Gregorio del Pilar
{{Infobox officeholder|name=Gregorio del Pilar|birth_date={{Birth date|1875|11|14}}|death_date={{death date and age|1899|12|2|1875|11|14}}|image=General Gregorio del Pilar 1.jpg|caption=|office=[[w:Governor of Bulacan|Gobernador kan Bulacan]]|term_start=May 28, 1898|term_end=December 2, 1899|president=[[Emilio Aguinaldo]]|predecessor=''Office created''|successor=Isidoro Torres|nickname="Goyong" <br> "Boy General" <br> "Aguila" <br> "Batang Heneral"|birth_name=Gregorio del Pilar y Sempio|birth_place=[[Bulacan|San Jose, Bulakan]], [[Bulacan]], [[w:Captaincy General of the Philippines|Kapitan Heneral kan Filipinas]]|death_place=[[w:Tirad Pass|Pasong Tirad]], [[Gregorio del Pilar, Ilocos Sur|Concepcion]], [[Ilocos Sur]], [[w:First Philippine Republic|Enot na Republika kan Pilipinas]]|allegiance={{flagicon image|Philippines_Aguinaldo_flag_(obverse).svg}} [[w:First Philippine Republic|Enot na Republika]]<br>{{flagicon image|Philippine revolution flag kkk1.svg}} [[Katipunan]]<br>{{flagicon image|Red flag.svg}} [[w:Battle of Kakarong de Sili|Kakarong Republic]]|branch=[[File:Seal of the Philippine Army (1897).svg|23px]] [[w:Philippine Revolutionary Army|Philippine Revolutionary Army]]|serviceyears=1896–1899|rank=[[File:PR General de Brigada.svg|16px]] [[w:Brigadier General|Brigadier General]]|unit=|commands=Commanding Gen. Aguinaldo's <br>{{flagicon image|Philippine revolution flag gregoriodelpilar.svg}} [[w:Rearguard|Rearguard]]|battles=[[w:Philippine Revolution|Rebolusyon kan Pilipinas]]
*[[w:Battle of Kakarong de Sili|Labanan sa Kakarong de Sili]]
*[[w:Raid at Paombong|Pagsugod sa Paombong]]
*[[w:Battle of Pasong Balite|Labanan sa Pasong Balite]]
----
[[w:Philippine-American War|Giyera kan Pilipino-Amerikano]] 
*[[w:Battle of Quingua|Labanan sa Quinga]]
*[[w:Battle of Calumpit|Labanan sa Calumpit]]
*[[w:Battle of Tirad Pass|Labanan sa Pasong Tirad]]|relations=Fernando Hilario del Pilar {{small|(Father)}}<br>Felipa Sempio {{small|(Mother)}}<br>[[Marcelo H. del Pilar]] {{small|(Uncle)}}<br>Toribio H. del Pilar {{small|(Uncle)}}<br>[[Deodato Arellano]] {{small|(Uncle-in-law)}}}}'''Gregorio Hilario del Pilar y Sempio''' (Nobyembre 14, 1875 – Disyembre 2, 1899) sarong Pilipinong heneral kan Philippine Revolutionary Army sa panahon kan Giyera kan Pilipino-Amerikano.

Bilang pinakajoven na heneral kan Revolutionary Army, nabisto siya sa pagkagana sa pag-atake sa mga Spanish barracks sa munisipyo kan Paombong, enot niyang pagkagana iniyo, an [[w:Battle of Quingua|Labanan sa Quinga]] asin ang huri niyang laban iyo an [[w:Battle of Tirad Pass|Labanan sa Pasong Tirad]] sa panahon kan [[w:Philippine-American War|Giyera kan Pilipino-Amerikano]]. Huli sa saiyang pagiging joven, mas nabisto siya sa apod na "Aking heneral".<ref name="Kalaw 1974">{{Harvard citation no brackets|Kalaw|1974}}</ref> Bantog man siya sa pagiging maki-babayi, inapod ini kan sarong [[Kategorya:Mga artista nasyonal kan Filipinas sa Literatura|Artista Nasyonal sa Literatura na si [[Nick Joaquin]] bilang "Byron kan Bulacan."<ref>{{cite book|title=A Question of Heroes|last1=Joaquin|first1=Nick|publisher=Anvil|isbn=971-27-1546-9}}</ref>

