ശ്രീമദ് ഭാഗവതം (മൂലം) / സപ്തമഃ സ്കന്ധഃ (സ്കന്ധം 7) / അദ്ധ്യായം 11


ശ്രീമദ് ഭാഗവതം (മൂലം) / സപ്തമഃ സ്കന്ധഃ (സ്കന്ധം 7) / അദ്ധ്യായം 11 

ശ്രീശുക ഉവാച

     ശ്രുത്വേഹിതം സാധുസഭാസഭാജിതം 
          മഹത്തമാഗ്രണ്യ ഉരുക്രമാത്മനഃ ।
     യുധിഷ്ഠിരോ ദൈത്യപതേർമ്മുദാ യുതഃ 
          പപ്രച്ഛ ഭൂയസ്തനയം സ്വയംഭുവഃ  ॥ 1 ॥ 

യുധിഷ്ഠിര ഉവാച

ഭഗവൻ ശ്രോതുമിച്ഛാമി നൃണാം ധർമ്മം സനാതനം ।
വർണ്ണാശ്രമാചാരയുതം യത്പുമാൻ വിന്ദതേ പരം  ॥ 2 ॥ 

ഭവാൻ പ്രജാപതേഃ സാക്ഷാദാത്മജഃ പരമേഷ്ഠിനഃ ।
സുതാനാം സമ്മതോ ബ്രഹ്മംസ്തപോയോഗസമാധിഭിഃ  ॥ 3 ॥ 

നാരായണപരാ വിപ്രാ ധർമ്മ ഗുഹ്യം പരം വിദുഃ ।
കരുണാഃ സാധവഃ ശാന്താസ്ത്വദ്വിധാ ന തഥാപരേ  ॥ 4 ॥ 

നാരദ ഉവാച

നത്വാ ഭഗവതേഽജായ ലോകാനാം ധർമ്മഹേതവേ ।
വക്ഷ്യേ സനാതനം ധർമ്മം നാരായണമുഖാച്ഛ്രുതം  ॥ 5 ॥ 

യോഽവതീര്യാത്മനോഽമ്ശേന ദാക്ഷായണ്യാം തു ധർമ്മതഃ ।
ലോകാനാം സ്വസ്തയേഽധ്യാസ്തേ തപോ ബദരികാശ്രമേ  ॥ 6 ॥ 

ധർമ്മമൂലം ഹി ഭഗവാൻ സർവ്വവേദമയോ ഹരിഃ ।
സ്മൃതം ച തദ്വിദാം രാജൻ യേന ചാത്മാ പ്രസീദതി  ॥ 7 ॥ 

സത്യം ദയാ തപഃ ശൌചം തിതിക്ഷേക്ഷാ ശമോ ദമഃ ।
അഹിംസാ ബ്രഹ്മചര്യം ച ത്യാഗഃ സ്വാധ്യായ ആർജ്ജവം  ॥ 8 ॥ 

സന്തോഷഃ സമദൃക്സേവാ ഗ്രാമ്യേഹോപരമഃ ശനൈഃ ।
നൃണാം വിപര്യയേഹേക്ഷാ മൌനമാത്മവിമർശനം  ॥ 9 ॥ 

അന്നാദ്യാദേഃ സംവിഭാഗോ ഭൂതേഭ്യശ്ച യഥാർഹതഃ ।
തേഷ്വാത്മദേവതാബുദ്ധിഃ സുതരാം നൃഷു പാണ്ഡവ  ॥ 10 ॥ 

ശ്രവണം കീർത്തനം ചാസ്യ സ്മരണം മഹതാം ഗതേഃ ।
സേവേജ്യാവനതിർദ്ദാസ്യം സഖ്യമാത്മസമർപ്പണം  ॥ 11 ॥ 

നൃണാമയം പരോ ധർമ്മഃ സർവ്വേഷാം സമുദാഹൃതഃ ।
ത്രിംശല്ലക്ഷണവാൻ രാജൻ സർവ്വാത്മാ യേന തുഷ്യതി  ॥ 12 ॥ 

സംസ്കാരാ യദവിച്ഛിന്നാഃ സ ദ്വിജോഽജോ ജഗാദ യം ।
ഇജ്യാധ്യയനദാനാനി വിഹിതാനി ദ്വിജൻമനാം ।
ജൻമകർമ്മാവദാതാനാം ക്രിയാശ്ചാശ്രമചോദിതാഃ  ॥ 13 ॥ 

വിപ്രസ്യാധ്യയനാദീനി ഷഡന്യസ്യാപ്രതിഗ്രഹഃ ।
രാജ്ഞോ വൃത്തിഃ പ്രജാഗോപ്തുരവിപ്രാദ്വാ കരാദിഭിഃ  ॥ 14 ॥ 

വൈശ്യസ്തു വാർത്താവൃത്തിശ്ച നിത്യം ബ്രഹ്മകുലാനുഗഃ ।
ശൂദ്രസ്യ ദ്വിജശുശ്രൂഷാ വൃത്തിശ്ച സ്വാമിനോ ഭവേത്  ॥ 15 ॥ 

വാർത്താ വിചിത്രാ ശാലീനയായാവരശിലോഞ്ഛനം ।
വിപ്രവൃത്തിശ്ചതുർധേയം ശ്രേയസീ ചോത്തരോത്തരാ  ॥ 16 ॥ 

ജഘന്യോ നോത്തമാം വൃത്തിമനാപദി ഭജേന്നരഃ ।
ഋതേ രാജന്യമാപത്സു സർവ്വേഷാമപി സർവ്വശഃ  ॥ 17 ॥ 

