ശ്രീമദ് ഭാഗവതം (മൂലം) / നവമഃ സ്കന്ധഃ (സ്കന്ധം 9) / അദ്ധ്യായം 21


ശ്രീമദ് ഭാഗവതം (മൂലം) / നവമഃ സ്കന്ധഃ (സ്കന്ധം 9) / അദ്ധ്യായം 21 

ശ്രീശുക ഉവാച

വിതഥസ്യ സുതോ മന്യുർബൃഹത്ക്ഷത്രോ ജയസ്തതഃ ।
മഹാവീര്യോ നരോ ഗർഗ്ഗഃ സങ്കൃതിസ്തു നരാത്മജഃ  ॥ 1 ॥ 

ഗുരുശ്ച രന്തിദേവശ്ച സങ്കൃതേഃ പാണ്ഡുനന്ദന ।
രന്തിദേവസ്യ ഹി യശ ഇഹാമുത്ര ച ഗീയതേ  ॥ 2 ॥ 

വിയദ്വിത്തസ്യ ദദതോ ലബ്ധം ലബ്ധം ബുഭുക്ഷതഃ ।
നിഷ്കിഞ്ചനസ്യ ധീരസ്യ സകുടുംബസ്യ സീദതഃ  ॥ 3 ॥ 

വ്യതീയുരഷ്ടചത്വാരിംശദഹാന്യപിബതഃ കില ।
ഘൃതപായസസംയാവം തോയം പ്രാതരുപസ്ഥിതം  ॥ 4 ॥ 

കൃച്ഛ്രപ്രാപ്തകുടുംബസ്യ ക്ഷുത്തൃഡ്ഭ്യാം ജാതവേപഥോഃ ।
അതിഥിർബ്രാഹ്മണഃ കാലേ ഭോക്തുകാമസ്യ ചാഗമത്  ॥ 5 ॥ 

തസ്മൈ സംവ്യഭജത്സോഽന്നമാദൃത്യ ശ്രദ്ധയാന്വിതഃ ।
ഹരിം സർവ്വത്ര സംപശ്യൻ സ ഭുക്ത്വാ പ്രയയൌ ദ്വിജഃ  ॥ 6 ॥ 

അഥാന്യോ ഭോക്ഷ്യമാണസ്യ വിഭക്തസ്യ മഹീപതേ ।
വിഭക്തം വ്യഭജത്തസ്മൈ വൃഷളായ ഹരിം സ്മരൻ  ॥ 7 ॥ 

യാതേ ശൂദ്രേ തമന്യോഽഗാദതിഥിഃ ശ്വഭിരാവൃതഃ ।
രാജൻ മേ ദീയതാമന്നം സഗണായ ബുഭുക്ഷതേ  ॥ 8 ॥ 

സ ആദൃത്യാവശിഷ്ടം യദ്ബഹുമാനപുരസ്കൃതം ।
തച്ച ദത്ത്വാ നമശ്ചക്രേ ശ്വഭ്യഃ ശ്വപതയേ വിഭുഃ  ॥ 9 ॥ 

പാനീയമാത്രമുച്ഛേഷം തച്ചൈകപരിതർപ്പണം ।
പാസ്യതഃ പുൽകസോഽഭ്യാഗാദപോ ദേഹ്യശുഭസ്യ മേ  ॥ 10 ॥ 

തസ്യ താം കരുണാം വാചം നിശമ്യ വിപുലശ്രമാം ।
കൃപയാ ഭൃശസന്തപ്ത ഇദമാഹാമൃതം വചഃ  ॥ 11 ॥ 

     ന കാമയേഽഹം ഗതിമീശ്വരാത്പരാ-
          മഷ്ടർദ്ധിയുക്താമപുനർഭവം വാ ।
     ആർത്തിം പ്രപദ്യേഽഖിലദേഹഭാജാ-
          മന്തഃസ്ഥിതോ യേന ഭവന്ത്യദുഃഖാഃ  ॥ 12 ॥ 

     ക്ഷുത്തൃട് ശ്രമോ ഗാത്രപരിശ്രമശ്ച 
          ദൈന്യം ക്ലമഃ ശോകവിഷാദമോഹാഃ ।
     സർവ്വേ നിവൃത്താഃ കൃപണസ്യ ജന്തോർ-
          ജ്ജിജീവിഷോർജ്ജീവജലാർപ്പണാൻമേ  ॥ 13 ॥ 

ഇതി പ്രഭാഷ്യ പാനീയം മ്രിയമാണഃ പിപാസയാ ।
പുൽകസായാദദാദ്ധീരോ നിസർഗ്ഗകരുണോ നൃപഃ  ॥ 14 ॥ 

തസ്യ ത്രിഭുവനാധീശാഃ ഫലദാഃ ഫലമിച്ഛതാം ।
ആത്മാനം ദർശയാംചക്രുർമ്മായാ വിഷ്ണുവിനിർമ്മിതാഃ  ॥ 15 ॥ 

സ വൈ തേഭ്യോ നമസ്കൃത്യ നിഃസംഗോ വിഗതസ്പൃഹഃ ।
വാസുദേവേ ഭഗവതി ഭക്ത്യാ ചക്രേ മനഃ പരം  ॥ 16 ॥ 

ഈശ്വരാലംബനം ചിത്തം കുർവ്വതോഽനന്യരാധസഃ ।
മായാ ഗുണമയീ രാജൻ സ്വപ്നവത്പ്രത്യലീയത  ॥ 17 ॥ 

