ശ്രീമദ് ഭാഗവതം (മൂലം) / ഷഷ്ഠഃ സ്കന്ധഃ (സ്കന്ധം 6) / അദ്ധ്യായം 7


ശ്രീമദ് ഭാഗവതം (മൂലം) / ഷഷ്ഠഃ സ്കന്ധഃ (സ്കന്ധം 6) / അദ്ധ്യായം 7 

രാജോവാച

കസ്യ ഹേതോഃ പരിത്യക്താ ആചാര്യേണാത്മനഃ സുരാഃ ।
ഏതദാചക്ഷ്വ ഭഗവൻ ശിഷ്യാണാമക്രമം ഗുരൌ  ॥ 1 ॥ 

ശ്രീശുക ഉവാച

ഇന്ദ്രസ്ത്രിഭുവനൈശ്വര്യമദോല്ലംഘിതസത്പഥഃ ।
മരുദ്ഭിർവസുഭീ രുദ്രൈരാദിത്യൈരൃഭുഭിർന്നൃപ  ॥ 2 ॥ 

വിശ്വേദേവൈശ്ച സാധ്യൈശ്ച നാസത്യാഭ്യാം പരിശ്രിതഃ ।
സിദ്ധചാരണഗന്ധർവ്വൈർമ്മുനിഭിർബ്രഹ്മവാദിഭിഃ  ॥ 3 ॥ 

വിദ്യാധരാപ്സരോഭിശ്ച കിന്നരൈഃ പതഗോരഗൈഃ ।
നിഷേവ്യമാണോ മഘവാൻ സ്തൂയമാനശ്ച ഭാരത  ॥ 4 ॥ 

ഉപഗീയമാനോ ലളിതമാസ്ഥാനാധ്യാസനാശ്രിതഃ ।
പാണ്ഡുരേണാതപത്രേണ ചന്ദ്രമണ്ഡലചാരുണാ  ॥ 5 ॥ 

യുക്തശ്ചാന്യൈഃ പാരമേഷ്ഠ്യൈശ്ചാമരവ്യജനാദിഭിഃ ।
വിരാജമാനഃ പൌലോമ്യാ സഹാർദ്ധാസനയാ ഭൃശം  ॥ 6 ॥ 

സ യദാ പരമാചാര്യം ദേവാനാമാത്മനശ്ച ഹ ।
നാഭ്യനന്ദത സമ്പ്രാപ്തം പ്രത്യുത്ഥാനാസനാദിഭിഃ  ॥ 7 ॥ 

വാചസ്പതിം മുനിവരം സുരാസുരനമസ്കൃതം ।
നോച്ചചാലാസനാദിന്ദ്രഃ പശ്യന്നപി സഭാഗതം  ॥ 8 ॥ 

തതോ നിർഗ്ഗത്യ സഹസാ കവിരാംഗിരസഃ പ്രഭുഃ ।
ആയയൌ സ്വഗൃഹം തൂഷ്ണീം വിദ്വാൻ ശ്രീമദവിക്രിയാം  ॥ 9 ॥ 

തർഹ്യേവ പ്രതിബുധ്യേന്ദ്രോ ഗുരുഹേളനമാത്മനഃ ।
ഗർഹയാമാസ സദസി സ്വയമാത്മാനമാത്മനാ  ॥ 10 ॥ 

അഹോ ബത മയാസാധു കൃതം വൈ ദഭ്രബുദ്ധിനാ ।
യൻമയൈശ്വര്യമത്തേന ഗുരുഃ സദസി കാത്കൃതഃ  ॥ 11 ॥ 

കോ ഗൃധ്യേത്പണ്ഡിതോ ലക്ഷ്മീം ത്രിവിഷ്ടപപതേരപി ।
യയാഹമാസുരം ഭാവം നീതോഽദ്യ വിബുധേശ്വരഃ  ॥ 12 ॥ 

യേ പാരമേഷ്ഠ്യം ധിഷണമധിതിഷ്ഠൻ ന കഞ്ചന ।
പ്രത്യുത്തിഷ്ഠേദിതി ബ്രൂയുർധർമ്മം തേ ന പരം വിദുഃ  ॥ 13 ॥ 

തേഷാം കുപഥദേഷ്ടൄണാം പതതാം തമസി ഹ്യധഃ ।
യേ ശ്രദ്ദധ്യുർവ്വചസ്തേ വൈ മജ്ജന്ത്യശ്മപ്ലവാ ഇവ  ॥ 14 ॥ 

