Een zelfanalyse uitvoeren
Je verandert en groeit voortdurend door je persoonlijkheid en levenservaring. Daarom is het belangrijk om af en toe de tijd te nemen om jezelf te analyseren. Zelfanalyses helpen je om te onderzoeken waar je staat in de verschillende aspecten van je leven. Met deze informatie ben je beter in staat de nodige aanpassingen te doen in je leven, zodat je vooruit komt.
1. **Denk na over je jeugdervaringen.** Begrijpen wie je bent en waarom je dingen doet is niet altijd makkelijk. Je gedrag en zelfbeeld worden grotendeels door onbewuste houdingen en overtuigingen gestuurd. Het is belangrijk om diep te graven om erachter te komen hoe je jezelf echt ziet op het onderbewuste niveau. Hier volgen een paar vragen die je jezelf misschien kan stellen:

Voelde ik me gehoord als een kind of voelde ik me sterk bekritiseerd?
Werd er op een respectvolle manier tegen me gepraat of werd ik genegeerd, bekritiseerd of geplaagd?
Kreeg ik genoeg aandacht en liefde of werd ik verwaarloosd?
Ben ik fysiek, verbaal of seksueel misbruikt?
Werden mijn prestaties erkend?
Werden mijn tekortkomingen en mislukkingen geaccepteerd of werd ik berispt?
Werd er van mij altijd verwacht dat ik perfect was?
2. **Houd je stemmingen in de gaten.** Houd een hele dag een dagboek bij. Als je je stemming voelt veranderen, schrijf dan op wat je voelt. Dit is de eerste stap om te gaan leren identificeren wat je innerlijke stem tegen je zegt.

Deze innerlijke stem is geen stem die je hoort met je oren. Het is in plaats daarvan de verzameling van de gedachtes die je ervaart. Deze gedachtes zitten vaak zo diep in je onderbewuste dat je ze vaak niet eens herkent als je ze hebt. Vaak merk je alleen maar een verandering in je stemming.
Je innerlijke stem kan of bevestigend of ondermijnend zijn. Mensen met veel zelfvertrouwen ervaren hun innerlijke stem vaak als een accepterend en geruststellend. Maar mensen met weinig zelfvertrouwen ervaren hun innerlijke stem vaak als streng, straffend en kritisch.
Een dagboek bijhouden kan zwaar zijn voor sommige mensen. Vooral als je over trauma’s moet schrijven die je nog niet helemaal verwerkt hebt. Als je het bijhouden van je dagboek zo moeilijk vindt dat het je leven tijdens de dag of week waarin je in je dagboek schrijft negatief beïnvloed, praat dan met een therapeut die je kan helpen om het schrijven in je dagboek productiever te maken en jou gezond te houden.
3. **Schrijf op wat je denkt.** De gedachtes die je dacht vlak voordat je stemming veranderde, zijn goede reflectoren van wat je innerlijke stem zegt. Deze gedachtes worden automatische gedachtes genoemd en ze reflecteren vaak hoe je jezelf, anderen en de wereld ziet. Als je deze gedachtes de hele dag opschrijft, kan je makkelijker zien of er een patroon in zit.

Automatische gedachtes zijn onderbewust en dus vaak moeilijk om te definiëren. Je kan beginnen door jezelf af te vragen waarom je je zo voelt. Graaf daarna dieper door jezelf af te vragen wat die gedachte over je zegt en waarom je je voelt zoals je je voelt.
De eerste paar antwoorden zijn vaak oppervlakkig. Blijf doorvragen tot je dieper in je automatische gedachtes komt.
Als iets dat een collega zei op je werk je bijvoorbeeld boos maakte kan je in het begin opschrijven “Andrea zei dat wat ik deed fout was. Dat maakte me boos. Ze liet me er incompetent uitzien.” Maar nadat je door hebt gevraagd kom je misschien tot diepere gedachtes en realiseer je je dat je dacht dat je minder goed in iets was dan alle anderen.
4. **Evalueer je denkpatronen.** Nadat je een aantal automatische gedachtes hebt opgeschreven merk je waarschijnlijk dat er een patroon uit naar voren komt. Vraag jezelf af wat het onderliggende thema van je gedachtes is. Zijn ze gezond en bevrijdend of negatief en ondermijnend. Veel voorkomende denkpatronen die voortkomen uit negatieve automatische gedachtes zijn bijvoorbeeld:

