മഹാഭാരതം മൂലം/വിരാടപർവം/അധ്യായം21
1 [ഭീമസ്]
     തഥാ ഭദ്രേ കരിഷ്യാമി യഥാ ത്വം ഭീരു ഭാഷസേ
     അദ്യ തം സൂദയിഷ്യാമി കീചകം സഹ ബാന്ധവം
 2 അസ്യാഃ പ്രദോഷേ ശർവര്യാഃ കുരുഷ്വാനേന സംഗമം
     ദുഃഖം ശോകം ച നിർധൂയ യാജ്ഞസേനി ശുചിസ്മിതേ
 3 യൈഷാ നർതന ശാലാ വൈ മത്സ്യരാജേന കാരിതാ
     ദിവാത്ര കന്യാ നൃത്യന്തി രാത്രൗ യാന്തി യഥാ ഗൃഹം
 4 തത്രാസ്തി ശയനം ഭീരു ദൃജ്ഢാംഗം സുപ്രതിഷ്ഠിതം
     തത്രാസ്യ ദർശയിഷ്യാമി പൂർവപ്രേതാൻ പിതാമഹാൻ
 5 യഥാ ച ത്വാം ന പശ്യേയുഃ കുർവാണാം തേന സംവിദം
     കുര്യാസ് തഥാ ത്വം കല്യാണി യഥാ സംനിഹിതോ ഭവേത്
 6 [വൈ]
     തഥാ തൗ കഥയിത്വാ തു ബാഷ്പം ഉത്സൃജ്യ ദുഃഖിതൗ
     രാത്രിശേഷം തദ് അത്യുഗ്രം ധാരയാം ആസതുർ ഹൃദാ
 7 തസ്യാം രാത്ര്യാം വ്യതീതായാം പ്രാതർ ഉത്ഥായ കീചകഃ
     ഗത്വാ രാജകുലായൈവ ദ്രൗപദീം ഇദം അബ്രവീത്
 8 സഭായാം പശ്യതോ രാജ്ഞഃ പാതയിത്വാ പദാഹനം
     ന ചൈവാലഭഥാസ് ത്രാണം അഭിപന്നാ ബലീയസാ
 9 പ്രവാദേന ഹി മത്സ്യാനാം രാജാ നാമ്നായം ഉച്യതേ
     അഹം ഏവ ഹി മത്സ്യാനാം രാജാ വൈ വാഹിനീപതിഃ
 10 സാ സുഖം പ്രതിപദ്യസ്വ ദാസഭീരു ഭവാമി തേ
    അഹ്നായ തവ സുശ്രോണിശതം നിഷ്കാൻ ദദാമ്യ് അഹം
11 ദാസീ ശതം ച തേ ദദ്യാം ദാസാനാം അപി ചാപരം
    രഥം ചാശ്വതരീ യുക്തം അസ്തു നൗ ഭീരു സംഗമഃ
12 [ദ്രൗ]
    ഏകം മേ സമയം ത്വ് അദ്യ പ്രതിപദ്യസ്വ കീചക
    ന ത്വാം സഖാ വാ ഭ്രാതാ വാ ജാനീയാത് സംഗതം മയാ
13 അവബോധാദ് ധി ഭീതാസ്മി ഗന്ധർവാണാം യശസ്വിനാം
    ഏവം മേ പ്രതിജാനീഹി തതോ ഽഹം വശഗാ തവ
14 [കീചക]
    ഏവം ഏതത് കരിഷ്യാമി യഥാ സുശ്രോണി ഭാഷസേ
    ഏകോ ഭദ്രേ ഗമിഷ്യാമി ശൂന്യം ആവസഥം തവ
15 സമാഗമാർഥം രംഭോരു ത്വയാ മദനമോഹിതഃ
    യഥാ ത്വാം നാവഭോത്സ്യന്തി ഗന്ധർവാഃ സൂര്യവർചസഃ
16 [ദ്രൗ]
    യദ് ഇദം നർതനാഗാരം മത്സ്യരാജേന കാരിതം
    ദിവാത്ര കന്യാ നൃത്യന്തി രാത്രൗ യാന്തി യഥാ ഗൃഹം
