ശ്രീമദ് ഭാഗവതം (മൂലം) / അഷ്ടമഃ സ്കന്ധഃ (സ്കന്ധം 8) / അദ്ധ്യായം 22


ശ്രീമദ് ഭാഗവതം (മൂലം) / അഷ്ടമഃ സ്കന്ധഃ (സ്കന്ധം 8) / അദ്ധ്യായം 22 

ശ്രീശുക ഉവാച

ഏവം വിപ്രകൃതോ രാജൻ ബലിർഭഗവതാസുരഃ ।
ഭിദ്യമാനോഽപ്യഭിന്നാത്മാ പ്രത്യാഹാവിക്ലവം വചഃ  ॥ 1 ॥ 

ബലിരുവാച

     യദ്യുത്തമശ്ലോക ഭവാൻ മമേരിതം 
          വചോ വ്യളീകം സുരവര്യ മന്യതേ ।
     കരോമ്യൃതം തന്ന ഭവേത്പ്രലംഭനം 
          പദം തൃതീയം കുരു ശീർഷ്ണി മേ നിജം  ॥ 2 ॥ 

     ബിഭേമി നാഹം നിരയാത്പദച്യുതോ 
          ന പാശബന്ധാദ് വ്യസനാദ് ദുരത്യയാത് ।
     നൈവാർത്ഥകൃച്ഛ്രാദ്ഭവതോ വിനിഗ്രഹാ-
          ദസാധുവാദാദ്ഭൃശമുദ്വിജേ യഥാ  ॥ 3 ॥ 

പുംസാം ശ്ലാഘ്യതമം മന്യേ ദണ്ഡമർഹത്തമാർപ്പിതം ।
യം ന മാതാ പിതാ ഭ്രാതാ സുഹൃദശ്ചാദിശന്തി ഹി  ॥ 4 ॥ 

ത്വം നൂനമസുരാണാം നഃ പാരോക്ഷ്യഃ പരമോ ഗുരുഃ ।
യോ നോഽനേകമദാന്ധാനാം വിഭ്രംശം ചക്ഷുരാദിശത്  ॥ 5 ॥ 

യസ്മിൻ വൈരാനുബന്ധേന വ്യൂഢേന വിബുധേതരാഃ ।
ബഹവോ ലേഭിരേ സിദ്ധിം യാമു ഹൈകാന്തയോഗിനഃ  ॥ 6 ॥ 

തേനാഹം നിഗൃഹീതോഽസ്മി ഭവതാ ഭൂരികർമ്മണാ ।
ബദ്ധശ്ച വാരുണൈഃ പാശൈർന്നാതിവ്രീഡേ ന ച വ്യഥേ  ॥ 7 ॥ 

     പിതാമഹോ മേ ഭവദീയസമ്മതഃ 
          പ്രഹ്ളാദ ആവിഷ്കൃതസാധുവാദഃ ।
     ഭവദ്വിപക്ഷേണ വിചിത്രവൈശസം 
          സംപ്രാപിതസ്ത്വത്പരമഃ സ്വപിത്രാ  ॥ 8 ॥ 

     കിമാത്മനാനേന ജഹാതി യോഽന്തതഃ 
          കിം രിക്ഥഹാരൈഃ സ്വജനാഖ്യദസ്യുഭിഃ ।
     കിം ജായയാ സംസൃതിഹേതുഭൂതയാ 
          മർത്ത്യസ്യ ഗേഹൈഃ കിമിഹായുഷോ വ്യയഃ  ॥ 9 ॥ 

     ഇത്ഥം സ നിശ്ചിത്യ പിതാമഹോ മഹാ-
          നഗാധബോധോ ഭവതഃ പാദപദ്മം ।
     ധ്രുവം പ്രപേദേ ഹ്യകുതോഭയം ജനാദ്-
          ഭീതഃ സ്വപക്ഷക്ഷപണസ്യ സത്തമഃ  ॥ 10 ॥ 

     അഥാഹമപ്യാത്മരിപോസ്തവാന്തികം 
          ദൈവേന നീതഃ പ്രസഭം ത്യാജിതശ്രീഃ ।
     ഇദം കൃതാന്താന്തികവർത്തി ജീവിതം 
          യയാധ്രുവം സ്തബ്ധമതിർന്ന ബുധ്യതേ  ॥ 11 ॥ 

