ശ്രീമദ് ഭാഗവതം (മൂലം) / ദശമഃ സ്കന്ധഃ (ഉത്തരാർദ്ധഃ) (സ്കന്ധം 10 ഉത്തരാർദ്ധം) / അദ്ധ്യായം 78


ശ്രീമദ് ഭാഗവതം (മൂലം) / ദശമഃ സ്കന്ധഃ (പൂർവ്വാർദ്ധഃ) (സ്കന്ധം 10 ഉത്തരാർദ്ധം) / അദ്ധ്യായം 78 

ശ്രീശുക ഉവാച

ശിശുപാലസ്യ ശാല്വസ്യ പൌണ്ഡ്രകസ്യാപി ദുർമ്മതിഃ ।
പരലോകഗതാനാം ച കുർവ്വൻ പാരോക്ഷ്യസൌഹൃദം  ॥ 1 ॥ 

ഏകഃ പദാതിഃ സംക്രുദ്ധോ ഗദാപാണിഃ പ്രകമ്പയൻ ।
പദ്ഭ്യാമിമാം മഹാരാജ മഹാസത്ത്വോ വ്യദൃശ്യത  ॥ 2 ॥ 

തം തഥായാന്തമാലോക്യ ഗദാമാദായ സത്വരഃ ।
അവപ്ലുത്യ രഥാത്കൃഷ്ണഃ സിന്ധും വേലേവ പ്രത്യധാത്  ॥ 3 ॥ 

ഗദാമുദ്യമ്യ കാരൂഷോ മുകുന്ദം പ്രാഹ ദുർമ്മദഃ ।
ദിഷ്ട്യാ ദിഷ്ട്യാ ഭവാനദ്യ മമ ദൃഷ്ടിപഥം ഗതഃ  ॥ 4 ॥ 

ത്വം മാതുലേയോ നഃ കൃഷ്ണ മിത്രധ്രുങ്മാം ജിഘാംസസി ।
അതസ്ത്വാം ഗദയാ മന്ദ ഹനിഷ്യേ വജ്രകൽപയാ  ॥ 5 ॥ 

തർഹ്യാനൃണ്യമുപൈമ്യജ്ഞ മിത്രാണാം മിത്രവത്സലഃ ।
ബന്ധുരൂപമരിം ഹത്വാ വ്യാധിം ദേഹചരം യഥാ  ॥ 6 ॥ 

ഏവം രൂക്ഷൈസ്തുദൻ വാക്യൈഃ കൃഷ്ണം തോത്രൈരിവ ദ്വിപം ।
ഗദയാതാഡയൻമൂർദ്ധ്നി സിംഹവദ് വ്യനദച്ചസഃ  ॥ 7 ॥ 

ഗദയാഭിഹതോഽപ്യാജൌ ന ചചാല യദൂദ്വഹഃ ।
കൃഷ്ണോഽപി തമഹൻ ഗുർവ്യാ കൌമോദക്യാ സ്തനാന്തരേ  ॥ 8 ॥ 

ഗദാനിർഭിന്നഹൃദയ ഉദ്വമൻ രുധിരം മുഖാത് ।
പ്രസാര്യ കേശബാഹ്വങ്ഘ്രീൻ ധരണ്യാം ന്യപതദ് വ്യസുഃ  ॥ 9 ॥ 

തതഃ സൂക്ഷ്മതരം ജ്യോതിഃ കൃഷ്ണമാവിശദദ്ഭുതം ।
പശ്യതാം സർവ്വഭൂതാനാം യഥാ ചൈദ്യവധേ നൃപ  ॥ 10 ॥ 

വിദൂരഥസ്തു തദ്ഭ്രാതാ ഭ്രാതൃശോകപരിപ്ലുതഃ ।
ആഗച്ഛദസിചർമ്മാഭ്യാമുച്ഛ്വസംസ്തജ്ജിഘാംസയാ  ॥ 11 ॥ 

