Zorgen dat je je meer gewaardeerd voelt
Vanaf jongst af aan wordt je geleerd om anderen te respecteren en om aardige dingen voor anderen te doen, zoals gastvrij zijn of oppassen. Maar soms maken mensen misbruik van je ruimhartigheid en vriendelijkheid, en ze verwachten dan meer van je dan wat redelijk of juist is. Zulke mensen vragen je dan herhaaldelijk om gunsten en zorgen ervoor dat je je ertoe verplicht voelt, zonder iets voor jou terug te doen of jou respect te tonen. Als er eenmaal grenzen overschreden zijn, dan kan het een uitdaging zijn om jezelf toch nog assertief op te stellen. Als je het gevoel hebt dat er mensen in je leven zijn die jou niet genoeg waarderen, dan wordt het tijd dat je je tegen dit soort mensen beschermt en dat je nieuwe grenzen stelt.
1. **Erken je gevoelens.** Het is belangrijk dat je voor jezelf erkent dat je je niet genoeg gewaardeerd voelt. Je kan je gevoelens pas erkennen en onder de loep nemen als je toegeeft dat ze er zijn. Onderzoeken hebben een verband aangetoond tussen het uiten en analyseren van negatieve emoties en diverse voordelige effecten daarvan op je mentale en fysieke welzijn. Als je je gevoelens daarentegen onderdrukt dan worden ze op de lange termijn waarschijnlijk alleen maar erger.
Er is een verschil tussen het erkennen van je gevoelens en erin blijven hangen. Als je je richt op je negatieve gevoelens zonder dat je ze analyseert of eraan werkt om ze te verbeteren, dan kan je je daardoor nog slechter voelen dan voordat je ermee begon.
2. **Weet dat je het recht hebt om gerespecteerd te worden.** Sociale en culturele normen geven je wellicht het idee dat het onbeleefd is om “nee” tegen anderen te zeggen als ze om een gunst vragen. Misschien heb je ook wel geleerd dat je werk minder waardevol is dan het werk van anderen en dat het geen erkenning verdient. (Dit is voornamelijk een probleem voor vrouwen, vooral wat betreft huishoudelijke taken.) Door deze dingen kan je het gevoel krijgen dat je niet gewaardeerd wordt. Maar iedereen heeft het recht om gerespecteerd en gewaardeerd te worden, en het is niet verkeerd om zo behandeld te willen worden.
Het is normaal om je boos en gekwetst te voelen, en het is maar al te gemakkelijk om in die gevoelens te blijven hangen. Maar probeer een constructieve houding aan te nemen, in plaats van je woede op de ander te richten.
3. **Denk erover na waarom je je zo voelt.** Als je het gevoel dat je niet gewaardeerd wordt wilt onderzoeken, is het nodig dat je bekijkt wat er precies gebeurt waardoor je je zo voelt. Maak een lijst met specifieke gedragingen en gebeurtenissen waardoor jij je ondergewaardeerd voelt. Misschien kan je de ander vragen om bepaalde dingen die je tegenkomt te veranderen. Of misschien merk je dat je zelf de communicatie met de ander verder kan verbeteren. Je kan bijvoorbeeld werken aan duidelijk je grenzen aangeven.

Onderzoeken wijzen uit dat “je niet gewaardeerd voelen” een veel voorkomende reden is dat werknemers hun baan opzeggen. 81% van de werknemers zegt dat ze zich meer gemotiveerd op hun werk voelen als ze het gevoel hebben dat hun baas hun werk erkent en waardeert.

