Reis van Sint-Brandaan/deel 7
Doe versach sente Brandaen 
       Eenen naecten man saen,  
       Al ru, sittende alleene  
       Vp eenen heeten steene.  
1325  Hi leet wel groete nozen.  
       An deen zijde was hi vervrosen  
       Dor vleesch ende beene,  
       Vp dander zijde vanden steene  
       Verbrande hi van hitten dan:  
1330  Na sine werken hi loen ghewan.  
       Voer hem hinc blayende een dwale,  
       Die halp hem arde wale:
       Die slouch die hitte dane.  
       Dies quam hem baten vele ane  
1335  Beede van hitten ende van couden.  
       Sine pine was menichfoude.  
       Des zondaeghs stont hem also -  
       Dies was hi arde vro -
       Hem dochte openbare,  
1340  Dat hi in werscepen ware.  
       Des maendaghs arde vroe
       Quam hem groete pijne toe.  
       Doe voerdene in der hellen  
       Die duuele met sinen ghesellen.  
1345  Doe si hem so bi quamen,  
       Datsi sine pine vernamen,  
       Begans hem ontfaermen.  
       Doe vraeghde Brandaen dien aermen  
       Van wat volcke dat hi ware.  
1350  Doe sprac die sondare:  
       "Ic bem die aerme Judas.  
       Om dat ic so onghetrauwe was,  
       Dat ic vercochte sonder noot  
       Die mi ghesciep ende gheboot,  
1355  Dat hebbic zwaer ontgouden.  
       Doet mi berauwen soude,  
       Doe quam die leede duuel  
       Ende gaf mi eenen twifel  
       Ende riet dat ic mi hinc  
1360  Ende ne gheene boete ontfinc.  
       Aldus nam ic die doot.  
       Dies moetic lijden desen noot.  
       Haddic ghenade begheert met rauwen,  
       God es also ghetrauwe,  
1365  Het ware mi wel vergaen.  
       God hadde mi ontfaen,  
       Also Hi den Iode ontfinc,  
       Die Hem, daer Hi an tcruce hinc,  
       Metten speere stac therte ontwee.  
1370  Noch dede God ghenaden mee:  
       Hi ontfinc den scaker dan,  
       Omdat hi berauwen ghewan,  
       Daer hi an den cruce hinc  
       Entie bitter doot ontfinc.  
1375  Also hadde Hi mi ontfaen,  
       Waers mi berauwen saen.  
       Mijns en wert nemmermeer raet,  
       Maer mi dinct dat mi nu wel staet,  
       Maer ouer morghin vele vroe  
1380  Sal mi den noot gaen toe:  
       Dan werdet mi al benomen  
       Tgoet daer ic nu in bem comen.  
       Dor des zondaeghs heere  
       Hebbic dese remedye heere.  
1385  Stont mi dus tallen daghen,  
       So en soudic niet claghen.  
       Nochtan en hebbict borgoet.  
       Maer dat mi vele wers doet,  
       Die grondeloze helle,  
1390  Daer ic altoes in quelle  
       Ende eeweliken in walle.  
       Die duuele met haren gescalle  
       Doen mi wel meneghen noot.  
       O wy heere, waric doot,  
1395  Of mochtic versteruen,  
       So en soudic niet bederuen  
       In dus meneghen aerbeit,  
       Die ic lijde in eewicheit  
       Van rauwen ende van leede.  
1400  Dese noode alle beede,  
       Van couden ende van hitten,  
       Daer ic hier in moet sitten,  
       En houdic voer gheen verdriet.  
       Ter hellen hebbic licht niet;  
1405  Daer eist doncker emmermeere;  
       Daer es dat eewelike zeer.  
       Ter quader tijt wert hi gheboren,  
       Die daertoe wert vercoren.  
       Een hitte quelt mi daer.  
1410  Eer ghi ghetastet wel een haer,  
       Daer smolte wel een berch stalijn,  
       Diene worpe daer in.  
