Een bloeiende economie opbouwen in Age of Empires 2
Heb je je ooit afgevraagd hoe het kan dat je tegenstander al kastelen bouwt terwijl jij nog gewoon militie-eenheden hebt? Het kan simpelweg zo zijn dat de economie van de ander sterker is dan die van jou. In dit artikel wordt een methode beschreven om ervoor te zorgen dat je in Age of Empires 2 altijd genoeg grondstoffen hebt om te doen wat je wilt. Deze strategie werkt het beste bij kaarten met veel land, omdat je dan geen haven en schepen hoeft te maken. Er wordt tevens van uitgegaan dat alle volken in het spel gelijk zijn, en dat je dus niet gebruikmaakt van hun speciale voor- of nadelen of start met extra grondstoffen. Een typische beschaving begint met 200 stuks voedsel, hout, goud en steen, en dat is waar dit artikel op gebaseerd is. Er wordt ook van uitgegaan dat je geen rushingtechnieken gebruikt.
1. **Zorg dat je steeds dorpelingen aan blijft maken.** Dorpelingen zijn de sleutel tot een bloeiende economie, omdat ze grondstoffen verzamelen en gebouwen bouwen. Het is zelfs zo dat iedere seconde die je niet besteed aan het aanmaken van nieuwe dorpelingen in je stadscentrum een verspilling van waardevolle tijd is, vooral in de middeleeuwen. Hoe je de eerste twee minuten van het spel speelt kan doorslaggevend zijn voor de ontwikkeling van je economie en of deze sterker wordt dan die van andere spelers.
2. **Vergeet je leger niet.** Deze handleiding beschrijft geen allesomvattende spelstrategie. Om het spel succesvol te kunnen spelen heb je een sterk leger nodig waarbij je alle ontwikkelmogelijkheden onderzocht hebt, maar om dat te kunnen doen heb je een sterke economie nodig. Pas op voor zogenaamde ‘rushers’ die je samenleving in het feodale tijdperk, of vroeg of laat in het kasteeltijdperk aan zullen vallen. Als je geen leger maakt of je leger niet verder ontwikkelt, dan zul je het spel verliezen, tenzij je een wonderrace speelt.
3. **Voer de volgende stappenerg snel achter elkaar uit wanneer het spel begint:** , waarbij je de 200 stuks voedsel die je hebt volledig opmaakt. Voor het stadscentrum gebruik je standaard de sneltoets ‘H’ en voor het aanmaken van een dorpeling de sneltoets ‘C’ (selecteer daarvoor wel eerst het stadscentrum). De snelste manier om deze stap uit te voeren is dus om op ‘H’ te drukken en vervolgens ‘Shift’ + ‘C’ in te drukken. Door de Shifttoets in te drukken maak je direct 5 dorpelingen achter elkaar aan. Dit is waarschijnlijk de belangrijkste sneltoetscombinatie in het hele spel.

 De bevolkingslimiet wordt nu tijdelijk verhoogd tot 15, zodat je meer dorpelingen aan kunt maken. Laat de dorpelingen niet elk een huis bouwen, maar laat ze samen een huis maken zodat je steeds gestaag dorpelingen aan kunt blijven maken en je niet hoeft te wachten omdat je niet genoeg huizen hebt. Wanneer de twee huizen af zijn laat je de twee dorpelingen een houthakkerskamp in de buurt van een bos bouwen (je verkenner zou nu in ieder geval al een bos gevonden moeten hebben).

