Vredesverdrag van Brest-Litovsk
Het vredesverdrag van Brest-Litowsk is een vredesverdrag afgesloten op 3 maart 1918 tussen de Centrale Mogendheden en Rusland dat een einde maakte aan de vijandelijkheden op het Oostelijk front. Het verdrag zou als gevolg van de wapenstilstand van 11 november 1918, die een definitief einde maakte aan de vijandelijkheden tijdens de Eerste Wereldoorlog en uitmondde in het Vredesverdrag van Versailles, nietig worden (Artikel XV van het wapenstilstandsverdrag).

Hierbij is de vertaalde tekst van het akkoord bestaande uit veertien artikels (exclusief de bijlagen en aparte bijkomende verdragen) weergegeven.

Tekst van het verdrag 

3 Maart, 1918

Artikel I.

Duitsland, Oostenrijk-Hongarije, Bulgarije en Turkije, enerzijds, en Rusland, anderzijds, verklaren dat de staat van oorlog tussen hen beëindigd is. Zij zijn vastbesloten voortaan in vrede en vriendschap met elkaar verder te leven.

Article I.

Germany, Austria-Hungary, Bulgaria, and Turkey, for the one part, and Russia, for the other part, declare that the state of war between them has ceased. They are resolved to live henceforth in peace and amity with one another. 

Artikel II.

De verdragsluitende partijen zullen afzien van elke agitatie of propaganda gericht tegen de regering of de openbare en militaire instellingen van de andere partij. In zover deze verplichting betrekking heeft op Rusland, geldt dit tevens voor de territoria bezet door de mogendheden van het Viervoudig Verbond (Centrale Mogendheden).

Article II. 
The contracting parties will refrain from any agitation or propaganda against the Government or the public and military institutions of the other party. In so far as this obligation devolves upon Russia, it holds good also for the territories occupied by the Powers of the Quadruple Alliance. 

Artikel III.

De territoria gelegen ten westen van de lijn overeengekomen door de verdragsluitende partijen die voorheen behoorden tot Rusland, zullen niet langer onder Russische soevereiniteit staan, de overeengekomen lijn is aangegeven op de kaart die als wezenlijk deel van dit vredesverdrag uitmaakt. De exacte vastlegging van de lijn zal bepaald worden door een Russisch-Duitse commissie. 
De vermelde territoria zullen geen enkele verplichting ten aanzien van Rusland kennen, voortvloeiend uit het feit dat zij voorheen tot Rusland behoorden. 
Rusland ziet af van elke tussenkomst in de binnenlandse aangelegenheden van deze territoria. Duitsland en Oostenrijk-Hongarije stellen zich tot doel de toekomstige status van deze territoria te bepalen in overeenkomst met hun bevolking.

Article III.

The territories lying to the west of the line agreed upon by the contracting parties which formerly belonged to Russia, will no longer be subject to Russian sovereignty; the line agreed upon is traced on the map submitted as an essential part of this treaty of peace. The exact fixation of the line will be established by a Russo-German commission. 
No obligations whatever toward Russia shall devolve upon the territories referred to, arising from the fact that they formerly belonged to Russia. 
Russia refrains from all interference in the internal relations of these territories. Germany and Austria-Hungary purpose to determine the future status of these territories in agreement with their population. 

Artikel IV.

Zodra een algemene vrede is afgesloten en de Russische demobilisatie volledig is uitgevoerd zal Duitsland het grondgebied ten oosten van de lijn aangeduid in paragraaf 1 van Artikel III ontruimen, in zover als Artikel IV niet anders bepaald.
Rusland zal alles binnen haar macht in het werk stellen om de onmiddellijke ontruiming van de provincies van Oost-Anatolië en de wettelijke teruggave ervan aan Turkije te verzekeren. De districten Erdehan, Kars en Batum zullen gelijkaardig en zonder uitstel van Russische troepen ontdaan worden. Rusland zal niet tussenbeide komen in de reorganisatie van de nationale en internationale betrekkingen van deze districten, maar het aan de bevolking van deze districten overlaten, deze reorganisatie uit te voeren in overeenstemming met de naburige staten, in het bijzonder met Turkije. 

