Pista nin San Fermín

{{infobox recurring event|name=Festival of San Fermín|image=|caption=Town Hall of Iruñea-Pamplona seconds after the initiation of the San Fermín festival with the chupinazo|nickname=Sanfermín, Sanfermines, Sanferminak|location=[[Pamplona]], [[Navarre]], Spain|begins=7 July; 12:00 (CEST)|ends=15 July; 00:00 (CEST)|activity=[[Running of the bulls]]|frequency=Annual|patron=[[Fermin|Saint Fermin]]|footnotes={{Infobox 
  | child = yes
  | header1 = [[Fiestas of International Tourist Interest of Spain|Fiesta of International Tourist Interest]]
  | headerstyle = background-color:#eee;
  | label2= Designated
  | data2 = 1980
  }}}} 
[[Ladawan:Prière_à_San_Firmin.jpg|too|thumb|Pamplona na Pamibi]]
An '''kapiyestahan nin San Fermín''' sarong semanang pagdadagos, historikal na nakagamot na selebrasyon na ginigibo taon-taon sa siyudad nin Pamplona, Navarre, Espanya. mga selebrasyon nagpupuon sa odto kan 6 Hulyo asin nagpadagos sagkod matangang banggi kan 14 nin Hulyo. poon an sarong paggibo nin kalayo (Chuppinazo) sa mga selebrasyon asin an popular na awit na Pob{{Lang|es|Pobre de mí}} kinakanta sa poro. pinakabantog na pangyayari iyo an padalagan kan mga toro, na minapoon sa 8 a.m. kada aldaw kan 7-14 Hulyo, alagad dakol pang ibang tradisyonal asin sosonyang okasyon an kalabot sa kapiestahan. ini lokal bilang '''''Sanfermines''''' sa [[Espanyol]] asin '''''Sanferminak''''' sa [[Tataramon na Basko|Basque]], asin ginigibo sa hokbo ni Santo [[Fermin]], an co-patron kan [[Navarre]].

mga pangyayari kaini iyo an sentral sa pagpakana kan The Sun manta na Rises ni [[Ernest]] [[Ernest Hemingway|Hemingway]], na nagdara kaini sa heneral na atensyon kan kinaban nin Bicol-taram. na gayod iyan an pinakamidbid sa bilog na kinaban na kapiestahan sa España na may labing sarong milyon katawo na nag - aarabot tanganing magpartisipar.

== Hinalean ==

=== Santo Fermín ===
[[Ladawan:Ayuntamiento-pamplona-sanfermines.JPG|thumb|An atubangan kan Konseho kan Lungsod nin Pamplona na pinalamutian para sa mga pagselebrar kan San Fermín.]]
Si Fermín aki nin sarong Romano na may ranggong senador sa Pamplona kan ika-19 siglo, na isinaro sa Kristianismo ni Santo Honesto, disipulo ni San Saturninus. sa tradisyon, siya binuo ni Saturninus (sa Navarre bisto man bilang Saint Cerin) sa katak'an na inaapod ngonyan na "Small Kan Santo Cernsin"{{Efn|In Spanish: ''Pocico de San Cernin''}} Si Fermín inordenan padi sa Toulose, asin nagbalik ki Pamplona bilang enot na obispo kaini. mas huring biahe sa paghuhulit, si Fermín ginugotan sagkod na magadan; asin ngonyan ibinibilang nang martir sa Iglesia [[Simbahan Katoliko|Katolika]].<ref name="Hist_Saint" /> na siya nagadan kan Septyembre 25, AD 303. nin nasusurat na rekord kan pagsamba sa Santo sa Pamplona sagkod ika-2 siglo. Saint Fermín, siring man si Santo Francis Xavier, iyo ngonyan an duwang patron ni Navarre.<ref name="Hist_Saint" /> Pamplona, sinasabi ngonyan na si Saint Fermín iyo an nagsasabat kan saiyang poro paagi sa paguyod niya sa mga tinampong may anggot na torong nagdadalagan pasunod saiya, huli kaini an tradisyon.   <sup class="noprint Inline-Template Template-Fact" style="white-space:nowrap;">&#x5B;''<nowiki><span title="This claim needs references to reliable sources. (July 2020)">citation needed</span></nowiki>''&#x5D;</sup>

