Reis van Sint-Brandaan/deel 5
Doe si te schepe kwamen  
       Ende orlof ghenamen  
865  Van dier doncker zee ende lande, 
       Een der moonken doe verkande,  
       Dat die gront goudin was.  
       Ay, hoe blide waren si das.  
       Doe ghinghen si hute met spele
870  Ende droughens in den scepe vele,  
       Elkerlijc in sine hande,  
       Daer si zint mede in haren lande  
       Eerden menich gods huus.  
       Mettien so hoerden si een gheruusch  
875  Metten windes vlaken  
       Ende een weder also craken  
       Ende een vier also blecken.  
       Dat die goede Gods recken  
       Ontsaghen des hemels vallen.  
880  Doe quamen die duuele met allen  
       Ende heesscheden met rechte  
       Den breydel dief, die si zochten.  
       Om dat hi den brydel stal,  
       Voerden sine in den afgront al.  
885  Daer moeste hi in der pinen dooten  
       Met anderen sine ghenooten.  
       Doene begreep die viant,  
       Metten breydele hine bant,  
       Diefs recht maecte hi hem cont;  
890  Hi voerdene wers dan een hont;  
       Hi sleepten met vleesch ende met beene  
       Ouer struuc ende ouer steene  
       Te zijns heeren aensichte.  
       Daer was een groet gheruchte,  
895  Daer hine voerde te zijnre scolen.  
       Die sint meer hebben verstolen,  
       Willent al voer niet slaen,  
       Maer en sal also niet gaen  
       En si dat zijs af staen  
900  Ende daer af penitencie ontfaen.  
       Anders sullen sie moeten quellen  
       Metten duuelen in der hellen.  
       Sente Brandaen hads toren,  
       Dat hi zondelike verloren  
905  Sinen moonc aldus heeft.  
       Met tranen hi aldus claghende zeecht:  
       "Waric (niet) een droghenare,  
       God en hadde mi niet so zware  
       Ghegheuen dese meswende  
910  Hier in deser allende.  
       Dat God des ghehinghet,  
       So es mine vaert ghelinghet.  
       Ic en sceede henen nemmermere,  
       Mi en doe hebben onse heere  
915  Minen moonc wedere.  
       Eer willic hier nedere  
       Soucken ons heeren oemoet,  
       Tote mi die duuele doet  
       Minen moonc weder zenden  
920  Hute der zwaerre allenden."
       Sie weenden vele tranen.  
       Gode riepen si ane  
       Met herten vele zeere,  
       Dor zijnre moeder eere.  
925  Doe saghen si een sittijn  
       Met .ij. hornen vierijn,  
       Datso lichte daer jnne.  
       Daer sprac een stemme hute van binnen:
       "Wat wijstu Mi, Brandaen?  
930  Des en hebbic niet ghedaen.  
       Die duuel voerdene te zijnre scolen,  
       Omme dat hi heeft ghestolen.  
       Waer omme belghestu vp Mi?  
       Onschuldic bem Ic ieghen di.  
935  Du wetes wel dat Adaem  
       Om eenen appel dien hi nam  
       Was in die helle vorwaer  
       Daer omme .vm. jaer.  
       Also eist huwen moonc vergaen:
940  Met diefs rechte es hi gheuaen  
       Ende es der hellen ghegheuen."  
       "Ne scende, heere, niet zijn leuen,"  
       Sprac weder sente Brandaen,  
       "Heeft mijn moonc hiet mesdaen,  
945  Dies willicken voert bringhen  
       Voer Hu in allen ghedinghen."
       In cruce si hem strecten,  
       Biddende met tranen si wecten  
       Gode onsen sceppare.  
950  Ter herten wart hem zware.  
       Haer bede wilden si niet begheuen,  
       Altoes si daer an bleuen,  
       Tote die almachteghe God  
       Den duuele gaf een ghebod,  
955  Dat hi Brandane tsinen gheuoughe  
       Sinen moonc weder droughe  
       Toten kiele in der vloeden.  