Alles of niets denken. Dit is wanneer iemand denkt dat een misstap hem of haar of de hele situatie een mislukking maakt. Als je bijvoorbeeld een foutje maakt op je werkt en meteen denkt dat je slecht bent in wat je doet.
Het positieve diskwalificeren. Dit is wanneer iemand alleen focust op wat hij of zij fout heeft gedaan en het goede dat hij of zij gedaan heeft vergeet of negeert. Zo kan iemand compleet focussen op de ene vraag die hij of zij fout had op een test terwijl alle andere vragen goed waren.
Te snel conclusies trekken. Dit is wanneer je een oordeel velt zonder dat je alle feiten hebt. Als je bijvoorbeeld je beste vriend van je weg ziet rennen in de parkeergarage en je dan meteen denkt dat hij of zij jou probeert te vermijden. Je vriend kan ook gewoon te laat zijn geweest voor een afspraak en je niet gezien hebben.
Labelen. Dit is wanneer iemand een label aan zichzelf of een ander vastplakt zonder de actie of het gedrag te erkennen. Ze denk je bijvoorbeeld in plaats van “dat had ik anders kunnen doen” meteen “ik ben een slecht mens.”
5. **Onderzoek of je gezond of weinig zelfvertrouwen hebt.** Gezond zelfvertrouwen laat zien dat iemand denkt dat hij of zij waardevol is en de moeite waard. Iemand met weinig zelfvertrouwen heeft daarentegen vaak een slecht zelfbeeld en heeft veel goedkeuring van anderen nodig. Als je merkt dat je veel negatieve gedachtes over jezelf hebt, heb je misschien weinig zelfvertrouwen. Weinig zelfvertrouwen heeft een negatieve impact op je zelfbeeld dus het is belangrijk dat je werkt aan een gezond en gebalanceerd zelfbeeld. Als je niet zeker weet of je een negatief zelfbeeld hebt, ga dan na of deze drie gezichten van een negatief zelfbeeld je bekend voorkomen:

Het Slachtoffer: Deze persoon doet alsof hij of zij machteloos is en wacht vaak totdat anderen hem of haar komen redden. Hij of zij gebruikt vaak zelfmedelijden of onverschilligheid om onderliggende faalangst te maskeren. Hij of zij is vaak niet assertief, kan onderpresteren en erg afhankelijk zijn van anderen voor geruststelling.
De Oplichter: Deze persoon doet alsof hij of zij gelukkig is terwijl hij of zij eigenlijk gebukt gaat onder een gigantische angst om te falen. Deze persoon moet altijd slagen om gelukkig te zijn. Dit leidt vaak tot perfectionisme, competitie, of een burn-out.
De Rebel: Deze persoon probeert anderen minder belangrijk te doen lijken. Vooral mensen met autoriteit. Hij of zij is vaak heel boos dat hij of zij niet goed genoeg is en focust er vaak op om niet gekwetst te worden door de kritiek van anderen. Dit kan ertoe leiden dat hij of zij anderen de schuld geeft van problemen en dat hij of zij zich tegen autoriteit keert.
6. **Pak een stukje papier en leg dat voor je neer.** Leg het in de breedte neer zodat de lange kant naar je toe ligt. Zorg dat je het op een hard oppervlak legt zodat je makkelijk kan schrijven.
7. **Trek verticale lijnen over het papier.** Zorg dat ze op gelijke afstand van elkaar staan. Je gaat in de openingen tussen de lijnen schrijven dus zorg dat er genoeg ruimte is.
8. **Schrijf een van de volgende termen naast de verticale lijnen:** 'Extraversie', 'Emotionele Instabiliteit', 'Zorgvuldigheid', 'Dienstbaarheid', en 'Openheid Voor Nieuwe Ervaringen'. Dit zijn de 'Grote Vijf' dimensies van persoonlijkheid. De meeste onderzoekers zijn het erover eens dat deze 5 dimensies de algemene componenten van een persoonlijkheid representeren die belangrijk zijn in interpersoonlijke interacties.