തത്പ്രസംഗാനുഭാവേന രന്തിദേവാനുവർത്തിനഃ ।
അഭവൻ യോഗിനഃ സർവ്വേ നാരായണപരായണാഃ  ॥ 18 ॥ 

ഗർഗ്ഗാച്ഛിനിസ്തതോ ഗാർഗ്ഗ്യഃ ക്ഷത്രാദ്ബ്രഹ്മ ഹ്യവർത്തത ।
ദുരിതക്ഷയോ മഹാവീര്യാത് തസ്യ ത്രയ്യാരുണിഃ കവിഃ  ॥ 19 ॥ 

പുഷ്കരാരുണിരിത്യത്ര യേ ബ്രാഹ്മണഗതിം ഗതാഃ ।
ബൃഹത്ക്ഷത്രസ്യ പുത്രോഽഭൂദ്ധസ്തീ യദ്ധസ്തിനാപുരം  ॥ 20 ॥ 

അജമീഢോ ദ്വിമീഢശ്ച പുരുമീഢശ്ച ഹസ്തിനഃ ।
അജമീഢസ്യ വംശ്യാഃ സ്യുഃ പ്രിയമേധാദയോ ദ്വിജാഃ  ॥ 21 ॥ 

അജമീഢാദ്ബൃഹദിഷുസ്തസ്യ പുത്രോ ബൃഹദ്ധനുഃ ।
ബൃഹത്കായസ്തതസ്തസ്യ പുത്ര ആസീജ്ജയദ്രഥഃ  ॥ 22 ॥ 

തത്സുതോ വിശദസ്തസ്യ സേനജിത് സമജായത ।
രുചിരാശ്വോ ദൃഢഹനുഃ കാശ്യോ വത്സശ്ച തത്സുതാഃ  ॥ 23 ॥ 

രുചിരാശ്വസുതഃ പാരഃ പൃഥുസേനസ്തദാത്മജഃ ।
പാരസ്യ തനയോ നീപസ്തസ്യ പുത്രശതം ത്വഭൂത്  ॥ 24 ॥ 

സ കൃത്വ്യാം ശുകകന്യായാം ബ്രഹ്മദത്തമജീജനത് ।
സ യോഗീ ഗവി ഭാര്യായാം വിഷ്വക്സേനമധാത് സുതം  ॥ 25 ॥ 

ജൈഗീഷവ്യോപദേശേന യോഗതന്ത്രം ചകാര ഹ ।
ഉദക്സ്വനസ്തതസ്തസ്മാദ്ഭല്ലാദോ ബാർഹദീഷവാഃ  ॥ 26 ॥ 

യവീനരോ ദ്വിമീഢസ്യ കൃതിമാംസ്തത്സുതഃ സ്മൃതഃ ।
നാമ്നാ സത്യധൃതിർ യസ്യ ദൃഢനേമിഃ സുപാർശ്വകൃത്  ॥ 27 ॥ 

സുപാർശ്വാത് സുമതിസ്തസ്യ പുത്രഃ സന്നതിമാംസ്തതഃ ।
കൃതിർഹിരണ്യനാഭാദ്യോ യോഗം പ്രാപ്യ ജഗൌ സ്മ ഷട്  ॥ 28 ॥ 

സംഹിതാഃ പ്രാച്യസാമ്നാം വൈ നീപോ ഹ്യുഗ്രായുധസ്തതഃ ।
തസ്യ ക്ഷേമ്യഃ സുവീരോഽഥ സുവീരസ്യ രിപുഞ്ജയഃ  ॥ 29 ॥ 

തതോ ബഹുരഥോ നാമ പുരമീഢോഽപ്രജോഽഭവത് ।
നളിന്യാമജമീഢസ്യ നീലഃ ശാന്തിഃ സുതസ്തതഃ  ॥ 30 ॥ 

ശാന്തേഃ സുശാന്തിസ്തത്പുത്രഃ പുരുജോഽർക്കസ്തതോഽഭവത് ।
ഭർമ്യാശ്വസ്തനയസ്തസ്യ പഞ്ചാസൻ മുദ്ഗലാദയഃ  ॥ 31 ॥ 

യവീനരോ ബൃഹദിഷുഃ കാമ്പില്യഃ സഞ്ജയഃ സുതാഃ ।
ഭർമ്യാശ്വഃ പ്രാഹ പുത്രാ മേ പഞ്ചാനാം രക്ഷണായ ഹി  ॥ 32 ॥ 

വിഷയാണാമലമിമേ ഇതി പഞ്ചാലസംജ്ഞിതാഃ ।
മുദ്ഗലാദ്ബ്രഹ്മ നിർവൃത്തം ഗോത്രം മൌദ്ഗല്യസംജ്ഞിതം  ॥ 33 ॥ 

മിഥുനം മുദ്ഗലാദ്ഭാർമ്യാദ്ദിവോദാസഃ പുമാനഭൂത് ।
അഹല്യാ കന്യകാ യസ്യാം ശതാനന്ദസ്തു ഗൌതമാത്  ॥ 34 ॥ 

തസ്യ സത്യധൃതിഃ പുത്രോ ധനുർവ്വേദവിശാരദഃ ।
ശരദ്വാംസ്തത്സുതോ യസ്മാദുർവ്വശീദർശനാത്കില  ॥ 35 ॥ 

ശരസ്തംബേഽപതദ് രേതോ മിഥുനം തദഭൂച്ഛുഭം ।
തദ്ദൃഷ്ട്വാ കൃപയാഗൃഹ്ണാച്ഛന്തനുർമ്മൃഗയാം ചരൻ ।
കൃപഃ കുമാരഃ കന്യാ ച ദ്രോണപത്ന്യഭവത്കൃപീ  ॥ 36 ॥