Rijmbijbel/Genesis
Exodus  
__notoc__

f2r                                                            
Vader sone heylich gheest
Enich god sonder begin
Gheeft mi hulpe ende volleest 
Ende gratie in mijn begin
5
Dat ic vinden moete wort
Scone ende rime goet
Daer ic bi moghen bringen vort
Dat mi hogest leyt in minen moet
Maria moeder der ghenaden
10
Moeder der ontfarmicheyt
Ghi hebt den menigen beraden
Ende ghetroest van sericheyt
Helpt mi met uwer bede
Dat ic ghewinne den heiligen gheest
15
Die mi cracht ende moghenthede 
Verlene ende siin volleest
So ben ic al onverveert
Fraye rime te bringen vort
Van ere jeeste die ic begeert
20
Hebbe tontbindene in dietsche wort
Scholastica willic ontbinden
Die dietsche wort uten latine
Vrouwe nu moeti u bewinden
Troest te siin in mire pine
25
Nu marct ghi die hier in selt lesen
Wat nutscappe hier in sal wesen
Hier in vindi fauele no boerde
No ghene truffe  no faloerde  
Mer vraye rime ende ware wort
30
Hoe die tiit es comen vort
Sint die werelt eerst begonde
Toter wilen dat quam ter stonde
Dat ihesus karst te hemele clam
Ende onse menscheit anen nam
35
Hier vindi reyne dachcortinghe
Ende oec ware leringhe
Der no gheliict  dese ystorie
Dat marct wel in vive memorie
Die bitter heeft buten die slume
40
Die scale so hard dat mense cume
Metten tanden mach gewinnen
Mar al die soetheyt esser binnen
Want die bitterheyt vander ieeste
Dats die viveste entie meeste
45
Van lancheyt canment gegronden cume
Dats die lancheyt vander slume
Die hartheit leget an die scale
Dat es dat nieman altemale
Verstaen mach wat die worte dieden
50
Die suerheit daer af es datten lieden
Die recht verstaen ende minnen
Waerheit ende goet bekinnen
Dat sise gherne horen ende lesen
Daer mach geen verlies an wesen
55
Hort hoe god die werelt stichte
Enten troen metten sterren verlichte
Die lucht met vogelen visierde
Entie erde metten dieren vercierde
Ende die vissche int water maecte
60
Ende alle goede dinc gheraecte
Ende hoe hi lest makede den mensche
Ende hoe hi hem alle wensche
Hadde ghemaect die hem bedurste
Nu suldi horen sonder vurste 
65
Ende gode bidden mit mi mede
Dat hi dor dese werdichede
Dat ic dichte van sire wet
Vergeve dat ic mi besmet
Hebbe in gelogenliken zaken
70
Die mi die lichtheit dede smaken
Vander herten ende vanden sinne
Ende vander wereltliker minne
Ende hi die nidige verdrive
Die altoes versch es ende niiwe
75
Ende talre stont siin daer toe gherust 
Dat hem ember  begripens lust
Min ghedichte ende mine wort
Ghi nidighe merct ende hort
Ghi selt mi niet gederen  connen

f2v                                                             
Ghi hebbes alte spade begonnen
Hets dompheit dat ghi u verteert 
Mi dinct dat u niet nieman deert
dan u selven in uwen sin
Ghi hebter mere svaerheit  in
85
Ghi siits te mager ende te bleker
Twi sidi voer mine ogen smeker
Ende achter valsch als die verrader
Met indase moet ghiis alle gader
Hebt u den niit ic wil dichten
90
Ende mi selvere daer mede verlichten
Dor miin seggen dor miin castien 
So en suldiis niet vertien
Dus wil ic gaen an miin begin
Nu god verclare minen sin
95
Merct ic wil dat giis seker siit
Dit es tbegin van alre tiit
God die maecte int begin
De hemel ende oec daer in
Alle der ingle nature
100
Desen hemel heeft die scrifture
Empyrus in rechter namen
Daer dingle haer begin in namen
Ende hi maecte die erde mede
Ende wi verstaen al hier ter stede 
105
Daer die lettre die arde noemt
Dat mit hare materie coemt
Aldat hier bider erden levet
Ende al die dinc die si ute gevet
Dat si weder in hare keert
110
Dies siit seker ende gheleert
Die materie van allen dieren
Van allen cruden die manieren
Van bome van adaems vleesche mede
Dat brochtsoe vort aldus ter stede
115
Mar niet maketse god nochtoe
Hier maect hise nu hort hoe
Die iiii elemente water ende vier
Erde ende lucht die waren alhier
Ghemaect daer men die erde noemt
120
Nu hort hoe die redene coemt
Werelt ende tiit siin even out
Dus seit die waerheit ons behout
Van niete maecte god int begin
Den hemel ende dingel daer in
125
Ende die ander elemente oec mede
Die arde was van hare scoenhede
Nochtan deeloes na der nature
Dus heetse idel die scrifture
Ende met dempsterheden  verdect
130
Die scrifture die vertrect 
Dat die heilige gheest ons heren
Dats goets wille dus salment keren
Die wart upwaert gedragen
Dies worts mach ons wel behagen
135
Daer wart bekint ende bediet
Dat doepsel diesmen nu pliet 
Doe maecte god met sinen worde
Dlicht als ict bescreven horde
Dwort gods dats die sone
140
Die ons verloeste dats die gone 
Die vleesch in marien ontfinc
Dlicht eer die sonne up ginc
Was een swerc claer ende scone
Gheliic der dageraet an den trone
145
Der sonne ongheliic van lechte
Ons bescriven ons gods knechte
Doe versach god dat dlicht was goet
Ende hi versciet daer metter spoet
Dat licht vander dempsterhede
150
Al hier versta wi ter stede
Dat Lucifer ende sine scare 
Versceden worden al openbare
Om hare hovaerdige sonden
Vanden inglen die volstonden
155
Dier staende bleven heren dlecht 
Ende diere neder vellen al na recht
Mogen wel heren dempsterhede
Dat naemde god dus leestmen mede
Dat licht bi namen ende hiet dach
160
Die tiit daer dempsternisse an lach
Hiet onse here nacht bi namen
Ende die was als wiit vernamen
Een sondach ende dalreerste dach
Die ter werelt ye gelach
165
Des ander dages dus eist bekent
Maecte god dat firmament
Int water te midwaerde recht
Vanden watre maecte hi echt
Hart ende vast ghelic kerstalle 
170
Claer ghescepen als die scale
Die sterren dat es wel bekent

f3r
Die staen an dat firmament
Tfirmament hetet bi namen
Omdat hem hout so vaste te samen
175
Ende het die watre so vaste hout
Di boven ons siin met ghewout
Dat si niet comen hier neder
Wat sire doen antwort hi weder
Dat weet nieman dan onse here
180
Sonder dat selt in sire lere
Seit dat die dau danen coemt
Dat firmament heeft hi ghenoemt
Spreect die boec hemel bi namen
Omdat bedect alte samen
185
Ende verhemelt die werelt al
Water ende vier berch ende dal
Des darden dages lees wi van gode
Dat hi met sinen ghebode
Dwater versamelde in i convent 
190
Dat es onder dat firmament
Daer haer die droecheit openbaerde
Die droecheit noemt god die arde
Die des waters versameningen
Daer si alre gader gingen
195
Dat hiet hi bi namen zee
Ende daer na so maecte hi mee
God besach dat was goet
Ende hi seide metter spoet
Ic wille der erden geven cruut
200
Ende hare groenheit doen comen uut
Daer ute moghe comen saet
Ende daer gheboemte up staet
Ende apple draget in sire maniere
Ende vrucht menigertiere
205
Al dat hi seide was voldaen
Want siin wille was al gedaen
Des vierde dages maecter ane 
Onse here sonne ende mane
Entie sterren die hi ghesent
210
Ende gheset heeft int firmament
Verre beneden sterren staen
Sonne ende mane sonder waen 
Ende alle die planeten mede
Daer toe heeft die nederste stede
215
Van allen sterren dat ic wane 
Ende alsmen leest dat die mane
Es die minste van den sterren
Die ons lichten noch van verren
Die vroede liede seggen al bloet 
220
Die sonne es achtendehalf warf  also groet
Als dit erdrike al gheel
Entie mane es mere een deel
Dan die erde dus eist bescreven
Mane ende sterren siin ghegeven
225
Dat si den nacht maken clare
Want si anders te lelic ware
Ende om dat die nachts int water pinen
Ende die wandren in worstinen
Daer bi souden ghetroest wesen
230
Ende alremeest oec als wi lesen
Van lybien int grote sant
Daer ∙i∙ cleyn wint alrehant
Die weghe verwaiet so dattie man
Altoes geen wech bekinnen can
235
Ne waren die sterren men ne vonde
Nieman diere in gaen conde
Noch menne vonde nembermee 
Man die voer in die zee
Oec leesmen datmen vogle vint
240
Die vander sonnen met een twint 
Die claerheit gedogen connen
Nachts lopen si ende ronnen
Ende hem biden sterren voeden
Des sulde mede wel bevroeden
245
Dat niet allene dor die scoenhede
Noch allene dor lecht oec mede
Sonne sterren ende mane
Siin geset mar om te verstane
Scone weder ende quaet daer bi
250
Ende om dat die mensche vroet si
Dat si sceden dach ende nacht
Weke ende maent ende iaers cracht
Lentiin heerfst somer ende winter
Die van dompheit  genen splinter 
255
Stekende heeft in sinen sin 
Hi magher vele leren in
Versta wi so merken conne
Dat gemaect was die sonne
Int oeste thiit tharen up gange
260
Savonts daer na dat es niet lange
Dat so was tharen onderganc
Maecte god risende die mane
Ende soe was wel van haren lechte

f3v
Dus proevent meesters al in rechte
265
Des viiften dages maecte onse here
Water ende lucht met groter ere
Der lucht gaf hi dat vliegen conde
Dat swemmen conde ginc te gronde
Vische ende vogele maecte hi daer
270
Vanden watre dat es waer
God maecte alle dinc die roert
Cleyne ende groet dat water voert
Ende wat so gaet ende vlieget
Bedi mesdoet hi ende lieget
275
Die seit dat hi yet maken conde
Die quade gheest sonder die sonde
Doe seinthiit al ende benedide
Omdat hi wilde dat wel dide
Ten sesten dage vercierde god
280
Die erde na siin ghebod
Dat soe beesten brochte vort
Hi wiste wel merct ende hort
Dat die mensche vallen soude
Mar dor sine doget hi woude
285
Den mensche beesten geven
Om te verlichten dat sware leven
Beesten merct dat wordekiin saen
Heetsi om dat si ons bestaen
Nu vragemme of die goedertiere
290
God maecte fie felle diere
Entie ghevermiinde vor adaems sonden
Die redene hebic aldus vonden
Dat alle diere sonder waen
Ghemaect waren onderdaen
295
Den mensche te sine embermere
Had hi ghehort na onsen here
Want nader misdaet alst wel sciint
Worden sie fel ende gevermiint
Ende staende na sinen scade
300
Oec mede om sine misdade
Seggen ons die heilige lude
Dattie bomen entie crude
Die nu wassen vruchteloes
Moetent ontgelden altoes
305
Vander misdaet van adame
Sonne ende mane van groter scame
Sterre ende oec die diere stene
En behilden mer allene
Van hare cracht dat viifte deel
310
Te voren hadsiet al geheel
Doe seide god make wi den man
Nu merct ende verstaet hier an
Tote wien seidi make wie
Der personen so sin drie
315
Die drievoudichede sprect gemene
Dits den mensche ∙i∙ ere niet clene
Datten god maecte mit vroeden rade
Al maecte hiit mit sire genade
Alle die andre creaturen
320
Hi en sprac niet thare naturen
Alse god toten mensche dede
Na der siele te gods ghebeelde
Nochtan was hi ghemaect mede
Dat was den menschen ∙i∙ grote weelde
325
Na den lichame wildiit horen
Dies so heeft hi vele te voren
Want hi es vander meester werde
Den beesten so staet thoeft ter erde
Enden mensche tehemele waert
330
Indrien zaken al gheopenbaert
God des menschen werdichede
Dat hi niet allene oec dede
Ghemaect was van ardscher welde
Dander was als ic oec telde
335
Doe hi maecte die menschede
Datter god sinen raet toe dede
Ende seide make wi den man
Die derde werdicheit daer an
Dats dat hi ghemaect was here
340
Van allen dieren mit groter ere
Dat sine voeden na den sonden
Ende deden tallen stonden
Ende helpen siin arbeit dragen
Voer die misdaet horic gewagen
345
Gaf god den mensche enten dieren
Vruchte tetene van manieren
Want die erde brochte met dat goet
Mensche merke ochtu best vroet
Dat tu heefs verloren inden meesten
350
Dine bliscap an scone beesten
An draken ende an liebaerden
An tygren ende an lupaerden
Dit was grote werdichede
Hier af hevestu al mede
355
Ghewelt verloren om diin liegen

f4r
Dats an messien ende an vliegen
An die middelste heefstu gewout
Dattu tebet merken sout
Dattu here altoes waers bleven
360
Der beesten hadstu niet begeven
Tgebot dat di god verboet
Dus vielstu neder ingroter noet
God benediede den man
Ende seide dese wort daer an
365
Wast ende wart menichvout
Dit wort datmen bescrevenen hout
Gaet iegen die buggren die spreken
Valscheliic in haren treken
Dat hi nauwelic te gene stonde
370
Ne mach wesen sonder sonde
Diet waent hem wart swaer perdoen
God hiet niemen sonden doen
Hi sach dat hi hadde vulmaect
Al wast goet ende wel gheraect
375
Volmaect was nu hemel ende erde
Ende hare cierheit metter werde
Des levens dages volmaect mede
Alt werc daer hem god an dede
Ende ruste upden sevenden dach
380
Niet dat hem die pine verwach
Mar dat hi siin maken liet
In selken ne merkets oec niet
Hi en maect noch alle daghe
Vele dingx datis gene saghe
385
Mar hine maect niet hier naer
Sine materie was aldaer
Ghemaoct ocht hare ghelike
An adame was sekerlike
Die marte van alden liden
390
Die willic an siin vleesch bediden
Van sine vleesche so eist al
Dat es ende was ende dat comen sal
Ende menschelike vorme heeft ontfaen
Vander zielen suldi verstaen
395
Mar wie so vleesch nam
An adame den eersten man
God gaf hem ziele gehlic adame
Die sevende dach heeft die name
Daer god up ruste saterdach
400
Ende in ebreusch als ict sach
Daer ne die ioden heten sabaet
Dats ruste gods daert al an staet
Ende benediedene dats waer
Sint vierdmenne menich iaer
405
Dus als ghi hebt vernomen
So eist ons van moysesse comen
Dat god maecte hemel ende erde
Ende al dat horde thare werde
Al benedidehiit ende seinde
410
Dit was eert oit reynde
Want ∙i∙ fonteyne van groten prise
Quam uten erdschen paradise
Die gaf natheit inghene tiit
Alomme ende omme die werelt wiit
415
Die fonteyne bediet marien
Die drouch ihesum den vrien
Diet al met dogeden maecte nat
Hier na sal ic verclaren dat
Wat rivieren daer ute quamen
420
Ende hoe dat si hieten bi namen
Hort van adame dat besceet
God maecten als hier voren steet
Vander erden vanden lime
Naden vleesche eist dat ic mine
425
Die siele maecte hi van niete
Wet wel dat hi achter liete
Die waerheit die niet ghelovede dies
Die lettre seit dat hi inblies
Hem den levendeliken gheest
430
Dat bediet recht altemeest
Dat hi die ziele sende mit vat
Plato dolede in dere stat
Die edel clerc van groter name
Hi seide dat smenschen lichame
435
Die ingel maecte ende god den gheest
Dat bediet recht alremeest
Dattie ziele ware oec mede
Ghemaect vander godlichede
Ware dat waer sone mochte dan
440
Ne gene sonde doen de man
Nietmeer dan onse here
Noch te sterven nembermere
Die man was gemaect vander moude
Dat merct wel in manliker oude
445
Volcomen van crachte in alre ioeget
Volmaect van leden in alre doeget
Wilde hi tgebod gods niet begeven