Onthoud wel dat deze 'Grote Vijf' dimensies geen persoonlijkheidstypen maar alleen onderdelen (dimensies) van een persoonlijkheid zijn. Zo kan iemand hoog scoren op het gebied van 'Dienstbaarheid' maar laag op 'Extraversie' (socialiteit). Deze persoon is waarschijnlijk niet heel sociaal maar is tegelijkertijd ook heel aardig.
De eigenschap 'Emotionele Stabiliteit' wordt ook wel 'Neuroticisme' genoemd. Neuroticisme zit aan het andere eind van de Emotionele Stabiliteit–Instabiliteit dimensie.
Zo wordt 'Openheid Voor Nieuwe Ervaringen' ook wel 'Intellect' genoemd. Deze termen zijn uitwisselbaar.
9. **Bekijk waar je zit bij alle vijf de dimensies.** Mensen vallen over het algemeen of hoog of laag op elke dimensie. Denk even na over waar jij precies zit. Schrijf 'Hoog'of 'Laag' in elk corresponderend doosje op je papier. Hier volgen de beschrijvingen van elke eigenschap om je te helpen uitvinden waar jij zit:

Extraversie reflecteert een grote interesse in andere mensen en evenementen. Heel extraverte mensen zijn vaak heel zelfverzekerd en hebben er geen probleem mee om onontdekt gebied te verkennen. Mensen die laag scoren op de schaal van extraversie worden introvert genoemd en vinden stille omgevingen vaak fijner.
Emotionele Instabiliteit slaat op je angstniveau. Mensen die hierin hoog scoren voelen negatieve emoties vaak sterker dan mensen die laag scoren. Als je je vaak zorgen maakt en daarin door kan slaan, kan je jezelf hoog in deze categorie zetten.
Openheid Voor Nieuwe Ervaringen gaat over of iemand bereid is om zijn denken aan te passen als hij nieuwe informatie ontdekt. Als je hier hoog scoort, ben je waarschijnlijk onconventioneel en een vrije vogel. Als je hier laag scoort ben je waarschijnlijk conventioneler en meer voorspelbaar in je denkpatronen.
Zorgvuldigheid gaat over hoeveel je aan anderen denkt als je een beslissing neemt. Het reflecteert ook hoeveel controle je over jezelf hebt. Als je hier hoog scoort, ben je waarschijnlijk gedisciplineerd, goed georganiseerd en functioneer je goed in je eentje. Als je hier laag scoort, volg je waarschijnlijk eerder je impulsen en gedij je in vrijere en constant veranderende omgevingen.
Dienstbaarheid gaat over hoe goed je om kan gaan met andere mensen. Het zegt ook iets over hoeveel iemand om anderen geeft. Als je hier hoog scoort, ben je waarschijnlijk best empathisch en kan je mensen gemakkelijk en snel begrijpen. Je wordt waarschijnlijk vaak omschreven als aardig en lief. Als je hier laag scoort, focus je minder sterk op emoties als je bepaalt hoe je je gedraagt. Er zit hier vaak een scheidslijn tussen de seksen aangezien vrouwen hier over het algemeen hoger scoren en mannen meestal lager.
10. **Denk na over hoe deze eigenschappen je persoonlijkheid beïnvloeden.** Mensen kiezen vaak hun gedrag en omgeving uit gebaseerd op wat comfortabel is voor hun persoonlijkheid. Deze inschatting van jezelf kan je heel wat inzicht geven in waarom je de dingen doet die je doet.
Mensen kunnen hoog of laag scoren in alle dimensies. Er zijn echter 45 verschillende combinaties mogelijk als alle mogelijkheden samengevoegd worden.
11. **Kies een goede tijd uit.** Zorg dat je in ieder geval een uur hebt om te reflecteren. Tijdens deze tijd zul je je focussen op je gewoontes, doelen, vaardigheden en je algemene arbeidsprestatie. Met een uur heb je ook genoeg tijd om je notities en andere informatie te bekijken om een goede inschatting te maken over jezelf.
12. **Schrijf alles wat je bereikt hebt op je werk in het afgelopen jaar op.** Wees niet verlegen en schrijf alle goede dingen die je gedaan hebt op. Het is juist goed om trots op jezelf te zijn. Het grootste doel van een inschatting van jezelf maken, is om je prestaties te laten zien. Denk aan alle projecten waaraan je gewerkt hebt, extra verantwoordelijkheden die je op je genomen hebt en alle andere manieren waarop jij waardevol bent voor je organisatie. Gebruik, waar mogelijk, specifieke voorbeelden voor je inschatting.

