Een composthoop maken
Het bouwen van een composthoop is een van de makkelijkste projecten die je tijdens het tuinieren kunt doen, en het is ook een van de belangrijkste. Door blootstelling aan de elementen zal organisch materiaal na verloop van tijd vanzelf gaan verteren. Je kunt het proces ook versnellen. Dat is waar composteren om de hoek komt kijken. Compost is een uitstekende voedingsstof voor je planten, het voedt goede bacteriën, verbetert de aarde en zorgt dat waardevolle bronnen niet op de vuilnisbelt terecht komen. En daarnaast is het natuurlijk ook nog eens heel leuk! Hier lees je hoe je zelf een composthoop maakt.
1. **Zoek de beste locatie uit.** De hoop moet makkelijk te bereiken zijn en, afhankelijk van je voorkeur, verstopt of juist in zicht vanuit het belangrijkste deel van je tuin. De meeste mensen vinden het niet erg om de composthoop te zien, maar als je het liever niet ziet, zoek dan een plekje uit het zicht, of scherm het af.

Je moet de hoop goed kunnen bereiken, want je gaat hem heel veel gebruiken. Je moet er dingen opgooien, je moet het omroeren en je moet de compost er uiteindelijk afhalen, dus het moet geen vervelend karweitje worden om alleen al naar de composthoop toe te gaan!
Je moet in droge perioden ook water aan de composthoop toevoegen, dus zorg dat je er met de tuinslang bij kunt komen. Het is belangrijk om de composthoop niet te dicht bij je huis, schutting of schuur te zetten, want composteren is een proces van verrotting, en dat moet alleen bij de composthoop blijven.
2. **Begin in het juiste seizoen met je composthoop.** Hoewel je de hoop eigenlijk het hele jaar door wel kunt beginnen, zijn sommige seizoenen beter dan andere. In de lente of zomer zijn er veel stikstofrijke materialen aanwezig, maar niet zoveel koolstofrijke dingen. In de herfst zijn er zowel stikstofrijke- (gemaaid gras) als koolstofrijke (dode bladeren) materialen  voorhanden.
3. **Beslis hoeveel erop moet kunnen.** De snelste manier om een composthoop te maken, is door gewoon alles op een berg te gooien en het te laten rotten. Je kunt de berg ook afschermen met stenen, planken, stukken beton of gaas.
Als je een snellere, effectievere manier van composteren wilt, probeer dan een compostbak te maken of een wormenbak. Doordat deze zijn afgesloten wordt organisch materiaal sneller afgebroken dan op een gewone hoop.
4. **Bouw een eenvoudige basis voor de hoop.** Er zijn allerlei manieren om een basis te bouwen, van heel simpel, tot heel ingewikkeld en mooi, als je dat wilt. Hier zijn instructies voor een heel eenvoudige basis: 

Meet een stuk grond af van minstens 1 x 1 meter. Dit is groot genoeg om veel organisch materiaal kwijt te kunnen zonder dat je je halve tuin hoeft op te geven.
Neem wat houten paaltjes (of dikke takken, voor een natuurlijkere uitstraling). Zorg dat je er genoeg hebt zodat je ze rondom het vierkante stuk grond kunt slaan, op ongeveer 15 cm uit elkaar. Je hebt ongeveer 15 tot 20 paaltjes nodig.
5. **Weet wat je niet op de hoop moet gooien.** Je kunt alles composteren dat gaat rotten - behalve zieke planten. Voedselresten zoals kaas en vlees rotten niet goed genoeg en kunnen zorgen voor een ratten-, insecten-, of muizenplaag.
Zieke planten kun je het best in een bak laten composteren waarbij de hitte alle ziektekiemen kan doden. Een composthoop is niet overal even warm, behalve als je hem elke paar dagen omroert, zodat alle plantenresten evenveel tijd in het midden van de hoop krijgen. Het is dus makkelijker om zieke planten er niet op te doen, zodat je de ziekte niet kunt verspreiden in je tuin.
6. **Probeer de balans tussen koolstof (dood/bruin/droog) en stikstof (groen) te bewaren.** Het is aan te bevelen 60% koolstofrijk- tegenover 40% stikstofrijk materiaal te gebruiken. Besproei je materialen met een dun laagje water uit de tuinslang zodat elk laagje vochtig (niet doorweekt) blijft.
Als je alleen maar groene dingen hebt (zoals gemaaid gras) kun je wat krantenpapier toevoegen als bron van koolstof. Andere bronnen van koolstof zijn:
Stro
Versnipperd karton
Zaagsel en houtsnippers
Dunne takjes
Keukenpapier
7. **Bedenk of je je materialen fijn wilt hakken.** Je mag zelf weten of je je materialen klein maakt of niet. Als je een snellere cyclus wilt, kun je door de materialen klein te maken het proces versnellen. Het ziet er ook netter uit op de hoop, en je kunt het makkelijker roeren.