Onderzoeken wijzen ook uit dat mensen die zich eenzaam voelen eerder geneigd zijn om een onheuse bejegening te accepteren en dat ze meer toestaan dat anderen misbruik van hen maken. Als je het gevoel hebt dat je niet gewaardeerd wordt, dan komt dat misschien omdat je bang bent dat je eenzaam eindigt als je jouw behoeften kenbaar maakt.
Probeer om niet in te vullen wat de motivering van de ander is. Stel je bijvoorbeeld voor dat je het gevoel hebt dat je je niet gewaardeerd voelt omdat je vaak een collega ophaalt, maar dat die collega jou niet hielp toen jouw auto kapot was. Het zou in dat geval prima zijn als je schrijft “Jenny gaf mij geen lift toen mijn auto kapot was, ook al rijdt ze vaak met mij mee.” Het is minder constructief als je iets in de trant zou schrijven van “Jenny geeft niet om mij omdat ze mij niet ophaalde om naar ons werk te gaan.” Want als je niet werkelijk met Jenny gepraat hebt, dan kan je ook niet weten wat ze echt voelt of waarom ze dingen wel of niet doet.
4. **Kijk wat er veranderd is in de relatie.** Als je je ondergewaardeerd voelt, dan kan dat zijn omdat je je eerst gewaardeerd voelde door de ander en nu niet meer. Het kan ook komen doordat je je gewaardeerd zou moeten voelen maar dat je dat niet zo voelt. Wat het ook is, het vaststellen wat er is veranderd in het contact met de ander kan er al voor zorgen dat je je beter voelt. Het kan ook helpen om een oplossing te vinden voor dit struikelblok in de relatie.

Probeer terug te denken aan de tijd waarin je voor het eerst omging met de ander. Waardoor voelde je je gewaardeerd? Wat gebeurt er nu “niet” wat er vroeger wel gebeurde? Ben je zelf veranderd?

Als je je ondergewaardeerd voelt op je werk, dan kan dat komen doordat je het gevoel hebt dat de moeite die je doet niet beloond wordt (m.a.w. je hebt geen opslag gekregen, je bent niet erkend voor een project waar je aan hebt meegewerkt). Het kan ook komen doordat je het gevoel hebt dat je geen rol speelt in het maken van beslissingen die jou wel aangaan. Probeer terug te halen waardoor je je in het verleden gewaardeerd op je werk voelde en kijk of er sindsdien iets veranderd is.
5. **Denk aan het perspectief van de ander.** Als je je onrechtvaardig behandeld voelt in een relatie, of dat nu een collega of je partner is, dan kan het moeilijk zijn om de kwestie te bekijken vanuit het perspectief van de ander. Je voelt je immers gestraft en respectloos behandeld, dus waarom zou je proberen om te begrijpen waarom je zo behandeld wordt? Als je echter probeert om te begrijpen wat de ander voelt dan kun je de situatie vaak beter begrijpen. Het helpt je ook om samen een oplossing te vinden.

Afgezien van mensen met een persoonlijkheidsstoornis of een andere psychische stoornis, behandelen de meeste mensen anderen doorgaans niet opzettelijk slecht. Als je iemand ervan beschuldigt een trut of eikel te zijn, ook al vind je dat je mening terecht is, dan lokt dat de ander vaak uit om woedend te reageren en dat lost niets op. Als mensen zich beschuldigd voelen dan raken ze vaak buiten zichzelf.
Denk na over de wensen en behoeften van de ander. Zijn deze in de loop der tijd veranderd? Onderzoek wijst uit dat individuen soms op een passieve manier afstand van iemand nemen, zoals door te stoppen met het verlenen van gunsten, of door uitingen van genegenheid of waardering niet te beantwoorden, als ze niet meer in de relatie geïnteresseerd zijn en niet weten hoe ze ermee moeten stoppen.
6. **Kijk goed naar de manier waarop je communiceert.** Je bent niet verantwoordelijk voor het gedrag van anderen, en je zou het jezelf ook niet kwalijk moeten nemen als anderen onaardig of gierig zijn.  Maar je kan wel invloed op je eigen gedrag uitoefenen. Als je je niet gerespecteerd door anderen voelt, of je voelt je alsof je genegeerd wordt, dan kan je misschien invloed uitoefenen op de manier waarop ze op jou reageren. Dit kan je doen door de manier waarop je communiceert en je gedraagt te veranderen. De volgende houdingen en gedragingen kunnen uitlokken dat anderen jou onheus bejegenen:

Je zegt ja tegen alles wat een ander (wie dan ook) aan je vraagt, ook als het verzoek ongepast is of niet uitkomt.
Je zegt niet graag nee of je geeft niet graag alsnog je grenzen aan omdat je bang bent dat de ander jou dan niet aardig zal vinden of zal vinden dat je iets verkeerd doet.
Je uit je werkelijke gevoelens, gedachten en overtuigingen niet.
Je uit je meningen, behoeften, of gevoelens in een overdreven verontschuldigende of jezelf wegcijferende manier (bijvoorbeeld, “Als het echt niet al te veel moeite is, zou je dan alsjeblieft...”, of “Dit is slechts mijn mening, maar...”).
Je denkt dat de gevoelens, behoeften en gedachten van anderen belangrijker zijn dan die van jezelf.
Je haalt jezelf naar beneden als je bij anderen bent (en vaak ook naar jezelf toe).
Je denkt dat anderen je alleen aardig zullen vinden of van je zullen houden als je doet wat anderen van jou verwachten.
7. **Kijk goed naar de overtuigingen die je over jezelf hebt.** Psychologen hebben een aantal “irrationele overtuigingen”  benoemd die pijn en onvrede bij jezelf kunnen veroorzaken als je daaraan vasthoudt. Deze overtuigingen vragen vaak meer van jezelf dan van anderen. Ze bevatten vaak het woord “moeten” erin. Denk na of je een van de hieronder genoemde dingen herkent:

Je denkt dat het belangrijk is dat iedereen in je leven van je houdt en vindt dat je het goed doet.
Je vindt jezelf een “loser”, “waardeloos”, “niet de moeite waard”, of “stom” als je niet door anderen erkend wordt.
Je gebruikt het woordje “moeten” vaak, zoals “Ik moet alles wat men van mij vraagt doen” of “Ik moet het anderen altijd naar hun in maken.”
8. **Herken gedachten bij jezelf die eigenlijk niet kloppen.** Als aanvulling op irrationele gedachten, zoals denken dat je altijd moet doen wat anderen van je vragen, heb je misschien ook gedachten over jezelf die niet realistisch zijn. Om goed om te gaan met het gevoel dat je niet gewaardeerd wordt, moet je de onlogische en onjuiste gedachten over jezelf en anderen goed bekijken.