ശ്രീശുക ഉവാച

തസ്യേത്ഥം ഭാഷമാണസ്യ പ്രഹ്ളാദോ ഭഗവത്പ്രിയഃ ।
ആജഗാമ കുരുശ്രേഷ്ഠ രാകാപതിരിവോത്ഥിതഃ  ॥ 12 ॥ 

     തമിന്ദ്രസേനഃ സ്വപിതാമഹം ശ്രിയാ 
          വിരാജമാനം നളിനായതേക്ഷണം ।
     പ്രാംശും പിശംഗാംബരമഞ്ജനത്വിഷം 
          പ്രലംബബാഹും സുഭഗം സമൈക്ഷത  ॥ 13 ॥ 

     തസ്മൈ ബലിർവ്വാരുണപാശയന്ത്രിതഃ 
          സമർഹണം നോപജഹാര പൂർവ്വവത് ।
     നനാമ മൂർദ്ധ്നാശ്രുവിലോലലോചനഃ 
          സവ്രീഡനീചീനമുഖോ ബഭൂവ ഹ  ॥ 14 ॥ 

     സ തത്ര ഹാസീനമുദീക്ഷ്യ സത്പതിം 
          സുനന്ദനന്ദാദ്യനുഗൈരുപാസിതം ।
     ഉപേത്യ ഭൂമൌ ശിരസാ മഹാമനാ 
          നനാമ മൂർദ്ധ്നാ പുളകാശ്രുവിക്ലവഃ  ॥ 15 ॥ 

പ്രഹ്ളാദ ഉവാച

     ത്വയൈവ ദത്തം പദമൈന്ദ്രമൂർജ്ജിതം 
          ഹൃതം തദേവാദ്യ തഥൈവ ശോഭനം ।
     മന്യേ മഹാനസ്യ കൃതോ ഹ്യനുഗ്രഹോ 
          വിഭ്രംശിതോ യച്ഛ്രിയ ആത്മമോഹനാത്  ॥ 16 ॥ 

     യയാ ഹി വിദ്വാനപി മുഹ്യതേ യത-
          സ്തത്കോ വിചഷ്ടേ ഗതിമാത്മനോ യഥാ ।
     തസ്മൈ നമസ്തേ ജഗദീശ്വരായ വൈ 
          നാരായണായാഖിലലോകസാക്ഷിണേ  ॥ 17 ॥ 

ശ്രീശുക ഉവാച

തസ്യാനുശൃണ്വതോ രാജൻ പ്രഹ്ളാദസ്യ കൃതാഞ്ജലേഃ ।
ഹിരണ്യഗർഭോ ഭഗവാനുവാച മധുസൂദനം  ॥ 18 ॥ 

ബദ്ധം വീക്ഷ്യ പതിം സാധ്വീ തത്പത്നീ ഭയവിഹ്വലാ ।
പ്രാഞ്ജലിഃ പ്രണതോപേന്ദ്രം ബഭാഷേഽവാങ്മുഖീ നൃപ  ॥ 19 ॥ 

വിന്ധ്യാവലിരുവാച

     ക്രീഡാർത്ഥമാത്മന ഇദം ത്രിജഗത്കൃതം തേ 
          സ്വാംയം തു തത്ര കുധിയോഽപര ഈശ കുര്യുഃ ।
     കർത്തുഃ പ്രഭോസ്തവ കിമസ്യത ആവഹന്തി 
          ത്യക്തഹ്രിയസ്ത്വദവരോപിതകർത്തൃവാദാഃ  ॥ 20 ॥ 

ബ്രഹ്മോവാച

ഭൂതഭാവന ഭൂതേശ ദേവദേവ ജഗൻമയ ।
മുഞ്ചൈനം ഹൃതസർവ്വസ്വം നായമർഹതി നിഗ്രഹം  ॥ 21 ॥ 

കൃത്സ്നാ തേഽനേന ദത്താ ഭൂർല്ലോകാഃ കർമ്മാർജ്ജിതാശ്ച യേ ।
നിവേദിതം ച സർവ്വസ്വമാത്മാവിക്ലവയാ ധിയാ  ॥ 22 ॥ 

