Verdrag tot vaststelling van een Grondwet voor Europa - Deel I


TITEL I
DEFINITIE EN DOELSTELLINGEN VAN DE UNIE
Artikel I-1
Instelling van de Unie
1. Bij deze Grondwet, die geïnspireerd wordt door de wil van de burgers
en de staten van Europa om hun gemeenschappelijke toekomst op
te bouwen, wordt de Europese Unie ingesteld, waaraan de lidstaten
bevoegdheden toedelen om hun gemeenschappelijke doelstellingen te
bereiken. De Unie coördineert het beleid van de lidstaten dat gericht is
op het bereiken van die doelstellingen en oefent op communautaire
wijze de bevoegdheden uit die de lidstaten aan haar toedelen.
2. De Unie staat open voor alle Europese staten die haar waarden eerbiedigen
en zich ertoe verbinden deze gezamenlijk uit te dragen.
Artikel I-2
De waarden van de Unie
De waarden waarop de Unie berust, zijn eerbied voor de menselijke
waardigheid, vrijheid, democratie, gelijkheid, de rechtsstaat en eerbiediging
van de mensenrechten, waaronder de rechten van personen die tot
minderheden behoren. Deze waarden hebben de lidstaten gemeen in een
samenleving die gekenmerkt wordt door pluralisme, non-discriminatie,
verdraagzaamheid, rechtvaardigheid, solidariteit en gelijkheid van vrouwen
en mannen.
Artikel I-3
De doelstellingen van de Unie
1. De Unie heeft als doel de vrede, haar waarden en het welzijn van
haar volkeren te bevorderen.
2. De Unie biedt haar burgers een ruimte van vrijheid, veiligheid en
recht zonder binnengrenzen, en een interne markt waarin de mededinging
vrij en onvervalst is.
3. De Unie zet zich in voor de duurzame ontwikkeling van Europa,
op basis van een evenwichtige economische groei en van prijsstabiliteit,
een sociale markteconomie met een groot concurrentievermogen die
gericht is op volledige werkgelegenheid en sociale vooruitgang, en van
een hoog niveau van bescherming en verbetering van de kwaliteit van
het milieu. De Unie bevordert wetenschappelijke en technische vooruitgang.
275 4
De Unie bestrijdt sociale uitsluiting en discriminatie, en bevordert
sociale rechtvaardigheid en bescherming, de gelijkheid van mannen en
vrouwen, de solidariteit tussen generaties en de bescherming van de
rechten van het kind.
De Unie bevordert de economische, sociale en territoriale samenhang,
en de solidariteit tussen de lidstaten.
De Unie eerbiedigt haar rijke verscheidenheid van cultuur en taal en
ziet toe op de instandhouding en de ontwikkeling van het Europees cultureel
erfgoed.
4. In de betrekkingen met de rest van de wereld handhaaft de Unie
haar waarden en belangen en zet zich ervoor in. Zij draagt bij tot de
vrede, de veiligheid, de duurzame ontwikkeling van de aarde, de solidariteit
en het wederzijds respect tussen de volkeren, de vrije en eerlijke
handel, de uitbanning van armoede en de bescherming van de mensenrechten,
in het bijzonder de rechten van het kind, alsook tot de strikte
eerbiediging en ontwikkeling van het internationaal recht, met inbegrip
van de inachtneming van de beginselen van het Handvest van de Verenigde
Naties.
5. De Unie streeft deze doelstellingen met passende middelen na,
naargelang van de bevoegdheden die haar daartoe in de Grondwet zijn
toegedeeld.
Artikel I-4
Fundamentele vrijheden en non-discriminatie
1. Het vrije verkeer van personen, diensten, goederen en kapitaal, en
de vrijheid van vestiging worden overeenkomstig de Grondwet door en
binnen de Unie gewaarborgd.
2. Binnen het toepassingsgebied van de Grondwet en onverminderd
de bijzondere bepalingen ervan, is iedere discriminatie op grond van
nationaliteit verboden.
Artikel I-5
De betrekkingen tussen de Unie en de lidstaten
1. De Unie eerbiedigt de gelijkheid van de lidstaten voor de Grondwet
alsmede hun nationale identiteit, die besloten ligt in hun politieke en
constitutionele basisstructuren, waaronder die voor regionaal en lokaal
zelfbestuur. Zij eerbiedigt de essentiële staatsfuncties, met name de verdediging
van de territoriale integriteit van de staat, de handhaving van
de openbare orde en de bescherming van de nationale veiligheid.
2. Krachtens het beginsel van loyale samenwerking respecteren de
Unie en de lidstaten elkaar en steunen zij elkaar bij de vervulling van de
taken die uit de Grondwet voortvloeien.
5 275
De lidstaten treffen alle algemene en bijzondere maatregelen die
geschikt zijn om de nakoming van de uit de Grondwet of uit de handelingen
van de instellingen van de Unie voortvloeiende verplichtingen te
verzekeren.
De lidstaten vergemakkelijken de vervulling van de taak van de Unie
en onthouden zich van alle maatregelen die de verwezenlijking van de
doelstellingen van de Unie in gevaar kunnen brengen.
Artikel I-6
Het recht van de Unie
De Grondwet en het recht dat de instellingen van de Unie bij de uitoefening
van de haar toegedeelde bevoegdheden vaststellen, hebben
voorrang boven het recht van de lidstaten.
Artikel I-7
Rechtspersoonlijkheid
De Unie bezit rechtspersoonlijkheid.
Artikel I-8
De symbolen van de Unie
De vlag van de Unie stelt een cirkel van twaalf gouden sterren op een
blauw veld voor.
De hymne van de Unie is ontleend aan de ,,Ode aan de Vreugde’’ uit
de negende symfonie van Ludwig van Beethoven.
Het devies van de Unie luidt: ,,In verscheidenheid verenigd’’.
De munt van de Unie is de euro.
De ,,Dag van Europa’’ wordt op 9 mei in de gehele Unie gevierd.

TITEL II
GRONDRECHTEN EN BURGERSCHAP VAN DE UNIE
Artikel I-9
De grondrechten
1. De Unie erkent de rechten, vrijheden en beginselen die zijn vastgelegd
in het Handvest van de grondrechten van de Unie, dat deel II
vormt.
2. De Unie treedt toe tot het Europees Verdrag tot bescherming van
de rechten van de mens en de fundamentele vrijheden. Die toetreding
laat de bevoegdheden van de Unie, zoals in de Grondwet bepaald, onveranderd.
275 6
3. De grondrechten, zoals zij worden gewaarborgd door het Europees
Verdrag tot bescherming van de rechten van de mens en de fundamentele
vrijheden en zoals zij voortvloeien uit de gemeenschappelijke constitutionele
tradities van de lidstaten, maken als algemene beginselen
deel uit van het recht van de Unie.
Artikel I-10
Het burgerschap van de Unie
1. Eenieder die de nationaliteit van een lidstaat bezit, is burger van de
Unie. Het burgerschap van de Unie staat naast het nationale burgerschap
en treedt niet in de plaats daarvan.
2. De burgers van de Unie genieten de rechten en hebben de plichten
die bij de Grondwet zijn bepaald. Zij hebben:
a. het recht zich vrij op het grondgebied van de lidstaten te verplaatsen
en er vrij te verblijven;
b. het actief en passief kiesrecht bij de verkiezingen voor het Europees
Parlement en bij de gemeenteraadsverkiezingen in de lidstaat waarin
zij verblijven, onder dezelfde voorwaarden als de onderdanen van die
staat;
c. het recht op diplomatieke en consulaire bescherming door de vertegenwoordigingen
van iedere andere lidstaat op het grondgebied van
een derde land waarin de lidstaat waarvan zij onderdaan zijn, niet vertegenwoordigd
is, onder dezelfde voorwaarden als de onderdanen van
die lidstaat;
d. het recht om verzoekschriften tot het Europees Parlement te richten,
zich tot de Europese ombudsman te wenden, alsook zich in een van
de talen van de Grondwet tot de instellingen en de adviesorganen van de
Unie te richten en in die taal antwoord te krijgen.
Deze rechten worden uitgeoefend onder de voorwaarden en binnen de
grenzen welke bij de Grondwet en de maatregelen ter uitvoering daarvan
zijn vastgesteld.

