De la vie heureuse (juxtalinéaire) - 20
XX. Non præstant philosophi quæ loquuntur ? multum tamen præstant quod loquuntur, quod honesta mente concipiunt. Utinam quidem et paria dictis agerent ! quid esset illis beatius ? interim non est quod contemnas bona verba, et bonis cogitationibus plena præcordia. Studiorum salutarium, etiam citra effectum, laudanda tractatio est. Quid mirum, si non escendunt in altum ardue aggressi ? sed si vir es, suspice, etiamsi decidunt, magna conantes. Generosa res est, respicientem non ad suas, sed ad naturæ suæ vires, conari alta, tentare, et mente majora concipere, quam quæ etiam ingenti animo adornatis effici possint. Qui sibi hoc proposuit : « Ego mortem eodem vultu cum quo audiam, et videbo ; ego laboribus, quanticumque illi erunt, parebo, animo fulciens corpus ; ego divitias et præsentes et absentes æque contemnam : nec, si alicubi jacebunt, tristior ; nec, si circa me fulgebunt, animosior ; ego fortunam nec venientem sentiam, nec recedentem ; ego terras omnes tanquam meas videbo, meas tanquam omnium ; ego sic vivam, quasi sciam aliis me natum, et naturæ rerum hoc nomine gratias agam : quo enim melius genere negotium meum agere potuit ? unum me donavit omnibus, uni mihi omnes. Quidquid habebo, nec sordide custodiam, nec prodige spargam ; nihil magis possidere me credam, quam bene donata : non numero, nec pondere beneficia, nec ulla, nisi accipientis æstimatione, pendam. Nunquam id mihi multum erit, quod dignus accipiet. Nihil opinionis causa, omnia conscientiæ faciam : populo spectante fieri credam, quidquid me conscio faciam. Edendi mihi erit bibendique finis, desideria naturæ restinguere, non implere alvum, et exinanire. Ergo amicis jucundus, inimicis mitis et facilis, exorabor antequam roger ; honestis precibus occurram. Patriam meam esse mundum sciam, et præsides deos hos supra me, circaque me stare, factorum dictorumque censores. Quandocumque autem natura spiritum repetet, aut ratio dimittet, testatus exibo, bonam me conscientiam amasse, bona studia : nullius per me libertatem diminutam, minime meam. »