Een olieverfschilderij schoonmaken
Een olieverfschilderij heeft een uniek en gevoelig oppervlak waarop zich op den duur vuil en stof kunnen ophopen en waar vlekken op kunnen ontstaan. Omdat je geen water, alcohol en huishoudelijke reinigers voor het schoonmaken kunt gebruiken weet je wellicht niet goed hoe je een olieverfschilderij schoon kunt maken zonder hem te beschadigen. Gebruik een droge, zachte verfkwast om stof en vuil van het oppervlak te vegen en verwijder aanslag met een wattenstaafje en je eigen speeksel. Als het om een waardevol of antiek schilderij gaat, laat hem dan schoonmaken door een restaurateur.
1. **Leg het olieverfschilderij op een stabiel oppervlak.** Als het schilderij stabiel aan de muur hangt, dan kun je het gewoon laten hangen om het schoon te maken. Voor het beste resultaat wordt het meestal echter aangeraden om het schilderij van de muur te halen en op een platte en stabiele tafel te leggen of op een stevige ezel neer te zetten.
Door het schilderij van de muur te halen kun je hem ook in een ander licht bekijken, zodat je het vuil op het oppervlak beter kunt zien.
2. **Kies een droge, zachte verfkwast uit.** Hoe groter het schilderij is, hoe groter de kwast moet zijn. Je zou anders urenlang bezig zijn om alle stofdeeltjes van een groot schilderij te vegen met een kleine kwast. Welke maat je ook kiest, voel voordat je begint aan de haren van de kwast om te kijken of ze zacht en droog zijn.

Verfkwasten van marterhaar staan bekend om hun zachtheid en worden als veilig beschouwd voor het schoonmaken van schilderijen.

Een plumeau met veren voelt misschien zacht aan, maar wordt niet aangeraden voor deze klus. Veren hebben weerhaakjes die krassen kunnen maken in het oppervlak van een olieverfschilderij.
Je kunt een antistatische microvezeldoek gebruiken voor het schoonmaken als je geen verfkwasten hebt.
3. **Stof het eerste gedeelte voorzichtig met de verfkwast.** Begin in een van de bovenhoeken en strijk met de verfkwast lichtjes heen en weer over het oppervlak, waarbij je steeds enkele centimeters tegelijk behandelt. Werk dan langzaam bij dat gedeelte van het schilderij naar beneden totdat je bij de onderkant komt.
Door van boven naar beneden te werken zorg je ervoor dat het stof verwijderd wordt in plaats van over het oppervlak verplaatst wordt.
4. **Blijf steeds een klein gedeelte tegelijk behandelen totdat je het hele schilderij afgestoft hebt.** Ga aan de slag met het volgende gedeelte, begin bovenaan en strijk met de verfkwast lichtjes heen en weer over het oppervlak terwijl je bij het schilderij naar beneden werkt. Blijf zo doorgaan totdat je het hele schilderij afgestoft hebt.
5. **Neem de tijd en probeer niet meer druk uit te oefenen bij het strijken.** Met deze techniek verwijder je alleen oppervlakkig stof en vuil van het oppervlak van het schilderij. Aanslag, vuil dat diep in het oppervlak getrokken is, vlekken en andere problemen kun je op deze manier niet aanpakken, hoe hard je de kwast ook tegen het oppervlak duwt.
Werk langzaam, wees voorzichtig en neem de tijd om het beste resultaat te krijgen.
6. **Maak het uiteinde van een wattenstaafje vochtig met je eigen speeksel.** Strijk met het wattenstaafje lichtjes over je tong totdat de watten vochtig aanvoelen maar niet kletsnat zijn. Het lijkt misschien vreemd om een kunstwerk schoon te maken met je eigen speeksel, maar museumconservatoren en andere professionals over de hele wereld gebruiken deze veilige methode al eeuwenlang met goede resultaten.