TITEL III
BEVOEGDHEDEN VAN DE UNIE
Artikel I-11
Grondbeginselen
1. De afbakening van de bevoegdheden van de Unie wordt beheerst
door het beginsel van bevoegdheidstoedeling. De uitoefening van die
bevoegdheden wordt beheerst door de beginselen van subsidiariteit en
evenredigheid.
7 275
2. Krachtens het beginsel van bevoegdheidstoedeling handelt de Unie
binnen de grenzen van de bevoegdheden die haar door de lidstaten in de
Grondwet zijn toegedeeld om de daarin bepaalde doelstellingen te verwezenlijken.
Bevoegdheden die in de Grondwet niet aan de Unie zijn
toegedeeld, behoren toe aan de lidstaten.
3. Krachtens het subsidiariteitsbeginsel treedt de Unie op de gebieden
die niet onder haar exclusieve bevoegdheid vallen, slechts op indien en
voorzover de doelstellingen van het overwogen optreden niet voldoende
door de lidstaten op centraal, regionaal of lokaal niveau kunnen worden
verwezenlijkt en derhalve vanwege de omvang of de gevolgen van het
overwogen optreden beter door de Unie kunnen worden bereikt.
De instellingen van de Unie passen het subsidiariteitsbeginsel toe
overeenkomstig het Protocol betreffende de toepassing van de beginselen
van subsidiariteit en evenredigheid. De nationale parlementen zien
er volgens de in dat Protocol vastgelegde procedure op toe dat het beginsel
wordt geëerbiedigd.
4. Krachtens het evenredigheidsbeginsel gaan de inhoud en de vorm
van het optreden van de Unie niet verder dan wat nodig is om de doelstellingen
van de Grondwet te verwezenlijken. De instellingen van de
Unie passen het evenredigheidsbeginsel toe overeenkomstig het Protocol
betreffende de toepassing van de beginselen van subsidiariteit en
evenredigheid.
Artikel I-12
De categorieën van bevoegdheden
1. In de gevallen waarin bij de Grondwet op een bepaald gebied een
exclusieve bevoegdheid aan de Unie wordt toegedeeld, kan alleen de
Unie wetgevend optreden en juridisch bindende handelingen vaststellen,
en kunnen de lidstaten zulks slechts zelf doen als zij daartoe door de
Unie gemachtigd zijn of ter uitvoering van de handelingen van de Unie.
2. In de gevallen waarin bij de Grondwet op een bepaald gebied een
bevoegdheid aan de Unie wordt toegedeeld die zij met de lidstaten deelt,
kunnen de Unie en de lidstaten wetgevend optreden en juridisch bindende
handelingen vaststellen. De lidstaten oefenen hun bevoegdheid uit
voorzover de Unie haar bevoegdheid niet heeft uitgeoefend of besloten
heeft deze niet langer uit te oefenen.
3. De lidstaten coördineren hun economisch en werkgelegenheidsbeleid
overeenkomstig de in deel III gestelde nadere regels, die de Unie
bevoegd is vast te stellen.
4. De Unie is bevoegd om een gemeenschappelijk buitenlands en
veiligheidsbeleid te bepalen en te voeren, met inbegrip van de geleidelijke
bepaling van een gemeenschappelijk defensiebeleid.
5. Op bepaalde gebieden en onder de bij de Grondwet gestelde voorwaarden
is de Unie bevoegd om het optreden van de lidstaten te onder-
275 8
steunen, te coördineren of aan te vullen, zonder evenwel de bevoegdheid
van de lidstaten op die gebieden over te nemen.
De juridisch bindende handelingen van de Unie die op grond van de
bepalingen van deel III over die gebieden worden vastgesteld, kunnen
generlei harmonisatie van de wettelijke of bestuursrechtelijke bepalingen
van de lidstaten inhouden.
6. De omvang en de voorwaarden voor de uitoefening van de bevoegdheden
van de Unie worden geregeld door de bepalingen van deel
III over ieder van die gebieden.
Artikel I-13
De gebieden van exclusieve bevoegdheid
1. De Unie is exclusief bevoegd op de volgende gebieden:
a. de douane-unie;
b. de vaststelling van mededingingsregels die voor de werking van
de interne markt nodig zijn;
c. het monetair beleid voor de lidstaten die de euro als munt hebben
ingevoerd;
d. de instandhouding van de biologische rijkdommen van de zee in
het kader van het gemeenschappelijk visserijbeleid;
e. de gemeenschappelijke handelspolitiek.
2. De Unie is tevens exclusief bevoegd, een internationale overeenkomst
te sluiten indien een wetgevingshandeling van de Unie in die sluiting
voorziet, indien die sluiting noodzakelijk is om de Unie in staat te
stellen haar interne bevoegdheid uit te oefenen of indien die sluiting
gevolgen kan hebben voor gemeenschappelijke regels of de strekking
daarvan kan wijzigen.
Artikel I-14
De gebieden van gedeelde bevoegdheid
1. De Unie heeft een met de lidstaten gedeelde bevoegdheid in de
gevallen waarin haar in de Grondwet een bevoegdheid wordt toegedeeld
die buiten de in de artikelen I-13 en I-17 bedoelde gebieden valt.
2. De gedeelde bevoegdheden van de Unie en de lidstaten betreffen
in het bijzonder de volgende gebieden:
a. interne markt;
b. sociaal beleid, voor de in deel III genoemde aspecten;
c. economische, sociale en territoriale samenhang;
d. landbouw en visserij, met uitsluiting van de instandhouding van
de biologische rijkdommen van de zee;
e. milieu;
9 275
f. consumentenbescherming;
g. vervoer;
h. trans-Europese netwerken;
i. energie;
j. de ruimte van vrijheid, veiligheid en recht;
k. gemeenschappelijke veiligheidsvraagstukken op het gebied van
volksgezondheid, voor de in deel III genoemde aspecten.
3. Op het gebied van onderzoek, technologische ontwikkeling en
ruimteonderzoek is de Unie bevoegd op te treden, en met name
programma’s vast te stellen en uit te voeren; de uitoefening van die
bevoegdheid belet de lidstaten niet hun eigen bevoegdheid uit te oefenen.
4. Op het gebied van ontwikkelingssamenwerking en humanitaire
hulp is de Unie bevoegd op te treden en een gemeenschappelijk beleid
te voeren; de uitoefening van die bevoegdheid belet de lidstaten niet hun
eigen bevoegdheid uit te oefenen.
Artikel I-15
De coördinatie van het economisch beleid en het werkgelegenheidsbeleid
1. De lidstaten coördineren hun economisch beleid binnen de Unie.
Daartoe stelt de Raad van Ministers maatregelen vast, met name globale
richtsnoeren voor dat beleid.
Voor de lidstaten die de euro als munt hebben, gelden bijzondere
bepalingen.
2. De Unie neemt maatregelen om te zorgen voor de coördinatie van
het werkgelegenheidsbeleid van de lidstaten, met name door de richtsnoeren
voor dat beleid te bepalen.
3. De Unie kan initiatieven nemen ter coördinatie van het sociaal
beleid van de lidstaten.
Artikel I-16
Het gemeenschappelijk buitenlands en veiligheidsbeleid
1. De bevoegdheid van de Unie met betrekking tot het gemeenschappelijk
buitenlands en veiligheidsbeleid bestrijkt alle gebieden van het
buitenlands beleid en alle vraagstukken die verband houden met de veiligheid
van de Unie, met inbegrip van de geleidelijke bepaling van een
gemeenschappelijk defensiebeleid dat kan leiden tot een gemeenschappelijke
defensie.
2. De lidstaten geven in een geest van loyaliteit en wederzijdse solidariteit
hun actieve en onvoorwaardelijke steun aan het gemeenschappelijk
buitenlands en veiligheidsbeleid van de Unie en eerbiedigen het
275 10
optreden van de Unie op dat gebied. Zij onthouden zich van ieder optreden
dat in strijd is met de belangen van de Unie of dat afbreuk zou kunnen
doen aan de doeltreffendheid ervan.
Artikel I-17
De gebieden voor ondersteunend, coördinerend of aanvullend optreden
De Unie is bevoegd om ondersteunend, coördinerend of aanvullend
op te treden. De gebieden voor dat optreden zijn, wat hun Europese
dimensie betreft:
a. bescherming en verbetering van de volksgezondheid;
b. industrie;
c. cultuur;
d. toerisme;
e. onderwijs, jeugd, sport en de beroepsopleiding;
f. civiele bescherming;
g. administratieve samenwerking.
Artikel I-18
Flexibiliteitsclausule
1. Indien een optreden van de Unie in het kader van de beleidsgebieden
van deel III nodig blijkt om een van de doelstellingen van de
Grondwet te verwezenlijken zonder dat de Grondwet in de daartoe vereiste
bevoegdheden voorziet, stelt de Raad van Ministers, op voorstel
van de Europese Commissie en na goedkeuring door het Europees Parlement,
met eenparigheid van stemmen passende maatregelen vast.
2. In het kader van de in artikel I-11, lid 3, bedoelde procedure voor
toetsing aan het subsidiariteitsbeginsel vestigt de Europese Commissie
de aandacht van de nationale parlementen op de voorstellen die op
onderhavig artikel worden gebaseerd.
3. De op onderhavig artikel gebaseerde maatregelen mogen in gevallen
waarin de Grondwet zulks uitsluit geen harmonisatie van de wettelijke
of bestuursrechtelijke bepalingen van de lidstaten inhouden.

