Bellona (diyosa)
{| class="infobox"
! colspan="2" class="infobox-above" style="background-color: #F0ACAC;" |Bellona
|-
| colspan="2" class="infobox-subheader" |<div style="font-size: 110%;">Diyosa nin Gera, Pagkawasak, Pananakop, asin Pagnanasa sa Dugo</div>
|-
| colspan="2" class="infobox-image" |[[File:Bruxelles_Bellone_905.jpg|daing kwadro]]<div class="infobox-caption">Sarong sibot ni [[Jan Cosijn]], sarong selebrasyon nin kapangganahan sa 1697 na nasa may pinto kan Brussels</div>
|-
! class="infobox-label" scope="row" |Simbol
| class="infobox-data" |[[helmet]] asin karaba kan militar
|-
! colspan="2" class="infobox-header" style="background-color: #F0ACAC;" |Personal na impormasyon
|-
! class="infobox-label" scope="row" |Mga Magurang
| class="infobox-data" |[[Jupiter (mythology)|Jupiter]] asin [[Juno (mythology)|Juno]]
|-
! class="infobox-label" scope="row" |Mga Sibling
| class="infobox-data" |[[Mars (mythology)|Mars]], [[Vulcan (mythology)|Vulcan]], [[Juventas]], [[Discordia]], [[Lucina (goddess)|Lucina]]
|-
! class="infobox-label" scope="row" |Konsibort
| class="infobox-data" |[[Mars (mythology)|Mars]]
|-
! colspan="2" class="infobox-header" style="background-color: #F0ACAC;" |Mga Dilainitensia
|-
! class="infobox-label" scope="row" |katumbas sa Griego
| class="infobox-data" |[[Enyo]]
|}
Si '''Bellona''' sarong suanoy na diyosa nin giyera kan Roma.  An saiyang mayor na atribute iyo an [[helmet]] militar nakasulot sa payo niya; parati may kapot siyang espada, garod, o kalasag, asin tinatandaan nin karaba o ngane siya nakasakay sa laban sa apat-na-tulong karwahe. Dakul siyang templo sa bilog na [[Imperyong Romano|Imperyo nin Roma]].<ref name=":3">Glenys Lloyd-Morgan, "Nemesis and Bellona" in ''The Concept of the Goddess'', London 1996, [https://books.google.com/books?id=5Z6EAgAAQBAJ&pg=PA125 pp.125-6]</ref> Midbid siya sa saiyang templo na nasa luwas kan [[Roma]] bilang opisyal na desisyon kun sain an mga tawo mahilig maggiyera asin para sa grabeng kabuldan kaini sa ralaban. An saiyang ladawan pinalawig kan mga pintor asin iskultora sunod sa [[Renaissance]].

== Etymolohiya ==
An ngaran kan diosa nin guerra na ''Bellōna'' gikan sa naenot na ''Duellona'',<ref name=":0">{{Cite book|title=Routledge Encyclopedia of Ancient Mediterranean Religions|last=Orlin|first=Eric|date=2015|publisher=Routledge|isbn=978-1-134-62552-9|pages=136|language=en}}</ref> mismo nag - oolog - olog an [[Old Latin]] ''duellum'' (<nowiki>''war, warfare'</nowiki>), na nagin man bagto sa [[Classical Latin]].[1]

An etymolohiya nin ''duellum'' panggera sagkod ngonyan. An Linggista na si Georges-Jean Pinault nagpropose nin sarong deskripsyon gikan sa *''*duenelo-''- (karahay nanggad, maisogon nanggad), sarong recondisadong [[:en:Diminutive|diminutive]] kan tataramon ''duenos'', nakatesteble sa sarong eponymous inskripsiyon bilang amay na Lumang Latin apekto kan taramon ''bonus'' ('good'). Segun sa linguistic na si [[:en:Michiel_de_Vaan|Michiel de Vaan]], an paggamit kan ''*duenelo-'' "sa konteksto nin guerra (''belum'' acta, bella gesta) puedeng saboton bilang sarong euphemismo, na sa katapustapusi nagbubunga nin kahulogan na 'pagkapaagi nin biyour, gera' para sa noun ''bellum''."[4]