f4v
Dat hi wel ewelike mochte leven
Verbraec hiit oet dor enige noet
450
Dat hire omme soude smaken die doot
Dus was hem vri wille gegeven
Weder hi sterven wille of leven
God die milde es ende wiis
Hi maecte daerdsche paradiis
455
Ten derde daghe doe hire uut
Comen dede boem ende cruut
Aldaer die werelt es int begin
Dats ten oesten meer no min
Aldaer so heeft hiit beset
460
Hier bescreven indie heilige wet
Dat het es die scoenste stede
Die es onder den hemel mede
Bede bi berghe ende bi landen
Uut alre wandelinghen ghestanden
465
Ende so ghevest mitter wilder zee
Datment gewonne nembermee
Noch ne quame inder stede
Mit gherehande behendichede
Het was toter manen hoghe
470
Bedi bleeft der lovie droghe
Int paradiis sette onse here god
Al hout het was siin gehbod
Dat scone was ende van smake sochte
Om datten mensche genoten mochte
475
Beide die smake ende dupsien
Indie middewaerde van aldien
Setti daer dat levende hout
Dat die cracht heeft ende tgewout
Die die vrucht et soe mach hem geven
480
Ghesonde ende oec langhe leven
Het seggen somighe boeke meer
Dat hi mach leven embermeer
Bidien bome sette hi binnen
Den boem die quaet ende goet leert kinnen
485
Die heeft bidi den name ontfaen
Om dat doe adam hadde misdaen
Daer an dat hi smaecte tquade
Vanden goede viel in die scade
Die fonteyne daer ic eerst af liet
490
Die dor paradiis vliet
Gaf den bomen saeps ghenoech
Ende alder plaetsen mit ghevoech
Die deelde haer in iiii manieren
Die name wil ic u visieren
495
Fison en ganges hiet die ene
Die loept in endi dure allene
Men vint gout in hare sant
Dbeste dat es in menich lant
Gyon ocht nilus comt ghelopen
500
Dur dat lant van ethyopen
Aldus hiet die andre riviere
Tygris die derde eufratis die viere
Dicke vallen si in derde
Daer si lopen hare verde
505
Ende springen uut een ander stat
Die boeke bescriven ons dat
God drouch den mensche vander ende
Daer hine hadde ghemaect werde
Int paradijs omdat hi woude
510
Dat hi daer in werken soude
Niet daer pinen dor die noet
Mar daer ghenoechte hebben groet
Ende datten god soude wachten mede
Entie man die heilige stede
515
God gheboet hem wildiit weten
Van alle vrucht saltu eten
Sonder die es an den boem
Die goets ende quats neemt goem
Up wat daghe dure af ets
520
Sprac got ic wille dattu wets
Saltu daer na stervelic wesen
Doe seide god tehant na desen
Dattie mensche wesen moet
Allene dat es niet goet
525
Make wi oec hem bedi
Hulpe die hem geliic si
Ende doe dede siin ghebod

f5r
Selve die wel rike god
Alle den voghelen enten dieren
530
Van luchten van lande van rivieren
Ende aldatmen vint indie zee
Om ∙ii∙ zaken ende nemmee
Dat hi se nomen soude daer
Ende hi weten soude voer waer
535
Dat siin gheliic na den lichame
No na den zielen niene quame
Daer gaf hem god adam de ionge
Namen na der ebreuscher tonge
Die eerst was van alle sprake
540
Doe dede god na deser zake
Enen slaep comen in adame
Ende hiet dese dinc slaeps name
Daer wi gheloven dat hi inne
Met ∙i∙ subtilen sinne
545
Die hemelsche bliscap vernam
Want teerst dat hi bequam
Propheteerde hi seggen clerke
Van ihesuse ende vander heiliger kerke
Ende voerseide der lovien ganc
550
Ende domese te voren lanc
Dat hi met brande soude comen
Dat seide hi sinen kindren somen
Als hise ghewan daer naer
Nu hort vort die ieeste waer
555
An desen slaep in dese stede
Nam hem god ∙i∙ rebbe ende vleesch mede
Ende maecter af ∙i∙ wuf allene
Vleesch quam van vleesche ende been van bene
Ende hi leidse daer voer adame
560
Om dat  hi hare soude geven name
Hi sprac dit vleesch ende dit been
Es van den minen een alleen
Virago salmense nomen
Dat luut vanden manne comen
565
Aldus hiet soe voer die sonden
Mar daer na in corten stonden
Doe soe die sonden hadde gedaen
Hiet soe yeva also saen
Dat wort machmen ons bedieden
570
Dat soe moeder es van allen lieden
Alst kint comt ter werelt uut
Soes des knapekiins eerste luut
A ende des meysekiins E
Dit en falgiert u nemberme
575
Doe adam twuf hadde ghenant
Propheteerde hi tehant
Om dat soe es van minen live
Sal die man volgen den wive
Moeder ende vader begeven
580
Ende daer naer so es bescreven
In enen vleesche sulsi ∙ii∙ wesen
Huwelic voerseide hi na desen
Doe yeve ende adam waren gemaect
Waren si bede al moeder naect
585
Ende si en scaemden hem oec niet
Merct ochtment an kinder siet
Si en scamen hem niet een twint
Eer hare nature sonde kint
Dus wast van yeven ende van adame
590
Dat si waren al sonder scame
Tiere stont ende ter selver uren
Was van alle creaturen
Dat verstaet van allen beesten
Tserpent listichs na der ieesten
595
Ende harde scalc oec van sinne
Want die duvel wasser inne
Bedi dat lucifer die scone
Was gheworpen van den trone
Had hiis niit in alre wiis
600
Dat adam was int paradiis
Ende pensde hoe dat hine uut dade steken
Dadi hem gods bod te breken
So mosthie uut pensde hi dan
Mar dar hi meer ontsach den man
605
Dies ghinc hi eerst toten wive
Omdat soe cranker was van live
Metten serpente heefthiit bestaen
Want het plach doe sonder waen
Up ende neder rechte te gane
610
Na des menschen gedane
Beda scriift die clerc was diere
Het was ∙i∙ serpents maniere
Gheansicht als ene ioncvrouwe
Ute hem sprac die onghetrouwe
615
Als hi nu doet wildiit weten
Ute dien dien hi heeft beseten
Ende seide te hare dat ghebod
Waer omme so gaft u god
Dat ghi van alden houte gemene

f5v
Nutten sout sonder van ∙i∙ allene
Dit vragede hi na hare antworde
So visierde hi sine worde
Soe sprac om dat wi bi avonturen
Die doot niet souden besuren
625
Ende alsoe bi avonturen seide
Mercte hi wel hare crancheide
Ende dat soe vaste niet gheloefde
Ende sprac ute des serpents hoefde
Neen ghine bliifter niet omme doot
630
Mar hi weet wel u ere es groot
Welctiit dat ghire af hebt geten
So suldi vroeden ende weten
Vroetscap als of ghi gode waert
Yeve soe wart verhovaert
635
Want soe gode waende gheliken
So sach den sconen boem den riken
Entie vrucht scone ende sochte
Soe at dat soe sint becochte
Ende boeds adam hare man
640
Die messcien merken began
Dat soe tehant niet bleef doot
Nochtan so wiste hi al bloet
Dat quat daer af soude comen
Dits bescreven van hem somen
645
Ende at watter af soude ghescien
Haer ogen ondaden mettien
Niet dat si blint hadden gewesen
Mar haer list verwerde met desen
Indes menschen natuerlichede
650
Dat si te voren niet ne dede
Doe namen si mit gemenen rade
Bede gader vigheblade
Ende decten hare scamelichede
Al omme ende omme hare lede
655
Daer si saten onder die rise
Horden si inden paradise
Gode wandelen daer hi quam
Hi sprac waer bestu adam
Here sprac hi doe ic hadde verstaen
660
Dine stemme vervaerdic mi saen
Ende hebbe mi ghedect dur das
Omdat ic al naect was
God sprac wie heeft di ghewiset
Daer du di an diis heefs gespiset
665
Met dat ic di verboet
Doe sprac adam dulheit groet
Als ochti gode sine misdaet
Wilde an tien ende sin quat
Dwuf dattu gaves mi
670
At eerst ende ic at bedi
Als ochti meende het ware bleven
Ne hadstuse mi niet gegeven
Doe sprac god thare diet at
Waer omme daetstu dat
675
Doe teecht yeve den serpente
Mar van den parlemente
Droech hare meninge vander tale
Onsen heer te dienen altemale
Dat adam vander reyne erde
680
Was ghemaect met groter werde
Die nie smette hadde ontfaen
Noch nie oec was ondaen
No met ploege no met spaden
No besmet met genen daden
685
Betekent die reyne marie
Die sonder enigher dorpernie
Niet alse plegen ander wive
Onbesmet van haren live
Gheliker wiis dat adam
690
Des sestes dages ter werelt quam
Also was ihese onse troest vercoren
Ander sester ewe gheboren
Den serpente vragede hi niet
Buten sinen rade eist ghesciet
695
Want bides duvels rade quamt al
Doe vloecte hi als ic scriven sal
Drie vloece segic u al dan
Want hiis ant serpent began
Om dat driesins misdede
700
Alreerst inder nidichede
Dander warf om dat het loech
Ende dardewarf om dat bedroech
Den man dies wast vermalediit
Het hadde om smenschen hoecheit niit
705
Bedi seide god aldus saen
Up dine borst saltu gaen
Van loghene slouchiit inden mont
Ende sprac du salt talre stont
Die erde eten al diin leven
710
Dluut dat hem wert gegeven
Nam hem god aldaer ter stede

f6r
Ende gaf den monde veniin mede
Van heme hadt een godsat
Ic sal sprac god daer ter stat
715
Viantscap setten sonder dbliif
Tusschen di ende dat wiif
Soe sal up diin hoeft treden
Ende du salt oec talre steden
Hare ende haer gheslachte lagen
720
Dese worde machmen dragen
Toter moeder gods marien
Die den duvel met sire partien
Altoes dwinget ende iaget
Aleist dat hi de hare laget
725
Recht als die man doot ende pine
Ontfaet van serpents venine
Also mach smenschen nuchter spu
Tserpent deren dat segic u
Om dat si bede naect waren
730
U liet noch tserpent te waren
Den naecten waer hi ghecleet
Soe souden veniinen ghereet
In ∙ii∙ saken misdede dwiif
So was hovaerdich in haer liif
735
Bedi so settese ember god
Onderdaen te sine smans ghebod
Om dat soe at verboden spise
Dat becochtsi in selker wise
Dat soe met rouwen skiints gheneest
740
Om den appel daer men af leest
Om dat adam in ere wise
Allene misdede an die spise
Dies gheneert hi hem met arbeide
Die man in bossche ende in heide
745
Die erde was ghevloect ghenoech
Omdat soe die vrucht droech
Dies draget soe in onsen torne
Diistele ende scarpe dorne
Doe maecte god yeven ende adame
750
Om te deckene hare scame
Tve rocke van beeste vellen
Dat meendhire met als wi tellen
Dit decsel es van doden dieren
Ende sterfelic bestu van manieren
755
Doe sprac hi ny es adaem gemaect
Als ∙i∙ man wiis ende gheraect
Dit was ghelic als in ∙i∙ spot
Om dat hi wilde wesen god
Ende hi vraylike weet
760
Quat ende goet ondersceet
Nu steecmense uten paradyse
Dat si niet eten der spise
Die es an dat lignum vite
Ende si dan leven emberme
765
Ende dat ne dat u wondren niet
Dat dit van den houte ghesciet
Want selc eylant es onder den dach
Daer geen mensche sterven mach
Int lant van feres segic u
770
Want ∙i∙ dinc an bome dat es al ru
Daer men mede langher dliif
Ende alexander sonder bliif
Die screef tote aristotiles
Dat bider sonnen boem volc es
775
Die langhe leven utermaten
Omdat si vander vrucht aten
God stacken uten paradyse
Om dat hi soude na dorpers wise
Daerde oefene daer hi te voren
780
Of was ghemaect nu seldi horen
Van wat lande hi ghemaect was
Want buten lande van damas
Daer in was hi ende siin wiif
Bede begraven ende haer liif
785
In spelunca duplici
Also noemt die byble mi
In dien acker slough als ∙i∙ fel
Caym sinen broeder abel
Vort paradijs sette ons here
790
Cherubim die duvel kere
Dat hire nembermeer vort

f6v
In quam verstaet ende hort
Dat vier den man den wech benam
Datter nembermeer gheen in quam
795
Dat swert es kerende ghenant
Want en es el niet dan ∙i∙ brant
∙I∙ vieriin mur daer omme gheet
Bedi eist dat ment kerende heet
Dat god danen wel doen mochte
800
Weltiit soet hem goet dochte
Het was ∙i∙ stic wech altesamen
Doere enoc ende elyas in quamen
Mar dat bloet dat sident liep
Uut ons heren wonden diep
805
In sire passien deet al uut
Dies esser menighe zalige bruut
Van gods halven sint in comen
Die haren loen hevet genomen
Moyses die overliit
810
Cortelic adaems tiit
Ender kinder die hi ghewan
Mar sident was ∙i∙ heilich man
Mecodius ∙i∙ martelare
Daer hi was gevangen sware
815
In enen karker daer bat hi sere
Dat hem vertogen soude onse here
Der werelt ende ende haer begin
Die heilighe gheest brocht hem in
Dat adam met sinen wive
820
Maget met onbesmetten live
Uten paradise quam hare
Ende hem te sinen xv den iare
Gheboren wart siin sone caym
Ende calinena siin susterkiin
825
Ende xv iaer daer na also wel
Wart gheboren siin sone abel
Ende siin suster delbora
Doe adam was out daer na
∙C iaer ende xxx also wel
830
Vermoerde caym den goeden abel
Dien beweende adam ende yeve
∙C iaer dor sinen lieve
Doe hi was out cc iaer
Ende xxx wet wel voer waer
835
Wan hi sinen sone seth
Nemmeer noemter die wet
Kinder ghewonnen bi sinen wive
Dan allene dese vive
Mar men wilt wanen ende weten
840
Datter vele siin vergheten
Hort hier der redene ghenoech
Twi dat caym abelle sloech
Caym was van herten wreet
Bedi viel hi ins duvels strec
845
Ende wan coren inder ghelike
Omdat hi wilde wesen rike
Abel die hilt scape inden lande
Doe souden si doen offerande
Daer brochte caym siin aerchste coren
850
Ende abel brochte gode te voren
Van sinen scapen dbeste lam
Om dat die gifte gode bequam
Quam dat vier onder siin hande
Ende verteerde siin offerande
855
Met cayme ghevielt niet also
Dies was hi droeve ende onvro
Ende lede sinen broeder abelle
Daer quam die viant van der helle
Ende gaf hem den raet
860
Dat hine best doot slaet
Met ere esels kake
Doe gheviel die sake
Aldaer hine vermoerde
Sprac god te hem dese woerde
865
Caym waers abel diin broeder
Niet indien god en was vroeder
Te wetene waer hi was ghevaren
Ende oec so wisti die mort te waren
Mar caym wilde als een quaet
870
Decken sine vule misdaet
Ende seide hine wiste niet van sinen broeder
Ben ic sprac hi van hem hoeder
Mettien onse here te hem seget
Siin bloet dat up daerde leget
875
Roept om wrake ane mi
Vermalediit bestu bedi
Vluchtich ende onghestade na desen
Saltu upter erde wesen
Caym in wanhope vel
880
Ende sprac nu wetic harde wel
Dat vele meere es mine sonde
Dan ic emberme ghebetren conde
Wie so mi vint sal mi slaen