Je denkt bijvoorbeeld dat je verantwoordelijk bent voor de gevoelens van iedereen om je heen (een “interne dwaling in de behoefte aan controle”). Dit is een veel voorkomende oorzaak van jezelf ondergewaardeerd voelen: je maakt je er zorgen over dat je anderen kwetst als je “nee” zegt, dus zeg je altijd “ja” als ze je iets vragen. Maar je doet jezelf of anderen geen plezier als je niet eerlijk over je eigen grenzen bent. “Nee” zeggen kan gezond en constructief zijn.
Alles op jezelf betrekken komt ook veel voor en klopt eigenlijk niet. Als je alles op jezelf betrekt dan zie je jezelf als de oorzaak van iets waar je eigenlijk niet verantwoordelijk voor bent. Stel je bijvoorbeeld voor dat je vriendin je heeft gevraagd om op te passen zodat ze naar een sollicitatiegesprek kan gaan, maar dat je zelf een belangrijke afspraak hebt die je niet kan verzetten. Als je in deze situatie alles op jezelf betrekt dan voel je je verantwoordelijk voor de situatie van je vriendin terwijl je dat niet bent. Als je “ja” gezegd hebt terwijl het eigenlijk “nee” had moeten zijn, kan dit ertoe leiden dat je je ontevreden voelt, omdat je niet naar je eigen behoeften geluisterd hebt.
”Catastroferen” komt voor als jouw gedachten over een bepaalde situatie zo extreem zijn dat je denkt dat het ergst mogelijke van de situatie zal gebeuren. Je voelt je bijvoorbeeld niet gezien op je werk omdat je denkt dat als je je mening geeft bij je baas, dat hij je dan zal ontslaan en dat je dan voor altijd arm zal zijn. Maar waarschijnlijk gebeurt dit helemaal niet!
Een van de ondermijnende overtuigingen over jezelf, waardoor je in de negatieve spiraal van je ondergewaardeerd voelen gevangen blijft zitten, is dat je niets beters verdient. Als jij gelooft dat anderen je zullen verlaten als je ze teleurstelt, dan kan dat ervoor zorgen dat je mensen in je leven laat die niet bijdragen aan jouw geluk of groei.
9. **Denk erover na wat je werkelijk wilt.** Je weet al dat je niet als ondergewaardeerd wilt worden. Maar wat wil je “wel”? Het is namelijk moeilijk om een verandering in je situatie door te maken als je een vage onvrede voelt maar geen heldere ideeën hebt over wat jouw situatie zou kunnen verbeteren. Probeer om een lijst te maken van dingen die je graag zou willen veranderen in de relatie. Als je eenmaal weet hoe jouw ideale contact eruitziet, dan zal je beter actie kunnen ondernemen om dat ook echt te bereiken.
Als je je bijvoorbeeld niet gewaardeerd voelt omdat je kinderen je alleen bellen als ze geld nodig hebben, denk dan na over de manier waarop je “graag zou willen” dat ze met je omgaan. Wil je dat ze je een keer per week bellen? Als ze een leuke dag gehad hebben? Wil je ze überhaupt geld geven als ze erom vragen? Geef je ze geld omdat je bang bent dat ze je helemaal niet meer zullen bellen als je het niet geeft? Je moet je grenzen leren kennen zodat je deze ook kenbaar aan anderen kunt maken.
10. **Respecteer jezelf.** Alleen jij kan je eigen grenzen stellen en daaraan vasthouden. Misschien voel je je ondergewaardeerd omdat je je behoeften en gevoelens niet duidelijk uit, of misschien komt het omdat je met een manipulatief iemand te maken hebt. Jammer genoeg zijn er genoeg mensen die anderen manipuleren wanneer ze maar kunnen zodat ze kunnen krijgen wat ze willen. Maar of het gedrag van de ander nu komt door onwetendheid van jouw kant of door manipulatie van de ander, neem niet aan dat de situatie vanzelf wel opgelost wordt. Je moet wel actie ondernemen.
11. **Kijk of je interpretaties van het contact dat je met anderen hebt wel juist zijn.** Misschien voel je je ondergewaardeerd omdat je te snel conclusies trekt over hoe dingen zullen verlopen. Je denkt bijvoorbeeld dan iemand boos op je zal worden of gekwetst zal zijn als je “nee” tegen hem zegt. Of je neemt aan dat iemand niet om je geeft omdat hij is vergeten om iets voor je te doen. Probeer rustig aan te doen en logisch over elke situatie na te denken.

Bijvoorbeeld, jij geeft je partner vaak cadeautjes waarmee je je liefde voor hem uit, maar hij geeft jou op zijn beurt geen cadeautjes. Je voelt je dan ondergewaardeerd omdat je de liefde van de ander aan een bepaalde daad verbindt. Maar je partner kan wel degelijk om je geven maar laat dit misschien niet zien door middel van de actie waar jij je op richt. Praten met je partner kan dit misverstand ophelderen.
Je zou ook kunnen kijken hoe anderen omgaan met bepaalde verzoeken van iemand. Als jij je bijvoorbeeld niet gezien voelt door je baas omdat hij jou altijd extra werk meegeeft voor het weekend, praat daar dan eens over met je collega's. Hoe gaan zij om met dit soort opdrachten? Hebben zij de negatieve uitkomst ervaren met je baas waar jij voor vreest? Want misschien ben jij wel de enige die dit werk meekrijgt omdat jij de enige bent die niet voor jezelf opkomt.
12. **Leer om assertief te zijn.** Assertief communiceren betekent niet dat je arrogant of onvriendelijk hoeft te zijn. Het betekent dat je je behoeften, gevoelens en gedachten duidelijk naar anderen toe communiceert. Want als anderen niet weten wat jouw behoeften en gevoelens zijn, dan maken ze misschien wel misbruik van je terwijl ze het helemaal niet willen. Onderzoeken wijzen uit dat het mogelijk is om negatieve emoties te uiten zonder anderen daarmee te kwetsen, mits je dat assertief doet en niet agressief.

Communiceer op een open en duidelijke manier over je behoeften. Hou het bij jezelf, zoals “Ik wil...” of “Ik houd niet van...”