== An mga kulto, paniniwala, asin templo ==
Si Bellona sa kapoonpooni sarong suanoy na diosa nin guerrang Sabine na konektado Si Nerio, an konsorto kan dios para sa ralaban na si Mars, asin kan huri kaiba an Griegong diyosa nin pakikilaban na si Enyo. An saiyang templo sa Roma idinusay kan 296 BCE harani sa [[:en:Circus_Flaminius|Circus Flaminius]] ni [[:en:Appius_Claudius_Caecus|Appius Claudius Caecus]], durante kan pakikilaban sa mga Etruscano asin Samnites.<ref name=":0">{{Cite book|title=Routledge Encyclopedia of Ancient Mediterranean Religions|last=Orlin|first=Eric|date=2015|publisher=Routledge|isbn=978-1-134-62552-9|pages=136|language=en}}<cite class="citation book cs1" data-ve-ignore="true" id="CITEREFOrlin2015">Orlin, Eric (2015). ''Routledge Encyclopedia of Ancient Mediterranean Religions''. Routledge. p.&nbsp;136. [[ISBN (identifier)|ISBN]]&nbsp;[[Espesyal:Bookources/978--134-62552-9|<bdi>978-1-134-62552-9</bdi>]].</cite></ref> An templong ini iyo an enot na lugar na may dekorasyon na mga kalasag na idinusay sa mga magagadanon na tawo na ibinibitin sa sarong banal na lugar. Ipigbitay ni Appius Claudius an mga kalasag asin idinusay iyan sa saiyang pamilya.<ref>{{Cite book|title=The Natural History (English)|last=Pliny the Elder|pages=Book XXXV}}</ref>

== Representasyon sa mga arte ==

=== Mga tula ===
Parati sa berso, an pangaran na Bellona ginagamit sana bilang diyalektos kan gera, maski ngane sa [[:en:Thebaid_(Latin_poem)|''Thebaid'']] of [[:en:Statius|Statius]] an diyos-diyos minalataw bilang sarong karakter, renirepresentar an mapanglaglag asin maluagtikong aspekto nin guerra. Duman sinasabing siya may darang garod asin flacking karaba o pagsakay sa karwahe saka pagpasali nin espada na pinadugo an dugo. An klasikal na mga pag'onabi sa Bellona kan huri nagluwas sa mga drama ni Shakespeare sa tamang konteksto nin mga karakter na guerrero: Si Hotspur ipigladawan an diyosa bilang "an paputok-sahong kasangle kan simoky war", halimbawa,<ref>''Henry IV part 1'', (IV.i.119)</ref> asin si Macbeth pinagaapod na "Bellona's nobyo",<ref>''Macbeth'' I.ii.54</ref> na boot sabihon, katumbas ni Mars.

=== Pagpipinta asin eskultura ===
[[Ladawan:Spranger_Bellona_against_the_Turks.jpg|wala|thumb|"Bellona Leader kan Imperial Armies laban sa mga Turko", sarong 1600 na imprentahan kan desenyo ni[[:en:Bartholomaeus_Spranger|Bartholomaeus Spranger]]]]
An Bellona parateng ilinaladawan na may laog na takop sa payo asin nakasulot nin takyag, o kisuerra sarong dyakbado na an palda. Sa saiyang kamot nagdadara sia nin budyak, kalasag, o iba pang armas, asin kun minsan, nagpatanog ini nin trumpeta para sa pagsalakay. Suanoy, siya kairiba sa pakpak na Victory, may kapot na koronang laurel sa saiyang kamot, sarong estatuwa na kun minsan dinadara niya; kan magluwas ini sa mga pangguerrang memorial pwede niyang kaptan idtong kataga.

Mga halimbawa kan siring na pigurang may takyag nagluwas sa 1633 na pagpintura sosog ki Rembrandt sa [[Metropolitan Museum of Art]],<ref>Ernst van de Wetering, A Corpus of Rembrandt Paintings VI: Rembrandt's Paintings Revisited, Dordrecht NL 2014, [https://web.archive.org/web/20200727080553/https://books.google.com/books?id=Hk5TBQAAQBAJ p.529]</ref> asin mga rebulto S[[:en:Johann_Baptist_Straub|Johann Baptist Straub]] (1770) asin Johann Wilhelm Beyer (1773-80). Sa huri, sia nagpaheling kaiba kan dios na si Janus, huling pareho sinda asosyado sa mga seremonya nin Roma sa pagpahayag nin guerra. Sa kaso ni Janus, an mga pinto sa saiyang templo bukas durante kan bilog na peryodo nin iriwal.
[[Ladawan:Musée_Rodin_-_Bellone.JPG|thumb|Auguste Rodin's 1879 bronseng busto ni Bellona sa Musée Rodin, Paris]]