f7r
Neen sprac god sone salt niet gaen
885
Dit sprac hi dus in dere maniere
Als of hi seide dine sterfs niet sciere
Mar wie so cayme vermort
Dus verstamen dese wort
Ende quiit van keitivichede
890
Hem behort dit toe mede
Sevenvout sal hiit becopen
Dat meent god die tiit sal lopen
Toten sevenden eer die keitiif
Embermeer verliest siin liif
895
Want lamech galt hem sine pine
Hi was die sevende van cayme
God diere kendene aldaer ter stede
Int hoeft metter nidichede
Datmen daer liet te live
900
Vlo hi wech sinen wive
Ten oesten waert wane wi
Dat was aldaer nu es endi
Caym die bediet die ioden
Die onreyne valsche roden
905
Ihesus kerst was hare broeder
Naden vleesche want siin moeder
Maria die wasser af geboren
Soe was die rose si waren doren
Up sine doget waren si fel
910
Also was caym up abel
Si cruustene ende men laetse levende
Ende ghelic als caym bevende
Int hoeft was datmen daer bi
Van doetslage laet vri
915
Also siin die ioden mede
Gherekent van hare manlichede
Datmense levende sal laten
Datmen sal sien dat si verwaten
Van gode siin ende versceden
920
Hens weder kerstiin no heden
Hine laatse onder hem leven
Omden tsens die si hem geven
Onder hare viande behoudsi dliif
Recht als caym die keitiif
935
Onghestadich ende onweert
Was ende blode ende verneert 
Aldus es dat iodsche diet
Ghine weers oec gheervet niet
Mar dolende van lande te lande
930
Levensi onder hare viande
In wanhope siin si met allen
Recht als caym was ghevallen
Cayms wiif hiet calmana
Die brochte ∙i∙ sone daer na
935
Enoc hiet hi ende na dat
So maecte hie ene niewe stat
Die hiet hi alse siin sone hiet
Hier machmen merken diet besiet
Dat vele liede waren doe mede
940
Die hem holpen maken die stede
Al siin si ongenoemt bleven
Iosefus heeft bescreven
Dat caym toefde in sine stat
Ende leerde sinen lieden dat
945
Ende onthilt hem indie stede
Hi was die alreerste mede
Die lant deelde ende veste port
Ghiericheit leerde hem die mort
Enoc sine sone die wan irat
950
Ende irat die wan na dat
Enen sone hiet mariael 
Die gone won matusael
Ende die matusael die wan
Lamech die was een quaet man
955
Dit was de sevende van Adam
Ende die eerste die ∙ii∙ wiif nam
Dus dede hi hoerdoem an die wet
Want god hadde int eertse gheset
Dat si ∙ii∙ man ende wiif
960
Waren ∙i∙ vleesch ende ∙i∙ liif
Hi enseide niet ∙i∙ man nember tve
Lamech achtes min no mee
Ada ende cella hieten sine wive
Ada wan iabel bi sinen live
965
Hi was die eerste die in worstine
In herde manieren conste pinen
Hi maecte eerst herden pauwelione
Die si mochten teharen doene
Van ere weyden ter andre dragen
970
Hie sciet die beesten ende die iagen
Die scaep binnen tere stede
Entie gheet tere ander mede
Iubal was siin broeder ghenant
Hi was die eerst musike vant
975
Want hi hadde horen ghewagen

f7v
Adame van  ∙ii∙ domesdagen
Ene van watre ende ∙i∙ van viere
Doe visierde hi in dere maniere
Hoe musike behouden bleve
980
Dat hi in ∙ii∙ colummen screve
Sine const in ene erdine
Ende oec in ∙i∙ marbrine
Ocht vier quame dat die erde
Hare daer na wel openbaerde
985
Ocht water quame dat die marbrine
Gheel bleve nader groter pine
Cella wan tubalchaim
Eerst was ghifisiert bi him
Smeden ende die behendichede
990
An sinen hamer leefmen mede
Dat iubal vant den rechten deduut
Van musiken an hare luut
Tubalchaims suster neoma
Die visierde oec daer na
995
Harde menighertiere weven
Dus eist van desen bescreven
Lamech alse scriift iosefus
Was sere vroet ende sprac aldus
Hort mine wort beide lamechs wiif
1000
Ic hebbe ghewonnen siin liif
Met mire ghewout ∙i∙ man
Ende ic hebbe doet daer an
∙I∙ ionghelinc in mine nidichede
Van cayms mordadichede
1005
Quam seven voudich wrake
Ende van lamechs quader zake
Quam wrake lxxvii vout
Dat vorseide die kerle out
Als ocht ghesciet ware ende hiit sage
1010
Bi ghevalle in den selven dage
Ende hadde verloren die ogen
Nochtan scoet hi wel mit bogen
∙I∙ knape leedene dar hi ginc
Ende als hi horde enighe dinc
1015
Die scoet hi wel al ongesien
Cayme horde hi mettien
Daer hi ruschede int wout
Ende scoten doot mit gewout
Ende alst hem seide die ionghelinc
1020
Sloech hine om die selve dinc
Dien met sinen boghe doot
Hier af so quam wrake groot
Die lxxvii die van hem quamen
Die verdronken alle tesamen
1025
An die lovie oec dar naer
Ende sine wive waren hem svaer
Al doren tore al siin leven
Dus es die wrake up hem verheven
Adam wan dus telt die wet
1030
∙I∙ sone die hiet seth
Ende seth wan dus eist ghesciet
∙I∙ sone die enoch hiet
Die was teerste leesmen mede
Die te gode maecte ghebede
1035
Ende an riep ons heren name
Oec so leesmen van adame
Dat hi hadde xx sonen
Ende xxx dochteren sonder degone
Abelle die caym versloegh
1040
Dat hi becochte swaer ghenoech
Sets sone hiet enoc die wan
Enen sone die hiet taman
Ende die wan daer na also wel
∙I∙ sone hiet  malaschel
1045
Malascel die wan iaret
Ende daer na dus eist geset
So wan die iareth enoch
Enen sone die levet loch
Enoch wan matusale doe
1050
Die wan lamach lamach noe
Gheliker wiis dat van cayme
Also ghi leest in dese rime
Die sevende was fel ende quat
Also was die sevende die staet
1055
In sets gheslachte enoc die beste
Daer omme voerdene in sine veste
God int erdsche paradiis
Ende sal leven maecmen ons wiis
Met ioren tote antkerst tiden
1060
Ende iegen hem so sal hi striden
Hi dien god sal vermaledien
Sal men doot slaen ende elien
Doe was van adam die tiende
Die vele werdicheit verdiende
1065
Die ewe inde in hem
Daer ic wel seker ane ben
Dat si stont tve dusent iaer

f8r
Ende cc dat es waer
Ende daertoe ∙xl∙ ende viere
1070
Noe wan die goedertiere
Doe hi hadde ∙v∙c∙ iaer
Drie sonen no horet naer
Hae namen siin dus gheset
Sem cam ende iafet
1075
Moyses bescriift ons mede
Waer omme god die lovie oet comme dede
Hi seide het waren vele liede
Inden tiit dat dat ghesciede
Ende die van sette waren comen
1080
Wille hi gods kinder nomen
Want si geloefden wel te samen
Ende die van cayme quamen
Die hiet hi des menschen kinder
Want hare dogeden waren minder
1085
Doe waren liede van sette comen
Die cayms dochtre hadden genomen
Dat soe scone waren van live
Ende namense bedi te wive
Daer af quamen gygante
1090
Onghemate grote seriante
Die onsen here niet ontsagen
Iosefus scriift dat doe lagen
Biden vrouwe die quaden geeste
Daer af quamen die alre meeste
1095
Liede als wi lesen horen
Aldus wart marliin gheboren
In arturs boeken leesmen dus
∙I∙ goet man hiet metodius
Die hem dor gode liet doot slaen
1100
Ende lach in ∙i∙ karker gevaen
Hi bad gode in sinen sin
Dat hi hem dat begin 
Van ardrike togen wilde
Ende god ghehorde die milde
1105
Hi bescreef dat doe plagen
Die quade man in haren dagen
Te verkerne der naturen zeden
Want si boven ligge deden
Die wive ende selve onder lagen
1110
Hier omme wildse god plagen
Ende hiet noe maken die arke
Die wonderlic was van gewerke
Haer ghescep dat was aldus
Lanc was soe ∙ccc∙ cubitus
1115
Elc cubitus in geometrie
Hevet ix voete vrie
∙L∙ cubitus was soe hoech
Scriift moyses die niet en loech
xxx cubitus was soe wiit
1120
So vorder upwaert talre tiit
So soe meer nauwede ende loec
In dupperste sone was soe oec
Mar ∙i∙ cubitus wit ende lanc
Ende onder den nedersten ganc
1125
Viercant ende boven Mede
Ghemaect met groter behendichede
∙v∙ woninghe daermen in wandren
Mochte deen boven den andren
Als ons scriift iosefus
1130
Beneden lesen wiit aldus
Was daer hare drec meest in vel
Boven was ghemaect wel
Thoudene dat horde ter spise
Daer boven hadde noe die wise
1135
Der bitender diere woninge geset
Daer boven scriift ons die wet
So waren die goedertierne beesten
Int upperste waren nader ieesten
Vogle ende dat volc mede
1140
Tusschen ∙ii∙ cameren in ene stede
Tusschen den sochten creaturen
Enten wreden was tere duren
∙I∙ inganc aldus ghemaect
God die tallen tiden waect
1145
Dede sluten die dore van buten
Ende die adren saen upluken
Vander erde en dwater uut comen

f8v
Dat meneghen dliif heeft ghenomen
Ende god ontdede die swerke mede
1150
Ende deet reynen sonder vrede
∙xl∙ nachte ende xl dage
Te voren dit nes gene saghe
Sone reynet clene no groot
Die arke hief up ende soe vloot
1155
Hoghe in de lucht wi lesen dus
Dat twater ∙xv∙ cubitus
Boven alle bergen hoghe ginc
Ende verdranc alle levende dinc
Sonder die vissche nu merct das
1160
Ende dat in die arke was
Die arke deter in metten lieden
Noe vlo die mach bedieden
Wel met redene marien
Daer god mede wilde vrien
1165
Die werelt al van lucifere
Die te marien hebben gere
Ende alte male in haer vlien
Hem en mach niet mescien
Noch hier no ten langhen live
1170
Dus es soe arke der keitive die
In wiken ende dat liif ontdraghen
Want soe hort elken mensche claghen
Aldus groot dits gene saghe
Was dwater ∙cl∙ dage
1175
Daer na leesmen dat waende
In october in der selver maende
Upten xxvii sten dach
Dat die arke daert volc in lach
Uptie berghe van ermenen
1180
Des hout noch den boeke lien
Datmen daer upten berch vint hout
Dat utermaten sere es out
Ten eersten dage van ianuare
Datmen begin noemt van den iare
1185
Leesmen dat eerst die berghe bleken
Noe ondede dus horic spreken
∙I∙ vestre dat an die arke stoet
Ende liet vliegen metter spoet
Den roec die niet weder quam
1190
Daer na hi die duve nam
Ende hietse na den roeke vliegen
Sone van ruste sonder liegen
Ende bete up die arke weder
Ten sevenden daghe sendhise weder
1195
Doe troeste si die keitive
Mit enen telge van olive
Dien soe navonts ter arke brochte
Doe was noe te moede sochte
Die duve bediet onse vrouwe
1200
Die ter arke keert met trouwe
Enten telch van der oliven
Brochte ghedraghen den keitiven
Die olive bediet pais ende vrede
Want wie sonder serichede
1205
Ende in den sonden es bleven bevaen
Laet hi siin herte an haer staen
Maria sbene beswichten niet
So brinct te petyse siin verdriet
Ende maect haer kint te hem sochte
1210
Recht als die duve die olive brochte
Echt na vii dage daer naer
Sendhise uut dats waer
Mar si en keerde nembermeer
Alsoe ghedaen hadde oec eer
1215
Nu hort harde wel hier naer
Alse noe hadde ∙vi∙c iaer
Ende ∙i∙ daer toe dats gene sage
Van aprille ten eersten dage
Ondede noe dat suldi marken
1220
Boven dat decsel vander arken
Ende sach dat daerde was verdroget
Mar hi hevet hem gedoget
Dat hi uut wilde oec niet
Eer dat hem onse here hiet
1225
Doe hire in hadde gesiin ∙i∙ iaer
Upten selven dach daer naer
Inden meye ginc hire uut
Want hem god hier over luut
Bede hem enten dieren
1230
Ende sprac in deser manieren
Wast ende diet menichfout
Ende vervult die werelt met gewout
Doe maecte noe ∙i∙ outaer
In gods ere ende bad aldaer
1235
Ende offerde up van sinen dieren
Sevene van hare manieren
Die bernedi aldaer ter stede
Daer toe dede hi oec mede
Dat die ∙ii∙ dinghe alle tesamen

