Couperus/Het heilige weten/Eerste deel/XII


XII 

Een paar dagen van schaatsen-rijden gaven een plots onverwachte vrolijkheid en Mathilde leefde op; de leden van Gerdy's tennistroepje vonden
elkaar op het ijs terug. Guy deed deze dagen niet anders dan rijden, zich
over zijn niet-werken verontschuldigend bij Constance, bij Addy, dat
men van het ijs, dat zo kort altijd duurde, moest profiteren; zelfs Van der
Welcke, door Guy overgehaald, bond zich eens de schaatsen aan, rustigjes-weg jong blijvende altijd. Het was na de zo vele regenende dagen wel
plots onverwachte vrolijkheid: de koude wind zwiepte het bloed, de
sneeuw knerpte als gruizelend kristal onder hun haastige, driftige voeten;
jongelui, jonge meisjes, van Gerdy's troepje, kwamen aan, afhalen 's morgens, en 's middags na de lunch; na het rijden, op het theeuur verenigden
zich allen, in de grote salon. En Addy leerde Klaasje rijden op de vijver
achter, en, de vriessneeuw hem jolig makende, ravotte hij in de tuin met
zijn kinderen, met kleine Jetje en met Constant. En toch misschien niemand van hen allen, die zo het gezonde buitenleven dier Oostenwind-koude ijsdagen opsnoof, als Mathilde, plots opgejaagd in haar rijke
bloed, haar lichaamsbouw wat grof, zwaar haar tred en haar stem luid,
maar vol krachtige vrouwelijkheid. Het was ook met de stille, druilerige
regen geen leven geweest, in het wel drukke, maar somber grote huis; zij,
met de kinderen, zo veel mogelijk boven op haar eigen kamers, omdat zij
voelde, dat zij toch met de hele bende beneden niet sympathiseerde, niet
samensmolt in het grote gezin: die treurige vrouwen, al die kinderen van
oom Gerrit, die zich iedere dag meer en meer meester maakten van Addy,
tot hij nauwlijks omzag naar zijn eigen kinderen en naar haar - meende
zij bitter. Had zij iets aan hem nu - altijd bezig, altijd in drukte, altijd
weg, altijd zorgen voor de bende beneden, of arme mensen buiten -
arme mensen, van wie zij niets wist -; had zij iets aan haar leven, dat zij
verkniesde, in die duffe atmosfeer, waarin zij altijd een vreemde bleef -
uit gemis aan alle sympathie, omdat zij niet wilde - evenmin als zij allen
wilden! - samenkomen tot harmonie! Was het eigenlijk niet een vreselijk
bestaan, voor een jonge, levenslustige vrouw als zij, buiten, in de winter,
te Driebergen, zonder kennissen, in huis de kamers zo donker, en zo
somber, zó dat de meiden zeiden, dat het er spookte; - dan, beneden,
altijd aan het raam, kindse grootmama, Klaasje half gek, - Adeline en
Emilie, nooit eens vrolijk, altijd melancholiek, en die dan nog vrolijk
waren, Guy en Gerdy, nooit aardig tegen haar, haar schoonvader veel
doller op Gerdy en Guy, dan op haar, die hij, dat zag zij wel, niet kon
uitstaan; haar schoonmoeder, wel hartelijk soms - had zij de mooie
brillant niet van haar gekregen, die fonkelde aan haar vinger - maar
toch koud, vond zij, tegen haar, koud zelfs tegen de kinderen, zich alleen
dwingend tot hartelijkheid, omdat zij, Mathilde, nu eenmaal de vrouw
van haar zoon was. Neen, aan wie en aan wat het lag, zij wist het niet -
maar zij bleef een vreemde, half vergeten, met haar twee kinderen toch,
de kinderen die alleen, behalve papa en Addy, de naam van het huis
droegen, Van der Welcke - baron, barones Van der Welcke, de kinderen,
veronachtzaamd, omdat de hele bende Van Lowe zich meester maakte
van het huis, van de liefde harer schoonouders, van iedere minuut, die
Addy vrij had! O, het was net een hospitaal, Adèletje altijd ziekelijk, en
nu was Marietje Van Saetzema, heel zwaar ziek eigenlijk, er nog bijgekomen, en was het eigenlijk niet, - met hun overdreven aanhankelijkheid
aan die familie van halve gekken - een gekkenhuis, nu behalve kindse
oma en idiote Klaasje, die oom Ernst, totaal niet-snik, er nog bij was
komen opdagen, wel niet woonde in huis, maar toch veel over de vloer
was, onverwachts plotseling aan tafel kwam, zonder iemand te waarschuwen. Zij was bang, als zij hem plotseling ontmoette in de gangen,
altijd maniak met de Delftse pullen, en dan herkende hij haar niet, wist
niet wie zij was, wat zij daar eigenlijk deed, tot hij zich wel weer herinnerde: Addy's vrouw -: misschien hield hij zich maar zo uit slimheid, uit slechtheid. Een ziekenhuis, een gekkenhuis, een spookhuis - en daar
moest zij nu haar leven slijten, want wat Addy voorgesteld had: zuinigjes
te wonen op hun eigen in Den Haag, dat wilde zij ook niet: genoeg had
zij al van zuinigheid, en om zuinigheid had zij hem niet getrouwd! O, zij
