Agnès Sorel
{{short description|Royal mistress of Charles VII of France}}{{for|the 1836 opera|Agnes Sorel (opera)}}{{Use dmy dates|date=July 2020}}{{Infobox person|name=Agnès Sorel|image=Melun-diptychon-detail.gif|caption=Agnès Sorel as [[Nursing Madonna|''Madonna Lactans'']]|birth_date=1422|birth_place=[[Yzeures-sur-Creuse|Fromenteau (Yzeures sur Creuse)]], [[Touraine]], France|death_date=9 February 1450 (aged 28)|death_place=[[Jumièges]], [[Normandy]], France|occupation=[[Maid of honour]]|known_for=Royal mistress|partner=[[Charles VII of France]]|children={{plainlist|
* [[Marie de Valois]]
* [[Charlotte de Brézé|Charlotte de Valois]]
* Jeanne de Valois}}|parents={{plainlist|
* Jean Soreau
* Catherine de Maignelais}}}}Si '''Agnès Sorel''' (  ; 1422 – 9 Pebrero 1450), na midbid sa sobriquet na ''Dame de beauté'' (Babae nin Kagayunan), sarong paborito asin pangenot na agom ni Hadeng Charles VII kan Pransya, na saiya siya nangaki nin apat na aking babae. Siya an pigkonsiderar na pinakaenot na opisyal na midbid na royal mistress kan sarong hadeng Pranses. Siya an tema kan nagkapirang kontemporanyong pintura asin mga obra nin arte, kabali ''an Birhen asin Aki na Napapalibutan nin mga Anghel'' ni Jean Fouquet .

== Buhay sa palasyo kan hade ==
[[Ladawan:Fouquet_Madonna.jpg|thumb| Toong pakpak kan Melun Diptych : ''Birhen asin Aki na Napapalibutan nin mga Anghel''<br /><br /><br /><br /> (paglaladawan ni Sorel ni Jean Fouquet )]]
Namundag kan 1422, si Agnes aking babae ni Jean Soreau, ''Châtelain'' kan Coudun, asin kan saiyang agom na si Catherine de Maignelais, Siya 20 o 21 anyos kan siya ipinamidbid ki Hadeng Charles. Kan panahon na idto, si Agnes nagkakapot nin posisyon sa harong ni Rene I kan Naples, bilang sarong katabang na babae sa saiyang agom na si Isabella, Duchess of Lorraine . Dangan siya nagserbi bilang lady-in-waiting para ki Marie d'Anjou, an agom ni Charles VII kan Pransya asin an bayaw ni Isabella. Si Agnes madali nang magin saiyang among. Itinao saiya kan Hade an Château de Loches (kun saen siya nakumbinsir ni [[Joan of Arc]] na koronahan bilang Hade kan Pransya) bilang saiyang pribadong istaran.

Dai nahaloy, namatean an presensya ni Agnes sa palasyo kan hade sa Chinon kun saen an saiyang kompanya soboot iyo an nagdara sa hade sa halawig na depresyon. An saiyang impluwensya sa korte enot na namatean kan siya nagin mapanggana sa pagkumbinsir sa pobreng hade na magtipon kan saiyang mga tropa asin palayason an mga parasalakat na Ingles hale sa daga nin Pransia. Si Agnes igwa nin makusog na impluwensya sa hade, asin iyan, apuera sa saiyang sobrang mga gusto, nagtao saiya nin mga makapangyarihan na kaiwal sa korte. Siya an nagin pinakaenot na opisyal na midbid na royal mistress kan sarong hadeng Pranses.

Si Agnes nagcausa nin iskandalo sa korte, partikularmente sa pagpasikat kan uso kan mga gown [[Kali-kali|na hababa an hiwa]] . An gawe-gawe na ini parehong inarog asin pinag-olog-olog. Si Jean Juvénal des Ursins, an arsobispo kan Reims, nagsadol sa hade na itama an mga uso arog kan "mga pagbukas sa enotan na kun saen nahihiling an mga suso, suso, asin suso kan mga babae" ( ''opentures de par devant, par lesquelles on voit les tetins, tettes et seing des femmes'' ).