f9r
Mit soeter rooc voor gode quamen
Doe sprac got tote noe
Nu en vermaledie ic nemberme
Aerdrike om der liede leet
Want si ten sonden siin ghereet
1245
Saettiit oest dach ende nacht
Somer ende winters cracht
Die en sullen oec rusten niet
Ende ghi menschelike diet
Wast ende wart menichvout
1250
Ende u vrese ende u ghewout
Si boven alrehande diere
Ic geve u in dese maniere
Orlof alrehande vleesch tetene
Mar dat doe ic u te wetene
1255
Dat ic manslacht verbiede
Voer dese tiit seggen die liede
Dat noyt mensche vleesch at
God gaf hem ∙i∙ teken om dat
Dat si hem niet vervaerden sere
1260
Iegen die lovie embermere
Dat siemen inden regenboge
Noit ne sagene mensche oge.
Dat weet wel vor gone dinge
Tve varwen hevet hi sonderlinge
1265
∙I∙ van watre ende ∙i∙ van viere
Dat rode dat es sine maniere
Es ons naere dan dat bleke
Dat dreget dus rike ende weke
Al es die lovie vergaen
1270
∙I∙ vier sal comen sonder waen
Daer niet voren gestaen mach
Dat watr die leste doemsdach
Doe piinde noe ter erden waert
Ende plante enen wiingaert
1275
Daer hi tachterste wiin af dranc
Ende wart dronken an sinen danc
Ende bleef slapende up ∙i∙ dach
Int huus daer hi woennes plach
Ende lach naect tusschen sine been
1280
Men plach doe broeke ne geen
Semiramis heb ic vernomen
Die men sal hier achter nomen
Was die eerste die broeke vant
Cham noes sone quam te hant
1285
Daer die vader lach al bloet
Ende maecter omme siin lachen groot
Ende deet sine broederen verstaen
Die quamen achterwaert gegaen
Dat haer ne geen den vader sach
1290
Ende decten weder daer hi lach
Teerst dat noe ontwaken was
Ende hi die waerheit wiste das
Dat hem siin minste sone dede
Vermalediide hine ter stede
1295
Cams kint dat hiet canaan
Up siin gheslachte leesmen wan
Dioedsche volc dat heilige lant
Aldus slouchse die svare hant
Van den vloeke dat noe gaf
1300
Sem daer quamen die ioden af
Was ghebenediit ende iafet
Dat was om dat si daden bet
Cam bediet die quade ioden
Die onreine valsche roeden
1305
Cam bespotte doe hi sach
Dat siin vader al naect lach
Doe hi dronken was van wine
Ihesus was dronken van der pine
Die hem die vule ioden daden
1310
Hi hinc naect sonder ghewaden
An die cruce vor onse misdaet
Daer ne bespotte menich quat
Hier omme es tgeslachte altegader
Vermalediit om den vader
1315
Canaan siin sone hi was
Vermaledijt als men hier voren las
Alse noe  hadde dcccc iaer
Ende ∙L∙ wet vor waer
Starf hi als ter menscheit hort
1320
Iosefus scriift in sine wort
Dat nieman te spotte kere
Tlange leven van wilen ere
Het quam om hare grote doget
Ende om dat ghi marken moget
1325
Dat si vonden astronomie
Arismetike ende geometrie
Ende ander conste mede vonden
Diemen niet in corten stonden
Vinden mach seggen si tewaren
1330
Ensi te seven hondert iaren
Menne mach ondervinden niet eer

f9v
Der sterren ganc ende haren keer
Van desen noes kindre quam
Sem iafet ende cam
1335
Groet gheslachte als ic scrive
Van iafet quamer x ende vive
Ende van cam viif warve drie
Ende van semme ghelovets mie
So quamer x ende sevene
1340
Scone starc ende stout van levene
Dit was ∙lx∙ ende tve
Dochtren reknen min no me
Van desen volke es ontsprongen
Lxxii maniere van tongen
1345
Sems gheslachte hadde asia
Cams egypten ende africa
Iafet frigen ende europen
Die ∙ii∙ gheslachte late wi lopen
Ende tellen alremeest van sem
1350
Om dat maria quam van hem
Mar cam wan ∙i∙ sone hiet tus
Van hem lese wi aldus
Dat hi wan nembrot den gigant
Die wart eerst rovende int lant
1355
Ende eerst here met mogentheden
Hi dede dat vier eerst anebeden
Micodius die martelare
Seget van noe al openbare
Dat hi na der lovie wan
1360
∙I∙ sone die goede man
Ionitus was hi genant
Etham gaf hi hem ∙i∙ lant
God gaf desen groten sin
Astronomie nam begin
1365
An desen man want hise vant
Nembrot quam in siin lant
Die gigant wi lesen dus
Hi was lanc ∙x∙ cubitus
Hi vernam ende leerde an desen
1370
Hoe hi here soude wesen
Ionitus voerseide hem mede
Dat cams kinder die mogenthede
Eerst sonden hebben als wiit horen
Want belus was van hem geboren
1375
Daer na soude sems gheslachte
Die welt dwingen met crachte
Dat waren persen ende meden
Die vele hadden der mogentheden
Daer na die van iafet quamen
1380
Dat waren grieken als wi vernamen
Ende die romeine die haer bedwanc
Hadden over die werelt lanc
Alst emmer moste gescien
Noch machment heden sdages sien
1385
Dat alle die wel geloven in ardrike
Moeten onderdaen siin den roemschen rike
Hier na salmen wel horen die spraken
Hoe dat si onsen here wraken
Nembrot was van cams geslachte
1390
Coninc ende dwancse onsachte
Over sems gheslachte wart hoeftman
∙I∙ siin afcomende ende hiet iechan
Susen die wart here ginder
Ghemaect over iafets kinder
1395
Men vint in boeken gescreven
Dat nochtoe in noes leven
Waren xxiiiim man
Ende daertoe ∙c∙ nochtan
Sonder wiif ende kinder
1400
Dier si vele gadden ginder
Na noes leven maecten die heren
∙I∙ tor daer wi af leren
So groot so wiit dat nu ter stonde
Nieman wel gheloven conde
1405
Daer scietse god oud ende ionge
Ende gaf elken ∙i∙ sonderlinge tonge
Hier af quamt dat weetmen wale
Datmen vint so menighe tale
Sem wan ∙i∙ kint arfaxat
1410
Na die lovie ∙ii∙ iaer wi lesen dat
Arfaxat wan sale

f10r
Die sale hadde name tve
Lucas die hieten canaan
Die leesmen dat hebet wan
1415
Hebet wan salech daer naer
In sinen tiden weet voer waer
Ghesciede twonder vanden tongen
Salech wan ragu den iongen
Ragu wan sarug gelovet das
1420
Dat in sinen tiden doe coninc was
Belus van nembrots gheslachte
Die een deel oec wan met crachte
Des lants van assyria
Na sinen doot so want daer na
1425
Ninus siin sone altemale
Van desen ninus es die tale
Cam die noch niet was doot
Ende in battien was here groot
Soroastres hietmenne aldaer
1430
Toverie vant hi dats waer
Entie vii arten mede
Leesmen dat hi graveren dede
In ∙vii∙ colummen van metale
Ende in vii ardine also wale
1435
Iegen watre ende iegen brant
Ende ninus siin sware viant
Verbrande die boeke allegader
Ninus was der afgod vader
Want doe belus doot was bleven
1440
Heeft hi ∙i∙ beelde verheven
Na sinen vader dat hiit eerde
Wie so mesdaen hadde ende hem keerde
Ten beelde waert ende daer toe vlo
Hine hadde te scaden niet een stro
1445
Om dat dese dinc gesciede
So anebeden vele liede
Die van calden leesmen hier
Anebeden eerst dat vier
Om dat elc afgod verbrande
1450
Houtme coeprine ende alrehande
Die papen van canopen namen
Haren sconen belus altesamen
Ende daden hem die crone af dor dat
Ende setten up ∙i∙ ardiin vat
1455
Na ∙i∙ crone maecten siit
Al vol gate ende niets te wiit
Ende daer was water ingedaen
Met wasse ghestopt sonder waen
Ende setten in caldeuschen viere
1460
Dat was moste smelten sciere
Ende dat water bluscede den brant
Dus behilt die hoger hant
Belus afgod ende dus began
Die dolinghe eerst onder die man
1465
Want die duvel spraker uut
Iegen die liede al over luut
Sarug wan nachor ende kinder mee
Ende nachor die wan thare
Thare wan abram daer naer
1470
Doe hi was out wel ∙lxx∙ iaer
Ende noch ∙ii∙ sonen als ict vernam
Enen nachor ende enen aram
Die ander ewe neemt hier inde
Na abrameAbraham als ict bekinde
1475
Die hadde ghestaen wet vor waer
C ende xxii iaer
Aram die wan dus telmen mi
Loth ende melcham ende saray
∙I∙ sone ende dochtre tvee
1480
Doe bleef hi doot in caldee
Eer dat starf hare vader
Daer moghen noch die liede algader
Heden bescouwen siin graf
Dies was thare droeve daer af
1485
Ende rumder omme alsmen seget
Die stat daer hi begraven leget
Hur was ghenoemt die stede
Wantmen hem cracht daer dede
Om tvier dat men daer anebede
1490
Si wilden dat hiit dade mede
Sinen ii sonen hi gheboet
Arams dochter die was groot
Dat sise te wive nemen soude
Het was wet men most wel houden 
1495
Nachor nam melcha ende abram
Nam saray als ict vernam
Abram nam loth siins broeder kint
Om hem die hi hadde gemint
Ende coesene daer te sinen sone
1500
Thare ginc wech als die gone
Die was ∙i∙ goedertieren man
Ende wilde int lant van canaan
Hi quam gegaen ∙i∙ stic daer na

f10v
Int lant van mesopotamia
1505
Ende in ene stede hiet carram
Daer starf hi na dat quam
Als hi gheleeft hadde desen live
∙CC∙ iaer ende daer toe vive
Doe sprac got tote abram
1510
Rume die stede van carram
Lant ende mage neder ende hoge
Ende com int lant dat ic di toge
Abram voer weg bedi
Met sinen wive sarray
1515
Ende loth sin neve ginc mede
Ende aldat hi wan in die stede
Van carram voere wech die man
Ende quam int lant van canaan
Hi ende liede mit hem
1520
Tote ene stede hiet cychem
In de wangelie so steet
Dat die selve cythar heet.
Van danen quam hi ten edelen dale
Daer nu ene zee altemale
1525
Es. doe stonder in ∙v∙ cicheide 
In elc ∙i∙ coninc alsmen seide
Hier na sal dus horen tale
Dat lant verbrande god altemale
Aldaer vertogede hem god onse here
1530
Ende seide ic sel dor dine ere
Dinen gheslachte geven dit lant
Daer maecti ∙i∙ outaer tehant
Van danen voer hi wonen el
Tusschen hay ende betel
1535
Daer hi echt maect ∙i∙ outaer
Tote damas voer hi van daer
Ende daer wart hongher alrehant
Doe voer hi in egypten lant
Tien tiden was hi rike van goude
1540
Ende van beesten menichfoude
Van selvere van groter meiseniede
Hi maecte onder degyptische liede
Astronomie ende arismetike
Daer af hebsi sekerlike
1545
Die grieken geleert ende ontfaen
Van danen keerdi weder saen
Tusschen betel ende hay
Daer nu iherusalem es bi
Daer sciet ende siin neve loth
1550
So rike hadse ghemaect god
Van beeste dat si niene mochten
Te gader siin haer herden vochten
Deen upten andren omme weide
Loth voer wonen ten ghesceide
1555
In dat lant van sodoma
Dat nu es water vere ende na
Abram sciet uten lande niet
Dat god sinen afcomende behiet
Doe dus gesciede dese dinc
1560
Hadde elke stat haren coninc
Die yet dochte ende was van namen
Mar vele coninge tesamen
Waren ∙i∙ coninc onderdaen
Indien tiden hebict verstaen
1565
Waren bedwongen die ∙v∙ steden
Van sodoma met mogentheden
Onder ∙i∙ coninc alle vive
Ende gaven tsens van haren live
Cadorlaomor van elamiten
1570
Hadde onder hem seggen die viten
Die ∙v∙ coningen van ∙v∙ steden
Ende dwancse mit moghentheden
Si gaven hem tsens xii iaer
Ende int dertiende daer naer
1575
Ontseiden sine hem al openbaere
Des quam hi ten xiiiiden iare
Met ∙i∙ here utermaten scone
Amirafel coninc van babilone
Ende van ponte coninc arioch
1580
Ende van heidenisse ∙i∙ coninc noch
Die gheheten was cadal
Dese viere quamen daer toe al
Up sodoma met haren here
Mar si vonden ginder were
1585
Die coninge vanden ∙v∙ steden
Quamen daer mit moghentheden
Die coninc sobolim van sodoma
Van gomorra van adama
Ende van bala der viifter stat
1590
Dese vive worden mat
Ende worden gesconfiert indal
Voer die iiii coninge al
Aldat was in sodoma
Dat roefden si verre ende na
1595
Wiif man ende kinder

f11r
Ende aldie have die si ginder
Belopen mochten indat rike
∙I∙ die ontvloen was quam haestelike
Ende seit den ebreuschen abram
1600
Datmen sinen neve vinc ende nam
Hi hadde in sine meiseniede
Cccc ende lxxx liede
Die dapper waren ende stout
Dese man die degen bout
1605
Ende met hem sine ghebure mede
Die mit groter sekerhede
Hem tier wilen horden an
Die volgeden al tote dan
Dars ∙i∙ fonteine daer die iordane
1610
Alreerst bestaet ute tegane
Daer quam hi gevaren met crachte
Uptie iiii coninge bi nachte
Tvolc hadhi in iii gescaert
Hi vantse slapende ende onbewaert
1615
Ende dronken ende sonder were
Daer sconfierde hi dat here
Diemen daer niet doot en slouch
Was blide dat hi dliif ondroech
Dus wan hi af indien dage
1620
Den coningen haer volc ende mage
Ende lotte sinen neve mede
Doe quam met groter vrolichede
Die coninc van sodoma iegen hem
Ende die coninc van salem
1625
Datmen nu iherusalem hiet
Melchisedech wast als ict weet
Hiet die coninc als ict las
Die eerst coninc ende pape was
Hi groete abrame entie sine
1630
Ende brocht hem broet metten wine
Hi gaf hem tereden daer ter stede
Ende benedide abrame mede
Van gode die hem sine viande
Hadde gegeven onder hande
1635
Daer gaf abram die heylige man
Van alden goede dat hi wan
Anden striit die rechte tiende
Melchisedech die gode diende
Dits deerste tiende als ict las
1640
Die ye dor gode gegeven was
Dat abel gaf dat was hantgichte
Hantgichte hetet na tgedichte
Die eerste vrucht dus seggen ieesten
Eest van lande eist van beesten
1645
Die coninc van sodoma bat
Allene die liede vander stat
Ende abram al tander helde
Daer ne wilde vanden gelde
Noch vanden lieden abram niet
1650
Want hi hem tsine hebben liet
Melchisedech was als ict las
Die eerst coninc ende pape was
In die stat van iherusalem
Die te voren hiet salem
1655
Des goets noes oudste sone
Ende hi levede degone
Tote dien dat ysaac was gheboren
Dat hi abrame brochte te voren
Beide sine wiin ende siin broot
1660
Hevet bediedenisse groot
Nu merct wat hi menen woude
Dat daer na noch comen soude
Die rechte priester marien sone
Ende hi offren soude die gone
1665
Voer ons siin vleesch ende siin bloet
Dat broet bediet als ict verstoet
Siin vleesch ende die wiin bediet
Siin bloet ende oec anders niet
Noch alle dage upten outare
1670
Dientmer mede al openbare
Die wiin wart selve dat bloet
Dat ute ihesus siden woet
Dat broet wart oec de selve dinc
Die over ons an die cruce hinc
1675
Tselve vleesch siit onversaget
Bediet dat maria droech die maget
Hier na sprac tabrame onse here
Ic ben dien hulpe tallen kere
Entiin loen die groot sal wesen
1680
Abram antworde na desen
Here nu ga ic al sonder kint
Inne hebbe gheslachte niet ∙i∙ twint
Dese eleasar damascus
Die knape was in miin huus
1685
Sal bliven van minen goede here
Dine geefs mi kint min no mere
Van desen damascus leestmen mede

