Economisch programma van Mechelen/Deel 2
terug naar de eerste pagina  / 
verder naar DEEL 3. HERVERDELEN

2. UITBREIDING VAN DE AUTONOMIE

Resolutie 063

Dit tweede deel gaat erover spreek- en beslissingsrecht
terug te bezorgen aan de mensen over dingen
die rondom en met hen gebeuren. We noemen dit uitbreiding
van de autonomie, maar we hadden ook over
"self-reliance" , integrale democratie, zelfbeheer,
enzovoort kunnen spreken.
De mens wordt onafhankelijker en vrijer naarmate
de productie waarvan hij/zij afhangt om in zijn/haar
behoeften te voorzien op een kleinere schaal en
dichterbij kan gebeuren.
Productie op een kleine schaal kan economisch soms
ook i onrendabel zijn. Sommige dingen zijn ook niet
kleinschalig te produceren. Daarom is het best hier
te spreken van gerichtschaligheid.
We zien 3 wegen waarlangs dit kan verwezenlijkt
worden:
 de mogelijkheden tot informele zelfvoorziening scheppen en vergroten;
 grootschalige eenheden waar mogelijk decentraliseren;
 aan de betrokkenen op alle niveaus maximaal beslissingsrecht geven.

Informele zelfvoorziening

Resolutie 064

In de mate waarin de mensen zelf, alleen of samen
met omwonenden dingen kunnen klaren, hebben ze vat
op hun situatie, zijn ze minder afhankelijk van anonieme
anderen.  We spreken van zelfvoorziening wanneer
de goederen en diensten niet van buitenaf betrokken
worden (markt of staat) maar ofwel zelf
ofwel in samenwerking met bekenden worden geproduceerd.
Ze is informeel, omdat de uitwisseling niet
berust op een afgewogen ruil volgens wettelijke
regels.

Resolutie 065

De mogelijkheid, niet de verplichting, moet geschapen
worden om basisbehoeften in zelfvoorziening
te vervullen : voeding, kleding, huisvesting, vorming
en opvoeding, onderwijs, verzorging, verplaatsing,
energie. Belangrijke terreinen die op korte
termijn kunnen worden uitgebouwd zijn o.m. vernieuwbouw,
autonome verplaatsing (fietsers en voetgangers),
gezondheidszorg en kleuteropvang thuis door
samenwerkende ouders en buren, ecologische volkstuinen,
zachte energie, buurtateliers, ...

Resolutie 066

Andere maatregelen uit dit programma kunnen de
zelfvoorziening sterk stimuleren, o.m. de vermindering
van de arbeidsduur en het basisinkomen.

DECENTRALISATIE VAN DE OVERHEID

Dit is een zeer uitgebreide materie waarin wij ons beperken tot twee fundamentele thema's : de financiële autonomie van de gemeenten en de decentralisering van de welzijnsvoorzieningen.

Financiële autonomie van de gemeenten

Resolutie 067

De gemeentelijke autonomie moet op financieel vlak
versterkt worden. De taak van de centrale overheid
bestaat erin onrechtvaardige ongelijkheid tussen
de gemeenten weg te werken. Daartoe zal ze minimum en
maximumgrenzen vastleggen voor belastingen en
uitgaven en subsidies verdelen op grond van andere
en betere objectieve criteria, met bijzondere aandacht
voor structureel zwakkere gemeenten en gemeenten
met bovengemeentelijke taken.

Resolutie 068

Op korte termijn moeten de criteria van de dotaties
aangepast worden aan de huidige sociaal-economische
toestand. Op middellange termijn moet de subsidieregeling
ondergebracht worden in een beperkt aantal
sectoriële fondsen (openbare werken, milieu, sociaal-
cultureel) Op lange termijn moet een groter
deel van de ontvangsten uit eigen inkomsten komen.