ഋതാമൃതാഭ്യാം ജീവേത മൃതേന പ്രമൃതേന വാ ।
സത്യാനൃതാഭ്യാം ജീവേത ന ശ്വവൃത്ത്യാ കഥഞ്ചന  ॥ 18 ॥ 

ഋതമുഞ്ഛശിലം പ്രോക്തമമൃതം യദയാചിതം ।
മൃതം തു നിത്യയാച്ഞാ സ്യാത്പ്രമൃതം കർഷണം സ്മൃതം  ॥ 19 ॥ 

സത്യാനൃതം ച വാണിജ്യം ശ്വവൃത്തിർന്നീചസേവനം ।
വർജ്ജയേത്താം സദാ വിപ്രോ രാജന്യശ്ച ജുഗുപ്സിതാം ।
സർവ്വവേദമയോ വിപ്രഃ സർവ്വദേവമയോ നൃപഃ  ॥ 20 ॥ 

ശമോ ദമസ്തപഃ ശൌചം സന്തോഷഃ ക്ഷാന്തിരാർജ്ജവം ।
ജ്ഞാനം ദയാച്യുതാത്മത്വം സത്യം ച ബ്രഹ്മലക്ഷണം  ॥ 21 ॥ 

ശൌര്യം വീര്യം ധൃതിസ്തേജസ്ത്യാഗ ആത്മജയഃ ക്ഷമാ ।
ബ്രഹ്മണ്യതാ പ്രസാദശ്ച രക്ഷാ ച ക്ഷത്രലക്ഷണം  ॥ 22 ॥ 

ദേവഗുർവ്വച്യുതേ ഭക്തിസ്ത്രിവർഗ്ഗപരിപോഷണം ।
ആസ്തിക്യമുദ്യമോ നിത്യം നൈപുണ്യം വൈശ്യലക്ഷണം  ॥ 23 ॥ 

ശൂദ്രസ്യ സന്നതിഃ ശൌചം സേവാ സ്വാമിന്യമായയാ ।
അമന്ത്രയജ്ഞോ ഹ്യസ്തേയം സത്യം ഗോവിപ്രരക്ഷണം  ॥ 24 ॥ 

സ്ത്രീണാം ച പതിദേവാനാം തച്ഛുശ്രൂഷാനുകൂലതാ ।
തദ്ബന്ധുഷ്വനുവൃത്തിശ്ച നിത്യം തദ് വ്രതധാരണം  ॥ 25 ॥ 

സമ്മാർജ്ജനോപലേപാഭ്യാം ഗൃഹമണ്ഡലവർത്തനൈഃ ।
സ്വയം ച മണ്ഡിതാ നിത്യം പരിമൃഷ്ടപരിച്ഛദാ  ॥ 26 ॥ 

കാമൈരുച്ചാവചൈഃ സാധ്വീ പ്രശ്രയേണ ദമേന ച ।
വാക്യൈഃ സത്യൈഃ പ്രിയൈഃ പ്രേമ്ണാ കാലേ കാലേ ഭജേത്പതിം  ॥ 27 ॥ 

സന്തുഷ്ടാലോലുപാ ദക്ഷാ ധർമ്മജ്ഞാ പ്രിയസത്യവാക് ।
അപ്രമത്താ ശുചിഃ സ്നിഗ്ദ്ധാ പതിം ത്വപതിതം ഭജേത്  ॥ 28 ॥ 

യാ പതിം ഹരിഭാവേന ഭജേച്ഛ്രീരിവ തത്പരാ ।
ഹര്യാത്മനാ ഹരേർല്ലോകേ പത്യാ ശ്രീരിവ മോദതേ  ॥ 29 ॥ 

വൃത്തിഃ സങ്കരജാതീനാം തത്തത്കുലകൃതാ ഭവേത് ।
അചൌരാണാമപാപാനാമന്ത്യജാന്തേവസായിനാം  ॥ 30 ॥ 

പ്രായഃ സ്വഭാവവിഹിതോ നൃണാം ധർമ്മോ യുഗേ യുഗേ ।
വേദദൃഗ്ഭിഃ സ്മൃതോ രാജൻ പ്രേത്യ ചേഹ ച ശർമ്മകൃത്  ॥ 31 ॥ 

വൃത്ത്യാ സ്വഭാവകൃതയാ വർത്തമാനഃ സ്വകർമ്മകൃത് ।
ഹിത്വാ സ്വഭാവജം കർമ്മ ശനൈർന്നിർഗ്ഗുണതാമിയാത്  ॥ 32 ॥ 

ഉപ്യമാനം മുഹുഃ ക്ഷേത്രം സ്വയം നിർവ്വീര്യതാമിയാത് ।
ന കൽപതേ പുനഃ സൂത്യൈ ഉപ്തം ബീജം ച നശ്യതി  ॥ 33 ॥ 

ഏവം കാമാശയം ചിത്തം കാമാനാമതിസേവയാ ।
വിരജ്യേത യഥാ രാജന്നാഗ്നിവത്കാമബിന്ദുഭിഃ  ॥ 34 ॥ 

യസ്യ യല്ലക്ഷണം പ്രോക്തം പുംസോ വർണ്ണാഭിവ്യഞ്ജകം ।
യദന്യത്രാപി ദൃശ്യേത തത്തേനൈവ വിനിർദ്ദിശേത്  ॥ 35 ॥