An dugang pang eskandalo dinara sa korte kan an pintor na si Jean Fouquet ginamit siya sa saiyang pintura, an Melun Diptych, na naglaladawan ki Agnes bilang an Ina nin Dios. An mga kortesano napangalas na an among babae kan hade asin an ina kan mga aki na bakong lehitimong ni Carlos iinagid ki [[Maria, ina ni Hesus|Maria]] kan an saiyang kamugtakan mas hababa pa sa banal. <ref>{{Cite book|title=Sex With Kings: 500 Years of Adultery, Power, Rivalry, and Revenge|last=Herman|first=Eleanor|publisher=HarperCollins|year=2004|isbn=978-0-06-058544-0|edition=1st|location=New York, NY|pages=2–3|language=English}}</ref>

== Mga aki asin kagadanan ==
Si Agnès nangaki nin apat na aking babae na ipinangaki kan hade:

* Si Marie, posibleng namundag kan tig-init kan 1444
* Si Charlotte, na nagpakasal ki Jacques de Brézé (an saindang aking lalaki, si Louis de Brézé, seigneur d'Anet, iyo man an nagpakasal ki Diane de Poitiers, sarong magigin royal mistress)
* Jeanne

Mantang bados kan saindang ikaapat na aki, nagbaklay siya hale sa Chinon sa tahaw kan tiglipot tanganing mag-iba ki Charles sa kampanya kan 1450 sa Jumièges, na gustong makaibanan siya bilang moral na suporta. Duman, bigla siyang nagkahelang, asin pagkatapos na mangaki, siya asin an saiyang aking babae nagadan kan 9 Pebrero 1450. Siya 28 anyos. Mantang an kawsa kan kagadanan orihinal na pighuna na [[Disenteria|disenterya]], an siyentipiko na Pranses na si Philippe Charlier nagsuherir kan 2005 na si Agnès nagadan huli sa pagkahilo [[Asugi|sa mercury]] . Dai siya nagtao nin opinyon kun baga siya ginadan. An mercury minsan ginagamit sa mga pampagayon o sa pagbolong nin mga ulod, asin an siring na paggamit tibaad nagin dahelan kan saiyang kagadanan. Siya ilinubong sa Simbahan ni St. Ours, sa Loches . An saiyang puso ilinubong sa Benedictine Abbey kan Jumièges .

An aki ni Charles, an maabot na Hadeng Louis XI, yaon sa hayag na pagrebelde laban sa saiyang ama sa laog nin apat na taon. Pig-isip-isip na siya an nagpahilo ki Agnès tanganing mahale an tibaad pigkonsiderar niyang saiyang dai maninigong impluwensya sa hade. Pig-isip-isip man na an Pranses na pinansiyal, noble asin ministro na si Jacques Cœur an naghilo saiya, dawa ngani an teoryang iyan lakop na pigdiskredit bilang sarong pagprobar na haleon si Coeur sa korte kan Pransia.

An saiyang pinsan na si Antoinette de Maignelais an nagsalida saiya bilang among babae kan hade pagkagadan niya.

== Pamana ==
[[Ladawan:Agnès_Sorel_-_anonyme_XVIe.jpg|thumb| Sarong retrato kan ika-16 na siglo pagkatapos kan 'Birhen asin Aki' ni Jean Fouquet .]]
Si Sorel igwa nin mayor na papel sa rawitdawit ni [[Voltaire]] ''na La Pucelle'' . <ref>{{Cite journal|title=Voltaire's Saint Joan: A Burlesque on Saints and Chastity|journal=The South Central Bulletin|last=Severin|first=Nelly H.}}</ref> Siya an tema kan sarong opera kan 1836 na ipinangaran saiya. Duwang opera na Ruso kan huring parte kan ika-19 siglo an naglaladawan man saiya, kaiba si Charles VII: ''an The Maid of Orleans'' ni [[Pëtr Čajkovskij|Pyotr Tchaikovsky]] asin ''an The Saracen'' ni César Cui . <ref>{{Cite web|url=http://www.classical.net/music/recs/reviews/m/mda02053a.php|title=Tchaikovsky - The Maid of Orleans|last=Haegeman|first=Marc|date=2013|website=Classical Net|access-date=6 February 2020}}</ref><ref>{{Cite web|url=http://opera.stanford.edu/iu/russmus/cui/sar.html|title=The Saracen|last=Neff|first=Lyle|date=July 1996|website=Opera Glass|publisher=Stanford University|access-date=6 February 2020}}</ref>

