ശ്രീമദ് ഭാഗവതം (മൂലം) / ഏകാദശഃ സ്കന്ധഃ (സ്കന്ധം 11) / അദ്ധ്യായം 30


ശ്രീമദ് ഭാഗവതം (മൂലം) / ഏകാദശഃ സ്കന്ധഃ (സ്കന്ധം 11) / അദ്ധ്യായം 30 

രാജോവാച

തതോ മഹാഭാഗവതേ ഉദ്ധവേ നിർഗ്ഗതേ വനം ।
ദ്വാരവത്യാം കിമകരോദ്ഭഗവാൻ ഭൂതഭാവനഃ  ॥ 1 ॥ 

ബ്രഹ്മശാപോപസംസൃഷ്ടേ സ്വകുലേ യാദവർഷഭഃ ।
പ്രേയസീം സർവ്വനേത്രാണാം തനും സ കഥമത്യജത്  ॥ 2 ॥ 

     പ്രത്യാക്രഷ്ടും നയനമബലാ 
          യത്ര ലഗ്നം ന ശേകുഃ 
     കർണ്ണാവിഷ്ടം ന സരതി തതോ 
          യത് സതാമാത്മലഗ്നം । 
     യച്ഛ്രീർവാചാം ജനയതി രതിം 
          കിം നു മാനം കവീനാം 
     ദൃഷ്ട്വാ ജിഷ്ണോർ യുധി രഥഗതം 
          യച്ച തത് സാമ്യമീയുഃ  ॥ 3 ॥ 

ഋഷിരുവാച

ദിവി ഭുവ്യന്തരിക്ഷേ ച മഹോത്പാതാൻ സമുത്ഥിതാൻ ।
ദൃഷ്ട്വാഽഽസീനാൻ സുധർമ്മായാം കൃഷ്ണഃ പ്രാഹ യദൂനിദം  ॥ 4 ॥ 

ഏതേ ഘോരാ മഹോത്പാതാ ദ്വാർവത്യാം യമകേതവഃ ।
മുഹൂർത്തമപി ന സ്ഥേയമത്ര നോ യദുപുംഗവാഃ  ॥ 5 ॥ 

സ്ത്രിയോ ബാലാശ്ച വൃദ്ധാശ്ച ശംഖോദ്ധാരം വ്രജന്ത്വിതഃ ।
വയം പ്രഭാസം യാസ്യാമോ യത്ര പ്രത്യക് സരസ്വതീ  ॥ 6 ॥ 

തത്രാഭിഷിച്യ ശുചയ ഉപോഷ്യ സുസമാഹിതാഃ ।
ദേവതാഃ പൂജയിഷ്യാമഃ സ്നപനാലേപനാർഹണൈഃ  ॥ 7 ॥ 

ബ്രാഹ്മണാംസ്തു മഹാഭാഗാൻ കൃതസ്വസ്ത്യയനാ വയം ।
ഗോഭൂഹിരണ്യവാസോഭിർഗജാശ്വരഥവേശ്മഭിഃ  ॥ 8 ॥ 

വിധിരേഷ ഹ്യരിഷ്ടഘ്നോ മംഗളായനമുത്തമം ।
ദേവദ്വിജഗവാം പൂജാ ഭൂതേഷു പരമോ ഭവഃ  ॥ 9 ॥ 

ഇതി സർവ്വേ സമാകർണ്യ യദുവൃദ്ധാ മധുദ്വിഷഃ ।
തഥേതി നൌഭിരുത്തീര്യ പ്രഭാസം പ്രയയൂ രഥൈഃ  ॥ 10 ॥ 

തസ്മിൻ ഭഗവതാദിഷ്ടം യദുദേവേന യാദവാഃ ।
ചക്രുഃ പരമയാ ഭക്ത്യാ സർവ്വശ്രേയോപബൃംഹിതം  ॥ 11 ॥ 