       Mochte ic hier langhe wesen,  
       Mi dochte ic ware ghenesen.  
1415  Mi doen mee wee die zorghen  
       Jeghen den ouer morghen,  
       Dan die pijne die ic hier moet ontfaen."  
       Doe sprac sente Brandaen:  
       "Of yemen ouer di bade,  
1420  Soude hu God doen eeneghe ghenade?"
       "Neen Hi," sprac Judaes, die aerme,  
       "Want ic vp Gode hadde gheen ontfaermen.  
       Alle hulpe hebbic verloren,  
       Maer dit dwaelkin hier voren,  
1425  Voer mi hanghende namelike:  
       Dat maect mi seere rike  
       Ende helpt mi wel zeere.  
       Nochtan so stal ict onsen heere,  
       Doe ic met Hem ghinc.  
1430  Het weert mi groete dinc  
       Van desen heeten viere,  
       Maer mi berauwes weder sciere.  
       Doe gaf ict dor Gode  
       Eenen zinen crancken bode,  
1435  Die oyt sint sine bede  
       Voer mi te Gode dede.  
       Nu helpet mi zeere hier  
       Jeghen dit sterke vier,  
       Al en mach het also vele niet sijn,  
1440  Als oft met rechte mijn hadde ghezijn.  
       Nochtan helpet mi, heere,  
       Harde vele meere  
       Jeghen desen heeten brant,  
       Om dat ict selue gaf metter hant,  
1445  Dan mi nu holpe alle die haue,  
       Al waert dat men se ouer mi gaue,  
       Die nu in die weerelt es;  
       Dies moghedi sijn ghewes.  
       So wel helpt dat goet,  
1450  Dat die meinsche selue doet  
       Ende dat hi selue gheeft  
       Al die wijle dat hi leeft,  
       Want achter weldade  
       Commen dicwile spade  
1455  Ende datmen naer dleuen doet,  
       Dat heeft aermen spoet  
       Te helpene die selue niet en gheeft  
       Dor Gode die wijle dat hi leeft."  
       DOe Judas dit hadde gheseit,  
1460  Began hi driuen groten aerbeit,  
       Des maendaghs metten daghe  
       Maecte Judaes grote claghe  
       Ende jammerliken rauwe groot,  
       Dat dbloet van sinen hoghen scoot;
1465  Hem naecte groet onghemac.  
       Seere weendi ende sprac:  
       "O wy, onsalich ende arem man,  
       Dat ic ye eerdsch lijf ghewan.  
       Daer ic nu varen moete,  
1470  Dies en wert nemmermeer boete,  
       Want bi verdienten hebbict ontfaen."  
       Doe hiet sente Brandaen  
       Sijn helichdom bringhen voort  
       Ende settet vp des kiels boort,  
1475  Alse die duuele quamen  
       Ende dat helichdom vernamen,  
       Dat hise soude vervaren.  
       Hi sach an sine ghebaren  
       Ende heeft wel vernomen  
1480  Datsi saen sullen comen.  
       Doe quamen die duuele met eenen heere;  
       Hem dochte lucht ende meere,  
       Dat al was bernende vierijn.  
       "Hier soudic ghevaren zijn,"  
1485  Sprac die bezijnghede capelaen  
       Die met zorghen was beuaen.  
       Si vloghen bouen den kiele,  
       Hem scoot huut haren ghiele
       Pec ende vlamme onghiere  
1490  Met sulferachteghen viere,  
       Dat gloyde ende wiel;  
       Daert vp die zee viel  
       Berrende twater alse stroe.  
       Judase wilden si alsoe  
1495  Voeren in der hellen,  
       Daer sine souden quellen.  
       DEn vianden gheboet sente Brandaen  
       Datsi een wijle souden staen  
       Ende Judaes souden vermijden;  
1500  Gode bat hi in dien tijden,  
       Dat dien nacht moeste ghenesen  
       Judaes, ende quijte wesen  
       Van dien helschen zeere;  
       Dies bat hi onsen heere.  
