Achterdocht en paranoia voorkomen
Als je de neiging hebt om tussen de regels te lezen van elk woord of elk gesprek die je hebt, mensen te controleren of aan te nemen dat ze je pijn willen doen of tegen je liegen, dan ben je waarschijnlijk achterdochtiger of paranoïder dan anderen. Een achterdochtige geest voelt zich altijd slecht op zijn gemak en ontdekt verborgen betekenissen die niemand anders in overweging neemt. Oefen het vergroten van je ontspanning door kalmerende activiteiten te ondernemen en diep te ademen wanneer je achterdochtig begint te worden. Verbeter je relaties door te luisteren, nieuwsgierig te zijn, vragen te stellen en niet te snel conclusies te trekken.
1. **Bepaal of je aan paranoia of angst lijdt.** Zowel angst als paranoia worden veroorzaakt door vrees en manifesteren zich in overmatige bezorgdheid en vermeend gevaar. Paranoia is een ongegronde overtuiging of angst dat er iets ergs gaat gebeuren. Vaak zal iemand die paranoia ervaart, wantrouwend staan tegenover een andere persoon of groep, in de overtuiging dat een andere persoon of groep verantwoordelijk zal zijn voor het negatieve voorval. Paranoia gaat gepaard met een gevoel van dreiging en de overdreven aard van iemands overtuigingen is wat paranoia onderscheidt van typische angst en zorgen.
2. **Oefen ontspanning uit.** Stress kan een belangrijke oorzaak zijn van paranoïde gedachten en gevoelens, en daarom is het belangrijk om te ontspannen. Als je achterdochtig begint te worden, neem dan even de tijd en ontspan. Je lichaam kan als je je paranoïde of achterdochtig voelt op een alarmmanier reageren die vergelijkbaar is met angstgevoelens. Dit kan nogal vermoeiend zijn. Stem af op de reacties van je lichaam (zoals een verhoogde hartslag, knoop in je maag of een snellere ademhaling) en breng doelbewust een gevoel van rust in je lichaam. Oefen geleide beeldvorming uit, zeg een gebed of pas een diepe ademhaling toe.

Diepe ademhaling pas je toe door je op elke ademhaling te concentreren en de ademhaling te verlengen zodat hij dieper en langer is. Dit zou je lichaam moeten vertragen en rustgevoelens moeten opwekken.
Mediteer. Meditatie kan je helpen om je te leren focussen en te ontspannen. Het kan ook worden gebruikt om je gevoel van welzijn en innerlijk geluk te vergroten.
3. **Houd een dagboek bij.** Als je aan zelfontdekking wilt doen – vooral over je paranoia –  dan kan schrijven een geweldige manier zijn om je gedachten en gevoelens te verwerken. Schrijf op wanneer je je gekwetst, verraden, hulpeloos of vernederd hebt gevoeld en welke gevoelens je je uit die ervaringen herinnert. Schrijven kan je helpen om je gedachten te ordenen en ze tot rust te brengen, en het helpt je ook om de relatie tussen je gedachten en de invloeden van buitenaf te verhelderen.

Schrijf over de ervaringen uit je kindertijd die je tot het wantrouwen van iemands motieven hebben gebracht.  Waren er tijden dat je niet kon uitmaken of iemand loog of de waarheid vertelde?
Was er een tijd in je leven dat je je verraden voelde door iemand en waardoor je het vertrouwen anders bent gaan benaderen?
4. **Raadpleeg een therapeut.** Achterdocht en paranoia leiden vaak tot wantrouwen. Begin weer vertrouwen op te bouwen in je leven en start daarmee met een therapeut. De voorkeursbehandeling hiervoor is vaak het bijwonen van langdurige therapie. Als je een traumatische situatie of gebeurtenis hebt meegemaakt, dan kan een therapeut je hier doorheen helpen. De therapeut leert je hoe je kalmerende strategieën en technieken kunt beoefenen om je paranoia te verminderen.