Door je e-mails heen kijken is een goede manier om te zien wat je bereikt hebt in dit jaar. Gewoon zodat je niks vergeet.
Als er een plek zoals een log of data op je computer is waarin je werk wordt gedocumenteerd, kan je daar doorheen kijken om je geheugen op te frissen.
Stel jezelf vragen om je te helpen met je inschatting. Je kan jezelf bijvoorbeeld vragen of je inspanningen het bedrijf verder geholpen hebben of op wat voor manier je een leiderschapsrol op je nam.
13. **Gebruik de STAR-methode als je het moeilijk vind om je prestaties te identificeren.** Via deze methode kan je makkelijker uitvogelen wanneer je precies je bedrijf geholpen hebt. Je kan dit vaker achter elkaar doen en dan heb je zo een uitgebreide lijst met prestaties. Hier volgt hoe de STAR-methode werkt:

Identificeer de (S)ituatie: omschrijf kort een situatie waarin je je trots voelde op je arbeidsprestatie.
Omschrijf de (T)aak die je moest uitvoeren in deze situatie.
Omschrijf de (A)ctie die je genomen hebt om de taak uit te voeren.
Benadruk de (R)esultaten die je door jou actie bereikt hebt.
14. **Schrijf gebieden op waarin je je graag wilt ontwikkelen.** Het kan verleidelijk zijn om alleen te focussen op wat je bereikt hebt, maar het is belangrijk om objectief te blijven in je zelfanalyse. Kijk naar dingen waarin je effectiever kan zijn of momenten waarop je je doel niet bereikt hebt. Als je ook kijkt naar je uitdagingen krijg je een accurater beeld over je arbeidsprestatie.
Hoewel je deze kans gebruikt om te reflecteren op jezelf, kan het helpen om de feedback van je leidinggevende te lezen zodat je wat eerlijke feedback hebt over je arbeidsprestatie.
15. **Maak een lijst van 5 of 6 doelen die je het volgende jaar wilt bereiken.** Dit deel van je zelfanalyse is je actieplan en hierin moet je focussen op dingen die je kan doen om je arbeidsprestaties te verbeteren. Zorg dat je doelen duidelijk laten zien dat je van waarde gaat blijven voor je bedrijf.
16. **Maak een lijst van recente veranderingen in je leven.** Veranderingen zoals trouwen of een kind of een promotie krijgen kunnen goed zijn. Ze kunnen ook minder goed zijn. Vraag dat maar aan iemand die zijn baan is kwijtgeraakt of gaat scheiden. Onthoud dat alle soorten veranderingen stressvol kunnen zijn terwijl je aan het wennen bent aan je nieuwe leven. Neem een minuutje de tijd en schrijf alle veranderingen op die voor stress kunnen zorgen die je de laatste zes maanden hebt meegemaakt.
17. **Denk na over je normen en waarden.** Als de manier waarop je je leven leidt niet overeenkomt met je normen en waarden of waar je in gelooft, dan kan dit een hoop stress veroorzaken. Als je ambitie en competitie bijvoorbeeld belangrijk vindt maar je hebt het gevoel dat je vast zit in een saai baantje zonder groeipotentie, dan kan dat leiden tot stress omdat je normen en waarden niet overeenkomen met je leven. Wanneer je geloof- en waardensysteem niet overeenkomt met je huidige leven kan je je daardoor gestrest en ongelukkig voelen. Hier volgen wat vragen die je jezelf kan stellen om erachter te komen of het verschil tussen je normen en waarden en je huidige leven zorgt voor een hoger stressniveau:

Welke normen en waarden vind je belangrijk? Vriendelijkheid? Eerlijkheid? Succes? Tijd spenderen met je familie?
Zit er een conflict tussen je gedrag en deze waarden? Stel dat je tijd met je familie belangrijk vindt. Spendeer je genoeg tijd met je familie of weerhoudt iets je ervan om dat te doen?
Zit er een conflict tussen je werk, relaties, vriendschappen of andere delen van je leven en deze waarden? Neem het bovenstaande voorbeeld. Weerhoudt je baan je ervan dat je tijd spendeert met je familie?
18. **Evalueer je omgeving.** Waar je woont, werkt en je tijd spendeert kan grote invloed hebben op je stressniveau. Als je omgeven wordt door misdaad, drukte, lawaai, vervuiling, rotzooi of andere vervelende dingen in je omgeving dan kan dit leiden tot meer stress. Bekijk in hoeverre je omgeving invloed heeft op je stressniveau.
19. **Denk na over je persoonlijke problemen en sociale factoren.** Persoonlijke problemen en sociale factoren kunnen van grote invloed zijn op je stressniveau. Hier zijn wat dingen waaraan je kan denken als je onderzoekt hoe deze aspecten effect hebben op je stressniveau:

Financiën: Heb je genoeg geld om in je basisbehoeften zoals een woning, eten, kleding en vervoer te voorzien?
Familie: Zijn er problemen tussen jou en je partner of kinderen of moet je zorgen voor een ouder familielid?
Gezondheid: Hoe is het met de gezondheid van jou en je geliefden gesteld?
20. **Houd je slaap in de gaten.** Te weinig slaap is van grote invloed op je leven en heeft natuurlijk ook een effect op je stressniveau. Houd bij hoeveel uur je iedere nacht slaapt. Hoewel iedereen een andere hoeveelheid slaap nodig heeft, kan je over het algemeen zeggen dat als je als volwassene minder dan 6 tot 8 uur slaap per nacht krijgt, dat invloed kan hebben op de rest van je leven. Hierdoor kan je stressniveau hoger worden. Hier volgen een aantal zaken die beïnvloed kunnen worden door te weinig slaap:

Denken en leren gaat langzamer
Er gebeuren meer ongelukken
Gezondheidsproblemen zoals hoger risico op diabetes en zelfs de dood
Meer depressiviteit en vergeetachtigheid
Lager libido
Vroeg oud worden en gewichtstoename
Minder goed beoordelingsvermogen
21. **Bekijk hoe je je stressniveau in deze gebieden kan verlagen.** Maak een lijstje van dingen die je kan doen om je leven te verbeteren. Het doel van een zelfanalyse is natuurlijk om reflectie te gebruiken om te groeien.
22. **Bezoek een therapeut of adviseur.** Sommige mensen denken dat therapie alleen nodig is als je problemen hebt die onoverkoombaar lijken maar dat is alles behalve waar. Een adviseur of therapeut kan je helpen met je zelfanalyse omdat hij of zij een getrainde, onpartijdige persoon is die begrijpt wat de gebruikelijke struikelmomenten van mensen zijn.

Mensen gaan om verschillende redenen naar een therapeut. Dat kan zijn voor trauma’s uit hun verleden of om te leren om te gaan met het leven. Er is geen slechte reden om hulp te zoeken, het is een teken van kracht en goede zorg voor jezelf als je hulp zoekt.