had hem niet getrouwd om zijn geld, of zijn titel, dat ook niet: wel degelijk had zij hem getrouwd omdat zij van hem hield, hield van zijn rustig
lief ernstig gezicht, van zijn ogen, zijn mond, hield hem te hebben in haar
armen, omdat zij hield van zijn stem, hield, juist zo vreemd, van zijn een
beetje ouwelijke rustige mannelijkheid, in die lijnen van wat korte, brede
stevige, bruinblonde kalmte-en-kracht. Zij had hem gezien in liefde, zij
had hem gevoeld in liefde, en dat zij verstandig was, en hem zeker niet
getrouwd zou hebben, als hij geen geld had gehad, dat kon toch niemand
haar kwalijk nemen! En dat zij het wel aardig vond, een titel te hebben -
nu ja, dat was misschien een beetje ijdelheid, maar waren er zo niet honderd andere, en was zij daarom slecht, en zo min, dat zij haar maar overlieten aan haar lot, zowel Addy zelf, als de hele bende... O, de kleine
grieven stapelden zich in haar op, benauwden, stikten haar bijna -: de
thee, die Gerdy expres ondrinkbaar maakte; het idiote kind, dat haar stoel
duwde; de niet-snikke man, die haar niet herkende; de koelheid van papa,
die nooit een lief woord tegen haar zei, zelfs niet als hij speelde met de
kleinkinderen, Jetje en Constant, die dan toch wel degelijk haar kinderen
waren even goed als die van Addy... O, de grieven stapelden zich in
haar op: tegen papa, mama, de zieken en de gekken, die zij hielden in
huis - altijd omdat het familie was - de grieven stapelden op tegen de
meiden, tegen Truitje, tegen alles en iedereen... O, hoe somber was haar
de regenende, altijd en altijd regenende winter geweest, de zware wind
razende om het huis, en zo vreemd dreunende geluiden ontlokkende aan
de zuchtende ramen en blinden, loeiende door de schoorsteen, - tot al
het oude hout van het huis en de meubels leefde, bezielde, kraakte, knarste - tot het o zo griezelig angstwekkend was van onverklaarbare geluiden... Die geluiden, o die geluiden, zij wisten ze àllen en niemand
sprak er over, omdat zij tòch hingen aan het oude, griezelige spookhuis;
zelfs ontkenden zij ze tegen Mathilde, - en het beste was ook maar, er
niet over te spreken - omdat zij ze niet horen wilde! Maar bang, bang
was ze, was ze langzamerhand geworden, met dat vele zitten-thuis -
waar zou ze heen, met de regen, de wind, de storm, die dagen aanhield? -
bang, bang was ze geworden - en zij-allen, ze hadden elkaar, - terwijl
zij, zij had niemand, haar man meestal uit, toe naar zijn patiënten - zij
had alleen haar twee kindertjes, en bang, bang was ze ook voor hem! En
als ze nu Ernst, plotseling, tegenkwam op de trappen, dan werd ze bang,
en ze zag: de kinderen waren ook bang! O, neen, gelukkig was ze niet
en boos was ze op zichzelf, dat ze niet flinker was, om maar de armoede,
het zuinigjes leven - zij was er misselijk van! - in Den Haag, te ver-
kiezen boven de zogenaamde luxe hier in het spookhuis. En een lieve luxe
bovendien: de meubels oud, de tapijten versleten, de tafel heel eenvoudig
- eigenlijk een eenvoudig, burgerlijk leven, en dat duizenden en duizenden kostte, zoals Addy haar verzekerde, als hij haar maandelijks haar
kleedgeld gaf, voor haar en de kinderen! Met die duizenden en duizenden
hadden zij toch wel een reëler luxe kunnen hebben, als papa en mama en
Addy zich niet zo goedig-idioot die bende van oom Gerrit hadden aangetrokken: je kon toch wel goed doen, en ook aan jezelf denken... Met
die duizenden - maar zonder de bende - het huis eerst beter en fris en
modern meubileren: al die bruine sombere deuren wit-en-goud en vrolijk
schilderen; vrolijke frisse tapijten, gordijnen en meubels, met bloemen,
en Japanse waaiers in de serre - van het hele huis een zomerverblijf
maken, en dan 's winters wonen in Den Haag, rijtuig houden, loge in de
opera, uitgaan... Zo hàdden zij toch kunnen wonen, als zij gewild hadden, papa, mama en Addy - want de duizenden daarvoor waren er; -
in Den Haag had Addy - als baron Van der Welcke - een chique praktijk kunnen krijgen - mooie lieve kerel, als hij was! - Zo hadden zij
kunnen wonen - genietend van hun geld - en zij hadden dàn ook nog
wel tante Adeline met de opvoeding van haar kinderen heel goed kunnen
helpen, en iedereen zou dat heel mooi van hen hebben gevonden, en niemand zou gevonden hebben, dat zij onredelijk of egoïst of onbegrijpelijk leefden en handelden, terwijl nu! Terwijl nu! Zich opsluiten in het donkere spookhuis, de hele lange, lange winter; altijd zieken, altijd gekken.

