Rijmbijbel/Exodus
Genesis     Leviticus 
__notoc__

f20v
3340
Hier na comt exodus
Hier na weetmen die waerheit wel
So meerde tvolc van israel
Wie so drouch in egypte crone
Hiet men bi namen faraone
3345
Nempres was des conincs name
Dien iosep was so bequame
Dien hi sinen droem oec spelde
Mar farao hiet hi bi gewelde
Die achtende coninc quam daer na do
3350
Ende hiet amonesis farao
Van nempres was drike verstorven
Ende in vreemder hant verworven

f21r
An sulken man die niet verstont
Ioseps doget ende was oncont
3355
Hie hi egypten verloeste wel
Hi haere tvolc van israhel
Om hare grote behendichede
Ende om hare riichede mede
Want haer volc so sere wies 
3360
Die coninc wart te rade dies
Dat hise verduwen soude met pinen
So soude hare gheslachte dwinen
Alsi der wive niet en plagen
Hi sette hem vogede diese iagen
3365
Souden tote swaren zaken
Ende dede hem tegle maken
ii stede mosten si maken dan hem
Eiton ende ramassem
Daer toe dwancmense utermaten
3370
Dat si die moddre vander straten
In manden mosten henen dragen
cccc iaer waren si met clagen
Eygiin gemaect in dat grote seer
Nochtan wiesen si lanc so meer
3375
Dies was wel droeve farao
Hi hiet den vroeden wiven do
Die sagen ten vrouwen dingen
Alsi in arbeide gingen
Dat si die knapekine doden souden
3380
Ende die meisekine telive houden
Die wiif seiden here wine mogen
Ende visierden daer toe hare logen
Want si die wrake gods ontsagen
Dat loende hem in haren dagen
3385
Want hi maketse liede rike
Hier bi so seitmen sekerlike
Dat logene die mans liif behout
Sonde es van crancer scout
Farao siet dat siin raet
3390
Hem lettel te staden staet
Ende geboet al openbare
Wat knapekiin geboren ware
In israel datment wel sciere
Verdrenken soude in die riviere
3395
Dit coste menigen kinde tleven
Dies lietse god wel sere sneven
Dat si worden also sot
Dat si anebeden voer god
∙I∙ stier die uten water quam
3400
In dien tiden so was amram
∙I∙ man geboren van levi
Ende nam ∙i∙ wiif gelovets mi
Van sinen gheslachte hiet iacobet
Nochtan scuwede hi haer let
3405
Hi wilde sonder kint bliven
Dan hise also sage ontliven
Doe was oec een egyptieyn
Die dat seide hi hadde vorsien
Dat in israel soude siin geboren
3410
∙I∙ kint ende soude egypten storen
Tien tiden onse here hem hiet
Amramme dat hi en scuwede niet
Siin wiif hi sal winnen den sone
Daer af dat vorseide die gone
3415
Die egypten soude breken
Iacobet dus horen wi spreken
Ghenas eens kints in stilre hale
Ende hilt hemelic ende wale
Drie maende sonder gheluut
3420
Si sagen dat moste comen uut
Ende dedent in ∙i∙ vatekiin sciere
Dat vast was ende leident in die riviere
∙I∙ deel buten groten stromen
Dies kints suster hiet siis gomen
3425
Wat daer af sal gescien
Ter riviere quam mettien
Faroons dochter termit
Soe wilde haer coelen ende maken wit
Dat vatekiin heeft si bekint
3430
Ende daer in screiede ∙i∙ kint
Dat vat was buten gheliimt
Ende gepeect ende gegriimt
Datter geen water in comen mochte
Ende moysesse telande brochte
3435
Dit betekent den lichamen marien
Dien si also wilde casrien
Mit penitentien die so nam
Datter noit sonde in quam
Soe droech onsen heer moyses
3440
Ihesus die beweende des
Dat wi lagen indien sonden
Hi halp ons mit sinen wonden
Uut egypten dat lant mede
Bediet sonde ochte dempsterhede

f21v
3445
Gheliker wiis dat dat ghevel
Dat dat volc van israel
Van moysesse was verloest
Ende van bedwange vertroest
Also heeft hi ons gheleet
3450
Updat ons siin die sonden leet
Vanden helschen pharao
Die ons hadde gevangen also
Soe hiet bringen van daert lach
Ende teerst dat soe kint gesach
3455
Dit kint seit soe weetic wel
Es vanden volke van israel
Haer ontfarmes want so scone
Hadt gemaect god van den trone
Dat sine viande siins ontfarmede
3460
Ende haer herte daer omme carmede
Die egyptische wive boden hem die borste
Mar al sout sterven van dorste
Henne wilder zugen altoes gene
Marie die suster wacht allene
3465
Ende seide ghebiet diit ioncvrouwe
Ic hale ∙i∙ ebreusche vrouwe
Het sel wanic bi avonturen
Zugen bi rechter naturen
Enige van sinen gheslachte
3470
So doet seit soe ic sta ende wachte
Die moeder halet soe met desen
Als ocht ∙i∙ vreemde hadde gewesen
Dat kint soech die moeder saen
Ende soe hevet daer ontfaen
3475
Van termit diet haer lonen soude
Onthiet ende ment spanen soude
Endoe soe kint hadde gespent
Hevet soe tehove gesent
Die ioncvrouwe maecter af mede
3480
Nader wet ende nader zede
Van den lande haren sone
Moyses hiet soene om tgone
Dat sone uten water hief
So scone wast elcman hadt lief
3485
Tenen tiden heeft soet brocht
Haren vader ende heeft versocht
Oft hiit iet wilde horen
Dat soet te kinde hadde vercoren
Sere wonderets faraone
3490
Sine volmaectheit was so scone
Hi sette hem sine crone up thovet
Daer an gemaect was des gelovet
Ene ymage van iupiterre
Tkint nam die crone ende was erre
3495
Ende werpse ontwe tegen die vloer
Mettien ∙i∙ vroet man up voer
Ende seide dit kint sla wi doot
So si wi quite van alre noot
Mar farao behilt hem tleven
3500
∙I∙ ander vroet was daer beneven
Ende seide dat hem kintscheit dede
Doe provediit daer ter stede
Hi brochte hete colen tier stont
Daer warpt ene in sinen mont
3505
Het hadder af sulc ongemac
Dat nembermeer scone en sprac
So scone wast hine was so fel
Sachiit hine was gesedet wel
Om hem tesiene was menich dromen
3510
In straten daer menne sach comen
Doe moyses gewassen was
Doe gesciede als ic las
Dat dat volc van etyopen
Dlant dor ronden ende dor cropen
3515
Van egypten al wel naer
Doe seyde haer afgod over waer
Dat siit gewreken souden dan
Bi enen ebreuschen man
Doch dat cume alle die gone
3520
Termit gebaden haren sone
Moyses tenen leedsman
Ende bi dieren ede nochtan
Hem gene misquame te doene
Moyses was starc ende coene
3525
Ende van orloghe wiis ende vroet
There leedi tors ende te voet
Mids die woistine sonder sparen
Die alle vol serpenten waren
Met hem voerdi odevaren
3530
In husekine die besiin waren
Dat siin voghele die haten
Worme ende serpente utermaten
Ende daer si lagen liet sise gaen
Ende si verdorven die worme saen
3535
Ende waren in etyopen comen
Eer mens twint hadde vernomen

