ശ്രീമദ് ഭാഗവതം (മൂലം) / അഷ്ടമഃ സ്കന്ധഃ (സ്കന്ധം 8) / അദ്ധ്യായം 3


ശ്രീമദ് ഭാഗവതം (മൂലം) / അഷ്ടമഃ സ്കന്ധഃ (സ്കന്ധം 8) / അദ്ധ്യായം 3 

ശ്രീശുക ഉവാച

ഏവം വ്യവസിതോ ബുദ്ധ്യാ സമാധായ മനോ ഹൃദി ।
ജജാപ പരമം ജാപ്യം പ്രാഗ്‌ജന്മന്യനുശിക്ഷിതം  ॥ 1 ॥ 

ഗജേന്ദ്ര ഉവാച

ഓം നമോ ഭഗവതേ തസ്മൈ യത ഏതച്ചിദാത്മകം ।
പുരുഷായാദിബീജായ പരേശായാഭിധീമഹി  ॥ 2 ॥ 

യസ്മിന്നിദം യതശ്ചേദം യേനേദം യ ഇദം സ്വയം ।
യോഽസ്മാത്പരസ്മാച്ച പരസ്തം പ്രപദ്യേ സ്വയംഭുവം  ॥ 3 ॥ 

     യഃ സ്വാത്മനീദം നിജമായയാർപ്പിതം 
          ക്വചിദ് വിഭാതം ക്വ ച തത് തിരോഹിതം ।
     അവിദ്ധദൃക്സാക്ഷ്യുഭയം തദീക്ഷതേ
          സ ആത്മമൂലോഽവതു മാം പരാത്പരഃ  ॥ 4 ॥ 

     കാലേന പഞ്ചത്വമിതേഷു കൃത്സ്നശോ 
          ലോകേഷു പാലേഷു ച സർവ്വഹേതുഷു ।
     തമസ്തദാസീദ്ഗഹനം ഗഭീരം 
          യസ്തസ്യ പാരേഽഭിവിരാജതേ വിഭുഃ  ॥ 5 ॥ 

     ന യസ്യ ദേവാ ഋഷയഃ പദം വിദുർ-
          ജന്തുഃ  പുനഃ കോഽർഹതി ഗന്തുമീരിതും ।
     യഥാ നടസ്യാകൃതിഭിർവ്വിചേഷ്ടതോ 
          ദുരത്യയാനുക്രമണഃ സ മാവതു  ॥ 6 ॥ 

     ദിദൃക്ഷവോ യസ്യ പദം സുമംഗളംലം 
          വിമുക്തസംഗാ മുനയഃ സുസാധവഃ ।
     ചരന്ത്യലോകവ്രതമവ്രണം വനേ 
          ഭൂതാത്മഭൂതാഃ സുഹൃദഃ സ മേ ഗതിഃ  ॥ 7 ॥ 

     ന വിദ്യതേ യസ്യ ച ജൻമ കർമ്മ വാ 
          ന നാമരൂപേ ഗുണദോഷ ഏവ വാ ।
     തഥാപി ലോകാപ്യയസംഭവായ യഃ 
          സ്വമായയാ താന്യനുകാലമൃച്ഛതി  ॥ 8 ॥ 

തസ്മൈ നമഃ പരേശായ ബ്രഹ്മണേഽനന്തശക്തയേ ।
അരൂപായോരുരൂപായ നമ ആശ്ചര്യകർമ്മണേ  ॥ 9 ॥ 

നമ ആത്മപ്രദീപായ സാക്ഷിണേ പരമാത്മനേ ।
നമോ ഗിരാം വിദൂരായ മനസശ്ചേതസാമപി  ॥ 10 ॥ 

സത്ത്വേന പ്രതിലഭ്യായ നൈഷ്കർമ്മ്യേണ വിപശ്ചിതാ ।
നമഃ കൈവല്യനാഥായ നിർവ്വാണസുഖസംവിദേ  ॥ 11 ॥ 