O, gelukkig, dat het was gaan vriezen! Het was of het mooie ijs iets
deed verbroederlijken en verzusterlijken: Gerdy was niet te hatelijk; Guy
reed met haar, Mathilde, omdat zij goed reed, flink reed, hield van goed
flink schaatsenrijden, onvermoeid, en de frisse kristallige kou, na al de
regenende stormdagen - maakte ieder vrolijk, en toegeeflijk! O, de tochtjes, 's ochtends met de trein eerst een eind, dan langs de vaarten, als eindeloos, eindeloos door, en zij was zo dankbaar, dat Addy zich een enkele
morgen eens los wist te maken van al die arme, zieke mensen, die hij
iedere dag bezoeken moest - vies was zij dan van hem als hij terugkwam
- en dat hij nu meeging, voor een halve dag! En zij maakte zich meester
van haar man, blij hem te hebben, de handen gekruist, regelmatig te zwieren alleen, in rhythme, met hem, in rhythme van heupen elkander aanvoelende, in uitzwaai van vast stevig geschaatste voet, terwijl zij de brede
flapper van wind doorsneed met haar snel sterke beweging, tot haar ogen
en neus waren gloeiend en zij dronken was van het verslinden der ijskoude verte, lang-uit wegschietend in vaart-verschieten, tussen de sneeuwige landen, onder de nu zo veel hogere hemel, schoongeveegd als met
reuzebezems van wind, - terwijl de takkeboomkimmen wegdoomden en
doomden, en het brede uitgebreide gebaar der molenwieken, zwart en stil,
opdoemde, en verdween, langs haar zwier