== Agi-agi kan buhay asin edukasyon ==
[[Ladawan:Gregoriojf.JPG|wala|thumb|Monumento ni del Pilar sa lugar kan saiyang kamundagan sa [[Bulacan, Bulacan|Bulakan]]]]
Namundag kan Nobyembre 14, 1875 kina [[Fernando H. del Pilar]] asin [[Felipa Sempio]] kan Bulacan, siya panlima sa anom na magturugang.<ref>{{Harvnb|Kalaw|1974|p=3}}</ref> Mga tugang niya sina María de la Paz del Pilar (namundag kan 1865), Andrea del Pilar (n. 1866), Pablo del Pilar (n. 1869), Julian del Pilar (n. 1872), asin Jacinto del Pilar (n. 1878). Siya parte kan pamilya del Pilar kan ''principalia'', kun saen parte man kani an saiyang tiyo na si [[Marcelo H. del Pilar]], editor kan [[w:Diariong Tagalog|Diariong Tagalog]] asin [[La Solidaridad]]. Pati man ang padi na si [[Toribio H. del Pilar]], na ipinaapon sa Guam, nin huli ta ini tinutubudan na imbwelto sa [[w:Cavite Mutiny|Cavite Mutiny]] kan 1872. <ref name="joaquin">{{cite book|title=A Question of Heroes|last1=Joaquin|first1=Nick|publisher=Anvil|isbn=971-27-1546-9}}</ref> 



<br />

== Sa kulturang popular ==

* Ginanapan ni Jose Padilla, Jr. sa pelikulang ''Hen. Gregorio del Pilar'' (1949).
*An saiyang buhay naipadalan sa telebisyon sa Pilipinas sa padalan na ''Case Unclosed,'' bilang ika-13 na serye.
* Ginanapan ni Romnick Sarmenta sa pelikulang Tirad Pass: The Last Stand of Gen. Gregorio del Pilar (1997).
* Ginanapan ni Dingdong Dantes sa official na music video  na Lupang Hinirang, iniluwas kan 2010, kan GMA Network.
* Ginanapan ni Felix Roco sa pelikulang El Presidente (2012).
* Ginanapan ni Paulo Avelino sa pelikulang Heneral Luna (2015), asin an kasunod kani an ''Goyo: Ang Batang Heneral' (2018).

== Mga Toltolan ==

=== Notes ===
{{Reflist}}

=== Citations ===

* Kalaw, Teodoro Manguiat (1974). An Acceptable Holocaust: Life and Death of a Boy-General. National Historical Commission.

== Iba pang babasahon ==

* Zaide, Gregorio F. (1984). Philippine History and Government. National Bookstore Printing Press.
* Amparo Nable Jose v. Mariano Nable Jose (http://www.lawphil.net/judjuris/juri1916/dec1916/gr_l-7397_1916.html)
* [http://www.dagupan.com/city/history1.htm History of Dagupan] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100403092021/http://www.dagupan.com/city/history1.htm |date=2010-04-03 }}
* “[https://news.google.com/newspapers?nid=2249&dat=19010422&id=naY-AAAAIBAJ&sjid=nFkMAAAAIBAJ&pg=6350,2867544&hl=en An observer in the Philippines; or, Life in our new possessions]” by John Devins (1905) Original Boston Evening Transcript
* [http://malacanang.gov.ph/76776-electoral-almanac-ph/Official Government Electoral Almanac]{{Dead link|date=September 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}
* “Feeding Manila in Peace and War, 1850-1945” by Daniel F. Doeppers (2016)
* “General Gregorio H. Del Pilar: Idol of the Revolution” by Isaac Cruz Jr. (1985)
* “Nandaragupan: the story of a coastal city and Dagupan Bangus” by Jesus Victor Vistro and Crispina Reyes (2005)

== External links ==
* [http://www.pma.ph/DelPilar.php General Gregorio Del Pilar - Philippine Military Academy]
* General Goyo: The Gregorio del Pilar Story 1 - GMA News Philippines (video) on YouTube
* General Goyo: The Gregorio del Pilar Story 2 - GMA News Philippines (video) on YouTube
* Tirad Pass: The Story of Gen. Gregorio del Pilar on IMDb 

{{poon}}
Gregorio Hilario del Pilar y Sempio (Nobyembre 14, 1875 – Disyembre 2, 1899) sarong Pilipinong heneral kan Philippine Revolutionary Army sa panahon kan Giyera kan Pilipino-Amerikano.

