ശ്രീമദ് ഭാഗവതം (മൂലം) / ദശമഃ സ്കന്ധഃ (ഉത്തരാർദ്ധഃ) (സ്കന്ധം 10 ഉത്തരാർദ്ധം) / അദ്ധ്യായം 70


ശ്രീമദ് ഭാഗവതം (മൂലം) / ദശമഃ സ്കന്ധഃ (പൂർവ്വാർദ്ധഃ) (സ്കന്ധം 10 ഉത്തരാർദ്ധം) / അദ്ധ്യായം 70 

ശ്രീശുക ഉവാച

അഥോഷസ്യുപവൃത്തായാം കുക്കുടാൻ കൂജതോഽശപൻ ।
ഗൃഹീതകണ്ഠ്യഃ പതിഭിർമ്മാധവ്യോ വിരഹാതുരാഃ  ॥ 1 ॥ 

വയാംസ്യരോരുവൻ കൃഷ്ണം ബോധയന്തീവ വന്ദിനഃ ।
ഗായത്സ്വളിഷ്വനിദ്രാണി മന്ദാരവനവായുഭിഃ  ॥ 2 ॥ 

മുഹൂർത്തം തം തു വൈദർഭീ നാമൃഷ്യദതിശോഭനം ।
പരിരംഭണവിശ്ലേഷാത്പ്രിയബാഹ്വന്തരം ഗതാ  ॥ 3 ॥ 

ബ്രാഹ്മേ മുഹൂർത്തേ ഉത്ഥായ വാര്യുപസ്പൃശ്യ മാധവഃ ।
ദധ്യൌ പ്രസന്നകരണ ആത്മാനം തമസഃ പരം  ॥ 4 ॥ 

     ഏകം സ്വയംജ്യോതിരനന്യമവ്യയം 
          സ്വസംസ്ഥയാ നിത്യനിരസ്തകൽമഷം ।
     ബ്രഹ്മാഖ്യമസ്യോദ്ഭവനാശഹേതുഭിഃ 
          സ്വശക്തിഭിർല്ലക്ഷിതഭാവനിർവൃതിം  ॥ 5 ॥ 

     അഥാപ്ലുതോഽമ്ഭസ്യമലേ യഥാവിധി 
          ക്രിയാകലാപം പരിധായ വാസസീ । 
     ചകാര സന്ധ്യോപഗമാദി സത്തമോ 
          ഹുതാനലോ ബ്രഹ്മ ജജാപ വാഗ്യതഃ  ॥ 6 ॥ 

ഉപസ്ഥായാർക്കമുദ്യന്തം തർപ്പയിത്വാത്മനഃ കലാഃ ।
ദേവാൻ ഋഷീൻ പിതൄൻ വൃദ്ധാൻ വിപ്രാനഭ്യർച്ച്യ ചാത്മവാൻ  ॥ 7 ॥ 

ധേനൂനാം രുക്മശൃംഗീണാം സാധ്വീനാം മൌക്തികസ്രജാം ।
പയസ്വിനീനാം ഗൃഷ്ടീനാം സവത്സാനാം സുവാസസാം  ॥ 8 ॥ 

ദദൌ രൂപ്യഖുരാഗ്രാണാം ക്ഷൌമാജിനതിലൈഃ സഹ ।
അലങ്കൃതേഭ്യോ വിപ്രേഭ്യോ ബദ്വം ബദ്വം ദിനേ ദിനേ  ॥ 9 ॥ 

ഗോവിപ്രദേവതാവൃദ്ധഗുരൂൻ ഭൂതാനി സർവ്വശഃ ।
നമസ്കൃത്യാത്മസംഭൂതീർമ്മംഗളാനി സമസ്പൃശത്  ॥ 10 ॥ 