f22r
Ende eer die andre waren ghekeert
Die egypten hadden onteert
So dat volc verre ende na
3540
Vlo in die stat van saba
Die stede so was also vast
Dat sire langhe ware gast
So dats conincx dochter versach
Tharabis moysesse daer hi lach
3545
Ende wart bevaen met sire minnen
Ende beloefde hem telatene inne
Wildhise te wive ontfaen
Moses die lovet saen
Dus wan hi die stat mit eren
3550
Mar doe hi wilde te lande keren
Ne wilts tharabis niet gehingen
Mar hi die vroet was van vele dingen
Graverde in ii diere stene
ii beeldekine harde clene
3555
Deen dede gedinken dander vergeten
Deen gaf hi tarabis wildiit weten
So dat soe die minne vergat
Hi keerde weder te sire stat
Nadien tiden ginc moyses
3560
Int lant van gessem merct des
Sien hoe dat voer siin gheslachte
Doe sach hi blouwen onsachte
∙I∙ van egypten die sere was fel
∙I∙ andren man van israel
3565
Dien sloechi doot altehant
Ende hi groeven in dat sant
Wel hemelike dat nieman sach
Doe sachi up ∙i∙ andren dach
ii ebreusche scelden echt
3570
Them seidi die hadde onrecht
Dat hiis onbere het ware onnere
Die ander seide bestu onse here
Wiltu ons morden wat sals gescien
Alse du daets den egyptien
3575
So dat farao vernam dat wort
Dat moyses den sinen hadde vermort
Ende sochten om te doden so
Mar moyses die ontvlo
Ende quam ter stat van madian
3580
Ende madian die was ∙i∙ man
Abrahams sone van satura
Daer die stat was geheten na
Ende daer toe al tlantscap mede
Doe moyses quam bider stede
3585
Quamen des papen dochtre sevene
Tien tiden inden ouden levene
Hietmense papen heren van steden
In dat lant plachmen der zeden
Dat meest wiif plagen der beesten
3590
Magede dus staet in der ieesten
Wilden hare vie tewater driven
Mar die herde benament den wiven
Doch halp moyses den ioncvrouwen
Om die doget van deser trouwen
3595
Was siins die pape van madian vro
Die gheeten was ietro
Ende herbergeden ende gaf hem daer na
Sine lieve dochter cefora
Daer hi ii kinder bi gewan
3600
Gersan hiet die oudste man
Eliasar dander daer naer
Daer beval hem oec die swaer
Sine beesten daer doe inden dach
Der liede riicheit meest an lach
3605
Nochtoe starf niet die farao
In wies tiden moyses vlo
Entie van israel riepen an gode
Want si waren in groter node
Moyses wachte in die woistine
3610
Siins sweers scaep entie sine
Ende hi quam ons heren berge bi
Die oreb hiet ende synay
Daer sachi onsen here in viere
In ∙i∙ dorne in diere maniere
3615
Die dorne die hem daer bernen dochte
Ende dat vier niene mochte
Ghescaden bediet marien
Die alle tongen benedien
Die was vanden ioden geboren
3620
Ende bediet den sin na den doren
Tvier was die heilighe geest
Die hare helpe was ende haer volleest
Gaf dat soe hare reynichede
Behilt bi gods genadichede
3625
Iof anders inder maniere
Dattie doren vanden viere
Al onghescaet was al omtrent
Also was maria al ombekent

f22v
Van elken manne ende onbesmet
3630
Ende vander werelt onbelet
Daer soe in levede ende in was
Gheliker wiis nu merket das
Dat vier den doren niet en deerde
No sine blade niet en verteerde
3635
Dat vier was heet ende claer
Hen scade den doren niet ∙i∙ aer
Moyses ginc bet naer besien
God riepene mettien
Uten dorne ende uten viere
3640
Moyses sprac here ic ben hiere
Doe af dine scoen sprac hi tehant
Daer du up staes es heilich lant
Daer geboet hem onse here
Dat hi tote egypten kere
3645
Ende hi faraone gebiede
Dat hi late sine liede
Lieve here sprac moyses
Wie sal ic segge dattu bes
Ons scriift daer of iosefus
3650
Dat god seide ic hete aldus
Sine name ende hi screefse mede
Die ic ne gene mogenthede
Noch orlof hebbe te seggen mede
Noch noyt man ne hadde dan tier stede
3655
Onse here seide ganc ende doch wel
Ende vergader die oudste van israel
Ende segt hem so dat siit horen
Dattu mi sages in den doren
Si sullen metti ten coninc gaen
3660
Ende dan soutu seggen saen
Voer dien coninc entie sine
Wi sullen gaen in die woistine
Drie daghe ende offren onsen here
Mar ic weet wel sprac god mere
3665
Dat hi dat israelische geslachte
Niene laet gaen ensi mit crachte
Ende ic sal geselen egypten lant
In wondre met mire hant
Niet ydel en vaert uwer strate
3670
Mar leent cleder ende vate
Van uwen vrienden gemeenlike
Dus salmen beroeren aldat rike
Here antworde moyses
Hoe sulsi mi geloven des
3675
Onse sprac wat hevestu daer
∙I∙ roede here so hoer hier naer
Warpse wech doe dede hi dat
Doe wart ∙i∙ serpent upter stat
So dat moyses wart vervaert
3680
Onse here sprac griip den staert
Teerst dat hi dat hadde gedaen
Wart weder ene roede saen
Sine hant wart lasers ende gesont
In sinen bosem in corter stont
3685
God seide dese ii tekine doe
Gheloven si niet doe dit daer toe
Ghiet water vander riviere
Up tlant het sal bloet worden sciere
Moyses ontsach tongemac
3690
Ende seide om dat hi qualike sprac
Here senter enen andren man
God seide aaron diin broeder dan
Sal voer di daer spreken wale
Set insinen mont mine tale
3695
Hi sal comen in diin gemoet
Bondelike met groter spoet
Die roede nem ende drach metti
Daer di sals doen bi
Moyses quam tote ietro
3700
Ende seide het staet also
Ic moet te egypten waert
Sien hoe miin gheslachte vaert
Ietro seide god gelede di
Moyses die degen vri
3705
Nam siin wiif ende sine kinder
Ende settese up esele ginder
Ende voer te egypten waert
Daer hi soude eren uptie vaert

f23r
Wilden dingel doden dor das
3710
Dat siin kint onbesneden was
Om dat waren siins vader zeden
Mar teerst dat was besneden
Lietse die ingel onghescaet
Moyses haest ende gaet
3715
Te egypten waert daer ne gemoete
Aaron siin broeder diene groete
Moyses seide hem ons heren wort
Doe gingen si bede gader vort
Ende seident dien van israel
3720
Ende daden die tekine also wel
Die hem onse here geboet
Doe geloefden siit clene ende groot
Ghemeenlike siin si gegaen
Ten coninc ende seident saen
3725
Dat hem onse here daer hiet
Hi seide hine kennets niet
Om dese dinc dwanc farao
Tvolc van israel also
Dat si hem beclageden des
3730
Up aaron ende up moyses
Ende si clagedent gode sere
Te moyses seide onse here
Sech faraone dat ic omboet
Dat ickene ontsie clene no groet
3735
Ende du salt siin god in desen
Aaron sal diin vorsprake wesen
Toten coninc gincsi bede
Ende god allene was haer gelede
Moyses was out lxxx iaer
3740
Ende aaron ∙iii∙ meer dats waer
Doe verwandelde daer dats bekent
Moyses roede in ∙i∙ sepent
Daert die coninc selve toe sach
Ende vele sire princen up genen dach
3745
Doe dede die coninc farao
Sine toeverers doen also
Mar moyses roede swalchse in
Farao vervaerde den sin
Nochtan wildi altoes doen niet
3750
Datmen hem van gode hiet
Te moyses sprac god ter spoet
Ganc in faraons gemoet
Ende sech aldus tehem
Merc hier an dat ic here ben
3755
Ic sal in dese versche vloede
Aldus slaen met mine roede
Ende het sal al in bloede verkeren
Dus sal ic egypten onneren
Ende also gesciet sciere
3760
Aaron sloech in die riviere
Ende twater wart bloet tehant
Ende aldat was in egypten lant
Sonder in gessen dat weet wel
Was om tvolc van israel
3765
Doe daen die toveraers water bringen
Ende daden geliic desen dingen
ii ware ghelovers mi hier
Deen hiet ihannes dander manbier
Dese alreerste plage
3770
Sont in egypten vii dage
Dat dien lieden swaer was
Dans gene saghe als ict las
Te moyses seide echt onse here
Ganc to farao ende kere
3775
Laet hi miin volc niet rumen tlant
So doe aarone up heffen siin hant
Up marasche ende up riviere
Daer ute sellen comen puden sciere
Also daden si altehant
3780
Doe waren si in egypten lant
So dattie huse ende sconincs zale
Daer vol waren altemale
Die toveraers daden mede
Dies gheliic daer ter stede
3785
Farao sprac bid uwen here
Dat hi dese plage van mi kere
Ende ic sal tvolc laten gaen
Moyses bads het was gedaen
Farao looch ende wilde niet
3790
Doen dat hi hem daer behiet
Onse here hiet moyses daer na
Seggen aarone dat hi dmul sla
Daer sellen bien ute comen
Die derde plaghe rau hem somen
3795
Want sise straelden iamberlike
Die toevereers waenden doen gelike
Mar si en condent niet gedoen
Si seiden den coninc faraoen
Dits die mogentheit van gode
3800
Si priisdene al dadent siit node

