Een scenario schrijven in Word
Het is niet nodig om honderden euro's neer te leggen voor software om een scenario of script te schrijven, wanneer je het krachtigste programma dat er is al hebt: Microsoft Word! Het produceren van een professioneel scenario kan op diverse manieren worden gedaan in MS Word. Of je nu macro's gebruikt (kleine programma's die je toetsaanslagen opnemen en later herhalende taken automatiseren) of gewoon wat aangepaste stijl en opmaakopties voor jezelf maakt, je tv-, film- of theaterscript zal in een mum van tijd klaar zijn.
1. **Open een nieuw document.** Open MS Word en selecteer 'Bestand' in de linkerbovenhoek van het hoofdmenu. Kies dan voor Nieuw. Dit geeft je de keuze in welke stijl en opmaak je het document wilt laten maken.
2. **Zoek een scenario-sjabloon.** Typ in de zoekbalk het woord 'screenplay' of 'scenario'. Op dit moment biedt Microsoft één scenario-sjabloon voor MS Word 2013/2016. Dubbelklik erop nadat de zoekopdracht is voltooid. Dit zal het als een scenario opgemaakte document opstarten.
In MS Word 2010 zijn de stappen in wezen hetzelfde. Open een nieuw document, selecteer vervolgens sjablonen en zoek in Microsoft Office Online. Kies een van de twee beschikbare documenten en download deze.
3. **Pas het scenario-sjabloon naar wens aan.** Er zijn geen harde en snelle regels voor de stijl waarin scenario's worden geproduceerd, maar er zijn wel algemene richtlijnen, woordenschat en gemeenschappelijke kenmerken. Neem contact op met de specifieke studio waarvoor je schrijft, om erachter te komen hoe je je specifieke document moet opmaken. Denk na over hoe je de marges, de lettergrootte, de lettertypes en de regelafstand wellicht moet aanpassen.
4. **Maak je eigen sjabloon.** Als je al eerder een scenario hebt geschreven of er een hebt opgeslagen op schijf, open die dan in MS Word. Klik in Word 2013/2016 op Bestand > Opslaan als > Computer. Typ een naam voor je sjabloon in het vak met de bestandsnaam. Vervolgens selecteer je Word-sjabloon in het uitklapmenu 'Opslaan als type' net onder het vakje met de bestandsnaam. Als het document macro's bevat, selecteer je Word-sjabloon met ingeschakelde macro's. Klik op 'Opslaan'.
Als je de locatie wilt wijzigen waar je sjabloon wordt opgeslagen, klik dan op Bestand > Opties > Opslaan en typ het pad in naar de map die je wilt gebruiken als standaardlocatie voor persoonlijke sjablonen.
5. **Overweeg het gebruik van stijl en opmaakpatronen om een scenario op te maken.** Als je niet tevreden bent met de door Word geleverde sjabloonopmaak, kun je de stijl en opmaak van je document aanpassen om nieuwe opmaakpatronen te maken. Deze patronen kunnen opnieuw gebruikt worden als je ze opslaat, of je kunt een nieuw sjabloon maken op basis van een document dat deze opmaak- en stijlregels hanteert. Je kunt de opmaak beschouwen als het maken van je eigen sjabloon.
6. **Selecteer een regel tekst.** De tekst kan een karakternaam zijn, een stukje dialoog, of een aantal toneelaanwijzingen. Selecteer de tekstregel door met de linkermuisknop op de linker rand van de tekstregel te klikken.

Als alternatief kun je de tekst markeren door met de linkermuisknop rechts of links van de aan te passen tekstregel te klikken.
Het is ook nog mogelijk tekst te markeren door de cursor binnen de tekst die je hebt geschreven te plaatsen en de Shift-toets tegelijkertijd met een pijltjestoets ingedrukt te houden, om de tekst die je wilt opmaken te markeren. Om tekst links van de plaats waar je cursor staat te markeren, houd je de Shift-toets en de pijl naar links ingedrukt. Om tekst rechts van de plaats waar je cursor staat te markeren, houd je de Shift-toets en de pijl naar rechts ingedrukt.
Als je meerdere regels tekst hebt, kun je deze in één keer selecteren en de gewenste opmaakwijzigingen op alle gemarkeerde regels toepassen.
7. **Open de groep 'Stijlen en opmaak'.** Klik op het woord 'Opmaak' in de menubalk terwijl je tekst gemarkeerd is. Het uitklapmenu toont verschillende opties. Klik op de woorden 'Stijlen en opmaak'. Dit opent het deelvenster 'Stijlen en opmaak'.