f11v
Dat hi maecte damas die stede
Ende dat hire sint in was here
1690
God antworde ten kere
∙I∙  kint dattu winnen sout
Sal hebben diins goeds gewout
Abram ghelovets onsen here
Des hadhi sider lof ende ere
1695
Ende god gaves hem tekiin daer
Oec seidi mede voer waer
Dat siin gheslachte in haer hant
Noch sal hebben al dit lant
Om dat god behiet dat doen
1700
So hetet tlant van promissioen
Dat lant dat hi beloefde hem
Noch hetet tlant van iherusalem
Dat onse erve es ende onse belof
Noch later ons god here warden of
1705
Al heb wiit mit sonden verbuert
Sarray die vrouwe die ghenatuert
Van liive was ende scone wiif
Ne hadde nochtoe in haer liif
Nie kint ghehatd als ict vernam
1710
Doe seide soe tot abram
Du salt te minen ioncwive comen
God hevet mi kintdragen benomen
Agerre ic gheves di orlof
Ende winne mi ∙i∙ kint daer of
1715
Huwelic was doe bekant
Vor theilichste leven datmen vant
An agerre so weetmen wel
So wan abram ismael
Siin gheslachte dat sal comen
1720
Dus eist bescreven van hem somen
Hier na entie werelt dwingen
Harde sere mit fellen dingen
Papen sellen si te sticken houwen
Ende vercrachten oec die vrouwen
1725
Hare paerde ende hare beesten mede
Sulsi stallen inder heiliger stede
Aldus sullen si wreken die sonden
Vanden vulen kerstiin honden
Daer na sprac got tabrame den bouden
1730
Ic sal diin geslachte menichfouden
Al hietstu teerste abram
Du salte nu hieten abraham
Ende diin wiif die hiet sarray
Sal heten sarra oec bedi
1735
Want siin gelove vaster was
Oec seide hi siit seker das
Van hare sal ic di geven ∙i  sone
Abraham lǒech ende neech om tgone
God gheboet hem daer ter stede
1740
Dat hi ember dat kint besnede
Dat dede abraham gherne ende wel
Abraham nam ismael
Ende daer toe al sine meisiniede
Ia datmen vant van manne diede
1745
Doe was hi out dats waer
Negen ende tnegentich iaer
Ende ismael ∙x∙  iaer ende drie
Daer na so versach hie
Daer hi voer sine dore sat
1750
Drie manne comen in ∙i∙  pat
Drie ingle warent in mans gedane
Abraham liep hem ane
Drie sach hire ende anebeder enen
Nu merct wel wat dit wille menen
1755
In drie personen ∙i∙  god
Salmen anebeden gods ghebod
Deen sprac ten naesten iare
So sal ic weder comen hare
Ende sarra sal hebben ∙i∙  kint
1760
Sarra lǒech ende hoerde gint
Want si waren beide out
Hare gebrac die rechte scout
Die vrouwen ghelden tharen dagen
Also lange alsi kint mogen dragen
1765
Ende seide nu als ic van dagen
Ben verout sal ic kint dragen
Ende miin here es kerle mede
Doe seide dingel daer ter stede
Twi lǒech sarra dar si stoet
1770
Achter die dore ende verstoet
Dat soe kint sal dragen hier naer
Es dat gode te doene yet swaer
Sarra loghenets van van vare
Mar dingel sprac tehare
1775
Du daets ende wes seker van dien
Dat ic di seide sal ghescien
Sarra lǒech om dat soe soude
∙I∙  kint dragen in haer oude
Want soe hadde ∙xc∙  iaer

f12r
Ende hare gebrac wet voer waer
Des ghenen wive mach ghebreken
De kint dragen horic spreken
Wat moghe wire anders anscouwen
Dan marien onser vrouwen
1785
Die iegen die nature drǒech
Ihesum daer soe omme lǒech
Sonder smette ende sonder sonde
Sonder last ende sonder wonde
Van haren reynen maghedoeme
1790
Hi was die vrucht ende si die bloeme
Bede drǒegen si iegen nature
Als ons hier telt die scrifture
Want sarra ghebrac niet dan ioget
Ende maria want met hare doget
1795
Ende alre meest mit gods genaden
Dat soe met laste was verladen
Die hare reynicheit verclaerde
Ende hare in gene dinc verswaerde
Dats ihesus onse rechte ioie
1800
Ende onse clagere van vernoye
Die ons lossen sal mit gewelt
Ghelic dat hi sin moeder helt
Moeder te sine in reynicheden
Iegen der naturen zeden
1805
Die ∙iii∙ ingle metter vaert
Gingen te sodoma waert
Ende abraham ghebrochtse mede
Doe sprac onse here daer ter stede
Dor die sonden van sodoma
1810
Vanden lande van gomoria
Voer hem riepen omme wrake
Ende hi sien wilde die sake
Weder dat waer waere ochte niet
Nu merct hier an wat dit bediet
1815
Dats exempel dat ∙i∙ here
Ne mach altoes nembermere
Dinc berechten die hem wel
Cont is ende nieman el
En es geproevet bi orconden
1820
Abraham bedochte tien stonden
Loths siins neven ende seide
Here sal dine genadicheide
Die goede doden mitten quaden
Di die vol beste ghenaden
1825
Alle verdinget seide god sekerlike
Souden siin die viif conincrike
Ware onder hem allen ∙x∙ goede man
Ic lietse alle levende dan
Hier bi liet abraham die tale
1830
Ende hi keerde weder ter sale
Ende die ingle die quamen
Des avonts daer beide te samen
Tote sodoma daer ter stat
Daer loth voer sine dore sat
1835
Alse een die omme gaste wachte
Die hi herberghede bi nachte
Als hi se sach liep hi te ghemoete
Ende anebeedse voer hare voete
Hi badse te herbergene up genaden
1840
Mer hem si seiden dat sine daden
Doch dat hiis hem so vele bat
Dat siit daden ende alsi quamen ter stat
Quamen die mans tere somme
Ende beleiden thuus al omme
1845
Tote lotte so seiden si dan
Brinc ons hare vort die man
Latet ons mede doen onsen wille
Loth sprac te hem swiget stille
Doet minen gasten niet teleede
1850
Ende neemt mine dochtre bede
Die maget siin al onbesmet
Ende doeter uwen wille met
Goede liede die plagen vaste
Te bescermene hare gaste
1855
Sine wilder met die sodomiten
Mar si bestonden hem verwiten
Dat hi ∙i∙ incomelinc ware
Ende daden hem cracht altesware
Mar die ingle traken in doe
1860
Ende loken die doren toe
Den andren benamen si dat sien
Tote lotte seiden si mettien
Leet dine liede uter stede
Soe sal bernen ende al tvolc mede
1865
Loth seit sinen vrienden daer
Mar sine hildent niet voer waer
Tilike namen si dien man
Ende sine ∙ii∙ dochtre die hi wan
Ende daer toe mede siin wiif
1870
Om te behoudene haer liif
Ende leidense al buter port

f12v
Ende seiden vliet ten berghe vort
Loth dede datmen hem hiet
Ende seiden siet achterwaert niet
1875
Ende liep oec daer in ene stede
Siin wiif was vankelre sede
Doe deet god reinen vanden trone
Sulfur ende groot vier te lone
Hem te wraken van hare sonden
1880
Dwiif horde tluut tien stonden
Ende bleef doot staende allene
In die ghelike van ∙i∙ stene
Ende aldie stat verbrande sciere
Bede mit sulfre ende mit viere
1885
Nu eist water ende weets nemme
Ende heet die swarte dode zee
Wantmer niet levens in vint
Vissche no vogle niet een twint
Daer ne mach geen scip in varen
1890
No niet vloten oec te waren
Dat sonder liif es gaet tegronde
Ghevalt oec in enige stonde
Datmer in bernen dede lecht
Dat souder wel in vloten echt
1895
Ginct ute so sout sinken
Daer staen bomen horic gedinken
Die apple dragen scone ende groote
Ende alsi riip siin thare note
So vintmen daer asschen in
1900
Ende anders meer no min
Loth was eerst in segor gestreken
Doe hi van sodoma was gheweken
Van danen ginc hi in ∙i∙ hole
Wonen ochti ware in dole
1905
Onder ∙i∙ berch in ∙i∙ stede
Ende sine ∙ii∙ dochtre daer mede
Sine ∙ii∙ dochtre hadden verstaen
Dattie werelt soude tegaen
Ende ghedoemt werden mit viere
1910
Si waenden dat in dere maniere
Die werelt ware vergaen algader
Ende si ∙ii∙ ende hare vader
Leveden ende als volcx nemme
Ende dat allenkelike si twe
1915
Die werelt vervullen souden
Bedi namen si den ouden
Haren vader die dochtren sine
Ende maecten dronken met wine
Ende daden so met haren liste
1920
Dat hiis selve niene wiste
Hem bi hem slapen ende ontfingen
Dat si bede mit kindre gingen
Moab hiet der oudster sone
Die selve moab was die gone
1925
Daer die moabiten af quamen
Noch heten si na hem bi namen
Amon hiet der ioncster kint
Van hem quamen dats bekint
Die amoniten die ic sal nomen
1930
Hier na als icker an sal comen
Also als ic hier voren seide
Abraham ende sarra si beide
Wonnen ∙i∙ kint daer hem god of
Tevoren hadde ghedaen belof
1935
Besneden wast na abrahame
Ende oec gegeven sine name
Doe het hadde der daghe achte
Noch plegets abrahams gheslachte
Ioden ende ander volc oec mede
1940
Te besnidene na hare zede
Ysaac hiet hi bi namen
Om dat si lǒegen tesamen
Als hem god behiet dat kint
Ysaac es met ∙i∙ twint
1945
Dan lachen in ebreuscher tale
Van ysmaele latic altemale
Abrahams sone daer of quam
Groot gheslachte als ict vernam
Mar dat algader heidiin was
1950
Van ysaacke als ic oec las
Quam maria die moeder ons here

f13r
Te sire ieesten wilic keren
Over ene wile daer naer
Die ysaac hadde xxv iaer
1955
Onse here abrahame ane sprac
Nem dinen lieven soene ysaac
Ende ganc int lant van visione
Ende offerne mi te minen doene
Up ∙i∙ berch dien ic di wise
1960
Indien tiden plagen die wise
Die offerande die si gode
Offerden tesinen ghebode
Dat sise sloegen upten outaer
Ende bernden mede oec aldaer
1965
Ende leidet up hout ende vier
Sinen sone dat leesmen hier
Bant hi die hande metter vaert
Ende leiden daer up ende nam ∙i∙ swaert
Updat hine soude slaen tedoot
1970
Mar die ingel diet hem verboet
Ende seide nu weet onse here
Dattune ontsies vele mere
Achterwaert so sach abraham
∙I∙ sconem ram dat hi vernam
1975
Die verwerret metten hornen
Ginder hinc in die scarpe dornen
Dien offerde hi voerden sone
Bedi hiet hi omme dat gone
Die stede god die salt bescouwen
1980
Dus keerden si quite van rouwen
Ende god swoer bi hem selven daer
Dat hi soude dat lant daer naer
Den sinen geven embermere
Thuus quam abraham die here
1985
Merct wat meent abraham
Dat hi sinen sone nam
Ende hine ter offerande ontfinc
Ende nochtan mitten live ontginc
Dat betekent wel sekerlike
1990
Dat die vader van hemelrike
Ihesus offerde siin kint
Dor ons sine scout ne wast ∙i∙ twint
Te monte calvarien ter stede
Dat vinde wi bescreven mede
1995
Dat ter stede daer mitte hornen
Verwerret hinc in die scarpe dornen
Datter ihesus an die cruce hinc
Dystorie seit oec dese dinc
Ter selver stede over waer
2000
Daer abraham maecte den outaer
Dat daer die temple was ghemaect
Van salomone die was gheraect
Ysaac die der doot ontginc
Mach wel bedieden dese dinc
2005
Dat ons heren godlichede
Van allen pinen hadde vrede
Die menscheit bediet die ram
Die die passie dor ons nam
Dus eist openbare anscine
2010
Dattie menscheit dogede pine
Entie godlichede daer af
Niet en wiste ∙i∙ clene caf
Dus als ghi moget horen
Was onse verlosen bediet te voren
2015
Hem quam boedschap dat siin broeder
Nachor siins vader kint ende sire moeder
Hadde ghewonnen bi melcha
Die suster was siins wiifs sarra
Viii sonen wi lesen dus
2020
Datmen hiete den oudsten hus
Van hem so was iacob gheboren
Daermen doget af mach horen
Ende ∙i∙ ander hiet oec bus
Van hem lese wiit aldus
2025
Dat die prophete van hem quam
Die geheten was balam
Die derde hiet barvel
Vanden andren swige wi wel
Mine ioect watter af was geboren
2030;
Want si ter ieesten niet en horen
Abraham woende daer nemmee
Indat lant van manbre

f13v
Ende sarra soe starf siin wiif
Alsoe hadde in dit ardsche liif
2035
Gheleeft ∙c∙ iaer ∙xx∙ ende sevene
Abraham groefse se daer benenene
In die twivoudighe aghedochte
Di hi daer te voren cochte
Die sinen te graven dor sine lieve
2040
Ende daer in lach adam ende ieve
Abraham was out van dagen
Om eleasar hiet hi vragen
Die was al siins huus bereit
Dus so heeft hi hem gheseit
2045
Swere mi dat bi onsen here
Dattu ne neems nembermere
Wiif ne gheve na minen kinde
Want icse oyt nie en minde
Die uten lande van chanaan
2050
Vare te minen lande dan
Ende nem ∙i∙ wiif aldaer
Ende wilse di niet volgen naer
So bestu quite vanden ede
Dit swoer eleasar gerede
2055
∙x∙ kemele nam hi daer na
Ende voer in mesopotamia
Met hem voerdi vele das
Dat selsiene inden lande was
Up ∙i∙ avonstonde hi quam
2060
Tot ere stede hiet carram
Ende was daer harde wel ontfaen
∙I∙ maget gaf men hem saen
Die vivet was ende bequame
Rebecca was hare name
2065
Mar alreerst was hare ghevraget
Of het haer te doene behaget
Diesmen te voeren niene plach
Bedi wast na genen dach
Vort me vaste so gheset
2070
Diesmen noch pliet ende es wet
Datmen niemen gener man
Soe en lie oec mede daer an
Die knape brochtse te lande
Ende ysaac namse bi hande
2075
Ende trouwerse ende dede haer eere
Ooc vermindhise so sere
Dat hi dor hare den rouwe groot
Vergat van sire moeder doot
Abraham nam oec daer na
2080
∙I∙ wiif hiet satura
Daer hi vi sonen bi gewan
Want bi naturen die oude man
Ende dionge wiif winnen vele kinder
Hare lant besciet hi ginder
2085
Van isaacke sinen liefsten sone
Iosefus scriift dattie gone
Wonnen harde groot gheslachte
Die de lande dwongen met crachte
∙I∙ vanden genen wan ∙i∙ kint
2090
Dat asser hiet van hem was sint
Gheheten dlant van affrica
Dat alreerst hiet libia
Oec waster ∙i∙ hiet tyrus
Van saturen wi lesent dus
2095
Want na hem so wille wi lien
Was gheheten dlant van surien
∙C∙ iaer lxxii ende vive
Leefde abraham indesen live
Doe starf hi heilichlike ende wel
2100
Ysaac ende oec ysmael
Sine ∙ii∙ kinder groeven niet verre
Aldaer bi daer leget sarre
Indie twivoudighe aghedochte
Leidsine die hi wilen cochte
2105
Nu suldi merken ende verstaen
Hoe die tide siin vergaen
Aldat was in aerdrike
Dat anebede ghemeenlike
Afgode ende was heidin diet
2110
Sonder dat van abrahame sciet
Ende van ysaacke sinen sone allene
Anders waren si harde clene
Dese hilden hem an gode
Tien tiden hadden si gebode
2145
Ende hare macht verre ende na
Die heren van assyria
Daer eerst droech crone belus
Ende na hem siin sone nynus
Dat was deerste orloges man
2120
Die den eersten afgod maken began
Doe abraham was out ∙xl∙ iaer
Doe starf ninus wet voer waer
Die crone behilt na siin liif
Semiramis siin vrouwe siin wiif