== Mga ladawan ==
<gallery>
Ladawan:Bellona,_by_Rembrandt_van_Rijn.jpg|alt=Bellona in armour, attributed to Rembrandt, 1633|Bellona in armor, na iniuugnay kay Rembrandt, 1633
Ladawan:Peter_Paul_Rubens_-_Marie_de_Medicis_as_Bellona2.jpg|alt="Marie de Medici as Bellona" by Peter Paul Rubens, 1621–1625|"Marie de Medici bilang Bellona" ni Peter Paul Rubens, 1621–1625
Ladawan:Bellona_hands_Mars_his_reins_Lagrenée.jpg|alt=Bellona Presenting the Reins of his Horses to Mars, Louis Jean François Lagrenée, 1766|Ipinahiling ni Bellona an Reins kan saiyangf mga Kabayo sa Mars, Louis Jean François Lagrenée, 1766
Ladawan:Bellona-Summer_Garden-Saint_Petersburg.jpg|alt=Alvise Tagliapietra's unclothed goddess, c. 1710, Saint Petersburg|An mayong bado na diyosa ni Alvise Tagliapietra, c. 1710, Saint Petersburg
Ladawan:N29Janus-u-Bellona.jpg|alt=Janus and Bellona by Johann Wilhelm Beyer, 1773–1780, Schönbrunn|Janus asin Bellona ni Johann Wilhelm Beyer, 1773–1780, Schönbrunn
Ladawan:Mackennal_-_War.jpg|Bertram Mackennal 1916 Gallipoli war memorial, Canberra
Ladawan:Bellona_Georg_Kolbe.jpg|Georg Kolbe's Wuppertal fountain, 1915-1922
Ladawan:Galle_Bellona_artificer.jpg|alt="Bellona inspires the invention of arms", Philip Galle, 1574|Ang "Bellona nakaiinspirar kan imbension nin mga amaris", Philip Gallego, 1574
Ladawan:Flickr_-_USCapitol_-_Bellona,_Roman_Goddess_of_War.jpg|alt=Constantino Brumidi's fresco in the U.S. Capitol, 1855–1860|An fresco ni Constantino Brumidi sa Kapitolyo ng U.S., 1855–1860
Ladawan:VolunteerTrainingCorps_Proficiency.jpg|alt=Bellona on the badge of the Volunteer Training Corps in World War I|Bellona saróng ba'gong kan Volunteer Traviting Corps [[Enot na Gerang Pankinaban|Guerra Mundal I]]
</gallery>

=== Bibliograpiya ===

* {{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=ecZ1DwAAQBAJ|title=Etymological Dictionary of Latin and the other Italic Languages|last=de Vaan|first=Michiel|date=2008|publisher=Brill|isbn=9789004167971|language=en|author-link=Michiel de Vaan}}

== Panluwas na mga takod ==

* [https://iconographic.warburg.sas.ac.uk/category/vpc-taxonomy-000189 The Warburg Institute Icograpikong Database (mga halimbawa ni Bellona)]


== <span class="mw-headline">Toltolan</span> ==
<references />
{{Tamboan}}
BellonaDiyosa nin Gera, Pagkawasak, Pananakop, asin Pagnanasa sa Dugodaing kwadroSarong sibot ni Jan Cosijn, sarong selebrasyon nin kapangganahan sa 1697 na nasa may pinto kan BrusselsSimbolhelmet asin karaba kan militarPersonal na impormasyonMga MagurangJupiter asin JunoMga SiblingMars, Vulcan, Juventas, Discordia, LucinaKonsibortMarsMga Dilainitensiakatumbas sa GriegoEnyo
Si Bellona sarong suanoy na diyosa nin giyera kan Roma.  An saiyang mayor na atribute iyo an helmet militar nakasulot sa payo niya; parati may kapot siyang espada, garod, o kalasag, asin tinatandaan nin karaba o ngane siya nakasakay sa laban sa apat-na-tulong karwahe. Dakul siyang templo sa bilog na Imperyo nin Roma.Glenys Lloyd-Morgan, "Nemesis and Bellona" in The Concept of the Goddess, London 1996, pp.125-6 Midbid siya sa saiyang templo na nasa luwas kan Roma bilang opisyal na desisyon kun sain an mga tawo mahilig maggiyera asin para sa grabeng kabuldan kaini sa ralaban. An saiyang ladawan pinalawig kan mga pintor asin iskultora sunod sa Renaissance.