തതസ്തസ്മിൻ മഹാപാനം പപുർമ്മൈരേയകം മധു ।
ദിഷ്ടവിഭ്രംശിതധിയോ യദ് ദ്രവൈർഭ്രശ്യതേ മതിഃ  ॥ 12 ॥ 

മഹാപാനാഭിമത്താനാം വീരാണാം ദൃപ്തചേതസാം ।
കൃഷ്ണമായാവിമൂഢാനാം സങ്ഘർഷഃ സുമഹാനഭൂത്  ॥ 13 ॥ 

യുയുധുഃ ക്രോധസംരബ്ധാ വേലായാമാതതായിനഃ ।
ധനുർഭിരസിഭിർഭല്ലൈർഗദാഭിസ്തോമരർഷ്ടിഭിഃ  ॥ 14 ॥ 

     പതത്പതാകൈ രഥകുഞ്ജരാദിഭിഃ 
          ഖരോഷ്ട്രഗോഭിർമഹിഷൈർന്നരൈരപി ।
     മിഥഃ സമേത്യാശ്വതരൈഃ സുദുർമ്മദാ 
          ന്യഹൻ ശരൈർദദ്ഭിരിവ ദ്വിപാ വനേ  ॥ 15 ॥ 

     പ്രദ്യുമ്‌നസാംബൌ യുധി രൂഢമത്സരാ-
          വക്രൂരഭോജാവനിരുദ്ധസാത്യകീ । 
     സുഭദ്രസങ്ഗ്രാമജിതൌ സുദാരുണൌ 
          ഗദൌ സുമിത്രാസുരഥൌ സമീയതുഃ  ॥ 16 ॥ 

     അന്യേ ച യേ വൈ നിശഠോൽമുകാദയഃ 
          സഹസ്രജിച്ഛതജിദ്ഭാനുമുഖ്യാഃ ।
     അന്യോന്യമാസാദ്യ മദാന്ധകാരിതാ 
          ജഘ്നുർമ്മുകുന്ദേന വിമോഹിതാ ഭൃശം  ॥ 17 ॥ 

     ദാശാർഹവൃഷ്ണ്യന്ധകഭോജസാത്വതാ 
          മധ്വർബുദാ മാഥുരശൂരസേനാഃ । 
     വിസർജ്ജനാഃ കുകുരാഃ കുന്തയശ്ച 
          മിഥസ്തതസ്തേഽഥ വിസൃജ്യ സൌഹൃദം  ॥ 18 ॥ 

     പുത്രാ അയുധ്യൻ പിതൃഭിർഭ്രാതൃഭിശ്ച 
          സ്വസ്രീയദൌഹിത്രപിതൃവ്യമാതുലൈഃ । 
     മിത്രാണി മിത്രൈഃ സുഹൃദഃ സുഹൃദ്ഭിർ-
          ജ്ഞാതീംസ്ത്വഹൻ ജ്ഞാതയ ഏവ മൂഢാഃ  ॥ 19 ॥ 

ശരേഷു ഹീയമാനേഷു ഭജ്യമാനേഷു ധന്വസു ।
ശസ്ത്രേഷു ക്ഷീയമാനേഷു മുഷ്ടിഭിർജ്ജഹ്രുരേരകാഃ  ॥ 20 ॥ 

താ വജ്രകൽപാ ഹ്യഭവൻ പരിഘാ മുഷ്ടിനാ ഭൃതാഃ ।
ജഘ്നുർദ്വിഷസ്തൈഃ കൃഷ്ണേന വാര്യമാണാസ്തു തം ച തേ  ॥ 21 ॥ 

പ്രത്യനീകം മന്യമാനാ ബലഭദ്രം ച മോഹിതാഃ ।
ഹന്തും കൃതധിയോ രാജന്നാപന്നാ ആതതായിനഃ  ॥ 22 ॥ 

അഥ താവപി സങ്ക്രുദ്ധാവുദ്യമ്യ കുരുനന്ദന ।
ഏരകാമുഷ്ടിപരിഘൌ ചരന്തൌ ജഘ്നതുർ യുധി  ॥ 23 ॥ 