TITEL IV
INSTELLINGEN EN ORGANEN VAN DE UNIE

HOOFDSTUK I
INSTITUTIONEEL KADER
Artikel I-19
De instellingen van de Unie
1. De Unie beschikt over een institutioneel kader, dat ertoe strekt:
– haar waarden uit te dragen,
11 275
– haar doelstellingen na te streven,
– haar belangen en de belangen van haar burgers en van haar lidstaten
te dienen,
– de samenhang, de doeltreffendheid en de continuïteit van haar
beleid en haar optreden te verzekeren.
Dit institutioneel kader omvat:
– het Europees Parlement,
– de Europese Raad,
– de Raad van Ministers, (hierna te noemen ,,de Raad’’),
– de Europese Commissie, (hierna te noemen ,,de Commissie’’),
– het Hof van Justitie van de Europese Unie.
2. Iedere instelling handelt binnen de grenzen van de bevoegdheden
die haar in de Grondwet zijn toegedeeld en volgens de daarin bepaalde
procedures en voorwaarden. De instellingen werken loyaal samen.
Artikel I-20
Het Europees Parlement
1. Het Europees Parlement oefent samen met de Raad de wetgevingstaak
en de begrotingstaak uit. Het oefent onder de bij de Grondwet
bepaalde voorwaarden politieke controle en adviserende taken uit. Het
kiest de voorzitter van de Commissie.
2. Het Europees Parlement bestaat uit vertegenwoordigers van de
burgers van de Unie. Hun aantal bedraagt niet meer dan zevenhonderdvijftig.
De burgers zijn degressief evenredig vertegenwoordigd, met een
minimum van zes leden per lidstaat. Geen enkele lidstaat krijgt meer dan
zesennegentig zetels toegewezen.
De Europese Raad stelt met eenparigheid van stemmen op initiatief
van en na goedkeuring door het Europees Parlement een Europees
besluit inzake de samenstelling van het Europees Parlement vast, met
inachtneming van de in de eerste alinea genoemde beginselen.
3. De leden van het Europees Parlement worden door middel van
rechtstreekse, algemene, vrije en geheime verkiezingen voor een periode
van vijf jaar gekozen.
4. Het Europees Parlement kiest uit zijn leden de voorzitter en het
bureau.
Artikel I-21
De Europese Raad
1. De Europese Raad geeft de nodige impulsen voor de ontwikkeling
van de Unie en bepaalt de algemene politieke beleidslijnen en prioriteiten.
Hij oefent geen wetgevingstaak uit.
275 12
2. De Europese Raad bestaat uit de staatshoofden en regeringsleiders
van de lidstaten, zijn voorzitter en de voorzitter van de Commissie. De
minister van Buitenlandse Zaken van de Unie neemt deel aan de werkzaamheden.
3. De Europese Raad wordt ieder kwartaal door zijn voorzitter in vergadering
bijeengeroepen. Indien de agenda zulks vereist, kunnen de
leden van de Europese Raad besluiten zich elk te laten bijstaan door een
minister en, wat de voorzitter van de Commissie betreft, door een lid van
de Commissie. Indien de situatie zulks vereist, roept de voorzitter een
buitengewone bijeenkomst van de Europese Raad bijeen.
4. Tenzij in de Grondwet anders is bepaald, spreekt de Europese Raad
zich bij consensus uit.
Artikel I-22
De voorzitter van de Europese Raad
1. De Europese Raad kiest zijn voorzitter met gekwalificeerde meerderheid
van stemmen voor een periode van tweeëneenhalf jaar. De voorzitter
is eenmaal herkiesbaar. Indien de voorzitter verhinderd is of op
ernstige wijze tekortschiet, kan de Europese Raad volgens dezelfde procedure
zijn mandaat beëindigen.
2. De voorzitter van de Europese Raad:
a. leidt en stimuleert de werkzaamheden van de Europese Raad;
b. zorgt, in samenwerking met de voorzitter van de Commissie en op
basis van de werkzaamheden van de Raad Algemene Zaken, voor de
voorbereiding en de continuïteit van de werkzaamheden van de Europese
Raad;
c. bevordert de samenhang en de consensus binnen de Europese
Raad;
d. legt na afloop van iedere bijeenkomst van de Europese Raad een
verslag voor aan het Europees Parlement.
De voorzitter van de Europese Raad zorgt op zijn niveau en in zijn
hoedanigheid voor de externe vertegenwoordiging van de Unie in aangelegenheden
die onder het gemeenschappelijk buitenlands en
veiligheidsbeleid vallen, onverminderd de aan de minister aan Buitenlandse
Zaken van de Unie toegedeelde bevoegdheden.
3. De voorzitter van de Europese Raad kan geen nationaal mandaat
uitoefenen.
Artikel I-23
De Raad van Ministers
1. De Raad oefent samen met het Europees Parlement de wetgevingstaak
en de begrotingstaak uit. Hij oefent onder de bij de Grondwet
bepaalde voorwaarden beleidsbepalende en coördinerende taken uit.
13 275
2. De Raad bestaat uit een vertegenwoordiger van iedere lidstaat op
ministerieel niveau, die gemachtigd is om de regering van de lidstaat die
hij vertegenwoordigt, te binden en om het stemrecht uit te oefenen.
3. Tenzij in de Grondwet anders is bepaald, besluit de Raad met
gekwalificeerde meerderheid van stemmen.
Artikel I-24
De formaties van de Raad van Ministers
1. De Raad komt in verschillende formaties bijeen.
2. De Raad Algemene Zaken zorgt voor de samenhang van de werkzaamheden
van de verschillende Raadsformaties.
De Raad Algemene Zaken bereidt in samenspraak met de voorzitter
van de Europese Raad en de Commissie de bijeenkomsten van de Europese
Raad voor en volgt deze op.
3. De Raad Buitenlandse Zaken werkt het externe optreden van de
Unie uit volgens de door de Europese Raad vastgestelde strategische lijnen
en zorgt voor de samenhang in het optreden van de Unie.
4. De Europese Raad stelt met gekwalificeerde meerderheid van stemmen
een Europees besluit houdende de lijst van de overige Raadsformaties
vast.
5. Een Comité van permanente vertegenwoordigers van de regeringen
der lidstaten is belast met de voorbereiding van de werkzaamheden van
de Raad.
6. De Raad beraadslaagt en stemt in openbare zitting over een ontwerp
van wetgevingshandeling. Daartoe wordt iedere Raadszitting gesplitst
in twee delen, die respectievelijk gewijd worden aan beraadslagingen
over de wetgevingshandelingen van de Unie en aan nietwetgevingswerkzaamheden.
7. Het voorzitterschap van de andere Raadsformaties dan de formatie
Buitenlandse Zaken wordt volgens een toerbeurtsysteem op basis van
gelijkheid uitgeoefend door de vertegenwoordigers van de lidstaten in de
Raad, onder de bij een Europees besluit van de Europese Raad bepaalde
voorwaarden. De Europese Raad besluit met gekwalificeerde meerderheid
van stemmen.
Artikel I-25
Definitie van gekwalificeerde meerderheid van stemmen in de Europese
Raad en in de Raad
1. Onder gekwalificeerde meerderheid van stemmen wordt verstaan
ten minste 55% van de leden van de Raad die ten minste vijftien in aantal
zijn en lidstaten vertegenwoordigen waarvan de bevolking ten minste
65% uitmaakt van de bevolking van de Unie.
275 14
Een blokkerende minderheid moet ten minste uit vier leden van de
Raad bestaan; in het andere geval wordt de gekwalificeerde meerderheid
van stemmen geacht te zijn verkregen.
2. In afwijking van lid 1 wordt, wanneer de Raad niet besluit op voorstel
van de Commissie of van de minister van Buitenlandse Zaken van
de Unie, onder gekwalificeerde meerderheid van stemmen verstaan tenminste
72% van de leden van de Raad die lidstaten vertegenwoordigen
waarvan de bevolking ten minste 65% uitmaakt van de bevolking van de
Unie.
3. De leden 1 en 2 zijn van toepassing op de Europese Raad wanneer
deze met gekwalificeerde meerderheid van stemmen besluit.
4. In de Europese Raad nemen de voorzitter en de voorzitter van de
Europese Commissie niet deel aan de stemming.
Artikel I-26
De Europese Commissie
1. De Commissie bevordert het algemeen belang van de Unie en
neemt daartoe passende initiatieven. Zij ziet toe op de toepassing zowel
van de Grondwet als van de maatregelen die de instellingen krachtens
de Grondwet vaststellen. Onder de controle van het Hof van Justitie van
de Europese Unie ziet zij toe op de toepassing van het recht van de Unie.
Zij voert de begroting uit en beheert de programma’s. Zij oefent onder
de bij de Grondwet bepaalde voorwaarden coördinerende, uitvoerende
en beheerstaken uit. Zij zorgt voor de externe vertegenwoordiging van
de Unie, behalve wat betreft het gemeenschappelijk buitenlands en
veiligheidsbeleid en de andere bij de Grondwet bepaalde gevallen. Zij
neemt de initiatieven tot de jaarlijkse en meerjarige programmering van
de Unie om interinstitutionele akkoorden tot stand te brengen.
2. Tenzij in de Grondwet anders is bepaald, kunnen wetgevingshandelingen
van de Unie alleen op voorstel van de Commissie worden
vastgesteld. Andere handelingen worden op voorstel van de Commissie
vastgesteld in de gevallen waarin de Grondwet daarin voorziet.
3. De ambtstermijn van de Commissie bedraagt vijf jaar.
4. De leden van de Commissie worden op grond van hun algemene
bekwaamheid en Europese inzet, gekozen uit personen die alle waarborgen
voor onafhankelijkheid bieden.
5. De eerste Commissie die wordt benoemd krachtens de Grondwet,
bestaat uit één onderdaan van iedere lidstaat, met inbegrip van de voorzitter
van de Commissie en van de minister van Buitenlandse Zaken van
de Unie, die een van de vice-voorzitters van de Commissie is.
6. Vanaf het verstrijken van de ambtstermijn van de in lid 5 bedoelde
Commissie bestaat de Commissie uit een aantal leden, met inbegrip van
15 275
de voorzitter van de Commissie en van de minister van Buitenlandse
Zaken van de Unie, dat overeenstemt met tweederde van het aantal lidstaten,
tenzij de Europese Raad met eenparigheid van stemmen besluit
dit aantal te wijzigen.
De leden van de Commissie worden volgens een toerbeurtsysteem op
basis van gelijkheid tussen de lidstaten, uit de onderdanen van de lidstaten
gekozen. Dit systeem wordt door de Europese Raad met eenparigheid
van stemmen vastgesteld bij een Europees besluit dat op de volgende
beginselen wordt gebaseerd:
a. de lidstaten worden volstrekt gelijk behandeld wat betreft de bepaling
van de volgorde en de ambtstermijn van hun onderdanen als leden
van de Commissie; derhalve kan het verschil tussen het totale aantal
mandaten van onderdanen van twee willekeurige lidstaten nooit meer
dan één bedragen;
b. onverminderd het bepaalde onder a, weerspiegelt de samenstelling
van de Commissie te allen tijde in voldoende mate de demografische en
geografische verscheidenheid van alle lidstaten.
7. De Commissie oefent haar verantwoordelijkheden volkomen onafhankelijk
uit. Onverminderd Artikel I-28, lid 2, vragen noch aanvaarden
de leden van de Commissie instructies van enige regering, instelling,
orgaan of instantie. Zij onthouden zich van iedere handeling die onverenigbaar
is met het karakter van hun ambt of met de uitvoering van hun
taak.
8. De Commissie legt als college verantwoording af aan het Europees
Parlement. Het Europees Parlement kan zich overeenkomstig Artikel III-
340 uitspreken over een motie van afkeuring tegen de Commissie.
Indien een dergelijke motie wordt aangenomen, nemen de leden van de
Commissie collectief ontslag en legt ook de minister van Buitenlandse
Zaken van de Unie zijn functie in de Commissie neer.
Artikel I-27
De voorzitter van de Europese Commissie
1. Rekening houdend met de verkiezingen voor het Europees Parlement
en na passende raadpleging, draagt de Europese Raad met gekwalificeerde
meerderheid van stemmen bij het Europees Parlement een kandidaat
voor het ambt van voorzitter van de Commissie voor. Deze
kandidaat wordt door het Parlement bij meerderheid van zijn leden
gekozen. Indien de kandidaat bij de stemming geen meerderheid behaalt,
draagt de Europese Raad met gekwalificeerde meerderheid van stemmen
binnen een maand een nieuwe kandidaat voor, die volgens dezelfde procedure
door het Parlement wordt gekozen.
275 16
2. De Raad stelt in overeenstemming met de verkozen voorzitter de
lijst vast van de overige personen die hij voorstelt tot lid van de Commissie
te benoemen. Zij worden gekozen op basis van de voordrachten
van de lidstaten, overeenkomstig de in artikel I-26, lid 4, en lid 6, tweede
alinea, bepaalde criteria.
De voorzitter, de minister van Buitenlandse Zaken van de Unie en de
overige leden van de Commissie worden als college ter goedkeuring
onderworpen aan een stemming van het Europees Parlement. Op basis
van deze goedkeuring wordt de Commissie door de Europese Raad met
gekwalificeerde meerderheid van stemmen benoemd.
3. De voorzitter van de Commissie:
a. stelt de richtsnoeren vast met inachtneming waarvan de Commissie
haar taak vervult;
b. beslist over de interne organisatie van de Commissie en waarborgt
zodoende de samenhang, de doeltreffendheid en het collegiale karakter
van haar optreden;
c. benoemt vice-voorzitters, andere dan de minister van Buitenlandse
Zaken van de Unie, uit de leden van de Commissie.
Een lid van de Commissie neemt ontslag indien de voorzitter hem
daarom verzoekt. De minister van Buitenlandse Zaken van de Unie
neemt ontslag overeenkomstig de in Artikel I-28, lid 1, bepaalde procedure
indien de voorzitter hem daarom verzoekt.
Artikel I-28
De minister van Buitenlandse Zaken van de Unie
1. De Europese Raad benoemt met instemming van de voorzitter van
de Commissie met gekwalificeerde meerderheid van stemmen de minister
van Buitenlandse Zaken van de Unie. De Europese Raad kan zijn
mandaat volgens dezelfde procedure beëindigen.
2. De minister van Buitenlandse Zaken van de Unie voert het gemeenschappelijk
buitenlands en veiligheidsbeleid van de Unie. Hij draagt
met zijn voorstellen bij tot de uitwerking van dit beleid, dat hij als mandataris
van de Raad ten uitvoer brengt. Hij handelt op dezelfde wijze ten
aanzien van het gemeenschappelijk veiligheids- en defensiebeleid.
3. De minister van Buitenlandse Zaken van de Unie is voorzitter van
de Raad Buitenlandse Zaken.
4. De minister van Buitenlandse Zaken van de Unie is een van de
vice-voorzitters van de Commissie. Hij ziet toe op de samenhang van het
externe optreden van de Unie. In de Commissie is hij belast met de taken
van de Commissie op het gebied van de externe betrekkingen en met de
coördinatie van de overige aspecten van het externe optreden van de
Unie. Bij de uitoefening van deze taken in de Commissie, en alleen binnen
het bestek daarvan, is de minister van Buitenlandse Zaken van de
Unie onderworpen aan de procedures voor de werking van de Commissie,
voorzover dit verenigbaar is met de leden 2 en 3.
17 275
Artikel I-29
Het Hof van Justitie van de Europese Unie
1. Het Hof van Justitie van de Europese Unie omvat het Hof van Justitie,
het Gerecht en gespecialiseerde rechtbanken. Het verzekert de eerbiediging
van het recht bij de uitlegging en toepassing van de Grondwet.
De lidstaten voorzien in de nodige rechtsmiddelen om daadwerkelijke
rechtsbescherming op de onder het recht van de Unie vallende gebieden
te verzekeren.
2. Het Hof van Justitie bestaat uit één rechter per lidstaat. Het wordt
bijgestaan door advocaten-generaal.
Het Gerecht telt ten minste één rechter per lidstaat.
De rechters en de advocaten-generaal van het Hof van Justitie en de
rechters van het Gerecht worden gekozen uit personen die alle waarborgen
voor onafhankelijkheid bieden en voldoen aan de voorwaarden
bedoeld in de artikelen III-355 en III-356. Zij worden in onderlinge
overeenstemming door de regeringen van de lidstaten voor zes jaar
benoemd. De aftredende rechters en advocaten-generaal zijn herbenoembaar.
3. Het Hof van Justitie van de Europese Unie doet uitspraak overeenkomstig
deel III:
a. inzake door een lidstaat, een instelling of een natuurlijke of rechtspersoon
ingesteld beroep;
b. op verzoek van de nationale rechterlijke instanties bij wijze van
prejudiciële beslissing over de uitlegging van het recht van de Unie en
over de geldigheid van de handelingen van de instellingen;
c. in de overige bij de Grondwet bepaalde gevallen.