f23v
Echt seide onse here dese dinc
Ganc te gemoete den coninc
Moyses ende sech hem saen
Hi en late tvolc ute gaen
3805
Ic sal saen dur egypten lant
Vliegen doen comen altehant
Sonder int lant van iessen allene
Dat sal daer af wesen rene
Dus gesciet sonder liegen
3810
Dat lant wart versvaert van vliegen
So dat farao sprac altehant
Gaet offeren gode hier int lant
Si seiden wi en mogen niet
Sloege wi tegyptiene diet
3815
Die beesten die si anebeden
Si souden ons stenen ter steden
∙I∙ stier alset bescreven is
In haers gods eren serapis
Ende ysis eeren hare godinnen
3820
Plagen si al tlant binnen
Tanebedene ∙i∙ coe
In amons name haers gods daer toe
Ende daer toe oec ∙i∙ ram
Ende bedi so souden si gram
3825
Hebben gesien hadsiit gesien
Dat si van israel van dien
Iet hadden geslegen doot
Farao sprac die here groot
So gaet ghi ende uwe man
3830
Niet verre indie woistine dan
Ende doet over mi uwe bede
Moyses bad daer ter stede
Ende die vliegen die tegingen
Nochtan wart na desen dingen
3835
Verhardt die herte van pharaone
Daer hem af quam quaet te lone
Oec seget hier mede iosefus
Van desen ii plagen aldus
Datten lieden oec tesamen
3840
Uten live lusen quamen
So vele dat hem quam grote pine
Dat si met gereande medicine
Verdriven mochten no met rade
No met salven no bet bade
3845
Doe sprac onse here na des
Toten goeden moyses
Sech den coninc pharao
Eist dat hi onthout also
Morgen tvolc van israel
3850
Ene sware plage ende fel
Sal ic up hem bringen tehant
Want in al egypten lant
Sellen die beesten bliven doot
Mar het en sal clene no groot
3855
Scaden dien van israel
Nomin no meer dan diis gevel
Die dinc dus telt die ieeste
Want in al dlant sone bleef beeste
Sone starf die in huse stont
3860
Want hier na alst u wart cont
Sloech onse here met gewelde
Aldie beesten upten velde
Iof bi avonturen die plage
Was gevorst so lange dage
3865
Die hier na tellet der beesten doot
Dat si mosten dur de noot
Els waer halen besten ghenoech
Die die hagel alle doot sloech
Van deser plage scriift iosefus
3870
Als hier na staet verstaet aldus
Dat god vervulde tehant
Mit selsiene beesten dlant
Sulke als noyt man ne sach
No eer no sident na den dach
3875
Die die lieden beten te doot
Nochtan dor die plage groot
Den quaden coninc farao
Verharde dat herte also
Dat hie niet wilde ten haren
3880
Die van isarel laten varen
Dies sende hem god in corten dagen
Als ghi sult horen sware plagen
Onse here sprac na des
An aaron ende an moyses
3885
Nemet assche van den viere
Ende moyses die salse sciere
Sparsen daert farao siet
In die lucht ende latens niet
Dan sellen puste ende roven wesen
3890
Onder al tvolc na desen
Ende oec onder die beesten mede
Dit gescide aldaer ter stede

f24r
So dattie toveraers gestaen
Niet en mochten also saan
3895
Vor de coninc haren here
So vol waren si vanden sere
Te moysesse seide god
Die over al heeft gebod
Sech den coninc pharaone
3900
Ic hebbe di geset tien doene
Om dese sake ende oec bedi
Dat ic mine cracht toge in di
Ende datmen sal van mire name
Spreken onder dat volc te samen
3905
Nu sie margiin sonder gilen
Salict doen reinen teser wilen
Hagel die in egypten lant
Noit des gelike wart becant
Doe dan in halen dat buten es
3910
Man beesten des siit gewes
Dat buten es dat bliift aldoot
Wie dat gode clene ochte groot
Van den egyptiene ontsach
Vluchte in huus optien dach
3915
Bede beesten ende sine cnechte
Moyses sine roede up rechte
God gaf haghel ende donre mede
Ende vier daer ter stede
Doe sloech die hagel met gewelt
3920
Te sticken dat was up tvelt
Wat so buten der erden was
Ende al thout siit seker das
In iessen onder israel
Leesmen dat geen haghel en vel
3925
Die coninc farao riepse saen
Ende seide te hem ic hebbe misdaen
Bid vor mi ic late u gaen
Moyses bad gode saen
Entie plage die reginc
3930
Nochtan brac farao dese dinc
God sprac moysesse recht ane
Ende geboet hem tegane
Ter coninc hi soude tekine geven
Die moyses sine neven
3935
Noch vertellen soude daer naer
Bede die vroede gingen daer
Ende seiden hem van desen dingen
God seget ic sal crekele bringen
Margiin die tgroene up sellen eten
3940
Dat die haghel heeft vergeten
Doe si wech gingen sprac die raet
Ten coninc hoe lange si dat quat
Gedogen souden entie scande
Ende seiden laet varen uten lande
3945
Dat volc si scenden al tlant
Men riepse weder altehant
Ende farao vragede te waren
Wie siin si diere sellen varen
Al onse volc seit hi groot ende clene
3950
Ende onse beesten oec gemene
Neen sprac farao ghi meent quaet
Mar alle ghi manne gaet
Men stackse ute die crekele quamen
Die tgroene af aten altesamen
3955
An gerse an bome daer siit vonden
Men riepse weder tien stonde
Farao seide ic hebbe misdaen nu
Iegen gode ende iegen u
Bid gode vor dese plaghe
3960
Moyses bad ten selven daghe
∙I∙ wint quam van westen die alle
Die crekelen tharen mesvalle
Die iagede in die rode zee
Nochtan wilts min no mee
3965
Farao laten hi was so fel
Met ghemake die van israel
Doe hief moyses metter vaert
Sine hant te hemele waert
So donker wart dat men mede
3970
Tasten mochte die demsterhede
Waer so die egyptiene ware
Mat tvolc van israel te waren
Hadden lecht ende waren vro
Doe ontboetse te hem farao
3975
Hi seide ghi mans mette wiven
Gaet wech maer hier moeten bliven
Uwe beesten neen sprac moyses
∙I∙ clawe bliift niet des
Doe seide die coninc ganc van mi
3980
Sie ic di tve ic sal doen doden di
Moyses ginc tote sinen magen
God sprac noch sal ic mit ∙i∙ plagen
Den coninc faraone slaen
Dan sal hi u laten gaen

f24v
3985
Onder die egyptiene
Waren nemmee plagen dan tiene 
Dat merct wel gene was so swaer
Alse die tiende wet vor waer
xxiiii daghe fier
3990
So houter of die calendier
Dier siin twee in elke maent
Daermen gelike af waent
Dat up ene wile vanden dage
Vreselic siin die ader slage
3995
Mar lettel wanic leiter an
In egypten waren vele man
Die dlant rumden indien dagen
Om die vreselike plagen
Alse cycrops die in grieken vloe
4000
Ende atenen maecten doe
Ende dyonisus bachus
Daer wi af lesen aldus
Die den grieken wingaert brochten
Eerst ende in tessalien bewrochten
4005
Tien tiden dede hi ∙i∙ lovie wonder
Want lantscap ginc al onder
In moyses tiden verbaerde mede
Die sonne menigherhande stede
In ferons tiden van desen dage
4010
Van deser twierhande plage
Dese favele leert ons ovidius
Tien tiden so was anthius
Van ercules geslegen doot
Die sere starc was ende groot
4015
Onse here wilde die plaghe enden
Ende dlant van egypten scenden
Hi seide ic sal in egypten gaen
Ende alle die oudste kinder doot slaen
Van faraons sone diere in es here
4020
Tote haren sonen tenen kere
Die ter molen es ioncwiif
Oec salic mede nemen dliif
Den oudsten calven vanden dieren
En sal in gere manieren
4025
∙I∙ hont hulen inder straten
Dan suldi lenen diere vaten
Van uwen geburen int lant
Ende si sellent oec doen te hant
Moysesse hiet god aldaer
4030
Dat hi soude beginnen tiaer
Indien tiden dat was aprille
Mar nader mane eist dat ic dille
Noch houde wi paschen na die mane
Dat hiet hem god dus quamt hem ane
4035
Si namen eens rams lam
Sonder smette als ic vernam
Dat hiet hi offren dur sine ere
Dat lam bediet onse here
Die dor ons upten paesch dach
4040
Offerande was daert menich sach
Sonder smette ende sonder sonde
Hi hiet bestriken oec tier stonde
Hare post ende hare overduren
Metten bloede dat si besuren
4045
Niet en souden so sware plage
Snachts vor die pasche dage
Te midnacht sloech god doot
Doudste kinder clene ende groot
Ende doudste calver mede
4050
Van egypten in elke stede
Calver hetic die beesten ionge
Ghemeenlic in ene tonge
Van alrehande beesten int lant
Sodat men geen huus vant
4055
In egypten clene no groot
Die oudste ne blever doot
Mettien so gheboet farao
Met sinen boden sere onvro
Moysesse ende sinen lieden
4060
Dat si alle dane scieden
Dat ander volc bads hem vele
Doe droegen si wech hare mele
Ende leende cleder ende vaten
Vanden volke vele utermaten
4065
Diis roefden si egypten lant
iiii hondert dusent als ic vernamt
Waren der mans in gene scare
Sonder knapen diemen dare
Ende ioncwiif mochte scouwen
4070
Met kindren ende met vrouwen
Enten beesten daer geen getal
Geen boec oec gescriven sal
Nilus die dor egypten loept
Hadde dlant almeest besoept
4075
∙I∙ graf daer iosep in lach
Moyses screef daer uptien dach