Een therapeut biedt ook een veilige, fijne omgeving waarin je je eigen gedachtes en gevoelens kan onderzoeken. Hij of zij zal je niet veroordelen of slecht laten voelen omdat je bepaalde gedachtes hebt. Zo’n omgeving kan heel goed zijn om jezelf in te ontdekken.
23. **Zoek een expert op het gebied van cognitieve gedragstherapie (CGT).** CGT is een soort psychotherapie die zich focust op de relatie tussen je gedachtes, gevoelens en gedrag. Zo kan een therapeut die getraind is in CGT je helpen om negatieve denkpatronen te ontdekken die voor je lage zelfvertrouwen zorgen. Een professionele CGT therapeut kan je nieuwe manieren leren om te denken en om je te gedragen die je helpen met het leiden van een gelukkiger, gezonder leven.
Het is bewezen dat CGT helpt bij een hoop verschillende aandoeningen zoals een angststoornis, depressie of een slaapstoornis. Zelfs mensen met chronische pijn kunnen geholpen worden door CGT.
24. **Kijk of je een traumaspecialist kan vinden als je trauma’s hebt.** Als je er tijdens je zelfanalyse achter bent gekomen dat je trauma’s hebt waarmee je moet leren omgaan, kan het helpen als je een therapeut vindt die gespecialiseerd is in trauma’s. Het kan tijd en moeite vergen om je door trauma’s uit je verleden heen te werken maar een getrainde specialist kan je ermee helpen.
CGT is een heel gebruikelijke behandelmethode voor mensen met een posttraumatische stressstoornis (PTSS). Andere behandelmethodes zijn onder andere blootstellingstherapie waarbij je veel over je trauma moet praten en eye movement desensitization and reprocessing (EMDR) therapie waarbij je focust op lichamelijke prikkels terwijl je denkt of praat over je traumatische herinneringen.
25. **Zoek iemand uit bij wie je je op je gemak voelt.** Er zijn veel manieren om een therapeut te vinden. Je kan op het internet zoeken, je dokter of vrienden om een referentie vragen of gewoon klinieken opbellen. De sleutel voor succesvolle therapie is dat je je realiseert dat het een relatie is en dat je je op je gemak voelt bij je therapeut. Je hoeft je niet bij al jullie gespreksonderwerpen op je gemak te voelen maar je moet wel het idee hebben dat je therapeut er is om je te steunen. Als het na een paar sessies nog niet klikt met je therapeut mag je best een andere proberen.
26. **Weet wat het verschil is tussen verschillende types therapeuten.** Psychiaters en psychologen zijn niet de enige mensen die geestelijke gezondheidszorg kunnen bieden. Er zijn veel geestelijke gezondheidszorgspecialisten die je kunnen helpen, dus weet wat je opties zijn. Hieronder volgen wat van die specialisten:

Psychiaters zijn dokters. Ze diagnosticeren ziektes, schrijven medicatie voor en bieden therapie aan. Omdat ze gespecialiseerd en goed getraind zijn, zijn ze heel geschikt voor mensen met ernstigere aandoeningen.
Psychologen hebben een diploma in de psychologie. Ze kunnen diagnosticeren en therapie bieden.
Een sociaal werker is iemand die je kan helpen op een lokaal niveau met een aantal zaken. Ze kunnen je in contact brengen met andere hulpdiensten in je beurt en je helpen met het opbouwen van relaties in je buurt.
Een psychiatrisch verpleegkundige is een verpleegkundige die zich heeft gespecialiseerd in de psychiatrische zorg. Ze bieden therapie en ondersteuning.
Huwelijks- en familietherapeuten zijn gespecialiseerd in het helpen met problemen binnen huwelijken en gezinnen. Ze bieden therapie aan.
Er zijn nog andere therapeuten die hulp kunnen bieden. Deze kunnen dan waarschijnlijk geen medicatie voorschrijven maar kunnen toch helpen door therapie aan te bieden.
{"url": "https://nl.wikihow.com/Een-zelfanalyse-uitvoeren", "language": "nl"}