ശ്രീമദ് ഭാഗവതം (മൂലം) / ദശമഃ സ്കന്ധഃ (പൂർവ്വാർദ്ധഃ) (സ്കന്ധം 10 പൂർവ്വാർദ്ധം) / അദ്ധ്യായം 10


ശ്രീമദ് ഭാഗവതം (മൂലം) / ദശമഃ സ്കന്ധഃ (പൂർവ്വാർദ്ധഃ) (സ്കന്ധം 10 പൂർവ്വാർദ്ധം) / അദ്ധ്യായം 10 

രാജോവാച

കഥ്യതാം ഭഗവന്നേതത്തയോഃ ശാപസ്യ കാരണം ।
യത്തദ് വിഗർഹിതം കർമ്മ യേന വാ ദേവർഷേസ്തമഃ  ॥ 1 ॥ 

ശ്രീശുക ഉവാച

രുദ്രസ്യാനുചരൌ ഭൂത്വാ സുദൃപ്തൌ ധനദാത്മജൌ ।
കൈലാസോപവനേ രമ്യേ മന്ദാകിന്യാം മദോത്കടൌ  ॥ 2 ॥ 

വാരുണീം മദിരാം പീത്വാ മദാഘൂർണ്ണീതലോചനൌ ।
സ്ത്രീജനൈരനുഗായദ്ഭിശ്ചേരതുഃ പുഷ്പിതേ വനേ  ॥ 3 ॥ 

അന്തഃ പ്രവിശ്യ ഗംഗായാമംഭോജവനരാജിനി ।
ചിക്രീഡതുർ യുവതിഭിർഗ്ഗജാവിവ കരേണുഭിഃ  ॥ 4 ॥ 

യദൃച്ഛയാ ച ദേവർഷിർഭഗവാംസ്തത്ര കൌരവ ।
അപശ്യന്നാരദോ ദേവൌ ക്ഷീബാണൌ സമബുധ്യത  ॥ 5 ॥ 

തം ദൃഷ്ട്വാ വ്രീഡിതാ ദേവ്യോ വിവസ്ത്രാഃ ശാപശങ്കിതാഃ ।
വാസാംസി പര്യധുഃ ശീഘ്രം വിവസ്ത്രൌ നൈവ ഗുഹ്യകൌ  ॥ 6 ॥ 

തൌ ദൃഷ്ട്വാ മദിരാമത്തൌ ശ്രീമദാന്ധൌ സുരാത്മജൌ ।
തയോരനുഗ്രഹാർത്ഥായ ശാപം ദാസ്യന്നിദം ജഗൌ  ॥ 7 ॥ 

നാരദ ഉവാച

ന ഹ്യന്യോ ജുഷതോ ജോഷ്യാൻ ബുദ്ധിഭ്രംശോ രജോഗുണഃ ।
ശ്രീമദാദാഭിജാത്യാദിർ യത്ര സ്ത്രീദ്യൂതമാസവഃ  ॥ 8 ॥ 

ഹന്യന്തേ പശവോ യത്ര നിർദ്ദയൈരജിതാത്മഭിഃ ।
മന്യമാനൈരിമം ദേഹമജരാമൃത്യു നശ്വരം  ॥ 9 ॥ 

ദേവസംജ്ഞിതമപ്യന്തേ കൃമിവിഡ്ഭസ്മസംജ്ഞിതം ।
ഭൂതധ്രുക് തത്കൃതേ സ്വാർത്ഥം കിം വേദ നിരയോ യതഃ  ॥ 10 ॥ 

ദേഹഃ കിമന്നദാതുഃ സ്വം നിഷേക്തുർമ്മതുരേവ ച ।
മാതുഃ പിതുർവ്വാ ബലിനഃ ക്രേതുരഗ്നേഃ ശുനോഽപി വാ  ॥ 11 ॥ 

ഏവം സാധാരണം ദേഹമവ്യക്തപ്രഭവാപ്യയം ।
കോ വിദ്വാനാത്മസാത്കൃത്വാ ഹന്തി ജന്തൂൻ ഋതേഽസതഃ  ॥ 12 ॥ 

അസതഃ ശ്രീമദാന്ധസ്യ ദാരിദ്ര്യം പരമഞ്ജനം ।
ആത്മൌപമ്യേന ഭൂതാനി ദരിദ്രഃ പരമീക്ഷതേ  ॥ 13 ॥ 

യഥാ കണ്ടകവിദ്ധാംഗോ ജന്തോർന്നേച്ഛതി താം വ്യഥാം ।
ജീവസാമ്യം ഗതോ ലിംഗൈർന്ന തഥാഽഽവിദ്ധകണ്ടകഃ  ॥ 14 ॥ 