f25r
Ons heren name in ∙i∙ gout plate
Doe dreefsi henen hare strate
Tote dat si upten grave quam
4080
Moyses dat ghebeente nam
Van ioseppe als hi gesworen
Hadde hem lange tevoren
Die bene leesmen dat spraken
Ende si hem seiden die zaken
4085
Vanden weghe ende vander pinen
Die si hadden in die woistinen
Ebreusche boeken seggen dat
Dat onversien aldaer ter stat
Een scaep quam ende sprac hem an
4090
Daer omme hietent die man
Ioseps scaep si ledent naer
Indie woistine menich iaer
Ende david oec als ic las
Ghewaget inden zoutre das
4095
Doe si gingen hare straten
Wart erdbeven utermaten
Menich monster testicken vel
Ende menich afgod also wel
Dit was oec wet voer waer
4100
Cccc ende xxx iear
Na dat die heilige abraam
Dat belof van gode nam
Ende was oec na ioseps doot
Na wien dat bleven indie noot
4105
∙C∙ ende xliiii iaer
Dus gingen si wech wet vor waer
Hare viande waren blide vele
Up haren hals droegen si mele
Daer si nauwelic sonder sage
4110
Mochten bi leven xxx dage
Die egyptiene groeven hare dode
Ende waren oec in selker node
Dat hem nieman volgede naer
Dus traken si weg sonder vaer
4115
Moyses omme dat god hiet
So en leedi tvolc niet
Den rechten wech mar der zee bi
Iegen den berch van synai
Daer tvolc gode offeren soude
4120
Dor woistine ende dor woude
Ocht hem farao wilde scaden
Dat hi van hongere ware verladen
Hem te volgene dur die wostine
Moyses ende daer toe de sine
4125
Rumden ongheweapent dlant
Die viifte was hi als ict vant
Moyses van iacoppe comen
Dis salic u bi namen nomen
Iacob es ∙i∙ dies moetic lien
4130
Die wan levi bi lien
Levi wan caath sinen sone
So was hi die derde die gone
Caath wan annam moyses vader
Moyses leede tvolc algader
4135
Dus es moyses die vichte
Van iacoppe seget tgedichte
Ende van iudas geslachte mede
Ende dat nader menschelichede
Ihesus van hem wart geboren
4140
Als ghi hier na selt verhoren
Manasses volc rumde die stat
Ende quam te sachor na dat
Doe quaemen si te etham als ic las
Dat ∙i∙ woeste stede was
4145
Daer maecte seget iosefus
Cambices die sone tyrus
Ene stat ende hiet babilone
Die starc was ende scone
God wiisdem den wech alomme
4150
Sdages mit ∙i∙ swerkeghe colomme
Iegen der sonne maniere
Nachts mit ∙i∙ columme van viere
Iegen die swarte dempsterhede
Ende iegen die serpente mede
4155
Doe quamen si ter roder zee
Daer wart den volke harde wee
Dene side was ghetroest so onsochte
Datter niemen liden mochte
An dander side dat water groot
4160
Die zee hietmen bi namen root
Omme dat alomme dat rode lant
Verwet dat water anden kant
Farao verkeerde den sin
Ende volgede na om tgewin
4165
Mit dcc wagenen hi quam
Liede daer up gewapent gram
Wel ∙i∙ dusent ridder mede
Brochti na daer ter stede

f25v
cc dusent volcx te voet
4170
Quamer oec te wapine goet
Doese debreusche comen sagen
Begonden si wel sere clagen
Si en mochten niet wech vlien
Moysesse scolden si mettien
4175
Mar hi seide en vervaaert u niet
God sal u up aldit diet
Voer vechten ende spreect nemmere
Moyses hi bad onsen here
Hi sprac wat roepstu ane mi
4180
Hef up diin hant dat hetic di
Slach metter roeden indie zee
Dwater dat sal sceden ontwee
Ende tvolc sal gaen upten gront
Dingel ginc ter selver stont
4185
Staen achter dat israelsche here
Metter columme tere were
Dat swerc was donker faraone
Den ebreuschen claer ende scone
Ende moyses hief up die hant
4190
∙I∙ starc wint quam tehant
Xii straten worden aldaer
Den xii gheslachte dats waer
Doe hiet moyses dat hi woude
Dat elc gheslachte na sire oude
4195
Ginge deen voren dander naer
Rubens gheslachte hadde vaer
Ende symons ende levis mede
Iudas volc dats hem vort dede
Ende ginc na moysesse scone
4200
Daer wanhet die coninc crone
Dus ginc tvolc die zee al dore
Twater stont gelike den mure
Ter rechter enter luchter hant
Dat sach tvolc van egypten lant
4205
Ende volgede hem als die hase den hont
Dit was tere morgiin stont
Ende onse here sach up hem sciere
Beide in swerke ende in viere
Mit reinen ende met donreslagen
4210
Mit blexeme ginc hi up hem iagen
So dat si sere waren vervaert
Ende seiden vlie wi achterwaert
God vecht over tvolc van israel
Iegen ons dat merket wel
4215
Te moysesse sprac god ter vaert
Ende seide hout ter zee waert
Dine hant en doe hi dat dede
Keerde soe ter eerster stede
Daer soe eerst hare versciet
4220
∙I∙ mans sone ontginger niet
Van egypten uten here
Hi en verdranc al sonder were
Daer sagen si hare viande doot
Ende hadden haer wapine clene ende groot
4225
Om dat volc dat daer verdranc
So sanc moyses sinen sanc
Ende loefde gode blide ende vro
Ende seide cantemus domino
Iosefus scriift up dese stede
4230
Dat god doet alexander dede
Daer hi darise volgde naer
Die zee sceden over waer
Want hi niet hem sonder waen
Percen wilde doen vergaen
4235
Wat wonder eist dat dan gesciede
Selc wonder onder sine liede
Daer na gingen si ii dage
Sonder water mit groter clage
Ende quamen in ene goede stat
4240
Die si daer omme hieten marat
Want dat water so bitter was
Dat niemme mochte drinken das
Daer togede onse here moyses
∙I∙ hout daer bi genesen es
4245
Dwater vander bitterhede
Thout bediet wel hier ter stede
Dat cruce daer god ane hinc
Dat bitter was en es ander dinc