=== Presente ===
[[Ladawan:Hemingway_monument.jpg|thumb|Monumento sa Hemingway sa luwas kan bullring sa Pamplona.]]
pambilog na kinaban na kabantogan kan modernong kapiestahan, asin an dakol sa mga bisitang dayo na inaako kaiyan kada taon, konektadong marhay sa paglaladawan sa librong The Sun Also Rises{{Efn|Also known as ''Fiesta'', which in Spanish means ''party'' or ''carnival''}} ni Ernest [[Ernest Hemingway|Hemingway]] asin sa saiyang report bilang peryodista. akit siyang marhay kan inot niyang bisitahon an 1923, asin nagbalik nin dakul na beses sagkod 1959.<ref name="Hist_hemingway" /> Hemingway mahilig man na gayo sa mga toro asin padaog, alagad dai siya nagpartisipar sa padalagan. ga iba-ibang lokasyon kan siyudad arog kan La ''Perla Hotel''<ref name="Hist_hemingway" /> o an I''ruña Café'' bantog sa sarong parte huli sa bagay na ginamit ini kan parasurat tanganing bisitahon sinda. pang bantog na Amerikanong autor, si James Milechener, an mahiwas na nagsurat manongod sa kapiyestahan asin pagdaogdaog sa saiyang librong I''beria'' na bakong oyon sa Biblia. pinaliwanag kan saiyang sinurat an arte asin negosyo nin pagdaogdaog na may dakulaon na ''gracia'' paagi sa pagpaliwanag kan kahalagahan nin pundador.   <sup class="noprint Inline-Template Template-Fact" style="white-space:nowrap;">&#x5B;''<nowiki><span title="This claim needs references to reliable sources. (July 2020)">citation needed</span></nowiki>''&#x5D;</sup>

=== Nakaagi ===
San Fermín Festival kan nakaagi bakong arog kaini ngonyan: ini luway - luway na nagbago sa nag - aging mga taon. na kadaklan kan mga hobenes nagtanaw sa kaorogmahan bilog na taon, nakadamot nin kuwarta sagkod na sinda nagkaigwa nin kisuerra limang polong pesetas, an pinakahababang kaipuhan tanganing madalan an padalagan kan mga toro, magkaigwa nin sangkayaw asin arak, magkakan pangadyean saka pamanggihan paluwas, asin nagkakakan nin curross na may tatak na duwang beses kada aldaw nin San Fermín.  {{Clarify|date=July 2016}}<sup class="noprint Inline-Template" style="margin-left:0.1em; white-space:nowrap;">&#x5B;''<nowiki><span title="The text near this tag may need clarification or removal of jargon. (July 2016)">clarification needed</span></nowiki>''&#x5D;</sup>

COVID- na epidemya nagpangyari sa kapiestahan na kanselaron kan 2020 asin 2021.

== aldaw na mga pangyayari ==

=== ''Chupinazo'' ===
[[Ladawan:Chupinazo1.jpg|thumb|Chupinazo]]
pagbukas kan kapiyestahan narandan paagi nin pagbugtak kan kalayong ''thxupinazo'' (o xipinas sa tataramon [[Tataramon na Basko|na Basque]]). lansar an rocket kan 1200 noon kan Hulyo 6 hale sa sarong munisipyo nin siyudad na may rinibong tawo na nagseselebrar kan akto sa plasa kan syudad asin iba pang lugar sa Pamplona. nang pigtanda kan chupinazo an pagpoon kan fiesta poon pa kan 1941. naglaag kaiyan an nagdedesisyon kan alkalde kan siyudad. , poon kan 1979 an tradisyon iyo na kada taon pakatapos nin mga eleksion sa siudad an chupinazo ilinalaag nin sarong tawo hale sa laen - laen na konsilyo politikal na grupo kan siudad magpoon sa alkalde dangan politikal na mga grupo na ipinagboot nin dakol na representante. mga naiiba sa tradisyon na ini na an ibang bakong politiko iyo an namamahala kan aktong idto kan sinda nakagibo nin dakulang mga kahamanan durante kan taon. mga halimbawa  mga ini iyo an parakawat sa lokal na grupo nin soccer, o presidente kan "mga may kabatidan asin darakulang payo" na grupong iyan sa laog kan 150 taon kaiyan.[1] sunod kan pag - itok nin rocket, an sarong grupo nin tubo na nagkakawat nin percusyon asin pantig nagpapatugtog sa tahaw kan mga kadaklan, dangan nagmartsa paluwas sa pangenot na plasa.