Article IV.

As soon as a general peace is concluded and Russian demobilization is carried out completely Germany will evacuate the territory lying to the east of the line designated in paragraph 1 of Article III, in so far as Article IV does not determine otherwise. Russia will do all within her power to insure the immediate evacuation of the provinces of eastern Anatolia and their lawful return to Turkey. 
The districts of Erdehan, Kars, and Batum will likewise and without delay be cleared of the russian troops. Russia will not interfere in the reorganization of the national and international relations of these districts, but leave it to the population of these districts, to carry out this reorganization in agreement with the neighboring States, especially with Turkey. 

Artikel V.

Rusland zal, zonder uitstel, de volledige demobilisatie uitvoeren van haar leger inclusief de eenheden die recent werden opgericht door de huidige regering. Verder, zal Rusland ofwel haar oorlogsbodems naar Russische havens brengen en deze daar houden tot de dag dat een algemene vrede wordt afgesloten, of ze meteen ontwapenen. Oorlogsbodems van staten die in staat van oorlog blijven met de mogendheden van het Viervoudig Verbond (Centrale Mogendheden), in zover deze zich onder Russische soevereiniteit bevinden, zullen beschouwd worden als Russische oorlogsbodems.
Het spergebied in de Arctische Oceaan blijft als dusdanig voortbestaan tot het afsluiten van een algemene vrede. In de Baltische Zee, en  in zover als de Russische macht reikt in de Zwarte Zee, zal meteen begonnen worden met het ruimen van de mijnen. Koopvaardijscheepvaart in deze maritieme regio's is vrij en zal meteen hernomen worden. Gemengde commissies zullen opgericht worden die meer gedetailleerde regels zullen formuleren, in het bijzonder om koopvaardijschepen te informeren betreffende verboden routes. Scheepvaartroutes dienen altijd vrij gehouden te worden van drijvende mijnen.

Article V.

Russia will, without delay, carry out the full demobilization of her army inclusive of those units recently organized by the present Government. Furthermore, Russia will either bring her warships into russian ports and there detain them until the day of the conclusion of a general peace, or disarm them forthwith. Warships of the States which continue in the state of war with the Powers of the Quadruple Alliance, in so far as they are within Russian sovereignty, will be treated as Russian warships. 
The barred zone in the Arctic Ocean continues as such until the conclusion of a general peace. In the Baltic sea, and, as far as Russian power extends within the Black sea, removal of the mines will be proceeded with at once. Merchant navigation within these maritime regions is free and will be resumed at once. Mixed commissions will be organized to formulate the more detailed regulations, especially to inform merchant ships with regard to restricted lanes. The navigation lanes are always to be kept free from floating mines. 

Artikel VI.

Rusland verplicht er zichzelf toe meteen vrede te sluiten met de Oekraïense Volksrepubliek het vredesverdrag tussen deze staat en de mogendheden van het Viervoudig Verbond (Centrale Mogendheden) te erkennen. Het Oekraïens grondgebied zal, zonder uitstel, vrijgemaakt worden van Russische troepen en de Russische Rode Garde. Rusland dient een einde te maken aan alle agitatie en propaganda gericht tegen de regering of de openbare instellingen van de Oekraïense Volksrepubliek. Estland en Lijfland zullen insgelijks, zonder uitstel, vrijgemaakt worden van Russische troepen en de Russische Rode Garde. De oostelijke grens van Estland loopt, in het algemeen langsheen de Narwa rivier. De oostelijke grens van Lijfland dwarst, in het algemeen, het Peipus meer en het Pskow meer, tot de zuidwestelijke hoek van het laatstgenoemde, dan doorheen het Luban meer in de richting van Livenhof aan de Dvina. Estland en Lijfland zullen bezet worden door een Duitse politiemacht tot de veiligheid verzekerd wordt door eigen nationale instellingen en tot de openbare orde is hersteld. Rusland zal meteen alle gearresteerde of gedeporteerde inwoners van Estland en Lijfland vrijlaten, en verzekert de veilige terugkeer van alle gedeporteerde Esten en Lijflanders.
Finland en de Aland eilanden zullen onmiddellijk vrijgemaakt worden van Russische troepen en de Russische Rode Garde, en de Finse havens van de Russische vloot en de Russische zeemacht. Zo lang het ijs de transfer van oorlogsschepen naar Russische havens verhindert, zal slechts een beperkte strijdmacht aan boord van de oorlogsschepen blijven. Rusland dient een einde te maken aan alle agitatie en propaganda gericht tegen de regering of de openbare instellingen van Finland.
De forten gebouwd op de Aland eilanden dienen zo snel als mogelijk verwijderd te worden. Met betrekking tot de permanente niet-versterking van deze eilanden alsook hun verdere behandeling in zake militaire technische navigatie zaken, zal een bijzondere overeenkomst gesloten worden tussen Duitsland, Finland, Rusland en Zweden; er bestaat in deze overeenstemming dat, op Duitslands wens, ook andere landen grenzend aan de Baltische Zee in deze zaak nog zouden geraadpleegd worden.

