ശ്രീമദ് ഭാഗവതം (മൂലം) / ദശമഃ സ്കന്ധഃ (പൂർവ്വാർദ്ധഃ) (സ്കന്ധം 10 പൂർവ്വാർദ്ധം) / അദ്ധ്യായം 30


ശ്രീമദ് ഭാഗവതം (മൂലം) / ദശമഃ സ്കന്ധഃ (പൂർവ്വാർദ്ധഃ) (സ്കന്ധം 10 പൂർവ്വാർദ്ധം) / അദ്ധ്യായം 30 

ശ്രീശുക ഉവാച

അന്തർഹിതേ ഭഗവതി സഹസൈവ വ്രജാംഗനാഃ ।
അതപ്യംസ്തമചക്ഷാണാഃ കരിണ്യ ഇവ യൂഥപം  ॥ 1 ॥ 

     ഗത്യാനുരാഗസ്മിതവിഭ്രമേക്ഷിതൈർ-
          മ്മനോരമാലാപവിഹാരവിഭ്രമൈഃ ।
     ആക്ഷിപ്തചിത്താഃ പ്രമദാ രമാപതേ-
          സ്താസ്താ വിചേഷ്ടാ ജഗൃഹുസ്തദാത്മികാഃ  ॥ 2 ॥ 

     ഗതിസ്മിതപ്രേക്ഷണഭാഷണാദിഷു 
          പ്രിയാഃ പ്രിയസ്യ പ്രതിരൂഢമൂർത്തയഃ ।
     അസാവഹം ത്വിത്യബലാസ്തദാത്മികാ 
          ന്യവേദിഷുഃ കൃഷ്ണവിഹാരവിഭ്രമാഃ  ॥ 3 ॥ 

     ഗായന്ത്യ ഉച്ചൈരമുമേവ സംഹതാ 
          വിചിക്യുരുൻമത്തകവദ് വനാദ് വനം ।
     പപ്രച്ഛുരാകാശവദന്തരം ബഹിർ-
          ഭൂതേഷു സന്തം പുരുഷം വനസ്പതീൻ  ॥ 4 ॥ 

ദൃഷ്ടോ വഃ കച്ചിദശ്വത്ഥ പ്ലക്ഷ ന്യഗ്രോധ നോ മനഃ ।
നന്ദസൂനുർഗ്ഗതോ ഹൃത്വാ പ്രേമഹാസാവലോകനൈഃ  ॥ 5 ॥ 

കച്ചിത്കുരവകാശോകനാഗപുന്നാഗചമ്പകാഃ ।
രാമാനുജോ മാനിനീനാമിതോ ദർപ്പഹരസ്മിതഃ  ॥ 6 ॥ 

കച്ചിത്തുളസി കല്യാണി ഗോവിന്ദചരണപ്രിയേ ।
സഹ ത്വാളികുലൈർബിഭ്രദ്ദൃഷ്ടസ്തേഽതിപ്രിയോഽച്യുതഃ  ॥ 7 ॥ 

മാലത്യദർശി വഃ കച്ചിൻമല്ലികേ ജാതി യൂഥികേ ।
പ്രീതിം വോ ജനയൻ യാതഃ കരസ്പർശേന മാധവഃ  ॥ 8 ॥ 

     ചൂതപ്രിയാളപനസാസനകോവിദാര-
          ജംബ്വർക്കബില്വബകുളാമ്രകദംബനീപാഃ ।
     യേഽന്യേ പരാർത്ഥഭവകാ യമുനോപകൂലാഃ 
          ശംസന്തു കൃഷ്ണപദവീം രഹിതാത്മനാം നഃ  ॥ 9 ॥ 

     കിം തേ കൃതം ക്ഷിതി തപോ ബത കേശവാംഘ്രി-
          സ്പർശോത്സവോത്പുളകിതാംഗരുഹൈർവ്വിഭാസി ।
     അപ്യംഘ്രിസംഭവ ഉരുക്രമവിക്രമാദ് വാ 
          ആഹോ വരാഹവപുഷഃ പരിരംഭണേന  ॥ 10 ॥ 

     അപ്യേണപത്ന്യുപഗതഃ പ്രിയയേഹ ഗാത്രൈ-
          സ്തന്വൻ ദൃശാം സഖി സുനിർവൃതിമച്യുതോ വഃ ।
     കാന്താംഗസംഗകുചകുങ്കുമരഞ്ജിതായാഃ 
          കുന്ദസ്രജഃ കുലപതേരിഹ വാതി ഗന്ധഃ  ॥ 11 ॥ 

     ബാഹും പ്രിയാംസ ഉപധായ ഗൃഹീതപദ്മോ 
          രാമാനുജസ്തുളസികാളികുലൈർമ്മദാന്ധൈഃ ।
     അന്വീയമാന ഇഹ വസ്തരവഃ പ്രണാമം 
          കിം വാഭിനന്ദതി ചരൻ പ്രണയാവലോകൈഃ  ॥ 12 ॥ 