f26r
Dan penitentie die sere es swaer
4250
De soete wart daer naer
Alsmen om dat cruce dinct
Wet wel dat al vernoye sinct
Datmen draget dor onsen here
Datmen pensen wille hoe sere
4255
God dor ons gepinet was
Daer na quamen als ict las
Moyses ende volc mit him
In ene stede ende hiet elim
Daer xii fonteinen in waren
4260
Ende lxxii palmen te waren
Die xii fonteynen bedieden
Die xii apostele die den lieden
Soete leringe scone ende claer
Orconden lude ende openbaer
4265
Die palmen die bedieden mere
Die lxxii ionghers die onse here
Na sinen apostelen ute sande
Die pais boedscapten achter lande
Ten dertienden daghe alsi scieden
4270
Ute egypten mit haren lieden
Doe ghebrac hem altehant
Die spise ute egypten lant
Si seiden hadde god gegeven
Dat wi verloren hadden dleven
4275
In egypten daer wi saten
Ende vleesch ende broots te vollen aten
Moyses bad gode in dien dage
Ende god ghehorde sine clage
Moyses seide god hevet gehort
4280
Uwe meninge ende uwe wort
Ende sal u avonts geven vleesch
Ende tilike broot na uwen eesch
Navonts quamen quackelen daer
In hare tenten dat was waer
4285
Diere nam elc siin gevoech
Ende na sinen wille genoech
Ende tilike na moyses bede
Quam ∙i∙ dau aldaer ter stede
Ende maecte sine hande nat
4290
Over reyn so hilt hi dat
Mar doe hiit dede an sinen mont
Smaket alse hoenich ter stont
Doe verstoet hiit over broot
Dat hem god behiet ter noot
4295
Ghene dau die lach op tvelt
Alomme ende omme haer getelt
Dat was clene coren ende wit
Ghelic den reine ende onbesmit
Manna hiet tvolc van israel
4300
Doe seide moyses merct wel
Dat es broot dat u god geeft
Elc neems dat hem orbaer heeft
Daer gaderden si haer gewim
Som mee ende som min
4305
Ende alsment dan ter maten dede
Proeft hier an wonderlichede
Dies minste hadde ofte meest
Dat dede al gods volleest
Vondens even vele ter maten
4310
Borgghet god moeti verwaten
Proef hier an al openbare
Ic sal di leren nu com hare
Ihesus dats hemelsche broot
Ende beter dan manna ter noot
4315
Die es bi manna bediet
Inden outaer daer menne siet
Indie figure van den broede
Gheloef hier an al doestuut node
Almaectemen dusent deel
4320
Van ∙i∙ broede alst es gheel
Elc ware ihesus altemale
Gheloef hier an so doestu wale
Dat minste deel ende dat meeste
Es even groot gheloef dit beeste
4325
Dit was die figure die si vonden
An manna tien stonden
Manna most men tilike lesen
Want en mochte niet genesen

f26v
Der sonne het smalter voren
4330
Wie soet at als wiit horen
Het gaf hem inden mont smake
Dat hi begerde van alrezake
Moyses hiet doe met gewelde
Dat nieman over nacht en helde
4335
Dies en liet siis niet temin
Sanders dages vonden sire in
Den worm ende dat broot verrot
Merct hier an wat vertoget god
Manna dats die reyne marie
4340
Die soete maget entie vrie
Die worm die uten brode wies
Dats ihesus vleesch nu merct dies
Quam sonder vader van marien
Dits tghelove sulle wi lien
4345
Ses daghe ter weke quam dit broot
Ende upten vridach alst god geboot
Gaderden si ii dage spise
Ende doene rottet in gere wise
Des saterdages dur hare vieren
4350
Ne dauwet geen indere manieren
Doe gheboet god moyses
Dat hi soude houden des
Dat men gedochte embermere
Wat brode dat hem gaf onse here
4355
Moyses dede daer siin gebot
Aaron nam ∙i∙ goudinen pot
Daer hi dat manna indede
Manna bediet hier tere stede
Ihesus ende die pot marien
4360
Hi ruste in hare sulle wie lien
Alse manna dede in die cruke
In hare herte in hare buke
Ende hi en sciet niet van hare
Gheliker wiis datmen dare
4365
Manna hilt inden potte sochte
Datmens embermeer gedochte
Bi deser spise wet vor waer
Leefde dat volc ∙xl∙ iaer
Weltiit so die columme van viere
4370
Des dages wert in swercs maniere
Ende henne ginc volgeden si mede
Ende daer soe stont ter selver stede
Sloegen si doe haer ghetelt
Dus quamen si met gewelt
4375
Aldure die woistine van sin
In ∙i∙ stede hiet rafadin
Water gebrac hem als ic lese
Doe clageden si op moysese
Hi sprac toten here wat sal ic doen
4380
Dit volc en laet mi niet geroen
Si sellen mi stenen harde saen
Doe liet hem onse here verstaen
Dat hi die oudste name gemene
Ende ginge toten marberstene
4385
Vander montaengen daer bi
Die oreb heet dats synai
Ende hi den steen soude slaen
Daer soude water ute gaen
Aldus ghescieden daer die dingen
4390
Moyses hiet twater proevingen
Want gode proeveden si dare
Ende vragedem of hi met hem ware
In rafadin leiden si haer strec
Die heidine van amalec
4395
Om debreusche te verslane
Moyses coes uut ic wane
Om te vechten iegen him
Uten gheslachte van neptalim
Ioachim nam hi ende iosue
4400
Ende gaf hem volcx vele me
Die hilt hi inden pauwelione
Ende selve moyses die coene
Clam up ons heren berch tehant
Ende nam ∙i roede in siin hant
4405
Aaron ende hur marien man
Sire zuster ware mede dan
Alse moyses uphilt die hande
So verloren die viande
Ende als hem die macht ontvel
4410
Verloren die van israel
Aaron en hur dit vernamen
Rechten ∙i∙ steen up te samen
Ende ondersetten sine hande daer
Want si waren van ouden swaer
4415
Dus hilt hise up tote ander stonde
Dattie sonne sinken begonde
Ende iosue dreef hare veerde
Die amaleciten metten sweerde
God hiet moysesse gaen bescriven
4420
Ende seide ic salt verdriven

f27r
Amalech noch metten sweerde
Ende siins vergeten doen up deerde
In sauls tiden es dit voldaen
Als ghi hier na sult verstaen
4425
Ietro quam daer moyses sweer
I vroet heidiin een geheer
Ende doe hi sach den groten onvrede
Die moyses hem selven dede
Tvolc teberechtene allene
4430
Dochthem ene pine niet clene
Hi seide du soude die pine niet ane vaen
Mar du salt uut kiesen saen
Mogende liede die gode ontsien
Waerheit minnen ende vrecheit vlie
4435
Die dit volc van clenen saken
Berechten ende vrede maken
Die grote zake berecht allene
Aldus wart die pine clene
Moyses hi en scaemdem niet
4440
Tedoene dat hem die heidin hiet
Ende hi deet doe altehant
Ietro voer weder in siin lant
Na pasche dach xlvii daghe
Na degyptie achterste plaghe
4445
Dat si geoffert hadden tlant
Leesmen dat moyses quam tehant
Ende tvolc van israel quite ende vri
Ten berghe waert van synay
Ende moyses clam up te gode
4450
God seide sech dese gebode
Ghi siet wat ic u hebbe gedaen
Nu sal ic u toe spreken saen
Houdi die ghebode miin
So suldi mine liede siin
4455
Ende uut vercoren vor alle lide
Doe hem moyses dit bediede
Si seiden wat ons god heet
Dat wil wi doen gereet
Ende moyses die keerde weder
4460
God sprac ic sal comen neder
Tote di in die demsterhede
Dat mi tvolc sal horen mede
Ganc ende mac mi dat volc rene
Heden ende margiin gemene
4465
Doe hem hare cleder dwaen
Ende der wive oec anestaen
Dat si ten derden daghe siin
Ghereet ende segt hem termiin
Dat si an den bergen niet liden
4470
Wie so den berch tast tesen tiden
Hi starfter omme dats de pant
Niemme doere an sine hant
Proeft of die viantscap was groot
Eer ihesus xristus smaecte die doot
4475
Tusschen gode enter menschede
Mar siin bloet maecte den vrede
Hier na quam die derde dach
Ende eermen die sonne sach
Donret en blexemet mede
4480
Ende tswer leet mit groter dichede
Decte den berch ende groot luut
Ende groot rooc gingher uut
Want god was comen inden viere
Daer toe ginct up in dere maniere
4485
Alse tvier uten ovene doet
Tvolc was vervaert datter stoet
Ende waende dat moyses ware doot
Van ons heren gramschap groot
So dat sine sagen sonder vrucht
4490
Comen in ene scone lucht
Hi seide doe hi hem quam tevoren
Heden so en suldi niet horen
Iacobets sone ende amram
Hort den genen die voer u quam
4495
Entien van egypten dede wee
Enten wech makede indie zee
Ende u gaf hemelsche spise rene
Ende drinken van harde stene
Adame die vrucht gaf vander erde
4500
Ende noe vander lovie bewaerde
Entie abrame gaf canaan
Ysaac van ∙i∙ ouden man
Ende van ∙i∙ ouden wive
Dede coemen tesen live
4505
Die iacob maecte van kindre rike
Ende moyses verhief geweldelike
Mint des wort al u liif
Vor kindre ende vor wiif
Doe leedi tvolc ten berghe bi
4510
Allene aaron ende hi
Gingen bede over die pale
Dat ander volc bleef altemale

