Bomen herkennen
Er zijn zo veel boomsoorten dat het lastig kan zijn om ze van elkaar te kunnen onderscheiden. Of je nu meer wilt leren over de bomen en struiken die bij je in de buurt groeien of van een bepaalde boom wilt weten om welke soort het gaat, het kan lastig zijn om te bepalen waar je moet beginnen. Als je weet op welke specifieke kenmerken je moet letten bij de bladeren, de schors en de vorm van de boom, dan zul je in korte tijd bomen kunnen herkennen.
1. **Let op de vorm en het type bladeren.** Eén van de gemakkelijkste manieren om bepaalde boomsoorten uit te sluiten is om te bepalen of het om een naaldboom of een loofboom gaat. Een naaldboom heeft puntige naalden, net zoals een kerstboom dat bijvoorbeeld heeft. Alle andere bomen zijn loofbomen. Loofbomen hebben bredere en plattere bladeren. Hier zijn enkele andere manieren waarop je de bladeren in kunt delen om nog meer boomsoorten uit te kunnen sluiten:

Schubvormige bladeren lijken op naalden, maar zijn een stuk breder. Ze hebben een spitse punt en groeien vaak in bundels van elkaar overlappende bladeren, zodat ze eruitzien als schubben.
Enkelvoudige bladeren kunnen breed of smal zijn, maar zijn doorgaans plat en hebben gladde randen. Gekartelde of getande bladeren lijken op enkelvoudige bladeren maar hebben puntige ribbels langs de zijkanten.
Gelobde bladeren zijn bredere bladeren met grote inkepingen ofwel ‘heuvels’ en ‘dalen’ langs de randen.
Bij handvormige bladeren zitten er meerdere smalle bladeren aan een enkele steel, terwijl er bij geveerde bladeren sprake is van meerdere smalle bladeren die allemaal aan een eigen steel vastzitten.
2. **Kijk of de boom vruchten, bessen, noten en/of bloemen draagt.** Dit zijn allemaal gemakkelijk te herkennen kenmerken die op bepaalde boomsoorten wijzen. Terwijl je naar de bladeren kijkt let je op of de takken vruchten, bloemen of andere kenmerken hebben waardoor je de boom van andere soorten kunt onderscheiden. Hier zijn enkele bepaalde soorten vruchten en bloemen om op te letten:

Bloemen kunnen in trosjes of alleen groeien. Kijk of de bloemen in kleine groepjes aan de boom groeien of dat ze apart aan de boom zitten.
De gemakkelijkst te herkennen vruchten zien eruit als de vruchten die je in de supermarkt kunt kopen. Dat hoeft niet te betekenen dat ze veilig zijn om op te eten, maar het kan je helpen om een boom te kunnen herkennen. Dit zijn zachte vruchten of bessen, en ze zijn aan de buitenkant zacht en toch enigszins stevig.
Kegelvruchten zijn clusters van houtachtige, schubvormige delen die samen een kegel of cilinder vormen. Dennenappels zijn wellicht het bekendst, maar een hoop andere boomsoorten hebben ook kegelvormige vruchten.
Eikels en noten behoren tot de harde, houtachtige boomvruchten. Ze zijn hard van buiten, soms om de zaadjes in de vruchten te beschermen.
Bij doosvruchten zitten er meerdere zaadjes in een enkele beschermende zaaddoos.
Bij gevleugelde vruchten is er sprake van een hard zaadje in het midden van de vrucht, met lichte papierachtige vleugels die uit het zaadje steken.
3. **Kijk naar de kleur en vorm van de schors.** Zowel de textuur en vorm van de schors op de boom als de kleur kunnen nuttige kenmerken zijn bij het determineren van de boomsoort. Kijk naar de schors en raak hem aan om de textuur ervan te bepalen, maar pas op dat je de schors niet beschadigt. Hier zijn enkele dingen waar je op kunt letten bij het onderzoeken van de schors:

Van een afstand lijkt het misschien of de schors op een boom gewoon bruin van kleur is. Kom iets dichterbij om andere kleuren en texturen te zien die van een afstand lastiger te zien zijn. Boomschors kan bruintinten, roodtinten, wittinten, grijstinten en zelfs groentinten hebben.
De meest voorkomende soort schors heeft ribbels, groeven of voren. Dit type schors is verdeeld in lange, dikke stroken die de boom in een willekeurig patroon lijken te bedekken.