=== San Fermín na prosisyon ===
[[Ladawan:San_Fermín_en_Cuesta_de_San_Domingo.jpg|thumb|Hornacina kan santo yaon sa bakilid nin Santo Domingo, kun saen an mga hoben na lalaki naghagad nin tabang ki San Fermín.]]
mayor na aldaw kan kapiyestahan iyo an Hulyo 7, kun ribong tawo nag'iba sa ika-16-duwang rebulto ni Santo Fermin sa lumang parte kan Pamplona. syudad pig-aakompanyaran nin mga parabayle asin parasaling sa kalye, asin iba-ibang politikal asin relihiyosong awtoridad kabali an alkalde kan siyudad asin Obispo kan Pamplona, na iyo an nangengenot sa High Mass bago pa an okasyon. e kan prosesyon an sarong ''Jota'' (sarong suanoy na tradisyonal na bayle) ginigibo para sa santol, may restoran idinodolot sa sing Santo Fermin nin marhay, asin an "mga madaras" (na mga antigong kahoy-kahoy asin papader-mâché puppet pigura nakaho'iba hale sa laog) pagbayle asin wirl mantang an katedral na kampanaryo nagngangaran Maria (Mary) peals. Masbate ginigibo sa syudad na katedral, siring man sa mga parokya kan siyudad sa pagtaong onra sa patron.

== Hilingon pa ==

* [[:en:Fiestas_of_International_Tourist_Interest_of_Spain|Fiestas of International Tourist Interest of Spain]]


== <span class="mw-headline">Toltolan</span> ==
<references />
{{Tamboan}}{{Reflist|colwidth=30em}}
An kapiyestahan nin San Fermín sarong semanang pagdadagos, historikal na nakagamot na selebrasyon na ginigibo taon-taon sa siyudad nin Pamplona, Navarre, Espanya. mga selebrasyon nagpupuon sa odto kan 6 Hulyo asin nagpadagos sagkod matangang banggi kan 14 nin Hulyo. poon an sarong paggibo nin kalayo (Chuppinazo) sa mga selebrasyon asin an popular na awit na Pob kinakanta sa poro. pinakabantog na pangyayari iyo an padalagan kan mga toro, na minapoon sa 8 a.m. kada aldaw kan 7-14 Hulyo, alagad dakol pang ibang tradisyonal asin sosonyang okasyon an kalabot sa kapiestahan. ini lokal bilang Sanfermines sa Espanyol asin Sanferminak sa Basque, asin ginigibo sa hokbo ni Santo Fermin, an co-patron kan Navarre.

mga pangyayari kaini iyo an sentral sa pagpakana kan The Sun manta na Rises ni Ernest Hemingway, na nagdara kaini sa heneral na atensyon kan kinaban nin Bicol-taram. na gayod iyan an pinakamidbid sa bilog na kinaban na kapiestahan sa España na may labing sarong milyon katawo na nag - aarabot tanganing magpartisipar.

 Hinalean 

 Santo Fermín 
thumb|An atubangan kan Konseho kan Lungsod nin Pamplona na pinalamutian para sa mga pagselebrar kan San Fermín.
Si Fermín aki nin sarong Romano na may ranggong senador sa Pamplona kan ika-19 siglo, na isinaro sa Kristianismo ni Santo Honesto, disipulo ni San Saturninus. sa tradisyon, siya binuo ni Saturninus (sa Navarre bisto man bilang Saint Cerin) sa katak'an na inaapod ngonyan na "Small Kan Santo Cernsin" Si Fermín inordenan padi sa Toulose, asin nagbalik ki Pamplona bilang enot na obispo kaini. mas huring biahe sa paghuhulit, si Fermín ginugotan sagkod na magadan; asin ngonyan ibinibilang nang martir sa Iglesia Katolika. na siya nagadan kan Septyembre 25, AD 303. nin nasusurat na rekord kan pagsamba sa Santo sa Pamplona sagkod ika-2 siglo. Saint Fermín, siring man si Santo Francis Xavier, iyo ngonyan an duwang patron ni Navarre. Pamplona, sinasabi ngonyan na si Saint Fermín iyo an nagsasabat kan saiyang poro paagi sa paguyod niya sa mga tinampong may anggot na torong nagdadalagan pasunod saiya, huli kaini an tradisyon.   [<span title="This claim needs references to reliable sources. (July 2020)">citation needed</span>]