     യത്പാദയോരശഠധീഃ സലിലം പ്രദായ 
          ദൂർവ്വാങ്കുരൈരപി വിധായ സതീം സപര്യാം ।
     അപ്യുത്തമാം ഗതിമസൌ ഭജതേ ത്രിലോകീം 
          ദാശ്വാനവിക്ലവമനാഃ കഥമാർത്തിമൃച്ഛേത്  ॥ 23 ॥ 

ശ്രീഭഗവാനുവാച

ബ്രഹ്മൻ യമനുഗൃഹ്ണാമി തദ്വിശോ വിധുനോമ്യഹം ।
യൻമദഃ പുരുഷഃ സ്തബ്ധോ ലോകം മാം ചാവമന്യതേ  ॥ 24 ॥ 

യദാ കദാചിജ്ജീവാത്മാ സംസരൻ നിജകർമ്മഭിഃ ।
നാനായോനിഷ്വനീശോഽയം പൌരുഷീം ഗതിമാവ്രജേത്  ॥ 25 ॥ 

ജൻമകർമ്മവയോരൂപവിദ്യൈശ്വര്യധനാദിഭിഃ ।
യദ്യസ്യ ന ഭവേത്‌സ്തംഭസ്തത്രായം മദനുഗ്രഹഃ  ॥ 26 ॥ 

മാനസ്തംഭനിമിത്താനാം ജൻമാദീനാം സമന്തതഃ ।
സർവ്വശ്രേയഃപ്രതീപാനാം ഹന്ത മുഹ്യേന്ന മത്പരഃ  ॥ 27 ॥ 

ഏഷ ദാനവദൈത്യാനാമഗ്രണീഃ കീർത്തിവർദ്ധനഃ ।
അജൈഷീദജയാം മായാം സീദന്നപി ന മുഹ്യതി  ॥ 28 ॥ 

ക്ഷീണരിക്ഥശ്ച്യുതഃ സ്ഥാനാത്ക്ഷിപ്തോ ബദ്ധശ്ച ശത്രുഭിഃ ।
ജ്ഞാതിഭിശ്ച പരിത്യക്തോ യാതനാമനുയാപിതഃ  ॥ 29 ॥ 

ഗുരുണാ ഭർത്സിതഃ ശപ്തോ ജഹൌ സത്യം ന സുവ്രതഃ ।
ഛലൈരുക്തോ മയാ ധർമ്മോ നായം ത്യജതി സത്യവാക്  ॥ 30 ॥ 

ഏഷ മേ പ്രാപിതഃ സ്ഥാനം ദുഷ്പ്രാപമമരൈരപി ।
സാവർണ്ണേരന്തരസ്യായം ഭവിതേന്ദ്രോ മദാശ്രയഃ  ॥ 31 ॥ 

താവത്‌സുതലമധ്യാസ്താം വിശ്വകർമ്മവിനിർമ്മിതം ।
യന്നാധയോ വ്യാധയശ്ച ക്ലമസ്തന്ദ്രാ പരാഭവഃ ।
നോപസർഗ്ഗാ നിവസതാം സംഭവന്തി മമേക്ഷയാ  ॥ 32 ॥ 

ഇന്ദ്രസേന മഹാരാജ യാഹി ഭോ ഭദ്രമസ്തു തേ ।
സുതലം സ്വർഗ്ഗിഭിഃ പ്രാർത്ഥ്യം ജ്ഞാതിഭിഃ പരിവാരിതഃ  ॥ 33 ॥ 

ന ത്വാമഭിഭവിഷ്യന്തി ലോകേശാഃ കിമുതാപരേ ।
ത്വച്ഛാസനാതിഗാൻ ദൈത്യാംശ്ചക്രം മേ സൂദയിഷ്യതി  ॥ 34 ॥ 

രക്ഷിഷ്യേ സർവ്വതോഽഹം ത്വാം സാനുഗം സപരിച്ഛദം ।
സദാ സന്നിഹിതം വീര തത്ര മാം ദ്രക്ഷ്യതേ ഭവാൻ  ॥ 35 ॥ 

തത്ര ദാനവദൈത്യാനാം സംഗാത്‌തേ ഭാവ ആസുരഃ ।
ദൃഷ്ട്വാ മദനുഭാവം വൈ സദ്യഃ കുണ്ഠോ വിനങ്ക്ഷ്യതി  ॥ 36 ॥