Miyom
 Miyom, rahim içinde veya çevresinde gelişebilen pürüzsüz, kanserli olmayan iyi huylu tümörlerdir.  Uterusun düz kas duvarından gelişen miyomlar tek olabileceği gibi genellikle kümeler halinde ortaya çıkabilirler. Adet düzensizliği, kanama, karın büyümesi ve cinsel ilişki sırasında ağrılar miyom varlığını işaret edebilir. Miyom tedavisinde miyom embolizasyonu ön plana çıksa da, güncel olarak histerektomi ve miyomektomi de seçenekler arasındadır.Miyom (Myom) Nedir?Miyom, kadınların özellikle doğurganlık dönemlerinde, rahimdeki düz kaslarda meydana gelen ve selim adı verilen kansersiz iyi huylu tümörlerdir. Myoma uteri veya myom olarak da adlandırılan miyomlar, rahim duvarının kas ve bağ dokusunda oluşan tümörlerdir. Miyomların boyutları, insan gözüyle zor görülebilecek boyutlardan rahmin yapısını bozabilecek büyüklüklere kadar değişebiilir. Aynı zamanda rahim miyomları tek olabileceği gibi birden fazla da görülebilir.Miyomun altında yatan neden bilimsel olarak bir kesinliğe kavuşmasa da, hormonal değişimler, genetik, obezite ve ergenliğin erken başlaması miyoma neden olan faktörler arasında yer alır. Bazı durumlarda kişide herhangi bir belirti ortaya çıkarmayan miyom, yaygın olarak adet döneminin uzaması, şiddetli adet kanamaları ve pelvik ağrıyla kendisini gösterir. Ek olarak cinsel ilişki sırasında ağrı ve karın büyümesi de yaşanabilir.Miyom Neden Olur?Miyomlar, rahmin kas tabakasındaki anormal büyümeler sonucu meydana gelir. Ancak bu büyümeler ve tümörler genelikle kansersiz ve iyi huyludur. Rahimde ortaya çıkan bu iyi huylu tümörlere östrojen hormonu, genetik, obezite, ergenliği erken başlaması ve yoğun kırmızı et tüketimi yol açabilir. Rahimde miyom oluşumuna yol açan faktörler şunlardır:Hormonal değişimlerKandaki yüksek düzeyde östrojen ve progesteron hormonları rahimdeki miyom oluşumunu tetikleyen faktörlerin başında gelir. Menopoz sonrası ilgili hormonlarda azalma meydana geleceği için miyomlar da küçülmeye başlar.Genetik faktörAilede miyom hikayesi olan kişilerde miyom oluşumu riski artar. Bu da miyoma neden olan faktörler arasında genetiği önemli bir yerde tutar.YaşMiyomlar, genellikle 30-40 yaş aralığında olan kadınlarda daha yaygın olarak görülür. Yaş ilerledikçe menopoza bağlı olarak da azalır.ObeziteAşırı kiloya bağlı ortaya çıkan obezite, aynı zamanda vücut kitle indeksi, bel çevresi, kalça çevresi, bel-boy oranı, vücut yağ kütlesi ve vücut yağ yüzdesinin artması anlamına gelir. Tüm bu faktörler rahimdeki miyomu tetikler.Ergenliğin erken başlamasıKişi ilk adetini 11 yaşından önce görmeye başladıysa ileride rahminde miyom oluşma riski yükselir.Yoğun kırmızı et tüketimiYapılan klinik araştırmalara göre yoğun kırmızı et tüketiminin miyom oluşumuyla arasında bir bağlantı olduğunu ortaya koymuştur. Bu sebeple miyom oluşma riskine karşın kırmızı et tüketimini sınırlandırmanız gerekir.Hücre dışı matrislerHücrelerarası madde olarak da adlandırılan ECM, rahimde birtakım değişimler meydana getirerek miyoma sebep olabilir.Alkol ve kafein kullanımıYüksek oranda alkol ve kafein tüketiminin de miyom oluşumuna yol açabileceği değerlendirilir.Miyom Belirtileri Nelerdir?Ergenlik öncesi dönemde miyom görülmemesi ve menopoz döneminde küçülme göstermesi; miyomların oluşumunda östrojen hormonunun etkisi olduğu