Een paneldiscussie organiseren
Een paneldiscussie is een debat waarbij experts de gelegenheid krijgen om met elkaar en met mensen uit het publiek over een bepaald onderwerp te discussiëren en ideeën uit te wisselen. Tijdens een paneldiscussie hebben de deelnemers het bijvoorbeeld vaak over politiek, over onderwerpen die betrekking hebben op bepaalde groepen uit de gemeenschap en over wetenschappelijke onderwerpen. Begin met het organiseren van een paneldiscussie als het even kan al een paar weken van tevoren. Op die manier weet je zeker weet dat je genoeg tijd zult hebben om deelnemers te vinden, zodat je een onderhoudend en productief debat kunt organiseren.
1. **Kies een onderwerp.** Probeer een onderwerp te kiezen waar vrij veel mensen belang bij hebben, zodat je een panel kunt samenstellen dat bestaat uit mensen met uiteenlopende achtergronden die allemaal een verschillend standpunt innemen. Tevens moet je zorgen dat het onderwerp niet zo vaag of algemeen is dat de discussie eigenlijk nergens over gaat.
Als je het moeilijk vindt om een balans te vinden tussen een onderwerp dat breed genoeg is, maar niet te vaag, bedenk dan dat het onderwerp niet definitief hoeft te zijn. Soms is een paneldiscussie vooral bedoeld om advies of informative te geven, en in dat geval worden er niet per se ideeën bediscussieerd die tegenstrijdig met elkaar zijn.
2. **Zorg voor een gevarieerde groep deelnemers.** Een panel dat bestaat uit drie of vijf deelnemers levert meestal de meest interessante discussies op. Ga op zoek naar goed geïnformeerde mensen met uiteenlopende achtergronden, bijvoorbeeld iemand 'van de straat' die bij het onderwerp betrokken is, iemand die ervaring met het onderwerp heeft op basis van zijn of haar werk bij een bedrijf of non-profit organisatie, en een deskundige die het onderwerp op wetenschappelijk niveau bestudeerd heeft. Zorg dat er binnen het panel ook variatie is in leeftijd, geslacht en etniciteit, omdat iemands achtergrond van grote invloed kan zijn op de manier waarop hij of zij tegen een bepaald onderwerp aankijkt.

Het is wel zo veilig om minstens vier mensen uit te nodigen, voor het geval één van de deelnemers op het laatste moment afzegt.
Nodig de deelnemers minstens een paar weken van tevoren uit, zodat ze genoeg tijd hebben om zich voor te bereiden. Bovendien heb je dan zelf genoeg tijd om op zoek te gaan naar iemand anders als één van je kandidaten het aanbod afslaat.
3. **Nodig een voorzitter uit.** Kies naast de deelnemers ook iemand uit om de discussie te leiden. Kies als het kan iemand die ervaring heeft in het leiden van paneldiscussies. Probeer iemand te vinden die genoeg over het onderwerp weet om de discussie te kunnen volgen en die daarnaast ook uitstekende sociale vaardigheden heeft. De belangrijkste taak van de leider is ervoor te zorgen dat de deelnemers zich tot het publiek blijven richten, dat de discussie vloeiend blijft lopen en de deelnemers te helpen als ze vastlopen.
4. **Plan de fysieke indeling van de ruimte.** Als je de deelnemers op stoelen naast elkaar laat zitten lijkt het of ze zich dichter bij het publiek bevinden en daardoor zullen de mensen in het publiek eerder geneigd zijn zich in de discussie te mengen. Dat is meestal niet zo als de deelnemers allemaal om een grote tafel heen zitten. Plaats de stoelen in een halve cirkel, maar zorg ervoor dat elk van de panelleden zo goed mogelijk oogcontact kan maken met het publiek. Op die manier kunnen de deelnemers makkelijker met elkaar over het onderwerp discussiëren. Zorg ook voor kleine tafeltjes of standaards voor eventuele aantekeningen, en zorg ervoor dat iedere deelnemer tijdens de discussie een glas water binnen zijn of haar bereik heeft. Als er in de ruimte plaats is voor meer dan dertig mensen moet je ook minstens één microfoon per twee deelnemers regelen en een aparte microfoon voor de voorzitter.