Siya man an sarong tampok na pigura sa installation piece ni Judy Chicago ''na The Dinner Party'', na pigrerepresentar bilang saro sa 999 na pangaran sa ''Heritage Floor .''  Duwang gubing an naggagamit kan pangaran ni Sorel sa saindang mga deskriptor, an Agnes Sorel bodice, Agnes Sorel corsage asin sarong estilo nin moda na nginaranan man saiya, an estilo ni Agnes Sorel, na ilinaladawan bilang sarong "prinsesa" na estilo nin paggubing.

== Hilingon man ==
{{Portal|Biography}}

* Listahan kan mga dai pa nareresolberan na mga nagadan

== Mga Toltolan ==
<references />
{{Tamboan}}

== Mga pinagkukuanan ==

*  
* {{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=glBf_El4Qd4C|title=The Dictionary of Fashion History|last=Cumming|first=Valerie|last2=Cunnington|first2=C. W.|last3=Cunnington|first3=P. E.|publisher=Berg|year=2010|isbn=978-1-84788-738-2}}
* {{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=lMfnCwAAQBAJ&pg=PA108|title=Impolitic Bodies: Poetry, Saints, and Society in Fifteenth-Century England|last=Delany|first=Sheila|publisher=Oxford University Press|year=1998|isbn=0-19-510988-0}}
* Herman, Eleanor (2004). ''Sex With Kings: 500 Years of Adultery, Power, Rivalry, and Revenge'' (1st ed.). New York, NY: HarperCollins. pp. 2–3. {{ISBN|978-0-06-058544-0}}[[ISBN (identifier)|ISBN]]&nbsp;[[Special:BookSources/978-0-06-058544-0|978-0-06-058544-0]].
* {{Cite book|title=Jumieges Abbey|last=Le Maho|first=Jacques|publisher=editions du patrimoine|year=2012|isbn=978-2-85822-397-8}}
* {{Cite book|title=The Brussels Horloge de Sapience: Iconography and Text of Brussels|last=Monks|first=Peter Rolf|publisher=Brill|year=1990}}
*  
* {{Cite book|title=Charles the Seventh|last=Vale|first=Malcolm Graham Allan|publisher=Yale University Press|year=1974}}
* {{Cite book|title=Queens and Mistresses of Renaissance France|last=Wellman|first=Kathleen|publisher=Yale University Press|year=2013}}

== Dugang na pagbasa ==

*  
* Autheman, Marc. (2008). ''Agnès Sorel: l'inspiratrice''. {{ISBN|978-2-84114-952-0}}[[ISBN (identifier)|ISBN]]&nbsp;[[Special:BookSources/978-2-84114-952-0|978-2-84114-952-0]]
* Desmondes, Tim. (2009). ''Agnes Sorel: The Breast And Crotch That Changed History''. Austin: The Nazca Plains Corporation. {{ISBN|1-934625-71-X}}[[ISBN (identifier)|ISBN]]&nbsp;[[Special:BookSources/1-934625-71-X|1-934625-71-X]]
* D'Orliac, Jehanne. (1931). ''The Lady of Beauty: Agnes Sorel. First Royal Favourite of France''. J.B. Lippincott Company. Translated by M.C. Darnton
* Duquesne. (1909). ''Vie et Aventures galantes de la belle Sorel''. Paris
* Goldsmid, Edmund. (2010). ''A King's Mistress: Or, Charles Vii. & Agnes Sorel and Chivalry in the Xv. Century, Volumes 1–2''. Charleston: Nabu Press. {{ISBN|1-146-95205-8}}[[ISBN (identifier)|ISBN]]&nbsp;[[Special:BookSources/1-146-95205-8|1-146-95205-8]]

