Vuur maken met takken
Het is altijd nuttig om te weten hoe je met takken vuur kunt maken, als je aan het kamperen of aan het wandelen bent en ontdekt dat je lucifers vergeten bent. Of je het nu met de hand- of met de boogboormethode doet, beide zijn beproefde technieken die op dezelfde manier werken om een vuurtje te stoken. Het kan traag gaan en frustrerend zijn om op deze manier een vuur te maken, maar met wat oefening kun je het vast onder de knie krijgen.
1. **Zoek naar tondel.** Er zijn een paar verschillende methoden voor het starten van een vuur met takken, maar welke methode je ook gaat proberen, begin met het verzamelen van het tondel en brandhout dat je gaat verbranden. Alles wat droog en vezelig is en vonk kan pakken of opvangen en ontbranden, is geschikt voor tondel. Pluisjes, dons, gedroogd mos en versnipperde plantenvezels zoals cederschors zijn allemaal goede voorbeelden.

Je moet proberen een bundel tondel te krijgen die erg droog en fijn is.

Het tondel is het eerste wat je gaat verbranden.
2. **Verzamel aanmaakhout.** Je moet ook het aanmaakhout verzamelen, dat je aan het tondel gaat toevoegen zodra je het begin van je vuur hebt. Verzamel een aantal handenvol aanmaakhout, vooral kleine stukjes hout in verschillende afmetingen. Je wilt er een paar die net zo dun zijn als of dunner dan een tandenstoker, maar langer; een paar handenvol hout van ongeveer de dikte en lengte van een potlood; en veel hout tot ongeveer de dikte van je arm.

Gebruik geen hout dat op de grond heeft gelegen, want dat kan vochtig zijn. Zoek in plaats daarvan naar dode takken die van bomen zijn gevallen en in lagere takken of aan struiken zijn blijven hangen.
Het is mogelijk om dode takken van bomen af te breken, maar neem alleen die takken die onmiddellijk loskomen, anders zijn ze misschien niet dood.
Als een tak buigt zonder te breken, dan leeft hij nog of is hij niet droog genoeg. Gebruik geen groen hout, want het meeste brandt niet goed.
3. **Zoek wat groter brandhout.** Als het vuur eenmaal brandt, moet je wat groter brandhout toevoegen om het vuur aan de gang te houden. Het is verstandig om een grote stapel hout klaar te leggen voordat je het vuur aanmaakt. Dit hout moet groter zijn dan het aanmaakhout en pas worden toegevoegd als het vuur eenmaal is aangestoken.

Dit hout moet zo droog mogelijk zijn. Dode bomen zijn vaak een goede bron van droog brandhout.
Wanneer je het hout verzamelt, moet je proberen te voorkomen dat je het direct op een natte grond legt.
4. **Maak een tondelnest.** Welke methode je ook gebruikt om een vonk te krijgen, je moet eerst een klein nestje maken met het tondel. Dit wordt ook wel een tondelbundel genoemd. Zodra je een vonk of wat kooltjes hebt, breng je deze over naar het nestje om de eerste vlammen te krijgen. Maak een kleine bol van het tondel, ongeveer zo groot als een katoenen bal, en met kleine vezels zoals lisdodde in het midden. Je kunt wat dikkere vezels aan de buitenkant erin verwerken, zoals droge bladeren, om het nest te beschermen. Maak met je duimen een kuiltje of een inkeping voor de houtskool.

Probeer de tondelbundel in de vorm van een vogelnest te krijgen.
Je kunt een strook schors om de bundel wikkelen om alles mooi bij elkaar te houden.
5. **Maak een tipi of 'huisje' van hout.** Voordat je begint met het maken van een vonk, kun je met wat van het brandhout een soort tipi bouwen. Een kegel maken van de brandstof, met veel hout in het midden en grotere takken langs de zijkanten, kan helpen om het vuur te laten ontstaan en te laten toenemen. Maak de tipi niet te vol, en vergeet niet genoeg ruimte te laten zodat er lucht doorheen kan om de vlam aan te wakkeren.
6. **Zorg voor een vuurplank.** Zowel bij de hand- als bij de boogboormethode moet je eerst de vuurplank voorbereiden. Dit is waar je de boor tegenaan gaat drukken om de wrijving te creëren die hopelijk het vuur aanwakkert. De vuurplank en de boor moeten beide gemaakt zijn van licht, droog en niet-harsachtig hout.

