ശ്രീമദ് ഭാഗവതം (മൂലം) / ഏകാദശഃ സ്കന്ധഃ (സ്കന്ധം 11) / അദ്ധ്യായം 4


ശ്രീമദ് ഭാഗവതം (മൂലം) / ഏകാദശഃ സ്കന്ധഃ (സ്കന്ധം 11) / അദ്ധ്യായം 4 

രാജോവാച

യാനി യാനീഹ കർമ്മാണി യൈർ യൈഃ സ്വച്ഛന്ദജൻമഭിഃ ।
ചക്രേ കരോതി കർത്താ വാ ഹരിസ്താനി ബ്രുവന്തു നഃ  ॥ 1 ॥ 

ദ്രുമില ഉവാച

     യോ വാ അനന്തസ്യ ഗുണാനനന്താ-
          നനുക്രമിഷ്യൻ സ തു ബാലബുദ്ധിഃ ।
     രജാംസി ഭൂമേർഗ്ഗണയേത്കഥഞ്ചിത്-
          കാലേന നൈവാഖിലശക്തിധാമ്നഃ  ॥ 2 ॥ 

     ഭൂതൈർ യദാ പഞ്ചഭിരാത്മസൃഷ്ടൈഃ 
          പുരം വിരാജം വിരചയ്യ തസ്മിൻ । 
     സ്വാംശേന വിഷ്ടഃ പുരുഷാഭിധാന-
          മവാപ നാരായണ ആദിദേവഃ  ॥ 3 ॥ 

     യത്കായ ഏഷ ഭുവനത്രയസന്നിവേശോ 
          യസ്യേന്ദ്രിയൈസ്തനുഭൃതാമുഭയേന്ദ്രിയാണി । 
     ജ്ഞാനം സ്വതഃ ശ്വസനതോ ബലമോജ ഈഹാ 
          സത്ത്വാദിഭിഃ സ്ഥിതിലയോദ്ഭവ ആദി കർത്താ  ॥ 4 ॥ 

     ആദാവഭൂച്ഛതധൃതീ രജസാസ്യ സർഗ്ഗേ 
          വിഷ്ണുഃ സ്ഥിതൌ ക്രതുപതിർദ്ദ്വിജധർമ്മസേതുഃ । 
     രുദ്രോഽപ്യയായ തമസാ പുരുഷഃ സ ആദ്യ 
          ഇത്യുദ്ഭവസ്ഥിതിലയാഃ സതതം പ്രജാസു  ॥ 5 ॥ 

     ധർമ്മസ്യ ദക്ഷദുഹിതര്യജനിഷ്ട മൂർത്ത്യാം 
          നാരായണോ നരഋഷിപ്രവരഃ പ്രശാന്തഃ । 
     നൈഷ്കർമ്മ്യലക്ഷണമുവാച ചചാര കർമ്മ 
          യോഽദ്യാപി ചാസ്ത ഋഷിവര്യനിഷേവിതാങ്ഘ്രിഃ  ॥ 6 ॥ 

     ഇന്ദ്രോ വിശങ്ക്യ മമ ധാമ ജിഘൃക്ഷതീതി 
          കാമം ന്യയുങ്ക്ത സഗണം സ ബദര്യുപാഖ്യം । 
     ഗത്വാപ്സരോഗണവസന്തസുമന്ദവാതൈഃ 
          സ്ത്രീപ്രേക്ഷണേഷുഭിരവിധ്യദതൻമഹിജ്ഞഃ  ॥ 7 ॥ 

     വിജ്ഞായ ശക്രകൃതമക്രമമാദിദേവഃ 
          പ്രാഹ പ്രഹസ്യ ഗതവിസ്മയ ഏജമാനാൻ ।
     മാ ഭൈഷ്ട ഭോ മദന മാരുത ദേവവധ്വോ 
          ഗൃഹ്ണീത നോ ബലിമശൂന്യമിമം കുരുധ്വം  ॥ 8 ॥ 

     ഇത്ഥം ബ്രുവത്യഭയദേ നരദേവ ദേവാഃ 
          സവ്രീഡനമ്രശിരസഃ സഘൃണം തമൂചുഃ । 
     നൈതദ് വിഭോ ത്വയി പരേഽവികൃതേ വിചിത്രം 
          സ്വാരാമധീരനികരാനതപാദപദ്മേ  ॥ 9 ॥ 

     ത്വാം സേവതാം സുരകൃതാ ബഹവോഽന്തരായാഃ 
          സ്വൌകോ വിലങ്ഘ്യ പരമം വ്രജതാം പദം തേ । 
     നാന്യസ്യ ബർഹിഷി ബലീൻ ദദതഃ സ്വഭാഗാൻ 
          ധത്തേ പദം ത്വമവിതാ യദി വിഘ്നമൂർദ്ധ്നി  ॥ 10 ॥ 

