Piso kan Filipinas
[[Ladawan:Philippines New Generation 1 peso coin obverse.png|thumb|An bagong henerasyon kan sarong piso sa Filipinas ]]
An '''Piso kan Filipinas''' ([[Ingles]]: ''Philippine Peso''; [[Tagalog]]: ''Piso ng Pilipinas'' ; simbolo nin kwarta: ₱; kodigo: PHP), iyo an opisyal na moneda kan [[Filipinas]]. Gikan sa tataramon na Kastila na an piso may buot sabihon na "gabat". Nababanga an kada piso sa 100 sentimos. An "PHP" iyo an kodigo kaini sa ISO_4217. An Filipinas iyo saro sa mga nasyon na nagin kolonya kan [[Espanya]] na minagamit nin piso bilang saindang moneda, arug kan [[Mehiko]], [[Kolombya|Colombia]] asin [[Argentina]]. Kaidtong Oktubre 2005, an suplay nin piso kan Filipinas uminabot nin 569.2 bilyong piso (harus USD $11.5 bilyon).

Bago pa an 1967, kan an Filipinas kolonya pa nin [[Estados Unidos]], an tataramon na piggagamit sa kwartang papel asin barya iyo nasa Ingles; kaya “peso” an piggamit kaidto. Ngunyan na Filipino na an gamit sa mga kwartang papel asin barya, nagin “piso” na an pangaran nin kwarta kan Filipinas.

An mga kwartang papel asin barya kan Filipinas piggigibo sa Bangko Sentral kan Filipinas sa [[Syudad nin Quezon]].<ref>"[http://www.bsp.gov.ph/about/overview.asp Overview of the BSP]". ''Bangko Sentral ng Pilipinas''. Pighugot kan 2020-09-12.</ref>

== Uusipon ==

=== Bago an Panahon nin Kastila ===
An komersyo sa suanoy na Filipinas sa mga parabakal gikan sa mga kataid isla iyo ginigibo sa paagi nin ribayan nin mga bagay. An dai magayong naitatao kan ribayan na ini iyo an nagtulod nin paggamit kan bulawan bilang sukolan nin ribayan.

=== Kastilang Kolonyal na Panahon ===
Dara-dara kan mga Kastila an saindang kwartang barya kan uminabot sinda kaidtong 1521. An teston o apat na reales na baryang [[pirak]] an pigsasabi na kaenot-enot na baryang Europeo na nakaabot sa isla kan Filipinas sabay sa pag-abot ni [[Ferdinand Magellan]]. An teston iyo nagin de facto na yunit nin komersyo sa tahaw kan mga Espanyol asin Pilipino bago an pagbuhat kan [[Manila]] kaidtong 1574.

== Simbolo ==
[[Ladawan:PhilippinePeso.svg|thumb|143x143px|Simbolo nin Piso kan Filipinas]]
An piso iyo harus pigsusurat sa simbolong “₱”. An ibang paagi iyo an: “PHP”, “PhP”, “Php” o kaya iyo simpling “P”. An "₱" iyo naidagdag sa estandar na Unicode sa bersiyong 3.2 asin ilinaag sa U+20B1. An simbolo maipaluluwas sa mga ''word processor'' sa paagi kan pagpindot nin “20B1” asin pinduton an "Alt at X" nin sabay.<ref>"[https://techmagus.ninja/how-to-type-the-peso-sign/ How to Type the Peso Sign]{{Dead link|date=September 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}". ''www.techmagnus.ninja''. Pighugot kan 2020-09-12.</ref> 

An simbolong ini iyo solamente sa Pilipinas sana nin huli an mga nasyon na minagamit nin piso arug kan Mehiko asin an mga iba pang nagligad na kolonya kan Espanya sa Amerikang Latino iyo minagamit nin “$”.

