Gelaen (document)
Sjpelling 2003 van ’t Gelaens in ’t kort
door Huub Clerkx
1. De klinkesj
De klinkerteikes zeen wie in ’t Nederlands. e Paar apaarte teikes zeen:
 de è: deze klank kump veur in weurd wie bèd, mès,(zich) oetrèkke, zègke;
 de ö: deze klank kump veur in weurd wie pöt, völle, gelök, sjtök;
 de ó: deze klank kump veur in weurd wie hóndj, móndj, bók, zón (lèt op: neet ò, mer ó);
 de ae: deze klank kump veur in weurd wie kaetel, paerd, laeve, maete;
 de ao: deze klank kump veur in weurd wie dao, sjtraot, paort, laok;
 de äö: deze klank kump veur in weurd wie sjträötje, päörtje, väöl, träöt, häöm.
Sjrief noats ee, oo, uu, aa es dat vanoet ’t Nederlands gezeen verkeërd is. Dus neet: vaader, mooder, uule, sjpeele, mer vader, moder, ule, sjpele.
2. Tweëklanke
Veurbeelde van Gelaense weurd bie meërklanke:
eë tweë, meë, zeë ‘twee, mee, zee’;
oa zoa, groat, sjoan ‘zo, groot, mooi’;
euë neuëdig, greuëtsj ‘nodig, trots’;
eëu leëuw, eëuw ‘leeuw, eeuw’;
eej (ich ) sjneej ‘(ik) sneed’;
aej (ich) traej ‘(ik) treed’;
ej wejje, nej ‘waaien, gierig’;
uuj nuuj, luuj ‘nieuw, mensen’;
euj greuje, bleuje ‘groeien, bloeien’;
ooj sjpooj (dich) ‘haast (je)’;
oew moew, troew ‘mouw, trouw’;
aaj begaaj ‘gespuis, min volk’;
aoj (ich) braoj, raoj ‘(ik) braad, raad’;
oaj goaje, knoaje ‘gooien, knoeien’;
aw kaw, awd, hawf ‘kou, oud, half’.
 Kees in principe veur ou en neet veur au. Natuurlik waal es ’t Nederlands au haet: paus. Dus: ouch (ook), kous en koum (nauwelijks).
3. Mitklinkesj
De mitklinkesj zeen wie in ’t Nederlands. Get biezunjer gevalle zeen:
 de gk: dit teike kump veur in weurd wie rögke, ligke, zègke, mögke;
 de sj: dit teike kump veur in weurd wie sjoan, sjoal, sjael, sjiene, sjnaps;
 de zj: dit teike kump veur in weurd wie zjwaak, zjwans, zjwaegel, zjweite.
De j wurt in eine mitklinkergroep mer eine keër gesjreve, op ’t ènj: blèndj, kèndj, kantj, landj.
4. t of d op ’t ènj van weurd
Es ’t woord in ’t Nederlands op ’t ènj ’n d haet, blif die in ’t Gelaens bewaard, ouch es die d
door ’n j gevolg wurt. Mer es ’t Nederlands gein veurbeeld mit d is, dan altied ’n t sjrieve,
want die klink dao.
Dus: hóndj, landj, tandj, bèd naeve kat, rat, wèt.
5. ’t Kort weurdje te
De ónbeklemtoande vorm van doe (jij) is te. Dat is ’n woord. Sjrief dat los van ’t werkwoord. Dus: kieks te, kumps te, deis te, paks te, es te kumps, es te dat deis.
6. De oetgang –lijk
De oetgang –lijk wurt gesjreve es –lik. Dus: eindelik, meugelik, sjmakelik.
Sjrief `t en `n neet es ut en un of et en en.
7. Internationaal weurd
Internationaal weurd waere in ’t Gelaens zoaväöl meugelik in de internationaal sjpelling gesjreve, dus: telefoon, televisie, diskette, computer, chatte, maile, sms-e.

Limburgish
Hoesloze teks