin Espanyol, alagad nag-abot tangani sanang magkahulugan na "chicken", na iyo an kun paano ini naiintindihan sa ngunyan (i.e. an linalang sarong "bird/chickenna may manlaenlaen na kolor").

 Deskripsiyon 
An Sarimanok iyo an osipon na gamgam na nagin simbolo kan arte nin Maranao.  Ini nilaladawan bilang sarong gamgam na may makolor na pakpak asin ikog, kapot an sarong sira sa tuka o talon kaini. An payo pano nin balumbon, dahon, asin mga paikot na disenyo. Sinasabing simbolo ini nin maray na yaman.Philippine Arts and Culture: Sarimanok. Accessed August 28, 2008.Geocities: Sarimanok. Accessed August 28, 2008.Kipas: Kulintang Ensemble. Accessed August 28, 2008.
thumb|Sarong inukit na sarimanok
An Sarimanok hale sa sarong tohong gamgam kan mga taga-Mraanao, na inaapod na Itotoro. Segun sa mga tawo nin Maranao, an Itotoro sarong katakin kan kinaban nin espiritu ma dai nahihiling na kambal na espirtung gamgam kaini  na inaapod Inikadowa.

Susog sa huri nang Islamiko osipon, si Muhammad nakakua nin lalong sa enot kan pitong kalangitan. An gamgam dakulaon an katugpak kaini nadudutan sa ikaduwang langit. An manokan kaini nagkawsa kan lambang buhay na linalang apuwera sa tawo.An Aldaw nin Pagkabuhay-liwat maabot oras na ini sa langit nagpondo na sa pagturaok.The Manila Times Internet Edition: Adorning the Sarimanok . Accessed July 29, 2007

 Mga toltolan