Orgasmo
[[Ladawan:Podkowiński-Szał uniesień-MNK.jpg|thumb|370x370px|''[[Frenzy of Exultations]]'' (1894) ni [[Władysław Podkowiński]]]]
An '''orgasmo''' (hale sa Griego  ⁇   ⁇ ; orgasmos; " excitement, paghubag") o '''''sexual climax''''' iyo an biglang pagluwas nin sekswal na kaogmahan durante kan sexual response cycle nin reaksyon, na nagresulta sa ritmiko, bakong kontrolado na muscular na mga contractions sa pelvic na rehiyon na igwa nin sekswal na kaogmahan.<ref name="dictbiopsych">{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=OEMSWCeeSPYC&pg=PA1189|title=Dictionary of Biological Psychology|last=Winn|first=Philip|date=2003|publisher=Routledge|isbn=9781134778157|page=1189|language=en}}</ref> Sa eksperyensya kan mga lalaki asin babae, an mga orgasmo kontrolado kan  inboluntaryo o autonomic nervous system. An mga iyan parateng asosyado sa inboluntaryo na paghiro, kaiba an muscular spasms sa dakol na kabtang kan hawak, pankagabsan na pakamate nin euphoric asin, parate, mga hiro nin hawak asin vocalisasyon.<ref name="Rosenthal" /> An peryodo pakatapos nin orgasmo (na inaapod na refractory period) parateng sarong nakarererelaks na eksperyensya, na iinaatribwir sa pagluwas kan mga neurohormones oxytocin asin prolactin saka mga endorphin (o "endogenous morphine").<ref>{{Cite journal|title=Coitus-induced orgasm stimulates prolactin secretion in healthy subjects|journal=Psychoneuroendocrinology|volume=26|issue=3|pages=287–94|date=April 2001|pmid=11166491|doi=10.1016/S0306-4530(00)00053-6}}</ref>

An mga orgasmo nin tawo sa parate minaresulta sa pisikal na sekswal na istimulasyon sa putoy sa mga lalaki (na sa parate kadungan nin pagtupga nin kasit) asin kan itil sa mga babae.<ref name="Weiten">{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=CGu96TeAZo0C&pg=PT423|title=Psychology Applied to Modern Life: Adjustment in the 21st Century|last=Wayne Weiten|last2=Dana S. Dunn|last3=Elizabeth Yost Hammer|publisher=Cengage Learning|year=2011|isbn=978-1-111-18663-0|page=386|access-date=5 January 2012}}</ref> An sekswal na istimulasyon pwedeng sa paagi kan personal na kaugalian (masturbasyon) o sa paagi kan sekswal na kapadis (sekswal na penetrasyon, pagdurog na mayong penetrasyon, o iba pang sekswal na aktibidad).

Manlaenlaen an epekto sa salud na nakapalibot sa orgasmo nin tawo. Dakol an pisyolohikong reaksyon durante kan sekswal na aktibidad, kaiba an relaks na kamugtakan na ginibo kan prolactin, siring man an mga pagbabago sa sentral na sistema nin nerbyos arog kan temporaryong pag - ina sa metabolic na aktibidad kan dakulang mga kabtang kan cerebral cortex mantang mayo nin pagbabago o nadugangan na aktibidad nin metabolic sa kalamias (i.e., "bordering") na mga lugar kan hotok.<ref name="Georgiadis">{{Cite journal|title=Men versus women on sexual brain function: prominent differences during tactile genital stimulation, but not during orgasm|journal=Human Brain Mapping|volume=30|issue=10|pages=3089–101|date=October 2009|pmid=19219848|doi=10.1002/hbm.20733|pmc=6871190}}</ref> Igwa man nin dakol na sekswal na dysfunctions, arog baga nin anorgasmia. An mga epektong ini nakaaapektar sa kultural na mga punto de vista dapit sa orgasmo, arog baga kan mga pagtubod na an orgasmo asin an pagkaparate o pagkaoroyon kaiyan kun bakong importante o dai nagdadanay para sa satispaksion sa sekswal na relasyon, asin mga teoriya manongod sa biolohiko asin ebolusyonaryong mga pagpunsionar kan orgasmo.<ref name="Geoffrey Miller">{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=QG-8PbZb4csC&q=The+human+clitoris+shows+no+apparent+signs+of+having+evolved+directly+through+male+mate+choice.&pg=PA238|title=The Mating Mind: How Sexual Choice Shaped the Evolution of Human Nature|last=Geoffrey Miller|publisher=[[Random House|Random House Digital]]|year=2011|isbn=978-0307813749|pages=238–239|author-link=Geoffrey Miller (psychologist)|access-date=27 August 2012}}</ref><ref name="Wallen K, Lloyd EA">{{Cite journal|title=Female sexual arousal: genital anatomy and orgasm in intercourse|journal=Hormones and Behavior|date=May 2011|pmid=21195073|pmc=3894744|doi=10.1016/j.yhbeh.2010.12.004|volume=59|issue=5|pages=780–92}}</ref>

== Toltolan ==
{{reflist}}
{{stub}}
An orgasmo (hale sa Griego  ⁇   ⁇ ; orgasmos; " excitement, paghubag") o sexual climax iyo an biglang pagluwas nin sekswal na kaogmahan durante kan sexual response cycle nin reaksyon, na nagresulta sa ritmiko, bakong kontrolado na muscular na mga contractions sa pelvic na rehiyon na igwa nin sekswal na kaogmahan. Sa eksperyensya kan mga lalaki asin babae, an mga orgasmo kontrolado kan  inboluntaryo o autonomic nervous system. An mga iyan parateng asosyado sa inboluntaryo na paghiro, kaiba an muscular spasms sa dakol na kabtang kan hawak, pankagabsan na pakamate nin euphoric asin, parate, mga hiro nin hawak asin vocalisasyon. An peryodo pakatapos nin orgasmo (na inaapod na refractory period) parateng sarong nakarererelaks na eksperyensya, na iinaatribwir sa pagluwas kan mga neurohormones oxytocin asin prolactin saka mga endorphin (o "endogenous morphine").

An mga orgasmo nin tawo sa parate minaresulta sa pisikal na sekswal na istimulasyon sa putoy sa mga lalaki (na sa parate kadungan nin pagtupga nin kasit) asin kan itil sa mga babae. An sekswal na istimulasyon pwedeng sa paagi kan personal na kaugalian (masturbasyon) o sa paagi kan sekswal na kapadis (sekswal na penetrasyon, pagdurog na mayong penetrasyon, o iba pang sekswal na aktibidad).

Manlaenlaen an epekto sa salud na nakapalibot sa orgasmo nin tawo. Dakol an pisyolohikong reaksyon durante kan sekswal na aktibidad, kaiba an relaks na kamugtakan na ginibo kan prolactin, siring man an mga pagbabago sa sentral na sistema nin nerbyos arog kan temporaryong pag - ina sa metabolic na aktibidad kan dakulang mga kabtang kan cerebral cortex mantang mayo nin pagbabago o nadugangan na aktibidad nin metabolic sa kalamias (i.e., "bordering") na mga lugar kan hotok. Igwa man nin dakol na sekswal na dysfunctions, arog baga nin anorgasmia. An mga epektong ini nakaaapektar sa kultural na mga punto de vista dapit sa orgasmo, arog baga kan mga pagtubod na an orgasmo asin an pagkaparate o pagkaoroyon kaiyan kun bakong importante o dai nagdadanay para sa satispaksion sa sekswal na relasyon, asin mga teoriya manongod sa biolohiko asin ebolusyonaryong mga pagpunsionar kan orgasmo.

 Toltolan