Als de schors bestaat uit kleinere, vierkante delen die elkaar overlappen op de stam, dan gaat het om schubvormige schors.
Gladde schors voelt glad aan en wellicht voelt het alsof de boom helemaal geen schors heeft. De schors heeft doorgaans een erg lichte of lichtbruine kleur.
Als de schors eruitziet of aanvoelt alsof je hem gemakkelijk in grotere stukken van de boom kunt trekken, dan gaat het om papierachtige schors.
4. **Kijk naar de vorm en de hoogte van de boom.** Zowel de vorm als de hoogte van de boom kan belangrijk zijn bij het bepalen van de boomsoort. Het is niet nodig om de hoogte nauwkeurig te bepalen, als je maar een ruwe schatting maakt. Hier zijn enkele termen die je kunt gebruiken om de verschillende boomvormen van elkaar te onderscheiden:
Kegelvormige of spitse bomen zijn smal en hebben vaak spitse punten, wat ze een driehoekige vorm geeft.
Brede bomen hebben een brede vorm en de takken strekken zich vaak ver uit vanaf de boomstam.
In de hoogte groeiende bomen lijken op brede bomen, maar de takken strekken zich minder ver uit, zodat de boom smaller lijkt.
Treurbomen hebben takken en bladeren die naar beneden buigen en laag bij de grond hangen.
5. **Houd rekening met je locatie.** Door bij het determineren van een boom rekening te houden met de locatie kun je bepaalde boomsoorten uitsluiten. Palmbomen zul je in Nederland bijvoorbeeld niet kunnen vinden. Houd dus rekening met je locatie, want die kan een grote rol spelen bij het determineren van de juiste boomsoort als alle bomen op elkaar beginnen te lijken.
6. **Gebruik een bomenencyclopedie om de boom te vinden.** In een bomenencyclopedie staan lange lijsten, beschrijvingen en soms zelfs foto’s om de verschillende soorten bomen te kunnen herkennen. Vraag bij een boekhandel bij je in de buurt of ze een boek hebben over bomen in de streek waar je woont. Je kunt ook op het internet zoeken.
Gebruik altijd encyclopedieën en gidsen over de bomen in ons land. Daarin staan alleen bomen die bij je in de buurt groeien, in plaats van duizenden verschillende boomsoorten uit het buitenland. Vraag het bij een boekhandel bij je in de buurt of zoek op het internet naar bomengidsen die specifiek gericht zijn op Nederland.
7. **Maak gebruik van het internet om bomen te leren herkennen.** Op het internet zijn een hoop hulpmiddelen te vinden die je kunnen helpen om bomen te herkennen aan de hand van verschillende kenmerken. Zoek op het internet naar bomengidsen of sites waarop je bomen kunt determineren, of kijk of je een site van een plaatselijke landschapsbeheerorganisatie kunt vinden zodat je alleen zoekt naar bomen bij je in de buurt.

Gebruik websites waarmee je bomen kunt determineren aan de hand van specifieke kenmerken, in plaats van sites waar je alleen op de namen van bomen kunt zoeken. De laatste soort geeft veel informatie over een bepaalde boom, terwijl de eerste soort een stuk nuttiger is om bomen te kunnen herkennen.
Op deze website kun je er op drie manieren achter komen om welke boomsoort het gaat: door een lijst van boomsoorten te bekijken, door het blad te determineren en door op zicht te zoeken.
De website van Bomenbieb kan ook erg nuttig zijn, evenals de Bomengids.
8. **Vraag een deskundige om hulp.** Je kunt in je eentje een hoop leren over het determineren van bomen, maar als je echt meer over bomen wilt leren en hoe je ze kunt herkennen, ga dan naar een plaatselijke deskundige. Hij of zij kan je sneller de benodigde informatie geven.

Zoek naar cursussen en workshops bij je in de buurt. Je kunt je kennis over de bomen bij je in de buurt vergroten als je cursussen volgt die door een deskundige gegeven worden. De Stichting IVN en landschapsbeheerorganisaties geven cursussen in het herkennen van bomen.
Breng tijd in het bos door met een deskundige. Tijdens een cursus leer je waarschijnlijk alles wat je moet weten en doe je wat ervaring in het veld op, maar wellicht kun je net zo veel leren als je afspreekt met een deskundige in een bos, park of arboretum.
9. **Gebruik een app om bomen te kunnen herkennen.** Er zijn momenteel een hoop apps voor je smartphone die je kunnen helpen om bomen te herkennen door er gewoon naar te kijken. Sommige apps gebruiken afbeeldingen van bomen of bladeren om de bomen te herkennen, terwijl anderen je een aantal vragen stellen om de resultaten te verfijnen. Zoek in de app store van je telefoon naar apps die bomen kunnen herkennen en probeer er enkele om te zien welke je het beste vindt werken.
Iedere app werkt weer anders en wellicht werken ze niet allemaal perfect op je telefoon. Lees de instructies van de apps en experimenteer ermee om erachter te komen hoe je ze moet gebruiken.
10. **Herken een den.** Er zijn verschillende soorten dennen, maar omdat ze allemaal tot hetzelfde boomgeslacht behoren hebben ze doorgaans soortgelijke kenmerken. Let op hoge bomen met naalden en kegelvruchten als je een den wilt vinden.