HOOFDSTUK II
DE OVERIGE INSTELLINGEN EN ADVIESORGANEN VAN DE UNIE
Artikel I-30
De Europese Centrale Bank
1. De Europese Centrale Bank en de nationale centrale banken vormen
het Europees Stelsel van centrale banken. De Europese Centrale
Bank en de nationale centrale banken van de lidstaten die de euro als
munt hebben, welke het eurostelsel vormen, voeren het monetair beleid
van de Unie.
2. Het Europees Stelsel van centrale banken wordt geleid door de
besluitvormingsorganen van de Europese Centrale Bank. Het hoofddoel
van het Europees Stelsel van centrale banken is het handhaven van prijsstabiliteit.
Onverminderd deze doelstelling ondersteunt het stelsel het
275 18
algemeen economisch beleid in de Unie teneinde bij te dragen tot de verwezenlijking
van de doelstellingen van de Unie. Het voert alle andere
taken van een centrale bank uit overeenkomstig deel III en het statuut
van het Europees Stelsel van centrale banken en van de Europese Centrale
Bank.
3. De Europese Centrale Bank is een instelling. Zij bezit rechtspersoonlijkheid.
Zij heeft het alleenrecht machtiging te geven tot uitgifte
van de euro. Zij is onafhankelijk, zowel bij de uitoefening van haar
bevoegdheden als met betrekking tot het beheer van haar financiële middelen.
De instellingen, organen en instanties van de Unie en de regeringen
van de lidstaten eerbiedigen deze onafhankelijkheid.
4. De Europese Centrale Bank neemt de maatregelen die nodig zijn
om haar taken te vervullen overeenkomstig de artikelen III-185 tot en
met III-191 en artikel III-196 en de door het statuut van het Europees
Stelsel van centrale banken en van de Europese Centrale Bank bepaalde
voorwaarden. Overeenkomstig voornoemde artikelen behouden de lidstaten
die de euro niet als munt hebben, en hun centrale banken hun
bevoegdheden op monetair gebied.
5. Op de gebieden die onder haar bevoegdheid vallen, wordt de Europese
Centrale Bank geraadpleegd over ieder voorstel voor een handeling
van de Unie, alsmede over ieder ontwerp van regelgeving op nationaal
niveau, en kan zij advies uitbrengen.
6. De besluitvormingsorganen van de Europese Centrale Bank, de
samenstelling en de wijze van functioneren ervan zijn omschreven in de
artikelen III-192, III-193, III-382 en III-383, alsmede in het statuut van
het Europees Stelsel van centrale banken en van de Europese Centrale
Bank.
Artikel I-31
De Rekenkamer
1. De Rekenkamer is een instelling. Zij verricht de controle van de
rekeningen van de Unie.
2. De Rekenkamer onderzoekt de rekeningen van alle ontvangsten en
uitgaven van de Unie en gaat na of een goed financieel beheer is
gevoerd.
3. In de Rekenkamer heeft één onderdaan van iedere lidstaat zitting.
De leden van de Rekenkamer oefenen hun ambt volkomen onafhankelijk
uit, in het algemeen belang van de Unie.
19 275
Artikel I-32
De adviesorganen van de Unie
1. Het Europees Parlement, de Raad en de Commissie worden bijgestaan
door een Comité van de Regio’s en een Economisch en Sociaal
Comité, die een adviserende taak hebben.
2. Het Comité van de Regio’s bestaat uit vertegenwoordigers van de
regionale en lokale gemeenschappen die in een regionaal of lokaal
lichaam gekozen zijn of politiek verantwoording verschuldigd zijn aan
een gekozen vergadering.
3. Het Economisch en Sociaal Comité bestaat uit vertegenwoordigers
van de organisaties van werkgevers, werknemers en andere representanten
van het maatschappelijk middenveld, met name sociaal-economische
en culturele organisaties en burger- en beroepsorganisaties.
4. De leden van het Comité van de Regio’s en van het Economisch
en Sociaal Comité zijn niet gebonden door enig imperatief mandaat. Zij
oefenen hun ambt volkomen onafhankelijk uit in het algemeen belang
van de Unie.
5. De samenstelling van deze comités, de benoeming van hun leden,
de bevoegdheden en de werking ervan zijn geregeld in de artikelen III-
386 tot en met III-392.
De in de leden 2 en 3 bedoelde regels betreffende de aard van hun
samenstelling worden door de Raad op gezette tijden getoetst aan de
economische, sociale en demografische evolutie in de Unie. De Raad
stelt daartoe op voorstel van de Commissie Europese besluiten vast.