düşüncesini desteklemektedir. Miyomun yeri ve kişide yaratacağı şikayetler de farklılık gösterebilir. Sık idrara çıkma, kabızlık, bel ve kasık ağrısı, cinsel ilişki sırasında ağrı, uzun süren ağrılı adet kanamaları ve buna bağlı olarak kansızlık miyomların neden olabileceği başlıca şikayetlerdir. Diğer yandan, miyom rahmin içerisine doğru büyüyorsa, kanama ve gebe kalamama gibi ciddi sonuçlar doğurabilir.Miyom belirtileri genel olarak şu şekilde sıralanabilir;Miyom belirtileri hormon seviyelerinin düşmesinden dolayı genellikle menopoza girdikten sonra sabitlenir veya kaybolur.Miyom Nasıl Teşhis Edilir?Miyomlar genellikle kadınların rutin olarak yaptırdığı jinekolojik muayenelerde tespit edilir. Muayeneye ek olarak ultrasonografi ve MR yöntemi de miyom tanısında kullanılan görüntüleme yöntemlerindendir.Miyom kimlerde görülür?Miyom, 30-40 yaş aralığındaki kadınlarda, genetik, obezite, yaş, ergenliğin erken başlaması ve kırmızı et tüketimine bağlı olarak yaygın bir şekilde görülür. Kadınların doğurgan olduğu yaşlarda miyom tanısı konmuşsa menopoza girildiğinde miyomların küçüldüğü bilinir.Miyom Tedavisi Nasıl Yapılır?Miyomların cerrahi yolla alınması histerektomi veya miyomektomi ameliyatlarıyla yapılmaktadır. Miyom embolizasyonu ameliyatsız miyom tedavisi olarak bilinmektedir. Genellikle hastanede yatış gerektirmeyen miyom embolizasyonu tedavisinde miyomlara giden kan akışı durdurularak küçülmesi sağlanır.Ameliyatsız Miyom Tedavisi Nasıl Yapılır?Miyom embolizasyonu işleminden 8 saat önce yeme ve içme kesilmelidir. Kontrast boya, iyod, ilaç, lokal veya genel anesteziye alerjisi olan hastaların bunu doktoruna söylemesi önemlidir. Aynı şekilde hastaların kullandıkları ilaçlarla ilgili doktoru bilgilendirmesi gerekir.Miyom embolizasyon işlemi (ameliyatsız miyom tedavisi) genel olarak şu şekilde yapılır;Hangi Hastalara Miyom Embolizasyonu (Ameliyatsız Miyom Tedavisi) Uygulanır?Miyom tedavisinde uygulanması önerilen bazı hasta grupları söz konusudur. Ameliyatsız miyom tedavisinin uygulanabileceği gruplar şöyle açıklanabilir:Miyom Hakkında Sık Sorulan SorularMiyom ne demek?Miyom, rahimdeki düz kaslarda meydana gelen iyi huylu tümörlerdir.Rahimde miyom belirtileri nelerdir?Rahimde meydana gelen miyom oluşumunda ortaya çıkan başlıca belirtiler uzun süren şiddetli ve ağrılı adet kanamaları, adet düzensizliği, pelvik ağrı, cinsel ilişki sırasında ağrı, bel-kasık ağrıları, kanamalara bağlı kansızlık ve karın büyümesidir. Ayrıca kronik vajinal akıntı ve kabızlık da miyom belirtileri arasında yer alır.Çoğu miyom herhangi bir belirtiye neden olmadığı için tesadüfen rutin sağlık kontrollerinde belirlenebilmektedir. Asemptomatik miyom olarak adlandırılan bu miyomların yanı sıra bazı miyomlar farklı belirtilerle kendini belli edebilmektedir.Rahimde miyom patlaması belirtileri nelerdir?Rahimdeki miyomların parçalanıp patladığı zamanlarda bazı belirtiler ortaya çıkabilir. Bu belirtilerin arasında karında keskin bir ağrı, kanamalar, hafif ateş yer alabilir. Beyaz kan hücresi sayısında geçici bir yükselme de yaşanabilir.Miyom embolizasyonu kaç saat sürer?Miyom embolizasyonu işlem yapılacak miyom sayısı ve lokasyonuna göre farklılık gösterebilmektedir. Ancak miyom embolizasyonu genel olarak 1-2 saat sürmektedir.Miyom embolizasyonundan