Diş Çekimi
 Diş hekimliğinde dişin doğal hali ile ağızda tutulması temel amaç olsa da, bazı durumlarda diş çekimi kaçınılmaz olabiliyor. Dolgu, kanal tedavisi veya kron uygulamaları ile kurtarılamayacak olan dişlerin çekilmesi gerekebiliyor. Diş çekimi toplumda göz korkutan bir işlem olarak görülse de, kurallara uygun işlemlerin yapılması ve hastanın önerilere uyması süreci sıkıntısız geçirmeyi sağlayabiliyor. Genellikle lokal anestezi uygulanarak yapılan diş çekiminin ardından ağrı oluşması normal karşılanırken, çekim yerinde oluşan pıhtının sigara içerek, dil veya herhangi bir alet değdirilerek veya sık tampon yapılarak bozulması ise yara iyileşmesini olumsuz yönde etkiliyor. Memorial Ankara Hastanesi Ağız ve Diş Sağlığı Bölümü’nden Dr. Dt. Janset Şengül, diş çekimi ile ilgili bilgi verdi.Diş çekimi nedir?Diş çekimi, tedavisi mümkün olmayan dişlerin kemikteki yuvasından çıkartılması işlemidir.Diş çekimi hangi durumlarda uygulanır?Diş çekimi işlemi aşağıdaki durumlarda uygulanmaktadır:-Dişlerde görülen çürükler veya kırıklar sonucu dolgu, kanal tedavisi veya kron uygulamaları yapılabilmektedir. Ancak dişler bu tedavi seçenekleri ile kurtarılamayacak kadar madde kaybına sahipse,-Diş eti hastalığı sonucu dişi destekleyen çevre dokularda gözlenen kayıplar ileri boyutlardaysa,-Ortodontik tedavi için yer gereksinimine ihtiyaç duyuluyorsa,-Gömülü veya yarı gömülü dişler zaman içinde çürüklere, ağrılara ve abse oluşumuna neden oluyorsa diş çekimi gerekebilmektedir.Diş çekimi nasıl yapılır?Diş çekimi işleminden önce çekim yapılacak bölgeye lokal anestezi uygulanarak ağrı hissedilmesinin önüne geçilir. Daha sonra lokal anestezinin sağladığı uyuşukluk kontrol edilir. Yeterli uyuşukluk sağlandıysa çekim işlemi gerçekleştirilir.Diş çekimi ile ilgili sık sorulan sorular Diş çekimi ne kadar sürer?Diş çekimi işleminin süresi dişin kemikle olan ilişkisi, dişin kök sayısı ve dişin komşu dişlerle olan pozisyonu gibi birçok faktöre bağlı olarak değişiklik gösterebilir. Bu nedenle diş çekimi işlemi için net bir süre vermek mümkün olmasa da ortalama 20 dakika olarak belirlenebilir. Daha komplike olan durumlarda sürenin uzayabileceği unutulmamalıdır.Çekilen diş kaç gün ağrır?Diş çekiminden sonra genellikle ilk 2-3 gün içinde ağrı olması normal kabul edilir. Ancak iyileşme süresince ağrı devam edebilir. İyileşme süresi ortalama 7 gün olmakla beraber gömülü diş çekimi gibi daha komplike diş çekimlerinde bu süre 3 haftaya kadar uzayabilmektedir. Unutulmamalıdır ki diş çekim sonrası önerilere dikkat edilmesi ağrı oluşumunu azaltacaktır.Diş çekimi sonrası ağrı nasıl dindirilir?Diş çekimi sonrası ağrı oluşmaması için çekim sonrası önerilerine dikkat edilmesi çok önemlidir. Ağrı oluştuktan sonra dindirilmesi için eğer hekiminiz bir başka ilaç reçete etmediyse Aspirin dışında bir ağrı kesici kullanılabilir.Diş çekimi sonrası ateş görülür mü?Diş çekimi sonrası ateş beklenen bir komplikasyon değildir. Ateş ve titreme gibi şikayetlerin olması durumunda diş hekimine başvurmak gereklidir. Diş çekimi sonrası yan dişlerde ağrı görülür mü?Diş çekimi sonrası çekim yapılan bölgenin çevre dokularında ve bölgeye komşu olan dişlerde ağrı olması beklenen bir durumdur.Apseli diş çekimi nasıl yapılır?Abse varlığında izlenecek yol hastanın sistemik durumuna göre belirlenmektedir. Örneğin ateş, şişlik varlığında diş çekiminin öncesinde antibiyotik kullanımı gerekmektedir.Diş çekimi sonrası sigara içilebilir mi?Diş çekimi sonrası sigara içilmesi çekim boşluğuna kan dolmasını engelleyerek yara gelişimini bozmaktadır. Bu nedenle diş çekiminden sonra en az üç gün sigara içilmemesi