ശ്രീമദ് ഭാഗവതം (മൂലം) / ഏകാദശഃ സ്കന്ധഃ (സ്കന്ധം 11) / അദ്ധ്യായം 15


ശ്രീമദ് ഭാഗവതം (മൂലം) / ഏകാദശഃ സ്കന്ധഃ (സ്കന്ധം 11) / അദ്ധ്യായം 15 

ശ്രീഭഗവാനുവാച

ജിതേന്ദ്രിയസ്യ യുക്തസ്യ ജിതശ്വാസസ്യ യോഗിനഃ ।
മയി ധാരയതശ്ചേത ഉപതിഷ്ഠന്തി സിദ്ധയഃ  ॥ 1 ॥ 

ഉദ്ധവ ഉവാച

കയാ ധാരണയാ കാ സ്വിത്കഥം വാ സിദ്ധിരച്യുത ।
കതി വാ സിദ്ധയോ ബ്രൂഹി യോഗിനാം സിദ്ധിദോ ഭവാൻ  ॥ 2 ॥ 

ശ്രീഭഗവാനുവാച

സിദ്ധയോഽഷ്ടാദശ പ്രോക്താ ധാരണായോഗപാരഗൈഃ ।
താസാമഷ്ടൌ മത്പ്രധാനാ ദശൈവ ഗുണഹേതവഃ  ॥ 3 ॥ 

അണിമാ മഹിമാ മൂർത്തേർല്ലഘിമാ പ്രാപ്തിരിന്ദ്രിയൈഃ ।
പ്രാകാമ്യം ശ്രുതദൃഷ്ടേഷു ശക്തിപ്രേരണമീശിതാ  ॥ 4 ॥ 

ഗുണേഷ്വസംഗോ വശിതാ യത്കാമസ്തദവസ്യതി ।
ഏതാ മേ സിദ്ധയഃ സൗമ്യ അഷ്ടാവൌത്പത്തികാ മതാഃ  ॥ 5 ॥ 

അനൂർമ്മിമത്ത്വം ദേഹേഽസ്മിൻ ദൂരശ്രവണദർശനം ।
മനോജവഃ കാമരൂപം പരകായപ്രവേശനം  ॥ 6 ॥ 

സ്വച്ഛന്ദമൃത്യുർദ്ദേവാനാം സഹക്രീഡാനുദർശനം ।
യഥാസങ്കൽപസംസിദ്ധിരാജ്ഞാപ്രതിഹതാഗതിഃ  ॥ 7 ॥ 

ത്രികാലജ്ഞത്വമദ്വന്ദ്വം പരചിത്താദ്യഭിജ്ഞതാ ।
അഗ്ന്യർക്കാംബുവിഷാദീനാം പ്രതിഷ്ടംഭോഽപരാജയഃ  ॥ 8 ॥ 

ഏതാശ്ചോദ്ദേശതഃ പ്രോക്താ യോഗധാരണസിദ്ധയഃ ।
യയാ ധാരണയാ യാ സ്യാദ് യഥാ വാ സ്യാന്നിബോധ മേ  ॥ 9 ॥ 

ഭൂതസൂക്ഷ്മാത്മനി മയി തൻമാത്രം ധാരയേൻമനഃ ।
അണിമാനമവാപ്നോതി തൻമാത്രോപാസകോ മമ  ॥ 10 ॥ 

മഹത്യാത്മൻമയി പരേ യഥാസംസ്ഥം മനോ ദധത് ।
മഹിമാനമവാപ്നോതി ഭൂതാനാം ച പൃഥക് പൃഥക്  ॥ 11 ॥ 

പരമാണുമയേ ചിത്തം ഭൂതാനാം മയി രഞ്ജയൻ ।
കാലസൂക്ഷ്മാർത്ഥതാം യോഗീ ലഘിമാനമവാപ്നുയാത്  ॥ 12 ॥ 

ധാരയൻ മയ്യഹം തത്ത്വേ മനോ വൈകാരികേഽഖിലം ।
സർവ്വേന്ദ്രിയാണാമാത്മത്വം പ്രാപ്തിം പ്രാപ്നോതി മൻമനാഃ  ॥ 13 ॥ 

മഹത്യാത്മനി യഃ സൂത്രേ ധാരയേൻമയി മാനസം ।
പ്രാകാമ്യം പാരമേഷ്ഠ്യം മേ വിന്ദതേഽവ്യക്തജൻമനഃ  ॥ 14 ॥ 

വിഷ്ണൌ ത്ര്യധീശ്വരേ ചിത്തം ധാരയേത്കാലവിഗ്രഹേ ।
സ ഈശിത്വമവാപ്നോതി ക്ഷേത്രജ്ഞക്ഷേത്രചോദനാം  ॥ 15 ॥ 

നാരായണേ തുരീയാഖ്യേ ഭഗവച്ഛബ്ദശബ്ദിതേ ।
മനോ മയ്യാദധദ് യോഗീ മദ്ധർമ്മാ വശിതാമിയാത്  ॥ 16 ॥ 

നിർഗ്ഗുണേ ബ്രഹ്മണി മയി ധാരയൻ വിശദം മനഃ ।
പരമാനന്ദമാപ്നോതി യത്ര കാമോഽവസീയതേ  ॥ 17 ॥ 

