Omgaan met het overlijden van je grootmoeder
Voor velen betekent het overlijden van een grootouder het verlies van een heel bijzonder familielid dat een grote rol in hun leven heeft gespeeld. Als je grootmoeder kortgeleden is overleden, dan kun je een aantal verschillende emoties voelen. Het kan erg verwarrend en beangstigend zijn om een dierbare te verliezen. Je grootmoeder is misschien zelfs de eerste persoon in je leven die ooit sterft, wat je gevoelens nog ingewikkelder kan maken. De dood is een natuurlijk onderdeel van het leven en we hebben er allemaal wel eens mee te maken. Leer hoe je het verlies kunt verwerken, steun kunt krijgen en verder met je leven kunt gaan nadat je grootmoeder is overleden.
1. **Voel je emoties.** Je zult het proces veel gemakkelijker doorlopen als je niet probeert te vechten of vast te houden aan wat je voelt. Er is geen goede of foute manier om te rouwen. Er is geen tijdsbestek waarin het verdriet eindigt. Probeer jezelf open te stellen voor de woede, verdriet, verwarring of verlatingsgevoelens die over je heen komen. Naarmate de tijd verstrijkt, moet je beginnen te genezen en je beter voelen.
Sommige kleinkinderen kunnen het overlijden van een grootmoeder moeilijker opnemen vanwege de duur en verbondenheid van de relatie, de doodsoorzaak of de manier waarop andere familieleden reageren. De volwassenen moeten er zeker van zijn dat ze authentiek verdriet tonen en eventuele kinderen of jongeren laten weten dat het oké is om te huilen of verdrietig te zijn.
2. **Denk na over wat je hebt geleerd door haar te hebben gekend.** Neem wat tijd voor jezelf om je gedachten over de dood van je grootmoeder te begrijpen. Schrijf ze op in een dagboek als je denkt dat dat helpt. Denk aan de goede herinneringen en hoe je leven door haar werd beïnvloed. Vraag anderen om verhalen te vertellen over haar lange en volledig leven. Dit zou je troost moeten geven in de wetenschap dat haar tijd op aarde gevuld was met familie, liefde en interessante ervaringen.
3. **Ga naar de herdenkingsdienst.** Het bijwonen van de herdenkingsdienst is een geweldige manier om het verlies door de dood van je grootmoeder te verwerken en steun te bieden aan andere familieleden.

Als je minderjarig bent, dan is het aan je ouders en je leeftijd om te bepalen of je de begrafenis- of herdenkingsdienst mag bijwonen. Als je zin hebt om aanwezig te zijn, vertel dan je mening aan je ouders.
Vervolgens kunnen ze je uitleggen wat er bij de dienst zal gebeuren en bepalen of je je op je gemak zult voelen. Ze zouden moeten weten dat het bijwonen van de herdenking je kan helpen om je verlies te verwerken en het leven van je grootmoeder te huldigen.
4. **Maak een herinneringendoos of -boek.** Het kan nuttig zijn om je gevoelens over de dood van je grootmoeder te verwerken terwijl je een herinneringsdoos of -boek maakt. Kies enkele van je favoriete herinneringen in de vorm van foto's en aandenkens die je met je grootmoeder hebt gedeeld. Ideeën voor wat je in je doos wilt opnemen, zijn eindeloos – je kunt er recepten instoppen, favoriete songteksten gebruiken of korte verhalen over haar leven verzamelen. Versier je doos of boek naar eigen wens.
Als je de herdenkingsdienst niet hebt mogen bijwonen omdat je jong bent, dan kan dit een creatieve activiteit zijn als afsluiting. Maar zelfs als je de herdenkingsdienst bijwoonde, kan het nog steeds nuttig zijn om tijdens deze creatieve activiteit in contact te komen met je herinneringen en erover te praten met iemand.
5. **Begrijp de dood.** Stel vragen om inzicht te krijgen in de dood van je grootmoeder. Je zou er vrede mee kunnen krijgen als je weet dat je grootmoeder na een lange ziekte geen pijn meer heeft. Afhankelijk van je leeftijd zal je vermogen om de dood te begrijpen variëren.

Jonge kinderen, rond de leeftijd van 5 of 6, denken vaak in letterlijke termen, dus als ze zeggen 'grootmoeder is in slaap gevallen', dan kunnen ze zich zorgen maken dat hetzelfde met hen zal gebeuren als ze slapen. Ouders moeten kinderen geruststellen dat ze niet verantwoordelijk waren voor de dood, omdat sommige kinderen vrezen dat er een overlijden is gebeurd door iets dat ze hebben gedaan. Het kind zou bijvoorbeeld kunnen denken dat grootmoeder stierf omdat hij of zij haar niet vaak genoeg bezocht.
Oudere kinderen en jongeren ouder dan 9 jaar kunnen vaak het definitief karakter van de dood begrijpen en dat iedereen uiteindelijk sterft.
6. **Breng tijd door met je familie.** Het rouwproces wordt alleen erger als je je terugtrekt en jezelf isoleert van anderen. Denk aan de mensen die er nog zijn en dat ook zij een belangrijk familielid hebben verloren. Bestrijd het verlangen om je terug te trekken of sterk te lijken en zoek troost bij dierbaren die ook rouwen.
7. **Wend je tot je geloof.** Als je religieuze of spirituele overtuigingen hebt, dan is dit het moment om die verzen of citaten op te zoeken die je eraan herinneren dat het allemaal snel beter zal worden. Deelnemen aan religieuze of spirituele plechtigheden kan je verder helpen om een je verlies te verwerken, contact te maken met anderen en je hoop voor de toekomst te bieden.