17 തമിസ്രേ തത്ര ഗച്ഛേഥാ ഗന്ധർവാസ് തൻ ന ജാനതേ
    തത്ര ദോഷഃ പരിഹൃതോ ഭവിഷ്യതി ന സംശയഃ
18 [വൈ]
    തം അർഥം പ്രതിജൽപന്ത്യാഃ കൃഷ്ണായാഃ കീചകേന ഹ
    ദിവസാർധം സമഭവൻ മാസേനൈവ സമം നൃപ
19 കീചകോ ഽഥ ഗൃഹം ഗത്വാ ഭൃശം ഹർഷപരിപ്ലുതഃ
    സൈരന്ധ്രീ രൂപിണം മൂഢോ മൃത്യും തം നാവബുദ്ധവാൻ
20 ഗന്ധാഭരണ മാല്യേഷു വ്യാസക്തഃ സ വിശേഷതഃ
    അലം ചകാര സോ ഽഽത്മാനം സ ത്വരഃ കാമമോഹിതഃ
21 തസ്യ തത് കുർവതഃ കർമകാലോ ദീർഘ ഇവാഭവത്
    അനുചിന്തയതശ് ചാപി താം ഏവായത ലോചനാം
22 ആസീദ് അഭ്യധികാ ചാസ്യ ശ്രീഃ ശ്രിയം പ്രമുമുക്ഷതഃ
    നിർവാണകാലേ ദീപസ്യ വർതീം ഇവ ദിധക്ഷതഃ
23 കൃതസമ്പ്രത്യയസ് തത്ര കീചകഃ കാമമോഹിതഃ
    നാജാനാദ് ദിവസം യാന്തം ചിന്തയാനഃ സമാഗമം
24 തതസ് തു ദ്രൗപദീ ഗത്വാ തദാ ഭീമം മഹാനസേ
    ഉപാതിഷ്ഠത കല്യാണീ കൗരവ്യം പതിം അന്തികാത്
25 തം ഉവാച സുകേശാന്താ കീചകസ്യ മയാ കൃതഃ
    സംഗമോ നർതനാഗാരേ യഥാവോചഃ പരന്തപ
26 ശൂന്യം സ നർതനാഗാരം ആഗമിഷ്യതി കീചകഃ
    ഏകോ നിശി മഹാബാഹോ കീചകം തം നിഷൂദയ
27 തം സൂതപുത്രം കൗന്തേയ കീചകം മദദർപിതം
    ഗത്വാ ത്വം നർതനാഗാരം നിർജീവം കുരുപാണ്ഡവ
28 ദർപാച് ച സൂതപുത്രോ ഽസൗ ഗന്ധർവാൻ അവമന്യതേ
    തം ത്വം പ്രഹരതാം ശ്രേഷ്ഠ നഡം നാഗ ഇവോദ്ധര
29 അശ്രുദുഃഖാഭിഭൂതായാ മമ മാർജസ്വ ഭാരത
    ആത്മനശ് ചൈവ ഭദ്രം തേ കുരു മാനം കുലസ്യ ച
30 [ഭീമസ്]
    സ്വാഗതം തേ വരാരോഹേ യൻ മാം വേദയസേ പ്രിയം
    ന ഹ്യ് അസ്യ കം ചിദ് ഇച്ഛാമി സഹായം വരവർണിനി
31 യാ മേ പ്രീതിസ് ത്വയാഖ്യാതാ കീചകസ്യ സമാഗമേ
    ഹത്വാ ഹിഡിംബം സാ പ്രീതിർ മമാസീദ് വരവർണിനി
32 സത്യം ഭ്രതൄംശ് ച ധർമം ച പുരസ്കൃത്യ ബ്രവീമി തേ
    കീചകം നിഹനിഷ്യാമി വൃത്രം ദേവപതിർ യഥാ
33 തം ഗഹ്വരേ പ്രകാശേ വാ പോഥയിഷ്യാമി കീചകം
    അഥ ചേദ് അവഭോത്സ്യന്തി ഹംസ്യേ മത്സ്യാൻ അപി ധ്രുവം
34 തതോ ദുര്യോധനം ഹത്വാ പ്രതിപത്സ്യേ വസുന്ധരാം