ബ്രഹ്മശാപോപസൃഷ്ടാനാം കൃഷ്ണമായാവൃതാത്മനാം ।
സ്പർദ്ധാ ക്രോധഃ ക്ഷയം നിന്യേ വൈണവോഽഗ്നിർ യഥാ വനം  ॥ 24 ॥ 

ഏവം നഷ്ടേഷു സർവ്വേഷു കുലേഷു സ്വേഷു കേശവഃ ।
അവതാരിതോ ഭുവോ ഭാര ഇതി മേനേഽവശേഷിതഃ  ॥ 25 ॥ 

രാമഃ സമുദ്രവേലായാം യോഗമാസ്ഥായ പൌരുഷം ।
തത്യാജ ലോകം മാനുഷ്യം സംയോജ്യാത്മാനമാത്മനി  ॥ 26 ॥

രാമനിര്യാണമാലോക്യ ഭഗവാൻ ദേവകീസുതഃ ।
നിഷസാദ ധരോപസ്ഥേ തൂഷ്ണീമാസാദ്യ പിപ്പലം  ॥ 27 ॥ 

ബിഭ്രച്ചതുർഭുജം രൂപം ഭ്രാജിഷ്ണു പ്രഭയാ സ്വയാ ।
ദിശോ വിതിമിരാഃ കുർവൻ വിധൂമ ഇവ പാവകഃ  ॥ 28 ॥ 

ശ്രീവത്സാങ്കം ഘനശ്യാമം തപ്തഹാടകവർച്ചസം ।
കൌശേയാംബരയുഗ്മേന പരിവീതം സുമംഗളം  ॥ 29 ॥ 

സുന്ദരസ്മിതവക്ത്രാബ്ജം നീലകുന്തളമണ്ഡിതം ।
പുണ്ഡരീകാഭിരാമാക്ഷം സ്ഫുരൻമകരകുണ്ഡലം  ॥ 30 ॥ 

കടിസൂത്രബ്രഹ്മസൂത്രകിരീടകടകാംഗദൈഃ ।
ഹാരനൂപുരമുദ്രാഭിഃ കൌസ്തുഭേന വിരാജിതം  ॥ 31 ॥ 

വനമാലാപരീതാംഗം മൂർത്തിമദ്ഭിർന്നിജായുധൈഃ ।
കൃത്വോരൌ ദക്ഷിണേ പാദമാസീനം പങ്കജാരുണം  ॥ 32 ॥ 

മുസലാവശേഷായഃഖണ്ഡകൃതേഷുർല്ലുബ്ധകോ ജരാ ।
മൃഗാസ്യാകാരം തച്ചരണം വിവ്യാധ മൃഗശങ്കയാ  ॥ 33 ॥ 

ചതുർഭുജം തം പുരുഷം ദൃഷ്ട്വാ സ കൃതകിൽബിഷഃ ।
ഭീതഃ പപാത ശിരസാ പാദയോരസുരദ്വിഷഃ  ॥ 34 ॥ 

അജാനതാ കൃതമിദം പാപേന മധുസൂദന ।
ക്ഷന്തുമർഹസി പാപസ്യ ഉത്തമശ്ലോക മേഽനഘ  ॥ 35 ॥ 

യസ്യാനുസ്മരണം നൄണാമജ്ഞാനധ്വാന്തനാശനം ।
വദന്തി തസ്യ തേ വിഷ്ണോ മയാസാധു കൃതം പ്രഭോ  ॥ 36 ॥ 

തൻമാഽഽശു ജഹി വൈകുണ്ഠ പാപ്മാനം മൃഗലുബ്ധകം ।
യഥാ പുനരഹം ത്വേവം ന കുര്യാം സദതിക്രമം  ॥ 37 ॥ 