Zeg niet te vaak sorry en maak jezelf niet te klein. Het is prima om nee te zeggen. Je hoeft je niet schuldig te voelen als je nee zegt tegen iets waarvan denkt dat je het niet waar kan maken.
13. **Zorg dat je niet meer wegloopt voor conflicten.** Sommige mensen vermijden conflicten koste wat het kost. Misschien doen ze dat omdat ze bang zijn om anderen tegen de haren in te strijken. Het kan ook cultureel bepaald zijn (mensen uit een collectieve cultuur zien het vermijden van een conflict vaak niet als iets negatiefs). Maar als jouw neiging om conflicten te vermijden erop neerkomt dat je je eigen behoeften en gevoelens aan het negeren bent, dan is dat een probleem waar je iets aan kan doen.

Als je open over je behoeften bent dan kan dat misschien wel een confrontatie tot gevolg hebben, maar dat hoeft niet altijd negatief te zijn. Onderzoeken wijzen uit dat een conflict, als er productief mee omgegaan wordt, de ontwikkeling van vaardigheden zoals compromissen sluiten, onderhandelen en meewerken kan bevorderen.

Assertiviteitstraining kan helpen om conflicten beter te leren hanteren. Een assertieve communicatie wordt wel in verband gebracht met een verhoogde mate van eigenwaarde. Als je gelooft dat je eigen gevoelens en behoeften net zo belangrijk zijn als die van anderen, dan kan jou dat de mogelijkheid bieden om een confrontatie aan te gaan, zonder daarbij het gevoel te hebben dat je defensief hoeft te reageren, of een behoefte voelt om de ander aan te vallen.
14. **Zoek hulp.** Het kan moeilijk zijn om aangeleerde hulpeloosheid en schuldgevoelens in je eentje te aan te gaan. Als het patroon eenmaal ontstaan is, dan kan het moeilijk zijn om het te doorbreken,  vooral als je op de lange termijn omgegaan bent met iemand die autoriteit over jou had, en die jou het gevoel gaf dat je hem altijd moest gehoorzamen. Wees niet te streng voor jezelf – je hebt dit gedrag ontwikkeld als overlevingsmechanisme, als een manier om jezelf te beschermen tegen bedreigingen en schade. Het probleem is alleen dat het overlevingsmechanismen zijn waardoor je nu steeds tegen hetzelfde aanloopt. Maar als je ze aanpakt dan zal je je stukken gelukkiger en veiliger gaan voelen.
Sommige mensen zijn in staat om te besluiten om dit soort stukken van zichzelf alleen aan te gaan, misschien met behulp van een goede vriend of mentor. Andere mensen vinden weer dat in therapie gaan of begeleiding van een coach zoeken ze verder helpt. Doe waar je je prettig bij voelt.
15. **Begin klein.** Je behoeften kenbaar maken en voor jezelf opkomen is voor jou waarschijnlijk niet iets wat zomaar gebeurt. Het kan handig zijn om te oefenen met voor jezelf opkomen in situaties waarin je weinig risico loopt, voordat je probeert om iemand met een positie van autoriteit of die een andere belangrijke positie in je leven inneemt te confronteren (bijvoorbeeld je baas op je werk of je partner in je privéleven).
Als je collega je bijvoorbeeld steeds vraagt of je een kopje koffie voor hem meeneemt als je die voor jezelf haalt, maar die nooit uit zichzelf aanbiedt om te betalen, dan zou je hem de volgende keer dat hij het vraagt eraan kunnen herinneren hoeveel het kost. Je hoeft dat niet op een beledigende of agressieve manier te doen; je kan in plaats daarvan gewoon vriendelijk maar duidelijk iets zeggen als “Wil je me contant geld meegeven om voor jouw koffie te betalen, of wil je liever dat ik het nu betaal en dat jij de volgende keer betaalt?”
16. **Wees direct.** Als je het gevoel hebt dat je niet door anderen gewaardeerd wordt, dan is het nodig dat je dat aan de ander duidelijk maakt. Maar het is niet raadzaam om simpelweg te zeggen “je waardeert me niet.” Als je iemand aanvalt en verwijtend “jij” zegt, dan bemoeilijk je de communicatie en dan kan een slechte situatie nog meer verergeren.  Gebruik in plaats daarvan eenvoudige, feitelijke statements waarmee je je ongemak uit.