Article VI.

Russia obligates herself to conclude peace at once with the Ukrainian People's Republic and to recognize the treaty of peace between that State and the Powers of the Quadruple Alliance. The Ukrainian territory will, without delay, be cleared of Russian troops and the Russian Red Guard. Russia is to put an end to all agitation or propaganda against the Government or the public institutions of the Ukrainian People's Republic. 
Esthonia and Livonia will likewise, without delay, be cleared of Russian troops and the Russian Red Guard. The eastern boundary of Esthonia runs, in general along the river Narwa. The eastern boundary of Livonia crosses, in general, lakes Peipus and Pskow, to the southwestern corner of the latter, then across Lake Luban in the direction of Livenhof on the Dvina. Esthonia and Livonia will be occupied by a German police force until security is insured by proper national institutions and until public order has been established. Russia will liberate at once all arrested or deported inhabitants of Esthonia and Livonia, and insures the safe return of all deported Esthonians and Livonians. 
Finland and the Aaland Islands will immediately be cleared of Russian troops and the Russian Red Guard, and the Finnish ports of the Russian fleet and of the Russian naval forces. So long as the ice prevents the transfer of warships into Russian ports, only limited forces will remain on board the warships. Russia is to put an end to all agitation or propaganda against the Government or the public institutions of Finland. 
The fortresses built on the Aaland Islands are to be removed as soon as possible. As regards the permanent non-fortification of these islands as well as their further treatment in respect to military technical navigation matters, a special agreement is to be concluded between Germany, Finland, Russia, and Sweden; there exists an understanding to the effect that, upon Germany's desire, still other countries bordering upon the Baltic Sea would be consulted in this matter. 

Artikel VII.

Gezien het feit dat Perzië en Afghanistan vrije en onafhankelijke staten zijn, verplichten de verdragsluitende partijen er zich toe de politieke en economische onafhankelijkheid en de territoriale integriteit van deze staten te respecteren.

Article VII.

In view of the fact that Persia and Afghanistan are free and independent States, the contracting parties obligate themselves to respect the political and economic independence and the territorial integrity of these states. 

Artikel VIII.

De krijgsgevangenen van beide partijen zullen worden vrijgelaten om naar hun thuisland terug te keren. Het afhandelen van de kwesties die hieraan verbonden zijn zullen gebeuren door de speciale verdragen die voorzien zijn in Artikel XII.

Article VIII.

The prisoners of war of both parties will be released to return to their homeland. The settlement of the questions connected therewith will be effected through the special treaties provided for in Article XII. 

Artikel IX.

De verdragsluitende partijen verzaken wederzijds aan compensatie voor hun oorlogsuitgaven, dit betekent, van openbare uitgaven voor het voeren van de oorlog, alsook de compensatie van oorlogsverliezen, dit betekent, verliezen die (door) hen of hun staatsburgers werden aangedaan in de oorlogszones door militaire maatregelen, inclusief alle opeisingen gedaan in vijandelijk gebied.  

Article IX.

