De la vie heureuse (juxtalinéaire) - 9
IX. « Sed tu quoque, inquit, virtutem non ob aliud colis, quam quia aliquam ex illa speras voluptatem. » Primum, non, si voluptatem præstatura virtus est, ideo propter hanc petitur ; non anim hanc pæœstat, sed et hanc : nec huic laborat, sed labor ejus, quamvis aliud petat, hoc quoque assequetur. Sicut in arvo, quod segeti proscissum est, aliqui flores internascuntur, non tamen huic herbulæ, quamvis delectet oculos, tantum operis insumptum est : aliud fuit serenti propositum, hoc supervenit: sic et voluptas non est merces, nec causa virtutis, sed accessio : nec quia delectat, placet ; sed si placet, et delectat. Summum bonum in ipso judicio est et habitu optimæ mentis : quæ quum suum ambitum implevit et finibus se suis cinxit, consummatum est summum bonum, nec quidquam amplius desiderat. Nihil enim extra totum est, non magis quam ultra finem. Itaque erras, quum interrogas quid sit illud propter quod virtutem petam ? quaeris enim aliquid supra summum. lnterrogas quid petam ex virtute ? ipsam ; nihil enim habet melius, ipsa pretium sui. An hoc parum magnum est, quum tibi dicam : Summum bonum est infragilis animi rigor et providentia, et subtilitas, et sanitas, et libertas, et concordia, et decor ? Aliquid et jam hunc exigis majus, ad quod ista referantur ? Quid mihi voluptatem nominas ? Hominis bonum quæro, non ventris, qui pecudibus ac belluis laxior est.