O, gelukkig, dat het was gaan vriezen! Het was haar of zij plotseling
in deze dagen van koude sport haar man terugvond, of zij iets in hem
voelde of hij haar terugvond! Hij hield dan toch wel van haar? Zij was
hem niet geheel onverschillig? Zij voelde, trots de handschoen, haar hand
warm in de zijne, zij voelde het snelle rhythme van hun heupen als een
wellust, en zij had zich willen hangen aan zijn hals, opdat hij haar zo
meenam, ijlende, ijlende over de rechte strepen van het eindeloze gladde ijs!
- Addy... Addy... je houdt wèl van me...?

In de snelle voortbeweging keek zij hem lachende aan en zijn ogen
wendden zich, wat lachende, ook tot haar. O, zoals ze lachen konden,
zijn grote ernstige ogen, met de soms vreemd blauwe vonk, als de tinteling
van een vuur van geheim, dat zij soms niet begreep, maar nu wel? Want
was het wat anders nu, die tinteling, dan dat hij haar liefhad ook, dat hij
haar mooi vond, en zei hij het haar niet met zijn ogen zoals hij het haar
dikwijls met woorden kon zeggen: dat hij haar liefhad omdat zij zo mooi
was, zo eenvoudig-weg gezond en mooi, en dat hem dat zo aantrok in
haar: haar rozigblanke tint, haar volle vormen, haar jong-sterke leden.
Dan voelde zij hem aan zich verwant, een jonge man, verjeugdigd, - een
man, met een heldere ziel van materialisme, en in de man begreep zij
de jonge dokter, die beminde haar gezonde lichaam, haar rijke gezonde bloed - moe als hij zijn moest van dat morbide nevrozisme der
familie van zijn moeder! O, die Van Lowe's; zij haatte ze eigenlijk allen
- zij voelde zich van een ander ras! En was Addy zelf, als zijn vader, ook
niet gezond, eenvoudig gezond en flink, - een mooie jonge kerel, - een
man, ook al was hij wat ouwelijk - en had hij wel ièts van het bloed
zijner moeder; was hij wel, in het minste ook maar, een Van Lowe, met
al hun zenuwen, hun ziek zijn, hun half-gek zijn - zo morbide hun aller
gestellen, dat zij ze geen van allen kon uitstaan! Bah, ze walgde er van;
altijd Adèletje ziekelijk; Marietje doodziek, Alex zo week, - Emilie zo
gebroken en melancholiek, wel een Van Naghel, maar wèl van het bloed
van de Van Lowe's, en Guy was een wel knappe jongen, maar zo sukkelig
en soezig, en Gerdy was wel een knap meisje, maar vol onbegrijpelijke
kuurtjes, natuurlijk, omdat ze was een Van Lowe! Bah, ze walgde ervan,
van die altijd zieke, half-gekke familie van haar schoonmoeder, die zich
had genesteld in hun huis, en gelukkig, dat zij in Addy eenvoudig een Van
der Welcke vond - baron Van der Welcke - een gezonde jongen, uit
een gezonde normale familie. Zo beschouwde zij het: normaal. Zo beschouwde zij het, terwijl zij zich door haar man mee liet zwieren over de
eindeloze, eindeloze strepen van ijs: de sneeuwvelden vlogen weg, de
takkenboomkimmen naderden, wisselden, verdwenen, de brede molenwiekgebaren doemden op en verdwenen, doemden - een stille tragiek
van wanhoopsarmbeweeg tegen de hemel. Zo beschouwde zij het: normaal. Dat Addy wel eens hypnotiseerde - nu ja, dat was in de mode: hij
kon toch niet achterblijven, als de geneeskunde vorderde, in allerlei...
En geheel blind voor de eigenlijke twee-ziel van haar man, zag zij hem
alleen enkel, simpel en normaal - omdat zij zich heugde, nu, in de lust
van hun ijs-genot, de sterke omhelzing van zijn armen, de honger en dorst
van zijn onverzadigde zoenen... Normaal, geheel normaal - en o, ze
voelde zich zo sterk nu, hem te winnen, hem vast aan zich te binden, omdat zijzelf was mooi en gezond en normaal - zijn genot als hij moe was
van allerlei ziekte; zijn wellust, die hem had twee mooie kinderen gegeven... Voor haar, achter haar reden ze, reden ze, als zij beiden, en
trots was zij dat zij reed met haar man... zij liet hem niet los... hij was
van haar, hij was van haar...