Het beste hout hiervoor moet geen sap bevatten en moet licht en zacht genoeg zijn om gemakkelijk met je duimnagel in te kunnen deuken zonder het te gutsen.
Maak van het hout van je keuze een stuk van ongeveer 2 cm dik, 5 tot 10 cm breed en minstens 30 cm lang.
7. **Maak een boor.** Zodra je de vuurplank hebt, moet je een boor maken. De boor moet gemaakt zijn van harder hout dan de vuurplank. Populier en esdoorn zijn goede houtsoorten hiervoor. Probeer een zo recht mogelijk stuk hout te vinden, en snijd het uit tot een lengte van ongeveer 20 cm en een diameter van ongeveer 4 cm.

Snijd een punt aan het uiteinde van de tak, zoals bij een potlood.
Snijd het andere uiteinde in een stompe punt.
8. **Maak een boog.** Ga je de boogboormethode uitproberen, dan is het nu tijd om de boog te maken. Gebruik hiervoor licht buigzaam hout, want je gaat veel druk uitoefenen op de boog en dood hout breekt eerder dan een even groot stuk groen hout. Groen of dood hout kunnen echter beide voor de boog gebruikt worden.

Maak een boog die ongeveer zo lang is als je arm, en een diameter heeft van 3 tot 5 cm. Gebruik een zo dun mogelijk stuk hout, zodat de boog dan ook zo licht mogelijk is.
Een lichtere boog is gemakkelijker te hanteren en er is minder kracht voor nodig om hem heen en weer te duwen. Hij moet echter stijf genoeg zijn om niet te buigen als je hem gebruikt.
9. **Maak de pees vast.** Gebruik voor de pees een schoenveter, een trekkoord, een klein touwtje of wat voor touwsoort je maar kunt vinden. Natuurlijke materialen zoals hondsdraf en brandnetel werden van oudsher gebruikt om boogpezen te maken. Knip een lengte van 1,5 tot 2 m af en bind het ene uiteinde van het touw stevig vast aan het uiteinde van de boog.
Bind het andere eind van het touwtje vast met een lossere verstelbare knoop, zodat je de lengte en de spanning van het touwtje kunt aanpassen.
10. **Stel de pees af.** Het is belangrijk om de pees strak te houden, zodat hij niet over de boor glijdt. Als de pees echter te strak gespannen is, zal de boor uit de fitting of uit de vuurplank springen. Er zijn een aantal manieren om de pees af te stellen.

Zorg dat de pees net strak genoeg zit, houd hem vast aan het uiteinde van de boog en knijp hem vervolgens tegen de boog aan terwijl je zo nodig heen en weer begint te zagen.
Zelfs als je de pees in het begin al precies goed krijgt, zal hij vaak losser gaan zitten als je heen en weer zaagt, dus dit is een goede techniek om onder de knie te krijgen. Het kan zijn dat je met je hand langs de boog omhoog moet werken om de pees strak genoeg te krijgen.
Om de pees stevig te houden, moet je hem misschien om je vinger(s) lussen of aanpassen door een strakkere knoop te leggen.
Een andere manier om hem strak te houden is om een andere tak (bij voorkeur een dikke, want bij deze methode kunnen kleinere takken knappen) vlak bij het uiteinde in een andere lus te steken.
Draaif de pees rond tot je de gewenste spanning hebt verkregen en 'vergrendel' hem dan tegen de boog. Als de pees er telkens afglijdt, houd dat uiteinde dan vast.
11. **Zoek of maak een mof.** De mof, ook wel handgreep genoemd, is datgene wat je gebruikt om wat meer neerwaartse druk op de boor uit te oefenen. Meestal is het een klein voorwerp met een gat of een inkeping erin dat je op de boor plaatst en naar beneden duwt. De mof kan gemaakt zijn van bot, hout of steen.

Zoek een steen met een effen kuiltje erin. Een steen ter grootte van een vuist zou ideaal zijn. Hij moet gemakkelijk in je hand passen, maar niet te klein zijn, anders kan hij snel heet worden. De ideale steen heeft een diep kuiltje met gladde zijkanten.

Als je geen steen kunt vinden, dan is een mof van hout het gemakkelijkst te maken. Het moet klein genoeg zijn om hem comfortabel in je hand te houden, maar groot genoeg zodat je vingers er niet helemaal omheen kunnen en de boor raken.
Het beste is om de mof indien mogelijk van hardhout te maken of een knoop in zachthout te gebruiken als een natuurlijke ingesmeerde mof. Met de punt van een mes of een scherpe steen boor je een gat tot halverwege in het hout.
Je kunt ook een mof improviseren van vele andere materialen. Zoek naar dingen die het smalle uiteinde van de boor stabiel kunnen houden, maar het toch gemakkelijk laten draaien. Natuurlijk kunnen er ook andere dingen als mof worden gebruikt.
Het insmeren van de mof met lippenbalsem of hars is een goede gewoonte.
12. **Maak een klein gaatje in de vuurplank.** Als je al een gat in de vuurplank hebt geboord voordat je in de wildernis trok, hoef je deze stap niet te doen. Maak je echter een vuurplank van de grond af aan, dan moet je het gat maken waar je vervolgens de boor insteekt.