പൃച്ഛതേമാ ലതാ ബാഹൂനപ്യാശ്ലിഷ്ടാ വനസ്പതേഃ ।
നൂനം തത്കരജസ്പൃഷ്ടാ ബിഭ്രത്യുത്പുളകാന്യഹോ  ॥ 13 ॥ 

ഇത്യുൻമത്തവചോ ഗോപ്യഃ കൃഷ്ണാന്വേഷണകാതരാഃ ।
ലീലാ ഭഗവതസ്താസ്താ ഹ്യനുചക്രുസ്തദാത്മികാഃ  ॥ 14 ॥ 

കസ്യാശ്ചിത്പൂതനായന്ത്യാഃ കൃഷ്ണായന്ത്യപിബത്‌സ്തനം ।
തോകായിത്വാ രുദത്യന്യാ പദാഹൻ ശകടായതീം  ॥ 15 ॥ 

ദൈത്യായിത്വാ ജഹാരാന്യാമേകാ കൃഷ്ണാർഭഭാവനാം ।
രിംഗയാമാസ കാപ്യംഘ്രീ കർഷന്തീ ഘോഷനിഃസ്വനൈഃ  ॥ 16 ॥ 

കൃഷ്ണരാമായിതേ ദ്വേ തു ഗോപായന്ത്യശ്ച കാശ്ചന ।
വത്സായതീം ഹന്തി ചാന്യാ തത്രൈകാ തു ബകായതീം  ॥ 17 ॥ 

ആഹൂയ ദൂരഗാ യദ്വത്കൃഷ്ണസ്തമനുകുർവ്വതീം ।
വേണും ക്വണന്തീം ക്രീഡന്തീമന്യാഃ ശംസന്തി സാധ്വിതി  ॥ 18 ॥ 

കസ്യാഞ്ചിത് സ്വഭുജം ന്യസ്യ ചലന്ത്യാഹാപരാ നനു ।
കൃഷ്ണോഽഹം പശ്യത ഗതിം ലളിതാമിതി തൻമനാഃ  ॥ 19 ॥ 

മാ ഭൈഷ്ട വാതവർഷാഭ്യാം തത്‌ത്രാണം വിഹിതം മയാ ।
ഇത്യുക്ത്വൈകേന ഹസ്തേന യതന്ത്യുന്നിദധേഽമ്ബരം  ॥ 20 ॥ 

ആരുഹ്യൈകാ പദാഽഽക്രമ്യ ശിരസ്യാഹാപരാം നൃപ ।
ദുഷ്ടാഹേ ഗച്ഛ ജാതോഽഹം ഖലാനാം നനു ദണ്ഡധൃക്  ॥ 21 ॥ 

തത്രൈകോവാച ഹേ ഗോപാ ദാവാഗ്നിം പശ്യതോൽബണം ।
ചക്ഷൂംഷ്യാശ്വപിദധ്വം വോ വിധാസ്യേ ക്ഷേമമഞ്ജസാ  ॥ 22 ॥ 

ബദ്ധാന്യയാ സ്രജാ കാചിത്തന്വീ തത്ര ഉലൂഖലേ ।
ഭീതാ സുദൃക് പിധായാസ്യം ഭേജേ ഭീതിവിഡംബനം  ॥ 23 ॥ 

ഏവം കൃഷ്ണം പൃച്ഛമാനാ വൃന്ദാവനലതാസ്തരൂൻ ।
വ്യചക്ഷത വനോദ്ദേശേ പദാനി പരമാത്മനഃ  ॥ 24 ॥ 

പദാനി വ്യക്തമേതാനി നന്ദസൂനോർമ്മഹാത്മനഃ ।
ലക്ഷ്യന്തേ ഹി ധ്വജാംഭോജവജ്രാങ്കുശയവാദിഭിഃ  ॥ 25 ॥ 

തൈസ്തൈഃ പദൈസ്തത്പദവീമന്വിച്ഛന്ത്യോഽഗ്രതോഽബലാഃ ।
വധ്വാഃ പദൈഃ സുപൃക്താനി വിലോക്യാർത്താഃ സമബ്രുവൻ  ॥ 26 ॥ 

കസ്യാഃ പദാനി ചൈതാനി യാതായാ നന്ദസൂനുനാ ।
അംസന്യസ്തപ്രകോഷ്ഠായാഃ കരേണോഃ കരിണാ യഥാ  ॥ 27 ॥ 

അനയാഽഽരാധിതോ നൂനം ഭഗവാൻ ഹരിരീശ്വരഃ ।
യന്നോ വിഹായ ഗോവിന്ദഃ പ്രീതോ യാമനയദ് രഹഃ  ॥ 28 ॥ 