TITEL V
UITOEFENING VAN DE BEVOEGDHEDEN VAN DE UNIE

HOOFDSTUK I
GEMEENSCHAPPELIJKE BEPALINGEN
Artikel I-33
De rechtshandelingen van de Unie
1. De instellingen maken bij de uitoefening van de bevoegdheden van
de Unie overeenkomstig deel III gebruik van de volgende rechtsinstrumenten:
de Europese wet, de Europese kaderwet, de Europese verordening,
het Europees besluit, aanbevelingen en adviezen.
De Europese wet is een wetgevingshandeling van algemene strekking.
Zij is verbindend in al haar onderdelen en is rechtstreeks toepasselijk in
iedere lidstaat.
275 20
De Europese kaderwet is een wetgevingshandeling die iedere lidstaat
waartoe zij is gericht, bindt ten aanzien van het te bereiken resultaat,
maar die de bevoegdheid omtrent de keuze van vorm en middelen aan
de nationale instanties overlaat.
De Europese verordening is een handeling van algemene strekking,
niet zijnde een wetgevingshandeling, ter uitvoering van een wetgevingshandeling
of van sommige bepalingen van de Grondwet. Zij is ofwel
verbindend in al haar onderdelen en rechtstreeks toepasselijk in iedere
lidstaat, ofwel verbindend voor iedere lidstaat waartoe zij is gericht ten
aanzien van het te bereiken resultaat, met dien verstande dat de bevoegdheid
omtrent de keuze van vorm en middelen aan de nationale instanties
wordt overgelaten.
Het Europees besluit is een handeling, niet zijnde een wetgevingshandeling,
die verbindend is in al haar onderdelen. Indien het Europees
besluit vermeldt tot wie het gericht is, is het alleen voor hen verbindend.
De aanbevelingen en adviezen hebben geen bindende kracht.
2. Indien bij het Europees Parlement en de Raad een ontwerp van
wetgevingshandeling is ingediend, stellen zij geen handelingen vast
waarin de op het betrokken gebied toepasselijke wetgevingsprocedure
niet voorziet.
Artikel I-34
De wetgevingshandelingen
1. Europese wetten en kaderwetten worden op voorstel van de Commissie
door het Europees Parlement en de Raad gezamenlijk vastgesteld
overeenkomstig de in artikel III-396 bedoelde gewone wetgevingsprocedure.
Indien deze twee instellingen geen overeenstemming bereiken,
is de wetgevingshandeling niet vastgesteld.
2. In de bij de Grondwet bepaalde specifieke gevallen worden de
Europese wetten en kaderwetten volgens bijzondere wetgevingsprocedures
vastgesteld door het Europees Parlement met deelneming
van de Raad, dan wel door de Raad met deelneming van het Europees
Parlement.
3. In de bij de Grondwet bepaalde specifieke gevallen kunnen Europese
wetten en kaderwetten op initiatief van een groep van lidstaten of
van het Europees Parlement, op aanbeveling van de Europese Centrale
Bank of op verzoek van het Hof van Justitie of van de Europese
Investeringsbank worden vastgesteld.
Artikel I-35
Handelingen, niet zijnde wetgevingshandelingen
1. De Europese Raad stelt in de bij de Grondwet bepaalde gevallen
Europese besluiten vast.
21 275
2. Europese verordeningen en besluiten worden vastgesteld door de
Raad en de Commissie, met name in de in de artikelen I-36 en I-37
bepaalde gevallen, alsmede door de Europese Centrale Bank in de bij de
Grondwet bepaalde specifieke gevallen.
3. De Raad stelt aanbevelingen vast. De Raad besluit op voorstel van
de Commissie in alle gevallen waarin bij de Grondwet is bepaald dat hij
handelingen op voorstel van de Commissie vaststelt. De Raad besluit
met eenparigheid van stemmen op de gebieden waarop handelingen van
de Unie met eenparigheid van stemmen worden vastgesteld. De Commissie,
alsmede de Europese Centrale Bank in de bij de Grondwet
bepaalde specifieke gevallen, stellen aanbevelingen vast.
Artikel I-36
Gedelegeerde Europese verordeningen
1. Bij Europese wet of kaderwet kan aan de Commissie de bevoegdheid
worden overgedragen gedelegeerde Europese verordeningen vast te
stellen ter aanvulling of wijziging van bepaalde niet-wezenlijke onderdelen
van een Europese wet of kaderwet.
In de Europese wet of kaderwet worden uitdrukkelijk de doelstellingen,
de inhoud, de strekking en de duur van de bevoegdheidsdelegatie
afgebakend. Wezenlijke onderdelen van een gebied worden uitsluitend
bij Europese wet of kaderwet geregeld en kunnen derhalve niet het voorwerp
zijn van bevoegdheidsdelegatie.
2. In de Europese wet of kaderwet worden de voorwaarden waaraan
de delegatie is onderworpen, uitdrukkelijk vastgesteld. Dit kunnen de
volgende voorwaarden zijn:
a. het Europees Parlement of de Raad kan besluiten de delegatie in
te trekken;
b. de gedelegeerde Europese verordening kan pas in werking treden
indien het Europees Parlement of de Raad binnen de in de Europese wet
of kaderwet gestelde termijn geen bezwaar heeft aangetekend.
Voor de toepassing van het bepaalde onder a en b besluit het Europees
Parlement bij meerderheid van zijn leden en besluit de Raad met
gekwalificeerde meerderheid van stemmen.
Artikel I-37
De uitvoeringshandelingen
1. De lidstaten nemen alle maatregelen van intern recht die nodig zijn
ter uitvoering van de juridisch bindende handelingen van de Unie.
2. Indien het nodig is dat juridisch bindende handelingen van de Unie
volgens eenvormige voorwaarden worden uitgevoerd, worden bij die
handelingen aan de Commissie, of, in naar behoren gemotiveerde specifieke
gevallen en in de bij artikel I-40 bepaalde gevallen, aan de Raad
uitvoeringsbevoegdheden toegekend.
275 22
3. Voor de toepassing van lid 2 worden vooraf bij Europese wet de
algemene voorschriften en beginselen vastgelegd die van toepassing zijn
op de wijze waarop de lidstaten de uitoefening van de uitvoeringsbevoegdheden
door de Commissie controleren.
4. De uitvoeringshandelingen van de Unie hebben de vorm van een
Europese uitvoeringsverordening of een Europees uitvoeringsbesluit.
Artikel I-38
Beginselen die de rechtshandelingen van de Unie gemeen hebben
1. Wanneer de Grondwet niet bepaalt welk soort van handeling moet
worden vastgesteld, maken de instellingen zelf per afzonderlijk geval
een keuze, met inachtneming van de toepasselijke procedures en van het
in artikel I-11 neergelegde evenredigheidsbeginsel.
2. Rechtshandelingen worden met redenen omkleed en verwijzen
naar de voorstellen, initiatieven, aanbevelingen, verzoeken of adviezen
waarin de Grondwet voorziet.
Artikel I-39
Bekendmaking en inwerkingtreding
1. Europese wetten en kaderwetten die volgens de gewone
wetgevingsprocedure zijn vastgesteld, worden door de voorzitter van het
Europees Parlement en door de voorzitter van de Raad ondertekend.
In de overige gevallen worden zij ondertekend door de voorzitter van
de instelling waardoor zij zijn vastgesteld.
Europese wetten en kaderwetten worden in het Publicatieblad van de
Europese Unie bekendgemaakt en treden in werking op de in de wet of
kaderwet bepaalde datum of, bij ontbreken daarvan, op de twintigste dag
volgende op die van hun bekendmaking.
2. Europese verordeningen en Europese besluiten die niet vermelden
tot wie zij gericht zijn, worden ondertekend door de voorzitter van de
instelling waardoor zij zijn vastgesteld.
Europese verordeningen en Europese besluiten die niet vermelden tot
wie zij gericht zijn worden in het Publicatieblad van de Europese Unie
bekendgemaakt en treden in werking op de in de verordening of het
besluit bepaalde datum of, bij ontbreken daarvan, op de twintigste dag
volgende op die van hun bekendmaking.
3. Van de andere dan in lid 2 bedoelde Europese besluiten wordt kennis
gegeven aan degenen tot wie zij gericht zijn. Zij worden door deze
kennisgeving van kracht.
23 275