Maak een klein gaatje met een mes, ongeveer 2 cm van de rand van de plank af. Het gat moet even breed zijn als de boor en ongeveer een halve centimeter diep.
Als je de boor omlaag duwt, moet het moeilijk zijn om hem te draaien. Je moet een sterke wrijving voelen.
13. **Gebruik de boogboor om het gat te branden.** Als je een klein gaatje hebt uitgehakt, kun je de boor gebruiken om er een betere vorm van te maken en wrijving en vuur te creëren. Je kunt dit doen door in het gat te boren en het met wrijving te verbranden. Als je dit gat eenmaal hebt gemaakt, kun je het in de toekomst hergebruiken om een vuurtje te stoken met takken. Let op dat de volgende stappen zijn geschreven vanuit het perspectief van een rechtshandige persoon; voor linkshandigen geldt het omgekeerde.

Zet de vuurplank op de grond.
Zet je linkervoet op de vuurplank ongeveer 2 cm links van het gat. Je voetholte (niet de bal of de hiel) moet boven de vuurplank staan. Zorg ervoor dat de grond vrij vlak is of steek de vuurplank een beetje in de grond. De vuurplank mag niet teveel wiebelen of schommelen, liever helemaal niet.
Kniel op je rechterknie. Zorg ervoor dat je rechterknie ver genoeg achter je linkervoet staat zodat je alle hoeken van 90 graden maakt. (Daarover later meer).
Houd de boog in je rechterhand en de boor in je linker.
Zet de boor op de pees met de scherpe punt naar rechts, en draai hem in de boog. Je kunt de pees wat losser maken als dat te moeilijk is, maar hij mag niet wegglijden als hij eenmaal om de boor gewikkeld is.
Zet het stompe uiteinde van de boor op de krater. Zet de mof op de boor.
Grijp zo dicht mogelijk bij het uiteinde van de boog als je kunt. Oefen wat neerwaartse druk uit op de mof en begin heen en weer te trekken aan de boog. Het is een subtiel evenwicht tussen te veel en te weinig druk uitoefenen op de boor, en de pees van de boog te strak en niet strak genoeg hebben.
Zaag steeds sneller heen en weer met de boog, en zet steeds meer druk op de mof.
Uiteindelijk zal er wat zwart poeder en rook langs de bodem van de boor ontstaan. Dit is een goed teken! Stop en raap de vuurplank op.
14. **Brand het gat met een handboor.** Als je geen boog gebruikt, moet je toch het gat in de plank branden. Je kunt dit doen door de boor met je handen te draaien en de wrijving te creëren op dezelfde manier als de boog dat doet. Zet de boor tussen je handen en laat je handen heen en weer gaan om hem te draaien.

Zorg ervoor dat je de hele tijd een neerwaartse en inwaartse druk op de boor houdt.
Je zult merken dat je handen dan langs de boor naar beneden bewegen. Het is belangrijk om te blijven draaien, dus als je handen dicht bij de plank zijn, beweeg ze dan snel terug naar de bovenkant van de boor.
Ga door tot je rook ziet. Dit kan een lang en moeizaam proces zijn, dus heb geduld en blijf volhouden.
15. **Snijd een rookkanaal uit.** Gebruik je mes om een V-vormige inkeping te maken vanaf de rand van de vuurplank tot bijna het midden van het gat dat je net in de vuurplank hebt gebrand. Het belangrijkste is dat de inkeping niet zo breed is dat als je de boor weer in het gat laat draaien, hij door de inkeping naar buiten glipt.

De inkeping moet de grootte hebben van ongeveer 1/8 van een taartpunt.
Het smalle uiteinde van de 'taartpunt' moet samenkomen met het midden van het gat dat je in het hout hebt gebrand.
Het brede uiteinde moet naar buiten wijzen, van het gat af.