ധന്യാ അഹോ അമീ ആള്യോ ഗോവിന്ദാംഘ്ര്യബ്ജരേണവഃ ।
യാൻ ബ്രഹ്മേശൌ രമാദേവീ ദധുർമൂർദ്ധ്ന്യഘനുത്തയേ  ॥ 29 ॥ 

തസ്യാ അമൂനി നഃ ക്ഷോഭം കുർവ്വന്ത്യുച്ചൈഃ പദാനി യത് ।
യൈകാപഹൃത്യ ഗോപീനാം രഹോ ഭുങ്ക്തേഽച്യുതാധരം  ॥ 30 ॥ 

ന ലക്ഷ്യന്തേ പദാന്യത്ര തസ്യാ നൂനം തൃണാങ്കുരൈഃ ।
ഖിദ്യത്സുജാതാങ്ഘ്രിതലാമുന്നിന്യേ പ്രേയസീം പ്രിയഃ  ॥ 31 ॥ 

ഇമാന്യധികമഗ്നാനി പദാനി വഹതോ വധൂം ।
ഗോപ്യഃ പശ്യത കൃഷ്ണസ്യ ഭാരാക്രാന്തസ്യ കാമിനഃ  ॥ 32 ॥ 

അത്രാവരോപിതാ കാന്താ പുഷ്പഹേതോർമ്മഹാത്മനാ ।
അത്ര പ്രസൂനാവചയഃ പ്രിയാർത്ഥേ പ്രേയസാ കൃതഃ ।
പ്രപദാക്രമണേ ഏതേ പശ്യതാസകലേ പദേ  ॥ 33 ॥ 

കേശപ്രസാധനം ത്വത്ര കാമിന്യാഃ കാമിനാ കൃതം ।
താനി ചൂഡയതാ കാന്താമുപവിഷ്ടമിഹ ധ്രുവം  ॥ 34 ॥ 

രേമേ തയാ ചാത്മരത ആത്മാരാമോഽപ്യഖണ്ഡിതഃ ।
കാമിനാം ദർശയൻ ദൈന്യം സ്ത്രീണാം ചൈവ ദുരാത്മതാം  ॥ 35 ॥ 

ഇത്യേവം ദർശയന്ത്യസ്താശ്ചേരുർഗോപ്യോ വിചേതസഃ ।
യാം ഗോപീമനയത്കൃഷ്ണോ വിഹായാന്യാഃ സ്ത്രിയോ വനേ  ॥ 36 ॥ 

സാ ച മേനേ തദാഽഽത്മാനം വരിഷ്ഠം സർവ്വയോഷിതാം ।
ഹിത്വാ ഗോപീഃ കാമയാനാ മാമസൌ ഭജതേ പ്രിയഃ  ॥ 37 ॥ 

തതോ ഗത്വാ വനോദ്ദേശം ദൃപ്താ കേശവമബ്രവീത് ।
ന പാരയേഽഹം ചലിതും നയ മാം യത്ര തേ മനഃ  ॥ 38 ॥ 

ഏവമുക്തഃ പ്രിയാമാഹ സ്കന്ധ ആരുഹ്യതാമിതി ।
തതശ്ചാന്തർദ്ദധേ കൃഷ്ണഃ സാ വധൂരന്വതപ്യത  ॥ 39 ॥ 

ഹാ നാഥ രമണ പ്രേഷ്ഠ ക്വാസി ക്വാസി മഹാഭുജ ।
ദാസ്യാസ്തേ കൃപണായാ മേ സഖേ ദർശയ സന്നിധിം  ॥ 40 ॥ 

അന്വിച്ഛന്ത്യോ ഭഗവതോ മാർഗ്ഗം ഗോപ്യോഽവിദൂരിതഃ ।
ദദൃശുഃ പ്രിയവിശ്ലേഷമോഹിതാം ദുഃഖിതാം സഖീം  ॥ 41 ॥ 

തയാ കഥിതമാകർണ്യ മാനപ്രാപ്തിം ച മാധവാത് ।
അവമാനം ച ദൌരാത്മ്യാദ് വിസ്മയം പരമം യയുഃ  ॥ 42 ॥ 

തതോഽവിശൻ വനം ചന്ദ്രജ്യോത്സ്നാ യാവദ് വിഭാവ്യതേ ।
തമഃ പ്രവിഷ്ടമാലക്ഷ്യ തതോ നിവവൃതുഃ സ്ത്രിയഃ  ॥ 43 ॥ 

തൻമനസ്കാസ്തദാലാപാസ്തദ്വിചേഷ്ടാസ്തദാത്മികാഃ ।
തദ്ഗുണാനേവ ഗായന്ത്യോ നാത്മാഗാരാണി സസ്മരുഃ  ॥ 44 ॥ 

പുനഃ പുളിനമാഗത്യ കാളിന്ദ്യാഃ കൃഷ്ണഭാവനാഃ ।
സമവേതാ ജഗുഃ കൃഷ്ണം തദാഗമനകാങ്ക്ഷിതാഃ  ॥ 45 ॥