HOOFDSTUK II
BIJZONDERE BEPALINGEN
Artikel I-40
Bijzondere bepalingen inzake het gemeenschappelijk buitenlands en
veiligheidsbeleid
1. De Europese Unie voert een gemeenschappelijk buitenlands en
veiligheidsbeleid dat berust op de ontwikkeling van de wederzijdse politieke
solidariteit van de lidstaten, de bepaling van aangelegenheden van
algemeen belang en de totstandbrenging van een steeds toenemende convergentie
van het optreden van de lidstaten.
2. De Europese Raad bepaalt wat de strategische belangen van de
Unie zijn en stelt de doelstellingen van haar gemeenschappelijk buitenlands
en veiligheidsbeleid vast. De Raad geeft invulling aan dit beleid
binnen de door de Europese Raad vastgestelde strategische beleidslijnen
en overeenkomstig deel III.
3. De Europese Raad en de Raad stellen de nodige Europese besluiten
vast.
4. Het gemeenschappelijk buitenlands en veiligheidsbeleid wordt uitgevoerd
door de minister van Buitenlandse Zaken van de Unie en door
de lidstaten, die daarbij gebruik maken van de middelen waarover de lidstaten
en de Unie beschikken.
5. De lidstaten overleggen in de Europese Raad en in de Raad over
iedere aangelegenheid van algemeen belang op het gebied van het buitenlands
en veiligheidsbeleid teneinde een gemeenschappelijke aanpak
vast te stellen. Iedere lidstaat overlegt met de andere lidstaten in de
Europese Raad of in de Raad alvorens internationaal op te treden of verbintenissen
aan te gaan die gevolgen kunnen hebben voor de belangen
van de Unie. De lidstaten dragen er door onderlinge afstemming van hun
optreden zorg voor dat de Unie haar belangen en haar waarden op het
internationale toneel kan doen gelden. De lidstaten zijn onderling solidair.
6. Op het gebied van het gemeenschappelijk buitenlands en
veiligheidsbeleid stellen de Europese Raad en de Raad met eenparigheid
van stemmen Europese besluiten vast, behalve in de in deel III genoemde
gevallen. Zij spreken zich uit op initiatief van een lidstaat, op
voorstel van de minister van Buitenlandse Zaken van de Unie, of op
voorstel van deze minister met steun van de Commissie. Er kunnen geen
Europese wetten of kaderwetten worden vastgesteld.
7. De Europese Raad kan met eenparigheid van stemmen bij Europees
besluit bepalen dat de Raad in andere dan de in deel III genoemde
gevallen met gekwalificeerde meerderheid van stemmen besluit.
275 24
8. Het Europees Parlement wordt regelmatig geraadpleegd over de
voornaamste aspecten en de fundamentele keuzen op het gebied van het
gemeenschappelijk buitenlands en veiligheidsbeleid. Het wordt geïnformeerd
over de evolutie daarvan.
Artikel I-41
Bijzondere bepalingen inzake het gemeenschappelijk veiligheids- en
defensiebeleid
1. Het gemeenschappelijk veiligheids- en defensiebeleid is een integrerend
deel van het gemeenschappelijk buitenlands en veiligheidsbeleid.
Het voorziet de Unie van een operationeel vermogen dat op
civiele en militaire middelen steunt. De Unie kan daarvan gebruik
maken voor missies buiten het grondgebied van de Unie met het oog op
vredeshandhaving, conflictpreventie en versterking van de internationale
veiligheid overeenkomstig de beginselen van het Handvest van de Verenigde
Naties. De uitvoering van deze taken berust op de door de lidstaten
beschikbaar gestelde vermogens.
2. Het gemeenschappelijk veiligheids- en defensiebeleid omvat de
geleidelijke bepaling van een gemeenschappelijk defensiebeleid van de
Unie. Dit zal tot een gemeenschappelijke defensie leiden zodra de Europese
Raad met eenparigheid van stemmen daartoe besluit. In dat geval
beveelt hij de lidstaten aan een daartoe strekkend besluit aan te nemen
overeenkomstig hun onderscheiden grondwettelijke bepalingen.
Het beleid van de Unie overeenkomstig dit artikel laat het specifieke
karakter van het veiligheids- en defensiebeleid van bepaalde lidstaten
onverlet, eerbiedigt de uit het Noord-Atlantisch Verdrag voortvloeiende
verplichtingen van bepaalde lidstaten die van oordeel zijn dat hun
gemeenschappelijke defensie gestalte krijgt in de Noord-Atlantische Verdragsorganisatie,
en is verenigbaar met het in dat kader vastgestelde
gemeenschappelijk veiligheids- en defensiebeleid.
3. De lidstaten stellen civiele en militaire vermogens ter beschikking
van de Unie voor de uitvoering van het gemeenschappelijk veiligheidsen
defensiebeleid, om zodoende bij te dragen tot het bereiken van de
door de Raad bepaalde doelstellingen. Lidstaten die onderling multinationale
troepenmachten vormen, kunnen deze troepenmachten tevens ter
beschikking van het gemeenschappelijk veiligheids- en defensiebeleid
stellen.
De lidstaten verbinden zich ertoe hun militaire vermogens geleidelijk
te verbeteren. Er wordt een agentschap op het gebied van de ontwikkeling
van defensievermogens, onderzoek, aankopen en bewapening (het
Europees Defensieagentschap) opgericht, dat de operationele behoeften
bepaalt, maatregelen bevordert om in die behoeften te voorzien, bijdraagt
tot de vaststelling en, in voorkomend geval, tot de uitvoering van
alle nuttige maatregelen om de industriële en technologische basis van
25 275
de defensiesector te versterken, deelneemt aan het bepalen van een Europees
beleid inzake vermogens en bewapening, en de Raad bijstaat om de
verbetering van de militaire vermogens te evalueren.
4. Europese besluiten betreffende het gemeenschappelijk veiligheidsen
defensiebeleid, waaronder begrepen het opzetten van een missie als
bedoeld in dit artikel, worden op voorstel van de minister van Buitenlandse
Zaken van de Unie of op initiatief van een lidstaat door de Raad
met eenparigheid van stemmen vastgesteld. De minister van Buitenlandse
Zaken van de Unie kan, in voorkomend geval samen met de
Commissie, voorstellen om gebruik te maken van nationale middelen en
van instrumenten van de Unie.
5. De Raad kan de uitvoering van een missie in het kader van de Unie
toevertrouwen aan een groep lidstaten, teneinde de waarden van de Unie
te beschermen en haar belangen te dienen. De uitvoering van een dergelijke
missie wordt beheerst door artikel III-310.
6. De lidstaten waarvan de militaire vermogens voldoen aan strengere
criteria en die terzake verdergaande verbintenissen zijn aangegaan met
het oog op de uitvoering van de meest veeleisende taken, stellen in het
kader van de Unie een permanente gestructureerde samenwerking in.
Deze samenwerking wordt beheerst door artikel III-312. Zij laat de
bepalingen van artikel III-309 onverlet.
7. Indien een lidstaat op zijn grondgebied gewapenderhand wordt
aangevallen, rust op de overige lidstaten de plicht deze lidstaat met alle
middelen waarover zij beschikken hulp en bijstand te verlenen overeenkomstig
artikel 51 van het Handvest van de Verenigde Naties. Dit laat
het specifieke karakter van het veiligheids- en defensiebeleid van bepaalde
lidstaten onverlet.
De verbintenissen en de samenwerking op dit gebied blijven in overeenstemming
met de in het kader van de Noord-Atlantische Verdragsorganisatie
aangegane verbintenissen, die voor de lidstaten die er lid van
zijn, de grondslag en het instrument van hun collectieve defensie blijft.
8. Het Europees Parlement wordt regelmatig geraadpleegd over de
voornaamste aspecten en de fundamentele keuzen op het gebied van het
gemeenschappelijk veiligheids- en defensiebeleid. Het wordt geïnformeerd
over de ontwikkeling daarvan.
Artikel I-42
Bijzondere bepalingen inzake de ruimte van vrijheid, veiligheid en
recht
1. De Unie is een ruimte van vrijheid, veiligheid en recht:
a. door de vaststelling van Europese wetten en kaderwetten om, zo
nodig, de wettelijke en bestuursrechtelijke bepalingen van de lidstaten
op de in deel III genoemde gebieden onderling aan te passen;
275 26
b. door het onderlinge vertrouwen tussen de bevoegde autoriteiten
van de lidstaten te bevorderen, in het bijzonder op basis van de wederzijdse
erkenning van gerechtelijke en buitengerechtelijke beslissingen;
c. door operationele samenwerking tussen de bevoegde autoriteiten
van de lidstaten, met inbegrip van de politie, de douane en andere gespecialiseerde
diensten op het gebied van het voorkomen en opsporen van
strafbare feiten.
2. De nationale parlementen kunnen in het kader van de ruimte van
vrijheid, veiligheid en recht deelnemen aan de in artikel III-260 bedoelde
evaluatiemechanismen. Zij worden betrokken bij de politieke controle
van Europol en bij de evaluatie van de activiteiten van Eurojust, overeenkomstig
de artikelen III-276 en III-273.
3. De lidstaten hebben een recht van initiatief op het gebied van politiële
en justitiële samenwerking in strafzaken, overeenkomstig artikel
III-264.
Artikel I-43
De solidariteitsclausule
1. De Unie en de lidstaten treden uit solidariteit gezamenlijk op
indien een lidstaat getroffen wordt door een terroristische aanval, een
natuurramp of een door de mens veroorzaakte ramp. De Unie maakt van
alle tot haar beschikking staande instrumenten, waaronder de door de
lidstaten ter beschikking gestelde militaire middelen, gebruik om:
a. – de dreiging van het terrorisme op het grondgebied van de lidstaten
te keren;
– de democratische instellingen en de burgerbevolking tegen een
eventuele terroristische aanval te beschermen;
– op verzoek van de politieke autoriteiten van een lidstaat op diens
grondgebied bijstand te verlenen in geval van een terroristische aanval;
b. op verzoek van de politieke autoriteiten van een lidstaat op diens
grondgebied bijstand te verlenen in geval van een natuurramp of van een
door de mens veroorzaakte ramp.
2. De uitvoering van dit artikel is nader geregeld in artikel III-329.

