Ultrason
 Ultrason, vücut içerisindeki yapıları yüksek yoğunluklu ses dalgalarından yararlanılarak görüntülenmesidir. İnvaziv olmayan şekilde uygulanana bu yöntem sayesinde birçok hastalığın tespiti yapılabilir. Doktorlar, özellikle hamilelik sırasında anne adayının rahatsızlıklarını teşhis etmek ve bebeği görüntülemek için ultrasondan yararlanabilir. Ultrasonografi olarak da adlandırılan ultrason, vücudun dışından bir cihaz kullanılarak bakılmasını içeren bir yapıdadır.Ultrason, vücut içerisindeki yapıları yüksek yoğunluklu ses dalgalarından yararlanılarak görüntülenmesidir. İnvaziv olmayan şekilde uygulanana bu yöntem sayesinde birçok hastalığın tespiti yapılabilir. Doktorlar, özellikle hamilelik sırasında anne adayının rahatsızlıklarını teşhis etmek ve bebeği görüntülemek için ultrasondan yararlanabilir. Ultrasonografi olarak da adlandırılan ultrason, vücudun dışından bir cihaz kullanılarak bakılmasını içeren bir yapıdadır.Ultrason Nedir?Ultrason, yüksek frekanslı ses dalgalarının kullanıldığı bir görüntüleme yöntemidir. Bilinen hiçbir yan etkisi olmadığı için özellikle hamilelik sırasında en çok tercih edilen görüntüleme yöntemidir. Ses dalgalarının kullanılmasıyla yapılan ultrasonda iç organların ve dokuların durumu hakkında bilgi edinilebilir. Bu yöntem, vücuda kesi atılmadan ya da zarar vermeden yapılan, yüksek frekanslı ses dalgalarının vücut dokularından yansımasıyla görüntüler oluşturmasıyla gerçekleşen bir yapıdadır.Ultrason sayesinde organlarda oluşan hastalıklar, hamilelik takibi, damar tıkanıklıkları ve kas-iskelet sistemi sorunları gibi birçok kullanılır. Aynı zamanda kanser taramaları ya da kalp hastalıkları gibi durumların da erken teşhisinde büyük önem taşır. İşlemin uygulanması esnasında hastanın kontrol edilecek bölgesine jel sürülür, bu da ses dalgalarının düzgün iletilmesinde etkili olur. Anında sonuçların elde edilebileceği bir yöntem olan ultrason sayesinde doktor, teşhis koyabilir ve tedavi sürecine buna bağlı olarak yön verebilir.Ultrason Ne İçin Kullanılır?Ultrason, kişinin hastalığının tanı ve takibinde yararlanılarak iç organların yapısını ve işlevlerini değerlendirmek için kullanılır. Bunların yanında normallikleri tespit etmek ve tedavi sürecini izlemek için de ultrasondan yararlanılır. Gebelik takibinin yapılmasının yanında kalp hastalıklarının teşhisi ve damar tıkanıklıklarının belirlenmesinde de etkilidir.Ultrason, radyasyon içermemesi ve hızlı sonuç vermesi nedeniyle oldukça yaygın olarak kullanılan bir yöntemdir.Ultrason Çeşitleri Nelerdir?Ultrason vücudun birçok bölgesinde görüntüleme amaçlı kullanılabilmektedir. Bu nedenle farklı amaçlar için yararlanılan ultrason, hem tanı koymada hem de tedavi sürecinin takip edilmesi açısından önemlidir. Farklı ultrason türleri sayesinde kişinin spesifik ihtiyaçlarına göre her biri farklı organ ve dokulara odaklanır. Her bir ultrason türü, farklı teknolojik özellikler sayesinde belirlenen bir bölgeyi detaylı şekilde incelemeye olanak tanır.Tüm batın ultrasonu(Abdominal ultrason)Karaciğer, safra kesesi, safra kanalları, dalak, pankreas, böbrekler ve mesane dahil olmak üzere iç organları incelemek için kullanılır.Obstetrik ultrasonHamileliğin ilk anından itibaren yapılmaya başlanan ultrasonografi incelemeleridir. Hamileliğin belirli aylarında yapılan ultrason kontrolleriyle;Pelvik ultrasonGebelik sürecinde embriyo ve fetusun sağlığını izlemek için en sık kullanılan görüntüleme yöntemidir. Pelvik ultrason sadece gebelik dönemindeki kontrollerde kullanılmaz. Bunun yanında; rahim, yumurtalıklar, mesane ve prostat bezini incelemek için de kullanılır. Pelvik ultrason karından yapılabildiği gibi kadınlarda vajinadan, erkeklerde rektal olarak da yapılabilmektedir. Renkli doppler ultrasonRenkli doppler ultrason ile kan akışını ölçmek ve görselleştirmek için doppler ve renkli doppler ultrasonu kullanılabilir. Ayrıca kan akışının hızını ve hareket yönünü de ölçülebilir. Bu, renkli Doppler