ആത്മാനം ഭൂഷയാമാസ നരലോകവിഭൂഷണം ।
വാസോഭിർഭൂഷണൈഃ സ്വീയൈർദ്ദിവ്യസ്രഗനുലേപനൈഃ  ॥ 11 ॥ 

അവേക്ഷ്യാജ്യം തഥാഽഽദർശം ഗോവൃഷദ്വിജദേവതാഃ ।
കാമാംശ്ച സർവ്വവർണ്ണാനാം പൌരാന്തഃപുരചാരിണാം ।
പ്രദാപ്യ പ്രകൃതീഃ കാമൈഃ പ്രതോഷ്യ പ്രത്യനന്ദത  ॥ 12 ॥ 

സംവിഭജ്യാഗ്രതോ വിപ്രാൻ സ്രക്താംബൂലാനുലേപനൈഃ ।
സുഹൃദഃ പ്രകൃതീർദ്ദാരാനുപായുങ്ക്ത തതഃ സ്വയം  ॥ 13 ॥ 

താവത് സൂത ഉപാനീയ സ്യന്ദനം പരമാദ്ഭുതം ।
സുഗ്രീവാദ്യൈർഹയൈർ യുക്തം പ്രണമ്യാവസ്ഥിതോഽഗ്രതഃ  ॥ 14 ॥ 

ഗൃഹീത്വാ പാണിനാ പാണീ സാരഥേസ്തമഥാരുഹത് ।
സാത്യക്യുദ്ധവസംയുക്തഃ പൂർവ്വാദ്രിമിവ ഭാസ്കരഃ  ॥ 15 ॥ 

ഈക്ഷിതോഽന്തഃപുരസ്ത്രീണാം സവ്രീഡപ്രേമവീക്ഷിതൈഃ ।
കൃച്ഛ്രാദ് വിസൃഷ്ടോ നിരഗാജ്ജാതഹാസോ ഹരൻ മനഃ  ॥ 16 ॥ 

സുധർമ്മാഖ്യാം സഭാം സർവ്വൈർവൃഷ്ണിഭിഃ പരിവാരിതഃ ।
പ്രാവിശദ്യന്നിവിഷ്ടാനാം ന സന്ത്യംഗ ഷഡൂർമ്മയഃ  ॥ 17 ॥ 

     തത്രോപവിഷ്ടഃ പരമാസനേ വിഭുർ
          ബഭൌ സ്വഭാസാ കകുഭോഽവഭാസയൻ ।
     വൃതോ നൃസിംഹൈർ യദുഭിർ യദൂത്തമോ 
          യഥോഡുരാജോ ദിവി താരകാഗണൈഃ  ॥ 18 ॥ 

തത്രോപമന്ത്രിണോ രാജൻ നാനാഹാസ്യരസൈർവ്വിഭും ।
ഉപതസ്ഥുർന്നടാചാര്യാ നർത്തക്യസ്താണ്ഡവൈഃ പൃഥക്  ॥ 19 ॥ 

മൃദംഗവീണാമുരജവേണുതാളദരസ്വനൈഃ ।
നനൃതുർജ്ജഗുസ്തുഷ്ടുവുശ്ച സൂതമാഗധവന്ദിനഃ  ॥ 20 ॥ 

തത്രാഹുർബ്രാഹ്മണാഃ കേചിദാസീനാ ബ്രഹ്മവാദിനഃ ।
പൂർവ്വേഷാം പുണ്യയശസാം രാജ്ഞാം ചാകഥയൻ കഥാഃ  ॥ 21 ॥ 

തത്രൈകഃ പുരുഷോ രാജന്നാഗതോഽപൂർവ്വദർശനഃ ।
വിജ്ഞാപിതോ ഭഗവതേ പ്രതീഹാരൈഃ പ്രവേശിതഃ  ॥ 22 ॥ 

സ നമസ്കൃത്യ കൃഷ്ണായ പരേശായ കൃതാഞ്ജലിഃ ।
രാജ്ഞാമാവേദയദ്ദുഃഖം ജരാസന്ധനിരോധജം  ॥ 23 ॥ 

യേ ച ദിഗ്വിജയേ തസ്യ സന്നതിം ന യയുർന്നൃപാഃ ।
പ്രസഹ്യ രുദ്ധാസ്തേനാസന്നയുതേ ദ്വേ ഗിരിവ്രജേ  ॥ 24 ॥ 