 In de middeleeuwen is het erg belangrijk om de 4 schapen te vinden. Hoe eerder je ze vindt, hoe beter. Soms zal één van de schapen al zichtbaar zijn in de mist. Als dit zo is, laat de verkenner dan naar het schaap toe gaan. De 4 schapen zullen je spelerskleur krijgen en je kunt doorgaan met het zoeken naar de andere 4 schapen (in paren) die zich verder weg bevinden, evenals de bessenstruiken, twee everzwijnen, herten (sommige kaarten hebben deze niet), goudmijnen en steenmijnen).
4. **Laat twee schapen net buiten het stadscentrum staan en twee in het stadscentrum zelf wanneer de 4 schapen bij het stadscentrum aangekomen zijn.** Laat de dorpelingen die je net aangemaakt hebt voedsel verzamelen van schaap per keer. Verdeel de herders in groepjes als je geen ruimte meer hebt. (Dat zal zeker gebeuren.) Laat de andere dorpeling die hout heeft gehakt zijn hout naar een kamp of het stadscentrum brengen en laat hem ook voedsel verzamelen van een schaap.
5. **Onderzoek in het stadscentrum de weefgetouwtechnologie (‘Loom’) wanneer de vier dorpelingen aangemaakt zijn.** Met deze technologie kunnen de dorpelingen zelf overleven als ze door een wolf aangevallen worden (dit is erg belangrijk als je het spel op een hogere moeilijkheidsgraad speelt, omdat de wolven dan erg agressief worden) en zullen ze tijdens het jagen op everzwijnen minder gezondheidspunten verliezen. Wanneer je op ‘Loom’ klikt zouden er niet meer dan 1 minuut en 40 seconden voorbijgegaan moeten zijn (1 minuut en 45 seconden als je het spel in multiplayermodus speelt omdat het daar langzamer van wordt).

Ondertussen zullen de dorpelingen klaar zijn met het verzamelen van voedsel bij één schaap. Selecteer gewoon alle dorpelingen en laat ze voedsel verzamelen bij het schaap in het stadscentrum, en niet bij de twee schapen die er net buiten staan. Zorg ervoor dat er precies twee schapen in het stadscentrum blijven staan zodat de dorpelingen niet hoeven te lopen om het verzamelde voedsel af te geven.
Wanneer je de weefgetouwtechnologie onderzocht hebt blijf je meer dorpelingen aanmaken. Het kan zijn dat je de herders allemaal moet selecteren en ze het door hun verzamelde voedsel af moet laten geven om de 50 stuks voedsel te krijgen die je hiervoor nodig hebt. Houd ondertussen in de gaten of je al 13 dorpelingen hebt, want dan zul je nog een huis moeten bouwen.
6. **Laat een dorpeling die geen hout verzamelt een molen bouwen in de buurt van de bessenstruiken.** Je hebt dan de twee gebouwen die je nodig hebt om het feodale tijdperk te kunnen onderzoeken. Je volk heeft dan ook een tweede, betrouwbaardere voedselbron, waarmee je langzamer voedsel verzamelt dan met schapen. Wanneer je meer dorpelingen aan hebt gemaakt kun je er meer de opdracht geven om bessen te verzamelen. Wanneer je de andere 4 schapen in paren hebt gevonden herhaal je het proces wat je bij de eerste 4 schapen uitgevoerd hebt.
7. **Lok everzwijnen.** Lok everzwijnen wanneer de schapen bijna geen voedsel meer opleveren. Selecteer een dorpeling en laat hem een everzwijn aanvallen. Wanneer het everzwijn naar de dorpeling rent laat je de dorpeling terug naar het stadscentrum lopen. Wanneer het everzwijn in de buurt van het stadscentrum is laat je de dorpelingen die voedsel bij de schapen verzamelen (als er nog schapen zijn, want anders staan de dorpelingen stil) het voedsel afgeven en het everzwijn aanvallen.

Houd een oogje in het zeil, want de dorpeling kan doodgaan. Er is tevens een kans dat het everzwijn terugloopt naar de plek waar hij vandaan kwam. Houd dit in de gaten, want je zult er tijd door verspillen.Er zijn twee everzwijnen om op te jagen. Wanneer er bij het eerste everzwijn ongeveer 130 tot 150 stuks voedsel over zijn stuur je een dorpeling om een nieuw zwijn te lokken. Gebruik daarvoor niet dezelfde dorpeling als daarnet.
Wanneer je geen voedsel meer bij de everzwijnen kunt verzamelen begin je op herten te jagen. Jaag met 3 dorpelingen op een hert. Herten kun je gemakkelijk doden, maar je kunt ze niet ergens naartoe lokken.
8. **Blijf dorpelingen aanmaken totdat je er 30 hebt.** Blijf ook huizen bouwen totdat je er genoeg hebt voor 35 dorpelingen. Geef een paar nieuwe dorpelingen de opdracht om hout te hakken, want dit is in het feodale tijdperk en daarna erg belangrijk. Zorg dat er 10 tot 12 dorpelingen hout aan het hakken zijn.