       Onlanghe si daer mede stoeden,  
       Hi en ghincker omme loepen.  
960  Den breydel moesti becoepen. 
       Dat hi vp sulc een ors zat  
       Quam om dat hi Gods vergat,  
       Daer hi dien breydel tien male  
       Hier voren stal in die zale.  
965  Der heetter hellen heere  
       Torende vele zeere,  
       Dat hi dien moonc moeste draghen  
       Toten kiele vp sine craghen.  
       Doe hine brochte vp dat boort,  
970  Doe sprac hi lude zeer gescoort:  
       "Weestu niet," sprac hi, "Brandaen,  
       Dattu mi leede hebs ghedaen?  
       Du en laets mi niet behouden  
       Dat wi met rechte hebben souden.  
975  Du mesdoet ieghen ons, dats waer."  
       Die moonc dochte hem arde zwaer
       Ende den wech arde lanc,
       Daer hi die letaniere zanc  
       Sittende vp sinen hals beene.  
980  Ouer stoc ende ouer steene  
       Daer hi den moenc drouch,  
       Drouchine ten kiele ende louch  
       Ende warpene in de steuene weder.  
       Onsachte sette hine neder.  
985  Daer was hem sine verwe van eere  
       Verwandelde also seere  
       Dat sine cume verkanden:  
       Pec hadden hem die helsche vianden  
       Ghewreuen an lijf ende an baert.  
990  Die huut was hem ter vaert  
       Swart bemasschert ende berompen.  
       Van stocken ende van tsompen  
       Haddi ghehadt meneghen stoot.  
       Die duuel scree daer hi wech scoot  
995  Ende vloe vanden goeden lieden saen  
       Ende die gode sente Brandaen  
       Weende van groeten lieue  
       Ende sprac toten breydel dieue:  
       "Haddi des breydels vermeden  
1000  Ende met eere aelteren ghereden,
       So en ware hu crune met huwen baerde
       Ende huwen hals niet so aerde
       Swart bepeket no bezinghet.  
       Nu hebdi arde zeer ghelinghet
1005  Vp die zee mine vaert."  
       "Mi es leet dat hi ye ghesmeet wart,"  
       Sprac die bezijnchde capelaen;  
       Doe louch zeer sente Brandaen. 
       DOE aldus sente Brandaen  
1010  Weder sinen capelaen 
       Ghewan van der hellen,  
       So mach ic hu voert tellen,
       Dat hi voer langhe wijle  
       Vp die zee ende meneghe mile.  
1015  Doe vernam sente Brandaen  
       Die goede vele saen,  
       Een dier dat hiet Cyrene,  
       Die slapen doet die ghene,  
       Diet horen zinghen ofte sien.  
1020  Van zijnre bliscap moet gescien  
       Ter zee groet ongheweder.  
       Doe viel sciere neder  
       Sente Brandaen vp sine knien  
       Ende bat Gode dat hi moeste ontvlien  
1025  Dien diere, so hi best can.  
       In slape wart die stierman.  
       Haer selues si al vergaten,  
       Datsi en wisten waer si saten.  
       Elc moonc wel vaste sliep.  
1030  Die kiel sonder stierman liep  
       Tote eenen bernenden berghe dan  
       Daer hute quam loepende een laerc zwert man.
       Hi riep toten kiele  
       Hute zinen groeten ghiele,
1035  So hi luuts mochte,  
       Ende wecketse arde onsochte.
       Hi hietse tote hem keeren.  
       Hi seide hi soude hem leeren,  
       Den meester stierman boude,  
1040  Waer hi best henen soude.  
       Doe hiet sente Brandaen  
       Sinen kiel wel saen  
       Toten berghe keeren,  
       Omme dat hi hem soude leeren.  
