De la vie heureuse (juxtalinéaire) - 21
XXI. Qui hoc facere proponet, volet, tentabit, ad deos iter faciet : nae ille, etiamsi non tenuerit, magnis tamen excidet ausis. Vos quidem, quod virtutem cultoremque ejus odistis, nihil novi facitis ; nam et solem lumina ægra formidant, et aversantur diem splendidum nocturna animalia, quæ ad primum ejus ortum stupent, et latibula sua passim petunt, abduntur in aliquas rimas timida lucis. Gemite, et infelicem linguam bonorum exercete convicio ; hiscite, commordete ; citius multo frangetis dentes, quam imprimetis ! « Quare ille philosophiæ studiosus est, et tam dives vitam agit ? quare opes contemnendas dicit, et habet ? vitam contemnendam putat, et tamen vivit ?valetudinem contemnendam, et tamen illam diligentissime tuetur, atque optimam mavult. Et exsilium nomen vanum putat, et ait : Quid est enim mali, mutare regiones ? et tamen, si licet, senescit in patria. Et inter longius tempus et brevius nihil interesse judicat : tamen si nihil prohibet, extendit ætatem, et in multa senectute placidus viret. » Ait ista debere contemni, non, ne habeat, sed ne sollicitus habeat ; non abigit illa a se, sed abeuntia securus prosequitur. Divitias quidem ubi tutius fortuna deponet, quam ibi, unde sine querela reddentis receptura est ? M. Cato quum laudaret Curium et Coruncanium, et seculum illud in quo censorium crimen erat paucæ argenti lamellæ, possidebat ipse quadringenties sestertium : minus sine dubio quam Crassus, plus tamen quam censorius Cato. Majore spatio, si comparentur, proavum vicerat, quam a Crasso vinceretur. Et si majores illi obvenissent opes, non sprevisset ; nec enim se sapiens indignum ullis muneribus fortuitis putat. Non amat divitias sed mavult : non in animum illas, sed in domum recipit : nec respuit possessas, sed continet, et majorem virtuti suæ materiam subministrari vult.