f14r
2125
Was deerste die maecte broeke
Als wi lesen indesen boeke
Enten mur van babilone
Die so starc is ende so scone
Haer kint nam soe temanne
2130
Ende behilt die crone danne
Dat rike stont mccc iaer
Ende ∙li∙ wet voer waer
Coninghe hadden si xxx ende achte
Gheboren van haren gheslachte
2135
Ysmael was in desen levene
C iaer xxx ende sevene
Van hem bleef groot volc ende rike
Dat bleef heidin al ghemeenlike
Mar dat late wi al varen
2140
Ende scriven van ysaacke te waren
Daer dat heilighe vleesch af quam
Dat dor ons sterven ane nam
Rebecca als ict bescreven vinde
Ysaacs wiif soe bleef met kinde
2145
Ende soe droeger te gader tve
Die vochten ende waren gheve
Daer si inder moeder lagen
Dies voeren  siis gode clagen
Bede soe ende hare man
2150
Onse here antworde haer dan
Dine kinder die bedieden
Die ∙ii∙ maniere van lieden
Die hier na sellen versceden
Ende met stridene die tiit verleden
2155
Die mere sal siin onderdaen
Die mindre al sonder waen
Nu merct wel dat esau
Bede root was ende ru
Ende dat hi eerst was geboren
2160
Iacob was van scoenheden vercoren
Esau bediet die ioden
Die nu ru siin alse roden
Ende oec ondercomen diet
Dat hi root was dat bediet
2165
Dat si besmet siin vanden bloede
Dat ihesus storte die goede
Si waren eerst van gode vercoren
Ende hadden van hem als wiit horen
Die wet eerst ghelovets mi
2170
Upten berch van sinai
Iacob die minste man
Bediet als ict merken can
Dat kerstine volc dat nu die vaert
Rechteliic heeft te hemele waert
2175
Wi hebben hem mit groten roeme
Afghenomen hare ouderdoeme
Ende al haer recht ende al haer eere
Ende oec so sellen si embermere
Den kerstinen siin onderdaen
2180
Totte dien dat si vallen gaen
An onse ghelove dats die striit
Die god voerseide lange tiit
Daer na alst tiit was
Rebecca der kinder ghenas
2185
Diere eerst was gheboren
Was ru ende root als wiit horen
Dandre diere gheboren wart daer naer
Die hadden biden voeten daer
Als ocht hi hem wilde hebben benomen
2190
Dat hi niet eerst ware vort comen
Iacob was hi bidi ghenant
Wat dat bediet dat es becant
Verwinre of supplanteere mede
Doudste was gheheten ter stede
2195
Esau ende dit wonder groot
Ghesciede voer abrahams doot
Als ict las wel xv iaer
Indien tiden wet voer waer
Dat isaacs ∙ii∙ kinder waren geboren
2200
Als wiit hier bescreven horen
Ende oec in dat selve iaer
So begonste wet vor waer
Dat griexe rike mit mogentheden
Tote argos in die stede
2205
Ende die eerste coninc die hiet iaicus
Dat gheduerde wi lesen dus
Toter wilen dat delbora wel
Berechte tvolc van israel
Xiiii coninghe ware binnen
2210
Daer na dus moghe wiit bekinnen
Alst hadde gheduert ∙d∙ iaer
Ende xliiii wet voer waer
Sloech doet die coninc partius
Sinen rechten oem atrius
2215
Siins sondanx mit onghevalle
Ende nam dat rike al met alle

f14v
Dien van argos diet hadden eer
Ende droech crone vorwaert meer
In misch in ene goede port
2220
Nu hort dystorie vort
Doe ysaacs kinder seggic u
Iacob ende esau
Quamen tharen manliken dagen
Keerde hem esau an dat iagen
2225
Iacob wirt herde ende ackerman
Ende ysaac leide sinen sin daer an
Dat hi den oudsten hefst gecoes
Ende die moeder den ioncsten altoes
Tenen tide hadde die wise
2230
Iacob ghemaect ∙i∙ edele spise
Esau quam van den velden moede
Ende sprac gef mi tetene goede
Van desen goeden pulmenre root
Want mi moyt die moetheit groot
2235
Iacop sprac vercoep mi dan
Want du best die ouder man
Diin vordeel daer af ende diin recht
Dit dede esau siin broeder echt
Ende swoer den eet altoes
2240
Vaste te houdene sonder loes
Om die rode spise tetene som
Dies hietene die liede esau dom
Ende siin lantscap daer na
Wart oec gheheten ydumia
2245
Nu merct die doe doutste was
Wat vordeel hi hadde das
Den oudsten was altoes ghereet
Tien tiden ∙i∙ sonderlinghe cleet
Dat plachi an te doene mede
2250
Als hi sacrifitie dede
Ende plach tontfane algader
Tachterst die benedixie vanden vader
Daer oec werschap was ofte feeste
Benediedehi daer aldie meeste
2255
Ende hadde hi mans deel
Oec so nam hi dat al geheel
Van svader goede na siin leven
ii kinder deel dus est bescreven
Sident gheviel ysaacke mee
2260
Daer hi woende in bersabe
Dat here god daer openbaerde
Ende seide dat hi hem niet en vervaerde
Hi soudhem dat doen al gader
Dat hi te voren behiet den vader
2265
Ginder maecte hi ∙i∙ outaer
Ende ane riep onsen here daer
Indien tiden was foroneus
Die de sone was van iaitus
Hi visierde eerst wet in grieke lant
2270
Ende vaste curen die hi oec vant
Datmen den rechtre wildiit horen
Alle die zaken brochte te voren
Eorum noemde hij die stede
Daermen den liede recht updede
2275
Yma was siin suster tewaren
Di in egypten quam gevaren
Ende visierde lettren daer
Oec leerde soe hem dats waer
Vele ackerneringhe mede
2280
Doe soe doot was hort watmen dede
Si maecter af ∙i∙ godinne
Dur hare consten van groten sinne
Foroneus sone die apis hiet
Quam oec onde degyptische diet
2285
Dien maecten si na sine doot
∙I∙ god weert ende groot
Serapis so hieten sine
Dus wolden die sarrasine
Nu hort van Ysaacs gheslachte
2290
Dats daer ic nu meest up achte
Alse esau was van ∙xl∙ iaren
So nam hi ∙ii∙ wiif van chanaan te waren
Wel gheboren van chanaan
Dat was leer den goeden man
2295
Ysaacke ende sire moeder mede
Dat hi sulc huwelic daer dede
Hi deet om mogende te sine
Onder die rike heidine
Isaac wart out hets recht
2300
Sodat hi verloes siin lecht
Sine sone riep hi esau
Mac mi van diere iachte nu
Spise die ic wel eten mach
Dat di vor minen sterf dach
2305
Mine siele mach bendien
Dit hore wi noch van easu lien
Dat hi nam boghe ende scichte
Ende voer iagen telt ghedichte

f15r
Rebecca hare twiet moeder
2310
Die riep iacope sinen broeder
Ende seide hem die worde algader
Die ghesproken hadde die vader
Brinct mi ∙ii∙ hoekinne saen
Ic sal daer af sonder waen
2315
Spise dinen vader goet maken
Di hi et vor alle zaken
Diis salgii ghebenediit wesen
Node dedehiit als wi lesen
Doch dedi der moeder raet
2320
Alsoe dat eten hadde begaet
Soe cledene harde sciere
Met cledren goet ende diere
Die esau hadde indien dagen
Alse die oudste sonen plagen
2325
Die moeder die siins hadde vele
Decte siin hals ende sine kele
Datten die vader vonde ru
Ochti iet twifelde van esau
Tetene heefti voer hem gheset
2330
Ende hi seide vader nu et
Ende seine mi mittien so sprac
Dat hi tehem quame isaac
Hi wilde tasten oft esau ware
Iacob was betast mit vare
2335
Dits esaus hant ende iacobs luut
Sprac hi ende at die spise al uut
Ende doe hi hadde gedronken wiin
So custi den sone siin
Ende benedidene ende seide mede
2340
God di moete di geven volhede
Ter weeldicheden van ardrike
Ende des daus van hemelrike
Corens wiins ende olien mede
Onder dine moghenthede
2345
Moete volc siin bedwonghen sere
Ende wes van dienen broederen here
Die di seint sei ghebenediit
Entie di vloect si ontvriit
Doe dit seinen was ghedaen
2350
Iacob was cume uut gegaen
Dat easu sine spise brochte
Entie benedixie daer sochte
Doe wart isaac wondren sere
Indie wonder vertogede onse here
2355
Hem dat volgaen moste vort
An siin kint dat heilighe wort
Bedi en wart hi niet gram
Hi antworde als hi bequam
Dat siin broeder scalkelic es comen
2360
Ende heeft die benedixie ghenomen
Esau sprac en was geen scop
Dat hi was geheten iacop
Hi cochte mi of drocht van minen ouden
Mine benedixie heeft hi onthouden
2365
Vader nu benedie mi noch mede
Nu verneemt wat Ysaac dede
Hi behiet hem hi most volstaen
Sinen broeder te sine onderdaen
Mar vet lant ende drachtig mede
2370
So behiet hi hem daer ter stede
Mar esau droech den niit wel groot
Ende seide waer miin vader doot
Ic soude minen broeder doot slaen
Rebecca soe heeft dit verstaen
2375
Ende seide lieve kint vare dan
Tote minen broeder laban
Int lant van mesopotamia
Toten vader ginc soe daer na
Ende seid hem ic verliese miin liif
2380
Es dat iacob neemt wiif
Uten lande van chanaan
Isaac omboeten dan
Ende bediede hem daer na
Ende seide vare in mesopotamia
2385
Nem ∙i∙ wiif van labans kindren
Iacop sciet van diene minden
Ende voer te siins oems waert
Bi bisa quam hi uptie vaert

f15v
Up tvelt lach hi ende niet allene
2390
Siin hoeft leidi up ∙i∙ stene
In sinen slaep dat hi versach
∙I∙ langhe ledre daer hi lach
Vander erden toten hemele slaen
Ende ingle up ende neder gaen
2395
Die ledre als ic vroet bin
Es die dochter ioachim
Die so droech die salighe anne
Troest alre wive ende manne
Die soete edele maget marie
2400
Daer ic up hope ende altoes lie
Die ∙ii∙ lederbome siin oec mede
Oetmoede ende suverhede
Die vander erden ten hemele gingen
Ende gode in haren lichame ontfingen
2405
Also menich stap als daer toe horde
Ne mochtic mit genen worde
Gheseggen miin sin es so cranc
Die lederbome waren so lanc
Also ne mochtic ingere wiis
2410
Marien doget ende haren priis
Noch hare genaden niet bescriven
Up dese lederbome moetwi cliven
Al dat ye quam van wiven
Os al gader verloren bliven
2415
En ware oft soet selve dede
Mit ghereande behendichede
Ne quame wi in hemelrike
Soe es onse troest vast ende rike
Wine clemmen met soene doet
2420
Van hare sal ons comen die spoet
Ende eist dat wi up hare ghien
God diere up was ghesien
Sal ons die hant bieden mede
Ende helpen bi haren gebede
2425
Hi sach gode up die ledre
Die seide tehem ic bin diin ledre
Abrahams god ende isaac
Dits lant daer ic ane sprac
Dat diin sal siin ende diere
2430
Iacob wart ontwaken sciere
Ende hi sprac in dese stede
Es ons heren godlichede
Alne wistict min no mere
Dese stede es ontsienlic sere
2435
Dits gods huus ende hemelsche porte
Hier voerseidi gods gheborte
Die tempel gods ende die wet
Die sint int lant was geset
Want die wet es ontsienlic sere
2440
Thuus gods es des tempels ere
Die hemel port bediet tgat wiede
Dat was ane ons heren side
Dien steen rechti upten dach
Daer hi up siin slapen lach
2445
Tebetekene die heilige stede
Ende goeter oloie oec up mede
Gode beloefdi daer ten kere
Te doene offerande mere
Die stede die daer stont na
2450
Die te voren hiet lusa
Hietmen bi namen betel
Dats gods huus ende niet el
So lange ginc hi dat hi quam
Toter stede van carram
2455
Daer ne siin oem wel ontfinc
Doe hi hadde verstaen die dinc
Seidi hier mogestu seker wesen
Vorwaerde maecte hi na desen
Dat hem iacob soude wel
2460
Vii iaer dienen omme rachel
Die siin ioncste dochter was
So dat iacob ghehingede das
Rachel was ∙i∙ scone kint
So sere hevetse iacob gemint
2465
Dat hem die iare dochten onlanc
Naden vii iaren omme ganc
Alse iacob waende hebben siin lief
Brochten laban als ∙i∙ dief
Heimelic mit groten liste
2470
So dat iacob niene wiste
Doudste dochter te bedde geleet
Dat was iacoppe harde leet
Des margiins als hiit vernam
Ende seide ten oem erre ende gram
2475
Waer omme heefstu dit gedaen
Laban seide sonder waen
Men pliet hier al sulker dingen
Datmen douste eerst te manne bringen
Iacob moste dit ghedogen
2480
Soe was lelic mit sepelende ogen