önerilmektedir.Diş çekimi sonrası ağız kokusu olur mu?Diş çekimi sonrası çekim boşluklarından kaynaklı olarak ağız kokusu gözlenebilir. Bu koku çekim boşluğunun kapanması ile kendiliğinden ortadan kalkacaktır.Diş çekimi sonrası yara ne zaman kapanır?Diş çekimi sonrası yara yerinin kapanması, açılan yaranın büyüklüğüne ve bireyin yara iyileşme hızına göre farklılık göstermektedir. İyileşme süresi ortalama 7 gün olsa da daha komplike diş çekimlerinde bu süre 3 haftaya kadar uzayabilmektedir.Bir günde kaç tane diş çekilir?Bir gün içinde çekilebilecek diş sayısı için net bir yanıt vermek mümkün değildir. Bu durum, çekilecek dişlerin kemik ile ilişkileri, kök pozisyonları, hastanın genel sağlık durumuna bağlı olarak değişiklik gösterir.Kan sulandırıcı alırken diş çekimi yapılabilir mi?Kan sulandırıcı (antikoagülan) kullanımı esnasında planlanan diş çekiminden önce konsültasyon istenmelidir. Diş çekim işlemi konsültasyon sonucuna göre planlanmalıdır. Diş çekimi sonrası neden tükürülmez?Sürekli olarak tükürmek kan pıhtısı oluşumunu engelleyerek çekim boşluğunun iyileşme sürecini bozar. Bu sebeple hastalardan çekim sonrasında tükürmemeleri istenir.Diş çekimi sonrası kanama artarsa ne yapmalıyız?Sızıntı şeklindeki kanama ilk 24 saat boyunca beklenmektedir. Ancak şiddetli bir kanama olması durumunda hekime başvurulabilir.Diş çekimi sonrası iltihaplanma belirtileri nelerdir?Diş çekimi sonrası iltihaplanma, çekim bölgesinde şiddetli bir ağrı, lenf hassasiyeti, yüksek ateş, titreme ile kendini gösterebilir. Böyle bir durumda hekime başvurulabilir.Diş çekimi sonrası iyileşme sürecinde nelere dikkat edilmelidir?-Diş çekimi sonrası bölgeye yerleştirilen tamponla 30 dakika süreyle basınç uygulanmalı ve sürenin sonunda çıkartılmalıdır. Tampon uygulaması, kanamayı durdurarak pıhtı oluşmasını ve zamanla bölgenin kemik ile dolmasını sağlayacaktır. Bu nedenle tampon uygulama aşamasına dikkat edilmezse yara iyileşmesi bozularak ağrılı bir sürece sebep olabilir.-Dişlerdeki uyuşukluk hissi geçene kadar bir şey yenmemelidir. Uyuşukluk hissi geçtikten sonra çok sıcak, çok soğuk, asitli, baharatlı gıdalardan uzak durulmalıdır. Diş çekiminden sonraki birkaç gün yumuşak gıdalarla beslenilmelidir.-Diş çekimini takip eden üç gün boyunca sigara ve alkol kullanılmamalıdır.-Diş çekimi komplikasyonlu olduğunda çekimi takip eden 8 saat boyunca 5-10 dakika aralıklarla dışardan soğuk uygulaması yapılabilir.-Diş çekimi sonrası çekim bölgesine dille veya herhangi bir aletle dokunulmamalıdır.  Bu şekilde bölgedeki pıhtı oluşumu bozularak iyileşmenin gecikmesine veya bölgenin enfekte olmasına sebep olunabilir.-Diş çekiminden sonra ağrı oluşması beklenebilir. Ancak ağrı kesici kullanımı ile geçmeyen, gece uykudan uyandıran ağrılar mevcut ise çekim bölgesi enfekte olmuş veya pıhtı yerinden kopmuş olabilir. Bu durumda hekime başvurulması önerilmektedir.Diş çekimi sonrası yemek yemeye ne zaman başlanmalıdır?Yemek yemek için uyuşukluğun geçmesi beklenmelidir. Bu süre 2-4 saat arasında değişmektedir. Sonrasında da birkaç gün yumuşak ve ılık gıdalar ile beslenmeye özen gösterilmelidir. Bölgenin sert, asitli, baharatlı, çok sıcak veya çok soğuk gıdalarla tahriş edilmesinin önüne geçilmelidir.Diş çekimi sonrası beyaz doku oluşması ne anlama gelir?