    കാമം മത്സ്യം ഉപാസ്താം ഹി കുന്തീപുത്രോ യുധിഷ്ഠിരഃ
35 [ദ്രൗ]
    യഥാ ന സന്ത്യജേഥാസ് ത്വം സത്യം വൈ മത്കൃതേ വിഭോ
    നിഗൂഢസ് ത്വം തഥാ വീര കീചകം വിനിപാതയ
36 [ഭീമസ്]
    ഏവം ഏതത് കരിഷ്യാമി യഥാ ത്വം ഭീരു ഭാഷതേ
    അദൃശ്യമാനസ് തസ്യാദ്യ തമസ്വിന്യാം അനിന്ദിതേ
37 നാഗോ ബില്വം ഇവാക്രമ്യ പോഥയിഷ്യാമ്യ് അഹം ശിരഃ
    അലഭ്യാം ഇച്ഛതസ് തസ്യ കീചകസ്യ ദുരാത്മനഃ
38 [വൈ]
    ഭീമോ ഽഥ പ്രഥമം ഗത്വാ രാത്രൗ ഛന്ന ഉപാവിശത്
    മൃഗം ഹരിർ ഇവാദൃശ്യഃ പ്രത്യാകാങ്ക്ഷത് സ കീചകം
39 കീചകശ് ചാപ്യ് അലം കൃത്യയഥാകാമം ഉപാവ്രജത്
    താം വേലാം നർതനാഗാരേ പാഞ്ചാലീ സംഗമാശയാ
40 മന്യമാനഃ സ സങ്കേതം ആഗാരം പ്രാവിശച് ച തം
    പ്രവിശ്യ ച സ തദ് വേശ്മ തമസാ സംവൃതം മഹത്
41 പൂർവാഗതം തതസ് തത്ര ഭീമം അപ്രതിമൗജസം
    ഏകാന്തം ആസ്ഥിതം ചൈനം ആസസാദ സുദുർമതിഃ
42 ശയാനം ശയനേ തത്ര മൃത്യും സൂതഃ പരാമൃശത്
    ജാജ്വല്യമാനം കോപേന കൃഷ്ണാ ധർഷണജേന ഹ
43 ഉപസംഗമ്യ ചൈവൈനം കീചകഃ കാമമോഹിതഃ
    ഹർഷോന്മഥിത ചിത്താത്മാ സ്മയമാനോ ഽഭ്യഭാഷത
44 പ്രാപിതം തേ മയാ വിത്തം ബഹുരൂപം അനന്തകം
    സത് സർവം ത്വാം സമുദ്ദിശ്യ സഹസാ സമുപാഗതഃ
45 നാകസ്മാൻ മാം പ്രശംസന്തി സദാ ഗൃഹഗതാഃ സ്ത്രിയഃ
    സുവാസാ ദർശനീയശ് ച നാന്യോ ഽസ്തി ത്വാ ദൃശഃ പുമാൻ
46 [ഭീമസ്]
    ദിഷ്ട്യാ ത്വം ദർശനീയോ ഽസി ദിഷ്ട്യാത്മാനം പ്രശംസസി
    ഈദൃശസ് തു ത്വയാ സ്പർശഃ സ്പൃഷ്ടപൂർവോ ന കർഹി ചിത്
47 [വൈ]
    ഇത്യ് ഉക്ത്വാ തം മഹാബാഹുർ ഭീമോ ഭീമപരാക്രമഃ
    സമുത്പത്യ ച കൗന്തേയഃ പ്രഹസ്യ ച നരാധമം
    ഭീമോ ജഗ്രാഹ കേശേഷു മാല്യവത്സു സുഗന്ധിഷു
48 സ കേശേഷു പരാമൃഷ്ടോ ബലേന ബലിനാം വരഃ
    ആക്ഷിപ്യ കേശാൻ വേഗേന ബാഹ്വോർ ജഗ്രാഹ പാണ്ഡവം
49 ബാഹുയുദ്ധം തയോർ ആസീത് ക്രുദ്ധയോർ നരസിംഹയോഃ
    വസന്തേ വാസിതാ ഹേതോർ ബലവദ് ഗജയോർ ഇവ
