De la vie heureuse (juxtalinéaire) - 23
XXIII. Desine ergo philosophis pecunia interdicere ; nemo sapientiam paupertate damnavit. Habebit philosophus amplas opes, sed nulli detractas, nec alieno sanguine cruentas, sine cujusquam injuria partas, sine sordidis quæstibus, quarum tam honestus sit exitus quam introitus, quibus nemo ingemiscat, nisi malignus. In quantum vis exaggera illas, honestæ sunt : in quibus, quum multa sint quæ quisque sua dicere velit, nihil est quod quisquam suum possit dicere. Ille vero fortunæ benignitatem a se non submovebit, et patrimonio per honesta quæsito nec gloriabitur, nec erubescet. Habebit tamen etiam quo glorietur, si aperta domo, et admissa in res suas civitate, poterit dicere : Quod quisque agnoverit, tollat! » O magnum virum, optime divitem, si post hanc vocem tantumdem habuerit ! ita dico, si tutus et securus scrutationem populo præbuerit, si nihil quisquam apud illum invenerit, quo manus injiciat : audacter et propalam erit dives. Sapiens nullum denarium intra limen suum admittet male intrantem ; magnas opes, munus fortunæ, fructumque virtutis non repudiabit, nec excludet. Quid enim est, quare illis bonum locum invideat ? veniant, hospitentur. Nec jactabit illas, nec abscondet ; alterum infruniti animi est ; alterum timidi et pusilli, velut magnum bonum intra sinum continentis. Nec, ut dixi, ejiciet illas e domo. Quid enim dicet ? utrumne : « Inutiles estis ? » an, « Ego uti divitiis nescio » ? Quemadmodum etiam si pedibus suis poterit iter conficere, escendere tamen vehiculum malet : sic pauper, si poterit esse dives, volet ; et habebit itaque opes, sed tanquam leves et avolaturas ; nec ulli alii, nec sibi graves esse patietur. Quid ? Donabit ? Credo, erexistis aures. Quid expeditis sinum ? Donabit aut bonis, aut iis quos facere poterit bonos. Donabit cum summo consilio, dignissimos eligens, ut qui meminerit tam expensorum quam acceptorum rationem esse reddendam. Donabit ex recta et probabili causa ; nam inter turpes jacturas malum munus est. Habebit sinum facilem, non perforatum ; ex quo multa exeant, nihil excidat.