Reis van Sint-Brandaan/deel 10
Doe Brandaen orlof ghenam,  
       Die bouc seit dat hi quam  
2055  In den ellefsten morghen  
       In harde groeter zorghen.  
       Die wonderlike liede  
       Riepen in haren bediede  
       Na den heleghen Brandane,  
2060  Den Gods onderdane,  
       Ende boden hem scat ende spijse.  
       Doe sprac die Gods wijse:  
       "Huwe spijse, no huwen scat
       Die en bestaet ons plat,  
2065  Ende wi en willens niet ontfaen."  
       Doe liet hi sinen kiel gaen  
       Ende sciet van dien lande  
       Ende voer vp die zee te hande. 
       Do versach sente Brandaen  
2070  Eenen cleenen man saen; 
       Die bouc seit ons dat,  
       Dat hi vlootte vp een blat;  
       Die man was cume  
       Also groet als een dume.  
2075  In die luchter hant zijn  
       So voerde hi een napkijn;  
       In dandre een greffeel bloot,  
       Dat ne was no bore groot;  
       Daer mede was hem vele wee:  
2080  Hi stac tgreffeel in die zee  
       Ende liet drupen int napkijn,  
       Dien hi hadde in de hant zijn.  
       Ende doe hijt vol hadde ghedaen  
       Goet hijt weder hute saen;
2085  Aldus hi mat ende hute ghoet.
       Hoert hier wonder groot.  
       Doe vraechde hem sente Brandaen  
       Waer omme dat hijt heeft ghedaen.  
       Hi sprac: "ic mete dese zee,  
2090  Hets mi vorscepen emmermee,  
       Ofte ics vulmeten mach  
       Tote voer den domsdach."  
       Doe sprac Brandaen, die heere:  
       "Du en vulmeetse nemmermeere."  
2095  Die cleene man andwoerde vp dat,  
       Daer hi vp dien blade zat:  
       "Niet te meer dan ic vulmeten mach  
       Die zee voer den domsdach,  
       Niet te meer moghedi bescauwen  
2100  Al dat wonder en trauwen,  
       Dat God heeft laten gheweerden  
       Int water ende vp der eerden  
       Entie di noch verholen zijn.  
       Dine gheestelike kindre fijn,  
2105  Die zijn thuus sonder troost.  
       God die dicken heeft verloost,  
       Bidden si dor sine ghenaden  
       Dat Hi hu behoede van scaden.
       Gods inghel moete behoeden di.  
2110  Niet langher willic hu zijn bi." 
       IN den ellefsten daghe  
       Hierna, dats gheene zaghe,  
       Quamen si, des seker zijt,  
       In der tierchen tijt  
2115  In groter zorghen vp die zee,  
       Daer hem af quam vele wee.  
       Haer anxt was vele groot:  
       Daer brochtse in groeter noot  
       Een visch die was vreesam,  
2120  Die ieghen hem zwemmende quam;  
       Hi wilde verzwelghen haren kiel;  
       Hem was zijn mont ende zijn ghiel  
       Menich ghelachte wijt.  
       No weder eer [no] na der tijt  
2125  En was haren anxt so groot,  
       Drie daghe hi voer hem vloot;  
       Doe spyen hi hem teenen boghe,  
       En si dat ons die bouc loghe;  
       Den stert stac hi in den monde,  
2130  So hi alre diepst conde;  
       Dat scip hi al omme bevinc  
       Xiiij. daghe voeren si in den rinc,  
       Al daerse die visch verroerde,  
       Die den kiel in die zee voerde,  
2135  Alse ofte hi in de wolken soude  
       Ende achterwaert weder woude  
       In den diepen afgronde;  
       Dus voeren si langhe stonde.  
       Doe vielen si in een baerke;  
2140  Daer mede wilden si sterke  
       Royen hute te lande.
       Die visch dede hem grote hande.  
       Si weenden, moonken ende scipman;  
       Brandaen die troestese dan  
2145  Ende seide: "en wilt hu niet vreesen,
       God heeft ons dicwile voer desen  
       Wonderlike dinc gheopenbaert.  
       Als dese visch wech vaert  
       So wert die zee al stille;  
2150  Dan hebben wi onsen wille."  
       Doe quam een scone weder.  
       Die kiel stont stille, hi en ghinc weder  
       no dor zeyl, no dor wint.  
       Hi en wilde niet gaen een twint.  
2155  Viere hueren lach hi te dier stede; [= ueren] 
       Die hitte hem dicken wee dede;  
       Doe quam een windes stoot;  
       Die kiel doe henen vloot;  
       Die visch hi zanc te gronde;  
2160  Daer verledichtse God tier stonde. 
       Si voeren voert een lettel bat.  