Wat gebeurt er als je het klein maakt? Door het materiaal klein te maken krijg je een groter oppervlak, waardoor er meer bacteriën bij kunnen. Grotere stukken organisch materiaal staan vertering door lucht in de weg.
Maak vochtig organisch materiaal of plantenresten niet te klein. Dan wordt het te nat. Het vocht maakt verrotting door lucht moeilijker.
8. **Begin laagjes toe te voegen.** Dit gedeelte is het leukst. Elke keer dat je iets op je composthoop legt, doe je dat in laagjes. Er zijn drie verschillende lagen op een composthoop, en het is belangrijk deze in de juiste volgorde neer te leggen:


 — organisch materiaal: Dit zijn groente en fruitresten, hooi, stro, gemaaid gras, onbehandeld zaagsel, kleine takjes en tuinafval. Leg de grote stukken onderop en de lichter dingen bovenop.

 — dierlijke- en plantaardige mest en starters: Dit is als het ware de ontsteking die het composteren op gang brengt. Deze stoffen geven het leger van bacteriën de nodige stikstof.

 — teelaarde: Neem geen steriele potgrond, of potgrond met kunstmest of insecticiden, want dat is niet goed voor de bacteriën.
9. **Voeg takjes toe als je die hebt.** Elke 20 cm moet er een laag grove materiaal op de hoop worden gelegd zodat er voldoende luchtcirculatie ontstaat. Takjes of plantenstengels zijn daar goed voor. Je kunt ook niet-composteerbare materialen gebruiken, zolang er geen giftige stoffen uit kunnen lopen. De compost is eigenlijk een levend, ademend organisme. Het verrottingsproces wordt volbracht door bacteriën, nuttige insecten en wormen - en die hebben allemaal lucht en water nodig om te kunnen overleven.
10. **Roer de hoop af en toe om.** Dit doe je door het midden naar buiten te halen en de buitenranden naar binnen, met bijvoorbeeld een hark. Geef de hoop ook water als het te droog is. Dit zorgt voor een goed en gelijkmatig verteringsproces.
11. **Onderhou de hoop.** Het midden van de hoop moet warm en vochtig blijven. Als het midden van de hoop onder de 40°C komt moet de compost omgeroerd worden. 

Als het buiten koud is kun je zien of de hoop warm genoeg is doordat er stoom vanaf komt. Bij warm weer kun je de warmte van de hoop voelen als je de compost roert.
Onthou dat je door te veel water de bacteriën kunt verdrinken, en de wormen wegjaagt; de composthoop kan er ook door gaan stinken. Als de hoop te droog wordt zal het verrottingsproces stoppen. Zorg dus dat het altijd iets vochtig blijft.
12. **Als de composthoop niet actief gebruikt wordt, kun je elke 4 tot 6 weken roeren en water geven.** Als je haast nooit nieuwe lagen op je hoop aanbrengt, hoef je minder vaak te roeren. Een kleine composthoop die in de herfst is gestart geeft 3 tot 4 maanden later, begin van de lente, al compost.
13. **Hou het warm.** Een warme hoop rot sneller, maar het hoeft niet per se. Je kunt ervoor kiezen al je bladeren op een hoop te gooien en de natuur zijn gang te laten gaan. Dit is een langzamer proces, het duurt dan ongeveer een jaar om de meeste planten te verteren. Om de hoop warm te houden moet je het om de paar dagen roeren.
{"url": "https://nl.wikihow.com/Een-composthoop-maken", "language": "nl"}