O, gelukkig, dat het was gaan vriezen! Drie mooie dagen en nu was het
al de vierde, en iets van dooi al, helaas, scheen te verslappen de kristalheldere stevigheid van de eerst zo ijle luchten, maar toch was het ijs nog lang niet bedorven, was er een tochtje beraamd, en dacht Mathilde niet
anders dan dat Addy zou meegaan... en haar teleurstelling was groot,
toen hij zei:

- Vandaag niet, Tilly... ik moet vanmorgen naar mijn zieken...

- Je bent gisteren even 's middags gegaan

- Nu kan ik zo lang niet wachten: er is een oude vrouw, die me wacht...
En dan is Marietje niet goed vanmiddag... Mary, bedoel ik, als mama
haar noemt...

- Dan ga ik ook niet, zei zij boos.

- Waarom zou je niet gaan? drong hij zacht. Het geeft je pleizier...

- Met jou...

- Vanmorgen kàn ik niet...

- Jawel... om mij pleizier te doen.

- Neen, ik kàn niet vanmorgen, Tilly. Maar je doet me pleizier te gaan...

- Ik vind het prettig met jou te rijden...

Zijn ogen lachten.

- En denk je, dat me dat geen pleizier doet.

- Je houdt niet van me.

- Dat weet je wel beter.

- Ga dan mee...

- Vanmorgen niet...

- Jij blijft altijd stokstijf staan op je wil...

- Omdat ik vanmorgen niet mag... Wees nu verstandig en ga zonder
mij.

Zij haalde de schouders op.

- Goed, ik zal gaan. Ik zal gaan.

Het was kort na het ontbijt en de kinderen waren nog beneden. Hij
speelde met ze: Constant wankelde moeilijk van beentjes naar hem toe;
hij had Jetje op zijn arm en warrelde zijn snor tegen haar melkgezichtje,
om haar lachen en gieren te doen. Een zachte zaligheid welde in hem op,
omdat hij drukte tegen zich een leven, dat zijn leven was, - als een kleine
schrijn van teer, week kindjeslichaam, waarin tintelde een atoom van ziel,
zielatoom, die lachte, kraaide, leefde... En het kindje was zo gewoon,
- een kindje als andere kinderen geheel - wanneer hij het aanzag als
dokter, en het kindje was zo mystiek, als hij, vader, het tegen zich aandrukte. - Wat was er mystieker dan het kindje... Wat was er geheimzinniger en hoger van goddelijke onbegrijpelijkheid dan het kindje, niets
dan het enige maanden geleden gewoon-weg gebaarde kindje? Wat was
er goddelijk-geheimzinniger en mystieker dan geboorte, en dageraad
van het leven... Waar kwam het vandaan, het kindje met zijn atoompje
van ziel, het kindje, dat zijn vrouw hem gebaard had... En als dokter
lachte hij om zijn naïeve zelfvraag; als vader en mens huiverde hij ervoor
met ontzetting... Twee veelde hij in zich, duidelijker, duidelijker iedere
dag; twee, lange tijd in vreemd evenwicht gehouden, maar nu wankelend
als in een crisis... Twee voelde hij zich: de gewone, normale, praktische,
een beetje vroeg-oude, ernstige jonge man van wetenschap en dokter, en
in die ziel zijn tweede ziel: een ziel van geheimzinnigheid, goddelijk onbegrijpelijk, een ziel vol van mystiek, een ziel vol van ondoorgrondelijke kracht, kracht uit welke een fluïde schoot, dat heilzaam was aan velen...
En als dan het fluïde schoot weg uit hem, heilzaam toe naar de velen, dan
voelde hij zichzelf normaal, praktisch en ernstig, maar, plotseling, blind
voor zichzelf, als wist hij niets voor zich, omdat hij zo twee was, te veel
twee om voor zichzelf te weten... O, wat was er onbegrijpelijker dan de
essence van het leven, wat onbegrijpelijker dan hijzelf, wat onbegrijpelijker dan dit kleine kindje, en die kleine nog beentjes-wankelende jongen
... En het werd zo eenvoudig geboren, uit de schoot van een gezonde
vrouw, en het groeide zo gewoon-weg op, en het gewoon-weg opgroeien,
het was even groot raadsel als alles, als alles... O, wat wist men, wie
wist het... En het allervreemdste, het was, dat hij wist, vreemd bewust,
voor anderen, wat hij moest doen, wat hij moest zeggen, hoe hij moest
handelen; dat hij geweten had, als kind onbewust, wanneer hij gezegd
had de woorden van troost aan zijn vader, zijn moeder - later, bewust,
in heilzaam en heilig weten, niet alleen voor moeder en vader, maar voor
anderen, voor zo velen, zo velen!

