Rijmbijbel/Esther
Judith   1 Maccabeeën
__notoc__

f101v
Assverus was coninc van persi
Ende van meden dt lese wi
Siin conincrike quam ghelopen
Van endi tote ethiopen
17845
Susen was sine hoeft stede
In sinen derden iare hi dede
·I· hof houden sinen lieden
Feeste te doene horic dieden
Dat hof stont ·c· ende lxx daghe
17850
Int edelste huus dats gene saghe
Dat daer aldoe in susen stoet
Die columme selveriin goet
Dat decsel als die hemel gedaen
Dat verwelf oec sonder waen
17855
Daer in menighe grimme diere
Staende in sterren maniere
Na dat spel van deser feesten
Dat si daden sinen meesten
Dat hi alden lieden mede
17860
Tote in susen vander stede
Die aten buten deser zale
Int hof dat seit die tale
Daer in was ·i· wiingaert
Die ranken selveriin waert
17865
Ende alle die blade van goude rene
Ende alle die druven diere stene
Durgate ende geset te samen
Uut desen bome als wiit vernamen
Siin wel naer comen algemene
17870
Die durgate preciense stene
Over dat volc entie baroene
Waren gerecht die pauwelioene
Daer die colummen selveriin
Af waren ende siin guldiin
17875
Entie liiste van yvore
Daer dore repe als ic hore

f102r
Bissiin ende oec purpuriin
Daer in bedden siin sidiin
Entie geset al omtrent
17880
Waren up dat pavement
Ende dat was fiin marbriin
Groene na die miraude fiin
Het dranc wiin al dat woude
Die nappen waren van finen goude
17885
Die coninginne hiet vasti
Den vrouwen hilt soe feeste daerbi
In die conincklike sale
Des vii dages hadde wale
Assverus gedronken wiin
17890
Ende hiet datmen die vrouwe siin
Brochte vort hi wildse togen
Alden here te siene met ogen
Hoe dor scone dat si oec waren
Mar die vrouwen haddent onmare
17895
Te doene dat hi doe geboet
Des quam hem ane gramschap groet
Ende vragede sinen vroeden
Die hem dicke daer bi stoeden
Wattie vrouwe hadde mesdaen
17900
·I· hiet anuchan seide saen
Here sine heeft niet allene
Di ghequest mar gemene
Alle die manne vanden rike
Want die vrouwen gemeenlike
17905
Sullen vort bi desen bispele
Hare man ontsien de min vele
Nu doese ontseggen openbare
Ende nem ·i· berre over hare
Dit ghebod was also saen
17910
In alden conincrike gedaen
Daer na des coninx raet woude
Datmen dor dlant soeken soude
Ende nemen ·i· der scoenste maghede
Welker so hem dan best behagede
17915
Die soude daer die crone ontfaen
Dit dochte den coninc goet gedaen
·I· iode die daer was int lant
Die mardocheus was genant
Comen van benjamins gheslachte
17920
Doe nabugodonosor met crachte
Vinc ioachim iechonias
Die iode doe gevangen was
Eens broeder dochter hadde hi
Die hester hiet lese wi
17925
So scone datmense mede brochte
Hi hiet hare ofmense besochte
Wie soe ware dat soe har wachte
Topenbaerne haer gheslachte
Deser hester so beviel
17930
Des coninx camerlinc also wel
Die die maget hillt up trouwen
Hi gaf hare vii.c ioncvrouwen
Diese pareerden ende haers plagen
Eer soe biden coninc laghe
17935
Moestmense aldure ·i· half iaere
Met diere olien bestriken dare 
Ende ·i· half iaer nutten mede
Spetie van groter dierhede
Ende danne tote coninc gaen
17940
Ende alsi dan was up gestaen
Bleef soe in haer camere tesamen
Die coninc omboetse bi namen
Mardocheus wandelde in die zale
Ende nam goem ter nichten wale
17945
Also dattie dach es comen
Die daer toe dan es genomen
Toten coninc nachts te gane
Al selke cierheit nam soe ane
Als hare gaf die camerlinc
17950
Want soe en wilde el gene dinc
In assverus vierde iaer
In laumaent wet vor waer
Den xi dach so gevel
Ende bequam den coninc so wel
17955
Dat hi hare doe gaf bedi
Die crone die droech vasti
·I· maent hilt hi die feeste
Oec geboet hi datmen geleeste
Ende datmen dlant voere aldure
17960
Also lange als die feest gedure
Mardocheus was bider nichten
So dat hi hem tween horde dichten
Die mogende waren ende heren groot
Om teslane den coninc doot
17965
Sire nichten dede hiit verstaen
Die toten coninc es gegaen
Ende hem gene mord orconde
Ute mardocheus monde