Je kunt het deelvenster 'Stijlen en opmaak' ook openen door op de knop 'Stijlen en opmaak' op de werkbalk te klikken. Klik op de knop 'Stijlen en opmaak' naast het vervolgkeuzemenu voor scripttekens, om het deelvenster te openen. De knop bevindt zich uiterst links op de werkbalk. Het bevat twee letters 'A's, elk van een andere kleur, waarbij de ene boven en de andere links van de andere staat.
8. **Selecteer tekst met een vergelijkbare opmaak.** Klik met de rechtermuisknop op de tekst die je in eerste instantie hebt geselecteerd. Er wordt een keuzemenu geopend met een aantal opties. De onderste optie luidt 'Selecteer tekst met vergelijkbare opmaak'. Klik op deze optie met de linkermuisknop. Alle tekst met opmaak die vergelijkbaar is met de tekst die je oorspronkelijk hebt gemarkeerd, wordt gemarkeerd.
Dus, als je bijvoorbeeld alle karakternamen in een bepaald lettertype en grootte precies boven een regel tekst hebt gecentreerd, kun je een enkele instantie van een karakternaam markeren en vervolgens de optie 'Selecteer tekst met vergelijkbare opmaak' gebruiken om alle karakternamen in je script in één keer aan te passen.
9. **Selecteer de gewenste opmaak.** Nadat je alle tekst die je een bepaalde stijl wilt toewijzen hebt geselecteerd, kies je een stijl in het rechterdeelvenster. Het deelvenster 'Stijlen en opmaak' moet nog steeds open zijn aan de rechterkant van het scherm. Kies de stijlindeling waarin je de gemarkeerde tekst wilt wijzigen, door er met de linkermuisknop op te klikken.
10. **Creëer een nieuwe stijl.** Als je gemarkeerde tekst niet overeenkomt met een bestaande stijl, dan kun je de opmaak en stijl binnen de gemarkeerde tekst een naam geven door te klikken op de knop bovenin het venster met de tekst 'Nieuwe stijl'. Je kunt dan een naam toewijzen, de tekst links of rechts uitlijnen, een lettertype kiezen en naar wens andere aanpassingen doen.
11. **Denk er eens over na waarom je een bepaalde scène wilt opzetten.** Typisch in een scenario is de koptekst van de hoofdscène (ook wel 'slug line' genoemd) de reeks woorden die de inhoud die volgt in grote lijnen aanduidt. Zo kunnen scènetitels bijvoorbeeld iets zijn als: 'INT. KANTOOR - DAG' (interieur kantoor gedurende de dag). Dit helpt de lezer van het scenario zich te oriënteren op de scène.
Scènetitels moeten, net als in het bovenstaande voorbeeld, allemaal in hoofdletters staan, twee regels naar beneden vanaf de laatste regel van de dialoog of de beschrijving in de vorige scène.
12. **Bereid je voor om de macro op te nemen.** Een macro is een opeenvolging van opgeslagen commando's die onmiddellijk kunnen worden uitgevoerd door ze toe te wijzen aan een enkele toetsaanslag. Om je macro voor te bereiden, stel je de marges in. Formatteer de paginamarges door te klikken op het tabblad Pagina-indeling, vervolgens Marges en vervolgens Aangepaste marges. De boven-, onder- en rechtermarges moeten worden ingesteld op 2,5 cm. De linkermarge moet worden ingesteld op 3,8 cm. Stel het lettertype in op Courier New, 12 punts. Deze opmaak is standaard voor scenario's. Als je met een andere indeling wilt werken, stel dan je marges overeenkomstig in.
In Word 2007, bereid je je voor om de macro op te nemen door je marges in te stellen. Formatteer de paginamarges door op het tabblad Pagina-indeling te klikken en stel vervolgens de marges en het lettertype in op de hierboven vermelde waarden. Open vervolgens het tabblad Ontwikkelaars. Geef het tabblad Ontwikkelaars weer door de knop Office te openen (de knop linksboven), Word-opties (onderaan), onder Populair vink je 'Tabblad Ontwikkelaars op het lint weergeven' aan.
13. **Klik op Beeld > Macro's > Macro opnemen.** Typ een naam voor de macro. Aangezien deze macro bedoeld is voor het instellen van scènes, is het een logische keuze om hem de naam 'Scènetitel' te geven. Zorg ervoor dat je 'Alle documenten' hebt geselecteerd onderaan het uitklapmenu met de tekst 'Macro opslaan in'.