Bouw een mijnwerkerskamp naast de goudmijn in de buurt van je stadscentrum. Je hebt geen goud nodig om door te gaan naar het feodale tijdperk, maar het is belangrijk om in de middeleeuwen (of in ieder geval tijdens het onderzoeken van het feodale tijdperk) al te beginnen met het verzamelen van goud, omdat je je niet lang in het feodale tijdperk zult bevinden. Sommige volken beginnen met -100 stuks goud, en het wordt sterk aangeraden om al vroeg te beginnen met het verzamelen van goud. Geef maximaal 3 dorpelingen de opdracht om goud te verzamelen.
Later in het spel zullen akkers je primaire voedselbron zijn, maar je kunt ze al in de middeleeuwen aanmaken. Je hebt 60 stuks hout nodig om een akker te maken, en je zult er enkele moeten maken omdat je op den duur geen herten en bessenstruiken meer hebt om voedsel van te verzamelen. Voor akkers heb je hout nodig en wellicht zul je enkele dorpelingen die nu nog voedsel verzamelen de opdracht moeten geven om hout te gaan hakken. Idealiter leg je akkers aan rondom het stadscentrum omdat de dorpelingen die erop werken zich bij een aanval dan snel in het stadscentrum kunnen verschuilen. Als je echter geen plek meer hebt, leg de akkers dan rondom de molen aan.
9. **Onderzoek het feodale tijdperk.** Aan het eind van de middeleeuwen zou je 30 dorpelingen moeten hebben.
10. **Voer de volgende stappenerg snel achter elkaar uit wanneer je in het feodale tijdperk komt:** Je gebruikt meer dorpelingen voor de markt omdat deze veel langzamer gebouwd wordt dan de smederij. Wanneer je de markt en de smederij gebouwd hebt, heb je de 2 gebouwen die je nodig hebt om naar het volgende tijdperk te kunnen. Laat de dorpelingen die ze gebouwd hebben weer hout gaan hakken.

 Deze dorpelingen geef je de opdracht om hout te gaan hakken.

 Je hebt het voedsel en het hout nodig om aan de eisen voor het kasteeltijdperk te voldoen. Alle dorpelingen die voedsel verzamelen zouden nu op akkers aan het werk moeten zijn, behalve als ze bessen aan het verzamelen zijn.
Zorg dat je verkenner steeds de kaart blijft onderzoeken, vooral als je maar 1 tegenstander hebt.
11. **Zorg dat je 800 stuks voedsel hebt.** Je zou niet veel voedsel meer hoeven te verzamelen om op 800 stuks te komen, omdat je door de onderzoeksmogelijkheden in het feodale tijdperk veel sneller voedsel kunt verzamelen. Wanneer de markt gebouwd is zou je volk al 800 stuks voedsel en 200 stuks hout moeten hebben (dat is je doel). Als je slechts één dorpeling maakt, dan zul je wellicht voedsel moeten kopen op de markt om 800 stuks voedsel te krijgen.
12. **Onderzoek het kasteeltijdperk.** Het feodale tijdperk is een zogenaamd ‘overgangstijdperk’ en met deze strategie zul je niet lang in het feodale tijdperk blijven.
Tijdens het onderzoeken van het kasteeltijdperk onderzoek je tevens de nieuwe technologieën voor de molen en het houthakkerskamp. Wanneer je het kasteeltijdperk onderzoekt heb je waarschijnlijk erg weinig hout. Zorg dat je dorpelingen tijdens het onderzoek 275 stuks hout verzamelen. Bouw een mijnwerkerskamp naast een steenmijn. Laat deze taak uitvoeren door twee houthakkende dorpelingen. Steen is belangrijk om meer stadscentra en later kastelen te kunnen bouwen. Tijdens het onderzoeken van het volgende tijdperk zou je 31 of 32 dorpelingen moeten hebben.
13. **Voer ook nu enkele stappen erg snel achter elkaar uit:** op een strategische plek, bij voorkeur naast een bos en een goud- of steenmijn (het is ideaal als je ze alle drie bij elkaar in de buurt kunt vinden). Als je niet genoeg hout hebt, zorg er dan voor dat je 275 stuks hout verzamelt en vervolgens het stadscentrum bouwt. Het is erg belangrijk voor je beschaving om meer stadscentra te bouwen, omdat je met beide stadscentra sneller meer dorpelingen kunt maken. Een stadscentrum kost naast 275 stuks hout ook 100 stuks steen. Ruil indien nodig grondstoffen op de markt. In het kasteeltijdperk kun je het beste 2 of 3 meer stadscentra bouwen om je economie optimaal te laten groeien.

