MCH Testi
 Tam kan sayımı, vücuttaki kırmızı ve beyaz kan hücreleri başta olmak üzere çeşitli hastalıkların teşhisinde faydalanılan başlıca yöntemlerden biridir. MCH düşüklüğü kırmızı kan hücresi başına düşen hemoglobinin az olduğunu gösterir ve bu durum genellikle anemi veya talasemi olarak bilinen kalıtsal bir kan hastalığını işaret eder. Bu durum  vücudun dokularına yeterince oksijen taşınamamasına neden olur. MCH yüksekliği ise genellikle polisitemi vera ya da B12 vitamini ve folik asit eksikliğinin bir sonucudur.Tam kan sayımı, vücuttaki kırmızı ve beyaz kan hücreleri başta olmak üzere çeşitli hastalıkların teşhisinde faydalanılan başlıca yöntemlerden biridir. MCH düşüklüğü kırmızı kan hücresi başına düşen hemoglobinin az olduğunu gösterir ve bu durum genellikle anemi veya talasemi olarak bilinen kalıtsal bir kan hastalığını işaret eder. Bu durum  vücudun dokularına yeterince oksijen taşınamamasına neden olur. MCH yüksekliği ise genellikle polisitemi vera ya da B12 vitamini ve folik asit eksikliğinin bir sonucudur.MCH Nedir?Ortalama korpüsküler hemoglobin ya da ortalama eritrosit hemoglobini kısaltması olan MCH, kişinin kırmızı kan hücrelerinin her birinde bulunan ortalama hemoglobin miktarını gösteren bir kan tahlili testidir. Hemoglobin, vücuda oksijen taşıyan ve kırmızı kan hücrelerinde bulunan bir protein olduğu için kan tahlilinde çıkan MCH seviyesi, kırmızı kan hücrelerinde yer alan hemoglobin miktarını gösterir ya da başka bir deyişle kırmızı kan hücresi başına ortalama hemoglobin kütlesini ortaya koyar.MCH düşüklüğü başta anemi olmak üzere farklı hastalıkların habercisi olabilirken MCH yüksekliği ise akciğer hastalıklarıyla birlikte aşırı aktif tiroidin işareti sayılabilir.MCH Neden Yapılır? Ne İşe Yarar?Kan tahlilinde MCH, vücuttaki ortalama hemoglobin miktarını ölçmek için başvurulan değerlerden biridir. Tam kan sayımında ortaya çıkar ve vücuda oksijen taşıyan ve kırmızı kan hücrelerinde bulunan bir protein olan hemoglobinin miktarını belirler. MCH değerinin her hücrede farklı olmasıyla birlikte kanda MCH değeri; anemi, otoimmün hastalıklar ve karaciğer hastalıkları gibi bazı hastalıkların ortaya çıkmasını kolaylaştırabilir.MCH değeri, tam kan sayımı ile ölçülerek farklı sağlık problemlerinin teşhisine yardımcı olur. MCH testinin yapılma nedenleri şöyle sıralanabilir:Anemiyi teşhis etme ve türünü belirlemeMCH değeri, anemi teşhisi süresince önemli bir değer olarak kabul edilir. MCH değerinin düşük çıkmasına bağlı olarak demir eksikliği anemisi görülebilir. Bunun yanında MCH değerinin yüksek olması da B12 vitamini ve folik asit eksikliği ile ilişkilendirilir.Karaciğer hastalıklarının ortaya çıkarılmasıMCH değeri karaciğer hastalıklarının teşhisinde yardımcı olarak karaciğer fonksiyonu bozulduğunda yükselme gösterir. Bunun yanında hastalığın erken teşhis edilmesinde MCH değerinden yararlanılır.Yetersiz beslenmenin tespit edilmesiMCH değeri sayesinde yetersiz beslenme, B12 eksikliği, folik asit ve demir eksikliği gibi durumlar ortaya çıkar. Bu nedenler MCH testi sayesinde kişinin vitamin ve mineral eksiklikleri belirlenir.Otoimmün hastalıklarını tanısıOtoimmün hastalıkların bazıları kırmızı kan hücrelerinin etkilenmesine neden olarak MCH değerlerinde farklılıklara neden olabilir. Bu nedenle otoimmün bozukluklarının belirlenmesinde MCH testi önemli bir ole sahiptir.Rutin bir test gibi genel sağlık taramasıMCH, tam kan sayımı testinin içerisinde yer alan bir değer olduğundan sağlık taramasında yararlanılan