Bij het begin van de behandeling is het belangrijk om je paranoia niet in je therapie te laten dringen; zie de therapeut als iemand die je kunt vertrouwen en die geen informatie met anderen zal delen. Therapeuten zijn immers verplicht om alle informatie als vertrouwelijk te behandelen.
De therapeut kan met je samenwerken om te vechten tegen de reden waarom je zo wantrouwend jegens anderen bent, en je helpen vaardigheden op te bouwen om op een gunstiger manier met andere mensen om te gaan.
5. **Oefen een open en eerlijke communicatie uit.** Als je moeite hebt om je veilig te voelen in een relatie, oefen dan goede communicatievaardigheden uit. Vraag mensen om rechtstreeks en eerlijk met je te praten zonder sarcasme te gebruiken. Als je met anderen praat, besteed dan de meeste energie aan het luisteren naar en het begrijpen van wat ze zeggen. Stel een vraag als je ergens niet zeker van bent. Wees in het algemeen nieuwsgierig in het gesprek en trek geen overhaaste conclusies.
Als je twijfelt aan wat de persoon doet of zegt, stel dan een vraag. Doe dat echter niet op een beschuldigende manier. Als je partner bijvoorbeeld uitgaat en je voelt achterdocht opkomen, vraag dan: 'Weet je hoe laat je terug zult zijn? Ik hoopte dat we vanavond wat tijd samen konden doorbrengen.'
6. **Kies ervoor om mensen te vertrouwen.** Als je over het algemeen de neiging hebt om niemand te vertrouwen, dan heeft dit waarschijnlijk invloed op je vermogen om vrienden en relaties te hebben. Hoewel het klopt dat sommige mensen niet te vertrouwen zijn, betekent dit niet dat je niemand kunt vertrouwen. Bedenk wat het jou kost als je aan iemand twijfelt; zijn (of haar) tijd, zijn aanwezigheid, zijn liefde en misschien zelfs zijn vriendschap.

Als iemand bijvoorbeeld belt en zegt dat hij te laat komt, betekent dit gewoon dat hij te laat komt en niets anders. Zelfs als de persoon een patroon van te laat komen vertoont, kun je alleen gebaseerd op deze eigenschap er niet van uitgaan dat hij of zij iets anders van plan is, hoe erg je het ook vindt.
Als je moeite hebt met iemand te geloven, zeg dan tegen jezelf: 'Ik kies ervoor te geloven dat hij me de waarheid vertelt.'
7. **Pas het verleden niet toe op het heden.** Misschien heeft een ex je bedrogen en sta je nu nogal wantrouwend tegenover daten of een relatie met iemand anders te beginnen uit angst dat die persoon je ook zou kunnen bedriegen. In het verleden leven is geen gezonde manier om je huidige en toekomstige gedrag te bepalen. Laat de slechte ervaringen uit het verleden je huidige oordeel niet vertroebelen, en leer hoe je kunt voorkomen dat je automatisch achterdochtig reageert wanneer zich een vergelijkbare situatie voordoet. Het vertrouwen herstellen begint bij jezelf en niet bij iemand anders.
Leer van je vroegere ervaringen en verbeter je incasseringsvermogen en gebruik het verleden als een springplank in plaats van als een blok aan je been.
8. **Houd een logboek bij van je paranoïde gedachten.** Als je een vermoeden hebt over iemand of een ander soort van paranoïde gedachte, schrijf het dan op in een dagboek. Neem er details over de situatie op, zoals met wie je bent en wat er op dat moment nog meer gebeurt. Dit zal je in staat stellen de triggers voor dit soort gedachten te identificeren.
9. **Denk logisch na.** Gebruik voordat je reageert of spreekt je gezond verstand en logica door je emotionele reactie te verminderen en je rationele kant te vergroten. Maak geen veronderstellingen als je iets over iemand of een situatie niet weet. Streef naar een rustige en logische benadering van alle situaties die je tegenkomt, vraag voordat je een oordeel velt en zoek verklaringen en bewijzen voordat je conclusies trekt.
Verdacht gedrag vernietigt relaties. Geef je macht niet aan gedachten. Vraag je af of ze waar ze. Vraag jezelf af: 'Is dit waar? Welk bewijs heb ik om dit te bewijzen?'
10. **Wees optimistisch** Als je actief blijft en toegewijd bent aan jezelf bezighouden met dingen die echt belangrijk voor je zijn, is het moeilijker om overweldigd te worden door vermoedens. Doe mee aan activiteiten die je doelbewust bezig houden en breng tijd door met mensen die je op een plezierige manier afleiden. Grijp de zinvolle kansen die je ongetwijfeld zult tegenkomen als je er meer voor open staat.