Wierookdennen zijn hoge bomen en worden meestal 30 tot 35 meter hoog. Deze bomen hebben naalden die meestal in groepjes van drie groeien en produceren kegelvormige vruchten. De schors is geschubd en de takken zijn voornamelijk bovenin de boom gegroepeerd.

Draaidennen zijn dunne, smalle bomen die 40 tot 50 meter hoog worden. De top van de boom is meestal plat, maar de boom heeft tevens naalden die in groepjes van twee groeien, evenals kegelvormige vruchten.
11. **Kijk of je een spar ziet staan.** Net zoals bij dennen zijn er bij sparren enkele subsoorten binnen het boomgeslacht, al hebben de meeste soorten soortgelijke kenmerken.

Douglassparren zijn één van de hoogste bomen ter wereld en kunnen wel 75 meter hoog worden. De schors is dun en glad bij jonge bomen, maar dik en kurkachtig bij oude bomen. De bomen produceren kegelvruchten met een smalle vorm en roodbruine schubben. De naaldachtige bladeren groeien in een spiraalvorm en liggen plat langs de takken. De top van de boom heeft een beetje een cilindervorm.

Balsemzilversparren zijn kleiner en worden tussen de 14 en 20 meter hoog. De top van de boom is smal en spits, waardoor de hele boom de vorm van een kegel krijgt. Bij jonge bomen is de schors glad en grijs en bij oude bomen ruw en geschubd. De bladeren lijken op naalden. De kegelvruchten hebben een bruine kleur als ze rijp zijn, maar vallen uit elkaar in de herfst, waarna er zaden met vleugels uitkomen.
12. **Weet hoe een eik eruitziet.** Eiken worden meestal onderverdeeld in witte eiken en rode eiken, maar er zijn ook andere soorten eiken.

Witte eiken hebben enkelvoudige gelobde bladeren zonder harige punten. Ze produceren eikels en de schors is doorgaans lichtgrijs van kleur en ziet er schilferig uit.

Rode eiken produceren tevens eikels, maar hebben gelobde bladeren met harige punt. De schors is schilferachtig en heeft een donkere roodgrijze tot roodbruine kleur. De takken zijn dun en hebben in eerste instantie een felgroene kleur voordat ze donkerrood en uiteindelijk donkerbruin worden.
13. **Kom meer te weten over de esdoorn.** Esdoorns lijken allemaal vrij veel op elkaar, maar er zijn ook meerdere subsoorten binnen het boomgeslacht.

Suikeresdoorns hebben bladeren met vijf afgeronde lobben. De bladeren zijn groen in het voorjaar en de zomer, maar worden felgeel, oranje of roodoranje in de herfst. In de herfst hebben ze ook niet allemaal dezelfde kleur. De schors heeft ribbels en de vruchten aan de boom hebben vleugels.

Witte esdoorns of zilveresdoorns hebben bladeren met scherpe lobben die diep ingesneden zijn. De bladeren zijn in de zomer felgroen van kleur en lichtgeel in de herfst. De schors is doorgaans glad en zilverachtig van kleur bij jonge bomen en ruig bij oude bomen.

Rode esdoorns hebben scherp gelobde bladeren die ondiep ingesneden zijn. De bladeren zijn groen in de zomer, maar krijgen in de herfst meestal een felrode kleur. De schors is bij jonge bomen glad en lichtgrijs, maar oudere bomen hebben donkerder schors met een bordachtige textuur. Rode esdoorns dragen tevens dubbelzijdige vruchten met vleugels.
14. **Herken een berk.** Bereken worden vrij vaak gebruikt als decoratieve of sierbomen vanwege hun kleurrijke schors en onbedekte stam. Let op papierachtig schors die om de boom gewikkeld lijkt te zijn, gelobde bladeren met punten langs de rand en kleine, fragiele kegelvruchten aan de takken om een berk te kunnen herkennen.

Papierberken hebben witgekleurd schors die erg veel op papier lijkt en kunnen wel 20 meter hoog worden.

Rode berken of waterberken hebben schors die donkerder is, roodbruin van kleur is of de kleur van koper heeft. Ze zijn ook veel kleiner; ongeveer zo groot als een struik tot maximaal tien meter hoog.
15. **Herken een plataan.** Platanen zijn gigantische bomen die niet alleen gebruikt worden om weidse landschappen te decoreren, maar ook om voor schaduw te zorgen op bijzonder warme dagen. Om een plataan te herkennen let je op grote, leerachtige groene bladeren en kleine groene bloemen die aan de takken groeien. De schors is meestal een combinatie van wit, lichtbruin en bruin, maar deze kleuren kunnen bedekt zijn door een dunne laag witte schors.
Als je een plataan probeert te vinden, kijk dan omhoog! Platanen kunnen wel 30 meter hoog worden en het bladerdek kan een diameter van 20 meter hebben.
{"url": "https://nl.wikihow.com/Bomen-herkennen", "language": "nl"}