     ക്ഷുത്തൃട്ത്രികാലഗുണമാരുതജൈഹ്വശൈശ്ന്യാ-
          നസ്മാനപാരജലധീനതിതീര്യ കേചിത് । 
     ക്രോധസ്യ യാന്തി വിഫലസ്യ വശം പദേ 
          ഗോർമ്മജ്ജന്തി ദുശ്ചരതപശ്ച വൃഥോത്സൃജന്തി  ॥ 11 ॥ 

ഇതി പ്രഗൃണതാം തേഷാം സ്ത്രിയോഽത്യദ്ഭുതദർശനാഃ ।
ദർശയാമാസ ശുശ്രൂഷാം സ്വർച്ചിതാഃ കുർവ്വതീർവ്വിഭുഃ  ॥ 12 ॥ 

തേ ദേവാനുചരാ ദൃഷ്ട്വാ സ്ത്രിയഃ ശ്രീരിവ രൂപിണീഃ ।
ഗന്ധേന മുമുഹുസ്താസാം രൂപൌദാര്യഹതശ്രിയഃ  ॥ 13 ॥ 

താനാഹ ദേവദേവേശഃ പ്രണതാൻ പ്രഹസന്നിവ ।
ആസാമേകതമാം വൃങ്ധ്വം സവർണ്ണാം സ്വർഗ്ഗഭൂഷണാം  ॥ 14 ॥ 

ഓമിത്യാദേശമാദായ നത്വാ തം സുരവന്ദിനഃ ।
ഉർവ്വശീമപ്സരഃശ്രേഷ്ഠാം പുരസ്കൃത്യ ദിവം യയുഃ  ॥ 15 ॥ 

ഇന്ദ്രായാനമ്യ സദസി ശൃണ്വതാം ത്രിദിവൌകസാം ।
ഊചുർന്നാരായണബലം ശക്രസ്തത്രാസ വിസ്മിതഃ  ॥ 16 ॥ 

     ഹംസസ്വരൂപ്യവദദച്യുത ആത്മയോഗം 
          ദത്തഃ കുമാര ഋഷഭോ ഭഗവാൻ പിതാ നഃ ।
     വിഷ്ണുഃ ശിവായ ജഗതാം കലയാവതിർണ്ണ-
          സ്തേനാഹൃതാ മധുഭിദാ ശ്രുതയോ ഹയാസ്യേ  ॥ 17 ॥ 

     ഗുപ്തോഽപ്യയേ മനുരിലൌഷധയശ്ച മാത്സ്യേ 
          ക്രൌഡേ ഹതോ ദിതിജ ഉദ്ധരതാംഭസഃ ക്ഷ്മാം । 
     കൌർമ്മേ ധൃതോഽദ്രിരമൃതോൻമഥനേ സ്വപൃഷ്ഠേ 
          ഗ്രാഹാത്പ്രപന്നമിഭരാജമമുഞ്ചദാർത്തം  ॥ 18 ॥ 

     സംസ്തുന്വതോഽബ്ധിപതിതാൻ ശ്രമണാനൃഷീംശ്ച 
          ശക്രം ച വൃത്രവധതസ്തമസി പ്രവിഷ്ടം । 
     ദേവസ്ത്രിയോഽസുരഗൃഹേ പിഹിതാ അനാഥാ 
          ജഘ്നേഽസുരേന്ദ്രമഭയായ സതാം നൃസിംഹേ  ॥ 19 ॥ 

     ദേവാസുരേ യുധി ച ദൈത്യപതീൻ സുരാർത്ഥേ 
          ഹത്വാന്തരേഷു ഭുവനാന്യദധാത്കലാഭിഃ । 
     ഭൂത്വാഥ വാമന ഇമാമഹരദ്ബലേഃ ക്ഷ്മാം 
          യാച്ഞാച്ഛലേന സമദാദദിതേഃ സുതേഭ്യഃ  ॥ 20 ॥ 

     നിഃക്ഷത്രിയാമകൃത ഗാം ച ത്രിഃസപ്തകൃത്വോ 
          രാമസ്തു ഹൈഹയകുലാപ്യയഭാർഗ്ഗവാഗ്നിഃ । 
     സോഽബ്ധിം ബബന്ധ ദശവക്ത്രമഹൻ സലങ്കം 
          സീതാപതിർജ്ജയതി ലോകമലഘ്നകീർത്തിഃ  ॥ 21 ॥ 

     ഭൂമേർഭരാവതരണായ യദുഷ്വജൻമാ 
          ജാതഃ കരിഷ്യതി സുരൈരപി ദുഷ്കരാണി । 
     വാദൈർവ്വിമോഹയതി യജ്ഞകൃതോഽതദർഹാൻ 
          ശൂദ്രാൻ കലൌ ക്ഷിതിഭുജോ ന്യഹനിഷ്യദന്തേ  ॥ 22 ॥ 

ഏവംവിധാനി കർമ്മാണി ജൻമാനി ച ജഗത്പതേഃ ।
ഭൂരീണി ഭൂരിയശസോ വർണ്ണിതാനി മഹാഭുജ  ॥ 23 ॥