ഐതരേയോപനിഷത്ത്
ഐതരേയ ഉപനിഷത്
വാങ് മേ മനസി പ്രതിഷ്ഠിതാ മനോ മേ വാചി പ്രതിഷ്ഠിതമാവിരാവീർമ ഏധി ..
വേദസ്യ മ ആണീസ്ഥഃ ശ്രുതം മേ മാ പ്രഹാസീരനേനാധീതേനാഹോരാത്രാൻ സന്ദധാമ്യൃതം വദിഷ്യാമി സത്യം വദിഷ്യാമി .. തന്മാമവതു തദ്വക്താരമവത്വവതു മാമവതു വക്താരമവതു വക്താരം .. 

.. ഓം ശാന്തിഃ ശാന്തിഃ ശാന്തിഃ..



.. അഥ ഐതരേയോപനിഷദി പ്രഥമാധ്യായേ പ്രഥമഃ ഖണ്ഡഃ ..

ഓം ആത്മാ വാ ഇദമേക ഏവാഗ്ര ആസീന്നാന്യത്കിഞ്ചന മിഷത് . സ ഈക്ഷത ലോകാന്നു സൃജാ ഇതി .. 1..

സ ഇമാം ̐ ല്ലോകാനസൃജത . അംഭോ മരീചീർമാപോഽദോഽംഭഃ പരേണ ദിവം ദ്യൗഃ പ്രതിഷ്ഠാഽന്തരിക്ഷം മരീചയഃ ..
പൃഥിവീ മരോ യാ അധസ്താത്ത ആപഃ .. 2..

സ ഈക്ഷതേമേ നു ലോകാ ലോകപാലാന്നു സൃജാ ഇതി .. സോഽദ്ഭ്യ ഏവ പുരുഷം സമുദ്ധൃത്യാമൂർഛയത് .. 3..

തമഭ്യതപത്തസ്യാഭിതപ്തസ്യ മുഖം നിരഭിദ്യത യഥാഽണ്ഡം മുഖാദ്വാഗ്വാചോഽഗ്നിർനാസികേ നിരഭിദ്യേതം നാസികാഭ്യാം പ്രാണഃ .. പ്രാണാദ്വായുരക്ഷിണീ നിരഭിദ്യേതമക്ഷീഭ്യാം ചക്ഷുശ്ചക്ഷുഷ ആദിത്യഃ കർണൗ നിരഭിദ്യേതാം കർണാഭ്യാം ശ്രോത്രം ശ്രോത്രദ്ദിശസ്ത്വങ്നിരഭിദ്യത ത്വചോ ലോമാനി ലോമഭ്യ ഓഷധിവനസ്പതയോ 
ഹൃദയം നിരഭിദ്യത ഹൃദയാന്മനോ മനസശ്ചന്ദ്രമാ നാഭിർനിരഭിദ്യത നാഭ്യാ അപാനോഽപാനാന്മൃത്യുഃ
ശിശ്നം നിരഭിദ്യത ശിശ്നാദ്രേതോ രേതസ ആപഃ .. 4..

.. ഇത്യൈതരേയോപനിഷദി പ്രഥമാധ്യായേ പ്രഥമഃ ഖണ്ഡഃ ..



.. അഥ ഐതരേയോപനിഷദി പ്രഥമാധ്യായേ ദ്വിതീയഃ ഖണ്ഡഃ ..

താ ഏതാ ദേവതാഃ സൃഷ്ടാ അസ്മിന്മഹത്യർണവേ പ്രാപതൻ . തമശനാപിപാസാഭ്യാമന്വവാർജത് . താ
ഏനമബ്രുവന്നായതനം നഃ പ്രജാനീഹി യസ്മിൻപ്രതിഷ്ഠിതാ അന്നമദാമേതി .. 1..

താഭ്യോ ഗാമാനയത്താ അബ്രുവന്ന വൈ നോഽയമലമിതി .
താഭ്യോഽശ്വമാനയത്താ അബ്രുവന്ന വൈ നോഽയമലമിതി .. 2..

താഭ്യഃ പുരുഷമാനയത്താ അബ്രുവൻ സുകൃതം ബതേതി പുരുഷോ വാവ സുകൃതം . 
താ അബ്രവീദ്യഥായതനം പ്രവിശതേതി .. 3..