f27v
Staende binden pale daer
Doe sprac god al openbaer
4515
So dat si alle daer gemene
Die stemme horden groot ende clene
Dus gaf hi upten viiften dach
Die gebode daer die wet an lach
Met worden in lude ende in viere
4520
Dat bediet die rechte maniere
Dat hi sende in selker wisen
∙I∙ daghe na siin verrisen
Dat was upten sinxten dach
Den heiligen geest daer vele an lach
4525
Sine apostelen sende uut
In viere ontfingen sine ende in luut
Nu hort hier die ∙x∙ ghebode
Die tvolc daer ontfingen van gode
Dit es seithi dat eerste ghebod
4530
Ne kies vor mi ne genen god
Ne mac geen gebeelde na mi
Ne genen afgod mac di
Noch anebeedse nembermere
Ic ben diin god ende diin here
4535
Ende wreke des vader misdaet
Up dat kint dat daer na staet
Altote indat vierde let
Die mi haten ende mine wet
Ende ic doe hem ontfarmichede
4540
Die mi minnen ende houden mede
Miin gebod entie mi dienen
Dit es teerste gebod van den tienen
Diins gods name diins heren
Ne souen niet en spotte keren
4545
Noch anevaen ydelike
Dat bediet recht valschelike
Ne saltu sweren nembermere
Also dattu die gods ere
In di selven niet en breecs
4550
Met dulre talen die du spreecs
Den saterdach saltu vieren
Ende heylighen in alre manieren
Dine kinder ende dine beesten
Ende dine knapen sellen inder feesten
4555
Hem wachten van allen werke
Dese feeste daden die clerke
Upten sondach verkeren
Om die verisenesse ons heren
Eren moeder ende vader
4560
Met worden ende met altegader
Dattu heves in allen dingen
Die dit gebod niet volbringen
Si sellen quader dode sneven
Diet doen sellen lange leven
4565
Dune salt nieman slaen doot
Met handen met rade in gere noot
Den onnoselen doen geen quaet
Ne gener toe geven raet
Dat nieman ne wort gecranct siin liif
4570
Mar daer du moges help den keitiif
Dune moets mit genen wive
Meenschap hebben metten live
Sonder met diere die di es geset
Ende gegeven ter wet
4575
Ne stele nieman oec siin goet
Mar wes getrouwe in dinen moet
Ende roef niet en si diin
Mar laet elken hebben tsiin
Dune salt in genen stonde
4580
Luden geven valsche orconde
Iegen iemene dit verbiet god
Ende alle logene ende al fel spot
Dune salt oec niemans goet
Begeren in dinen moet
4585
No siin huus no siin erve
Om dien vrome van diere bederve
Du en salt oec niet te waren
Diins evenkerstiins wiif begaren
No siin ioncwiif no sinen knecht
4590
No gene dinc die siin es echt
Hier gaen uut die ∙x∙ gebode
Die ons geset siin van gode

f28r
Dat volc horde dat geluut
Vier ende rooc sagen sire gaen uut
4595
Als of die berch ontsteken ware
Van verre riepen si met vare
Moyses sprec ons gods gebod
Nemme ne spreket an ons god
Dat wi niet ne bliven doet
4600
Tvolc stont van veren clene ende groot
Ende moyses es int swerc gegaen
Daer dede hem god tghebod verstaen
Die hier niet harde nutte en waren
Gescreven bedi laticker vele varen
4605
Aldatter ouder wet bestaet
Want god seide wie man slaet
Willende sal dliif daer voren geven
Mar die hem onwetende neemt dleven
Willic datmen levende late
4610
Doch moeti vlien sire strate
Oge over oge tant over tant
Wonde over wonde brant over brant
Niit over niit dit geboet god
Mar nu es al ander ghebod
4615
Die wet es al gesmeedt te ghelde
Hets al vergeten dat god telde
Tiende hiet hem god daer bringen
Van corne van bome van allen dingen
Ende teerste note die int ghedichte
4620
Noch geheten siin hantgichte
Oec seide aldus die stemme van gode
Eist dat ghi hout mine gebode
So sal ic vor u tvolc verslaen
Int lant dat ghi sult ontfaen
4625
Ende vliegen ondersenden mettien
Dan sulsi alle vor hem vlien
Hort hier na hoe groet es tlant
Die rode zee es die oester cant
Die wester zee dats palastine
4630
Die zuder kant sal die woistine
Wesen tote betlehem
Toter effraten dus sech hem
Sprac onse here tote moyses
Dat dit dlant van promissioen es
4635
Moyses quam ten volke gegaen
Ende dede hem aldit verstaen
Si seiden alle si warens beraden
Dat siit harde garne daden
Moyses screef die wet van gode
4640
Sonder allene die ∙x∙gebode
Die ghi horen sult hier naer
Die gescreven waren ende waer
Doe las hi aldie wort met staden
Si seiden dat siit gherne daden
4645
Gods gebode embermere
Doe seidi dat hort onse here
Teerst dat dit gedaen es
Keerde ten berge moyses
Ende aaron mede dat segic u
4650
Ende naab ende abiu
Die bede aarons kindre waren
Ende lxx ander tere scaren
Van israel der oudster lieden
Si quaemen daer die palen scieden
4655
God die riep moyses allene
Uten andren gemene
Hi wilde hem die tafle geven
Daer die wet in was bescreven
Orlof so nam hi allene
4660
Ende seide ten andren gemene
Beit hier gescieter enich vechten
Aaron ende hur sellent beslechten
∙I∙ swerc bedecte den bergh alomme
Iosue liet hi in ∙i∙ cromme
4665
Van den berghe daer ic wane
Ende ginc allen dien berch ane
God riepen te ∙vii∙ dage
Daer was hi dats gene saghe
xl∙ dage ter selver stat
4670
Dat hine dranc no ne at
Daer hiet god hem ter selver stede
Gout ende selver nemen mede
Dire cledre ende edel stene
Ende andre cierheit menich ene
4675
Daer hi gode af maken soude
∙I∙ tabernacle ocht yeman woude
Raet hebben daer an gode
Daer mochti horen sine gebode
Maer die dierheit ende die zaken
4680
Ende dat wonderlike maken
Dat daer an was ware al te lanc
Dies makic corten over ganc
Ende segge dat in artrike
Noit was tente dies gelike