50 ഈഷദ് ആഗലിതം ചാപി ക്രോധാച് ചല പദം സ്ഥിതം
    കീചകോ ബലവാൻ ഭീമം ജാനുഭ്യാം ആക്ഷിപദ് ഭുവി
51 പാതിതോ ഭുവി ഭീമസ് തു കീചകേന ബലീയസാ
    ഉത്പപാതാഥ വേഗേന ദണ്ഡാഹത ഇവോരഗഃ
52 സ്പർധയാ ച ബലോന്മത്തൗ താവ് ഉഭൗ സൂത പാണ്ഡവൗ
    നിശീഥേ പര്യകർഷേതാം ബലിനൗ നിശി നിർജനേ
53 തതസ് തദ് ഭവനശ്രേഷ്ഠം പ്രാകമ്പത മുഹുർ മുഹുഃ
    ബലവച് ചാപി സങ്ക്രുദ്ധാവ് അന്യോന്യം താവ് അഗർജതാം
54 തലാഭ്യാം തു സ ഭീമേന വക്ഷസ്യ് അഭിഹതോ ബലീ
    കീചകോ രോഷസന്തപ്തഃ പദാൻ ന ചലിതഃ പദം
55 മുഹൂർതം തു സ തം വേഗം സഹിത്വാ ഭുവി ദുഃസഹം
    ബലാദ് അഹീയത തദാ സൂതോ ഭീമബലാർദിതഃ
56 തം ഹീയമാനം വിജ്ഞായ ഭീമസേനോ മഹാബലഃ
    വക്ഷസ്യ് ആനീയ വേഗേന മമന്ഥൈനം വിചേതസം
57 ക്രോധാവിഷ്ടോ വിനിഃശ്വസ്യ പുനശ് ചൈനം വൃകോദരഃ
    ജഗ്രാഹ ജയതാം ശ്രേഷ്ഠഃ കേശേഷ്വ് ഏവ തദാ ഭൃശം
58 ഗൃഹീത്വാ കീചകം ഭീമോ വിരുരാവ മഹാബലഃ
    ശാർദൂലഃ പിശിതാകാങ്ക്ഷീ ഗൃഹീത്വേവ മഹാമൃഗം
59 തസ്യ പാദൗ ച പാണീ ച ശിരോഗ്രീവാം ച സർവശഃ
    കായേ പ്രവേശയാം ആസ പശോർ ഇവ പിനാക ധൃക്
60 തം സംമഥിത സർവാംഗം മാംസപിണ്ഡോപമം കൃതം
    കൃഷ്ണായൈ ദർശയാം ആസ ഭീമസേനോ മഹാബലഃ
61 ഉവാച ച മഹാതേജാ ദ്രൗപദീം പാണ്ഡുനന്ദനഃ
    പശ്യൈനം ഏഹി പാഞ്ചാലി കാമുകോ ഽയം യഥാ കൃതഃ
62 തഥാ സ കീചകം ഹത്വാ ഗത്വാ രോഷസ്യ വൈ ശമം
    ആമന്ത്ര്യ ദ്രൗപദീം കൃഷ്ണാം ക്ഷിപ്രം ആയാൻ മഹാനസം
63 കീചകം ഘാതയിത്വാ തു ദ്രൗപദീ യോഷിതാം വരാ
    പ്രഹൃഷ്ടാ ഗതസന്താപാ സഭാ പാലാൻ ഉവാച ഹ
64 കീചകോ ഽയം ഹതഃ ശേതേ ഗന്ധർവൈഃ പതിഭിർ മമ
    പരസ്ത്രീ കാമസംമത്തഃ സമാഗച്ഛത പശ്യത
65 തച് ഛ്രുത്വാ ഭാഷിതം തസ്യാ നർതനാഗാര രക്ഷിണഃ
    സഹസൈവ സമാജഗ്മുർ ആദായോകാഃ സഹസ്രശഃ
66 തതോ ഗത്വാഥ തദ് വേശ്മ കീചകം വിനിപാതിതം
    ഗതാസും ദദൃശുർ ഭൂമൗ രുധിരേണ സമുക്ഷിതം
67 ക്വാസ്യ ഗ്രീവാ ക്വ ചരണൗ ക്വ പാണീ ക്വ ശിരസ് തഥാ
    ഇതി സ്മ തം പരീക്ഷന്തേ ഗന്ധർവേണ ഹതം തദാ