ശ്വേതദ്വീപപതൌ ചിത്തം ശുദ്ധേ ധർമ്മമയേ മയി ।
ധാരയഞ്ഛ്വേതതാം യാതി ഷഡൂർമ്മിരഹിതോ നരഃ  ॥ 18 ॥ 

മയ്യാകാശാത്മനി പ്രാണേ മനസാ ഘോഷമുദ്വഹൻ ।
തത്രോപലബ്ധാ ഭൂതാനാം ഹംസോ വാചഃ ശൃണോത്യസൌ  ॥ 19 ॥ 

ചക്ഷുസ്ത്വഷ്ടരി സംയോജ്യ ത്വഷ്ടാരമപി ചക്ഷുഷി ।
മാം തത്ര മനസാ ധ്യായൻ വിശ്വം പശ്യതി സൂക്ഷ്മദൃക്  ॥ 20 ॥ 

മനോ മയി സുസംയോജ്യ ദേഹം തദനുവായുനാ ।
മദ്ധാരണാനുഭാവേന തത്രാത്മാ യത്ര വൈ മനഃ  ॥ 21 ॥ 

യദാ മന ഉപാദായ യദ്യദ് രൂപം ബുഭൂഷതി ।
തത്തദ്ഭവേൻമനോരൂപം മദ്യോഗബലമാശ്രയഃ  ॥ 22 ॥ 

പരകായം വിശൻ സിദ്ധ ആത്മാനം തത്ര ഭാവയേത് ।
പിണ്ഡം ഹിത്വാ വിശേത്പ്രാണോ വായുഭൂതഃ ഷഡങ്ഘ്രിവത്  ॥ 23 ॥ 

പാർഷ്ണ്യാഽഽപീഡ്യ ഗുദം പ്രാണം ഹൃദുരഃകണ്ഠമൂർദ്ധസു ।
ആരോപ്യ ബ്രഹ്മരന്ധ്രേണ ബ്രഹ്മ നീത്വോത്സൃജേത്തനും  ॥ 24 ॥ 

വിഹരിഷ്യൻ സുരാക്രീഡേ മത് സ്ഥം സത്ത്വം വിഭാവയേത് ।
വിമാനേനോപതിഷ്ഠന്തി സത്ത്വവൃത്തീഃ സുരസ്ത്രിയഃ  ॥ 25 ॥ 

യഥാ സങ്കൽപയേദ്ബുദ്ധ്യാ യദാ വാ മത്പരഃ പുമാൻ ।
മയി സത്യേ മനോ യുഞ്ജംസ്തഥാ തത്സമുപാശ്നുതേ  ॥ 26 ॥ 

യോ വൈ മദ്ഭാവമാപന്ന ഈശിതുർവ്വശിതുഃ പുമാൻ ।
കുതശ്ചിന്ന വിഹന്യേത തസ്യ ചാജ്ഞാ യഥാ മമ  ॥ 27 ॥ 

മദ്ഭക്ത്യാ ശുദ്ധസത്ത്വസ്യ യോഗിനോ ധാരണാവിദഃ ।
തസ്യ ത്രൈകാലികീ ബുദ്ധിർജ്ജൻമമൃത്യൂപബൃംഹിതാ  ॥ 28 ॥ 

അഗ്ന്യാദിഭിർന്ന ഹന്യേത മുനേർ യോഗമയം വപുഃ ।
മദ്യോഗശ്രാന്തചിത്തസ്യ യാദസാമുദകം യഥാ  ॥ 29 ॥ 

മദ് വിഭൂതീരഭിധ്യായൻ ശ്രീവത്സാസ്ത്രവിഭൂഷിതാഃ ।
ധ്വജാതപത്രവ്യജനൈഃ സ ഭവേദപരാജിതഃ  ॥ 30 ॥ 

ഉപാസകസ്യ മാമേവം യോഗധാരണയാ മുനേഃ ।
സിദ്ധയഃ പൂർവ്വകഥിതാ ഉപതിഷ്ഠന്ത്യശേഷതഃ  ॥ 31 ॥ 

ജിതേന്ദ്രിയസ്യ ദാന്തസ്യ ജിതശ്വാസാത്മനോ മുനേഃ ।
മദ്ധാരണാം ധാരയതഃ കാ സാ സിദ്ധിഃ സുദുർല്ലഭാ  ॥ 32 ॥ 

അന്തരായാൻ വദന്ത്യേതാ യുഞ്ജതോ യോഗമുത്തമം ।
മയാ സമ്പദ്യമാനസ്യ കാലക്ഷപണഹേതവഃ  ॥ 33 ॥ 

ജൻമൌഷധിതപോമന്ത്രൈർ യാവതീരിഹ സിദ്ധയഃ ।
യോഗേനാപ്നോതി താഃ സർവ്വാ നാന്യൈർ യോഗഗതിം വ്രജേത്  ॥ 34 ॥ 

സർവ്വാസാമപി സിദ്ധീനാം ഹേതുഃ പതിരഹം പ്രഭുഃ ।
അഹം യോഗസ്യ സാംഖ്യസ്യ ധർമ്മസ്യ ബ്രഹ്മവാദിനാം  ॥ 35 ॥ 

അഹമാത്മാന്തരോ ബാഹ്യോഽനാവൃതഃ സർവ്വദേഹിനാം ।
യഥാ ഭൂതാനി ഭൂതേഷു ബഹിരന്തഃ സ്വയം തഥാ  ॥ 36 ॥