 Om gestaag dorpelingen aan te kunnen blijven maken moeten je niet vergeten om je houthakkers regelmatig meer huizen te laten bouwen. Nieuwe dorpelingen laat je voedsel, hout of goud verzamelen. Zorg dat je deze aantallen ongeveer gelijk houdt. Het is echter belangrijk om ongeveer 8 dorpelingen hout te laten hakken.
14. **Onderzoek de zware ploeg (‘Heavy Plow’).** Hiervoor heb je 125 stuks voedsel en hout nodig, dus wellicht zul je een tijdje moeten wachten voordat je deze technologie kunt onderzoeken. Wanneer je meer hout verzamelt is het ook een goed idee om de akkers opnieuw in te zaaien met behulp van de wachtrij in de molen. Er zijn andere technologieën die je kunt onderzoeken, zoals de beugelzaag (‘Bow Saw’), goud delven (‘Gold Mining’) en de kruiwagen (‘Wheelbarrow’). Vergeet niet dat het een goed idee is om de andere stadscentra meer dorpelingen aan te laten maken als je de kruiwagen onderzoekt.
15. **Bouw een universiteit en een kasteel.** Als je een universiteit hebt kun je een aantal nuttige technologieën op economisch en militair gebied onderzoeken. Wanneer je 650 stuks steen verzameld bouw je met vier dorpelingen die eerst aan het werk waren bij de steenmijn een kasteel. Als je nog lang geen 650 stuks steen hebt, vooral als je tegenstanders je aan blijven vallen, dan kun je een klooster bouwen of een militair gebouw uit het kasteeltijdperk. Op die manier heb je de twee gebouwen die je nodig hebt om naar het volgende tijdperk te gaan.
16. **Blijf je beschaving uitbreiden.** Blijf meer akkers aanleggen met de dorpelingen die je net aangemaakt hebt. Het is belangrijk om de akkers opnieuw in te laten zaaien met behulp van de wachtrij, omdat dit vervelend is om handmatig te doen. Het is bovendien erg frustrerend als je dit moet doen terwijl je met het leger bezig bent om een tegenstander aan te vallen of je beschaving te verdedigen. Door de stadscentra die je eerder gebouw hebt zou je geen molens meer hoeven te bouwen.

In tegenstelling tot molens moet je wel meer houthakkerskampen bouwen. Vooral tijdens het kasteeltijdperk is dit belangrijk, omdat snelle tegenstanders houthakkers aanvallen die zich niet in de buurt van een stadscentrum bevinden (wanneer je je dorpelingen in een gebouw laat schuilen gaan de houthakkers niet naar het stadscentrum). Het is nodig om nieuwe houthakkerskampen te bouwen omdat je bossen op den duur volledig omgehakt hebt. Door nieuwe kampen te bouwen zullen de dorpelingen minder hoeven te lopen en verzamel je sneller hout.