Resolutie 069

De eigen werking van de gemeenten wordt verbeterd
door allerlei maatregelen zoals de depolitisering
van het personeelsbeleid, de herwaardering van de
gemeenteraad, decumul, openbaarheid van bestuur
e.d. De gemeentewerking moet worden uitgebreid.
Taken die het gemeentelijk vlak overschrijden moeten
naar een hoger niveau overgedragen worden.

Lokale organisatie van de welzijnsvoorzieningen

Resolutie 070

De financiering van het welzijnswerk en van de sociale
zekerheid, en het vastleggen van de algemene
normen ervoor, blijven omwille van het beginsel
van de solidariteit een verplichting van de centrale
overheid, maar de concrete administratie (met inbegrip
van uitbetalingen) ervan wordt, nagenoeg volledig
naar het plaatselijk vlak overgebracht.

Resolutie 071

Hiertoe worden per wijk per kleine gemeente polyvalente
wijkcentra opgericht, waarin gespecialiseerde
mensen samenwerken met mensen uit de buurt. Deze
wijkcentra hebben een viervoudige taak: de administratie
van de sociale zekerheid en de verzorging
in al zijn aspecten (gezondheidszorg, bejaardenzorg,
kinderopvang...), stimuleren van zelfhulp en preventie.

Resolutie 072

De polyvalente wijkcentra komen per gemeente onder
controle van een rechtstreeks verkozen sociale raad,
waarin de huidige OCMW-raden opgaan. Lidmaatschap
is onverenigbaar met het mandaat van gemeenteraadslid.

Resolutie 073

Opvang van kinderen: ouders hebben tot 1 jaar na
de geboorte recht op een vervangingsinkomen bij
ziekte van het kind, op ruim omstandigheidsverlof,
kinderopvang gebeurt daarnaast in pleeggezinnen
en in de polyvalente wijkcentra.

Resolutie 074

Bejaarden hebben recht op een infrastructuur die
hen zolang mogelijk in hun vertrouwd midden houdt:
door thuisverzorging, maaltijddienst,  klusjesdienst;
dag- of nachtpIaatsing zal zoveel mogelijk in pleeggezinnen
gebeuren of in kleinschalige opvangtehuizen.
De V-diensten waarbij bejaarden verblijven in ziekenhuizen
moeten verder afgebouwd worden. De normen
opgelegd aan privé-ziekenhuizen moeten strikt gecontroleerd
worden.

Resolutie 075

Gezondheidszorg moet in de eerste plaats gericht
zijn op het voorkomen i.p.v. op het meer 
winstgevende genezen van ziekten. Ze dient te worden
opgebouwd rond zelfhulp, thuisverzorging, de eerstelijnsgezondheidszorg
rond het polyvalent wijkcentrum.
De gezondheidswerkers worden betaald per ingeschreven
patiënt i.p.v. per prestatie (met minimum- en
maximumgrenzen). Ziekenhuizen komen onder controle
van een provinciale sociale raad; ze worden
gefinancierd op basis van een algemene begroting, niet meer per ligdag. 
Arbeidsgeneeskunde moet zijn preventieve taak met
voldoende autonomie kunnen vervullen.
Het recht op gezondheidszorg mag niet afhangen van
het feit of men al of niet betaalde arbeid verricht
heeft. De financiering ervan wordt losgekoppeld
uit de sociale zekerheid en wordt gefiscaliseerd,
d.i. betaald uit belastingsinkomsten. 
De Orde van Geneesheren wordt afgeschaft en vervangen
door een Nationale Gezondheidsraad, waarin ook 
de patiënten door hun vertegenwoordigende organisaties zitten.