De inkeping en de boor die erin gaat moeten beide ruw zijn, niet glanzend en glad. De ruwheid bevordert de wrijving. Als ze glimmend worden, doe dan een beetje zand in de inkeping.
16. **Plaats een vanger voor de houtskool.** Je hebt iets nodig om de ontstane houtskool in op te vangen, geïsoleerd te houden van de koude grond en om hem van de grond naar het tondel te dragen. Dit kan een droog blad, een stukje hout, een stukje papier of schors zijn, of andere opties. Wat het ook is, zorg ervoor dat je het kunt oppakken zonder te stuntelen en het te laten vallen.
Plaats het direct onder de inkeping die je in de vuurplank hebt gemaakt voordat je houtskool probeert te maken.
17. **Maak houtskool met een boog.** Het is nu tijd om vuur te maken! Je doet alles op dezelfde manier als toen je een gat in de vuurplank brandde. Vergeet niet de houtskoolvanger onder de inkeping van de schoorsteen te leggen, en de tondelbundel klaar te houden.

Start met duwen en trekken aan de boog, en druk naar beneden op de mof. Als je in een ritme komt, zaag je sneller en zet je meer druk op de mof.
Houd de boog in het midden van de boor. Als de pees omhoog beweegt in de boor, ontstaat er een grotere horizontale kracht in de buurt van de mof en is de kans groter dat hij eruit springt.
De pees moet altijd horizontaal ten opzichte van de grond staan (als de grond perfect vlak is) en loodrecht op de boor. Dit zorgt ervoor dat elke slag van de boog de maximale hoeveelheid 'energie' levert en als gevolg daarvan de vermoeidheid in je lichaam vermindert – een boogboor gebruiken is zwoegen!
Uiteindelijk krijg je zwart poeder dat zich verzamelt in het rookkanaal. Ga door en je zult een beetje rook krijgen.
Als er veel rook uitkomt, stop dan niet. Verhoog de druk en de snelheid van het boren.
Kijk naar het stof dat je aan het maken bent. Hoe donkerder het stof, hoe beter.
Als je rook uit de stofhoop krijgt, dan heb je waarschijnlijk houtskool.
18. **Maak houtskool met een handboor.** Herhaal, als je je handen gebruikt, de handboortechniek die je hebt gebruikt om het gat in de vuurplank te branden. Je handen gebruiken in plaats van een boog is over het algemeen langzamer en harder werken, maar je kunt er wel houtskool van krijgen als je volhoudt. Beweeg je handen snel heen en weer over de boor, en laat de neerwaartse druk op het brandhout niet afnemen.

Probeer je handen naar de bovenkant van de boor te houden door ze in een halve cirkel of in een boog te bewegen.
Het laagste punt van de boog moet het punt zijn waar ze tegen de boor aankomen.
19. **Blaas de houtskool tot vlammen.** Zodra je houtskool hebt, verwijder je voorzichtig de boor en til je de vuurplank weg, waarbij je een takje gebruikt om de nieuwe sintel naar beneden te houden als hij in de inkeping blijft steken. Gebruik je hand om voorzichtig lucht over de houtskool te verspreiden, zodat hij groter en steviger wordt. Blaas er niet op, tenzij je heel zachtjes blaast, want dan zou je hem van de houtskoolvanger kunnen stoten.

Als de grond nat is, zal dat de houtskool doven. Je zou de houtskool ook kunnen doven als je hem van de grond moet rapen.
Als je zeker weet dat de houtskool niet uitgaat, breng je hem over naar het tondel en blaas je er zachtjes op.
20. **Blaas door de tondelbundel.** Begin zachtjes door de bundel te blazen terwijl je het tondel zachtjes om de houtskool knijpt. Naarmate er meer tondel aanslaat, moet je het misschien draaien en/of een andere vorm geven zodat de sintel zich steeds verder in het tondel verspreidt.
Door te blazen wordt er meer zuurstof aangevoerd om het vuur aan te wakkeren en de energie van de houtskool op de tondelbundel over te brengen.
21. **Bouw het vuur op.** Ga door met blazen en zachtjes knijpen met de tondelbundel totdat je echte vlammen krijgt. Leg hem op de grond waar je het vuur wilt hebben. Blijf blazen als het nodig is om de vlammen aan de gang te houden. Voeg de takjes ter grootte van een tandenstoker toe aan de bundel, daarna de potloodtakjes, gevolgd door steeds grotere dingen tot je een kampvuur hebt.

Als je een tipi-achtig vuur hebt gemaakt, leg je de brandende tondelbundel in het midden.
Blaas langzaam en gestaag om het vuur te verspreiden.
{"url": "https://nl.wikihow.com/Vuur-maken-met-takken", "language": "nl"}