The contracting parties mutually renounce compensation for their war expenses, i.e., of the public expenditures for the conduct of the war, as well as compensation for war losses, i.e., such losses as were caused [by] them and their nationals within the war zones by military measures, inclusive of all requisitions effected in enemy country. 

Artikel X.

De diplomatieke en consulaire betrekkingen tussen de verdragsluitende partijen zullen meteen na de ratificatie van het vredesverdrag terug opgenomen worden. Voor wat de wederzijdse toelating van consuls betreft, zijn aparte overeenkomsten voorbehouden.

Article X. 

Diplomatic and consular relations between the contracting parties will be resumed immediately upon the ratification of the treaty of peace. As regards the reciprocal admission of consuls, separate agreements are reserved. 

Artikel XI.

Voor wat de economische betrekkingen tussen het Viervoudig Verbond (Centrale Mogendheden) en Rusland betreft zijn de regels, opgenomen in bijlagen II-V, bepalend...

Article XI.

As regards the economic relations between the Powers of the Quadruple Alliance and Russia the regulations contained in Appendices II-V are determinative.... 

Artikel XI
Het herstel van wettelijke en private wettelijke betrekkingen, de uitwisseling van krijgsgevangenen en geïnterneerde burgers, de kwestie van amnestie alsook de kwestie aangaande de behandeling van koopvaardijschepen die in handen zijn gekomen van de opponent, zullen geregeld worden in aparte verdragen met Rusland die wezenlijk deel uitmaken van het algemeen vredesverdrag, en, in zover als mogelijk, gelijktijdig van kracht zullen worden met dit laatste.

Article XII.

The reestablishment of public and private legal relations, the exchange of war prisoners and interned citizens, the question of amnesty as well as the question anent the treatment of merchant ships which have come into the power of the opponent, will be regulated in separate treaties with Russia which form an essential part of the general treaty of peace, and, as far as possible, go into force simultaneously with the latter. 

Artikel XIII.

Voor de interpretatie van dit verdrag zijn gezaghebbend, de Duitse en Russische teksten voor de betrekkingen tussen Duitsland en Rusland; de Duitse, Hongaarse en Russische teksten voor de betrekkingen tussen Oostenrijk-Hongarije en Rusland; De Bulgaarse en Russische teksten voor de betrekkingen tussen Bulgarije en Rusland; en de Turkse en Russische teksten voor de betrekkingen tussen Turkije en Rusland.

Article XIII.

In the interpretation of this treaty, the German and Russian texts are authoritative for the relations between Germany and Russia; the German, the Hungarian, and Russian texts for the relations between Austria-Hungry and Russia; the Bulgarian and Russian texts for the relations between Bulgaria and Russia; and the Turkish and Russian texts for the relations between Turkey and Russia. 

Artikel XIV.

Het voorliggende vredesverdrag zal geratificeerd worden. De documenten ter ratificatie zullen, zo spoedig als mogelijk, te Berlijn uitgewisseld worden. De Russische regering verplicht er zich toe, naar wens van één van de mogendheden van het Viervoudig Verbond (Centrale Mogendheden), de uitwisseling van de documenten ter ratificatie uit te voeren binnen een periode van twee weken. Tenzij anderzijds voorzien in de artikels, in de bijlagen, of in de bijkomende verdragen, zal het vredesverdrag van kracht worden op het ogenblik van zijn ratificatie. Ten bewijze waarvan de volmachtdragers dit verdrag eigenhandig hebben ondertekend.

Article XIV.
The present treaty of peace will be ratified. The documents of ratification shall, as soon as possible, be exchanged in Berlin. The Russian Government obligates itself, upon the desire of one of the powers of the Quadruple Alliance, to execute the exchange of the documents of ratification within a period of two weeks. Unless otherwise provided for in its articles, in its annexes, or in the additional treaties, the treaty of peace enters into force at the moment of its ratification. 
In testimony whereof the Plenipotentiaries have signed this treaty with their own hand. 

Opgesteld in vijfvoud te Brest-Litovsk, 3 maart, 1918

Executed in quintuplicate at Brest-Litovsk, 3 March, 1918.

Verdrag
Eerste Wereldoorlog