നമഃ ശാന്തായ ഘോരായ മൂഢായ ഗുണധർമ്മിണേ ।
നിർവ്വിശേഷായ സാമ്യായ നമോ ജ്ഞാനഘനായ ച  ॥ 12 ॥ 

ക്ഷേത്രജ്ഞായ നമസ്തുഭ്യം സർവ്വാധ്യക്ഷായ സാക്ഷിണേ ।
പുരുഷായാത്മമൂലായ മൂലപ്രകൃതയേ നമഃ  ॥ 13 ॥ 

സർവ്വേന്ദ്രിയഗുണദ്രഷ്ട്രേ സർവ്വപ്രത്യയഹേതവേ ।
അസതാച്ഛായയോക്തായ സദാഭാസായ തേ നമഃ  ॥ 14 ॥ 

     നമോ നമസ്തേഽഖിലകാരണായ 
          നിഷ്കാരണായാദ്ഭുതകാരണായ ।
     സർവ്വാഗമാമ്നായമഹാർണ്ണവായ 
          നമോഽപവർഗ്ഗായ പരായണായ  ॥ 15 ॥ 

     ഗുണാരണിച്ഛന്നചിദൂഷ്മപായ 
          തത്ക്ഷോഭവിസ്ഫൂർജ്ജിതമാനസായ ।
     നൈഷ്കർമ്മ്യഭാവേന വിവർജ്ജിതാഗമ-
          സ്വയം പ്രകാശായ നമസ്കരോമി  ॥ 16 ॥ 

     മാദൃക് പ്രപന്നപശുപാശവിമോക്ഷണായ 
          മുക്തായ ഭൂരികരുണായ നമോഽലയായ ।
     സ്വാംശേന സർവ്വതനുഭൃൻമനസി പ്രതീത-
          പ്രത്യഗ്‌ദൃശേ ഭഗവതേ ബൃഹതേ നമസ്തേ  ॥ 17 ॥ 

     ആത്മാത്മജാപ്തഗൃഹവിത്തജനേഷു സക്തൈർ-
          ദുഷ്പ്രാപണായ ഗുണസംഗവിവർജ്ജിതായ ।
     മുക്താത്മഭിഃ സ്വഹൃദയേ പരിഭാവിതായ 
          ജ്ഞാനാത്മനേ ഭഗവതേ നമ ഈശ്വരായ  ॥ 18 ॥ 

     യം ധർമ്മകാമാർത്ഥവിമുക്തികാമാ 
          ഭജന്ത ഇഷ്ടാം ഗതിമാപ്നുവന്തി ।
     കിം ത്വാശിഷോ രാത്യപി ദേഹമവ്യയം 
          കരോതു മേഽദഭ്രദയോ വിമോക്ഷണം  ॥ 19 ॥ 

     ഏകാന്തിനോ യസ്യ ന കഞ്ചനാർത്ഥം 
          വാഞ്ഛന്തി യേ വൈ ഭഗവത്പ്രപന്നാഃ ।
     അത്യദ്ഭുതം തച്ചരിതം സുമംഗളം 
          ഗായന്ത ആനന്ദസമുദ്രമഗ്നാഃ  ॥ 20 ॥ 

     തമക്ഷരം ബ്രഹ്മ പരം പരേശ-
          മവ്യക്തമാധ്യാത്മികയോഗഗമ്യം ।
     അതീന്ദ്രിയം സൂക്ഷ്മമിവാതിദൂര-
          മനന്തമാദ്യം പരിപൂർണ്ണമീഡേ  ॥ 21 ॥ 

യസ്യ ബ്രഹ്മാദയോ ദേവാ വേദാ ലോകാശ്ചരാചരാഃ ।
നാമരൂപവിഭേദേന ഫൽഗ്വ്യാ ച കലയാ കൃതാഃ  ॥ 22 ॥ 

     യഥാർച്ചിഷോഽഗ്നേഃ സവിതുർഗ്ഗഭസ്തയോ 
          നിര്യാന്തി സംയാന്ത്യസകൃത് സ്വരോചിഷഃ ।
     തഥാ യതോഽയം ഗുണസം പ്രവാഹോ 
          ബുദ്ധിർമ്മനഃ ഖാനി ശരീരസർഗ്ഗാഃ  ॥ 23 ॥ 