f102v
Men besocht ende men vant waer
17970
Ende men hincse doe beide daer
Die coninc dede in sine ystorie
Setten dat uut sine memorie
Mardocheus niet en quame
No nembermeer inde name
17975
Hier na verhief hem die man
Die gheheten was aman
Van gads gheslachte geboren
Dien samuel al hier te voren
Alte male in sticken sneet
17980
Als inder coninc boeke steet
Al dat was in assverus zale
Knielde voer hem altemale
Sonder allene mardocheus
Diere dienden in dat huus
17985
Hi liet ende al dur die wet
Aman hevet bevraget bet
Wat hi ware doe hordi wel
Dat hi ware van israel
Ende seide menich vri persien
17990
So bughet vor mi sine knien
Dese scalc hevet onwert dan
Mettien so visierde aman
Die ioden te doden gemeenlike
Die waren in assverus rike
17995
Te wraken vander scade mede
Die hem wilen saul dede
Doe hi die amalechen verslouch
Anden coninc dat hiit drouch
Ende ghewan datmense doot
18000
Slouch clene ende groet
Ende dit soudemen doen wel saen
Die in siin rike ware bevaen
Doe die ioden dat vernamen
Weenden si sere alle tesamen
18005
Ende mardocheus was tonpaise
Ende stont vorden palaise
Ende was in groten mesbare
Doe hester wiste die mare
Dat haer oem mesbaerde so
18010
Was soe utermaten onvro
Ende hi omboet haer dat soe ginge
Ten coninc ende soe verdinge
Haer volc ende hare mage
Het siin seitsi xxx daghe
18015
Dat mi die coninc niet omboet
Ende siin ghebod dat es so groot
Wie soere comt al ongheboden
Datmenne deromme sal doden
Ensi dat met sachten moede
18020
Die coninc sine goudine roede
Te mi waert biet doe sprac aldus
Anderwarf mardocheus
Wie weet dat in sinen sinne
Ochtu bedi best coninginne
18025
Worden dattu ut deser noet
Gods volc salt quiten vander doot
Swiichtu nu god sal die sine
Bi aventure quiten uter pine
Entu salter omme algader
18030
Verderven ende tgheslachte diins vader
Doe bad hester dat hi dade
Alle die ioden bi sinen rade
Vasten en siin in die stede
Ende bidden vor hare mede
18035
Ten derden daghe heeft soe angedaen
Haer parement ende es gegaen
Met ·ii ioncvrouwen daer ter stad
Daer assverus selve sat
Assverus up siin sitten sat
18040
Ende alshi heeft besien dat
Dat soe daer quam heeft hi gesien
Met fellen ogen up hare mettien
Van vresen soe in onmachte ginc
Ende als die coninc sach die dinc
18045
Bequaemt hem wel ende boet die roede
Hare mit wel sachten moede
Ense soe heeft die roede gecust
Hi sprac segt wat u lust
Hester ic sal geven di
18050
Wattu hebben wilt van mi
Here seit soe ghi ende aman
Coemt heden eten met mi dan
Doe stont hi up ende ginc met hare
Ende namse in sinen scoet aldare
18055
Ende seide wes onvervaert van sinne
Du blives met mi coninginne
Ter werscap dranc assverus so
Dat hi sat was ende vro
Doe sprac hester doet mi ·i· bede
18060
Du salse hebben hier ter stede