Çekim bölgesinde oluşan beyaz doku genellikle iyileşme dokusudur. İyileşme sürecinde bölgedeki dişeti önce beyazlaşır ardından pembe rengini alır. Diş çekimi sonrası alveolit belirtileri nelerdir?Alveol, dişlerin çene kemikleri içinde bulundukları bölgedir. Alveolit de diş çekiminden sonra bölgede oluşabilen iltihabi bir durumdur. Diş çekiminden hemen sonra bölgenin kan ile dolması ve pıhtı oluşumu beklenirken çeşitli nedenlerle bu pıhtı yapının bozulması alveolit oluşumu için zemin hazırlar. Sigara kullanımı bu duruma yol açan başlıca sebeplerden biridir. Bunun dışında çekim bölgesinin hijyenine dikkat edilmemesi, çok sıcak veya soğuk yiyecekler tüketilmesi, bölgenin dil veya bir yabancı cisim ile kurcalanması veya emme işlemi yapılması alveolit oluşumuna sebep olabilir. Bazı durumlarda diş çekimi sırasında kullanılan anestezik maddelere, hastanın kullandığı ilaçlara veya mevcut sistemik hastalıklara bağlı olarak da alveolit gelişebilmektedir. Alveolit oldukça ağrılı geçen birkaç güne sebep olan bir hastalıktır. Bu sebeple oluşmaması için gerekli önerilere dikkat edilmesi tavsiye edilir.20’lik diş çekimi nasıl yapılır?20 yaş dişi çenede en arkada yer alan ve en son çıkan dişlerdir. Kimi hastalarda sorunsuz şekilde çıkarak diş arkına dahil olabilirken, kimi hastalarda çenedeki alan yetersizliği sebebiyle ağrılı olarak çıkabilir, tam olarak çıkamayabilir veya çıktıktan sonra enfeksiyona sebep olabilir. Ağrı ve enfeksiyonun yanı sıra komşu dişlere de zarar verebildikleri bilinmektedir. Bu nedenlerle 20 yaş dişlerinin bazı durumlarda çekimi gerekebilmektedir. Diş çekimi planlandı ise çekimin zorluğu dişin kemikle olan ilişkisine göre belli olacaktır.Gömülü olmayan 20’lik diş çekimi ve gömülü 20’lik diş çekimi işlem farklılıkları nelerdir?İster gömülü ister sürmüş olsun, diş çekiminin zorluğunu dişin kemikle olan ilişkisi ve köklerin pozisyonu belirler. Gömülü olmayan bir 20 yaş dişinin herhangi bir diş çekiminden farkı yoktur. Gömülü diş çekimlerinde, dişe ulaşımın sağlanması için ilk olarak dişetinde bir insizyon yapılır. Diş eti kaldırılıp dişin görülmesi için rahat bir alan sağlandıktan sonra çekim işlemi gerçekleştirilir.Gömülü 20’lik diş çekimi sonrası ağrı ne kadar sürer?Gömülü diş çekimi sonrasındaki ağrı süresi çekim işleminin güçlüğüne göre değişiklik göstermektedir. Çoğunlukla ilk birkaç gün ağrı hissedilse de üç haftaya kadar olan ağrılar normal kabul edilebilir.20’lik diş çekimi sonrası şişlik kaç gün sürer?20 yaş dişi çekimi sonrası şişlik genellikle çekim işlemlerinin zorluğuna bağlı olarak ortalama 2-3 gün sürebilir. Şişlik oluşumunun önlenmesi için genellikle ilk gün soğuk uygulama önerilmektedir. Bu uygulama hekim önerilerine uyularak yapılırsa şişlik oluşma ihtimali azalacaktır. 20’lik diş çekimi sonrası komplikasyonlar gelişir mi?Her cerrahi işlemde olduğu gibi diş çekiminden sonra da komplikasyonlar görülebilmektedir. Anestezinin beklenenden uzun sürmesi, trismus gelişmesi, dişin kırılması, komşu dokulara veya çene kemiğine zarar verilmesi veya alveolit gelişmesi gibi komplikasyonlar gelişebilir.20’lik diş çekimi sonrası diş fırçalama nasıl olmalıdır?Çekimi gerçekleştiren hekimin bir başka önerisi yok ise çekim günü diş fırçalanmamalıdır. Ertesi gün çekim bölgesinden uzak kalacak şekilde dişler fırçalanabilir.Hamilelikte diş çekimi yapılır mı?Hamilelik döneminde diş tedavileri için güvenle kullanılabilen lokal anestezik maddeler bulunmaktadır. Ancak diş hekimliğinde kullanılan röntgen cihazlarındaki radyasyon çok düşük seviyede olmasına rağmen hamilelerde röntgen çekiminden kaçınılması önerilmektedir. Eğer mutlak suretle röntgen çekilmesi gerekiyorsa anneye koruyucu önlük giydirilerek oldukça düşük doz uygulayan cihazlarla işlem yapılmalıdır. Bu durumlar göz önüne alınarak hamileliğin ilk üç ay ve son üç ayında acil olmayan diş çekimleri ertelenebilir.Emzirirken diş çekimi yapılabilir mi?Emzirme döneminde diş çekimi güvenle yapılabilir.  