Blijf kalm. Je voelt misschien wel antipathie, boosheid of frustratie, maar het is belangrijk om dat soort emoties onder controle te houden. Hoewel je waarschijnlijk behoorlijk wat negatieve emotie binnen in je voelt, probeer er toch voor te zorgen dat je rustig overkomt. Richt je daarop, en laat daarmee aan de ander zien dat je een stabiel persoon bent en dat je de ander niet aanvalt, maar dat je het wel meent.
Blijf in de Ikvorm praten. Het is makkelijk in de valkuil te vallen waarin je dingen zegt als door jou voel ik me vreselijk of wat een eikel ben jij,  maar het enige wat je daarmee bereikt is dat de ander defensief wordt. In plaats daarvan kun je beter uitleggen wat voor impact dingen op jou hebben en je zinnen beginnen met dingen als Ik heb het gevoel dat, Ik wil, Ik heb er behoefte aan dat, en Ik zal dit vanaf nu af aan doen.

Als je bang bent dat het stellen van een grens overkomt alsof je anderen niet wilt helpen, leg de situatie dan uit. Als een collega bijvoorbeeld je hulp inroept, dan zou je zoiets kunnen zeggen als “Normaal gesproken zou ik je graag helpen met dat project, maar mijn zoon heeft vanavond zijn optreden en ik wil dat niet missen.” Je kan best duidelijk maken dat je om de ander geeft, zonder dat je altijd toe hoeft te geven aan verzoeken.

Beloon vijandig of manipulatief gedrag niet met positieve consequenties. “Je andere wang toekeren”, als iemand je mishandelt moedigt de ander waarschijnlijk alleen maar aan om door te gaan met het gedrag. Uit in plaats daarvan je ongenoegen over dat gedrag.
17. **Bedenk manieren waarop de ander het probleem kan oplossen en bespreek dit.** Anderen realiseren zich namelijk misschien niet eens dat ze misbruik van je maken. In de meeste gevallen zullen ze het meteen goed willen maken zodra je het onder hun aandacht brengt, maar misschien weten ze niet hoe. Bespreek met de ander hoe jullie het probleem kunnen aanpakken, zodat jullie je allebei positief over de relatie voelen.

As jij bijvoorbeeld het gevoel hebt dat je niet genoeg gewaardeerd wordt omdat jouw bijdragen aan een groepsproject niet erkend zijn, leg dan aan je baas uit hoe hij de situatie zou kunnen oplossen. Je zou zoiets kunnen zeggen als “Mijn naam was de enige die niet werd genoemd inzake dat grote project. Ik had het gevoel dat mijn werk niet erkend werd toen dat gebeurde. In de toekomst zou ik het fijn vinden als je alle teamleden erkent.”
Nog een voorbeeld: als je het idee hebt dat je partner jouw liefde als vanzelfsprekend aanneemt omdat hij zijn gevoelens niet duidelijk uit, geef hem dan wat opties waardoor je je gewaardeerd zou voelen. Je zou iets kunnen zeggen als “Ik weet dat je niet zo bent van de bloemen en chocolaatjes, maar ik zou graag willen dat je je gevoelens voor mij af en toe uit op een manier waar jij je prettig bij voelt. Zelfs een simpel sms'je ergens op de dag zou me echt al zo helpen om me meer gewaardeerd te voelen.”
18. **Wees empathisch als je contact met anderen hebt.** Het is niet nodig om ruzie te maken als je voor jezelf opkomt, en je hoeft ook niet te doen alsof je een ongevoelige eikel bent als je “nee” tegen anderen zegt. Als je laat blijken dat je de gevoelens van de ander belangrijk vindt dan kan je daardoor wat spanning wegnemen in een ongemakkelijke situatie, en men is dan geneigd om beter te luisteren naar wat jij te zeggen hebt. 
Als je partner bijvoorbeeld altijd de was en de afwas voor jou achterlaat, begin dan met iets empathisch te zeggen: “Ik weet dat je om me geeft, maar als ik altijd degene ben die de afwas en was moet doen, voel ik me meer als een werkster dan een vriendin. Ik zou graag willen dat je me helpt met deze klussen. We zouden per dag kunnen wisselen, of we zouden ze samen kunnen doen.”
19. **Oefen wat je wil zeggen.** Dit helpt je om zonder haperen de dingen te zeggen tegen de ander. Schrijf de situatie of het gedrag dat je dwars zit op, en schrijf ook op welke veranderingen je graag wil zien. Je hoeft dit natuurlijk niet uit je hoofd te leren; het gaat erom dat je je op je gemak voelt in wat je wilt zeggen, zodat je het duidelijk naar de ander toe kan uiten.