അഥാഹമമരാചാര്യമഗാധധിഷണം ദ്വിജം ।
പ്രസാദയിഷ്യേ നിശഠഃ ശീർഷ്ണാ തച്ചരണം സ്പൃശൻ  ॥ 15 ॥ 

ഏവം ചിന്തയതസ്തസ്യ മഘോനോ ഭഗവാൻ ഗൃഹാത് ।
ബൃഹസ്പതിർഗ്ഗതോഽദൃഷ്ടാം ഗതിമധ്യാത്മമായയാ  ॥ 16 ॥ 

ഗുരോർന്നാധിഗതഃ സംജ്ഞാം പരീക്ഷൻ ഭഗവാൻ സ്വരാട് ।
ധ്യായൻ ധിയാ സുരൈര്യുക്തഃ ശർമ്മ നാലഭതാത്മനഃ  ॥ 17 ॥ 

തച്ഛ്രുത്വൈവാസുരാഃ സർവ്വ ആശ്രിത്യൌശനസം മതം ।
ദേവാൻ പ്രത്യുദ്യമം ചക്രുർദുർമ്മദാ ആതതായിനഃ  ॥ 18 ॥ 

തൈർവ്വിസൃഷ്ടേഷുഭിസ്തീക്ഷ്ണൈർന്നിർഭിന്നാംഗോരുബാഹവഃ ।
ബ്രഹ്മാണം ശരണം ജഗ്മുഃ സഹേന്ദ്രാ നതകന്ധരാഃ  ॥ 19 ॥ 

താംസ്തഥാഭ്യർദ്ദിതാൻ വീക്ഷ്യ ഭഗവാനാത്മഭൂരജഃ ।
കൃപയാ പരയാ ദേവ ഉവാച പരിസാന്ത്വയൻ  ॥ 20 ॥ 

ബ്രഹ്മോവാച

അഹോ ബത സുരശ്രേഷ്ഠാ ഹ്യഭദ്രം വഃ കൃതം മഹത് ।
ബ്രഹ്മിഷ്ഠം ബ്രാഹ്മണം ദാന്തമൈശ്വര്യാന്നാഭ്യനന്ദത  ॥ 21 ॥ 

തസ്യായമനയസ്യാസീത്പരേഭ്യോ വഃ പരാഭവഃ ।
പ്രക്ഷീണേഭ്യഃ സ്വവൈരിഭ്യഃ സമൃദ്ധാനാം ച യത് സുരാഃ  ॥ 22 ॥ 

മഘവൻ ദ്വിഷതഃ പശ്യ പ്രക്ഷീണാൻ ഗുർവ്വതിക്രമാത് ।
സമ്പ്രത്യുപചിതാൻ ഭൂയഃ കാവ്യമാരാധ്യ ഭക്തിതഃ ।
ആദദീരൻ നിലയനം മമാപി ഭൃഗുദേവതാഃ  ॥ 23 ॥ 

     ത്രിവിഷ്ടപം കിം ഗണയന്ത്യഭേദ്യ-
          മന്ത്രാ ഭൃഗൂണാമനുശിക്ഷിതാർത്ഥാഃ ।
     ന വിപ്രഗോവിന്ദഗവീശ്വരാണാം 
          ഭവന്ത്യഭദ്രാണി നരേശ്വരാണാം  ॥ 24 ॥ 

     തദ് വിശ്വരൂപം ഭജതാശു വിപ്രം 
          തപസ്വിനം ത്വാഷ്ട്രമഥാത്മവന്തം ।
     സഭാജിതോഽർത്ഥാൻ സ വിധാസ്യതേ വോ 
          യദി ക്ഷമിഷ്യധ്വമുതാസ്യ കർമ്മ  ॥ 25 ॥ 

ശ്രീശുക ഉവാച

ത ഏവമുദിതാ രാജൻ ബ്രഹ്മണാ വിഗതജ്വരാഃ ।
ഋഷിം ത്വാഷ്ട്രമുപവ്രജ്യ പരിഷ്വജ്യേദമബ്രുവൻ  ॥ 26 ॥ 

ദേവാ ഊചുഃ

വയം തേഽതിഥയഃ പ്രാപ്താ ആശ്രമം ഭദ്രമസ്തു തേ ।
കാമഃ സമ്പാദ്യതാം താത പിതൄണാം സമയോചിതഃ  ॥ 27 ॥ 