In Word 2007 klik je op 'Macro opnemen'. Deze knop bevindt zich aan de linkerkant van het tabblad Ontwikkelaars. Sla de macro op in Document 1 (in plaats van Normaal, zodat je het kunt opslaan als een apart scenario-sjabloon). Geef de macro de naam 'Scène' of 'Titel'. Klik op het icoontje van het toetsenbord om de macro toe te wijzen aan een sneltoets. Je kunt vervolgens op de toets van het toetsenbord drukken die je aan de macro wilt toewijzen. Je kunt bijvoorbeeld F2 toewijzen aan de macro. In het vak 'Druk op de nieuwe sneltoets' druk je op F2 om deze toe te wijzen. Klik op 'Toewijzen' en vervolgens op 'Sluiten'.
14. **Klik op het pictogram van het toetsenbord.** Wijs vervolgens de macro toe aan F2 (of aan welke knop je deze ook wilt toewijzen) met behulp van het klikbare vakje 'Druk op de nieuwe sneltoets'. Klik op 'Toewijzen' of druk op Enter en klik vervolgens op 'Sluiten'.
15. **Zoek het icoontje van een taperecorder naast je muisaanwijzer.** Druk twee keer op Enter op je toetsenbord om twee regels over te slaan. Ga terug naar het tabblad Indeling (het tabblad Pagina-indeling in Word 2007) en zet beide inspring-afstanden terug naar 0. Open het tabblad Start. Klik op de rechter benedenhoek van de groep 'Lettertype' om het dialoogvenster ervan te openen. Vink vervolgens in het deel 'Effecten' het vakje 'Hoofdletters' aan en klik op OK.
16. **Rond de macro af.** Klik nogmaals op het tabblad Beeld. Klik op Macro's > Opname stoppen. F2 (je gekozen sneltoets) zal nu twee regels overslaan op de pagina en tekst in hoofdletters plaatsen, zodat je klaar bent om een scènetitel in te voeren.
In Word 2007 keer je terug naar het tabblad Ontwikkelaars. Klik op Opname stoppen. F2 (je sneltoets) slaat nu twee regels over en zet de tekst in hoofdletters.
17. **Bedenk waarom je een macro wilt maken voor de beschrijving.** De beschrijving in een scenario biedt meer info dan alleen maar een scènetitel. Het kan details bieden over het type verlichting, de weersomstandigheden of andere beschrijvingen van de fysieke locatie van de scène en zijn karakters. Beschrijving bevindt zich twee regels onder de scènetitel in een standaard zinsformaat, met de eerste letter met een hoofdletter en een punt aan het einde. Bijvoorbeeld: onder een scènetitel als 'INT. KANTOOR - DAG' lezen we misschien beschrijvende info zoals 'Het venster is open en de lichten flikkeren aan en uit.'
18. **Open het tabblad Indeling (tabblad Pagina-indeling in Word 2007) en stel je marges in.** Klik in de rechterbenedenhoek van de groep Alinea op het kleine icoontje dat het dialoogvenster opent. Houd een marge aan van 2,5 cm voor tekst en 3,8 cm na tekst, onder het deel Inspringen.
In Word 2007 geef je het tabblad Ontwikkelaar weer. Klik op de knop Office linksboven, ga dan naar Word-opties (onderaan) en vink onder Populair het tabblad 'Tabblad Ontwikkelaars op het lint weergeven' aan.
19. **Klik op Beeld > Macro's > Macro opnemen.** Typ een naam voor de macro. Aangezien deze macro bestemd is voor de beschrijving, is het een logische keuze om de naam 'Beschrijving' aan deze macro toe te kennen. Zorg ervoor dat je 'Alle documenten' hebt geselecteerd onderaan het uitklapmenu 'Macro opslaan in.'
20. **Klik op het pictogram van het toetsenbord en wijs de macro toe aan F3 (of aan welke knop je deze ook wilt toewijzen) met behulp van het klikbare vakje 'Druk op nieuwe sneltoets'.** Klik op 'Toewijzen' of druk op Enter en klik dan op 'Sluiten'.
In Word 2007 klik je op 'Macro opnemen' aan de linkerkant van het lint. Sla de macro op dezelfde plaats op als de andere macro die je hebt gemaakt en geef hem de naam 'Beschrijving'. Klik op het icoontje van het toetsenbord en wijs de macro toe aan F3.
21. **Zoek naar een bandrecordericoontje naast je muisaanwijzer.** Druk tweemaal op Enter op je toetsenbord om een paar regels over te slaan, ga dan naar het tabblad Indeling (Pagina-indeling in Word 2007) en zet beide inspring-afstanden op 0. Klik vervolgens op het tabblad Start. Selecteer in de rechterbenedenhoek van het lettertypegedeelte het kleine pictogram om het dialoogvenster ervan te openen. Kijk onder het deel Effecten en deselecteer vervolgens 'Hoofdletters'. Klik op OK.
