Zorgen voor een kamerden
De kamerden (Araucaria heterophylla) is een soort conifeer die afkomstig is van het eiland Norfolk, dat zich in de Stille Oceaan tussen Australië en Nieuw Zeeland bevindt. Het is geen echte den, maar hij lijkt er wel op en wordt vaak gebruikt als kerstboom. In de natuur kunnen deze bomen wel 60 meter hoog worden. De kamerden is tevens een uitstekende kamerplant en zal binnenshuis zo’n 1,5 tot 2,5 meter hoog worden. Om goed voor deze boom te zorgen zul je voor veel vocht, indirect zonlicht en de juiste temperatuur moeten zorgen.
1. **Plant de boom in de juiste grond.** In de natuur groeit de kamerden in zanderige en licht zure grond. Dat betekent dat hij grond nodig heeft die het water goed weg laat lopen. Die grond kun je maken door gelijke hoeveelheden van het volgende te mengen:

Potgrond
Veenmos
Zand
2. **Houd de aarde licht vochtig.** Deze bomen houden van grond die overal even vochtig is maar niet kletsnat of drassig is, zoals bij een licht vochtige spons die je net uitgewrongen hebt. Voordat je de boom water geeft steek je je vinger in de aarde. Als de bovenste 2-3 centimeter aarde droog zijn, geef je de boom een grote hoeveelheid lauw water tot het water wegloopt door de afwateringsgaten onderin de pot.

Laat het overtollige water in de schotel onder de pot lopen. Gooi de schotel leeg wanneer er geen water meer uit de pot stroomt.

Als de boom sterk uitdroogt, kunnen de naalden en takken uitvallen en nooit meer aangroeien, ook al gebeurt dit maar een keer.
3. **Zorg dat de boom een hoop indirect zonlicht krijgt.** Kamerdennen hebben meerdere uren zonlicht per dag nodig, maar ze houden niet van direct zonlicht. Een goede plek voor deze boom is in een kamer met een hoop ramen op het noordoosten of noordwesten.

Je kunt de kamerden ook in een kamer met ramen op het zuiden en westen neerzetten, maar hang dan iets voor de ramen om de boom tegen direct zonlicht te beschermen.
Andere goede plekken voor een kamerden zijn serres en overdekte terrassen.
4. **Bemest de boom tijdens de groeifasen.** In de lente, de zomer en de vroege herfst bemest je de kamerden om de twee weken met uitgebalanceerde kunstmest. Wanneer je de boom water geeft doe je wat vloeibare kunstmest in het water om de boom te voeden.

Uitgebalanceerde kunstmest bevat gelijke hoeveelheden stikstof, fosfor en kalium.
Kamerdennen hoeven tijdens de rustperiode in de late herfst en winter niet bemest te worden.
Om erachter te komen wanneer de groeifase weer begint let je in de lente op lichtgroene stukken aan de uiteinden van de takken.
5. **Draai de boom regelmatig om.** Een kamerden groeit of buigt zich naar lichtbronnen toe, net zoals een zonnebloem die zich naar het licht keert. Om te voorkomen dat de boom onregelmatig groeit en scheef wordt draai je de pot wekelijks een kwartslag.
Pas op dat je de boom niet te veel door elkaar schudt bij het draaien van de pot, want deze bomen houden er niet van om verplaatst te worden.
6. **Blijf voor de juiste temperatuur zorgen.** Deze bomen houden niet van extreme temperaturen en zullen temperaturen onder de 2 ℃ en boven de 24 ℃ niet overleven. De ideale temperatuur overdag is ongeveer 16 ℃. De perfecte nachttemperatuur ligt iets lager, zo rond de 13 ℃.
Deze bomen houden van een lagere nachttemperatuur, maar houden niet van plotselinge veranderingen. Een schaduwrijke hoek in een serre is een goede plek voor deze boomsoort, want de temperatuur zal vanzelf zakken wanneer de zon ondergaat.
7. **Geef de boom extra vocht.** In hun natuurlijke omgeving groeien kamerdennen op een tropische locatie bij de oceaan en ze houden dus van vochtige lucht. De ideale luchtvochtigheidsgraad voor deze bomen is 50%. Je kunt zorgen dat de boom vochtig genoeg blijft door dagelijks water op kamertemperatuur op de boom te spuiten of in de buurt van de boom een luchtbevochtiger neer te zetten.
Het is vooral belangrijk om voor extra vocht te zorgen als het koud en droog weer is.
8. **Knip alleen bruine en dode takken af.** Deze boomsoort hoef je niet te snoeien om te zorgen dat hij er mooi uit blijft zien. Het enige snoeiwerk dat je hoeft te doen is het afknippen van dode takken en punten die bruin worden. Gebruik een scherpe snoeischaar om dode stukken af te knippen.
Als je een kamerden snoeit, zullen de afgeknipte stukken niet weer aangroeien. Door te snoeien zal de boom op die plekken niet weer aangroeien, maar zal dat ergens anders gebeuren. Daardoor zal de vorm van de boom veranderen.
9. **Zet de boom niet op een tochtige plek neer.** Door zowel koude als warme lucht kunnen de naalden uitvallen, dus zet je kamerden op een plek neer zonder roosters, ventilatoren en luchtkanalen.
Zet de boom ook op een veilige afstand van deuren en ramen waardoor het kan tochten.
10. **Verplaats de boom niet.** Het wortelsysteem van een kamerden is erg delicaat en kan bij het verplaatsen van de boom gemakkelijk beschadigd raken. Verplaats de boom niet, tenzij dat absoluut nodig is. Wanneer je de ideale locatie gevonden hebt waar de boom het goed doet laat je hem daar zo lang mogelijk staan.