അഗ്നിർവാഗ്ഭൂത്വാ മുഖം പ്രാവിശദ്വായുഃ പ്രാണോ ഭൂത്വാ നാസികേ പ്രാവിശദാദിത്യശ്ചക്ഷുർഭൂത്വാഽക്ഷിണീ പ്രാവിശാദ്ദിശഃ ശ്രോത്രം ഭൂത്വാ കർണൗ പ്രാവിശന്നോഷധിവനസ്പതയോ ലോമാനി ഭൂത്വാ ത്വചമ്പ്രാവിശംശ്ചന്ദ്രമാ മനോ ഭൂത്വാ ഹൃദയം പ്രാവിശന്മൃത്യുരപാനോ ഭൂത്വാ നാഭിം പ്രാവിശദാപോ രേതോ ഭൂത്വാ ശിശ്നം പ്രാവിശൻ .. 4..

തമശനായാപിപാസേ അബ്രൂതാമാവാഭ്യാമഭിപ്രജാനീഹീതി തേ അബ്രവീദേതാസ്വേവ വാം ദേവതാസ്വാഭജാമ്യേതാസു ഭാഗിന്ന്യൗ കരോമീതി . തസ്മാദ്യസ്യൈ കസ്യൈ ച ദേവതായൈ ഹവിഗൃർഹ്യതേ ഭാഗിന്യാവേവാസ്യാമശനായാപിപാസേ
ഭവതഃ .. 5..

.. ഇത്യൈതരേയോപനിഷദി പ്രഥമാധ്യായേ ദ്വിതീയഃ ഖണ്ഡഃ ..



.. അഥ ഐതരേയോപനിഷദി പ്രഥമാധ്യായേ തൃതീയഃ ഖണ്ഡഃ ..

സ ഈക്ഷതേമേ നു ലോകാശ്ച ലോകപാലാശ്ചാന്നമേഭ്യഃ സൃജാ ഇതി .. 1..

സോഽപോഽഭ്യതപത്താഭ്യോഽഭിതപ്താഭ്യോ മൂർതിരജായത . 
യാ വൈ സാ മൂർതിരജായതാന്നം വൈ തത് .. 2..

തദേനത്സൃഷ്ടം പരാങ്ത്യജിഘാംസത്തദ്വാചാഽജിഘൃക്ഷത് തന്നാശക്നോദ്വാചാ ഗ്രഹീതും .
സ യദ്ധൈനദ്വാചാഽഗ്രഹൈഷ്യദഭിവ്യാഹൃത്യ ഹൈവാന്നമത്രപ്സ്യത് .. 3..

തത്പ്രാണേനാജിഘൃക്ഷത് തന്നാശക്നോത്പ്രാണേന ഗ്രഹീതും സ യദ്ധൈനത്പ്രാണേനാഗ്രഹൈഷ്യദഭിപ്രാണ്യ
ഹൈവാന്നമത്രപ്സ്യത് .. 4..

തച്ചക്ഷുഷാഽജിഘൃക്ഷത് തന്നാശക്നോച്ചക്ഷുഷാ ഗ്രഹീതു/ൻ സ യദ്ധൈനച്ചക്ഷുഷാഽഗ്രഹൈഷ്യദ്ദൃഷ്ട്വാ ഹൈവാനമത്രപ്സ്യത് .. 5..

തച്ഛ്രോത്രേണാജിഘൃക്ഷത് തന്നാശക്നോച്ഛ്രോത്രേണ ഗ്രഹീതും സ യദ്ധൈനച്ഛ്രോതേണാഗ്രഹൈഷ്യച്ഛ്രുത്വാ ഹൈവാന്നമത്രപ്സ്യത് .. 6..

തത്ത്വചാഽജിഘൃക്ഷത് തന്നാശക്നോത്ത്വചാ ഗ്രഹീതും സ യദ്ധൈനത്ത്വചാഽഗ്രഹൈഷ്യത് സ്പൃഷ്ട്വാ ഹൈവാന്നമത്രപ്സ്യത് .. 7..

തന്മനസാഽജിഘൃക്ഷത് തന്നാശക്നോന്മനസാ ഗ്രഹീതും സ യദ്ധൈനന്മനസാഽഗ്രഹൈഷ്യദ്ധ്യാത്വാ ഹൈവാന്നമത്രപ്സ്യത് .. 8..