 Presente 
thumb|Monumento sa Hemingway sa luwas kan bullring sa Pamplona.
pambilog na kinaban na kabantogan kan modernong kapiestahan, asin an dakol sa mga bisitang dayo na inaako kaiyan kada taon, konektadong marhay sa paglaladawan sa librong The Sun Also Rises ni Ernest Hemingway asin sa saiyang report bilang peryodista. akit siyang marhay kan inot niyang bisitahon an 1923, asin nagbalik nin dakul na beses sagkod 1959. Hemingway mahilig man na gayo sa mga toro asin padaog, alagad dai siya nagpartisipar sa padalagan. ga iba-ibang lokasyon kan siyudad arog kan La Perla Hotel o an Iruña Café bantog sa sarong parte huli sa bagay na ginamit ini kan parasurat tanganing bisitahon sinda. pang bantog na Amerikanong autor, si James Milechener, an mahiwas na nagsurat manongod sa kapiyestahan asin pagdaogdaog sa saiyang librong Iberia na bakong oyon sa Biblia. pinaliwanag kan saiyang sinurat an arte asin negosyo nin pagdaogdaog na may dakulaon na gracia paagi sa pagpaliwanag kan kahalagahan nin pundador.   [<span title="This claim needs references to reliable sources. (July 2020)">citation needed</span>]

 Nakaagi 
San Fermín Festival kan nakaagi bakong arog kaini ngonyan: ini luway - luway na nagbago sa nag - aging mga taon. na kadaklan kan mga hobenes nagtanaw sa kaorogmahan bilog na taon, nakadamot nin kuwarta sagkod na sinda nagkaigwa nin kisuerra limang polong pesetas, an pinakahababang kaipuhan tanganing madalan an padalagan kan mga toro, magkaigwa nin sangkayaw asin arak, magkakan pangadyean saka pamanggihan paluwas, asin nagkakakan nin curross na may tatak na duwang beses kada aldaw nin San Fermín.  [<span title="The text near this tag may need clarification or removal of jargon. (July 2016)">clarification needed</span>]

COVID- na epidemya nagpangyari sa kapiestahan na kanselaron kan 2020 asin 2021.

 aldaw na mga pangyayari 

 Chupinazo 
thumb|Chupinazo
pagbukas kan kapiyestahan narandan paagi nin pagbugtak kan kalayong thxupinazo (o xipinas sa tataramon na Basque). lansar an rocket kan 1200 noon kan Hulyo 6 hale sa sarong munisipyo nin siyudad na may rinibong tawo na nagseselebrar kan akto sa plasa kan syudad asin iba pang lugar sa Pamplona. nang pigtanda kan chupinazo an pagpoon kan fiesta poon pa kan 1941. naglaag kaiyan an nagdedesisyon kan alkalde kan siyudad. , poon kan 1979 an tradisyon iyo na kada taon pakatapos nin mga eleksion sa siudad an chupinazo ilinalaag nin sarong tawo hale sa laen - laen na konsilyo politikal na grupo kan siudad magpoon sa alkalde dangan politikal na mga grupo na ipinagboot nin dakol na representante. mga naiiba sa tradisyon na ini na an ibang bakong politiko iyo an namamahala kan aktong idto kan sinda nakagibo nin dakulang mga kahamanan durante kan taon. mga halimbawa  mga ini iyo an parakawat sa lokal na grupo nin soccer, o presidente kan "mga may kabatidan asin darakulang payo" na grupong iyan sa laog kan 150 taon kaiyan.[1] sunod kan pag - itok nin rocket, an sarong grupo nin tubo na nagkakawat nin percusyon asin pantig nagpapatugtog sa tahaw kan mga kadaklan, dangan nagmartsa paluwas sa pangenot na plasa.

 San Fermín na prosisyon 
thumb|Hornacina kan santo yaon sa bakilid nin Santo Domingo, kun saen an mga hoben na lalaki naghagad nin tabang ki San Fermín.
mayor na aldaw kan kapiyestahan iyo an Hulyo 7, kun ribong tawo nag'iba sa ika-16-duwang rebulto ni Santo Fermin sa lumang parte kan Pamplona. syudad pig-aakompanyaran nin mga parabayle asin parasaling sa kalye, asin iba-ibang politikal asin relihiyosong awtoridad kabali an alkalde kan siyudad asin Obispo kan Pamplona, na iyo an nangengenot sa High Mass bago pa an okasyon. e kan prosesyon an sarong Jota (sarong suanoy na tradisyonal na bayle) ginigibo para sa santol, may restoran idinodolot sa sing Santo Fermin nin marhay, asin an "mga madaras" (na mga antigong kahoy-kahoy asin papader-mâché puppet pigura nakaho'iba hale sa laog) pagbayle asin wirl mantang an katedral na kampanaryo nagngangaran Maria (Mary) peals. Masbate ginigibo sa syudad na katedral, siring man sa mga parokya kan siyudad sa pagtaong onra sa patron.

 Hilingon pa 

 Fiestas of International Tourist Interest of Spain

 Toltolan