HOOFDSTUK III
NAUWERE SAMENWERKING
Artikel I-44
Nauwere samenwerking
1. De lidstaten die onderling een nauwere samenwerking wensen aan
te gaan in het kader van de niet-exclusieve bevoegdheden van de Unie,
kunnen gebruik maken van de instellingen van de Unie en die bevoegdheden
uitoefenen op grond van de terzake geldende bepalingen van de
Grondwet, binnen de grenzen van en overeenkomstig het bepaalde in dit
artikel en in de artikelen III-416 tot en met III-423.
27 275
Met nauwere samenwerking wordt beoogd de verwezenlijking van de
doelstellingen van de Unie te bevorderen, haar belangen te beschermen
en haar integratieproces te versterken. Nauwere samenwerking staat te
allen tijde open voor alle lidstaten, overeenkomstig artikel III-418.
2. Het Europees besluit houdende machtiging om nauwere samenwerking
aan te gaan wordt in laatste instantie vastgesteld door de Raad,
wanneer deze constateert dat de met de nauwere samenwerking nagestreefde
doelstellingen niet binnen een redelijke termijn door de Unie in
haar geheel kunnen worden verwezenlijkt en mits ten minste eenderde
van de lidstaten aan de nauwere samenwerking deelnemen. De Raad
besluit overeenkomstig de in artikel III-419 bepaalde procedure.
3. Alle leden van de Raad kunnen deelnemen aan de beraadslagingen
van de Raad, maar alleen de leden van de Raad die de aan een nauwere
samenwerking deelnemende lidstaten vertegenwoordigen, nemen deel
aan de stemming.
Eenparigheid van stemmen wordt alleen door de stemmen van de vertegenwoordigers
van de deelnemende staten gevormd.
Onder gekwalificeerde meerderheid van stemmen wordt verstaan ten
minste 55% van de leden van de Raad die de deelnemende lidstaten vertegenwoordigen
waarvan de bevolking ten minste 65% uitmaakt van de
bevolking van die staten.
Een blokkerende minderheid moet ten minste uit het minimumaantal
van de leden van de Raad bestaan die meer dan 35% van de bevolking
van de deelnemende lidstaten vertegenwoordigen, plus één lid; in het
andere geval wordt de gekwalificeerde meerderheid geacht te zijn verkregen.
In afwijking van de derde en de vierde alinea wordt, wanneer de Raad
niet besluit op een voorstel van de Commissie of van de minister van
Buitenlandse Zaken van de Unie, onder de vereiste gekwalificeerde
meerderheid van stemmen verstaan ten minste 72% van de leden van de
Raad die de deelnemende lidstaten vertegenwoordigen waarvan de bevolking
ten minste 65% uitmaakt van de bevolking van die staten.
4. De in het kader van een nauwere samenwerking vastgestelde handelingen
zijn alleen verbindend voor de lidstaten die aan de nauwere
samenwerking deelnemen. Zij worden niet beschouwd als een acquis dat
door de kandidaat-lidstaten van de Unie moet worden aanvaard.

TITEL VI
HET DEMOCRATISCH BESTEL VAN DE UNIE
Artikel I-45
Het beginsel van democratische gelijkheid
De Unie eerbiedigt in al haar activiteiten het beginsel van gelijkheid
van haar burgers, die gelijke aandacht genieten van haar instellingen,
organen en instanties.
275 28
Artikel I-46
Het beginsel van de representatieve democratie
1. De werking van de Unie is gegrond op de representatieve democratie.
2. De burgers worden op het niveau van de Unie rechtstreeks vertegenwoordigd
in het Europees Parlement.
De lidstaten worden in de Europese Raad vertegenwoordigd door hun
staatshoofd of hun regeringsleider en in de Raad door hun regering, die
zelf democratische verantwoording verschuldigd zijn aan hun nationaal
parlement of aan hun burgers.
3. Iedere burger heeft het recht aan het democratisch bestel van de
Unie deel te nemen. De besluitvorming vindt plaats op een zo open
mogelijke wijze, en zo dicht bij de burgers als mogelijk is.
4. De politieke partijen op Europees niveau dragen bij tot de vorming
van een Europees politiek bewustzijn en tot de uiting van de wil van de
burgers van de Unie.
Artikel I-47
Het beginsel van de participerende democratie
1. De instellingen bieden de burgers en de representatieve organisaties
langs passende wegen de mogelijkheid hun mening over alle onderdelen
van het optreden van de Unie kenbaar te maken en daarover in het
openbaar in discussie te treden.
2. De instellingen voeren een open, transparante en regelmatige dialoog
met representatieve organisaties en met het maatschappelijk middenveld.
3. Ter wille van de samenhang en de transparantie van het optreden
van de Unie pleegt de Commissie op ruime schaal overleg met de
betrokken partijen.
4. Wanneer ten minste één miljoen burgers van de Unie, afkomstig
uit een significant aantal lidstaten, van oordeel zijn dat inzake een aangelegenheid
een rechtshandeling van de Unie nodig is ter uitvoering van
de Grondwet, kunnen zij het initiatief nemen de Commissie te verzoeken
binnen het kader van de haar toegedeelde bevoegdheden een passend
voorstel daartoe in te dienen. De procedures en voorwaarden voor
de indiening van een dergelijk burgerinitiatief, met inbegrip van het
minimumaantal lidstaten waaruit de burgers die het verzoek indienen,
afkomstig dienen te zijn, worden bij Europese wet vastgesteld.
29 275
Artikel I-48
De sociale partners en de autonome sociale dialoog
De Unie erkent en bevordert de rol van de sociale partners op het
niveau van de Unie, en houdt daarbij rekening met de verschillen tussen
de nationale stelsels. Zij bevordert hun onderlinge dialoog, met inachtneming
van hun autonomie.
De tripartiete sociale top voor groei en werkgelegenheid levert een
bijdrage tot de sociale dialoog.
Artikel I-49
De Europese ombudsman
Een door het Europees Parlement gekozen Europese ombudsman
neemt onder de bij de Grondwet bepaalde voorwaarden kennis van
klachten betreffende wanbeheer bij het optreden van de instellingen,
organen en instanties van de Unie. Hij onderzoekt die klachten en brengt
terzake verslag uit. De Europese ombudsman verricht zijn werkzaamheden
in volledige onafhankelijkheid.
Artikel I-50
Transparantie van de werkzaamheden van de instellingen, organen en
instanties van de Unie
1. Om goed bestuur te bevorderen en de deelneming van het maatschappelijk
middenveld te waarborgen, werken de instellingen, organen
en instanties van de Unie in een zo groot mogelijke openheid.
2. Het Europees Parlement, alsook de Raad wanneer hij beraadslaagt
en stemt over een ontwerp van wetgevingshandeling, vergaderen in het
openbaar.
3. Iedere burger van de Unie en iedere natuurlijke of rechtspersoon
met verblijfplaats of statutaire zetel in een lidstaat heeft onder de in deel
III bepaalde voorwaarden een recht van inzage in de documenten van de
instellingen, organen en instanties van de Unie, ongeacht de drager van
het document.
Bij Europese wet worden de algemene beginselen en de beperkingen
vastgesteld die om redenen van openbaar of particulier belang aan de
uitoefening van het recht van inzage in deze documenten verbonden zijn.
4. De instellingen, organen en instanties stellen overeenkomstig de in
lid 3 bedoelde Europese wet in hun reglement van orde specifieke bepalingen
betreffende de inzage in hun documenten vast.
275 30
Artikel I-51
De bescherming van persoonsgegevens
1. Eenieder heeft recht op bescherming van de hem betreffende
persoonsgegevens.
2. De voorschriften betreffende de bescherming van natuurlijke personen
ten aanzien van de verwerking van persoonsgegevens door de
instellingen, de organen en de instanties van de Unie, alsook door de
lidstaten, bij de uitoefening van activiteiten die binnen het toepassingsgebied
van het recht van de Unie vallen, alsmede de voorschriften
betreffende het vrije verkeer van die gegevens, worden bij Europese wet
of kaderwet vastgesteld. Op de naleving van deze voorschriften wordt
toezicht uitgeoefend door onafhankelijke autoriteiten.
Artikel I-52
De status van kerken en van niet-confessionele organisaties
1. De Unie eerbiedigt de status die kerken en religieuze verenigingen
en gemeenschappen volgens het nationale recht in de lidstaten hebben,
en doet daaraan geen afbreuk.
2. De Unie eerbiedigt tevens de status die de levensbeschouwelijke
en niet-confessionele organisaties volgens het nationaal recht hebben.
3. De Unie voert een open, transparante en regelmatige dialoog met
die kerken en organisaties, onder erkenning van hun identiteit en hun
specifieke bijdrage.

TITEL VII
FINANCIËN VAN DE UNIE
Artikel I-53
De budgettaire en financiële beginselen
1. Alle ontvangsten en uitgaven van de Unie worden overeenkomstig
deel III voor elk begrotingsjaar geraamd en opgenomen in de begroting
van de Unie.
2. De ontvangsten en uitgaven van de begroting moeten in evenwicht
zijn.
3. De op de begroting opgevoerde uitgaven worden toegestaan voor
de duur van het begrotingsjaar, in overeenstemming met de in artikel III-
412 bedoelde Europese wet.
4. Op de begroting opgevoerde uitgaven kunnen niet worden uitgevoerd
dan nadat een juridisch bindende handeling van de Unie is vast-
31 275
gesteld die een rechtsgrond geeft aan haar optreden en aan de uitvoering
van de overeenkomstige uitgave, in overeenstemming met de in artikel
III-412 bedoelde Europese wet, behoudens de daarin bepaalde uitzonderingen.
5. Teneinde de begrotingsdiscipline zeker te stellen, stelt de Unie
geen handelingen vast die aanzienlijke gevolgen kunnen hebben voor de
begroting, zonder de verzekering te geven dat de uitgaven die uit die
handelingen voortvloeien, gefinancierd kunnen worden binnen de grenzen
van de eigen middelen van de Unie en met inachtneming van het in
artikel I-55 bedoelde meerjarig financieel kader.
6. De begroting wordt uitgevoerd volgens het beginsel van goed
financieel beheer. De lidstaten en de Unie dragen er samen zorg voor dat
de op de begroting opgevoerde kredieten volgens dit beginsel worden
gebruikt.
7. De Unie en de lidstaten bestrijden overeenkomstig artikel III-415
fraude en alle andere onwettige activiteiten waardoor de financiële
belangen van de Unie worden geschaad.
Artikel I-54
De eigen middelen van de Unie
1. De Unie voorziet zich van de middelen die nodig zijn om haar
doelstellingen te verwezenlijken en aan haar beleid uitvoering te geven.
2. De begroting van de Unie wordt volledig uit eigen middelen gefinancierd,
onverminderd andere ontvangsten.
3. Bij Europese wet van de Raad worden de bepalingen vastgesteld
die van toepassing zijn op het stelsel van eigen middelen van de Unie.
In dit kader kunnen nieuwe categorieën van eigen middelen worden
vastgesteld, dan wel bestaande categorieën worden ingetrokken. De
Raad besluit met eenparigheid van stemmen, na raadpleging van het
Europees Parlement. Deze wet treedt pas in werking na door de lidstaten
overeenkomstig hun onderscheiden grondwettelijke bepalingen te
zijn goedgekeurd.
4. Bij Europese wet van de Raad worden de uitvoeringsmaatregelen
voor het stelsel van eigen middelen van de Unie vastgesteld voorzover
de krachtens lid 3 vastgestelde Europese wet daarin voorziet. De Raad
besluit na goedkeuring door het Europees Parlement.
Artikel I-55
Het meerjarig financieel kader
1. Het meerjarig financieel kader beoogt een ordelijke ontwikkeling
van de uitgaven van de Unie te waarborgen binnen de grenzen van haar
275 32
eigen middelen. In het kader worden overeenkomstig artikel III-402 de
jaarlijkse maximumbedragen aan kredieten voor vastleggingen per
uitgavencategorie vastgesteld.
2. Het meerjarig financieel kader wordt vastgesteld bij Europese wet
van de Raad. De Raad besluit met eenparigheid van stemmen, na goedkeuring
door het Europees Parlement, dat zich uitspreekt bij meerderheid
van zijn leden.
3. In de jaarlijkse begroting van de Unie wordt het meerjarig financieel
kader in acht genomen.
4. De Europese Raad kan met eenparigheid van stemmen een Europees
besluit vaststellen op grond waarvan de Raad met gekwalificeerde
meerderheid van stemmen kan besluiten bij de vaststelling van de in lid
2 bedoelde Europese wet van de Raad.
Artikel I-56
De begroting van de Unie
De jaarlijkse begroting van de Unie wordt overeenkomstig artikel III-
404 bij Europese wet vastgesteld.