f28v
4685
Men mochte rechten ende breken
Ten oestende horic spreken
Was die dore daer men in ginc
Noit sach man diere dinc
Het was cusschen binnen
4690
Int oestende wildiit bekinnen
Dat sancta sanctorum hiet
Stont ∙i∙ candelaer waert geen verdriet
Dien ic wel gerne prisen soude
Al gemaect van finen goude
4695
Mar met ysere gestiit binnen
In elke side wildiit bekinnen
Gingen uut drie telgen van goude
In tmidden ∙i∙ daermen up woude
Up elke setten ∙i∙ goudiin vat
4700
Ende olie van oliven in dat
Die vate daer men mede in goet
Waren algader goudiin roet
Entie tangen daerment mede vur dede
Dat lecht waren al goudiin mede
4705
In vant oec noit gescreven das
Hoe hoghe die candelare was
Mar twerc was diere dan gout
Het was gemaect met gewout
Die candelare als wiit horen
4710
Stont in die tabernacle voren
An die sutside up gherecht
Andie nortside daer iegen echt
Stont ∙i∙ tafle van houte cetin
Daer ic wel seker ane bin
4715
Dat dlichtste hout is datmen vint
Ende verrot oec niet een twint
Ende die was lanc ∙ii∙ cubitus
Ende breet wi lesen dus
Ende al gecleet mit goude diere
4720
Die tafle stont up voere viere
Alomme ginc ∙i∙ ranke scone
Van goude gemaect als ∙i∙ crone
∙ii∙ vingher boven der tafle hoech
Bescreef die gene die niet en looch
4725
Daer up so lede men xii broet
Van tarwen uut te maten groet
Up elc ∙i∙ goudine patene
Te vollen breet ende rene
Daer up ∙i∙ hant vol wieroecs mede
4730
Tlater dages lasic datment dede
Dat oude broot wech ende was der papen
Anders atent gene knapen
Ende berndent wieroec upten outaer
Dan leidemen versch broet weder daer
4735
Up die tafle ende nuwen wierooc
Dat lagger al die weke oec
In midde vloere stont ∙i∙ outaer
Al fiin goudiin versch ende claer
Daermen gode up te diene plach
4740
Als ic die wet bescreven sach
Dat vorderdeel dat sanctorius hiet
Was xx cubitus lanc el niet
Ende ∙x∙ hoech ende ∙x∙ wiit
Des willic dat ghi seket siit
4745
Dat westerdeel heeten som
Die boeke sancta sanctorum
Dat was viercant an elke side
An lanc an hoech ende an wide
∙X∙ cubitus min no mee
4750
Ende daer scieden dese twe
So hinc ∙i∙ bissine cortine
An iiii pilaerne goet ende fine
Van houte cetine ende van goude
Wel gecleet als god woude
4755
Die blade daer af wit selveriin
Die capitele fiin goudiin
Daer gene cortine an hinc
Noit man sach diere dinc
Uptie cortine goet ende diere
4760
Waren bloemen menigertiere
Genaiet die daer up stonde
Nu hort wat die boeke orconden
Wat in sancta sanctorum was
∙I∙ arke als ic bescreven las
4765
Entie arke als ic bescrive
Was ghemaect als ∙i∙ rive
Van houte cetyn gehouwen
Die lanc was suldi getrouwen
ii slachelne ende een halve mede
4770
Die wide daer af entie hoechede
Es ander half elve bescreven
Up gonen voet was soe verheven
Binnen ende buten goudiin scone
Boven gemaect met ere crone
4775
Ente dragen wel gemaect
Daer in was wat help messaeet

f29r
Vol manna die goudine pot
Die aaron wiede in gods gebot
Entie tafle die god wilde geven
4780
Moysesse mitter wet bescreven
Ende aarons roede daer ic hier naer
Wonder sal af scriven ende waer
Ende deutronomius ∙i∙ boec di lach
In die arke menighen dach
4785
Altote osias tiden dats waer
Daer ic af scriven sal hier naer
∙I∙ goudine tafle decte die arke
Die hadde die selve gewarke
An die lange ende an die brede
4790
Uptie vorder hoeke bede
Stonden ii cherubin van goude
Ingle daer iegen alsmen woude
Elc sach andren rechte iegen
Toeft ter tafle geslegen
4795
Hare ii goudine vlerke quamen
Over die tafle tesamen
Ende dectense metten vlerke beden
Die andre ii waren versceden
Die tafle hiet oraculum
4800
Iof propiciatorium
Want alsmen raet an gode nam
Hordemen dat tluut daer ute quam
Aldus was begaet die arke
Ende was gedaen na dit gewerke
4805
In dat sancta sanctorium binnen
Die wech alomme wildiit kinnen
Waren van planken cetin
Elc vergaderde wel an him
Sonder allene an die oest side
4810
X cubitus was soe wel wide
Dus wast beloken mit cortinen
Ende daer lietmen die sonne sciinen
Ende dat plach open te stane
Vlac wast boven dat ic wane
4815
Ghedect aldus hordict visieren
Met cortinen van iiii manieren
Der onderster leesic dat ∙x∙ waren
Van iiii varwen te waren
Van bissiin wit alse snee
4820
Ende van iacincten dats min no mee
Dan als die lucht gedaen
Van purpre dats sonder waen
Ghedaen als die fine garnate
Van cocke dats root utermate
4825
Die onderste waren dus gedaen
Te gadre ghehecht sonder waen
Met knopen ende mit litsen van goude
Die daer na lagen alsmen woude
Waren ghemaect van gheets hare
4830
Dor dweder te dragene sware
Xi ware so hebict vonden
Met goude an dandre gebonden
Dat derde decsel horic tellen
Was ghemaect van scaeps vellen
4835
Ende daer toe wel gevarwet root
Wel getouwet als god geboet
Tvierde decsel was buckiin
Ende van verwen iacinctin
Wie soet oec van veren sach
4840
Wat dierheit datter ane lach
Het dochte hem wesen sonder waen
Alse die hemel recht gedaen
Noit so was in al erdrike
Tente gemaect dies gelike
4845
Ende weet wel dat ic geheel
Niene bescrive dat tiende deel
Omme dat telanc waer ende teswaer
Ende el niet dichte dan waer
Vanden vate die mer toe dede
4850
Copriin ende goudiin mede
Ende vander plaetsen diere omme lach
Datmen wel kerkhof heten mach
So en willic niet scriven niet
Want het ware al u verdriet
4855
God hiet moysesse daer naer
Cleder maken dats waer
Daermen mede dienen soude
Sinen pape als hi woude
Ende in de tabernacle gaen
4860
Van alden lieden sonder waen
Wilde hi dat papen hadden namen
Aaron entie van hem quamen
Die cleder lanc achter gheel
Die ioden plager ∙i∙ groet deel
4865
Noch siin daer na die ornamente
Ghemaect in gheestelic convente
Mar diere waren si utermaten
Ghesteente wilic niet achter laten

f29v
Daer was ∙i∙ cleet hiet poderis
4870
Aleman moste gebruken dis
Dan hare bisscop diemen hiet
Arabarchus onder dat diet
Daert cleet genaiet wesen soude
Hingen bellekine van goude
4875
Lxxii die luden claer
Ende also menich knoep dats waer
∙I∙ ander cleet hiet maken god
Datmen heet in ebreusch efod
Diere wast suldi getrouwen
4880
Ghemaect als ∙i∙ cleet sonder mouwen
Up elke scoudere stonden stene
Onichen ende sardonen gemene
Ende smaradden iosefus
Seit in sinen boec aldus
4885
Dat derde cleet so hete wi
Rationali iuditii 
Dat was sere diere van werke
Ende vierhoecte seggen clerke
In goude vast ende al gemene
4890
Daer in xii diere stene
In vier steden iii te samen
In deerste stede stont bi namen
Miraude topase ende sardone
In dander stede so stont scone
4895
Carbuncle iaspis ende saphieren
In die derde so stont bi manieren
Ametiste  ligure  ende achaet
In die vierde datis geen baraet
Onichinus beris ende crisout
4900
Dese waren van groter gewout
Onder elke stont gescreven wel
∙I∙ name der kinder van israel
Oec seggen boeke meer dan een
Datter in midden stont ∙i∙ steen
4905
Viercant ende siin gewout
Diene drouch dat hem god was hout
Iosefus scriift dattie sardone
Die so claer was ende so scone
Ende op die rechter scoudre stoet
4910
Weltiit so hem god was goet
Datter so groot lecht ute sloech
Datment sach verre genoech
So welke tiit die bisscop dede
Sacrificie ende sine bede
4915
Ende alsi souden wiich bestaen
Die xii stenen sonder waen
Waren so claer in haer gewout
Wast so dat hem god was hout
Up thoeft hadhi die crone
4920
Diere gemaect ende harde scone
Die was bina als ic gome
Na des paes miter van rome
Vor tvoerhoeft hinc ∙i∙ goudine plate
Alse ∙i∙ mane diere utermate
4925
Daer in met iiii lettre gescreven
Ons heren name ende wel up heven
Die dat spelde ende dat woude
Dat god dor ons sterven soude
Dus ende bet so was gecleet
4930
Aaron ende als hi was gereet
God hi wiisde hem die maniere
Hoe hi wilde ende welker tiere
Daer die sacrificie waren
Mar dat willic laten varen
4935
Dese ornamente so maecte wel
∙I∙ vroet man hiet besehel
Van iudase was hi hebic vreest
God gaffer hem toe den heiligen geest
Ende corab een ander man
4940
Die was van iacobs sone dan
Dese maecte die behendichede
Dat noyt man in gere stede
Daer hi des gelike sach ene
Si gravierden oec die stene
4945
Die noch nieman an desen dach
Nieman conterfeiten ne mach
Doe god dat hadde geseit
Gaf hi moysesse gereit