     സ വൈ ന ദേവാസുരമർത്ത്യതിര്യങ്- 
          ന സ്ത്രീ ന ഷണ്ഡോ ന പുമാന്ന ജന്തുഃ ।
     നായം ഗുണഃ കർമ്മ ന സന്ന ചാസ-
          ന്നിഷേധശേഷോ ജയതാദശേഷഃ  ॥ 24 ॥ 

     ജിജീവിഷേ നാഹമിഹാമുയാ കി-
          മന്തർബ്ബഹിശ്ചാവൃതയേഭയോന്യാ ।
     ഇച്ഛാമി കാലേന ന യസ്യ വിപ്ലവ-
          സ്തസ്യാത്മലോകാവരണസ്യ മോക്ഷം  ॥ 25 ॥ 

സോഽഹം വിശ്വസൃജം വിശ്വമവിശ്വം വിശ്വവേദസം ।
വിശ്വാത്മാനമജം ബ്രഹ്മ പ്രണതോഽസ്മി പരം പദം  ॥ 26 ॥ 

യോഗരന്ധിതകർമ്മാണോ ഹൃദി യോഗവിഭാവിതേ ।
യോഗിനോ യം പ്രപശ്യന്തി യോഗേശം തം നതോഽസ്മ്യഹം  ॥ 27 ॥ 

     നമോ നമസ്തുഭ്യമസഹ്യവേഗ-
          ശക്തിത്രയായാഖിലധീഗുണായ ।
     പ്രപന്നപാലായ ദുരന്തശക്തയേ 
          കദിന്ദ്രിയാണാമനവാപ്യവർത്മനേ  ॥ 28 ॥ 

നായം വേദ സ്വമാത്മാനം യച്ഛക്ത്യാഹംധിയാ ഹതം ।
തം ദുരത്യയമാഹാത്മ്യം ഭഗവന്തമിതോഽസ്മ്യഹം  ॥ 29 ॥ 

ശ്രീശുക ഉവാച

     ഏവം ഗജേന്ദ്രമുപവർണ്ണിതനിർവ്വിശേഷം 
          ബ്രഹ്മാദയോ വിവിധലിംഗഭിദാഭിമാനാഃ ।
     നൈതേ യദോപസസൃപുർന്നിഖിലാത്മകത്വാത്-
          തത്രാഖിലാമരമയോ ഹരിരാവിരാസീത്  ॥ 30 ॥ 

     തം തദ്വദാർത്തമുപലഭ്യ ജഗന്നിവാസഃ 
          സ്തോത്രം നിശമ്യ ദിവിജൈഃ സഹ സംസ്തുവദ്ഭിഃ । 
     ഛന്ദോമയേന ഗരുഡേന സമുഹ്യമാന-
          ശ്ചക്രായുധോഽഭ്യഗമദാശു യതോ ഗജേന്ദ്രഃ  ॥ 31 ॥ 

     സോഽന്തഃസരസ്യുരുബലേന ഗൃഹീത ആർത്തോ 
          ദൃഷ്ട്വാ ഗരുത്മതി ഹരിം ഖ ഉപാത്തചക്രം ।
     ഉത്ക്ഷിപ്യ സാംബുജകരം ഗിരമാഹ കൃച്ഛ്രാ-
          ന്നാരായണാഖിലഗുരോ ഭഗവന്നമസ്തേ  ॥ 32 ॥ 

     തം വീക്ഷ്യ പീഡിതമജഃ സഹസാവതീര്യ 
          സഗ്രാഹമാശു സരസഃ കൃപയോജ്ജഹാര ।
     ഗ്രാഹാദ് വിപാടിതമുഖാദരിണാ ഗജേന്ദ്രം 
          സം പശ്യതാം ഹരിരമൂമുചദുച്ഛ്രിയാണാം  ॥ 33 ॥