ശ്രീമദ് ഭാഗവതം (മൂലം) / പഞ്ചമഃ സ്കന്ധഃ (സ്കന്ധം 5) / അദ്ധ്യായം 3


ശ്രീമദ് ഭാഗവതം (മൂലം) / പഞ്ചമഃ സ്കന്ധഃ (സ്കന്ധം 5) / അദ്ധ്യായം 3 

ശ്രീശുക ഉവാച

നാഭിരപത്യകാമോഽപ്രജയാ മേരുദേവ്യാ ഭഗവന്തം യജ്ഞപുരുഷമവഹിതാത്മായജത  ॥ 1 ॥ 

തസ്യ ഹ വാവ ശ്രദ്ധയാ വിശുദ്ധഭാവേന യജതഃ പ്രവർഗ്യേഷു പ്രചരത്സു ദ്രവ്യദേശകാലമന്ത്രർത്വിഗ്‌ദക്ഷിണാവിധാനയോഗോപപത്ത്യാ ദുരധിഗമോഽപി ഭഗവാൻ ഭാഗവതവാത്സല്യതയാ സുപ്രതീക ആത്മാനമപരാജിതം നിജജനാഭിപ്രേതാർത്ഥവിധിത്സയാ ഗൃഹീതഹൃദയോ ഹൃദയംഗമം മനോനയനാനന്ദനാവയവാഭിരാമമാവിശ്ചകാര  ॥ 2 ॥ 

അഥ ഹ തമാവിഷ്കൃതഭുജയുഗളദ്വയം ഹിരൺമയം പുരുഷവിശേഷം കപിശകൌശേയാംബരധരമുരസി വിലസച്ഛ്രീവത്സലലാമം ദരവരവനരുഹവനമാലാച്ഛൂര്യമൃതമണിഗദാദിഭിരുപലക്ഷിതം സ്ഫുടകിരണപ്രവരമുകുടകുണ്ഡലകടകകടിസൂത്രഹാരകേയൂരനൂപുരാദ്യംഗഭൂഷണവിഭൂഷിതമൃത്വിക്‌സദസ്യഗൃഹപതയോഽധനാ ഇവോത്തമധനമുപലഭ്യ സബഹുമാനമർഹണേനാവനതശീർഷാണ ഉപതസ്ഥുഃ  ॥ 3 ॥ 

ഋത്വിജ ഊചുഃ

അർഹസി മുഹുരർഹത്തമാർഹണമസ്മാകമനുപഥാനാം നമോ നമ ഇത്യേതാവത്സദുപശിക്ഷിതം കോഽർഹതി പുമാൻ പ്രകൃതിഗുണവ്യതികരമതിരനീശ ഈശ്വരസ്യ പരസ്യ പ്രകൃതിപുരുഷയോരർവ്വാക്തനാഭിർനാമരൂപാകൃതിഭീ രൂപനിരൂപണം  ॥ 4 ॥ 

സകലജനനികായവൃജിനനിരസനശിവതമപ്രവരഗുണഗണൈകദേശകഥനാദൃതേ  ॥ 5 ॥ 

പരിജനാനുരാഗവിരചിതശബളസംശബ്ദസലിലസിതകിസലയതുളസികാദൂർവ്വാങ്കുരൈരപി സംഭൃതയാ സപര്യയാ കില പരമ പരിതുഷ്യസി  ॥ 6 ॥ 

അഥാനയാപി ന ഭവത ഇജ്യയോരുഭാരഭരയാ സമുചിതമർത്ഥമിഹോപലഭാമഹേ  ॥ 7 ॥ 

ആത്മന ഏവാനുസവനമഞ്ജസാവ്യതിരേകേണ ബോഭൂയമാനാശേഷപുരുഷാർത്ഥസ്വരൂപസ്യ കിന്തു നാഥാശിഷ ആശാസാനാനാമേതദഭിസംരാധനമാത്രം ഭവിതുമർഹതി  ॥ 8 ॥ 

തദ് യഥാ ബാലിശാനാം സ്വയമാത്മനഃ ശ്രേയഃ പരമവിദുഷാം പരമ പരമപുരുഷ പ്രകർഷകരുണയാ സ്വമഹിമാനം ചാപവർഗ്ഗാഖ്യമുപകൽപയിഷ്യൻ സ്വയം നാപചിത ഏവേതരവദിഹോപലക്ഷിതഃ  ॥ 9 ॥ 