Je kunt overwegen de leider in het midden tussen de deelnemers te laten plaatsnemen, zodat hij of zij zich makkelijker en op een meer efficiëntere manier tot elk van de deelnemers kan richten en ieder van hen makkelijker door de discussie kan leiden. Als je de voorzitter op een podium aan één kant van de zaal zet maak je het hem of haar onnodig moeilijk.
5. **Bepaal de doelstellingen van de discussie.** Zorg ervoor dat alle deelnemers ruim van tevoren op de hoogte zijn van de reden van de paneldiscussie, zodat ze genoeg tijd hebben om zich voor te bereiden. De discussie kan bijvoorbeeld tot doel hebben een praktische oplossing voor een probleem te vinden, het voeren van een complex, abstract debat, of het verschaffen van informatie over een bepaald onderwerp. Laat de deelnemers weten of het de bedoeling is dat ze tijdens de paneldiscussie het onderwerp in een meer algemene vorm presenteren, of dat ze kunnen verwachten dat het publiek redelijk goed op de hoogte is en advies op een hoger niveau of meer genuanceerde standpunten verwachten te horen.
6. **Bepaal de duur van de discussie.** Meestal is de aanbevolen duur voor een paneldiscussie, met name als de paneldiscussie onderdeel is van een congres, conferentie of ander groter evenement, drie kwartier tot een uur. Als de paneldiscussie op zichzelf staat, of als het onderwerp van de discussie erg belangrijk of populair is, is het aan te raden om de discussie anderhalf uur te laten duren.
Vraag aan de deelnemers of ze, als dat kan, na de paneldiscussie nog even na willen blijven, zodat ze, als daar behoefte aan is, de mensen uit het publiek persoonlijk te woord kunnen staan.
7. **Als je wilt kun je eventueel eerst iedere spreker één voor één het woord geven.** Bij een paneldiscussie draait het natuurlijk in de eerste plaats om de discussie, maar als de paneldiscussie ook bedoeld is om mensen te informeren, kan het nuttig zijn om de sprekers eerst één voor één aan het woord te laten, voordat ze met elkaar in discussie gaan.Je kunt iedere deelnemer vragen een korte uitleg te geven over het onderwerp, of vragen of ze één voor één hun standpunt met betrekking tot het onderwerp kunnen uitleggen. Reserveer hiervoor maximaal tien minuten per persoon.
Als je de deelnemers vraagt dit te doen zul je ze waarschijnlijk wat meer tijd moeten geven om de discussie als groep voor te bereiden, omdat de deelnemers allemaal een ander standpunt in moeten nemen en dat ze bij het uiteenzetten van hun verschillende standpunten elkaar aanvullen. Het is niet de bedoeling dat ze allemaal hetzelfde over het onderwerp denken.
8. **Laat de panelleden weten dat het niet de bedoeling is dat ze tijdens de paneldiscussie afbeeldingen laten zien.** Tenzij het voor het onderwerp absoluut noodzakelijk is kun je PowerPoint-presentaties en dia´s beter vermijden, omdat ze de discussie op kunnen houden en het voor het publiek lastiger maken om deel te nemen. Bovendien zijn afbeeldingen voor het publiek vaak saai. Je kunt desnoods wel een paar dia´s laten zien, maar doe het alleen als je bepaalde diagrammen of grafieken wilt laten zien, of andere informatie die met alleen woorden moeilijk over te brengen is.
Als een deelnemer aan de paneldiscussie je vraagt of hij of zij tijdens de discussie een presentatie mag houden, raad de deelnemer dan aan voorwerpen mee te nemen om te laten zien. Tijdens de paneldiscussie kan de betreffende deelnemer dan eerst iets over de voorwerpen vertellen, en vervolgens kun je ze rond laten gaan in het publiek, terwijl de discussie gewoon doorgaat.
