രാമായണം/സുന്ദരകാണ്ഡം/അധ്യായം10
< രാമായണം‎ | സുന്ദരകാണ്ഡം
                  രാമായണം / സുന്ദരകാണ്ഡം
                  രചന :വാല്മീകി 
                  അദ്ധ്യായം 10
                  ( മണ്ഡോദരി ദർശനം )

   
   തത്ര ദിവ്യോപമം മുഖ്യം സ്ഫാടികം രത്നഭൂഷിതം  
   അവേക്ഷമാണോ ഹനുമാൻ ദദർശ ശയനാസനം 
   
   ദാന്തകാഞ്ചനചിത്രാംഗൈ വൈഡൂര്യൈശ്ച  വരാസനൈഃ 
   മഹാർഹാസ്തരണോപേതൈരൂപപന്നം മഹാധനൈഃ 
   
   തസ്യ ചൈകതമേ ദേശേ സോഽഗ്ര്യമാലാവിഭൂഷിതം 
   ദദർശ പാണ്ഡുരം ഛത്രം താരാധിപതിസന്നിഭം 
   
   ജാതരൂപപരിക്ഷിപ്തം ചിത്രഭാനുസമപ്രഭം 
   അശോകമാലാവിതതം ദദർശ പരമാസനം.
   
   വാലവ്യജനഹസ്താഭിർവീജ്യമാനം സമന്തതഃ 
   ഗന്ധൈശ്ച വിവിധൈർജ്ജുഷ്ടം വരധൂപേന ധൂപിതം 
   
   പരമാസ്തരണാസ്തീർണ്ണമാവികാജിനസംവൃതം 
   ദാമഭിർവരമാല്യാനാം സമന്താദുപശോഭിതം 
   
   തസ്മിൻ ജീമൂതസങ്കാശം പ്രദീപ്തോത്തമകുണ്ഡലം 
   ലോഹിതാക്ഷം മഹാബാഹും മഹാരജതവാസസം 
   
   ലോഹിതേനാനുലിപ്താംഗം ചന്ദനേന സുഗന്ധിനാ
   സന്ധ്യാരക്തമിവാകാശേതോയദം സതഡിദ് ഗണം 
   
   വൃതമാഭരണൈർദ്ദിവ്യൈഃ സുരൂപം കാമരൂപിണം 
   സവൃക്ഷവനഗുല്മാഢ്യം പ്രസുപ്തമിവ മന്ദരം 
   
   ക്രീഡിത്വോപരതം രാത്രൌ വരാഭരണഭൂഷിതം 
   പ്രിയം രാക്ഷസകന്യാനാം രാക്ഷസാനാം സുഖാവഹം  
   
   പീത്വാഽപ്യുപരതം ചാ പി ദദർശ സ മഹാകപിഃ 
   ഭാസ്വരേ ശയനേവീരം പ്രസുപ്തം രാക്ഷസാധിപം 
   
   നിഃശ്വസന്തം യഥാ നാഗം രാവണം വാനരർഷഭഃ 
   ആസാദ്യ പരമോദ്വിഗ്നഃ സോഽപാസർപ്പസ്സുഭീതവത് 
   
   അഥാരോഹണമാസാദ്യ വേദികാന്തരമാശ്രിതഃ 
   സുപ്തം രാക്ഷസശാർദ്ദൂലം പ്രേക്ഷതേസ്മമഹാകപിഃ 
   
   ശുശുഭേ രാക്ഷസേന്ദ്രസ്യ സ്വപതഃ ശയനോത്തമം 
   ഗന്ധഹസ്തിനി സംവിഷ്ടേ യഥാപ്രസ്രവണം മഹത് 
   
   കാഞ്ചനാംഗദനദ്ധൌ ച ദദർശ സ മഹാത്മനഃ 
   വിക്ഷിപ്തൌ രാക്ഷസ്യേന്ദ്രസ്യ ഭുജാവിന്ദ്രദ്ധ്വജോപമൌ
   
   ഐരാവതവിഷാണാഗ്രൈരാപീഡനകൃതവ്രണൌ
   വജ്രോല്ലിഖിതപീനാംസൌ വിഷ്ണുചക്രപരിക്ഷതൌ
   
   പീനൌ സമസുജാതാംസൌ
              സംഗതൌ ബലസംയുതൌ
   സുലക്ഷണനഖാംഗുഷ്ഠൗ      
            സ്വംഗുലീതലലക്ഷിതൌ
   
   സംഹതൌ പരിഘാകാരൌ
           വൃത്തൌ കരികരോപമൌ
   വിക്ഷിപ്തൌ ശയനേശുഭ്രേ
         പഞ്ചശീർഷാവിവോരഗൌ
   
