De la vie heureuse (juxtalinéaire) - 25
XXV. Quid ergo est ? quare illas non in bonis numerem, et quid in illis præstem aliud quam vos, quoniam inter utrosque convenit habendas, audite. Pone in opulentissima me domo, pone ubi aurum argentumque in promiscuo usu sit : non suspiciam me ob ista, quæ etiamsi apud me, extra me tamen sunt. In Sublicium pontem me transfer, et inter egentes abige : non ideo tamen me despiciam, quod in illorum numero consideo, qui manum ad stipem porrigunt ; quid enim ad rem, an frustum punis desit, cui non deest mori posse ? Quid ergo est ? domum illam splendidam malo, quam pontem. Pone in stramentis splendentibus, et delicato apparatu : nihilo me feliciorem credam, quod mihi molle erit amiculum quod purpura in conviviis meis substernetur. Mutas magnificentiam meam : nihilo miserius ero, si lassa cervix mea in manipulo fœni acquiescet, si super Circense tomentum, per sarturas veteris lintei effluens, incubabo. Quid ergo est ? malo quid mihi animi sit ostendere prætextatus et gausapatus, quam nudis scapulis aut semitectis. Omnes mihi dies ex voto cedant, novæ gratulationes prioribus subtexantur ; non ob hoc mihi placebo. Muta in contrarium hanc indulgentiam temporis : hinc illinc percutiatur animus damno, luctu, incursionibus variis, nulla omnino hora sine aliqua querela sit : non ideo me dicam inter miserrima miserum, non ideo aliquem exsecrabor diem ; provisum est enim a me, ne quis mihi ater dies esset. Quid ergo est ? malo gaudia temperare quam dolores compescere. Hoc tibi ille Socrates dicet : « Fac me victorem universarum gentium ; delicatus ille Liberi currus triumphantem usque ad Thebas a solis ortu vehat ; jura reges Persarum petant : me hominem esse tum maxime cogitabo, quum deus undique consalutabor. Huic tam sublimi fastigio conjunge protinus præcipitem mutationem : in alienum imponar ferculum, exornaturus victoris superbi ac feri pompam : non humilior sub alieno curru agar, quam in meo steteram. » Quid ergo est ? vincere tamen, quam capi malo. Totum fortunæ regnum despiciam : sed ex illo, si dabitur electio, meliora sumam. Quidquid ad me venerit, bonum fiet : sed malo faciliora ac jucundiora veniant, et minus vexatura tractantem. Non est enim quod ullam existimes esse sine labore virtutem, sed quædam virtutes stimulis, quædam frænis egent. Quemadmodum corpus in proclivi retineri debet, adversus ardua impelli, ita quædam virtutes in proclivi sunt, quædam clivum subeunt. An dubium sit quin escendat, nitatur, obluctetur patientia, fortitudo, perseverantia, et quæcunque alia duris opposita virtus est, et fortunam subigit ? Quid ergo ? non æque manifestum est per devexum ire liberalitatem, temperantiam, mnnsuetudinem ? In his continemus animum, ne prolabatur : in illis exhortamur, incitamusque. Acerrimas ergo paupertati adhibebimus illas, quæ impugnatæ fiunt fortiores : divitiis illas diligentiores, quae suspensum gradum ponunt, et pondus suum sustinent.