തച്ഛിശ്നേനാജിഘൃക്ഷത് തന്നാശക്നോച്ഛിശ്നേന ഗ്രഹീതും സ യദ്ധൈനച്ഛിശ്നേനാഗ്രഹൈഷ്യദ്വിത്സൃജ്യ ഹൈവാനമത്രപ്സ്യത് .. 9..

തദപാനേനാജിഘൃക്ഷത് തദാവയത് സൈഷോഽന്നസ്യ ഗ്രഹോ യദ്വായുരനായുവാർ ഏഷ യദ്വായുഃ .. 10..

സ ഈക്ഷത കഥം ന്വിദം മദൃതേ സ്യാദിതി സ ഈക്ഷത കതരേണ പ്രപദ്യാ ഇതി . 
സ ഈക്ഷത യദി വാചാഽഭിവ്യാഹൃതം യദി പ്രാണേനാഭിപ്രാണിതം യദി ചക്ഷുഷാ ദൃഷ്ടം യദി ശ്രോത്രേണ ശ്രുതം
യദി ത്വചാ സ്പൃഷ്ടം യദി മനസാ ധ്യാതം യദ്യപാനേനാഭ്യപാനിതം യദി ശിശ്നേന വിസൃഷ്ടമഥ
കോഽഹമിതി .. 11..

സ ഏതമേവ സീമാനം വിദര്യൈതയാ ദ്വാരാ പ്രാപദ്യത . സൈഷാ വിദൃതിർനാമ ദ്വാസ്തദേതന്നാഽന്ദനം .
തസ്യ ത്രയ ആവസഥാസ്ത്രയഃ സ്വപ്നാ അയമാവസഥോഽയമാവസഥോഽയമാവസഥ ഇതി .. 12..

സ ജാതോ ഭൂതാന്യഭിവ്യൈഖ്യത് കിമിഹാന്യം വാവദിഷദിതി .സ ഏതമേവ പുരുഷം ബ്രഹ്മ തതമമപശ്യത് .
ഇദമദർശനമിതീ 3 .. 13..

തസ്മാദിദന്ദ്രോ നാമേദന്ദ്രോ ഹ വൈ നാമ . തമിദന്ദ്രം സന്തമിന്ദ്ര ഇത്യാചക്ഷതേ പരോക്ഷേണ .
പരോക്ഷപ്രിയാ ഇവ ഹി ദേവാഃ പരോക്ഷപ്രിയാ ഇവ ഹി ദേവാഃ .. 14..

.. ഇത്യൈതരേയോപനിഷദി പ്രഥമാധ്യായേ തൃതീയഃ ഖണ്ഡഃ ..



.. അഥ ഐതരോപനിഷദി ദ്വിതീയോധ്യായഃ ..

ഓം പുരുഷേ ഹ വാ അയമാദിതോ ഗർഭോ ഭവതി യദേതദ്രേതഃ .തദേതത്സർവേഭ്യോഽംഗേഭ്യസ്തേജഃ സംഭൂതമാത്മന്യേവഽഽത്മാനം ബിഭർതി തദ്യദാ സ്ത്രിയാം സിഞ്ചത്യഥൈനജ്ജനയതി തദസ്യ പ്രഥമം ജന്മ .. 1..

തത്സ്ത്രിയാ ആത്മഭൂയം ഗച്ഛതി യഥാ സ്വമംഗം തഥാ . തസ്മാദേനാം ന ഹിനസ്തി .
സാഽസ്യൈതമാത്മാനമത്ര ഗതം ഭാവയതി .. 2..

സാ ഭാവയിത്രീ ഭാവയിതവ്യാ ഭവതി . തം സ്ത്രീ ഗർഭ ബിഭർതി . സോഽഗ്ര ഏവ കുമാരം ജന്മനോഽഗ്രേഽധിഭാവയതി .
സ യത്കുമാരം ജന്മനോഽഗ്രേഽധിഭാവയത്യാത്മാനമേവ തദ്ഭാവയത്യേഷം ലോകാനാം സന്തത്യാ .
ഏവം സന്തതാ ഹീമേ ലോകാസ്തദസ്യ ദ്വിതീയം ജന്മ .. 3..

സോഽസ്യായമാത്മാ പുണ്യേഭ്യഃ കർമഭ്യഃ പ്രതിധീയതേ . അഥാസ്യായാമിതര ആത്മാ കൃതകൃത്യോ വയോഗതഃ പ്രൈതി .
സ ഇതഃ പ്രയന്നേവ പുനർജായതേ തദസ്യ തൃതീയം ജന്മ .. 4..