തസ്യ ചാപതതഃ കൃഷ്ണശ്ചക്രേണ ക്ഷുരനേമിനാ ।
ശിരോ ജഹാര രാജേന്ദ്ര സകിരീടം സകുണ്ഡലം  ॥ 12 ॥ 

ഏവം സൌഭം ച ശാല്വം ച ദന്തവക്ത്രം സഹാനുജം ।
ഹത്വാ ദുർവിഷഹാനന്യൈരീഡിതഃ സുരമാനവൈഃ  ॥ 13 ॥ 

മുനിഭിഃ സിദ്ധഗന്ധർവ്വൈർവ്വിദ്യാധരമഹോരഗൈഃ ।
അപ്സരോഭിഃ പിതൃഗണൈർ യക്ഷൈഃ കിന്നരചാരണൈഃ  ॥ 14 ॥ 

ഉപഗീയമാനവിജയഃ കുസുമൈരഭിവർഷിതഃ ।
വൃതശ്ചവൃഷ്ണിപ്രവരൈർവ്വിവേശാലങ്കൃതാം പുരീം  ॥ 15 ॥ 

ഏവം യോഗേശ്വരഃ കൃഷ്ണോ ഭഗവാൻ ജഗദീശ്വരഃ ।
ഈയതേ പശുദൃഷ്ടീനാം നിർജ്ജിതോ ജയതീതി സഃ  ॥ 16 ॥ 

ശ്രുത്വാ യുദ്ധോദ്യമം രാമഃ കുരൂണാം സഹ പാണ്ഡവൈഃ ।
തീർത്ഥാഭിഷേകവ്യാജേന മധ്യസ്ഥഃ പ്രയയൌ കില  ॥ 17 ॥ 

സ്നാത്വാ പ്രഭാസേ സന്തർപ്പ്യ ദേവർഷിപിതൃമാനവാൻ ।
സരസ്വതീം പ്രതിസ്രോതം യയൌ ബ്രാഹ്മണസംവൃതഃ  ॥ 18 ॥ 

പൃഥൂദകം ബിന്ദുസരസ്ത്രിതകൂപം സുദർശനം ।
വിശാലം ബ്രഹ്മതീർത്ഥം ച ചക്രം പ്രാചീം സരസ്വതീം  ॥ 19 ॥ 

യമുനാമനു യാന്യേവ ഗംഗാമനു ച ഭാരത ।
ജഗാമ നൈമിഷം യത്ര ഋഷയഃ സത്രമാസതേ  ॥ 20 ॥ 

തമാഗതമഭിപ്രേത്യ മുനയോ ദീർഘസത്രിണഃ ।
അഭിനന്ദ്യ യഥാന്യായം പ്രണമ്യോത്ഥായ ചാർച്ചയൻ  ॥ 21 ॥ 

സോഽർച്ചിതഃ സപരീവാരഃ കൃതാസനപരിഗ്രഹഃ ।
രോമഹർഷണമാസീനം മഹർഷേഃ ശിഷ്യമൈക്ഷത  ॥ 22 ॥ 

അപ്രത്യുത്ഥായിനം സൂതമകൃതപ്രഹ്വണാഞ്ജലിം ।
അധ്യാസീനം ച താൻ വിപ്രാംശ്ചുകോപോദ്വീക്ഷ്യ മാധവഃ  ॥ 23 ॥ 

കസ്മാദസാവിമാൻ വിപ്രാനധ്യാസ്തേ പ്രതിലോമജഃ । 
ധർമ്മപാലാംസ്തഥൈവാസ്മാൻ വധമർഹതി ദുർമ്മതിഃ  ॥ 24 ॥ 

ഋഷേർഭഗവതോ ഭൂത്വാ ശിഷ്യോഽധീത്യ ബഹൂനി ച ।
സേതിഹാസപുരാണാനി ധർമ്മശാസ്ത്രാണി സർവ്വശഃ  ॥ 25 ॥ 

അദാന്തസ്യാവിനീതസ്യ വൃഥാ പണ്ഡിതമാനിനഃ ।
ന ഗുണായ ഭവന്തി സ്മ നടസ്യേവാജിതാത്മനഃ  ॥ 26 ॥ 

