Couperus/De kleine zielen/Tweede deel/VII


VII 

En Constance, nu deze dagen toch al als een geluk van voldaanheid
rustig door haar ziel vloeiden, was ook ontvankelijk voor de tederheid van
dat ogenblik, toen Henri met zijn zoon thuiskwam, moe gefietst, en hij,
verbaasd, zijn moeder, die hij wist, dat nooit meer haar huis verliet, vond
in zijn huis, zag zitten tussen Constance en mevrouw Van Lowe...

Was er dan waarlijk iets vaster geknoopt, nu eindelijk na jaren? Wat
nog niet verbonden had kunnen worden toen op die morgen, te Driebergen, werd het nu waarlijk als met banden dichter gestrikt, en duurde
het alleen maar heel lang, jaren, en na jaren, nog maanden toe, om het
alles wat zacht te laten worden, en wat weldadig... In deze stemming,
vanzelf, had Constance een zachtere toon in haar stem, en zij voelde
zich zowel kind tegenover die beide moeders, als oud geworden in zichzelf, in een sluimering van passies, en driften, en zenuwen... Zou het
dan zo nu worden gaan met haar, met haar leven, in een zachtere opeenvolging der jaren, zij levende voor haar zoon... Zij vroeg het zich diep,
bijna onbewust, af in haar ziel, en een weemoed vlood in haar vol, een
weemoed om die beide oude moeders, om Henri, om zichzelf... Kwam
dan zo aan, dat wat naderde, met die nu zachtere jaren: de ouderdom...?
Zij was twee-en-veertig, zij was niet oud, maar naderde nu toch zo, zacht,
de ouderdom... En terwijl zij het zich afvroeg, in een weke, weemoedige,
passie- en driftloze stemming, schemerde het heel vaag voor haar heen,
als zou zij nu oud worden, en, als had zij nooit geleefd... Nooit geleefd...
Nooit geleefd... Het schemerde, o, zo vaag, onvoldaanheid, in haar
zachte voldaanheid... Nooit geleefd... Waarom, zij wist het niet, maar
zij dacht heel even - een schaduw van gedachte - aan Gerrit, en aan
Buitenzorg, zij beiden, broertje en zusje, kinderen, die speelden in de
rivier... Het was of zij dat niet geweest was, dat meisje met de rode
bloemen - of dat een ander meisje was geweest... Nooit geleefd...
Maar hoe zou zij moeten hebben gedaan, om te hebben geleefd, nu zij
oud werd...? De ijdelheid, de bals, haar huwelijk, Rome, hun liaison,
het schandaal... was dàt leven geweest... of zich vergissen, van vergissing op vergissing, drukte en driften om niets... Nu, nu was het gedaan... Zacht werd het wel, niet zo bitter meer, en weldadiger, maar zij
voelde het... zij had nooit geleefd...

Maar zij wist niet, hoe zij moest gedaan hebben om te voelen, dat zij
geleefd had, en zij liet het vreemde gevoel wegdoezelen in de weemoedige
zachtheid, omdat de kalmere weldadigheid er nu was, met de jaren, die
grauw aanmistten. Zij zuchtte de vreemde gedachte weg, en zij dacht wel,
dat het zo had moeten zijn, en dat het niet anders gekund had, en dat zij
toch nooit anders geweten zou hebben... Nooit geleefd... Maar dan,
om haar heen, hadden honderden vrouwen en mannen, nooit geleefd.
En nu schudde zij zich los uit die vreemde stemming en zacht, lachend,
tevreden toch, weemoedig, zag zij, dat de tafel gedekt was, en vroeg zij
de beide moeders aan de lunch te komen.

Mistten de jaren dan aan... werd zij dan oud, en werd het nu zacht...
en weldadig... en had zij dan... nooit geleefd...?

- Dat vind ik nu zo aardig toch, zei zij; dat ik de beide mama's aan mijn
tafel heb...

Tweede deel 07