önemli bir değer olarak kabul edilir. Sağlıklı kişilerde referans aralığındaki değer beklenir. Anormal değerler görüldüğünde ise doktor daha detaylı bir tarama isteyebilir.MCH Testi Nasıl Yapılır?MCH testi, tam sayımında belirlenen değerlerden biridir. MCH değerini belirlemek için rutin kan alma işlemi gerçekleştirilir. Uzman hemşire koldaki damara iğne sokar ve toplanan kanı test tüpüne aktarır. Alınan kan örneği laboratuvara gönderilerek incelenir. Laboratuvar incelemesi sonrası değerler uzman hekim tarafından analiz edilir. MCH testi yapım aşamaları şöyle sıralanabilir:Kan verdikten sonra kişide baş dönmesi görülebilir. Kan veren bazı kişilerde bu durumun görülmesi normal olarak kabul edilir.  MCH Değeri Kaç Olmalıdır?Kan testinde belirlenen MCH değeri, ortalama 27-31 pikogram (pg) aralığında olmalıdır. Bu aralıkta olan MCH değeri, vücuttaki hemoglobin miktarının normal seviyede olduğunun göstergesi olarak kabul edilir.MCH Düşüklüğü Nedir?MCH düşüklüğü, kırmızı kan hücresi başına düşen ortalama hemoglobin miktarının normal kabul edilen 27 pikogram'dan daha az olmasıdır. Genellikle demir eksikliği anemisi, talasemi veya kan kaybına neden olan herhangi bir durum kaynaklı yaşanan MCH düşüklüğü, vücudun dokularına yeterince oksijen taşınamamasına neden olur.MCH Düşüklüğü Neden Olur?MCH düşüklüğü, kandaki değerin 27 pg olan normal değerin altında olmasıdır ve kırmızı kan hücresi başına düşen hemoglobin miktarının düşük olduğu anlamına gelir. Vücuda yeterli oksijen taşınmasını engelleyen demir eksikliği anemisi gibi kansızlık sorunları, talasemi ve çeşitli hastalıkların bir sonucu olarak düşebilir.MCH değerinin düşük olmasının nedeni şunlar olabilir:Demir eksikliği anemisiVücutta çok az miktarda demir olması durumunda yeterli hemoglobin üretmesini engeller. Özellikle kan kaybı nedeniyle demir eksikliği anemisi görülebilir. Ağır adet kanamaları, iç kanama ve ameliyat sonrasındaki aşırı kanama nedeniyle oluşma olasılığı vardır. Bu nedenle kan testinde MCH düşüklüğü olabilir. Otoimmün hastalıklarOtoimmün hastalıklarda, bağışıklık sistemi kendi sağlıklı hücrelerine saldırı gerçekleştirir. Bu durum genellikle yanlışlıkla oluşarak kan hücrelerinin yıkımına sebebiyet verir. Bağışıklık sisteminin kırmızı kan hücrelerine saldırması, hemoglobin miktarını düşürerek MCH düşüklüğüne neden olur.Beslenme eksikliğiB12 vitamini ve folik asit eksikliği durumunda yetersiz kırmızı kan hücresi oluşur. Bu iki vitamin DNA sentezinde önemli rol oynayarak kırmızı kan hücrelerini olgunlaştırır. Hafıza sorunları, halsizlik, el ve ayaklarda karıncalanma gibi belirtilerle görülen beslenme eksikliği durumunda MCH düşüklüğü görülebilir.Kan kaybı veya yaralanmaHerhangi bir kronik veya akut kan kaybı, vücutta kırmızı kan hücrelerinin kaybına neden olur. Buna bağlı olarak vücudun kırmızı kan hücrelerini hızla yerine koyamaması sonucunda hemoglobin seviyelerinin düşmesine ve MCH düşüklüğü görülmesine neden olur. Bu durum mide kanaması, adet dönemindeki fazla kanama, travmatik yaralanmalar gibi durumlarda sık görülür.Böbrek hastalığıBöbrekler, kırmızı kan hücrelerinin üretiminden sorumlu eritropoietin hormonunu salgılar. Böbrek hastalıkları görüldüğü durumda eritropoietin üretimi azalabilir. Eritropoietin seviyesinin düşmesi kırmızı kan hücresi üretimini azaltarak MCH düşüklüğüne neden olur.Karaciğer hastalığıKaraciğer, kanı zararlı toksinlerden arındırmada ve besinlerin işlenmesinde merkezi bir rol oynar. Karaciğerin sağlıklı bir şekilde