f16r
Ende was geheten lia
Echt diendi vii iaer daer na
Om rachelle dat hise gewan
Di lia droech bi haren man
2485
Ruben levi  ende symoene
Iudas isacar ende sabuloene
vi sone ende daer na
∙I∙ dochter hiet dyna
Rachel droegher vele min
2490
Iosep ende beniamin
Lia bediet die oude wet
Die lelic was ende besmet
Ende min mit gode was vercoren
Rachel die niewe daer wi toe horen
2495
Die scone es ende van gode gemint
Aleist dat men bescreven vint
Dat lia hadde vele kinder
Iosep allene al was hi minder
Was scoenre ende vele vroeder
2500
Dan ieman onder sine broeder
Dus eist al heeft die oude wet
∙x∙ ghebode van gode geset
∙I∙ niewe ghebod dats karitate
Bringt mee volcs ter rechter strate
2505
Dan die oude ∙x∙ ghebode
Ende lichteliker oec tegode
Sonder karvate dats minne
Niemen comt te hemele inne
Bi ∙ii∙ ioncwiven hire iiii gewan
2510
∙I∙ hiet neptalim ende ∙i∙ hiet dan
Azer ende ∙i∙ hiet gat
Dus heeft hire ∙x∙ gehat
Van desen ende xii weetmen wel
Quamen die xii gheslachte van israhel
2515
Indien tiden dat dat ghesciede
So verdronken vele liede
Met ere lovie in achaya
Doe dentalion ende pira
Up ∙i∙ berch behilden dliif
2520
Doe levede pallas starcste wiif
Die doot sloech ∙i∙ gygant
Ende dat wulle werc oec vant
Om die vroetscap van haren sinne
So maectmer sint of ∙i∙ godinne
2525
Als ict vernam wet vor waer
So woende iacob ∙xx∙ iaer
Mit sinen oem den quaden laban
Daer hi groot goet onder wan
Ende dat was labans ondancs sere
2530
Doe gheboet hem onse here
Dat hi telande keren soude
Iacob diet ember doen woude
Nam siin wiif ende sine kinder
Ende al dat hi hadde ginder
2535
Ende rachel die stal algader
Die afgode die hadde haer vader
Also rumde iacob die stat
Ende voer ten berghe van galaat
So dat die mare vernam laban
2540
Ende volgede naer mit menigen man
Mar god hiet hem in sinen droem
Nu sie wel ende nems goem
Dattu iacoppe sachte spreecx an
Hier af wert vervaert laban
2545
Laban vanten in galaat
Ende seide twi daetstu dat
Dattu ontvloes sonder bode
Ende mi staels mine gode
Dinen oem dinen sweer dinen weert
2550
Iacob seide ic was verveert
Dattu nemen souds miin wiif
Vander dieften sonder blief
Soec dine gode onder mine alame
Ic wildemen hem dat leven name
2555
Onder wien datmense vonde
Laban sochte lange stonde
Mar al ontstacse hem rachel
Daer na swoeren si sonder fel
Elc andren hulde ende scieden
2560
Laban keerde mit sinen lieden
Ende iacob voer te lande waert
Doe ghemoeti an die vaert
Ingle vele mit haren scaren
Die daer alle ghereet waren
2565
Hem te helpen iegen esau
Van danen sende hi segic u
Boden ten broeder omme vrede
Die weder quamen daer ter stede
Ende seiden hi quame mit goeden moede
2570
Mit cccc mannen sonder hoede
Ende iacob wart thant vervaert
Ende hi bad te gode waert

f16v
Here die mi te lande hiets keren
Verlosse mi van minen broeder mit eren
2575
Met minen stave so hebic heden
Die iordane overleden
Ende come hier met tveen scaren
Help mi dat ic moghe ontfaren
Die staf daer iacob als ic wane
2580
Mede leet die iordane
Was dat cruce daermen mede
Liit der werelt piinlichede
Die riviere dats die werelt
Daer die stroem inkeert ende dwerelt
2585
Ende es oec ember onghestade
Nedade dat cruce ende gods genade
Nieman mochte die werelt liden
Dits die staf daer wi toe tiden
Iacob ontsach sinen broeder easu
2590
Ende wi den duvel fel ende ru
Al mochte wi die werelt liden
Hi es ons ember so na der siden
Ende holpe ons god niet uter noet
Hi sloege ons ziele ende liif te doet
2595
Mar god die esau maecte sachte
Vinc den duvel met crachte
Die scaren riden voren algaende
Ende hi bleef ten oever staende
Om te doene sine gebede
2600
Aldaer wart hi worstelende mede
Iegen ∙i∙ ingel in mans ghelike
Die quetsten daer so bitterlike
Dat hem die senewe verdarf
Sident so hebben si oit warf
2605
Hi ende oec al siin gheslachte
Hem gedaen van senewen wachte
Dat sire noit wilden eten
Dus worstelde die degen vermeten
Doe verclarde die dagheraet saen
2610
Entie man sprac laet mi gaen
Iacob sprac daers geen ontgaen
Dii en wiltmi benedien saen
Die ander seide hoe heetstu dan
Hi seide iacob doe sprac die man
2615
Iacob sal dine name niet wesen
Mar israel nu marc na desen
Hi bebedidene in dien dage
Ende hiet hem dat hi niet ontsage
No sinen broeder esau
2620
Doe seide iacob ic sech al nu
Gode onsen here al openbare
Die mi ghetroest heeft van vare
Doe rees die sonne ∙i∙ deel betide
Ende hi honcte daer an dene side
2625
Dat dede hem des ingels slach
Mettien hi esau versach
Ende neech hem neder toter erden
∙V∙ warf met groter werden
Esau die helsden diere stont
2630
Ende custene an sinen mont
Al wenende vragede hi hem ginder
Wies es dit wiif ende dese kinder
Doe hi wiste dat si siin waren
Custhise alle sonder sparen
2635
Ende keerde weder te sire port
Iacob voer ∙i∙ deel bet vort
Wonen tere stat hiet sichem
Ende al sine meisinede met hem
Lant cochti sinen beesten daer
2640
Ende maecter ∙i∙ outaer
Daer hi gode anebede allene
Daer ghenas hi anden bene
Dina siin dochter luste mettien
Dat volc van den lande besien
2645
Ende es in die stat gegaen
Des coninx sone vermindse saen
Ende wasser met crachte mede
Mar die coninc ginc uter stede
Ende bad den vader om tgone
2650
Dat hi die dochter gave den sone
Die sone selve boot grote miede
Haer broedre waren gramme liede

f17r
Ende seiden wilde hi hem besinden
So mochthi te sine bede tiden
2655
Doe dede die sone entie vader
Haer volc besniden all gader
Hem selven besneden si
Symon ende oec levi
Haer broedre quamen tien stonden
2660
Doet volc niet wanden wouden
Ghenesen gincsire ende namen si harnasch an
Ende sloegent al dat was man
Ende namen hare zuster dina
Die andre broeder quamen daer na
2665
Ende roefden tgoet dat was ginder
Doe namen si wiif ende kinder
Dit was harde leet den vader
Ende scalt die broedre bedegader
Omme dat volc over hem soude clage
2670
Ende bi aventure dau lagen
Hem entie sine ende slaent aldoot
Up ∙i∙ wile clene ende groot
Mar god vertroestene wel
Ende hietene varen te betel
2675
Omme dat hi wonen soude daer
Ende maken ∙i∙ scone outaer
Ende hi suverde sine liede
Doe besach hi sine meisinide
Labans afgode van sichem
2680
Hevet hi vonden onder hem
Die groef hi algader onwerde
Onder ∙i∙ boem indeerde
Sider daer na over lange tiit
Ontdalfse die coninc daviit
2685
Ende smalt gout tenen gewerken
Om te maken ons here kerke
Iacob voer in betel
Tvolc ne dorst hem niet volgen wel
∙I∙ outaer maecti sonder waen
2690
Daer hi di lederer sach staen
In sinen slaep daer te voren
Nu merct vort so mogedi horen
Datmen bi namen betel el
Anders hier dan israel
2695
Daer na ginc in pinen siin wiif
Rachel ende verloes haer liif
Van haren sone beniamin
Iacob was droeve in sinen sin
Begraven was soe van hem
2700
Inden wech van betlehem
∙I∙ steen sette hi up tgraf
Die noch niet en es daer af
Doe voer hi toten vader ysaac
Die nochtoe levede ende sprac
2705
Alse hi gheleeft hadde ∙c∙ iaer
Ende lxxx dat es waer
Starf hi heilichlike ende wel
Esau ende oec israel
Groevene in die aghedochte
2710
Die abraham te voren cochte
Na svader doot si bede scieden
Die broedere met haren lieden
Want si bede doe rike waren
Esau es in edom gevaren
2715
Van hem quam gheslachte hoge
Menich coninc menich hertoge
Die ic achter moet laten bliven
Ende moet van iacoppe vort scriven
Daer dat heilighe vleesch af quam
2720
Datten duvel die macht benam
Tien tiden leesmen dat was
Promotheus ende atlas
Daer die poeten vele af liegen
Die tvolc met favelen bedriegen
2725
Si scriven dat prometheus  maecte liede
Nu hort waer bi dat dit ghesciede
Hi maecte beeldekine die gingen
Bi sinen sonderlingen dingen
Hi was die tfingerliin visierde
2730
Ende  die hant daer mede versierde
Mar yseriin so was dat siin
Hi hiet dragen dat vingerliin
Anden vingher dat was siin raet
Die naest den clenen vingher staet
2735
Hi heeft die adre dies gheloeft
Di al an die herte hoeft
Tien tiden so lese wi dus
Was ceres ende tricholnius
Die oec een was van den godinnen
2740
Soe leerde den grieken coren winnen
Twalef iaer eer ysaac starf
Ende eer rachel mede verdarf
So wast datmen ioseppe vercochte
Nu hort hoement toe brochte

f17v
2745
Sine broeder haeten alle gader
Om dat hi vanden vader
Liever was dan haer ne geen
Dat oec wel nidichede sceen
Die scoenste was hi ute vercoren
2750
Die doe ter werelt was gheboren
Doe maecte hem siin vader israel
∙I∙ dieren roc gescepen wel
Van diere werke ten voeten lanc
Mar daer die meeste niit ut spranc
2755
Dat was van drome dien hi sach
Hi teldene den broederen up ∙i∙ dach
Dat hem dromede tenen stonde
Dat si tegader scove bonden
Ende haren scove den sinen negen
2760
Doe spraken si fellike iegen
Saltu dan onse coninc wesen
∙I∙ andre droem telde hi mit desen
Ende seide ten vader daer ic lach
Dochte mi dat ic die sonne sach
2765
xi sterren ende oec die mane
Mi algader bede ane
Siin vader scaltene ende seide
Sal ic en dine broedre mede
Ende diin moeder di anebeden
2770
Hier af quam vele der nidicheden
Die broedre lagen in sichem
Ende hare beesten doe met hem
In hare weeden indien tiden
Also daden si lange siden
2775
Ioseppe riep israel ende seide vare
Tedinen broederen ende sie hoet dare
Staet∙ Iosep vantse in dotahin
Teerst dat si sagen him
Seidi siet waer die dromere comt
2780
Versla wine laet sien wat vromt
Dat hi hem an die drome hout
Warpwine indie cisterne out
Ende seggen datten ∙i∙ dier verbeet
Ruben horet het was hem leet
2785
Ende seide en ware niet goet
Storte wi siin onnosel bloet
Mar werpwinen levende in den pit
Dat vader ende moeder omme dit
Niet van rouwen sterven bede
2790
Si namen biden dieren clede
Ende dadent hem af ende na dit
Worpsine levende inden pit
Die van watre noit was nat
Ruben riet dit omme dat
2795
Dat hine gherne hadde ghenomen
Enten vader doen weder comen
Metien voer ruben sire straten
Dander broedere saten ende aten
Ende sagen comanne comen gevaren
2800
Mit kemelen ende mit diere waren
Doe sprac iudas vercope wi desen
So sellen onse hande suver wesen
Van sire doot het dinct mi goet
Hets onse vleesch ende onse bloet
2805
Om ∙xxx∙ penninghe was hi vercocht
Den madianiten ende toe brocht
In egypten daer wart hi echt
Vercocht over ∙i∙ eygine knecht
Daer cocht ∙i∙ hiet futifar 
2810
Daer ic wel af seggen dat
Dat hi van sconnix riddersscap
Altemale hadde theerscap
Wien mach iosep bet bedieden
Dan die van sinen eygine lieden
2815
Ende van sinen broederen was vercocht
Enter vreemder hant toe brocht
Dan ihesus marien sone
Alse broeder was die gone
Dien vercochte die fariseen
2820
Iudas hieten si bede na een
Die rachels kint ende marien
Vercochten bi wel felre envien
Bede gafmense even diere
Ende bede waren si goedertiere

f18r
2825
Iosep was ∙ii∙ warf vercocht
Dat bediet dat ihesus brocht
Den ioden was enten fariseen
Dat sine leverden alst wel sceen
Ander warf up pilaten
2830
Diene passide utermaten
Alse futifar iosep oec mede
Om siins wiifs onreinichede
Dat soe dullike dat kint
Vercoren hadde ende ghemint
2835
Ende hi sinen here geen ontrouwe
Doen wilde an die vrouwe
Die over hem clagede mit onrechte
Dede hine geliic enen knechte
Bede mishandelen ende slaen
2840
Ende oec in enen karker gaen
Ruben quam ten pitte weder
Ende doe hi inwaert sach neder
Ende hi iosep niet en vint
Riep hi armen waer es dit kint
2845
Waer sal ic hene oft es doot
Mar doe seidsiit hem al bloot
Hoere mede ware gedaen
Doe liet hi siin wenen staen
Den roc namen si diere ende goet
2850
Ende varweden in hoekiin bloet
Ende senden haren vader israel
Ende seiden tehem nu merke wel
Of dit diins soens roc yet si
Hi kendene ende riep owi
2855
∙I∙ quade beeste heeft verbeten
Iosep minen sone willic weten
Sine cledre scordi doe saen
Ende heeft argere ane gedaen
Lange weendi ende onsochte
2860
Datten niemen getroesten mochte
Ende seide ic sal ter hellen varen
Ende miin kint bewenen te waren
Doe was ∙i∙ stede an die helle
Daer was in menich gheselle
2865
Ghesceden vander sware doot
Ende dat heet abrahams scoot
Want hi ende menich siin genoot
Waren daer tote ihesus doot
Dat was die helle die pasche nacht
2870
Tebroken was bi gods cracht
Iosep als ic hebbe gheseit
Was dus vercocht om nidicheit
So datten futifar gewan
Dat was ∙i∙ onghenatuert man
2875
Want dat hine so scone tien stonde
Sach cochthine om sine vule sonden
Mar god vercoude sine nature
Dat hie also na die ure
Levede als ∙i∙ ghehuert man
2880
Dus bleef tlant reine vort an
Futifar daer na beval
Iosep sine riicheit al
Hine at anders niet dan broot
Sine scoenheit was so groot
2885
Datten verminde siins heren wiif
Dat hem na hadde gecost siin liif
Al soene gevrien niet en conde
Soe trac soe hem af tere stonde
Sinen mantel daer hi bi haer was
2890
Soe clagede haren man das
Dat hi hare wilde doen gewelt
Ende soene biden mantle helt
Ende hi gelovets haer saen
Ende dede ioseppe tehant vaen
2895
Ende ins conincx karker doen
God was mitten getrouwen garsoen
Ende gaf hem gratie hi hads gewelt
Voer hem die die gevangne helt
Want hi hem den karker beval
2900
Ende daer toe die gevangne al
Des conincs backere ende siin  scinke
Waren gevaen den enen hinchi
Als ghi hier na sult verstaen
Iosep diende hem hier na saen
2905
So lach die scinkere in ∙i∙ droem
Dien teldi ioseppe ende nams goem
Ic sach vor mi ∙i∙ wiingaert
Ende daer ute spruten metter vaert
Drie scoten ende wies toe
2910
Daer na sach icken bloyen doe
Ende daer na wassen druven tewaren
Die tehant al ripe waren
Ende daer uut duwede ic dat sap
In miins heren sconincx nap
2915
Ende gaf hem daer af drinken
Iosep sprac du salt scinken