9. **Schrijf vragen voor de panelleden.** Probeer een aantal open vragen te bedenken. De panelleden kunnen hun antwoorden vervolgens aanpassen aan het verloop van de discussie en aan hun kennis. Je kunt ook een paar meer specifieke vragen bedenken om aan één bepaald panellid te stellen, maar probeer wel aan ieder panellid hetzelfde aantal vragen te stellen. Probeer van tevoren te bedenken welke vragen het publiek waarschijnlijk gaat stellen, en neem die vragen ook op in jouw vragen aan de panelleden. Je moet altijd meer vragen voorbereiden dan je verwacht te kunnen stellen. Zet de belangrijkste vragen bovenaan, en sluit je lijst af met de wat minder belangrijke vragen. Probeer er ook voor te zorgen dat iedere vraag aansluit op de vorige, zodat het onderwerp van de discussie niet te plotseling verandert.

Vraag de voorzitter, of iemand anders die geen zitting heeft in het panel, je vragen te lezen en je suggesties te geven voor verbeteringen of aanvullende vragen.
Als je het lastig vindt om vragen te bedenken, vraag dan aan ieder panellid afzonderlijk wat hij of zij de andere deelnemers graag zou willen vragen. Neem de beste van die vragen op in je lijst.
10. **Plan het verloop van de rest van de paneldiscussie.** Bepaal hoe veel tijd je wilt reserveren voor het beantwoorden van vragen; meestal is dit een periode die half zo lang duurt als de duur van de paneldiscussie, of langer. Geef het publiek minimaal 20 minuten tot een half uur om vragen te stellen en deel te nemen aan de discussie, of een kwartier als er weinig tijd is of als jouw paneldiscussie meer gericht is op de informatie die de individuele deelnemers geven.
11. **Laat de panelleden van tevoren kennis met elkaar maken.** Je kunt de deelnemers aan het panel de gelegenheid geven elkaar vóór de discussie een keer persoonlijk te ontmoeten, of je kunt een conference call opzetten waar ze allemaal aan deelnemen. Doe dit minstens een week vóór de dag van de paneldiscussie. Leg de deelnemers in het kort uit hoe de paneldiscussie ongeveer zal verlopen en laat ze allemaal even aan het woord. Ze kunnen op dat moment alvast in het kort bepalen wie vragen over welk onderwerp gaat beantwoorden, maar het is niet de bedoeling dat je van tevoren al laat weten welke specifieke vragen er gesteld gaan worden. De discussie moet spontaan zijn en moet niet van tevoren ingestudeerd en gerepeteerd worden.
12. **Haal mensen over om op de eerste rij te gaan zitten.** Als het panel dicht in de buurt van de mensen in het publiek zit zal de sfeer tijdens het debat vanzelf levendiger worden en zal iedereen zich meer betrokken voelen bij de discussie. Geef de mensen die vooraan komen zitten als je wilt een klein 'weggevertje', zoals een button of een snoepje.
13. **Stel kort het panel en iedere afzonderlijke deelnemer voor aan het publiek.** Vat in één of twee zinnen het onderwerp van de paneldiscussie samen, aangezien de meeste mensen in het publiek waarschijnlijk wel zullen weten waar het over gaat en al enigszins bekend zullen zijn met het onderwerp. Stel de afzonderlijke panelleden kort voor aan het publiek, waarbij je hooguit een paar relevante feiten noemt die betrekking hebben op hun ervaring en op hun relatie met het onderwerp. Probeer geen volledige biografie van ieder panellid te geven; het voorstellen van de panelleden moet niet meer dan tien minuten in beslag nemen.
14. **Betrek het publiek in een vroeg stadium bij de discussie.** Laat het publiek meedoen met de paneldiscussie door iedereen in de zaal meteen vanaf het begin te vragen om deel te nemen. Een makkelijke en snelle manier om dat te doen is door een korte opiniepeiling te houden met betrekking tot het onderwerp, waarbij je de mensen in het publiek vraagt hun hand op te steken of te applaudisseren. Je kunt ook peilen hoe het is gesteld met de kennis van het publiek over het onderwerp. Op die manier kun je ook de discussie beter gericht houden op de onderwerpen die voor het publiek het meest relevant zijn.