 Etymolohiya 
An ngaran kan diosa nin guerra na Bellōna gikan sa naenot na Duellona, mismo nag - oolog - olog an Old Latin duellum (''war, warfare'), na nagin man bagto sa Classical Latin.[1]

An etymolohiya nin duellum panggera sagkod ngonyan. An Linggista na si Georges-Jean Pinault nagpropose nin sarong deskripsyon gikan sa **duenelo-- (karahay nanggad, maisogon nanggad), sarong recondisadong diminutive kan tataramon duenos, nakatesteble sa sarong eponymous inskripsiyon bilang amay na Lumang Latin apekto kan taramon bonus ('good'). Segun sa linguistic na si Michiel de Vaan, an paggamit kan *duenelo- "sa konteksto nin guerra (belum acta, bella gesta) puedeng saboton bilang sarong euphemismo, na sa katapustapusi nagbubunga nin kahulogan na 'pagkapaagi nin biyour, gera' para sa noun bellum."[4]

 An mga kulto, paniniwala, asin templo 
Si Bellona sa kapoonpooni sarong suanoy na diosa nin guerrang Sabine na konektado Si Nerio, an konsorto kan dios para sa ralaban na si Mars, asin kan huri kaiba an Griegong diyosa nin pakikilaban na si Enyo. An saiyang templo sa Roma idinusay kan 296 BCE harani sa Circus Flaminius ni Appius Claudius Caecus, durante kan pakikilaban sa mga Etruscano asin Samnites.Orlin, Eric (2015). Routledge Encyclopedia of Ancient Mediterranean Religions. Routledge. p. 136. ISBN 978-1-134-62552-9. An templong ini iyo an enot na lugar na may dekorasyon na mga kalasag na idinusay sa mga magagadanon na tawo na ibinibitin sa sarong banal na lugar. Ipigbitay ni Appius Claudius an mga kalasag asin idinusay iyan sa saiyang pamilya.

 Representasyon sa mga arte 

 Mga tula 
Parati sa berso, an pangaran na Bellona ginagamit sana bilang diyalektos kan gera, maski ngane sa Thebaid of Statius an diyos-diyos minalataw bilang sarong karakter, renirepresentar an mapanglaglag asin maluagtikong aspekto nin guerra. Duman sinasabing siya may darang garod asin flacking karaba o pagsakay sa karwahe saka pagpasali nin espada na pinadugo an dugo. An klasikal na mga pag'onabi sa Bellona kan huri nagluwas sa mga drama ni Shakespeare sa tamang konteksto nin mga karakter na guerrero: Si Hotspur ipigladawan an diyosa bilang "an paputok-sahong kasangle kan simoky war", halimbawa,Henry IV part 1, (IV.i.119) asin si Macbeth pinagaapod na "Bellona's nobyo",Macbeth I.ii.54 na boot sabihon, katumbas ni Mars.

 Pagpipinta asin eskultura 
wala|thumb|"Bellona Leader kan Imperial Armies laban sa mga Turko", sarong 1600 na imprentahan kan desenyo niBartholomaeus Spranger
An Bellona parateng ilinaladawan na may laog na takop sa payo asin nakasulot nin takyag, o kisuerra sarong dyakbado na an palda. Sa saiyang kamot nagdadara sia nin budyak, kalasag, o iba pang armas, asin kun minsan, nagpatanog ini nin trumpeta para sa pagsalakay. Suanoy, siya kairiba sa pakpak na Victory, may kapot na koronang laurel sa saiyang kamot, sarong estatuwa na kun minsan dinadara niya; kan magluwas ini sa mga pangguerrang memorial pwede niyang kaptan idtong kataga.

Mga halimbawa kan siring na pigurang may takyag nagluwas sa 1633 na pagpintura sosog ki Rembrandt sa Metropolitan Museum of Art,Ernst van de Wetering, A Corpus of Rembrandt Paintings VI: Rembrandt's Paintings Revisited, Dordrecht NL 2014, p.529 asin mga rebulto SJohann Baptist Straub (1770) asin Johann Wilhelm Beyer (1773-80). Sa huri, sia nagpaheling kaiba kan dios na si Janus, huling pareho sinda asosyado sa mga seremonya nin Roma sa pagpahayag nin guerra. Sa kaso ni Janus, an mga pinto sa saiyang templo bukas durante kan bilog na peryodo nin iriwal.
thumb|Auguste Rodin's 1879 bronseng busto ni Bellona sa Musée Rodin, Paris

 Mga ladawan 

 Bibliograpiya 

 

 Panluwas na mga takod 

 The Warburg Institute Icograpikong Database (mga halimbawa ni Bellona)

 Toltolan