Bijvoorbeeld: stel je voor dat je een vriend hebt die vaak plannen met jou maakt en dan op het laatste moment afzegt. Je voelt je ondergewaardeerd omdat je niet het gevoel hebt dat je vriend jouw tijd respecteert. Je zou iets in de trant kunnen zeggen als:“Mark, ik wil graag met je over iets praten wat mij al een tijdje dwars zit. We maken vaak plannen om samen iets te doen en dan eindigt het er mee dat je op het allerlaatste moment afzegt. Ik word hier gefrustreerd van omdat ik meestal op zo'n korte termijn geen andere plannen meer kan maken. Het geeft me het gevoel dat ik niet gewaardeerd word, omdat ik altijd ja zeg als je vraagt of we wat af willen spreken. Soms vraag ik me af of je steeds afzegt omdat je eigenlijk niet met mij wil zijn. Ik wil graag dat je de volgende afspraak die we maken in je agenda zet zodat je geen dubbele afspraak maakt. En als je dan toch echt af moet zeggen, dan wil ik graag dat je dat eerder doet dan een paar minuten van te voren.”

Nog een voorbeeld: ”Sophie, ik wil graag met je praten over oppassen. Je hebt me een paar dagen geleden gevraagd of ik op je zoontje kan passen volgende week, en ik heb ja gezegd. Ik heb ja gezegd omdat ik onze vriendschap waardeer, en omdat ik wil dat je weet dat ik er voor je ben als je me nodig hebt. Maar ik heb deze maand nu al een aantal keer opgepast, en ik begin het gevoel te krijgen dat ik altijd paraat moet staan. Ik wil aan je vragen of je andere mensen wilt gaan vragen, in plaats van mij altijd te vragen.”
20. **Gebruik assertieve lichaamstaal.** Het is belangrijk dat je zeker weet dat je lichaam en je gedrag hetzelfde overbrengen zodat je geen gemengde signalen naar de ander uitzendt. Als je “nee” moet zeggen tegen een verzoek of als je een grens moet stellen, dan kan het gebruik van assertieve lichaamstaal helpen om de ander te laten weten dat je het meent.

Sta rechtop en houd oogcontact. Draai je lichaam naar degene tegen wie je praat.
Spreek met een stevige, beleefde stem. Je hoeft niet te schreeuwen om gehoord te worden.
Giechel of frunnik niet en trek geen gekke gezichten. Hoewel je misschien denkt dat deze tactieken je weigering verzachten, kun je er de boodschap mee geven dat je niet meent wat je zegt.
21. **Wees consequent.** Maak duidelijk aan de ander dat als jij nee zegt, dat je het dan ook echt meent. Geef niet toe aan manipulaties of aan pogingen om jou een schuldgevoel te geven. De mensen om je heen zullen je waarschijnlijk in het begin gaan uitproberen, vooral als je in het verleden vaak toegegeven hebt aan allerlei verzoeken. Probeer als je je grenzen stelt consequent te blijven en blijf beleefd tegen de ander.

Probeer niet zelfingenomen over te komen als je je grenzen stelt en doe dit door je daden niet te overdreven te rechtvaardigen. Te veel uitleg of nadruk op je eigen perspectief kan arrogant overkomen, ook al bedoel je het niet zo.

Als je buurman bijvoorbeeld herhaaldelijk naar je toekomt om je gereedschap te lenen maar het vaak niet teruggeeft, dan hoef je geen lange speech te houden over je recht om de volgende keer “nee” te zeggen als hij weer iets wil lenen. Maak hem op een vriendelijke manier duidelijk dat hij geen gereedschap meer mag lenen totdat hij het andere heeft teruggebracht.
{"url": "https://nl.wikihow.com/Zorgen-dat-je-je-meer-gewaardeerd-voelt", "language": "nl"}