TITEL VIII
DE UNIE EN HAAR NAASTE OMGEVING
Artikel I-57
De Unie en haar naaste omgeving
1. De Unie ontwikkelt met de naburige landen bijzondere betrekkingen,
die erop gericht zijn een ruimte van welvaart en goed nabuurschap
tot stand te brengen welke stoelt op de waarden van de Unie en welke
gekenmerkt wordt door nauwe en vreedzame betrekkingen die gebaseerd
zijn op samenwerking.
2. Voor de toepassing van lid 1 kan de Unie met de betrokken landen
specifieke overeenkomsten sluiten. Die overeenkomsten kunnen wederkerige
rechten en verplichtingen omvatten en tevens voorzien in de
mogelijkheid gemeenschappelijk op te treden. Over de uitvoering van de
overeenkomsten wordt op gezette tijden overleg gepleegd.

TITEL IX
HET LIDMAATSCHAP VAN DE UNIE
Artikel I-58
Criteria en procedure voor toetreding tot de Unie
1. De Unie staat open voor alle Europese staten die de in artikel I-2
bedoelde waarden eerbiedigen en zich ertoe verbinden deze gezamenlijk
uit te dragen.
33 275
2. Iedere Europese staat die lid wenst te worden van de Unie, richt
daartoe een verzoek tot de Raad. Het Europees Parlement en de nationale
parlementen worden van dit verzoek in kennis gesteld. De Raad
besluit met eenparigheid van stemmen, na raadpleging van de Commissie
en na goedkeuring door het Europees Parlement, dat zich uitspreekt
bij meerderheid van zijn leden. De voorwaarden en nadere regels voor
de toelating worden neergelegd in een akkoord tussen de lidstaten en de
kandidaat-lidstaat. Dit akkoord wordt door alle overeenkomstsluitende
staten overeenkomstig hun onderscheiden grondwettelijke bepalingen
aan bekrachtiging onderworpen.
Artikel I-59
Schorsing van bepaalde rechten die uit het lidmaatschap van de Unie
voortvloeien
1. De Raad kan op een met redenen omkleed initiatief van eenderde
van de lidstaten, op een met redenen omkleed initiatief van het Europees
Parlement of op voorstel van de Europese Commissie een Europees
besluit vaststellen waarin wordt geconstateerd dat er een duidelijk gevaar
bestaat voor een ernstige schending door een lidstaat van de in artikel
I-2 bedoelde waarden. De Raad besluit met een meerderheid van
viervijfde van zijn leden, na goedkeuring door het Europees Parlement.
Alvorens die constatering te doen, hoort de Raad de betrokken lidstaat
en kan hij die lidstaat volgens dezelfde procedure aanbevelingen doen.
De Raad gaat regelmatig na of de redenen die tot bedoelde constatering
hebben geleid, nog bestaan.
2. De Europese Raad kan op initiatief van eenderde van de lidstaten
of op voorstel van de Commissie een Europees besluit vaststellen waarin
een ernstige en voortdurende schending door een lidstaat van de in artikel
I-2 bedoelde waarden wordt geconstateerd, na die lidstaat om opmerkingen
terzake te hebben verzocht. De Europese Raad besluit met eenparigheid
van stemmen, na goedkeuring door het Europees Parlement.
3. Wanneer de in lid 2 bedoelde constatering is gedaan, kan de Raad
met gekwalificeerde meerderheid van stemmen een Europees besluit
vaststellen tot schorsing van bepaalde rechten die uit de toepassing van
de Grondwet op de betrokken lidstaat voortvloeien, waaronder de stemrechten
van het lid van de Raad dat deze staat vertegenwoordigt. De
Raad houdt daarbij rekening met de mogelijke gevolgen van een dergelijke
schorsing voor de rechten en verplichtingen van natuurlijke en
rechtspersonen.
Deze staat blijft hoe dan ook gebonden door de verplichtingen die uit
hoofde van de Grondwet op hem rusten.
4. De Raad kan met gekwalificeerde meerderheid van stemmen een
Europees besluit vaststellen tot wijziging of intrekking van de krachtens
lid 3 vastgestelde maatregelen, naar aanleiding van veranderingen in de
toestand die hem ertoe heeft gebracht die maatregelen op te leggen.
275 34
5. Voor de toepassing van dit artikel neemt het lid van de Europese
Raad of van de Raad dat de betrokken lidstaat vertegenwoordigt, niet
deel aan de stemming, en de betrokken lidstaat wordt niet in aanmerking
genomen bij de berekening van het in de leden 1 en 2 voorgeschreven
derde of viervijfde deel van de lidstaten. Onthouding van stemming door
aanwezige of vertegenwoordigde leden vormt geen beletsel voor het
vaststellen van de in lid 2 bedoelde Europese besluiten.
Voor de vaststelling van de in de leden 3 en 4 bedoelde Europese
besluiten wordt onder gekwalificeerde meerderheid van stemmen verstaan
ten minste 72% van de leden van de Raad die de deelnemende lidstaten
vertegenwoordigen waarvan de bevolking ten minste 65% uitmaakt
van de bevolking van die staten.
Indien de Raad, ten vervolge op een overeenkomstig lid 3 vastgesteld
besluit tot schorsing van de stemrechten, met gekwalificeerde meerderheid
van stemmen besluit op basis van een van de bepalingen van de
Grondwet, wordt onder deze gekwalificeerde meerderheid van stemmen
hetzelfde als in de tweede alinea verstaan, of, indien de Raad besluit op
voorstel van de Commissie of van de minister van Buitenlandse Zaken
van de Unie, ten minste 55% van de leden van de Raad die de deelnemende
lidstaten vertegenwoordigen waarvan de bevolking ten minste
65% uitmaakt van de bevolking van die staten. In dat laatste geval moet
een blokkerende minderheid ten minste uit het minimumaantal leden van
de Raad bestaan die meer dan 35% van de bevolking van de deelnemende
lidstaten vertegenwoordigen, plus één lid; in het andere geval
wordt de gekwalificeerde meerderheid geacht te zijn verkregen.
6. Voor de toepassing van dit artikel besluit het Europees Parlement
met een meerderheid van tweederde der uitgebrachte stemmen welke
tevens de meerderheid van zijn leden vertegenwoordigt.
Artikel I-60
Vrijwillige terugtrekking uit de Unie
1. Een lidstaat kan overeenkomstig zijn grondwettelijke bepalingen
besluiten zich uit de Unie terug te trekken.
2. De lidstaat die besluit zich terug te trekken, geeft kennis van zijn
voornemen aan de Europese Raad. In het licht van de richtsnoeren van
de Europese Raad sluit de Unie na onderhandelingen met deze staat een
akkoord over de voorwaarden voor zijn terugtrekking, waarbij rekening
wordt gehouden met het kader van de toekomstige betrekkingen van die
staat met de Unie. Over dat akkoord wordt overeenkomstig artikel III-
325, lid 3, onderhandeld. Het akkoord wordt namens de Unie gesloten
door de Raad, die met gekwalificeerde meerderheid van stemmen besluit,
na goedkeuring door het Europees Parlement.
3. De Grondwet is niet meer van toepassing op de betrokken staat
met ingang van de datum van inwerkingtreding van het terugtrekkings-
35 275
akkoord of, bij gebreke daarvan, na verloop van twee jaar na de in lid 2
bedoelde kennisgeving, tenzij de Europese Raad met instemming van de
betrokken lidstaat met eenparigheid van stemmen tot verlenging van
deze termijn besluit.
4. Voor de toepassing van de leden 2 en 3 nemen het lid van de Europese
Raad en het lid van de Raad die de zich terugtrekkende lidstaat vertegenwoordigen,
niet deel aan de beraadslagingen of aan de Europese
besluiten van de Europese Raad en van de Raad die hem betreffen.
Onder gekwalificeerde meerderheid van stemmen wordt verstaan ten
minste 72% van de leden van de Raad die de deelnemende lidstaten vertegenwoordigen
waarvan de bevolking ten minste 65% uitmaakt van de
bevolking van die staten.
5. Indien een lidstaat die zich uit de Unie heeft teruggetrokken,
opnieuw om het lidmaatschap verzoekt, is op zijn verzoek de procedure
van artikel I-58 van toepassing.

Deel I