Speeksel bevat genoeg enzymen om vuil en aanslag af te breken, maar niet zo veel dat de verf aangetast wordt.
Je kunt het beste hoogwaardige wattenstaafjes gebruiken, want die hebben vaak de zachtste uiteinden.
7. **Veeg eerst over een van de hoeken om te zien hoe het schilderij reageert.** Voordat je het hele schilderij afneemt met een wattenstaafje kun je het beste een test doen in een van de hoeken zodat je kunt controleren of het speeksel het oppervlak beschadigt. Speeksel wordt over het algemeen als veilig en adequaat gezien, maar je kunt het beste voorzichtig zijn.
Als de verf afgeeft op het wattenstaafje, maak de rest van het schilderij er dan niet mee schoon.
8. **Dep met het vochtige wattenstaafje steeds een klein gedeelte van het schilderij.** Je kunt het beste een gedeelte van enkele vierkante centimeters tegelijk behandelen, wat betekent dat deze techniek erg veel tijd kan kosten. Veeg niet met het wattenstaafje van de ene naar de andere kant, maar dep het oppervlak met kleine, lichte bewegingen.
9. **Gebruik het schone uiteinde van het wattenstaafje wanneer de andere kant er vies uit begint te zien.** Maak het schone uiteinde gewoon vochtig door ermee over je tong te strijken en ga door met deppen. Gooi het wattenstaafje weg wanneer beide uiteinden vies zijn en pak een nieuw exemplaar. Afhankelijk van hoe groot en hoe vuil het schilderij is moet je wellicht een groot aantal wattenstaafjes gebruiken voordat het hele schilderij schoon is.
Het is belangrijk om regelmatig een schoon wattenstaafje te pakken zodat je niet met een vuil hulpmiddel over het oppervlak van het schilderij veegt.
10. **Ga met een waardevol of antiek olieverfschilderij naar een restaurateur.** Het oppervlak van een olieverfschilderij is erg fragiel en kan permanent veranderd en beschadigd worden door het gebruiken van huismiddeltjes. Als het schilderij oud is, waardevol is of van sentimentele waarde is, dan wordt het niet aangeraden om het zelf thuis schoon te maken. Laat het in plaats daarvan schoonmaken door een restaurateur.

Laat waardevolle schilderijen verzekeren voordat je ze schoon laat maken door een professional.

Als je vastbesloten bent om het schilderij zelf schoon te maken, oefen dan eerst op een goedkoop olieverfschilderij om te zien hoe goed je technieken werken.
11. **Gebruik geen brood en aardappels om je olieverfschilderij schoon te maken.** Volgens veel amateurs is het afnemen van het oppervlak van een olieverfschilderij met een plak zacht brood of een doormidden gesneden aardappel een uitstekende manier om vuil en aanslag te verwijderen. Dit is geen goed idee, vooral niet als het om een waardevol en oud schilderij gaat. Als je schoonmaakt met eten, kunnen er kruimels en etensresten op het oppervlak achterblijven.
Als het schilderij erg vies is en je bereid bent om het risico te nemen dat het schilderij beschadigd raakt, overweeg dan om het schilderij schoon te maken met eten.
12. **Gebruik geen water, ontsmettingsalcohol en babyolie.** Door water te gebruiken kan de olieverf op het doek er anders uit komen te zien en ontsmettingsalcohol kan de verf volledig verwijderen. Volgens sommige mensen helpt babyolie om het oppervlak van een olieverfschilderij soepeler te maken en de kleuren helderder te maken, maar babyolie maakt het oppervlak alleen maar kleverig en zorgt ervoor dat het meer vuil aantrekt.

Je schilderij kan onherstelbaar beschadigd raken als je een van deze middelen gebruikt om hem schoon te maken.

Als je bereid bent om het risico te nemen, maak dan een zachte doek vochtig met water en veeg er voorzichtig mee over het oppervlak om vuil en aanslag te verwijderen.
13. **Ga met je olieverfschilderij naar een restaurateur om de vernislaag te verwijderen.** De vernislaag is een transparante beschermlaag op het oppervlak van een olieverfschilderij. Als de vernislaag er vuil uitziet maar je denkt dat het schilderij eronder schoon is, dan kom je wellicht in de verleiding om de vuile vernislaag zelf te verwijderen en een nieuwe laag aan te brengen. Probeer dit niet, tenzij je hiervoor opgeleid bent of er ervaring mee hebt.

Een olieverfschilderij kan onherstelbaar beschadigd raken als je de vernislaag op de verkeerde manier verwijdert. Het schilderij ziet er dan niet alleen minder mooi uit, maar is ook minder waard.

Als je besluit om zelf een poging te doen, gebruik dan een professionele schoonmaakset voor het verwijderen van vernis van een olieverfschilderij.
14. **Accepteer dat sommige schilderijen niet schoongemaakt kunnen worden met moderne technieken.** Als het om een waardevol schilderij gaat, dan kan zelfs een restaurateur besluiten dat de beste aanpak is om het schilderij eerst zo te laten. Er wordt door kunsthistorici nog steeds onderzoek gedaan naar schoonmaaktechnieken en er worden ook nog steeds nieuwe technieken ontwikkeld, dus het kan zijn dat met een toekomstige techniek je waardevolle schilderij veilig schoongemaakt kan worden.
Gebruik het internet om op de hoogte te blijven van onderzoeken en ontwikkelingen op dit gebied.
{"url": "https://nl.wikihow.com/Een-olieverfschilderij-schoonmaken", "language": "nl"}