   ശശക്ഷതജകല്പേന സുശീതേന സുഗന്ധിനാ 
   ചന്ദനേന പരാർധ്യേന സ്വനുലിപ്തൌ സ്വലംകൃതൌ
   
   ഉത്തമസ്ത്രീ വിമൃദിതൌ ഗന്ധോത്തമവിഭൂഷിതൌ
   യക്ഷപന്നഗഗന്ധർവ്വദേവദാനവരാവിണൌ
   
   ദദർശ കപിസ്തസ്യ ബാഹൂ ശയനസംസ്ഥിതൌ
   മന്ദരസ്യാന്തരേ സുപ്തൌ മഹാഹീ രൂഷിതാവിവ .
   
   താഭ്യാം സ പരിപൂർണ്ണാഭ്യാം ഭുജാഭ്യാം രാക്ഷസേശ്വരഃ 
   ശുശുഭേഽചലസങ്കാശഃ ശൃംഗാഭ്യാമിവ മന്ദരഃ 
   
   ചൂതപുന്നാഗസുരഭിർവ്വകുളോത്തമസംയുതഃ 
   മൃഷ്ടാന്നരസസംയുക്തഃ പാനഗന്ധ പുരസ്സരഃ 
   
   തസ്യരാക്ഷസസിംഹസ്യ  നിശ്ചക്രാമ മഹാമുഖാത് 
   ശയാനസ്യ വിനിഃശ്വാസഃ പുരയന്നിവ തദ് ഗൃഹം 
   
   മുക്താമണി വിചിത്രേണ കാഞ്ചനേന വിരാജിതം 
   മുകുടേനാപവൃത്തേന കുണ്ഡലോജ്ജ്വലിതാനനം 
   
   രക്തചന്ദനദിഗ്ദ്ധേന തഥാഹാരേണ ശോഭിനാ 
   പീനായതവിശാലേന വക്ഷസാഽഭിവിരാജിതം 
   
   പാണ്ഡുരേണാപവിദ്ധേന ക്ഷൌമേണ ക്ഷതജേക്ഷണം 
   മഹാർഹേണ സുസംവീതം പീതേനോത്തമവാസസാ,
   
   മാഷരാശിപ്രതീകാശം നിഃശ്വസവന്തം ഭുജംഗവത് 
   ഗംഗേ മഹതി തോയാന്തേ പ്രസുപ്തമിവ കുഞ്ജരം 
   
   ചതുർഭിഃ കാഞ്ചനൈർദ്ദീപൈർ ദീപ്യമാനചതുർദ്ദിശം 
   പ്രകാശീകൃതസർവ്വാംഗം മേഘം വിദ്യുദ്‌ഗണൈരിവ 
   
   പാദമൂലഗതാശ്ചാപി ദദർശ സുമഹാത്മനഃ 
   പത്നീഃ സ പ്രിയഭാര്യസ്യ തസ്യ രക്ഷഃപതേർഗൃഹേ
   
   ശശിപ്രകാശവദനാശ്ചാരുകുണ്ഡലഭൂഷിതാഃ 
   അമ്ലാനമാല്യാഭാരണാ ദദർശ ഹരിയൂഥപഃ 
   
   നൃത്തവാദിത്രകുശലാ രാക്ഷസേന്ദ്രഭുജാങ്കഗാഃ 
   വരാഭരണധാരിണ്യോ നിഷണ്ണാ ദദൃശേ ഹരിഃ 
   
   വജ്രവൈഡൂര്യഗർഭാണി ശ്രവണാന്തേഷു യോഷിതാം 
   ദദർശ താപനീയാനി കുണ്ഡലാന്യംഗദാനി ച 
   
   താസാം ചന്ദ്രോപമൈർവ്വക്ത്രൈഃ  ശുഭൈർലളിതകുണ്ഡലൈഃ 
   വിരരാജവിമാനം തന്നഭസ്താരാഗണൈരിവ 
     
   മദവ്യായാമാഖിന്നാസ്താ രാക്ഷസേന്ദ്രസ്യ യൊഷിതഃ 
   തേഷു തേഷ്വവകാശേഷു പ്രസുപ്താസ്തനു മദ്ധ്യമാഃ 
   
   അംഗഹാരൈസ്തഥൈവാന്യാ കോമളൈർന്നൃത്തശാലിനീ 
   വിന്യസ്തശുഭസർവ്വാംഗീ പ്രസുപ്താ വരവർണ്ണിനീ 
   
   കാചിദ്വീണാം പരിഷ്വജ്യ പ്രസുപ്താ സംപ്രകാശതേ 
   മഹാനദീപ്രകീർണ്ണേവ നളിനീ പോതമാശ്രിതാ 
   