f103r
Here seit soe etet met mi dan
Echt margiin ghi ende aman
Dan sal ic seggen wat ic mene
Amans bliscap was niet clene
18065
Hi ginc danne te sinen huus
Doe sachi mardocheus
Die iegen hem niet upstont
Doe maectiit sinen ghesellen cont
Ende togede hem sine mogenthede
18070
Daer toe seidi hem ec mede
Dattie coninginne hem allene
Van alden prince gemene
Ter waerschap metten coninc bat
Wien dochte hem niet dat
18075
Saghe hi mardocheuse leven
Doe seide te hem sine neuen
Mac .i. galghe in diin huus
Die hoghe es .l. cubitus
Ende raet den coninc dat men dan
18080
Daer an hanghe den iodschen man
Die galghe aman maken hiet
Nachts en sliep die coninc niet
Doe hiet hi sine ieesten lesen
Voer hem en vant in desen
18085
Dat daer in ghescreuen stont
Hoe mardocheus maecte cont
Der princen raet die ontliuen
Den coninc wilden met kniuen
Hi vragede wat eren men dede
18090
Mardocheuse om dese getrouwichede
Ne gene here antworden si weder
Doe vraghede hi wie daer waere neder
Si seiden niemen dan aman
Hi es vroe ter zale comen an
18095
Om te radene die dinghe
Datmen mardocheuse hinghe
Assverus hieten reoepen naer
Hi hiet hem dat hi seide daer
War ere men den man doen soude
18100
Dien die coninc eren woude
Doe pensdi dat hi ware die man
Ende seide men doe hem an
Des coninx ghewaden ende crone
Ende up een ors setten scone
18105
Die vorbaerste vanden princen al
Dat ors door die stat leeden sal
Ende roepen lude ende niet stille
Dits de man die de coninc wille
Eren dien salmen eren dus
18110
Doe seide die coninc assverus
Ganc doe mardocheus dit
Die vorgene porte sit
Ne laets achter clene no groot
Aman dede dat hi geboet
18115
Mar node dediit sonder waen
Ende doe die dinc was gedaen
Ghinc hi thuus sere misbaren
Doe seiden sine vriende te waren
Es hi vanden ioden geboren
18120
Daer du dus best gevallen voren
So en mogestu niet gestaen
Doe quamen des coninx boden saen
Diene ter waerscap comen hieten
Hi deet al most hem verdrieten
18125
Die coninc seide hester minne
Sech wattu wilt in dinen sinne
Here seit soe geef mi miin leven
Ende minen lieden wi siin verdreven
Ny god datmen ons vercocht
18130
Soe sweegh ende versucht onsocht
Die coninc sprac wie deet dan
Here dese viant dese lose man
Aman wondres als hiit vernam
Mar assverus die wart gram
18135
Ende es verbolgen up gestaen
Ende in sinen hove gegaen
Mar aman die es daer bleven
Hesterne te bidden om siin leven
Ende als die coninc comt daer weder
18140
So vinthine ghevallen neder
Upt bedde bider coninginnen
Doe sprac hi met fellen sinne
Wildi miin wiif vor mine ogen
Vercachten hoe mocht ict gedogen
18145
So dattie coninc dat daer weet
Dat in siin huus daer was gereet
·I· galghe om mardocheuse doot
Daer an hine hangen geboet
Ende gaf hesterne der coninginne
18150
Dat huus ende datter was inne
Mardocheus was ontfaen
Dor den coninc te hove saen