Onderzoek heeft aangetoond dat mensen met sterke spirituele overtuigingen – vanwege de principes die worden beschreven over het menselijk leven en het leven na de dood – hun verdriet eerder verwerken dan degenen die dat niet doen.

Als je een niet-gelovige bent, dan kunnen profane rituelen, zoals de spullen van je grootmoeder inpakken of regelmatig haar graf bezoeken, je helpen om je verdriet te verwerken en troost te vinden.
8. **Word lid van een steungroep.** Een steungroep voor rouwverwerking kan jou en andere gezinsleden helpen het verlies te verwerken. In de groep kun je luisteren naar je eigen gevoelens en verhalen luisteren en ze delen met anderen die ook rouwen. Deze steungroepen zullen je de weken en maanden na het overlijden middelen bieden om het verdriet te overwinnen.
Veel gemeenschappen hebben gratis ondersteuningsgroepen voor mensen die rouwen. Deze kunnen worden gehouden in een plaatselijke kerk, ziekenhuis of verpleeghuis.
9. **Ga naar een rouwtherapeut.** Als je merkt dat je om de overledene zwaar blijft rouwen en niet kunt functioneren in je dagelijkse leven, dan moet je wellicht professionele hulp zoeken. Een rouw- of stervensbegeleider kan effectief zijn om je te helpen het verlies van je grootmoeder te verwerken en je te leren hoe je er op de juiste manier mee om kunt gaan.
Rouwbegeleiding is vooral nuttig als je langdurig verdriet hebt of als de dood van je grootmoeder op de een of andere manier bijzonder traumatisch was.
10. **Beleef de herinneringen opnieuw.** De beste manier om je beter te voelen nadat je een dierbare hebt verloren, is door de goede tijden die je hebt gedeeld te onthouden. De keren dat je lachte, samen gekke dingen deed, welke goede herinneringen je ook hebt aan de persoon die is overleden. Het kan ook nuttig zijn om je herinneringendoos of -boek na verloop van tijd opnieuw te bekijken, zodat je niet al die geweldige tijden vergeet die je met je grootmoeder hebt gehad.
11. **Zorg goed voor jezelf.** Als we rouwen om een geliefde, dan kunnen we onszelf makkelijk verwaarlozen en de hele dag in bed blijven liggen met een doos tissues. Probeer op te staan en naar buiten te gaan om wat frisse lucht te krijgen. Eet regelmatig uitgebalanceerde maaltijden en doe een paar keer per week aan lichaamsoefeningen. Zelfzorgactiviteiten houden ook in dat je je lichaam en geest koestert. Laat je masseren, neem een ontspannend bad met geurende oliën, mediteer, schrijf in je dagboek of neem een paar uur om een goed boek te lezen.
12. **Bied ondersteuning aan andere familieleden.** Als je je concentreert op het helpen van anderen, dan kun je zelf verder gaan en je eigen verdriet verwerken. Probeer er te zijn voor je ouders, broers en zussen als jullie dit allemaal meemaken. Een van je ouders heeft zijn moeder verloren, wat een vreselijk verlies is om te dragen. Herinner ze eraan dat je van ze houdt en bied aan om kleine dingen te doen die ze troost bieden, zoals thee zetten of de schoorsteen aansteken.
13. **Haal een deel van haar in je leven.** Het kan verheugend zijn te weten dat je grootmoeder in je herinneringen voortleeft. Je kunt haar leven blijven vieren door een activiteit of hobby van haar op te pakken en er je eigen hobby van te maken. Overweeg om te leren naaien als ze er echt goed in was, of neem de tijd om een aantal van haar traditionele familierecepten te maken als je kookt of bakt.

Stel een speciaal iemand in je leven voor om een activiteit te doen die je vroeger leuk vond om met je grootmoeder te doen, zoals bakken of knutselen. Dat kan een manier zijn om haar leven te vieren terwijl je verdergaat.
Je kunt ook verse bloemen in huis hebben of elke dag een kaars aansteken om aan haar te denken.
14. **Weet dat het oké is om weer te glimlachen.** Misschien voel je je schuldig omdat je plezier hebt of lacht na het overlijden van je grootmoeder. Je zou kunnen denken dat het respectloos is voor haar herinnering om gelukkig te zijn. Dat is niet waar. Hopelijk heeft je grootmoeder een fijn en goed leven geleid en zou ze zeker hetzelfde voor jou willen. Het rouwproces kan erg donker en somber aanvoelen; wees niet bang om een beetje licht binnen te laten sijpelen door leuke avondjes uit met vrienden of bordspellen met je familie te spelen.
{"url": "https://nl.wikihow.com/Omgaan-met-het-overlijden-van-je-grootmoeder", "language": "nl"}