പുത്രാണാം ഹി പരോ ധർമ്മഃ പിതൃശുശ്രൂഷണം സതാം ।
അപി പുത്രവതാം ബ്രഹ്മൻ കിമുത ബ്രഹ്മചാരിണാം  ॥ 28 ॥ 

ആചാര്യോ ബ്രഹ്മണോ മൂർത്തിഃ പിതാ മൂർത്തിഃ പ്രജാപതേഃ ।
ഭ്രാതാ മരുത്പതേർമ്മൂർത്തിർമ്മാതാ സാക്ഷാത്ക്ഷിതേസ്തനുഃ  ॥ 29 ॥ 

ദയായാ ഭഗിനീ മൂർത്തിർദ്ധർമ്മസ്യാത്മാതിഥിഃ സ്വയം ।
അഗ്നേരഭ്യാഗതോ മൂർത്തിഃ സർവ്വഭൂതാനി ചാത്മനഃ  ॥ 30 ॥ 

തസ്മാത്പിതൄണാമാർത്താനാമാർത്തിം പരപരാഭവം ।
തപസാപനയംസ്താത സന്ദേശം കർത്തുമർഹസി  ॥ 31 ॥ 

വൃണീമഹേ ത്വോപാധ്യായം ബ്രഹ്മിഷ്ഠം ബ്രാഹ്മണം ഗുരും ।
യഥാഞ്ജസാ വിജേഷ്യാമഃ സപത്നാംസ്തവ തേജസാ  ॥ 32 ॥ 

ന ഗർഹയന്തി ഹ്യർത്ഥേഷു യവിഷ്ഠാംഘ്ര്യഭിവാദനം ।
ഛന്ദോഭ്യോഽന്യത്ര ന ബ്രഹ്മൻ വയോ ജ്യൈഷ്ഠ്യസ്യ കാരണം  ॥ 33 ॥ 

ഋഷിരുവാച

അഭ്യർത്ഥിതഃ സുരഗണൈഃ പൌരോഹിത്യേ മഹാതപാഃ ।
സ വിശ്വരൂപസ്താനാഹ പ്രസന്നഃ ശ്ലക്ഷ്ണയാ ഗിരാ  ॥ 34 ॥ 

വിശ്വരൂപ ഉവാച

വിഗർഹിതം ധർമ്മശീലൈർബ്രഹ്മവർച്ച ഉപവ്യയം ।
കഥം നു മദ്വിധോ നാഥാ ലോകേശൈരഭിയാചിതം ।
പ്രത്യാഖ്യാസ്യതി തച്ഛിഷ്യഃ സ ഏവ സ്വാർത്ഥ ഉച്യതേ  ॥ 35 ॥ 

     അകിഞ്ചനാനാം ഹി ധനം ശിലോഞ്ഛനം 
          തേനേഹ നിർവ്വർത്തിതസാധുസത്ക്രിയഃ ।
     കഥം വിഗർഹ്യം നു കരോമ്യധീശ്വരാഃ 
          പൌരോധസം ഹൃഷ്യതി യേന ദുർമ്മതിഃ  ॥ 36 ॥ 

തഥാപി ന പ്രതിബ്രൂയാം ഗുരുഭിഃ പ്രാർത്ഥിതം കിയത് ।
ഭവതാം പ്രാർത്ഥിതം സർവ്വം പ്രാണൈരർത്ഥൈശ്ച സാധയേ  ॥ 37 ॥ 

ശ്രീശുക ഉവാച

തേഭ്യ ഏവം പ്രതിശ്രുത്യ വിശ്വരൂപോ മഹാതപാഃ ।
പൌരോഹിത്യം വൃതശ്ചക്രേ പരമേണ സമാധിനാ  ॥ 38 ॥ 

സുരദ്വിഷാം ശ്രിയം ഗുപ്താമൌശനസ്യാപി വിദ്യയാ ।
ആച്ഛിദ്യാദാൻമഹേന്ദ്രായ വൈഷ്ണവ്യാ വിദ്യയാ വിഭുഃ  ॥ 39 ॥ 

യയാ ഗുപ്തഃ സഹസ്രാക്ഷോ ജിഗ്യേഽസുരചമൂർവ്വിഭുഃ ।
താം പ്രാഹ സ മഹേന്ദ്രായ വിശ്വരൂപ ഉദാരധീഃ  ॥ 40 ॥