Bilang pinakajoven na heneral kan Revolutionary Army, nabisto siya sa pagkagana sa pag-atake sa mga Spanish barracks sa munisipyo kan Paombong, enot niyang pagkagana iniyo, an Labanan sa Quinga asin ang huri niyang laban iyo an Labanan sa Pasong Tirad sa panahon kan Giyera kan Pilipino-Amerikano. Huli sa saiyang pagiging joven, mas nabisto siya sa apod na "Aking heneral". Bantog man siya sa pagiging maki-babayi, inapod ini kan sarong [[Kategorya:Mga artista nasyonal kan Filipinas sa Literatura|Artista Nasyonal sa Literatura na si Nick Joaquin bilang "Byron kan Bulacan."

 Agi-agi kan buhay asin edukasyon 
wala|thumb|Monumento ni del Pilar sa lugar kan saiyang kamundagan sa Bulakan
Namundag kan Nobyembre 14, 1875 kina Fernando H. del Pilar asin Felipa Sempio kan Bulacan, siya panlima sa anom na magturugang. Mga tugang niya sina María de la Paz del Pilar (namundag kan 1865), Andrea del Pilar (n. 1866), Pablo del Pilar (n. 1869), Julian del Pilar (n. 1872), asin Jacinto del Pilar (n. 1878). Siya parte kan pamilya del Pilar kan principalia, kun saen parte man kani an saiyang tiyo na si Marcelo H. del Pilar, editor kan Diariong Tagalog asin La Solidaridad. Pati man ang padi na si Toribio H. del Pilar, na ipinaapon sa Guam, nin huli ta ini tinutubudan na imbwelto sa Cavite Mutiny kan 1872.  

 Sa kulturang popular 

 Ginanapan ni Jose Padilla, Jr. sa pelikulang Hen. Gregorio del Pilar (1949).
An saiyang buhay naipadalan sa telebisyon sa Pilipinas sa padalan na Case Unclosed, bilang ika-13 na serye.
 Ginanapan ni Romnick Sarmenta sa pelikulang Tirad Pass: The Last Stand of Gen. Gregorio del Pilar (1997).
 Ginanapan ni Dingdong Dantes sa official na music video  na Lupang Hinirang, iniluwas kan 2010, kan GMA Network.
 Ginanapan ni Felix Roco sa pelikulang El Presidente (2012).
 Ginanapan ni Paulo Avelino sa pelikulang Heneral Luna (2015), asin an kasunod kani an ''Goyo: Ang Batang Heneral' (2018).

 Mga Toltolan 

 Notes 

 Citations 

 Kalaw, Teodoro Manguiat (1974). An Acceptable Holocaust: Life and Death of a Boy-General. National Historical Commission.

 Iba pang babasahon 

 Zaide, Gregorio F. (1984). Philippine History and Government. National Bookstore Printing Press.
 Amparo Nable Jose v. Mariano Nable Jose (http://www.lawphil.net/judjuris/juri1916/dec1916/gr_l-7397_1916.html)
 History of Dagupan 
 “An observer in the Philippines; or, Life in our new possessions” by John Devins (1905) Original Boston Evening Transcript
 Government Electoral Almanac
 “Feeding Manila in Peace and War, 1850-1945” by Daniel F. Doeppers (2016)
 “General Gregorio H. Del Pilar: Idol of the Revolution” by Isaac Cruz Jr. (1985)
 “Nandaragupan: the story of a coastal city and Dagupan Bangus” by Jesus Victor Vistro and Crispina Reyes (2005)

 External links 
 General Gregorio Del Pilar - Philippine Military Academy
 General Goyo: The Gregorio del Pilar Story 1 - GMA News Philippines (video) on YouTube
 General Goyo: The Gregorio del Pilar Story 2 - GMA News Philippines (video) on YouTube
 Tirad Pass: The Story of Gen. Gregorio del Pilar on IMDb