Als je de boom toch moet verplaatsen, doe dit dan erg voorzichtig en verplaats hem steeds maar een klein stukje.
Zoek een plek voor de boom waar hij niet verplaatst zal worden, niemand er tegenaan zal komen en hij niet door elkaar geschud wordt.
11. **Verpot de plant om de paar jaar.** Verpot de plant om de drie tot vier jaar in de lente wanneer de wortels zichtbaar worden boven de aarde. Maak de nieuwe pot klaar door hem voor de helft te vullen met potgrond, zand en veenmos. Graaf de boom voorzichtig uit de aarde in de oude pot en zet hem in de nieuwe aarde. Vul de rest van de pot en bedek het wortelsysteem met aarde.

Kies bij het verpotten steeds een pot die een maat groter is dan de huidige pot.
Zorg dat je een pot kiest met goede afwateringsgaten in de bodem om het overtollige water weg te laten stromen.
De kamerden houdt er niet van om verplaatst te worden, maar het is nodig om hem af en toe te verplaatsen om hem verse grond te geven en meer ruimte te creëren voor het groeiende wortelsysteem.
12. **Geef de boom minder water als de takken slap en geel worden.** Kamerdennen houden van vochtige aarde, maar zijn niet goed bestand tegen een te grote hoeveelheid water. Als de takken slap en geel worden, geef de boom dan minder vaak water.

Je hoeft de boom alleen water te geven wanneer de bovenste 2-3 centimeter aarde uitdrogen.
De gele naalden kunnen tevens uitvallen als je de boom te veel water geeft.
13. **Geef de boom meer water als de naalden geel worden.** Gele naalden (die niet gepaard gaan met slappe takken) kunnen erop duiden dat je de boom niet genoeg water geeft. Maak de aarde goed nat wanneer hij uitgedroogd is en geef de boom extra vocht.
Je kunt de luchtvochtigheid verhogen door dagelijks water op de boom te spuiten.
14. **Zorg dat de plant meer licht krijgt als de onderste takken bruin worden.** Let op of de laagste takken bruin worden en van de boom vallen. Dit is een duidelijk teken dat de boom niet genoeg licht krijgt. Zet de boom dichter bij een raam op het noordoosten of noordwesten, een raam op het zuiden of westen met schaduw of in een serre.

Kamerdennen hebben een hoop indirect zonlicht nodig.
Als je er niet voor kunt zorgen dat de boom genoeg natuurlijk licht krijgt, gebruik dan een daglichtlamp speciaal voor planten.
15. **Geef de boom meer of minder water als de naalden uitvallen.** Naalden die niet verkleuren en toch uitvallen kunnen op enkele dingen duiden, zoals te veel of te weinig vocht. Vaak duidt dit erop dat de boom te weinig vocht krijgt. Als de aarde droog aanvoelt en je de boom niet vaak water geeft, doe dit dan vaker. Als de aarde vochtig is en je de boom vaak water geeft, doe dit dan minder vaak.
Uitvallende naalden kunnen er ook op wijzen dat de boom te dicht bij een tochtige plek staat.
{"url": "https://nl.wikihow.com/Zorgen-voor-een-kamerden", "language": "nl"}