     യസ്യാത്മയോഗരചിതം ന വിദുർവിരിഞ്ചോ 
          രുദ്രാദയോഽസ്യ തനയാഃ പതയോ ഗിരാം യേ । 
     ത്വൻമായയാ പിഹിതദൃഷ്ടയ ഏതദഞ്ജഃ 
          കിം തസ്യ തേ വയമസദ്ഗതയോ ഗൃണീമഃ  ॥ 38 ॥ 

ശ്രീഭഗവാനുവാച

മാ ഭൈർജരേ ത്വമുത്തിഷ്ഠ കാമ ഏഷ കൃതോ ഹി മേ ।
യാഹി ത്വം മദനുജ്ഞാതഃ സ്വർഗ്ഗം സുകൃതിനാം പദം  ॥ 39 ॥ 

ഇത്യാദിഷ്ടോ ഭഗവതാ കൃഷ്ണേനേച്ഛാശരീരിണാ ।
ത്രിഃ പരിക്രമ്യ തം നത്വാ വിമാനേന ദിവം യയൌ  ॥ 40 ॥ 

ദാരുകഃ കൃഷ്ണപദവീമന്വിച്ഛന്നധിഗംയ താം ।
വായും തുലസികാമോദമാഘ്രായാഭിമുഖം യയൌ  ॥ 41 ॥ 

     തം തത്ര തിഗ്മദ്യുഭിരായുധൈർവൃതം 
          ഹ്യശ്വത്ഥമൂലേ കൃതകേതനം പതിം । 
     സ്നേഹപ്ലുതാത്മാ നിപപാത പാദയോ 
          രഥാദവപ്ലുത്യ സബാഷ്പലോചനഃ  ॥ 42 ॥ 

     അപശ്യതസ്ത്വച്ചരണാംബുജം പ്രഭോ 
          ദൃഷ്ടിഃ പ്രണഷ്ടാ തമസി പ്രവിഷ്ടാ ।
     ദിശോ ന ജാനേ ന ലഭേ ച ശാന്തിം 
          യഥാ നിശായാമുഡുപേ പ്രണഷ്ടേ  ॥ 43 ॥ 

ഇതി ബ്രുവതി സൂതേ വൈ രഥോ ഗരുഡലാഞ്ഛനഃ ।
ഖമുത്പപാത രാജേന്ദ്ര സാശ്വധ്വജ ഉദീക്ഷതഃ  ॥ 44 ॥ 

തമന്വഗച്ഛൻ ദിവ്യാനി വിഷ്ണുപ്രഹരണാനി ച ।
തേനാതിവിസ്മിതാത്മാനം സൂതമാഹ ജനാർദ്ദനഃ  ॥ 45 ॥ 

ഗച്ഛ ദ്വാരവതീം സൂത ജ്ഞാതീനാം നിധനം മിഥഃ ।
സങ്കർഷണസ്യ നിര്യാണം ബന്ധുഭ്യോ ബ്രൂഹി മദ്ദശാം  ॥ 46 ॥ 

ദ്വാരകായാം ച ന സ്ഥേയം ഭവദ്ഭിശ്ച സ്വബന്ധുഭിഃ ।
മയാ ത്യക്താം യദുപുരീം സമുദ്രഃ പ്ലാവയിഷ്യതി  ॥ 47 ॥ 

സ്വം സ്വം പരിഗ്രഹം സർവ്വേ ആദായ പിതരൌ ച നഃ ।
അർജ്ജുനേനാവിതാഃ സർവ്വ ഇന്ദ്രപ്രസ്ഥം ഗമിഷ്യഥ  ॥ 48 ॥ 

ത്വം തു മദ്ധർമ്മമാസ്ഥായ ജ്ഞാനനിഷ്ഠ ഉപേക്ഷകഃ ।
മൻമായാരചനാമേതാം വിജ്ഞായോപശമം വ്രജ  ॥ 49 ॥ 

ഇത്യുക്തസ്തം പരിക്രമ്യ നമസ്കൃത്യ പുനഃ പുനഃ ।
തത്പാദൌ ശീർഷ്ണ്യുപാധായ ദുർമ്മനാഃ പ്രയയൌ പുരീം  ॥ 50 ॥