Nu gaf hij ze terug aan de meid, zijn kleine Jetje, zijn raadseltje van
geboorte en levensdageraad, en zielatoompje; nu streelde hij nog even
over de zij-krulletjes van Constant, die hing aan zijn benen en ging naar
boven, wetende... Hoe vreemd was dat in hem, dat kalme, rustige
weten, die zekerheid van zijn wil, die hij in kalm zeggen zou uit doen
stralen... Hij ging de trappen op, naar de bovenverdieping, de vroegere
kamer van Guy, waar Guy meestal 's morgens had gebogen gezeten over
zijn boeken en kaarten, tot hij in een aandrang van jonge bewegelijkheid
het huis doorging, dwalende en zoekende zusters en tante... Nu was in
die kamer Marietje, Mary, als zij nu meestal genoemd werd... Addy
klopte, en zij vroeg wie er was, liet hem even wachten in de kuisheid,
waarmee zij, nerveus zeker iets schikte in haar kamer, en haar kleren
verborg... Toen hij binnenkwam zat zij, bleekjes in een grote stoel...

Maar Mathilde, boos omdat Addy niet mee ging schaatsen rijden,
Mathilde, plotseling, voelde een hevige jalouzie, zo acuut hevig, als een
priem door haar ziel, omdat Addy gesproken had van patiënten, die hem
wachtten, en omdat hij gesproken had van Marietje. En besluiteloos in
haar kamer, of zij nu mee zou gaan, ja of neen, of zij bouderen zou of
toch haar pleizier zou zoeken, zonder haar man, voelde zij ineens een
onweerstaanbare aandrang, naar boven te gaan, haar man na, de trappen
op... Zij ging, en om - zo zij iemand tegenkwam - zich een houding
te geven, bedacht zij, dat zij doen zou of zij een mantel zou halen, die
hing in een kastenkabinet naast de kamer van Marietje. In die kasten
borg men kleren, die men niet iedere dag gebruikte. In het kabinet nu,
sloot zij zacht de deur, en hield in de hand haar sleutels: mocht zij er
overvallen worden, dan zou zij rustig-weg de grote kast openen...
Maar intussen luisterde zij aan het beschot. En zij hoorde de stemmen
van haar man en van Marietje, als klinkende door een afstand en verhindering heen.

- Hoe heb je geslapen, Marietje. .

- Ik heb niet geslapen.

- Wat was er dan weer...?