ദരിദ്രോ നിരഹംസ്തംഭോ മുക്തഃ സർവ്വമദൈരിഹ ।
കൃച്ഛ്രം യദൃച്ഛയാഽഽപ്നോതി തദ്ധി തസ്യ പരം തപഃ  ॥ 15 ॥ 

നിത്യം ക്ഷുത്ക്ഷാമദേഹസ്യ ദരിദ്രസ്യാന്നകാങ്ക്ഷിണഃ ।
ഇന്ദ്രിയാണ്യനുശുഷ്യന്തി ഹിംസാപി വിനിവർത്തതേ  ॥ 16 ॥ 

ദരിദ്രസ്യൈവ യുജ്യന്തേ സാധവഃ സമദർശിനഃ ।
സദ്ഭിഃ ക്ഷിണോതി തം തർഷം തത ആരാദ് വിശുദ്ധ്യതി  ॥ 17 ॥ 

സാധൂനാം സമചിത്താനാം മുകുന്ദചരണൈഷിണാം ।
ഉപേക്ഷ്യൈഃ കിം ധനസ്തംഭൈരസദ്ഭിരസദാശ്രയൈഃ  ॥ 18 ॥ 

തദഹം മത്തയോർമ്മാധ്വ്യാ വാരുണ്യാ ശ്രീമദാന്ധയോഃ ।
തമോ മദം ഹരിഷ്യാമി സ്ത്രൈണയോരജിതാത്മനോഃ  ॥ 19 ॥ 

യദിമൌ ലോകപാലസ്യ പുത്രൌ ഭൂത്വാ തമഃപ്ലുതൌ ।
ന വിവാസസമാത്മാനം വിജാനീതഃ സുദുർമ്മദൌ  ॥ 20 ॥ 

അതോഽർഹതഃ സ്ഥാവരതാം സ്യാതാം നൈവം യഥാ പുനഃ ।
സ്മൃതിഃ സ്യാൻമത്പ്രസാദേന തത്രാപി മദനുഗ്രഹാത്  ॥ 21 ॥ 

വാസുദേവസ്യ സാന്നിധ്യം ലബ്ധ്വാ ദിവ്യശരച്ഛതേ ।
വൃത്തേ സ്വർലോകതാം ഭൂയോ ലബ്ധഭക്തീ ഭവിഷ്യതഃ  ॥ 22 ॥ 

ശ്രീശുക ഉവാച

ഏവമുക്ത്വാ സ ദേവർഷിർഗ്ഗതോ നാരായണാശ്രമം ।
നളകൂവരമണിഗ്രീവാവാസതുർയമളാർജ്ജുനൌ  ॥ 23 ॥ 

ഋഷേർഭാഗവതമുഖ്യസ്യ സത്യം കർത്തും വചോ ഹരിഃ ।
ജഗാമ ശനകൈസ്തത്ര യത്രാസ്താം യമളാർജ്ജുനൌ  ॥ 24 ॥ 

ദേവർഷിർമ്മേ പ്രിയതമോ യദിമൌ ധനദാത്മജൌ ।
തത്തഥാ സാധയിഷ്യാമി യദ്ഗീതം തൻമഹാത്മനാ  ॥ 25 ॥ 

ഇത്യന്തരേണാർജ്ജുനയോഃ കൃഷ്ണസ്തു യമയോർ യയൌ ।
ആത്മനിർവ്വേശമാത്രേണ തിര്യഗ്ഗതമുലൂഖലം  ॥ 26 ॥ 

     ബാലേന നിഷ്കർഷയതാന്വഗുലൂഖലം ത-
          ദ്ദാമോദരേണ തരസോത്കലിതാംഘ്രിബന്ധൌ 
     നിഷ്പേതതുഃ പരമവിക്രമിതാതിവേപ-
          സ്കന്ധപ്രവാളവിടപൌ കൃതചണ്ഡശബ്ദൌ  ॥ 27 ॥ 

     തത്ര ശ്രിയാ പരമയാ കകുഭഃ സ്ഫുരന്തൌ 
          സിദ്ധാവുപേത്യ കുജയോരിവ ജാത വേദാഃ 
     കൃഷ്ണം പ്രണമ്യ ശിരസാഖിലലോകനാഥം 
          ബദ്ധാഞ്ജലീ വിരജസാവിദമൂചതുഃ സ്മ  ॥ 28 ॥ 