കൃഷ്ണ കൃഷ്ണാപ്രമേയാത്മൻ പ്രപന്നഭയഭഞ്ജന ।
വയം ത്വാം ശരണം യാമോ ഭവഭീതാഃ പൃഥഗ്‌ദ്ധിയഃ  ॥ 25 ॥ 

     ലോകോ വികർമ്മനിരതഃ കുശലേ പ്രമത്തഃ 
          കർമ്മണ്യയം ത്വദുദിതേ ഭവദർച്ചനേ സ്വേ । 
     യസ്താവദസ്യ ബലവാനിഹ ജീവിതാശാം 
          സദ്യശ്ഛിനത്ത്യനിമിഷായ നമോഽസ്തു തസ്മൈ  ॥ 26 ॥ 

     ലോകേ ഭവാഞ്ജഗദിനഃ കലയാവതീർണ്ണഃ 
          സദ്രക്ഷണായ ഖലനിഗ്രഹണായ ചാന്യഃ । 
     കശ്ചിത്ത്വദീയമതിയാതി നിദേശമീശ 
          കിം വാ ജനഃ സ്വകൃതമൃച്ഛതി തന്ന വിദ്മഃ  ॥ 27 ॥ 

     സ്വപ്നായിതം നൃപസുഖം പരതന്ത്രമീശ 
          ശശ്വദ്ഭയേന മൃതകേന ധുരം വഹാമഃ । 
     ഹിത്വാ തദാത്മനി സുഖം ത്വദനീഹലഭ്യം 
          ക്ലിശ്യാമഹേഽതികൃപണാസ്തവ മായയേഹ  ॥ 28 ॥ 

     തന്നോ ഭവാൻ പ്രണതശോകഹരാംഘ്രിയുഗ്മോ 
          ബദ്ധാൻ വിയുങ്ക്ഷ്വ മഗധാഹ്വയകർമ്മപാശാത് ।
     യോ ഭൂഭുജോഽയുതമതംഗജവീര്യമേകോ 
          ബിഭ്രദ് രുരോധ ഭവനേ മൃഗരാഡിവാവീഃ  ॥ 29 ॥ 

     യോ വൈ ത്വയാ ദ്വിനവകൃത്വ ഉദാത്തചക്ര
          ഭഗ്നോ മൃധേ ഖലു ഭവന്തമനന്തവീര്യം । 
     ജിത്വാ നൃലോകനിരതം സകൃദൂഢദർപ്പോ 
          യുഷ്മത്പ്രജാ രുജതി നോഽജിത തദ് വിധേഹി  ॥ 30 ॥ 

ദൂത ഉവാച

ഇതി മാഗധസംരുദ്ധാ ഭവദ്ദർശനകാങ്ക്ഷിണഃ ।
പ്രപന്നാഃ പാദമൂലം തേ ദീനാനാം ശം വിധീയതാം  ॥ 31 ॥ 

ശ്രീശുക ഉവാച

രാജദൂതേ ബ്രുവത്യേവം ദേവർഷിഃ പരമദ്യുതിഃ ।
ബിഭ്രത്പിംഗജടാഭാരം പ്രാദുരാസീദ് യഥാ രവിഃ  ॥ 32 ॥ 

തം ദൃഷ്ട്വാ ഭഗവാൻ കൃഷ്ണഃ സർവ്വലോകേശ്വരേശ്വരഃ ।
വവന്ദ ഉത്ഥിതഃ ശീർഷ്ണാ സസഭ്യഃ സാനുഗോ മുദാ  ॥ 33 ॥ 

സഭാജയിത്വാ വിധിവത്കൃതാസനപരിഗ്രഹം ।
ബഭാഷേ സൂനൃതൈർവ്വാക്യൈഃ ശ്രദ്ധയാ തർപ്പയൻ മുനിം  ॥ 34 ॥ 

അപി സ്വിദദ്യ ലോകാനാം ത്രയാണാമകുതോഭയം ।
നനു ഭൂയാൻ ഭഗവതോ ലോകാൻ പര്യടതോ ഗുണഃ  ॥ 35 ॥ 