   അന്യാ കക്ഷഗതേനൈവ മഡ്ഡു കേനാസിതേക്ഷണാ .
   പ്രസുപ്താ ഭാമിനീ ഭാതി ബാലപുത്രേവ വത്സല 
   
   പടഹം ചാരുസർവ്വാംഗീ പീഡ്യ ശേതേ ശുഭസ്തനീ 
   ചിരസ്യ രമണം ലബ്ധ്വാ പരിഷ്വജ്യേവ കാമിനീ 
   
    കാചിദ്വീണാം പരിഷ്വജ്യ സുപ്താ കമലലോചനാ 
   രഹഃ പ്രിയതമം ഗൃഹ്യാ  സകാമമിവ കാമിനീ   
   
   വിപഞ്ചിം പരിഗൃഹ്യാന്യാ നിയതാ നൃത്തശാലിനീ 
   നിദ്രാവശമനുപ്രാപ്താ സഹാകാന്തേവ ഭാമിനീ 
   
   അന്യാ കനകസങ്കാശൈർ മൃദുപീനൈർമ്മനോരമൈഃ 
   മൃദംഗം പരിപീഡ്യാംഗൈഃ പ്രസുപ്താ മത്തലോചന  
   
   ഭുജപാർശ്വാന്തരസ്ഥേന കക്ഷഗേന കൃശോദരീ
   പണവേന സഹാനിന്ദ്യാ സുപ്താ മദകൃതശ്രമാ 
   
   ഡിണ്ഡിമം പരിഗൃഹ്യാന്യാ തഥൈവാസക്തഡിണ്ഡിമാ  
   പ്രസുപ്താ തരുണം വത്സമുപഗൂഹ്യേവ ഭാമിനീ 
   
   കാചിദാഡംബരം നാരീഭുജസംഭോഗ പീഡിതം 
   കൃത്വാ കമലപത്രാക്ഷീ പ്രസുപ്താ മദമോഹിതാ
   
   കലശീമപവിദ്ധ്യാന്യാ പ്രസുപ്താ ഭാതി ഭാമിനീ 
   വസന്തേ പുഷ്പശബളാ മാലേവ പരിമാർജ്ജിതാ 
   
   പാണിഭ്യാം ച കുചൌ കാചിത് സുവർണ്ണകലശോപമൌ
   ഉപഗുഹ്യാബലാ സുപ്താ നിദ്രാബലപരാജിതാ 
   
   അന്യാ കമലപത്രാക്ഷി പൂർണ്ണേന്ദുസദൃശാനനാ 
   അന്യാമാലിംഗ്യ സുശ്രോണീം പ്രസുപ്താ മദവിഹ്വലാ 
   
   ആതോദ്യാനി വിചിത്രാണി പരിഷ്വജ്യ വരസ്ത്രിയഃ 
   നിപീഡ്യ ച കുചൈഃ സുപ്താഃ കാമിന്യാഃ കാമുകാനിവ 
   
   താസാമേകാന്ത വിന്യസ്തേ ശയാനാം  ശയനേശുഭേ 
   ദദർശ രൂപസംപന്നാമപരാം സ കപിഃ സ്ത്രിയം 
   
   മുക്താമണി സമായുക്തൈർ ഭൂഷണൈസ്സുവിഭൂഷിതാം 
   വിഭൂഷയന്തീമിവ ച സ്വ ശ്രിയാ ഭവനോത്തമം 
   
   ഗൌരിം കനകവർണ്ണാഭാമിഷ്ടാമന്തഃപുരേശ്വരീം 
   കപിർമ്മണ്ഡോദരീം തത്രശയാനാം ചാരുരൂപിണീം 
   
   സ താം ദൃഷ്ട്വാ മഹാബാഹുർഭൂഷിതാം മാരുതാത്മജഃ 
   തർക്കയാമാസ സീതേതി രൂപയൌവ്വനസമ്പദാ 
   
   ഹർഷേണ മഹതായുക്തോ നനന്ദ ഹരിയൂഥപഃ 
   
   ആസ്ഫോടയാമാസ ചുചുംബ പുച്ഛം 
   നനന്ദ ചിക്രീഡ ജഗൌ ജഗാമ 
   സ്തംഭാനാരോഹന്നിപപാത ഭൂമൌ 
   നിദർശയൻ സ്വാം പ്രകൃതീം കപീനാം 

 ഇതി ശ്രീമദ് രാമായണേ ആദികാവ്യേ സുന്ദരകാണ്ഡേ ദശമഃ  സർഗ്ഗഃ