== Mga panluwas na sumpay ==

* {{Commons category-inline|Agnès Sorel}}
[[Kategorya:Pages with unreviewed translations]]
Si Agnès Sorel (  ; 1422 – 9 Pebrero 1450), na midbid sa sobriquet na Dame de beauté (Babae nin Kagayunan), sarong paborito asin pangenot na agom ni Hadeng Charles VII kan Pransya, na saiya siya nangaki nin apat na aking babae. Siya an pigkonsiderar na pinakaenot na opisyal na midbid na royal mistress kan sarong hadeng Pranses. Siya an tema kan nagkapirang kontemporanyong pintura asin mga obra nin arte, kabali an Birhen asin Aki na Napapalibutan nin mga Anghel ni Jean Fouquet .

 Buhay sa palasyo kan hade 
thumb| Toong pakpak kan Melun Diptych : Birhen asin Aki na Napapalibutan nin mga Anghel (paglaladawan ni Sorel ni Jean Fouquet )
Namundag kan 1422, si Agnes aking babae ni Jean Soreau, Châtelain kan Coudun, asin kan saiyang agom na si Catherine de Maignelais, Siya 20 o 21 anyos kan siya ipinamidbid ki Hadeng Charles. Kan panahon na idto, si Agnes nagkakapot nin posisyon sa harong ni Rene I kan Naples, bilang sarong katabang na babae sa saiyang agom na si Isabella, Duchess of Lorraine . Dangan siya nagserbi bilang lady-in-waiting para ki Marie d'Anjou, an agom ni Charles VII kan Pransya asin an bayaw ni Isabella. Si Agnes madali nang magin saiyang among. Itinao saiya kan Hade an Château de Loches (kun saen siya nakumbinsir ni Joan of Arc na koronahan bilang Hade kan Pransya) bilang saiyang pribadong istaran.

Dai nahaloy, namatean an presensya ni Agnes sa palasyo kan hade sa Chinon kun saen an saiyang kompanya soboot iyo an nagdara sa hade sa halawig na depresyon. An saiyang impluwensya sa korte enot na namatean kan siya nagin mapanggana sa pagkumbinsir sa pobreng hade na magtipon kan saiyang mga tropa asin palayason an mga parasalakat na Ingles hale sa daga nin Pransia. Si Agnes igwa nin makusog na impluwensya sa hade, asin iyan, apuera sa saiyang sobrang mga gusto, nagtao saiya nin mga makapangyarihan na kaiwal sa korte. Siya an nagin pinakaenot na opisyal na midbid na royal mistress kan sarong hadeng Pranses.

Si Agnes nagcausa nin iskandalo sa korte, partikularmente sa pagpasikat kan uso kan mga gown na hababa an hiwa . An gawe-gawe na ini parehong inarog asin pinag-olog-olog. Si Jean Juvénal des Ursins, an arsobispo kan Reims, nagsadol sa hade na itama an mga uso arog kan "mga pagbukas sa enotan na kun saen nahihiling an mga suso, suso, asin suso kan mga babae" ( opentures de par devant, par lesquelles on voit les tetins, tettes et seing des femmes ).

An dugang pang eskandalo dinara sa korte kan an pintor na si Jean Fouquet ginamit siya sa saiyang pintura, an Melun Diptych, na naglaladawan ki Agnes bilang an Ina nin Dios. An mga kortesano napangalas na an among babae kan hade asin an ina kan mga aki na bakong lehitimong ni Carlos iinagid ki Maria kan an saiyang kamugtakan mas hababa pa sa banal. 