Resolutie 076 (a)

Psychiatrie: we leven in een neurotische samenleving
die psychische ziekten maakt.
'Bij de hulpverlening moeten zelfhulp en ambulante
hulp centraal staan. Slechts bij uitzonderlijke
noodgevallen (zowel bij neurotische als psychotische
gevallen) opname in een gespecialiseerd ziekenhuis.
In alle noodgevallen moet hulp geboden worden door
een kleinschalige aanpak. Ook moeten mentaal gehandicapten
uit de psychiatrische instellingen en krijgen
ze hun eigen tehuizen, voor zover ze niet in
gezinnen kunnen geplaatst worden. 
Alle gesloten psychiatrische instellingen worden
op termijn gesloten. Collocatie wordt verboden. 
(Amendement: Asse, Raout Martion, Guido Huysmans)

Resolutie 077 (a)

Gehandicapten: het beleid dient bestaanszekerheid
te bieden, de grootst mogelijke zelfstandigheid
en integratie in de leefomgeving. Het is de lokale
gemeenschap die moet instaan voor een aangepast
woonmilieu en dienstverlening aan huis. Onderwijs
moet zoveel mogelijk in het gewone onderwijs plaatsvinden,
tewerkstelling in het gewone arbeidsproces.
Focuswonen moet gestimuleerd worden en opgelegd
aan de huisvestingsmaatschappijen. Voor alle gehandicapten
wordt een dossier opgemaakt, waarin alle 
tegemoetkomingen worden opgenomen.
(Toevoegingen: Guido Huysmans, Jo Mabé)

Resolutie 078 (a)

Migranten : de welzijnsvoorzieningen en ook het 
(later besproken) basisinkomen, belastingen en sociale
zekerheid vormen een geheel van rechten en 
regels voor alle bewoners van dit land. De vreemdelingen
moeten volwaardig deel hebben aan het stelsel.
Zij moeten betrokken worden bij de werking
van de polyvalente centra, en dit met de mogelijkheid
hun eigenheid te bewaren. 
(Voorgesteld door: Antwerpen, Herwig Verschueren)

Decentralisatie van de markteconomie

Resolutie 079

De markt is slechts een bruikbaar instrument wanneer
hij werkelijk vrij is, d.i. wanneer geen groepen
de markt naar hun hand kunnen zetten. De groenen
willen de vrijheid van die markt herstellen, en
ze vooral onttrekken aan het overwicht van de grotendeels
internationale oligopolies en monopolies
die de markt beheersen.

Resolutie 080

De productie moet worden georganiseerd op een schaal
aangepast aan het product. Sommige functies zijn
uit hun aard grootschalig (mijnbouw, staal, openbaar
vervoer, ...), andere te gespecialiseerd om overal
plaats te vinden (wetenschappelijk onderzoek. Heel
wat goederen en diensten kunnen evenwel rendabel
kleinschalig geproduceerd worden, ter plaatse voor
plaatselijk verbruik. Er moet dan ook een economische
politiek ontwikkeld worden die de kleinschalige
activiteiten en ondernemingen stimuleert, die in
belangrijke mate ten goede zal komen aan de kleine
zelfstandige ondernemingen. In de steunverlening
moeten mechanismen worden ingebouwd die de 
schaalvergroting tegengaan.

Resolutie 081

Veel internationale handel is overbodig. Door minder
in te voeren is men ook minder afhankelijk van de
uitvoer en kan men meer zelf in de eigen noden voorzien.
Deze invoervervangende politiek (importsubstitutie)
is bijzonder zinvol voor de landen van de derde
wereld, maar ook voor ons.
Daarom moet een politiek gevoerd worden waarbij
de handel over lange afstand ontmoedigd wordt voor
producten die ook lokaal aanwezig zijn of waarvoor
lokaal goede substitutiegoederen aanwezig zijn.
Handel van producten die hieraan niet voldoen en
die aan werkelijke behoeften tegemoetkomen, moet
vrij mogelijk zijn.