ഏതദർത്ഥോ ഹി ലോകേഽസ്മിന്നവതാരോ മയാ കൃതഃ ।
വധ്യാ മേ ധർമ്മധ്വജിനസ്തേ ഹി പാതകിനോഽധികാഃ  ॥ 27 ॥ 

ഏതാവദുക്ത്വാ ഭഗവാൻ നിവൃത്തോഽസദ്വധാദപി ।
ഭാവിത്വാത്തം കുശാഗ്രേണ കരസ്ഥേനാഹനത്പ്രഭുഃ  ॥ 28 ॥ 

ഹാഹേതി വാദിനഃ സർവ്വേ മുനയഃ ഖിന്നമാനസാഃ ।
ഊചുഃ സങ്കർഷണം ദേവമധർമ്മസ്തേ കൃതഃ പ്രഭോ  ॥ 29 ॥ 

അസ്യ ബ്രഹ്മാസനം ദത്തമസ്മാഭിർ യദുനന്ദന ।
ആയുശ്ചാത്മാക്ലമം താവദ് യാവത് സത്രം സമാപ്യതേ  ॥ 30 ॥ 

അജാനതൈവാചരിതസ്ത്വയാ ബ്രഹ്മവധോ യഥാ ।
യോഗേശ്വരസ്യ ഭവതോ നാമ്നായോഽപി നിയാമകഃ  ॥ 31 ॥ 

യദ്യേതദ്ബ്രഹ്മഹത്യായാഃ പാവനം ലോകപാവന ।
ചരിഷ്യതി ഭവാംലോകസംഗ്രഹോഽനന്യചോദിതഃ  ॥ 32 ॥ 

ശ്രീഭഗവാനുവാച

കരിഷ്യേ വധനിർവ്വേശം ലോകാനുഗ്രഹകാമ്യയാ ।
നിയമഃ പ്രഥമേ കൽപേ യാവാൻ സ തു വിധീയതാം  ॥ 33 ॥ 

ദീർഘമായുർബ്ബതൈതസ്യ സത്ത്വമിന്ദ്രിയമേവ ച ।
ആശാസിതം യത്തദ്ബ്രൂത സാധയേ യോഗമായയാ  ॥ 34 ॥ 

ഋഷയ ഊചുഃ

അസ്ത്രസ്യ തവ വീര്യസ്യ മൃത്യോരസ്മാകമേവ ച ।
യഥാ ഭവേദ്വചഃ സത്യം തഥാ രാമ വിധീയതാം  ॥ 35 ॥ 

ശ്രീഭഗവാനുവാച

ആത്മാ വൈ പുത്ര ഉത്പന്ന ഇതി വേദാനുശാസനം ।
തസ്മാദസ്യ ഭവേദ്വക്താ ആയുരിന്ദ്രിയസത്ത്വവാൻ  ॥ 36 ॥ 

കിം വഃ കാമോ മുനിശ്രേഷ്ഠാ ബ്രൂതാഹം കരവാണ്യഥ ।
അജാനതസ്ത്വപചിതിം യഥാ മേ ചിന്ത്യതാം ബുധാഃ  ॥ 37 ॥ 

ഋഷയ ഊചുഃ

ഇല്വലസ്യ സുതോ ഘോരോ ബല്വലോ നാമ ദാനവഃ ।
സ ദൂഷയതി നഃ സത്രമേത്യ പർവ്വണി പർവ്വണി  ॥ 38 ॥ 

തം പാപം ജഹി ദാശാർഹ തന്നഃ ശുശ്രൂഷണം പരം ।
പൂയശോണിതവിൺമൂത്രസുരാമാംസാഭിവർഷിണം  ॥ 39 ॥ 

തതശ്ച ഭാരതം വർഷം പരീത്യ സുസമാഹിതഃ ।
ചരിത്വാ ദ്വാദശമാസാംസ്തീർത്ഥസ്നായീ വിശുധ്യസേ  ॥ 40 ॥