f30r
ii taflen die waren van stene
4950
Daer in die wet bescreven rene
Metten vingheren ons heren
Also als ons die boeke leren
Doe die lieden beneden sagen
Dat moyses soude verdagen
4955
Upten berch so lange
Spraken si mit alle bedwange
Tote aaron en seiden
Mac ons gode die ons leiden
Die voer ons gaen int woiste lant
4960
Ons es oncont ende onbecant
Wat moyses es gesciet
Aaron ende hur wilden dat diet
Bestieren vander dulre vaert
Ende si haddent sere ontwaert
4965
Ende spueden hur in sine ogen
So dicke hine const gedogen
Ende versmordene daer mede
Aaron sach datmen daer dede
Sinen swager ende was vervaert
4970
Ende sprac aldus ten lieden waert
Ghi sult hare te mi werc sinden
Die horingge van uwen kinden
Ende van uwen wive mede
Dat was haer meeste dierhede
4975
Doe pensdi dat si van den rade
Af souden staen dur hare scade
Doch brochten si de oringge
Nu hort hier wonderlike dinge
Aaron werpt goet in den viere
4980
Daer maecte die duvel sciere
Bi sire list ∙i∙ calf daer of
Den calve gaven si groten lof
Doe riep daer menich duvels bode
Israel dit siin dine gode
4985
Die di uut egypten brochten
Dese lisdaet si sere becochten
Aaron maectem ∙i∙ outaer
Ende geboet des margiins daer
∙I∙ vierdach sonder waen
4990
Ende tvolc es tilic up gestaen
Si aten ende dronken ende maecten feeste
Ende anebeden dminste ende dmeeste
God sprac te moysese saen
Ganc neder diin volc heeft misdaen
4995
Laetse mi bederven al
Ic beloefdi dat ic sal
Van groten volke di here maken
Moyses sprac te desen zaken
Laet dine grote gramschap vallen
5000
Here des bidic di voer hem allen
Dat niet segge menich viant
Di es in egypten lant
God deedse heimelike hene varen
Om dat hise wilde te waren
5005
Int gheberchte al verslaen
Hine hads gene macht sonder waen
Tegevene tharen doene
Dat lant van promissioene
Ghedinc dire vriende hier te voren
5010
Dien du selve heefs gesworen
Dattu souts dat lantscap geven
Haren gheslachte ende haren neven
Dus stilde moyses onsen here
Ende ginc af bedroevet sere
5015
Ende droech ii tafle tien tiden
Steniin an beden siden
Ghescreven metten vingher gods
Ende iosue die siins gebods
Wachte ende anden berch lach
5020
Quam iegen hem als hine sach
Mar dat wet wel al sonder saghe
Hi en vaste niet die ∙xl∙ daghe
Ende seide tote moyses
In dat here beneden es
5025
Als ochtmen vochte groot geclanc
Neen sprac moyses hets sanc
Mar doe hire naecte ende tcalf sach
Ende dat spel up genen dach
Wart hi gram ende warp ontvee
5030
Die marberne tafle twe
Dat goudine calf verberndi mede
Ende wreeft te pulvere ter stede
In ∙i∙ water so warp hiit dan
Ende deder af drinken menigen man
5035
Men leest so wie dat dranc vander fonteinen
Ende van gere misdaet was onreine
Dat hem tgout hinc anden baert
Moyses scalt taaroene waert
Dat hi des volcx wille dede
5040
Mar om hare piinlichede

f30v
Ontsculdichde hem aaron daer
Want hi der doot hadde vaer
Moyses riep nu comt te mi
Al dat comen es van levi
5045
Entie gode hevet weert
Elkerlike neme siin sweert
Gaet alle dor dit here groot
Ende elc sla sinen viant doot
Die getekent es met goude
5050
Des dages vielre upter moude
iii dusent ende hur daer mede
Dus wrac god hare piinlichede
Moyses sprac upten andren dach
Ic ga te gode sien of ic mach
5055
Hem verbidden u grote misdaet
Mar ghi hebt bgedaen al quat
Here riep hi dat arme diet
Dien dus sere es misciet
Vergef hem dat heeft misdaen
5060
Ocht doe mi uten boeke saen
Daer du mi in heefs geset
Doe sprac god die mine wet
Niet en hout sal ic af screpen
Leet wech tvolc dattu heefs begrepen
5065
Miin ingel sal di bewaren
Inne sal niet metti varen
Tvolc es hart ic soudem deren
Ic salse noch ∙i∙ warf visiteren
Ende salse oec bederven al
5070
Dit bediet den swaren val 
Daer si in vielen onsochte
Doese tvolc van rome vercochte
Om tgedreech van onsen here
Weenden alle die lieden seere
5075
Doch bad moyses hier omme
Doe quam van swerke ∙i∙ columme
Ende moyses sprac te gode aldoe
Daer si alle sagen toe
Besie diin volc wiltu god
5080
Riep hi ende eist diin gebod
Dat icse leiden sal dor twout
Sech wien du met mi senden sout
Miin ansichte sal vor di gaen
Sprac god hier mogedi verstaen
5085
Die gode gebede van moyses
Mere was tansichte dan dingel es
Moyses sprac here toech mi
Hoe gedaen diin ansichte si
God sprac du en moges niet sien
5090
En sal genen man gescien
Die mi sien sal ende leven
Stant hier inden hole beneven
An desen steen hier besiden
Mine claerheit sal bidi liden
5095
Tachterst so saltu van mi sien
Moyses ginc staen mettien
Ende ∙i∙ swerc ginc voer hem staen
So grote claerheit sonder waen
Leet vor hem hine conste gedogen
5100
Tesiene man mit ardschen ogen
Mar doe god verre was leden
Boer dat swerc te sire stede
Ende moyses die sach al naer
Van verren die godlichede claer
5105
Doe sprac te moyses onse here
Mac ii taflen min no mere
Na die eerste ic salre die wet
In scriven dier eer was geset
Ende echt was ginder ∙xl∙ dage
5110
Moyses datis gene sage
Ende ∙xl∙ nachte min no mere
Hine at no dranc mit onsen here
Doe hi neder quam wet vor waer
Ende met hem brochte die tafle daer
5115
Slouch so grot licht ende selke scine
Uten claren ansichte sine
Alse of het gebornet ware
Ia het was so clare
Dat niemen mochte gedogen
5120
Up hem te siene metten ogen
Ebreusche ieesten seggen vor waer
Dat hi darde warf daer naer
Echt niet at in ∙xl∙ dagen
Om dat hi hem soude beiagen
5125
Van haren misdaden aflaet
Dies es noch der kerken raet
iii vastine te hebben int iaer
Voer midwinter wet vor waer
Voer paschen ende voer scinxten mede
5130
Of die kerke noch hout die zede
Om dat elias ende moyses
Ende ihesus die xristus es

f31r
Alle drie vasten ∙xl∙ daghe
Ende ∙xl∙ nachte sonder saghe
5135
Doe hiet moyses daer maken
Die tabernacle die diere zaken
Arke taflen ende candelaren
Die vate oec metten outaeren
In die weke hiet hi vieren
5140
Den saterdach in allen manieren
Al tvolc quam daer ter steden
Ende offerde hem al haer dierheden
So getrouwelike dor gode
Datmen uut gaf met gebobe
5145
Datter niemen offerde mee
Meesters ware af si twee
Diemen hier voeren noemde wel
Corab ende besehel
Alle die van xx iaren
5150
Entie daer boven waren
Daden daer toe haer offerande
Int dander iaer als ict becande
Dat si egypten hadden gerumt
Daer menich omme wert gerumt
5155
Ten eersten dage van apprille
Doe rechten na sinen wille
Moyses die tabernacle ons heren
∙I∙ groet swerc met groter eren
Dat nieman mochte dor sien
5160
Bedecte alden dach mettien
Nachts was tswerc leesmen hier
Root ende claer alse dat vier
Dat si mochten openbare
Verstaen datter got in ware
5165
Vort meer rumden si tvelt
Ende braken up hare getelt
So weltiit dat swerc hief dane
Ende daert hem sette te stane
Gingen si weder logieren 
5170
Dus plagen si dere manieren
Exodus neemt ende aldus

Nota's