 Zorg dus dat je meer mijnwerkerskampen bouwt. Als je niet steeds dorpelingen de opdracht geeft om goud te verzamelen, dan zal het opeens een stuk moeilijker zijn om de eis van 800 stuks goud te halen. Vooral in het kasteeltijdperk is het belangrijk om dorpelingen goud te laten verzamelen, omdat dat het tijdperk is waarin je je leger uit moet breiden. De meeste legereenheden kosten goud (voor sommige volken is dit nog belangrijker omdat hun legers duur zijn). Het verzamelen van steen is nu minder belangrijk, omdat steen voornamelijk gebruikt wordt voor het bouwen van torens, stadscentra, kastelen en muren, en het onderzoeken van moordgaten (‘Murder Holes’).
17. **Bouw een klooster om monniken te kunnen maken.** Relieken kunnen alleen verzameld worden door monniken en zorgen dat je gestaag goud krijgt. Dit is een uitstekende bron van goud als je een goudtekort hebt en wanneer het niet erg efficiënt is om grondstoffen te ruilen op de markt.
18. **Maak handelskarren.** Dit is een uitstekende manier om goud te verzamelen als je tenminste een bondgenoot hebt. Hoe verder zijn markt van de jouwe is, hoe meer goud je kar per rit binnen brengt. Door de karavaantechnologie (‘Caravan’) te onderzoeken zullen je karren twee keer zo snel gaan. Weet wel dat cavalerie-eenheden je karren erg gemakkelijk aan kunnen vallen en kunnen vernietigen.
Wanneer je eraan toe bent om het keizertijdperk te onderzoeken zal de samenstelling van je bevolking veranderen. Naarmate het spel vordert gebruik je steeds meer grondstoffen voor het aanmaken van legereenheden en het onderzoeken van verbeteringen en technologieën, en minder voor het ontwikkelen van je economie. Vergeet niet dat je tijdens het onderzoeken van het keizertijdperk je volk nog steeds verder moet uitbreiden.
19. **Onderzoek het keizertijdperk.** Afhankelijk van het spelverloop zul je wat eerder of iets later op deze knop drukken om het volgende tijdperk te onderzoeken. Als je je niet haast en een leger bouwt (wat je zou moeten doen, behalve als je een wonderrace speelt), zou je ongeveer 25 minuten nadat je met het spel begonnen bent op deze optie moeten klikken. Idealiter gebruik je je allereerste stadscentrum om dit te onderzoeken, omdat het land eromheen al in gebruik is. Tijdens het onderzoeken van het keizertijdperk kun je in een ander stadscentrum de handkar (‘Handcart’) onderzoeken (hiervoor zul je eerst de kruiwagen moeten onderzoeken).
Vaak zul je je bevolkingslimiet vergeten en nieuwe huizen moeten bouwen. Zorg ervoor dat je regelmatig een dorpeling nieuwe huizen laat bouwen. Dit hoeft niet per se steeds dezelfde dorpeling te zijn.
20. **Weet dat vanaf nu je leger het belangrijkst is in het spel.** Daarom is het belangrijk om nieuwe militaire technologieën te blijven onderzoeken, verbeteringen voor legereenheden te onderzoeken en meer legereenheden aan te maken om een goed uitgerust leger te hebben. Doe echter de volgende dingen om je economie verder te ontwikkelen:

Net zoals in de vorige tijdperken is het belangrijk omnieuwe dorpelingen aan te blijven maken. De ideale beschaving heeft ongeveer 100 dorpelingen. Als je tegen erg goede computertegenstanders of mensen speelt zul je steeds nieuwe dorpelingen aan moeten blijven maken, want tijdens aanvallen zullen er dorpelingen doodgaan. Geef de dorpelingen opdrachten aan de hand van hoeveel grondstoffen je hebt. Als je bijvoorbeeld 7000 stuks hout hebt en slechts 400 stuks voedsel, dan is het een goed idee om enkele houthakkers in te zetten om meer akkers aan te leggen en de akkers met behulp van de wachtrij opnieuw in te zaaien. Bij kaarten met veel land en weinig water wordt hout tijdens het keizertijdperk over het algemeen minder belangrijk dan voedsel en goud.
Onderzoek wisselbouw (‘Crop Rotation’), de tweemanszaag (‘Two-man Saw’) en de laatste gouddelftechniek (‘Gold Shaft Mining’). De laatste techniek voor het verzamelen van steen (‘Stone Shaft Mining’) hoef je niet per se te onderzoeken. Het is niet nodig om dit te doen, want je kunt je grondstoffen beter gebruiken om je leger uit te breiden. Gebruik de universiteit om de bouwkraan (‘Treadmill Crane’) te onderzoeken.
{"url": "https://nl.wikihow.com/Een-bloeiende-economie-opbouwen-in-Age-of-Empires-2", "language": "nl"}