f18v
Bin drien dagen wes vro
Vor den coninc farao
Die iii scoten menen ∙iii∙ daghe
2920
Ende als du here best so ghewaghe
Miins voerden coninc faraoene
Dat ic diiftelic ende onscone
Ute minen lande ben vercocht
Ende met onsculden ten karker brocht
2925
Die backere sprac hord wat ic sach
Mi dochte daer ic in slape lach
Dat ic iii corve brochte mit mele
Ende inden uppersten oec niet vele
Broets dien brocht ic up miin hoft
2930
Den ∙i∙ upten andren des geloeft
Voghele quamen diere af aten
Iosep sprac ic soude laten
Mochtic dit eer ict ontbonde
Ten derden daghe gheloeft minen monde
2935
Sal di doen hangen farao
Ende die dinc gesciede also
Ten derde dage hilt farao feeste
Ende met hem oec alle die meeste
Den scinke gaf hi siin ambocht
2940
Mar die backere heeft becocht
Dien dede hi an sine kele hangen
Dus es ioseps droen vergangen
Die scinke vergat ioseps al
Over ii iaer quam ∙i∙ geval
2945
Dat farao sach enen droem
Sine vroede namens goem
Mar nieman wasser diene ombant
Doe pensde die scinke altehant
Om ioseppe ende heeft vertelt
2950
Hoe hi sinen droem heeft ghespelt
Men haelden uten karker saen
Ende deden harde scone dwaen
Ende vercledene altehant
Farao nam sine rechter hant
2955
Ende seide ic hebbe ∙i∙ droem versien
Vervaerdi niet ontbint mi dien
Doe seide die coninc hoe hi sach
Daer hi in sinen slape lach
Vii ossen vet ende goet
2960
Ende daer na vii andre bloet
Ende hongerech dese verteerden al
Doe waect ic ∙i∙ stonde smal
Ende daer na sach ic vii aer
Vol van corne dats waer
2965
Ende vii ydele ongheladen
Die de volle alle verdaden
Iosep seide van desen tween
Here coninc es die sin alleen
Die vii ossen die vii corne
2970
Die volle die vette die vercorne
Bedieden dat vii iaer
Sellen comen saen hier naer
So rike van goeden tide
Vii osse magher ende onblide
2975
Ende die vii ydele aer
Bedieden ander vii iaer
Also hongerech datmen sal
Der goeder tiit vergeten al
Here nu siet om ∙i∙ man
2980
Die xxste deel versamen can
Vanden corne dese vii iaer
Dat volc in dandre daer naer
Hebbe daert bi leven mach
Farao wonderde als hiit sach
2985
Sinen raet ende sinen sin
Hi seide du heefs den heiligen geest in
Wes selve besorger in miin lant
Siin vingherliin nam hi van sire hant
Ende gaft ioseppe om die dinc
2990
Ende om sinen hals ∙i∙ goudinen rinc
Hi maecten meester na sire siden
Up sinen wagen hiethine riden
Ende hiet roepen inder steden
Datmenne soude anebeden
2995
Dus maecthine here in siin lant
Daer toe gaf hi hem tehant

f19r
Futifars dochter tenen wive
Alsenes hiet soe van haren live
Hadde iosep kinder twee
3000
Efraim ende manasse
Doe iosep sinen noet verwan
Was hi van xx iaren man
Iosep gaderde siin coren
Die vii iare als wiit horen
3005
Daer na quamen die honger iaer
Israel sende ∙x∙ sonen aldaer
Uten lande van chanaan
Coren te copene den ouden man
Hi hilt thuus den ioncsten beniamin
3010
Ende si quamen tegypten in
Tharen broeder die tier stont
Hem allen sere was oncont
Si negen hem alle temale
Mar hi sprac tehem wrede tale
3015
Ende hi seide wanen comdi man
Si seiden here van chanaan
Dat wi copen souden coren
Iosep sprac men mach wel horen
Dat ghi alle spieres siit
3020
Here segsi ocht ghiit ghebiet
Wi siin u knechte groot ende smal
Ende oec eens vader kinder al
Onse ioncste broeder es thuus bleven
Wet wel datter nemme leven
3025
Ia sprac iosep nu wetic wel 
Dat ghi spieres siit ende niet el
Soude ∙i∙ ongenatuert man ginder
So vele in u lant hebben kinder
Also scone ende so dor fier
3030
Het ghebreect den coninc hier
Bider salicheit miins heren
Ghi en sult niet weder keren
Voer ic den ioncsten broeder sie
Ocht ghi wilt ontbieten mie
3035
Hi hiltse iii dage gevaen
Ten vierden dage liet hise gaen
Ende hi hilt symone gebonden
Doe spraken si ten selven stonden
Met rechte doge wi dese scaden
3040
Om dat wi onsen broeder daden
Sine wisten niet dat iosep verstont
Want sine spraken niet mont iegen mont
Mar mit ∙i∙ tale man
Iosep hiet sinen knechten dan
3045
Dat si die sacke souden laden
Ende dat gelt daer in daden
Ende si van spisen haer gevoech
Ghaven ten weghe genoech
Mar hare broeder sonder waen
3050
Symoen die bleef daer gevaen
Die ∙ix∙ broeder quamen ten vader
Ende telden hem die dinc algader
Mar alsi die sacke ontbonden
Ende dat ghelt int coren vonden
3055
Wordsi vervaert allegader
Doe sprac israel hare vader
Ghi hebt mi ghemaect kindeloes
Iosep sie ic nembermeer altoes
Ende symoen die es gevaen
3060
Nu moet beniamin wech saen
In mi comt al dit ongeval
Ruben sprac vor dandre al
Vader geeftene anders mi
Ne brincicken niet weder di
3065
Ic late di ii kinder ontliven
Israel sprav hi moet hier bliven
Vaert in egypten omme coren
Wi en doens niet sprac iudas voren
Di ne leents ons beniamin
3070
Ic segge dat icker af schuldich bin
Ic bringen wedere eeschen mi
Israhel antworde dat si
Het staet so het moet doch wesen
Dat ander gelt voert met desen
3075
Dat ghi hier in desen zacken vont
Ende voert voer u nu ter stont
Prosente ende gicht mi den here
Ic kere mi des an onsen here
Dat hem die moet sal sinken neder
3080
Ende mine kinder senden weder
Dus voeren si tegypten lant
Daerse ioseps knaep vant
Ende wel ontfinc tien stonden
Si seiden wi hebben tgelt vonden
3085
In onse zacke dat bringe wi u
Ende ander penninge nu
Die knape sprac mine gebreect niet
Ic wane god dit u beriet

f19v
Hi dede symone uten banden
3090
Ende si ghereden hem te handen
Ioseppe tegevene hare gichte
Doe hi sprac seit tgedichte
Anebeden sine allegader
Doe hi wiste dat siin vader
3095
Levede ende hi sach beniamin
Al siin liif verwandelde him
Ende ginc in sine camere wenen
Dat nieman wuste siin menen
Daer na doet hem was vergaen
3100
Gingen si allen eten saen
So dat alle die broeder sine
Waren verbliit vanden wine
Den knape seidi dathi woude
Datmen hare sacke vullen soude
3105
Ende al haer ghelt liggen daer inne
Mar inden zac van beniaminne
Hiet hi sinen selveriin nap doen
Aldat hi hiet dede die garsoen
Tiliic hiet hise wech varen
3110
Mar die knape volgede te waren
Ende eer si danen yet verre reden
Riep hi ghi pliet quader zeden
Ghi hebt miins heren nap verstolen
Si seiden wat sal dit verholen
3115
Wie soene heeft sla wine doot
Ende wi alle clene ende groot
Willen diins heren eygiin bliiven
Die knape begonste die zacke driven
Vanden oudsten tote beniamin
3120
Ende daer vondsi den nap in
Doe mosten si te ioseppe keren
Josep seide waer waendi heren
Men mach mi stelen min no mere
Iudas bad toe harde sere
3125
Dat hi liete varen beniamin
Ende maecte hem eygiin daer voer him
Want hi hadden sonder waen
Up hem vanden vader ontfaen
Ioseppe ginc an so groot wille
3130
Hine mochter niet langher swigen stille
Ende liet dander volc uut gaen
Nochtan hebsi die wort bestaen
Dus sprac hi ten broederen waert
Ic ben iosep siit onvervaert
3135
Dor die salicheit heeft mi gesant
God onse here indit lant
Het heeft ii iaer hongher gewesen
Noch comet ∙v∙ na desen
Haest ende haelt mi minen vader
3140
Ende segt hem minen wille algader
Ic sal uwe beeste voeden ende u
Ghi siet wel mine riicheit nu
Doe custhise alle an haren mont
Van elken weendi ene stont
3145
Die mare quam in sconincx zale
En het bequam den coninc wale
Ende seide sech den broederen dine
Dat si uten lande mine
Wagene nemen met andren dingen
3150
Daer si mede mogen bringen
Haer kindre ende hare wive
Ic sal hem geven wensch van live
Dese dinc es aldus gedaen
Iosep gaf elken ii cleder saen
3155
Ende beniamin sire moeder kint
So heeft hi ii cleder gesint
Diemen tien tiden stolen hiet
Nochtan daer bi en bleeft niet
Hine gaf hem ccc fine
3160
Besante wit selverine
Dies gheliic sendi sinen vader
Cleder israel algader
End ∙x∙ esele die hem brochten
Zaken die inegypten dochten
3165
Thuus voeren si blide degone
Ende seiden ten vader iosep diin sone
Leeft ende es in egypten here
Hem was te moede min no mere
Dan enen die wart ontwaken
3170
Ende ghedroemt heeft sware zaken
Doe hi die gichte sach hi loech
Ende seide hets miin genoech
Ic wille varen in minen live
Miin kint sien eer ic doot blive
3175
Israel die voer altehant
Metten sinen in egypten lant
Daer seide god van hemelrike
Vare in egypten lant coenlike
Ic sal diin volc doen wassen ane
3180
Enti weder bringen dane

f20r
In egypten quam hi gevaren
Ende al siin volc met hem te waren
xxx persone ende ∙viii∙ mede
Brochte hi volcx daer ter stede
3185
Onder kinder ende kinder kinder
Daer toe vant hi ioseppe ginder
Dien ∙ii∙ kinder waren geboren
Israel sende iudase voren
Daer iosep quame iegen hem
3190
Iosep gemoeten in gessem
Dat wi nu teben nomen horen
Daer sinte maurissius wert geboren
Van ioien weendemen daer ende loech
Iosep sprac hets mi genoech
3195
Nu doch ic besien mach di
Ende ic di laten sal na mi
Daer was die oude israel
Vanden coninc ontfangen wel
Hi vragede hoe out hi ware
3200
Hi seide ∙c∙ ende xxx iare
Dies hadde die coninc wonder groot
Nu siin si comen uter noot
Israel ende sine kinder
Farao die gaf hem ginder
3205
Dlant van iessen dat wiit was
Omdat si begeerden das
Die hongher wies lanc so mere
Dus cochte iosep sinen here
Den viiften scoef vander vrucht
3210
Ende behilt tvolc van groter vrucht
Dat hongher soude hebben gedreven
Ende waerlic waren doot bleven
Israel woende aldaer
In egypten xvii iaer
3215
Ende siin geslachte wies sere
Ende doe hi wiste dat hi nemmere
Leven soude heeft hi gesint
Om ioseppe siin lieve kint
Ende deet sweren bi hem selven
3220
Dat hine ember soude delven
Indie twivoudighe agedochte
Die abraham te voren cochte
Merct wat die heilige man woude
Int lant liggen daer god soude
3225
Ember van dode telive verrisen
Also als ons die boeke wisen
So wast monte calvarie bi
xv milen seggen boeke mi
Dat ihesus ontfinc die doot
3230
Om ons te losene uter noot
Iosep die egypten behelt
Dats ihesus die met sire gewelt
Al die werelt heeft verloest
Ende van bedwanghe heeft vertroest
3235
Iosep was scone suver ende vroet
Van hem quam den menigen goet
Onse here ihesus oec di was
Die scoenste daer ic ie af las
Ende van alre wiisheit fonteine
3240
Ende van vleesche suver ende reyne
Ioseps moeder rachel
So scone was nieman el
No vercoren van haren man
Ende bediet onse vrouwe dan
3245
Die scone was ende uut vercoren
Voer alle die ie waren geboren
Met gode dor hare suverhede
Ende dor hare grote oetmoedichede
Dies drouch soe ihesum sonder man
3250
Dat was die salige iosep dan
Hi seinde sine kinder twe
Effraim ende manasse
Ende sprac si sullen heren miin
Ende diere na comen wesen diin
3255
Sine andre kindre seinde hi daer naer
Mar ruben scalt hi wet vor waer
Den outsten want hi siin wiif
Vant ontreint als een kaitiif
Om hare misdaet so scalt hi
3260
Symone end oec levi
Om dat si tvolc van sichem vermorden
Oec voerseidi in waren worden
Dattie scriben entie fariseen
Souden comen van hem tween
3265
Die verrieden onsen here
Iudasse benediede hi sere
Ende seide in sire prophetien
Dat ihesus die sone marien
Van hem soude siin geboren
3270
Ende menich coninc uut vercoren
Zabulon so behiet hi me
Dat lant dat leget bider zee

f20v
Ysaackar behiet hi een lant
Tusschen den berghe ende der zee kant
3275
Van deesen leesmen dat was
Gheboren die verradre iudas
Dan sprac hi sal siin volc berechten
Hi meendi samsone die wel vechten
Conste ende bestieren sine man
3280
Ende geboren was van dan
Oec so prophetierde hi te voren
Dat antkerst soude siin geboren
Van dien geslachte die iegen gode
Soude visieren sine gebode
3285
Gaat benediede hi oec mede
Ende behiet hem oec stouthede
Die gheslachte leestmen dat vacht
Voer die andre mit groter cracht
Assur behiet oec israel
3290
Dat lant soude dragen wel
Haer lant dat hem tedele quam
Was weeldich als ict vernam
Doe benediede hi neprahim
Ende beloefde mede oec him
3295
Dat in siin lant die sone marien
Ende sine ionghs souden castien
Ioseppe benediede hi mede
Ende seide dat om sine scoenhede
Die vrouwe clommen upten mure
3300
Om te siene sine figure
Weldich te sine siin geslachte
Ende daer toe volc van groter machte
Want wi lesen dat van hem quam
Die edel coninc ieroboam
3305
Die na salomone gevel
Coninc te sine in israel
Beniamin vergat hi niet
Rovende wolf dat hine hiet
Want siin geslachte gerne vacht
3310
Ende was volc van groter cracht
Sente pauwels wasser af geboren
Daer wi af bescreven horen
Die eerst ∙i∙ mordadich man was
Ende sint ∙i∙ goet man als ict las
3315
Na dese tale bleef iacob doot
Ende voer in abrahams scoot
Daer dedene iosep balsenen wale
Ende voerdene na des vaders tale
In ebrom daer adam
3320
Ysaac lach ende abraham
Ende voer in egypten weder
Daer knielden sine broeder neder
Ende seiden onse vader hiet
Dattu ons vergaves terdriet
3325
Dat wi di hebben ghedaen
Iosep weende voer hem saen
Ende vergaft hem altemale
Ende hi leefde redelic ende wale
∙C∙ iaer ende ∙x∙ mede
3330
Hi bat in sire lester bede
Dat god hare noot becande
Dat si met hem ten heiligen lande
Siin ghebeente souden dragen
Van sinen broeder horic sagen
3335
Die alle in egypten bleven doot
Dat mense alle clene ende groot
In ebrom droech sonder hem
Die nu liggen in sichem
Genesis neemt ende aldus

Nota's