görüntüleme adı verilen renk kodlu haritalar kullanılarak yapılır. Karotis arterlerin içindeki plak birikiminin beyne kan akışını engelleyip engellemediğini belirlemek için de yaygın olarak kullanılan renkli doppler ultrason riskli gebeliklerde bebeğin gelişim geriliği riskinin bulunduğu durumlarda kullanılabilir.Ekokardiyografi- Eko (EKG)Kalp ultrasonu olarak da bilinir. Doppler ultrasonunun bir örneğidir. Ses dalgaları yoluyla Kardiyovasküler sistem görüntüleri oluşturmak ve belirli noktalarda kan akışını ve kardiyak doku hareketini ölçmek için kullanılabilir.Transvajinal ultrasonKadın üreme organının incelenmesinde pelvik ultrasondan daha detaylı bilgiler verebilir. Ultrasonun probu vajinaya yerleştirilerek görüntü alınır. Transvajinal ultrason çekimlerinde mesanenin boş olması gerekir. Transvajinal tarama erken hamilelik sırasında daha net bir görüntü sağlayabilir ve obezitesi varsa daha iyi bir seçenek olabilir .Transrektal ultrasonProstat bezinde ultrason yapmak için kullanılır. Ses dalgalarının prostata gidebilmesi için ultrasonun probu rektuma yerleştirilir.  Bu ultrasonda hasta genellikle sol tarafında uzanır ve dizler göğse doğru bükülür.Meme ultrasonuMeme ultrasonu memenin incelenmesinde en sık başvurulan yöntemlerden biridir.40 yaş üzeri kadınlarda mamografik incelemeye ek olarak yapılması tanısal doğruluğu artırır.Karaciğer ultrasonuKaraciğerin boyutunu, şeklini ve işlevini belirler ve tümörleri tespit etmek için kullanılabilir.Böbrek ultrasonuBöbreklerin boyutunu, şeklini ve işlevini belirler ve böbrek taşlarının, kistlerin ve tümörlerin saptanmasında yararlı olabilir.Tiroid ultrasonuTroid fonksiyon bozukluğuna sebep olabilen hastalıklar, nodüller ve kistleri kontrol eder.3D ultrasonUltrason görüntüsüne başka bir boyut ekleyerek geleneksel ultrason ile yapılan düz iki boyutlu görüntüler yerine üç boyutlu yorumlar oluşturur.4D ultrason3D görüntüleri hareket halinde gösterir.Ultrason, endoskopik ultrason (EUS) gibi farklı görüntüleme yöntemleri ile birlikte de kullanabilir.Ultrason Hangi Hastalıklarda Kullanılır?Ultrason en çok hamilelik sürecinde rahim ve yumurtalıkları durumu ile gelişmekte olan bebeğin görüntülenmesinde kullanılmaktadır. Anne karnındaki bebeğin beyin, kalça ve omurga gelişimi ultrason yardımıyla takip edilebilir.Ultrason hamilelik sürecinin haricinde şu alanlarda kullanılabilir;Ultrason Nasıl Uygulanır?Ultrason, invaziv olmayan, hızlı ve kolay bir şekilde uygulanan görüntüleme yöntemidir. İşlemin öncesinde kişinin rahat bir pozisyonda uzanması beklenir. Görüntülemenin yapılacağı bölgeye su bazlı bir jel sürülerek ses dalgalarının iletimi kolaylaştırılır. Radyoloji uzmanı, cilt üzerinde gezdirerek cihazı gezdirerek ekrandaki görüntüleri takip eder ve gerekli gördüğü detayları kaydeder. İşlem tamamlandıktan sonra ise jel kolayca temizlenir ve hasta günlük yaşamına devam eder.Ultrasonun uygulanma süreci şöyle sıralanabilir:Ultrason İle İlgili Sık Sorulan SorularUltrasonun zararı var mıdır?Ultrasonun bilinen bir yan etkisi yoktur. Röntgen ve tomografi görüntüleme için iyonlaştırıcı radyasyon, Manyetik Rezonans (MR) ise mıknatısın kullanıldığı manyetik alanı kullanmaktadır. Ultrason ise radyasyon ve mıknatıs yerine yüksek frekanslı ses dalgası kullanmaktadır. Güvenilir bir yöntem olmasından dolayı özellikle gebelik takibinde en çok tercih edilen görüntüleme yöntemidir.Ancak yine de anne karnındaki bebeğin görüntülenmesinde tıbbı bir gerekçe olmadan kullanılması tavsiye edilmemektedir.Ultrasona öncesi nelere dikkat etmek gerekir?Ultrason ne kadar sürer?Ultrason görüntülemesi genellikle 30-60 dakika arasında sürmektedir. Ultrasondan hemen sonra normal aktivitelere dönülmektedir.Ultrason sonuçları ne zaman alınır?Ultrason sonuçları genellikle aynı gün veya bir gün sonra hazır olmaktadır. Ultrason görüntülemesi ile elde edilen görüntülen uzman radyolog tarafından analiz edilip değerlendirildikten sonra bir rapor hazırlanır.