ന ഹി തേഽവിദിതം കിഞ്ചില്ലോകേഷ്വീശ്വരകർത്തൃഷു ।
അഥ പൃച്ഛാമഹേ യുഷ്മാൻ പാണ്ഡവാനാം ചികീർഷിതം  ॥ 36 ॥ 

ശ്രീനാരദ ഉവാച

     ദൃഷ്ടാ മായാ തേ ബഹുശോ ദുരത്യയാ 
          മായാ വിഭോ വിശ്വസൃജശ്ച മായിനഃ ।
     ഭൂതേഷു ഭൂമംശ്ചരതഃ സ്വശക്തിഭിർ-
          വഹ്നേരിവച്ഛന്നരുചോ ന മേഽദ്ഭുതം  ॥ 37 ॥ 

     തവേഹിതം കോഽർഹതി സാധു വേദിതും 
          സ്വമായയേദം സൃജതോ നിയച്ഛതഃ ।
     യദ്വിദ്യമാനാത്മതയാവഭാസതേ 
          തസ്മൈ നമസ്തേ സ്വവിലക്ഷണാത്മനേ  ॥ 38 ॥ 

     ജീവസ്യ യഃ സംസരതോ വിമോക്ഷണം 
          ന ജാനതോഽനർത്ഥവഹാച്ഛരീരതഃ ।
     ലീലാവതാരൈഃ സ്വയശഃപ്രദീപകം 
          പ്രാജ്വാലയത്ത്വാ തമഹം പ്രപദ്യേ  ॥ 39 ॥ 

അഥാപ്യാശ്രാവയേ ബ്രഹ്മ നരലോകവിഡംബനം ।
രാജ്ഞഃ പൈതൃഷ്വസേയസ്യ ഭക്തസ്യ ച ചികീർഷിതം  ॥ 40 ॥ 

യക്ഷ്യതി ത്വാം മഖേന്ദ്രേണ രാജസൂയേന പാണ്ഡവഃ ।
പാരമേഷ്ഠ്യകാമോ നൃപതിസ്തദ്ഭവാനനുമോദതാം  ॥ 41 ॥ 

തസ്മിൻ ദേവ ക്രതുവരേ ഭവന്തം വൈ സുരാദയഃ ।
ദിദൃക്ഷവഃ സമേഷ്യന്തി രാജാനശ്ച യശസ്വിനഃ  ॥ 42 ॥ 

ശ്രവണാത്കീർത്തനാദ്ധ്യാനാത്പൂയന്തേഽന്തേവസായിനഃ ।
തവ ബ്രഹ്മമയസ്യേശ കിമുതേക്ഷാഭിമർശിനഃ  ॥ 43 ॥ 

     യസ്യാമലം ദിവി യശഃ പ്രഥിതം രസായാം 
          ഭൂമൌ ച തേ ഭുവനമംഗള ദിഗ്വിതാനം । 
     മന്ദാകിനീതി ദിവി ഭോഗവതീതി ചാധോ 
          ഗംഗേതി ചേഹ ചരണാംബു പുനാതി വിശ്വം  ॥ 44 ॥ 

ശ്രീശുക ഉവാച

തത്ര തേഷ്വാത്മപക്ഷേഷ്വഗൃഹ്ണത്സു വിജിഗീഷയാ ।
വാചഃ പേശൈഃ സ്മയൻ ഭൃത്യമുദ്ധവം പ്രാഹ കേശവഃ  ॥ 45 ॥ 

ശ്രീഭഗവാനുവാച

ത്വം ഹി നഃ പരമം ചക്ഷുഃ സുഹൃൻമന്ത്രാർത്ഥതത്ത്വവിത് ।
തഥാത്ര ബ്രൂഹ്യനുഷ്ഠേയം ശ്രദ്ദധ്മഃ കരവാമ തത്  ॥ 46 ॥ 

ഇത്യുപാമന്ത്രിതോ ഭർത്രാ സർവ്വജ്ഞേനാപി മുഗ്ദ്ധവത് ।
നിദേശം ശിരസാഽഽധായ ഉദ്ധവഃ പ്രത്യഭാഷത  ॥ 47 ॥