De la vie heureuse (juxtalinéaire) - 27
XXVII. Quod multe magis necessarium est imperari vobis, ut, quoties aliquid ex illo proferetur oraculo, intenti et compressa voce audiatis. Quum sistrum aliquis concutiens ex imperio mentitur ; quum aliquis secandi lacertos suos artifex, brachia atque humeros suspense manu cruentat ; quum aliquis genibus per viam repens ululat, laurumque linteatus senex, et medio lucernam die præferens, conclamat iratum aliquem deorum : concurritis et auditis, et divinum esse eum, invicem mutuum alentes stuporem, affirmatis. Ecce Socrates ex illo carcere, quem intrando purgavit, omnique honestiorem curia reddidit, proclamat : « Quis iste furor ? quæ ista inimica diis hominibusque natura est, infamare virtutes, et malignis sermonibus sancta violare ? Si potestis, bonos laudate : si minus, transite. Quod si vobis exercere tetram istam licentiam placet, alter in alterum incursitate ; num quum in cælum insanitis, non dico, sacrilegium facitis, sed operam perditis. Præbui ego aliquando Aristophani materiam jocorum : tota illa comicorum poetarum manus in me venenatos sales suos effudit. Illustrata est virtus mea, per ea ipsa per quæ petebatur ; produci enim illi et tentari expedit ; nec ulli magis intelligunt quanta sit quam qui vires ejus lacessendo senserunt. Duritia silicis nulli magis quam ferientibus nota est. Præbeo me non aliter quam rupes aliqua in vadoso mari destituta, quam fluctus non desinunt, undecunque moti sunt, verberare : nec ideo aut loco eam movent, aut per tot ætates crebro incursu suo consumunt. Assilite, facite impetum : ferendo vos vincam. In ea, quæ firma et insuperabilia sum, quidquid incurrit, malo suo vim suam exercet. Proinde quærite aliquam mollem cedentemque materiam, in quam tela vestra figantur. Vobis autem vacat aliena scrutari mala, et sententias ferre de quoquam ? Quare hic philosophus laxius habitat, quare hic lautius cœnat ? Papulas observatis alienas, obsiti plurimis ulceribus. Hoc tale est, quale si quis pulcherrimorum corporum nævos aut verrucas derideat, quem fœda scabies depascitur. Objicite Platoni quod petierit pecuniam ; Aristoteli quod acceperit ; Democrito, quod neglexerit ; Epicuro, quod consumpserit ; mihi ipsi Alcibiadem et Phædrum objectate. O vos usu maxime felices, quum primum vobis imitari vitia nostra contigerit ! Quin potius mala vestra circumspicitis, quæ vos ab omni parte confodiunt, alia grassantia extrinsecus, alia in visceribus ipsis ardentia ? Non eo loco res humanæ sunt, etiamsi statum vestrum parum nostis, ut vobis tantum otii supersit, ut in probra meliorum agitare linguam vacet.