sonra hastanede ne kadar kalınır?Hastalar genellikle 1 gün hastanede kalmaktadır. İşlemden sonraki gün hastalar normal sosyal yaşantılarına dönebilmektedir.Miyom embolizasyonunun avantajları nelerdir?Miyom embolizasyonun, myom tedavisinde kullanılan miyomektomi ve histerektomi ameliyatlarına göre avantaları şu şekilde sıralanabilir;Miyom embolizasyonu riskleri nelerdir?Miyom embolizasyonu güvenli bir işlemdir. Ancak her işlemde olduğu gibi miyom embolizasyon uygulamasının riskleri de bulunmaktadır.Myom embolizasyon riskleri genel olarak şu şekilde sıralanabilir;Miyom embolizasyonu sonrası çocuk sahibi olunabilir mi?Miyom embolizasyonu sonrası çocuk sahibi olunabilir. Ancak myom embolizasyonu ve çocuk sahibi olunmasıyla ilgili birçok bilimsel çalışma yapılmaktadır. Myomektomi ve myom embolizasyonu sonrası doğurganlık oranları birbirine yakındır. Çocuk sahibi olmak isteyen tekli myomlarda myomektomi öne çıkmaktadır.Miyom embolizasyon işleminden sonra nelere dikkat edilmelidir?Myom embolizasyonu tedavisinden sonra kasık bölgesindeki işlem yerinin temiz ve kuru tutulması önemlidir .Miyom embolizasyon tedavisinin uygulandığı bölgede karın ve pelvik kaslarda ağrı yaşanabilmektedir. Ağrılar özellikle uzun süre ayakta kaldıktan sonra yaşanabilir. Bazı ağrı kesiciler kanama riskini artırabileceği için doktorun tavsiye edeceği ağrı kesiciler kullanılmalıdır. Ağır egzersizlerden belli bir süre uzak durulmalı, kabızlık yaşamamak için beslenme düzenine lifli gıdalar eklenmeli, miyom embolizasyon işleminden sonra aşağıda belirtilerden biri veya birkaçı da yaşanırsa doktora başvurulmalıdır;Miyom embolizasyon (ameliyatsız miyom tedavisi) normal rahim dokusuna zarar verir mi?Miyomu besleyen atardamar çapları ile normal rahim dokusunu besleyen çaplar eşit değildir. Miyom dokusu damardan zengindir bu nedenle miyomu besleyen ve miyom içindeki damar çapları daha geniş olabilmektedir. Normal rahim dokusunu besleyen ve rahim dokusu içindeki damar çapları 150-300 mikron arasında değişirken myom dokusunu besleyen atardamar çapları 350-500 mikron düzeylerindedir.  Bu çaplar dikkate alınarak miyom embolizasyonunda kullanılan  en küçük partikül çapı 500 mikron olup başlangıçta 500-700 mikron partikül tercih edilmektedir. Bu boyuttaki partikül myom dokusu içerisinde birikirken normal rahim dokusuna ulaşamamaktadır.Miyom ağrısı nereye vurur?Rahimde yer alan miyom, büyümüşse ve rahimden dışarı doğru sarkmış durumdaysa kasıkta şiddetli ağrıya ve bel ağrısına neden olur.Miyom kanaması kaç gün sürer?Miyom kanama süresi kişiye göre değişiklik gösterebilir. Rahmin iç tabakasında görülen miyomlarda kanama süresi daha uzundur. Bu durum kadınlarda adet kanaması bitmeden 10-20 gün aralığında sürebilmektedir.Miyom hamile kalmaya engel midir?Miyom, rahimde gelişen iyi huylu kitleler olduğundan hamileliğe engel olmaz. Doğum esnasında anne adayını zorlayacak bir durum yaşanmamaktadır.Miyom tehlikeli bir hastalık mı?Miyom, rahimde gelişerek tehlike teşkil etmeyen ve kanser olmayan tümör hücreleri olduğu için rahim kanseri gelişimine neden olmaz.Miyom tedavi edilmezse ne olur?Miyom tedavi edilmediğinde ilerleyerek kısırlığa neden olabilir. Bunun yanında kasık ağrısı, yoğun kanama, adet sancısı, sık idrara çıkma, erken doğum ya da şişlik görülebilir.