15. **Stel de panelleden de vragen die je van tevoren hebt opgesteld.** Bij het stellen van de vragen kun je in eerste instantie het beste de volgorde aanhouden die je van tevoren bepaald, maar als de discussie onverwacht een andere, interessante richting opgaat, aarzel dan niet om de volgorde waarin je de vragen stelt aan te passen. Verdeel de vragen zó over de deelnemers, dat je iedere vraag stelt aan de persoon die het meeste over het onderwerp weet. Geef de overige panelleden kort de tijd om te reageren en stel daarna de volgende vraag.
Het is niet de bedoeling dat ieder panellid steeds op alle onderwerpen reageert. Laat de verschillende deelnemers op een natuurlijke manier reageren, als ze iets te zeggen hebben, of vraag iemand die in het onderwerp gespecialiseerd is om zijn of haar mening te geven, mocht de discussie een beetje vastlopen.
16. **Ga zo nodig dieper op een onderwerp in door zelf nog aanvullende vragen te stellen.** Je kunt op ieder moment van de vragen die je hebt voorbereid afwijken, als jij denkt dat dat voor het verloop van de discussie gunstig is. Vooral als jij vindt dat één van de panelleden een onbevredigend antwoord heeft gegeven, kun je het betreffende panellid wat extra onder druk zetten met een aanvullende vraag. Probeer je oorspronkelijke vraag anders te formuleren, of nog beter, bedenk een meer genuanceerde vraag waarmee je via het laatst gegeven antwoord een volgend discussiepunt inleidt of terugverwijst naar een eerder genoemd standpunt.
17. **Houd de tijd bij.** Om de tijd bij te houden kun je bijvoorbeeld een klok gebruiken die bijvoorbeeld naast het podium staat of op de muur tegenover je hangt, maar dan moet die klok wel goed zichtbaar zijn. Een andere mogelijkheid is dat je iemand vraagt achterin de zaal te gaan staan en dat je diegene vraagt om steeds wanneer jullie het einde van een onderdeel naderen een bord op te houden waar bijvoorbeeld "10 minuten," "5 minuten" en "1 minuut" op staat geschreven.
18. **Zorg ervoor dat de panelleden niet afdwalen.** Als één van de panelleden te lang doorpraat, of van het onderwerp afdwaalt, breng de discussie dan beleefd weer op het juiste spoor. Als een deelnemer even stopt om adem te halen, onderbreek hem of haar dan met bijvoorbeeld één van de volgende hieronder. Als je wilt kun je de panelleden van tevoren laten weten welke zinnen je van plan bent te gebruiken om ze weer op het juiste spoor te brengen.

"U heeft een interessant standpunt, maar laten we eens luisteren naar meer over ___"
"Laten we eens kijken wat (een andere deelnemer) daarover te zeggen heeft, en met name over de relatie van dat onderwerp met __."
19. **Laat het publiek vragen stellen.** Vertel het publiek dat je rekent op hun vragen, bijvoorbeeld door de mensen in het publiek te vragen hun hand op te steken of door ze in een rij voor een microfoon te laten wachten. Luister vervolgens naar iedere vraag en herhaal hem duidelijk zodat iedereen in de zaal de vraag kan horen en geef het woord dan aan de deelnemer van het panel die het meest geïnteresseerd lijkt.

Zorg dat je zelf ook een paar vragen achter de hand hebt die je eventueel kunt stellen, of vraag van tevoren of iemand je kan helpen door in het publiek te gaan zitten en een vraag te stellen, mocht niemand moedig genoeg zijn voor het stellen van de eerste vraag.

Als iemand uit het publiek te lang aan het woord is, onderbreek die persoon dan vriendelijk door iets te zeggen als "Dus u vraagt zich af of ___, klopt dat?" of "Neemt u mij niet kwalijk, maar we moeten echt verder. Wat is uw vraag precies?"
Wanneer het bijna tijd is en je nog maar twee of drie vragen kunt beantwoorden, laat dit dan weten aan het publiek.
20. **Bedank iedereen die aan de paneldiscussie heeft meegewerkt.** Bedank de deelnemers, de gasten en de mensen die het evenement georganiseerd hebben. Als je op een symposium of congres bent, vertel het publiek dan waar en wanneer de volgende activiteit zal worden gehouden.
{"url": "https://nl.wikihow.com/Een-paneldiscussie-organiseren", "language": "nl"}