1505  Weenende hi so langhe bat,  
       Dat hem God consenteerde dat.  
       Die duuele doe luude screyden,  
       Sij borlenden ende si neyden  
       Dat si sonder hem moesten varen.  
1510  Met vele groeten scaren  
       Keerden sie weder ter hellen.  
       Doe dreeghden sine te quellen  
       Vele meer dan si souden  
       Of sine hadden moghen behouden.  
1515  Dat dreeghen dede hem wee,  
       Daer hi vlotede vp die zee.  
       Die duuele quamen weder doe  
       Des morghins vele vroe,  
       Te Judaes ongheualle.  
1520  Crauwels brochten si alle,  
       Die gloyden ende sneden;  
       Onlanghe dat zijs vermeden,  
       Maer in hem dat sise sloughen.  
       Onscone dat sine droughen  
1525  Met alle metten steene;  
       Sie quelden sine beene.  
       Doe sine vp ghenamen,  
       Ende een lettel danen quamen,  
       Spraken si leelike toe  
1530  Sente Brandane doe:  
       "Daer omme sulle wine pinen meer  
       Dan hi was ghepijnt eer."  
       Doe seide sente Brandaen:  
       "Het sal anders vergaen  
1535  Niet te meer en sal ghepijnt sijn hi,  
       Om dat hi te nacht was bi mi.  
       Al moghedi vp mi scelden,  
       Hi en saels niet ontghelden.  
       Hu scelden hebbic ommare,  
1540  Bi Gode, onsen sceppare."  
       Ende met dieren woorden  
       Gheboet hi dien verhoorden,  
       Datsi hem en daden niet meer  
       Dan also si te voren eer  
1545  Des ander daghes hadden ghedaen.  
       Ende also voerden sine wech saen,  
       Vele zeer screyende  
       In dier zwaerre allende.  
       Doe hiet die heere goede  
1550  Vp des zeewes vloede  
       Volghen met sinen kiele  
       Na die aerme ziele,  
       Maer die duuele ontvoerdense saen.  
       Doe sach hi voer hem vp slaen  
1555  Eenen rooc wel gruwelijc;  
       Dat was een pijne vreeselijc. 
       Doe voer die goede sente Brandaen  
       Metten Gods zeghe beuaen  
       Toten ouersten hende
1560  Onder eene steenwennde;  
       Daes saghen sie alse bernende voghele varen 
       Huut eenen bernenden berghe te waren
       Van menegherande tonghen,  
       Die hel niet en zonghen  
1565  Dan o wy ende wach ende wee;  
       Eene grondeloze zee  
       Slouch daervp die west zijde ane,  
       So datment hoerde dane  
       Ouer meneghe mile.  
1570  Daer na in corter wile  
       Saghen si huut eenen berghe slaen
       Eene vlamme so ghedaen,  
       Daer die gleinstren hute vloghen
       Also groet als een houen
1575  Ende colen also groot als maste.  
       Daer was pijne ende onraste.  
       Huut dien seluen berghe ran
       Een water sulc en sach noint man,  
       Het was zwart ende het wiel;  
1580  Bander zijde daer hute viel
       Een water ende een wint ghereede,  
       Die also cout waren beede,  
       Dat nye couder dinc ghewart;  
       Daer hadden si moylike vaert.  
1585  Vp deen zijde was hitte menichfout,  
       Vp dander zijde wasest so cout  
       Dat den bomen in dien tijden  
       Die scorse scoolden vanden zijden.  
       Doe so hiet sente Brandaen  
1590  Hem allen ten riemen gaen;  
       Beede moonken ende scipman,  
       Alle vinghen si daer an.  
       Daer en wilden si niet letten meer.  
       Daer si waren commen eer  
1595  Binnen eenen daghe gheuaren,  
       Ghekeerden si cume in .ij. iaren.
Reis van Sint Brandaan