Ischias verlichten
Ischias is een zenuwpijn die begint in de rug en via de bil doorloopt tot in je been. Het is een pijn in de langste zenuw van je lichaam, de grote beenzenuw, die ook wel nervus ischiadicus wordt genoemd. Deze zenuw begint in je ruggenmerg en loopt via de bil langs de achterkant van het been. De pijn kan op elke plek langs de zenuw ontstaan en het kan heel heftig zijn, afhankelijk van wat er op de zenuw drukt, zoals een spier, een ruggenwervel of iets anders, en op welke plek. De pijn is meestal maar aan een kant, en treedt vooral op in een bepaalde houding (zoals zitten). Het kan enkele dagen tot weken aanhouden, afhankelijk van de oorzaak. Ischias kan door allerlei aandoeningen aan de onderrug of ruggengraat waardoor de grote beenzenuw geïrriteerd raakt veroorzaakt worden, zoals een hernia of zwangerschap. Je kunt de pijn thuis verlichten met een combinatie van eenvoudige technieken en medicatie. Medische behandeling van de symptomen is afhankelijk van de onderliggende oorzaak van de ischias, en vereist de deskundigheid van een arts.
1. **Geef je rug rust.** Doe de eerste paar dagen dat je last hebt van ischias rustig aan. Als je wat minder actief bent zal de pijn minder worden, kunnen je spieren ontspannen en irriteer je de grote beenzenuw niet te veel. Blijf echter niet langer dan een dag of twee in bed liggen. Als je te lang inactief bent worden je spieren die de botten in je rug moeten ondersteunen zwakker, waardoor je de beenzenuw juist meer kunt irriteren, wat uiteindelijk tot meer pijn leidt.
Hoewel het belangrijk is om actief te blijven na de eerste periode van rust, moet je oppassen dat je de grote beenzenuw niet irriteert. Vermijd zware activiteiten zoals het tillen van zware dingen of het te ver draaien van je rug.
2. **Neem ontstekingsremmende pijnstillers.** Irritatie van de grote beenzenuw kan leiden tot een ontsteking, en dat kan de pijn door ischias erger en langduriger maken. Veel ontstekingsremmende pijnstillers die je zonder recept kunt krijgen verminderen de pijn van ischias. Ibuprofen en naproxen zijn twee populaire en effectieve keuzes. Zorg dat je de instructies voor dosering in de bijsluiter opvolgt.
3. **Behandel scherpe pijn met koude kompressen.** De meeste patiënten vinden dat kou het beste helpt als de pijn door ischias op zijn ergst is, meestal 2 tot 7 dagen nadat het is begonnen. Leg een icepack (of iets anders kouds, zoals een plastic zak met ijsklontjes, een zak diepvrieserwten, enz.) op de plek waar het pijn doet, en laat dit 20 minuten liggen. Herhaal de behandeling elke twee uur.
Wikkel je icepack altijd in een doek. IJs direct op je huid leggen kan aanvoelen alsof je huid verbrandt.
4. **Gebruik een warm kompres om zeurende pijn te verlichten.** Veel patiënten merken dat de pijn 3-7 dagen nadat het is begonnen minder scherp wordt. Gedurende deze fase is warmte beter dan kou om de pijn te verminderen. Leg iets warms op de zere plek, zoals een kruik of een warmtekussen, of neem een warm bad. Leg 20 minuten iets warms op de pijnlijke plek, en herhaal dit elke twee uur.

Zorg dat je de instructies van de fabrikant opvolgt als je een warmtekussen gebruikt.
Hoewel veel mensen een voorkeur hebben voor kou aan het begin van de ischias en warmte gedurende de latere stadia, is dit niet bij iedereen zo. Als het ene of het andere niet effectief lijkt om bij jou de pijn te verlichten, probeer dan om warmte en kou elke twee uur af te wisselen.
5. **Rek je onderrug.** Door je benen, billen en onderrug voorzichtig te rekken, verminder je spanning in je spieren, waardoor de grote beenzenuw minder geïrriteerd raakt. Raadpleeg wel je huisarts of fysiotherapeut zodat je weet hoe je veilig kunt rekken. Hoewel er allerlei variaties mogelijk zijn, is de eenvoudigste en meest effectieve rekoefening bij ischias simpelweg de knieën optrekken naar de borst:

Ga plat op je rug liggen, til een knie op zodat je je handen erom heen kunt slaan en haak je vingers in elkaar.
Trek je knie voorzichtig naar je toe tot je een zachte rek in je billen en onderrug voelt.
Hou dit 20 seconden vast, en adem diep.
Laat je been voorzichtig zakken en leg hem weer neer.
Herhaal de oefening drie keer, en rek dan je andere been op dezelfde manier.
6. **Maak een afspraak met je huisarts.** Meestal gaat ischias na een paar weken vanzelf over. Maar als de pijn niet minder wordt, of als het heel erg is en huismiddeltjes werken niet, maak dan een afspraak met je huisarts om over behandelmethodes te praten. In zeldzame gevallen kunnen zich ernstigere symptomen ontwikkelen waarbij onmiddellijk medisch ingrijpen noodzakelijk is. Bel 112 als:

Een of beide benen gevoelloos worden
Een of beide benen slap worden
Je plotseling geen controle meer hebt over je blaas of darmen, of als je niet kunt plassen of poepen.
7. **Raadpleeg je huisarts.** Ischias kan door allerlei aandoeningen aan de onderrug of ruggengraat worden veroorzaakt. Je huisarts weet hoe hij/zij je op deze aandoeningen moet onderzoeken. Het soort onderzoeken dat je huisarts kiest is afhankelijk van de symptomen en je verdere gezondheid, en kunnen bestaan uit eenvoudige lichamelijk onderzoeken en beeldvormende technieken zoals een röntgenfoto of MRI-scan. Wees zo gedetailleerd mogelijk wanneer je je symptomen aan de huisarts omschrijft, dan kan hij/zij beter bepalen welke onderzoeken gedaan moeten worden.
Bekende oorzaken zijn: een hernia of verschoven ruggenwervel, piriformis-syndroom, spinale stenose, of spondylolisthese.
8. **Behandel de pijn en ontsteking met voorgeschreven medicatie.** Normaal gesproken neemt de pijn van ischias na een paar weken af. Als de huisarts bepaald heeft dat een operatie niet nodig is, krijg je misschien toch medicijnen om de pijn te verlichten terwijl je herstelt van de ischias. Dit zijn bijvoorbeeld:

Orale steroïden, die krachtige ontstekingsremmende eigenschappen hebben om de ontsteking en irritatie rondom de plek van de grote beenzenuw te verminderen.
Spierontspanners of zware pijnstillers om de pijn te verlichten.
9. **Vraag om steroïde-injecties als de pijn ondraaglijk is.** Steroïde-injecties werken ongeveer hetzelfde als de orale steroïden, door de ontsteking en irritatie van de omgeving van de grote beenzenuw tijdelijk te verminderen. Injecties zijn ingrijpender dan orale medicatie, maar ook effectiever. Je huisarts kan injecties voorschrijven als de pijn heel erg is.
10. **Overweeg in ernstige gevallen een operatie.** Ischias kan door allerlei factoren en aandoeningen worden veroorzaakt, waarvoor meestal geen operatie nodig is om het op te lossen. Maar als de ischias wordt veroorzaakt door ruggenwervels of botten die de grote beenzenuw fysiek beknellen, kan de arts een operatie nodig vinden om het probleem te corrigeren. Er worden meestal twee soorten operaties uitgevoerd:

Bij een hernia (wanneer de tussenwervelschijven die de beweging in de ruggengraat dempen zwakke plekken hebben en de binnenkant ervan uitsteekt), kan microdiscectomie worden uitgevoerd. Bij deze procedure wordt het stukje schijf dat de zenuw raakt en irriteert verwijderd.
Bij lumbale spinale stenose (als de tussenwervelschijven vernauwd zijn waardoor de zenuw bekneld zit), kan lumbale laminectomie worden aangeraden. Dit is een ingrijpende operatie waarbij de tussenwervelschijven opnieuw gevormd worden zodat de zenuw niet meer bekneld zit.
11. **Ga naar een fysiotherapeut.** Nadat je huisarts je medicijnen heeft gegeven en eventueel een operatie heeft voorgesteld om van je ischias af te komen, is het misschien goed om met fysiotherapie te beginnen. Je therapeut kan je oefeningen aanleren om je core te versterken en je ruggengraat te ondersteunen. Door kracht en stabiliteit in de lage onderrug te creëren kun je uiteindelijk permanent van ischias worden verlost.
12. **Ga naar een chiropractor.** Veel mensen die last hebben van ischias vinden verlichting bij een chiropractor. Hoewel er nog meer onderzoek nodig is om de effectiviteit van de chiropractische zorg te bewijzen, hebben recente onderzoek veelbelovende resultaten laten zien voor mensen met ischias.
13. **Verken alternatieve behandelmethodes.** Als traditionele behandelingen niet werken om de ischias te verhelpen, overleg dan met je huisarts over minder bekende opties. Hier zijn wat voorbeelden van alternatieve therapieën die je kunt bespreken:

Therapeutische massage om de spanning en ontsteking te verminderen.
Yogalessen om de core sterker en flexibeler te maken.
Cognitieve gedragstherapie om beter met de pijn om te kunnen gaan.
Acupunctuur, of andere traditionele therapieën.
{"url": "https://nl.wikihow.com/Ischias-verlichten", "language": "nl"}