കൃഷ്ണ കൃഷ്ണ മഹായോഗിംസ്ത്വമാദ്യഃ പുരുഷഃ പരഃ ।
വ്യക്താവ്യക്തമിദം വിശ്വം രൂപം തേ ബ്രാഹ്മണാ വിദുഃ  ॥ 29 ॥ 

ത്വമേകഃ സർവ്വഭൂതാനാം ദേഹാസ്വാത്മേന്ദ്രിയേശ്വരഃ ।
ത്വമേവ കാലോ ഭഗവാൻ വിഷ്ണുരവ്യയ ഈശ്വരഃ  ॥ 30 ॥ 

ത്വം മഹാൻ പ്രകൃതിഃ സൂക്ഷ്മാ രജഃസത്ത്വതമോമയീ ।
ത്വമേവ പുരുഷോഽധ്യക്ഷഃ സർവ്വക്ഷേത്രവികാരവിത്  ॥ 31 ॥ 

ഗൃഹ്യമാണൈസ്ത്വമഗ്രാഹ്യോ വികാരൈഃ പ്രാകൃതൈർഗ്ഗുണൈഃ ।
കോ ന്വിഹാർഹതി വിജ്ഞാതും പ്രാക്സിദ്ധം ഗുണസംവൃതഃ  ॥ 32 ॥ 

തസ്മൈ തുഭ്യം ഭഗവതേ വാസുദേവായ വേധസേ ।
ആത്മദ്യോതഗുണൈഃ ഛന്നമഹിമ്നേ ബ്രഹ്മണേ നമഃ  ॥ 33 ॥ 

യസ്യാവതാരാ ജ്ഞായന്തേ ശരീരേഷ്വശരീരിണഃ ।
തൈസ്തൈരതുല്യാതിശയൈർവ്വീര്യൈർദ്ദേഹിഷ്വസംഗതൈഃ  ॥ 34 ॥ 

സ ഭവാൻ സർവ്വലോകസ്യ ഭവായ വിഭവായ ച ।
അവതീർണ്ണോഽമ്ശഭാഗേന സാമ്പ്രതം പതിരാശിഷാം  ॥ 35 ॥ 

നമഃ പരമകല്യാണ നമഃ പരമമംഗള ।
വാസുദേവായ ശാന്തായ യദൂനാം പതയേ നമഃ  ॥ 36 ॥ 

അനുജാനീഹി നൌ ഭൂമംസ്തവാനുചരകിങ്കരൌ ।
ദർശനം നൌ ഭഗവത ഋഷേരാസീദനുഗ്രഹാത്  ॥ 37 ॥ 

     വാണീ ഗുണാനുകഥനേ ശ്രവണൌ കഥായാം 
          ഹസ്തൌ ച കർമ്മസു മനസ്തവ പാദയോർന്നഃ । 
     സ്മൃത്യാം ശിരസ്തവ നിവാസജഗത്പ്രണാമേ 
          ദൃഷ്ടിഃ സതാം ദർശനേഽസ്തു ഭവത്തനൂനാം  ॥ 38 ॥ 

ശ്രീശുക ഉവാച

ഇത്ഥം സങ്കീർതിതസ്താഭ്യാം ഭഗവാൻ ഗോകുലേശ്വരഃ ।
ദാമ്നാ ചോലൂഖലേ ബദ്ധഃ പ്രഹസന്നാഹ ഗുഹ്യകൌ  ॥ 39 ॥ 

ശ്രീഭഗവാനുവാച

ജ്ഞാതം മമ പുരൈവൈതദൃഷിണാ കരുണാത്മനാ ।
യച്ഛ്രീമദാന്ധയോർവ്വാഗ്ഭിർവ്വിഭ്രംശോഽനുഗ്രഹഃ കൃതഃ  ॥ 40 ॥ 

സാധൂനാം സമചിത്താനാം സുതരാം മത്കൃതാത്മനാം ।
ദർശനാന്നോ ഭവേദ്ബന്ധഃ പുംസോഽക്ഷ്ണോഃ സവിതുർ യഥാ  ॥ 41 ॥ 

തദ്ഗച്ഛതം മത്പരമൌ നളകൂബര സാദനം ।
സഞ്ജാതോ മയി ഭാവോ വാമീപ്സിതഃ പരമോഽഭവഃ  ॥ 42 ॥ 

ശ്രീശുക ഉവാച

ഇത്യുക്തൌ തൌ പരിക്രമ്യ പ്രണമ്യ ച പുനഃ പുനഃ ।
ബദ്ധോലൂഖലമാമന്ത്ര്യ ജഗ്മതുർദ്ദിശമുത്തരാം  ॥ 43 ॥