അഥായമേവ വരോ ഹ്യർഹത്തമ യർഹി ബർഹിഷി രാജർഷേർവ്വരദർഷഭോ ഭവാൻ നിജപുരുഷേക്ഷണവിഷയ ആസീത്  ॥ 10 ॥ 

അസംഗനിശിതജ്ഞാനാനലവിധൂതാശേഷമലാനാം ഭവത്സ്വഭാവാനാമാത്മാരാമാണാം മുനീനാമനവരതപരിഗുണിതഗുണഗണപരമമംഗളായനഗുണഗണകഥനോഽസി  ॥ 11 ॥ 

അഥ കഥഞ്ചിത്‌സ്ഖലനക്ഷുത്പതനജൃംഭണദുരവസ്ഥാനാദിഷു വിവശാനാം നഃ സ്മരണായ ജ്വരമരണദശായാമപി സകലകശ്മലനിരസനാനി തവ ഗുണകൃതനാമധേയാനി വചനഗോചരാണി ഭവന്തു  ॥ 12 ॥ 

കിഞ്ചായം രാജർഷിരപത്യകാമഃ പ്രജാം ഭവാദൃശീമാശാസാന ഈശ്വരമാശിഷാം സ്വർഗ്ഗാപവർഗ്ഗയോരപി ഭവന്തമുപധാവതി പ്രജായാമർത്ഥപ്രത്യയോ ധനദമിവാധനഃ ഫലീകരണം  ॥ 13 ॥ 

കോ വാ ഇഹ തേഽപരാജിതോഽപരാജിതയാ മായയാനവസിതപദവ്യാനാവൃതമതിർവ്വിഷയവിഷരയാനാവൃതപ്രകൃതിരനുപാസിതമഹച്ചരണഃ  ॥ 14 ॥ 

യദു ഹ വാവ തവ പുനരദഭ്രകർത്തരിഹ സമാഹൂതസ്തത്രാർത്ഥധിയാം മന്ദാനാം നസ്തദ്യദ്ദേവഹേളനം ദേവദേവാർഹസി സാമ്യേന സർവ്വാൻ പ്രതിവോഢുമവിദുഷാം  ॥ 15 ॥ 

ശ്രീശുക ഉവാച

ഇതി നിഗദേനാഭിഷ്ടൂയമാനോ ഭഗവാനനിമിഷർഷഭോ വർഷധരാഭിവാദിതാഭിവന്ദിതചരണഃ സദയമിദമാഹ  ॥ 16 ॥ 

ശ്രീഭഗവാനുവാച

അഹോ ബതാഹമൃഷയോ ഭവദ്ഭിരവിതഥഗീർഭിർവരമസുലഭമഭിയാചിതോ യദമുഷ്യാത്മജോ മയാ സദൃശോ ഭൂയാദിതി മമാഹമേവാഭിരൂപഃ കൈവല്യാദഥാപി ബ്രഹ്മവാദോ ന മൃഷാ ഭവിതുമർഹതി മമൈവ ഹി മുഖം യദ്ദ്വിജദേവകുലം  ॥ 17 ॥ 

തത ആഗ്നീധ്രീയേഽമ്ശകലയാവതരിഷ്യാമ്യായാത്മതുല്യമനുപലഭമാനഃ  ॥ 18 ॥ 

ശ്രീശുക ഉവാച

ഇതി നിശാമയന്ത്യാ മേരുദേവ്യാഃ പതിമഭിധായാന്തർദ്ദധേ ഭഗവാൻ  ॥ 19 ॥ 

ബർഹിഷി തസ്മിന്നേവ വിഷ്ണുദത്ത ഭഗവാൻ പരമർഷിഭിഃ പ്രസാദിതോ നാഭേഃ പ്രിയചികീർഷയാ തദവരോധായനേ മേരുദേവ്യാം ധർമ്മാൻ ദർശയിതുകാമോ വാതരശനാനാം 
ശ്രമണാനാമൃഷീണാമൂർധ്വമന്ഥിനാം ശുക്ലയാ തനുവാവതതാര  ॥ 20 ॥