Controle van de gemeenschap op de grootschalige bedrijven

Resolutie 082

Wat in een groene economie nog overblijft aan grootschalige
activiteiten, is te belangrijk om over
te laten aan de privé-belangen van de vermogenden.
Op lange termijn moeten alle noodzakelijke grootschalige
productie- en dienstensectoren onder het
beheer gebracht worden van de gemeenschap. Dit betekent
dat de gemeenschap democratisch de beleidslijnen
van deze sectoren vastlegt en de concrete
uitvoering ervan bepaalt. Hierbij moeten efficiënte
beheersvormen ontwikkeld worden, waarbij alle belanghebbenden
moeten betrokken worden in het beslissingsproces. 
Dit betekent dat o.m. de inspraak van
de consumenten moet georganiseerd worden in de productiebeslissingen, dat de omwonenden en allen die
hinder kunnen ondervinden van een bedrijvigheid
hun belangen kunnen laten gelden en uiteraard ook
dat degenen die in een bedrijf werken zelf kunnen
(mede)beslissen over hun arbeid en toekomst.
Alles moet in het werk gesteld worden om bureaucratisering,
verspilling en partijpolitisering tegen te gaan.

Resolutie 083

Op korte termijn dient de gemeenschap volledige
controle en zeggenschap te krijgen over alle beslissingen
van de energiebedrijven en de banksector, 
omwille van hun strategisch belang en extreem 
beschermde positie, en omdat hun machtspositie nog
versterkt wordt door de grote financiële schulden
van de overheid.
In welke mate die controle de vorm moet aannemen
van nationalisatie of andere 'vormen van gemeenschapsbezit,
hangt mede af van de tegenwerking of
de bereidheid tot medewerking aan een groene en
sociale politiek vanwege de beheerders van deze
ondernemingen.

Resolutie 084

Bij het in gemeenschapsbezit brengen van de bank- en
energiebedrijven zullen de kleine aandeelhouders
volledig vergoed worden: de grote aandeelhouders
worden niet vergoed.

Resolutie 085
Een strakke gecentraliseerde planeconomie is geen
bruikbaar instrument voor een groene en basisdemocratische
economie. Een zekere mate van planning
is onvermijdelijk maar ze moet zo licht mogelijk
gehouden worden. Een belangrijk instrument van planning
bestaat erin de kapitaalstromen van de gesocialiseerde
banken te richten naar ecologisch en sociaal verantwoorde projecten
door gunstige voorwaarden eraan toe te staan.

Democratie in bedrijven en instellingen

Resolutie 086 (a)

Het zelfbeschikkingsrecht in bedrijven en instellingen
is slechts volledig door het invoeren van zelfbeheer,
d..i. het recht te beslissen over alle zaken
die betrokkenen aanbelangen.

Resolutie 087 (a)
Op korte termijn zal de ontwikkeling ervan aangevat
worden in de niet-commerciële sector: onderwijs,
verzorging, heel wat overheidsdiensten en in de
beschermde sectoren, d.i. de bedrijvigheden, niet
onderworpen aan de internationale concurrentie.
Een tweede belangrijk element is het stimuleren
van de echte producentencoöperatieven, waarvan alle
medewerkers coöperateurs zijn, en die geen personeel in loondienst hebben. 
In de bedrijven onderworpen aan de internationale
concurrentie kan het komen als een eindpunt, 
gegroeid uit de ervaringen in de niet-commerciële
sector en in de arbeidscontrole.

Resolutie 088 (a)

Als overgang naar het zelfbeheer worden de bevoegdheden
uitgebreid en de beperkingen afgebouwd van
de bestaande inspraakorganen, vnl. de ondernemingsraad.
Er wordt een volledige informatieplicht ingevoerd,
de arbeiders krijgen initiatiefrecht en de
beslissingen worden afdwingbaar gemaakt.. Daarnaast
vereist de democratisering van deze organen het
afschaffen van de paritaire samenstelling ervan,
ten gunste van een grotere deelname van de arbeiders.

Resolutie 089 (a)

Democratisering van de ondernemingen kan niet zonder
ook de vakbonden verder te democratiseren. Agalev
steunt daarom personen en groepen die binnen de
vakbonden initiatieven terzake nemen. Daarnaast
moet de vakbondsafvaardiging wettelijk beter beschermd
worden. Kaderraden worden verworpen omdat
deze een wig drijven tussen het personeel en dus
de realisatie van het zelfbeheer kunnen hypothekeren.

 
verder naar DEEL 3. HERVERDELEN

Politiek