In woord 2007 keer je, na het uitschakelen van de hoofdletters, terug naar het tabblad Ontwikkelaar en drukt je op Opname stoppen voordat je verder gaat met de rest van de bovenstaande aanwijzingen.
22. **Klik opnieuw op het tabblad Beeld.** Klik op Macro's > Opname stoppen. F3 zal nu twee regels onderaan de pagina overslaan en tekst wordt in kleine letters weergegeven. Als je de macro niet aan de F3-toets toewijst, zal F3 niet nuttig zijn als sneltoets voor het instellen van beschrijvende passages in je scenario.
In Word 2007 keer je terug naar het tabblad Ontwikkelaars en druk je op 'Opname stoppen' in plaats van te klikken op Macro's > Opname stoppen.
23. **Maak een macro voor karakternamen.** Tekens en hun dialoog of acties volgen meestal de inleiding en beschrijvende info die een scène neerzet. Ze moeten worden gecentreerd en in hoofdletters op de pagina staan met de dialoog die volgt op de regels eronder.

Om een macro te maken die je voorbereidt op het invoeren van karakternamen na het schrijven van de scènebeschrijving, herhaal je dezelfde stappen als bij het maken van een macro voor de beschrijving in MS Word 2013/2016, met enkele wijzigingen:

a) Nadat je tijdens de macro-opname Inspringen weer op 0 hebt gezet, druk je 22 keer op de spatiebalk en selecteer je vervolgens 'Hoofdletters'
b) Noem de macro 'Karakter' en wijs hem toe aan F4. Zorg ervoor dat je als eerste tijdens de opname twee regels overslaat.


Na het indrukken van 'Opname stoppen' zal F4 twee regels naar beneden overslaan (waardoor de cursor op de juiste positie van de karakternaam komt te staan) en tekst in hoofdletters plaatsen.
Om een dialoogmacro voor Word 2007 te maken, volg je de aanwijzingen voor de Beschrijving-macro in Word 2007, maar voer je de parameters in die in de bovenstaande substappen zijn beschreven.
24. **Open het tabblad Indeling (Pagina-indeling in Word 2007) om je marges in te stellen.** In de rechterbenedenhoek van de paragraafsectie staat een klein pictogram. Klik erop en er wordt een dialoogvenster geopend. Geef tekst een marge van 2,5 cm ervoor en 3,8 erna, onder het deel 'Inspringen'.
In Word 2007 open je het tabblad Ontwikkelaars. Linksboven in het venster van Word bevindt zich (afhankelijk van de versie) een veelkleurige knop die bekend staat als de Office-knop. Klik erop en ga naar Word-opties (onderaan). Onder Populair, vink je 'Tabblad Ontwikkelaars op het lint weergeven' aan.
25. **Klik op Beeld > Macro's > Macro opnemen.** Typ een naam voor de macro. Aangezien deze macro voor de dialoog is, is het een logische keuze om de macro 'Dialoog' te noemen. Zorg ervoor dat je 'Alle documenten' hebt geselecteerd onderaan het uitklapmenu met de tekst 'Macro opslaan in'.

Klik op het pictogram van het toetsenbord en wijs de macro toe aan F5. Klik op 'Toewijzen' of druk op Enter en klik dan op 'Sluiten'.
In Word 2007 klik je op 'Macro opnemen'. De knop om de macro op te nemen bevindt zich aan de linkerkant van het lint. Sla de Macro op dezelfde plaats op als de andere macro die je hebt gemaakt en noem hem 'Beschrijving'. Klik op het icoontje van het toetsenbord en wijs de macro een knop naar keuze toe. Je kunt bijvoorbeeld F5 gebruiken. Klik in het vakje 'Druk op nieuwe sneltoets' en druk vervolgens op F5 om deze macro aan F5 toe te wijzen.
26. **Zoek een taperecorder-icoontje naast je muis.** Druk eenmaal op Enter op je toetsenbord om een regel over te slaan, ga dan naar het tabblad 'Pagina-indeling' en zet beide inspringwaarden op 0. Klik vervolgens op het tabblad 'Start'. Klik in de rechterbenedenhoek van de Lettertype-groep op het kleine icoontje dat het dialoogvenster opent. Kijk onder het deel Effecten en selecteer vervolgens 'Hoofdletters'. Klik op OK.

Klik opnieuw op het tabblad Beeld. Klik op Macro's > Opname stoppen. F5 slaat nu een regel over, gebruikt kleine letters en bereidt je voor op het typen van een dialoog.
In Word 2007 klik je op 'Opname stoppen' in het tabblad 'Ontwikkelaars'.
{"url": "https://nl.wikihow.com/Een-scenario-schrijven-in-Word", "language": "nl"}