işlememesi durumunda kırmızı kan hücrelerinin yapısında bozulmalara görülebilir. Karaciğer hastalıkları durumunda ise hemoglobin seviyeleri düşerek MCH düşüklüğe neden olur.TalasemiTalasemi, kan hastalıkları arasında yer alan vücudun anormal hemoglobin üretmesine yol açan bir hastalıktır. Anormal hemoglobin seviyesi kırmızı kan hücrelerinin dayanıklılığını azaltarak parçalanmalarına sebebiyet verir bu da MCH değerini düşürür.Bunlarla birlikte adet döneminde kan kaybı yaşayan kadınların da kan testinde MCH düşüklüğü yaşama ihtimali mümkündür. Ayrıca MCH düşüklüğü yaşayan kişilerde bazı belirtilerin yaşanması söz konusu olabilir.MCH Düşüklüğünün Belirtileri Nelerdir?MCH Yüksekliği Nedir?MCH yüksekliği, kırmızı kan hücresi başına düşen ortalama hemoglobin miktarının referans aralık olan 31 pikogram (pg) değer aralığının üzerinde olmasıdır. MCH yüksekliği, kırmızı kan hücrelerinizin normalden büyük olduğu anlamına gelir ve makrositik anemiyi işaret eder. Makrositik anemi kemik iliğinin çok büyük kırmızı kan hücreleri üretmesine neden olur. Genel olarak kırmızı kan hücrelerinin normalden büyük olması, B12 eksikliiği veya folik asit eksikliğinden kaynaklanır. MCH Yüksekliği Neden Olur?MCH yüksekliğine neden olan durumlar şöyle sıralanabilir:Böbrek hastalıklarıBöbrek hastalıkları nedeniyle kırmızı kan hücrelerinin yapısında ve hemoglobin oranında değişikliklere görülebilir. Kırmızı kan hücrelerini etkileyen böbrek hastalıkları MCH yüksekliğine neden olabilir.Böbrek kanseriBöbrek kanseri, kan üretimini ve dolaşımını etkileyebilen bir hastalıktır. Vücutta böbrek kanseri bulunuyorsa kan hücrelerinin anormallikler oluşabilir. Bu da MCH değerini etkileyerek yükselmesine sebep olur.Karaciğer hastalığıKaraciğer, vücutta içerisinde kanın işlenmesinde önemli bir role sahiptir. Karaciğer hastalıkları oluştuğu durumda kırmızı kan hücrelerinin yaşam süresi ve yapısı etkilenebilir. Bu da MCH yüksekliğine yol açar.Tiroid bezi yetersizliği (hipotiroidizm)Tiroid hormonu, vücudun metabolizmasına etkili olan ve önemli bir role sahip hormondur. Tiroid bezi az çalıştığından kansızlık ve kırmızı kan hücrelerinde değişime yol açar. Kırmızı kan hücrelerinde hemoglobin birikimine neden olarak MCH seviyesini yükseltir.Kronik obstrüktif akciğer hastalığı (KOAH)KOAH vücudun oksijensiz kalmasına neden olarak daha fazla kırmızı kan hücrelerinin hemoglobin taşımasına yol açar. Bu durumda MCH seviyelerinde yükselmelere neden olur.Alkol tüketimiAlkol tüketimi, kırmızı kan hücrelerinin üretim sürecinde etkili olarak hücrelerin yapısını bozabilir. Kırmızı kan hücrelerini büyüten bu durum testte MCH yüksekliği görülmesine neden olur.Kök hücre bozukluğuKök hücre bozuklukları, anormal büyüklükte kırmızı kan hücrelerine neden olarak MCH seviyelerinde yükselmelere neden olur.Genetik kökenli anemilerGenetik kökenli anemi durumunda kırmızı kan hücreleri normalden fazla hemoglobin taşır. Bu da MCH seviyesinin yükselmesine neden olur.Şiddetli yanıklarOluşan şiddetli yanıklar, kırmızı kan hücrelerinin yapısında değişikliklere neden olabilir. Kan hücrelerinde hasara neden olan yanıklar vücudun daha fazla hemoglobin taşımasına zemin hazırlar ve böylelikle MCH yüksekliği görülür.Doğuştan kalp hastalıklarıDoğuştan gelişen kalp hastalıkları, kanın vücuda yeterli oksijen taşıyamaması gibi sorunlar oluşturabilir. Kırmızı kan hücrelerinin daha fazla oksijen taşımaya çalışması ve bu nedenle daha fazla hemoglobin içermesi gerekebilir. Bu durum MCH yüksekliğine yol açabilir.Bazı