- De hele nacht heb ik suizen in mijn oor gehoord... Het bruiste,
bruiste als een zee... Ik heb willen opstaan, ik heb naar beneden willen
komen... naar tante, maar ik was bang - en ik wilde ook niet storen...
Het waren net golven... Ik heb de hele nacht niet geslapen... En dan
droom ik, dan droom ik, wakende... Allerlei dingen, als visioenen, schieten dan voor me weg... De nacht duurt dan zo lang, zo eindeloos lang...
En nu voelde ik mij zo moe en vooral zo moedeloos. Ik zal wel nooit
beter worden.

- Jawel...

- Neen, Addy. Ik ben altijd ziek geweest.

- Je moet nu eens rustig gaan slapen.

- Ik zal niet kunnen.

- Jawel. Ga hier liggen op de divan... Ik zal de kamer donker maken.

- O, Addy...

- Wat is er, Marietje...?

- Weet je wat ik zou wensen...

- Wat dan...?

- Ik zou wensen, dat, als je me in slaap maakte, zo als je gisteren, zoals je eergisteren hebt gedaan... ik niet meer wakker werd... ik insliep
voor altijd. Ik zou wensen, dat je stem me zou wiegen in slaap, voor altijd,
voor altijd...

- En waarom wil je niet langer leven... Je bent jong en je zal beter worden...

- Zeg mij, wat heb ik...

- Denk daar niet over...

- Mijn lichaam is ziek, maar is mijn ziel ook niet ziek...

- Denk daar niet over, en ga nu liggen... Wees stil... Geef mij je
hand... Stil, nu zal de slaap komen, de rustige slaap... De oogleden
vallen toe... Zwaarder en zwaarder worden de oogleden... De oogleden vallen toe... Zwaarder en zwaarder worden de oogleden... Je
kan ze niet meer oplichten, je kàn ze niet meer oplichten... De hand
wordt zwaarder en zwaarder; je kan de hand niet meer oplichten... Het
gehele lichaam wordt zwaar, zwaarder en zwaarder van de slaap, de
rustige slaap, die komt...

Ademloos, aan het beschot, bleef luisteren Mathilde. Nu bleef het stil
in de kamer van Marietje; Mathilde hoorde niet meer Addy's wiegende
stem, oproepen de slaap, de betovering van de rustige slaap. En plotseling, in haar luistering, werd zij bang, werd zij bang, Mathilde, werd zij
bang voor dingen, die zij niet begreep, werd zij bang, als zij bang was,
wanneer zij 's avonds laat, over de donkere trappen, over de donkere
gangen ging. En toch nu was het morgen en de winterweerschijn van
sneeuw, even verslapt in een beginnende dooiing, viel grel binnen in de
smalle kasten-kamer, zonder schaduwing van wat geheimzinnigheid ook...

Zij beefde op haar knieën, zenuwachtig van wat zij niet begreep. Zij
beefde en in haar beving was zij zich van een felle jalouzie bewust, niet
alleen op Marietje, maar op àl Addy's zieken - daar buiten, van wie zij
niets wist, wonende in kleine armoedige huizen, die zij niet kende en
toch op Marietje het zeerst. Sliep zij nu... Marietje? Nu hoorde zij even
Addy's stap kraken, zijn hand omdraaien de kruk van de deur, en hij
ging. Hij ging... zeker sliep ze... Zij wachtte nog enkele seconden,
hoorde zijn stap, de trap licht krakende, dalende naar beneden, en nu
bruiste in haar een nieuwsgierigheid na haar angst en haar jalouzie. Zij
verliet de kastenkamer; op de corridor luisterde zij aan Marietje's deur.
En plots, in een vaste voorzichte greep, opende zij die deur, en zij zag
Marietje sluimeren, rustig, in de gedonkerde atmosfeer van de kamer,
het gezicht witjes ontspannen op de kussens van de rustbank. Toen sloot
zij de deur weer, ging naar beneden, en niet bang, niet nieuwsgierig meer,
was alleen fel haar ijverzucht in haar, als een boze koorts. Zij had nog
maar even de tijd zich te kleden, haar schaatsen te nemen: Gerdy, Guy,
de kennissen wachtten haar beneden.

Eerste deel 12