തദുക്തമൃഷിണാ ഗർഭേ നു സന്നന്വേഷാമവേദമഹം ദേവാനാം ജനിമാനി വിശ്വാ ശതം മാ പുര ആയസീരരക്ഷന്നധഃ ശ്യേനോ ജവസാ നിരദീയമിതി . ഗർഭ ഏവൈതച്ഛയാനോ വാമദേവ ഏവമുവാച .. 5..

സ ഏവം വിദ്വാനസ്മാച്ഛരീരഭേദാദൂർധ്വ ഉത്ക്രമ്യാമുഷ്മിൻ സ്വർഗേ ലോകേ സർവാൻ കാമാനാപ്ത്വാഽമൃതഃ സമഭവത് സമഭവത് .. 6..

.. ഇത്യൈതരോപനിഷദി ദ്വിതീയോധ്യായഃ ..



.. അഥ ഐതരോപനിഷദി തൃതീയോധ്യായഃ ..

ഓം കോഽയമാത്മേതി വയമുപാസ്മഹേ കതരഃ സ ആത്മാ . യേന വാ പശ്യതി യേന വാ ശൃണോതി യേന വാ ഗന്ധാനാജിഘ്രതി യേന വാ വാചം വ്യാകരോതി യേന വാ സ്വാദു ചാസ്വാദു ച വിജാനാതി .. 1..

യദേതദ്ധൃദയം മനശ്ചൈതത് . സഞ്ജ്ഞാനമാജ്ഞാനം വിജ്ഞാനം പ്രജ്ഞാനം മേധാ
ദൃഷ്ടിധൃർതിമതിർമനീഷാ ജൂതിഃ സ്മൃതിഃ സങ്കൽപഃ ക്രതുരസുഃ കാമോ വശ ഇതി .
സർവാണ്യേവൈതാനി പ്രജ്ഞാനസ്യ നാമധേയാനി ഭവന്തി .. 2..

ഏഷ ബ്രഹ്മൈഷ ഇന്ദ്ര ഏഷ പ്രജാപതിരേതേ സർവേ ദേവാ ഇമാനി ച പഞ്ചമഹാഭൂതാനി പൃഥിവീ വായുരാകാശ ആപോ 
ജ്യോതീംഷീത്യേതാനീമാനി ച ക്ഷുദ്രമിശ്രാണീവ .
ബീജാനീതരാണി ചേതരാണി ചാണ്ഡജാനി ച ജാരുജാനി ച സ്വേദജാനി ചോദ്ഭിജ്ജാനി ചാശ്വാ ഗാവഃ പുരുഷാ ഹസ്തിനോ യത്കിഞ്ചേദം പ്രാണി ജംഗമം ച പതത്രി ച യച്ച സ്ഥാവരം സർവം തത്പ്രജ്ഞാനേത്രം പ്രജ്ഞാനേ പ്രതിഷ്ഠിതം പ്രജ്ഞാനേത്രോ ലോകഃ പ്രജ്ഞാ പ്രതിഷ്ഠാ പ്രജ്ഞാനം ബ്രഹ്മ .. 3..

സ ഏതേന പ്രാജ്ഞേനാഽഽത്മനാഽസ്മാല്ലോകാദുത്ക്രമ്യാമുഷ്മിൻസ്വർഗേ ലോകേ സർവാൻ കാമാനാപ്ത്വാഽമൃതഃ സമഭവത് സമഭവത് .. 4..

.. ഇത്യൈതരോപനിഷദി തൃതീയോധ്യായഃ ..



ഓം വാങ് മേ മനസി പ്രതിഷ്ഠിതാ മനോ മേ വാചി പ്രതിഷ്ഠിതമാവിരാവീർമ ഏധി വേദസ്യ മ ആണീസ്ഥഃ ശ്രുതം മേ മാ പ്രഹാസീരനേനാധീതേനാഹോരാത്രാൻ സന്ദധാമ്യൃതം വദിഷ്യാമി സത്യം വദിഷ്യാമി തന്മാമവതു 
തദ്വക്താരമവത്വവതു മാമവതു വക്താരമവതു വക്താരം ..
                                 
.. ഓം ശാന്തിഃ ശാന്തിഃ ശാന്തിഃ..
ഉപനിഷത്തുകൾ