ilaçların kullanımıBazı kemoterapi ilaçları ve anemi tedavilerinde kullanılan ilaçlar, kan hücrelerinin yapısını değiştirebilir. Kırmızı kan hücrelerinin hemoglobin içeriği artmasıyla MCH yüksekliği görülür.Yüksek rakımlı bölgede yaşamakYüksek rakımlarda yaşayan kişilerde MCH değeri yüksekliği görülmesi normal olarak görülür çünkü kırmızı kan hücreleri daha fazla hemoglobin taşır.Tüm bunların yanı sıra yüksek kolesterol ve yüksek trigliserid değerleri kanda MCH yüksekliğinin ortaya çıkmasına sebep olabilir. Bu konuda uzman doktor test sonuçlarına göre daha sağlıklı analiz yapacaktır.MCH Yüksekliği Belirtileri Nelerdir?MCH yüksekliği durumunda çok sık belirti görülmesi yaşanılan bir durum değildir ancak MCH yüksekliği makrositik anemi işareti olduğu için aşağıdaki gibi semptomlar ortaya çıkabilir:Bunlarla birlikte iştahta azalma, kilo kaybı ve ishal gibi durumlar da MCH yüksekliğinin belirtileri arasında kendisine yer bulabilir.MCH Düşüklüğü Tedavisi Kaynağının çoğunlukla demir eksikliği anemisinin olduğu kanda MCH düşüklüğü tedavisi için demir içeren besinler ve demir takviyeleri önerilir. Bunlarla birlikte B12 vitamini veya folik asit eksikliği söz konusuysa yine takviyeler tedavi listesine eklenir.Semptomların daha şiddetli olduğu durumlarda veya kan kaybının meydana geldiği senaryolarda kan transfüzyonuna da ihtiyaç duyulabilir. MCH düşüklüğünün demir eksikliği dışındaki nedenlerinde tıbbi bir müdahale gerekebilir ve tedavi süreci uzman doktor tarafından planlanır ve yönetilir.MCH Yüksekliği Tedavisi Makrositik aneminin başlıca nedeni sayıldığı MCH yüksekliği, genellikle kişinin diyet listesine vitamin takviyeleri ekleyerek tedavi edilir. Ayrıca sigara ve alkol kullanımının bırakılması yönünde tavsiye verilir. MCH yüksekliğinin altında yatan başka hastalıklar da araştırılarak tedavi süreci ona göre planlanır.MCH Hakkında Sıkça Sorulan SorularMCH nedir kan tahlili?Kan tahlilinde ortaya çıkan MCH değeri, ortalama hemoglobin miktarını ölçer. MCH düşüklüğü veya MCH yüksekliği durumunda çeşitli hastalıklar veya belirtiler ortaya çıkabilir.MCH yüksek olması ne demek?Kanda MCH değerinin 31 pg’nin üstüne çıkması durumu ortalama hemoglobin miktarının yüksek olduğu sonucunu verir.MCH kaç olursa tehlikeli?Kanda MCH değeri, 27-31 pikogram aralığında normal değer kabul edilir. Bu değerin altında olduğu durumlarda mch düşüklüğü, daha fazla olduğunda ise mch yüksekliği olarak kabul edilir. Bu iki durum da bazı hastalıkların sinyali olabilir.MCH düşüklüğü ne anlama gelir?MCH düşüklüğü, kırmızı kan hücrelerinde bulunan hemoglobin miktarının normal değerler altında olmasıdır. Çok az kırmızı kan hücresi veya çok az hemoglobin olmasının bir sonucu olan mch düşüklüğü genellikle vücutta demir eksikliğine bağlı gelişen mikrositik anemi ve demir eksikliği anemisine işaret eder. MCH için yetişkinlerde, 27 ila 31 pg MCH normal kabul edilir. 27 pg'nin altında bir ölçüm MCH değerinin düşük olduğunu gösterir.MCH düşüklüğü ne yenir?MCH düşüklüğüne karşı demir, B12 vitamini ve folik asit açısından zengin besinlerin tüketilmesi önerilir. Kırmızı et, baklagiller, yumurta, balık, ıspanak ve süt ürünleri bu besinler arasında yer alır.MCH düşürmek için ne yapmalı?MCH düşüklüğüne karşı dengeli ve besin değeri yüksek beslenme şeklinden yararlanmak gerekir. Kan testinden ortaya çıkan eksikliklere yönelik olarak beslenilmesi gerekir. Bunun yanında egzersiz yapmak, yaşam alışkanlıklarını değiştirmek ve kronik hastalıklarını yönetmek önemlidir.