       Doe quamen si teenre stat  
       Daer twater was so dinne,  
       Datsi onder hoerden daer jnne  
2165  Clocken luden ende clinghen  
       Ende oec papen zinghen;  
       Sie hoerden paerden neyen  
       Ende oec voghelen screyen;  
       Sie hoerden die honde bijlen  
2170  Ende met hoernen ghijlen  
       Ende vroylike zinghen  
       Ende dansen ende springhen  
       Van mannen ende van wiuen.  
       So horden si onlede driuen.  
2175  Doe si dit hoerden daer onder,  
       So hadden zijs groet wonder,  
       Dat hem so bi was  
       Ende si niet en saghen das.  
       Die heeren bi rade ghemeene  
2180  Worpen hute zinckel steene,
       Hoe diepe dat twater ware,  
       Die steene waren zware.  
       In wel corter stonde  
       So waren si te gronde.  
2185  Den ancker worpen si hute daer naer;
       Dies wart hem te moede zwaer:  
       In den eersten valle  
       Die ancker wart met allen  
       Onder gheuaen ende ghebonden.  
2190  Daer hilden si langhe stonden  
       Ende hadden wel groet wonder,  
       Wiene hilde daer onder.  
       Die meester stierman seide doe:  
       "Ic en weet wat ic best doe;  
2195  Snijdic den ancker reep ontwee,  
       So en moghen wi nemmee  
       Den gront der zee ghewinnen sciere.  
       Helpt ons, drochtijn, van hiere,  
       Dore dijnre moeder eere.  
2200  Nu en moghen wi nemmermeere  
       Onser vaert ghenieten."  
       Dat zeil si neder lieten. 
       Doe vraeghde sente Brandaen  
       Eenen sinen capelaen,  
2205  Die gheheeten was Noe,  
       Of hi te scriuene hadde mee  
       Des wonders dat hi hadde ghesien.  
       Noe sprac mettien:  
       "Vader, ic hebs langhe begheuen.  
2110  God danc, die bouc es vulscreuen."  
       Doe sprac sente Brandaen:  
       "So willic dat wi saen  
       Desen bouc vp hauen  
       Ende voer sente Marien draghen,  
2215  Want wi varen te handen  
       Weder tote onsen lande.  
       Onse peelgrimage es vuldaen,  
       Dat hopic an Gode saen." 
       DOe dit al was ghedaen,  
2220  Ghinghen si ten zeyle saen 
       Ende trockent an den maste  
       Ende bondent vele vaste;  
       Den ancker cabel sneden si ontwee  
       Ende voeren vroylic vp die zee  
2225  Ende quamen saen te hant  
       Ghesont tote in haer lant.  
       Den bouc nam sente Brandaen  
       Ende alle die moonken saen  
       Ende ghinghen met hem scone  
2230  In den monster vrome.  
       Doe quamen hem ieghen  
       Vele goede Gods deghen,  
       Broeders ende papen,  
       Alsose God hadde ghescapen,  
2235  Ende ontfinghen die heeren  
       Met wel groeter eeren.  
       Dien bouc heeft hi vp gheheuen,  
       Daer dat wonder in was bescreuen.  
       Doe quam een inghel van Gode  
2240  Ende dede zijns heeren ghebode.  
       "Sijt willecomme, Brandaen;  
       Dine vaert es vuldaen.  
       Nu zijt vp erderike  
       Also langhe als hu ghelike,
2245  Ende alstu hier niet mee wils zijn,  
       So vaert ten hemele int sitten dijn.' 
       Doe ghereeddi hem ghewesse,  
       Brandaen, ende zanc een messe.  
       Ende doe dit messe was vuldaen,  
2250  So en lettet niet lanc saen,  
       Hi en staerf, die heleghe heere.  
       God dede hem grote eere,  
       Hi zant omme sine ziele  
       Den inghel sente Michiele.  
2255  Men grouf met eeren den lichame.  
       Daer maectemen in sinen name  
       Eene kerke te waren  
       Met .ix. scone autaren,  
       Die beteekenden die .ix. iaer,  
2260  Dat seit die bouc ouer waer,  
       Dat hi was in allenden,  
       Daer hem God wilde zenden. 
       Nu biddic elken ende rade,     
       Dat niemen en versmade  
2265  Brandaens auoutuere,  
       Die hem dicke wart te zuere;  
       No en segghe, no daer ouer houde,  
       Dat loghene wesen soude,  
       Want het leecht bescreuen in lattijne  
2270  In meneghen cloester fine  
       Ende in menegher goeder stede,  
       Daer ment hout in werdicheden.  
       Want God toechde hem besondere  
       Van sinen heymeliken wondre.  
2275  Die Spieghele houdes oec orconden.  
       Elc claghe sine zonden  
       Den goeden sente Brandane,  
       Den Gods onderdane,  
       Dat hi altoes ende heden  
2280  Voer ons allen moete beden.  
       Dies en moet hi niet vergheten,  
       Want hi tparadijs heeft bezeten;  
       Dies moeten hoeren Xps, onse heere,  
       Dor siere lieuer moeder eere.  
     
       Amen, amen. 
Reis van Sint Brandaan