 Mga aki asin kagadanan 
Si Agnès nangaki nin apat na aking babae na ipinangaki kan hade:

 Si Marie, posibleng namundag kan tig-init kan 1444
 Si Charlotte, na nagpakasal ki Jacques de Brézé (an saindang aking lalaki, si Louis de Brézé, seigneur d'Anet, iyo man an nagpakasal ki Diane de Poitiers, sarong magigin royal mistress)
 Jeanne

Mantang bados kan saindang ikaapat na aki, nagbaklay siya hale sa Chinon sa tahaw kan tiglipot tanganing mag-iba ki Charles sa kampanya kan 1450 sa Jumièges, na gustong makaibanan siya bilang moral na suporta. Duman, bigla siyang nagkahelang, asin pagkatapos na mangaki, siya asin an saiyang aking babae nagadan kan 9 Pebrero 1450. Siya 28 anyos. Mantang an kawsa kan kagadanan orihinal na pighuna na disenterya, an siyentipiko na Pranses na si Philippe Charlier nagsuherir kan 2005 na si Agnès nagadan huli sa pagkahilo sa mercury . Dai siya nagtao nin opinyon kun baga siya ginadan. An mercury minsan ginagamit sa mga pampagayon o sa pagbolong nin mga ulod, asin an siring na paggamit tibaad nagin dahelan kan saiyang kagadanan. Siya ilinubong sa Simbahan ni St. Ours, sa Loches . An saiyang puso ilinubong sa Benedictine Abbey kan Jumièges .

An aki ni Charles, an maabot na Hadeng Louis XI, yaon sa hayag na pagrebelde laban sa saiyang ama sa laog nin apat na taon. Pig-isip-isip na siya an nagpahilo ki Agnès tanganing mahale an tibaad pigkonsiderar niyang saiyang dai maninigong impluwensya sa hade. Pig-isip-isip man na an Pranses na pinansiyal, noble asin ministro na si Jacques Cœur an naghilo saiya, dawa ngani an teoryang iyan lakop na pigdiskredit bilang sarong pagprobar na haleon si Coeur sa korte kan Pransia.

An saiyang pinsan na si Antoinette de Maignelais an nagsalida saiya bilang among babae kan hade pagkagadan niya.

 Pamana 
thumb| Sarong retrato kan ika-16 na siglo pagkatapos kan 'Birhen asin Aki' ni Jean Fouquet .
Si Sorel igwa nin mayor na papel sa rawitdawit ni Voltaire na La Pucelle .  Siya an tema kan sarong opera kan 1836 na ipinangaran saiya. Duwang opera na Ruso kan huring parte kan ika-19 siglo an naglaladawan man saiya, kaiba si Charles VII: an The Maid of Orleans ni Pyotr Tchaikovsky asin an The Saracen ni César Cui . 

Siya man an sarong tampok na pigura sa installation piece ni Judy Chicago na The Dinner Party, na pigrerepresentar bilang saro sa 999 na pangaran sa Heritage Floor .  Duwang gubing an naggagamit kan pangaran ni Sorel sa saindang mga deskriptor, an Agnes Sorel bodice, Agnes Sorel corsage asin sarong estilo nin moda na nginaranan man saiya, an estilo ni Agnes Sorel, na ilinaladawan bilang sarong "prinsesa" na estilo nin paggubing.

 Hilingon man 

 Listahan kan mga dai pa nareresolberan na mga nagadan

 Mga Toltolan 

 Mga pinagkukuanan 

  
 
 
 Herman, Eleanor (2004). Sex With Kings: 500 Years of Adultery, Power, Rivalry, and Revenge (1st ed.). New York, NY: HarperCollins. pp. 2–3. ISBN 978-0-06-058544-0.
 
 
  
 
 

 Dugang na pagbasa 

  
 Autheman, Marc. (2008). Agnès Sorel: l'inspiratrice. ISBN 978-2-84114-952-0
 Desmondes, Tim. (2009). Agnes Sorel: The Breast And Crotch That Changed History. Austin: The Nazca Plains Corporation. ISBN 1-934625-71-X
 D'Orliac, Jehanne. (1931). The Lady of Beauty: Agnes Sorel. First Royal Favourite of France. J.B. Lippincott Company. Translated by M.C. Darnton
 Duquesne. (1909). Vie et Aventures galantes de la belle Sorel. Paris
 Goldsmid, Edmund. (2010). A King's Mistress: Or, Charles Vii. & Agnes Sorel and Chivalry in the Xv. Century, Volumes 1–2. Charleston: Nabu Press. ISBN 1-146-95205-8

 Mga panluwas na sumpay 

 
Kategorya:Pages with unreviewed translations