1045  Maer des duuels cose  
       Die was arde boze.
       Doe seide des duuels bode:  
       "Mochte ic wel, dor Gode,  
       Dinen kiel, heere Brandaen,  
1050  Die soude eene quade vaert angaen.  
       Du soudes ontghelden metter spoet  
       Dattu ons so leede doet.  
       Jn can ieghen hu niet ghehebben.
       God en wille hu niet ontsegghen,
1055  So wat dat dijn wille es -  
       Want dine bede so moghende es -  
       Du souts dat wel ghenieten.  
       Lietstu di dat verdrieten,  
       Dat hu mijn vernoy niet ware lief.
1060  Du naems mi den breydeldief,  
       Die achter di sit al daer.  
       Hi zweet van anxte, dat es waer,  
       Ende van zorghen die hi heeft ontfaen."  
       Doe sprac sente Brandaen:  
1065  "Dat es sine boete,  
       Dat hi hem wasschen moete;  
       Mi ne dinct niet so goet.  
       Hier es so scone eene vloet,  
       Dat hi hem wel ghewasschen mach."  
1070  Die moonc scamelike lach:  
       Met vele groter zorghen  
       So haddi hem gheborghen  
       Onder eene scip banc.  
       Die tijt dochte hem arde lanc.
1075  Die duuel louch zeere omme das,  
       Dat hi so zeere veruaert was.  
       Doe hi sijn spot hadde ghedreuen,  
       Bat hi hem dat hi hem wilde gheuen  
       Weder sinen capelaen.  
1080  Hi soudene arde scone dwaen:
       Hi roke vp hem te zeere.  
       Doe seide die milde heere,  
       Die goede sente Brandaen:  
       "In gheue hu niet den capelaen.
1085  Mi dincke dine cozen  
       Onnutte ende ghebozen.  
       Dijns sprekens bem ic zat."  
       Den stierman hi doe bat,  
       Dat hi weder keerde vpt meere.  
1090   Doe quam des duuels heere  
       Huten berghe ende daden hem wee
       Ende volchden vp die zee  
       Ende droughen in haer hande  
       Groete gloyende brande  
1095  Ende groete gloyende schichten,  
       Als of si wilden vechten.  
       Si worpen neder ende stooten  
       Vp die in den kiel vlooten,  
       Met groten torne moede.  
1100  Maer God, onse heere, die goede,  
       Behoedese ieghen al mesweghen.  
       Ic wane van bouen die reghen  
       So dicke nye en viel,  
       Alse daer omtrent den kiel  
1105  Die brandere entie schichte vloghen.  
       Die moonken met riemers toghen  
       Omme saen te sine huter noot;
       Dus iaghetse thelsche conroot.  
       Si zeylden watsi mochten.  
1110  Die duuele worpen onsochte  
       Na den vluchteghen kiel.  
       Den heeren saen gheuiel,  
       Datsi bi Gods hulpe waren  
       Der vreesen al ontvaren. 
1115   BRandaen voer voert met trauwen.  
       Doe liet hem God bescauwen  
       Van inghelen vele scaren,  
       Die bouen hem quamen gheuaren;  
       Die voerden meneghe ziele  
1120  Bouen sinen kiele.  
       Den lof Gods si daer bouen zonghen.  
       Datmen de lucht mochte horen clonghen;  
       Dat dede hem God te minnen,  
       Dat Hi hem liet verkinnen  
1125  Wat die gheeste wouden  
       Ende waer si henen souden.
       Doe sach sente Brandaen     
       Eenen sconen tempel staen,  
       Met tiene scone choren  
1130  Die nye man conste testoren,  
       Sonder God, diet vermochte.  
       Die chierheit te segghene en vermochte  
       Negheen erdsche man.  
       Doe screef sente Brandaen  
1135  Alle dwonder dat hi sach,  
       Daer hi in zinen kiele lach. 
Reis van Sint Brandaan