In plaats van te verwachten dat mensen je zullen teleurstellen of je pijn zullen doen, kun je verwachten dat er prettige dingen en geweldige mensen op je pad komen om je ervaringen mee te delen.
Zoek naar mensen met wie je contact kunt maken, mensen waar je van kunt leren en waarmee je kunt groeien.
11. **Let op betrouwbaar gedrag.** Achterdocht en paranoia zijn gebaseerd op jezelf te kunnen bewijzen dat je gelijk hebt over het feit dat mensen onbetrouwbaar of ontrouw zijn. Je bent waarschijnlijk geneigd om bevestiging van deze overtuigingen te zoeken en te bewijzen dat je gelijk hebt. Maar gelijk krijgen over iemands onbetrouwbare gedrag helpt je niet echt om vertrouwen of veiligheid te ervaren. Verschuif je aandacht naar het gedrag dat bewijst dat je op iemand kunt rekenen en kunt vertrouwen, in plaats van je aandacht te richten op alle mogelijke manieren waarop iemand je pijn kan en zal doen.
Als iemand bijvoorbeeld met je afspreekt om samen te lunchen en daadwerkelijk komt opdagen, laat dat dan als bewijs gelden voor jezelf dat hij of zij echt deed wat was afgesproken.
12. **Houd je woede onder controle.** Je hebt absoluut het recht om boos te zijn op iemand die je pijn heeft gedaan toen je in een kwetsbare positie verkeerde of die misbruik van je maakte. Maar deze woede kan niet worden overgedragen op iedereen die je ontmoet. Het meedragen van woede en wantrouwen jegens anderen doet je het meeste pijn. Woedebeheersingstechnieken kunnen je helpen stress te verminderen en je relaties te verbeteren.
Je kunt leren beter te communiceren, problemen op te lossen en anders te denken.
13. **Vergroot je inlevingsvermogen.** Als je moeite hebt met anderen te vertrouwen (vooral vrienden, familie of je partner), draai de rollen dan om. Bedenk hoe je je zou voelen als iemand om wie je geeft of waar je veel tijd mee doorbrengt, op niets van wat je doet of zegt zou vertrouwen. Bedenk hoe het zou voelen als iemand je blijft lastigvallen over wat je aan het doen bent en wat je denkt. Hoe voel je je daarbij? Onderzoek uit wantrouw is op zijn minst onaangenaam en op zijn ergst ronduit invasief en verontrustend.
Als je vooroordelen voelt opkomen, zoek dan overeenkomsten die je kunt hebben met de persoon die je wantrouwt. Bouw een relatie met hem (of haar) op, wees nieuwsgierig naar zijn leven en herinner jezelf eraan dat hij net zo menselijk is als jij.
14. **Vertrouw op jezelf.** Terwijl je leert op anderen te vertrouwen, kies er dan voor om ook in jezelf te vertrouwen. Door de wereld als achterdochtig te zien, kun je je eigen onopgeloste angsten op anderen projecteren. Er zijn veel authentieke en echte mensen. Richt je op jezelf en leer eerst op jezelf te vertrouwen. Haal diegenen uit je leven die twijfelen aan je capaciteiten of die zeggen dat je niet kunt slagen. Houd je beloften aan jezelf door na te komen wat je wilt of moet doen.
Als je zegt dat je iets gaat doen, weet dan dat je het gaat doen. Als je bijvoorbeeld zegt dat je vandaag gaat sporten, weet dan dat je die belofte kunt en zult nakomen.
{"url": "https://nl.wikihow.com/Achterdocht-en-paranoia-voorkomen", "language": "nl"}