f103v
Hester seide dat haer oem ware
Assverus die gaf hem al dare
18155
Siin vingherliin te segelne mede
Dat hi amanne nemen dede
Hester beval hem al haer dinc
Anderwarf bad soe den coninc
Upsine voete wenende sere
18160
Dat hi die lettren verkere
Die aman hadde gescreven
Iegen alder ioden leven
Die dinc was den coninc lief
Mardocheus screef den brief
18165
Ende seghelden met sinen handen
Toten princen vanden landen
Datmen die ioden niet versleet
Mar die ioden waren gereet
Te amans doot men soude verslaen
18170
Die heren soude te helpe staen
Den ioden ende geven macht
Aldus waren si gheacht
So dat menich heidin besmet
Hem bekinde an hare wet
18175
Lxxxv haere viande
Ware ontlivet achter lande
In susen worden ontlivet ginder
Xv van amans kinder
Ende dccc porters oec mede
18180
Dus gewonnen si den vrede
Die ioden ende des sconinx minne
Bi hester der coninginne
In assverus tiden so gesciede
Dat van vrancrike die liede
18185
Van thans die hertoge hermus
Rome wan ende al die huus
Wel verbernde hi die stede
Tie tiden so daden af mede
Haer raetgevers die romeẏne
18190
Ende maecter af tribute al reẏne
Aristotiles ginc ter scolen do
Siin meester dat was plato
Na assverus wi lesen dus 
Was coninc acherces ochus
18195
Die dlant van surien beval
·I· hiet vagasus al
In iherusalem so was
·I· here bisscop als ict las
Sine name was ihan
18200
Ende leide sinen sin daer an
Om tbisscopdom ende hiet fagus
Hi wan hulde an vagasus
Ende waender bi hebben macht
So dat hi inden temple vacht
18205
Tegen den broeder ende bleef doot
Vagasus die hads gramscap groot
Ende quam tot iherusalem
Doe wilden si verbieden hem
Dat hi inden temple niet ginghe
18210
Hi antworde te desen dinghe
Dat hi vele suverre ware
Dan die ioden want si dare
Onsuverden die kerke mede
Doe hi quam roefde hi die stede
18215
Ende sette up hem den tsens weder
Die bi beden esdras ter neder
Te voren was ghedaen leggen
Van desen ochius horde seggen
Dat hi egypten weder wan
18220
Neptanabus wart van hem dan
Al verdreven mogentlike
Bi hem bedarf di tempel rike
Somighe ieesten gewagen das
Dat hi alexanders vader was
18225
Ende in ochius tiden die romeyne
Verwonnen die fransoyse al reyne
Ende plato die filosofien
Also als ict hebbe versien
Die starf mede onder hem
18230
Tien tiden in iherusalem
Arsamus wart here groot
Na siins vader ochus doot
Iohan van iherusalem
Die bisscop bleef doot onder hem
18235
Jadus siin sone wart in die stede
Bisscop ende oec groot here mede
Na arsamis wart in persi
Daris siin sone coninc vri
Die sette doe ·i· seraballe
18240
Over die surien alle
Doe was ·i· samaritaen
De den tsens soude ontfaen
Ende hi hadde sonder mee
·I· broeder hiet Manasse

f104r
18245
Die bisscop gherne hadde gewesen
Seraballe dochter nam hi na desen
Want soe gone iodinne was
So verboetmen hem dor das
Vort te diene onsen here
18250
Dus voer hi wech te sinen swere
Seraballe beloefde hem 
Upten berch te garisim
Te makene ·i· monster hem
Na dien van Iherusalem
18255
Ende hem die hem volgede mede
Den volke gaf hi lant ende stede
Indien tiden wi lesen dus
Van rome tarquinus manlius
Dede sinen sone thoeft af slaen
18260
Om dat hi sere hadde misdaen
Iegen den raet der groter heren
Nochtan vachthi seghe mit eren
Indien tiden dat dit was
So slouch doot pausamas
18265
Filippus alexanders vader
Dat wrac alexander algader
Ende wart in grieken coninc
Die wille weten hoet hem vercinc
Die ystorie uten latine
18270
Vint hi ghedicht met mire pine
Hoe hi den coninc daris verwan
Tote alexandre den stouten man
Aldaer hi voer tyren lach
Quam seraballe up ·i· dach
18275
Ende met hem v.M man
Dat hi sine hulde gewan
Ende beiagede dat an him
Upten berch te garisim
Sinen swaeslinc ·i· kerke
18280
Te makene van dieren werke
Die monster stont in waren zaken
Totte datten die romeine braken
Manasses die wart bisscop daer
Doe was tyren wet vor waer
18285
Een eẏlant mar alexander
Quamer over dat noyt ander
Man te voren doen en conde
Ende sloecht daer alinden gronde
Die ioden van iherusalem
18290
Worden vri gemaect bi hem
Mar dat hi ontseide die vrihede
Dien van samarien ende haer stede

Nota's