== Kataytayan nin mga Retrato ==
<gallery>

Ladawan:Philippine Pesos.jpeg|Presenteng mga Barya sa Filipinas
Ladawan:Commemorative 10 Philippine Peso Coin — Remembering the People Power Revolution (Obverse).jpg|Komemoratibong Barya na Dyis Pesos bilang pagrumdum sa People Power Revolution
Ladawan:Limited Edition One Philippine Peso Coin showing José Rizal.jpg|Limitadong edisyon kan Barya nin Sarong Piso
</gallery>

== Hilingon man ==

* [[Piso]]
*[[Bulawan]] (''Gold'')
*[[Pirak]] (''Silver'')

== Panluwas na takod ==

* [http://www.bsp.gov.ph/bspnotes/overview.asp "Notes & Coins" - Bangko Sentral kan Filipinas]
* [https://www.xe.com/iso4217.php Listahan kan mga kodigo nin ISO 4217]
* [http://philmoney.blogspot.com/ Mga Barya asin Kuwartang Papel kan Filipinas]

== Toltolan ==
{{reflist}}

{{poon}}
An Piso kan Filipinas (Ingles: Philippine Peso; Tagalog: Piso ng Pilipinas ; simbolo nin kwarta: ₱; kodigo: PHP), iyo an opisyal na moneda kan Filipinas. Gikan sa tataramon na Kastila na an piso may buot sabihon na "gabat". Nababanga an kada piso sa 100 sentimos. An "PHP" iyo an kodigo kaini sa ISO_4217. An Filipinas iyo saro sa mga nasyon na nagin kolonya kan Espanya na minagamit nin piso bilang saindang moneda, arug kan Mehiko, Colombia asin Argentina. Kaidtong Oktubre 2005, an suplay nin piso kan Filipinas uminabot nin 569.2 bilyong piso (harus USD $11.5 bilyon).

Bago pa an 1967, kan an Filipinas kolonya pa nin Estados Unidos, an tataramon na piggagamit sa kwartang papel asin barya iyo nasa Ingles; kaya “peso” an piggamit kaidto. Ngunyan na Filipino na an gamit sa mga kwartang papel asin barya, nagin “piso” na an pangaran nin kwarta kan Filipinas.

An mga kwartang papel asin barya kan Filipinas piggigibo sa Bangko Sentral kan Filipinas sa Syudad nin Quezon."Overview of the BSP". Bangko Sentral ng Pilipinas. Pighugot kan 2020-09-12.

 Uusipon 

 Bago an Panahon nin Kastila 
An komersyo sa suanoy na Filipinas sa mga parabakal gikan sa mga kataid isla iyo ginigibo sa paagi nin ribayan nin mga bagay. An dai magayong naitatao kan ribayan na ini iyo an nagtulod nin paggamit kan bulawan bilang sukolan nin ribayan.

 Kastilang Kolonyal na Panahon 
Dara-dara kan mga Kastila an saindang kwartang barya kan uminabot sinda kaidtong 1521. An teston o apat na reales na baryang pirak an pigsasabi na kaenot-enot na baryang Europeo na nakaabot sa isla kan Filipinas sabay sa pag-abot ni Ferdinand Magellan. An teston iyo nagin de facto na yunit nin komersyo sa tahaw kan mga Espanyol asin Pilipino bago an pagbuhat kan Manila kaidtong 1574.

 Simbolo 
thumb|143x143px|Simbolo nin Piso kan Filipinas
An piso iyo harus pigsusurat sa simbolong “₱”. An ibang paagi iyo an: “PHP”, “PhP”, “Php” o kaya iyo simpling “P”. An "₱" iyo naidagdag sa estandar na Unicode sa bersiyong 3.2 asin ilinaag sa U+20B1. An simbolo maipaluluwas sa mga word processor sa paagi kan pagpindot nin “20B1” asin pinduton an "Alt at X" nin sabay."How to Type the Peso Sign". www.techmagnus.ninja. Pighugot kan 2020-09-12. 

An simbolong ini iyo solamente sa Pilipinas sana nin huli an mga nasyon na minagamit nin piso arug kan Mehiko asin an mga iba pang nagligad na kolonya kan Espanya sa Amerikang Latino iyo minagamit nin “$”.

 Kataytayan nin mga Retrato 

 Hilingon man 

 Piso
Bulawan (Gold)
Pirak (Silver)

 Panluwas na takod 

 "Notes & Coins" - Bangko Sentral kan Filipinas
 Listahan kan mga kodigo nin ISO 4217
 Mga Barya asin Kuwartang Papel kan Filipinas

 Toltolan