ശ്രീമദ് ഭാഗവതം (മൂലം) / അഷ്ടമഃ സ്കന്ധഃ (സ്കന്ധം 8) / അദ്ധ്യായം 11


ശ്രീമദ് ഭാഗവതം (മൂലം) / അഷ്ടമഃ സ്കന്ധഃ (സ്കന്ധം 8) / അദ്ധ്യായം 11 

ശ്രീശുക ഉവാച

     അഥോ സുരാഃ പ്രത്യുപലബ്ധചേതസഃ 
          പരസ്യ പുംസഃ പരയാനുകമ്പയാ ।
     ജഘ്നുർഭൃശം ശക്രസമീരണാദയ-
          സ്താംസ്താൻ രണേ യൈരഭിസംഹതാഃ പുരാ  ॥ 1 ॥ 

വൈരോചനായ സംരബ്ധോ ഭഗവാൻ പാകശാസനഃ ।
ഉദയച്ഛദ് യദാ വജ്രം പ്രജാ ഹാ ഹേതി ചുക്രുശുഃ  ॥ 2 ॥ 

വജ്രപാണിസ്തമാഹേദം തിരസ്കൃത്യ പുരഃസ്ഥിതം ।
മനസ്വിനം സുസമ്പന്നം വിചരന്തം മഹാമൃധേ  ॥ 3 ॥ 

നടവൻമൂഢ മായാഭിർമ്മായേശാൻ നോ ജിഗീഷസി ।
ജിത്വാ ബാലാൻ നിബദ്ധാക്ഷാൻ നടോ ഹരതി തദ്ധനം  ॥ 4 ॥ 

ആരുരുക്ഷന്തി മായാഭിരുത്സിസൃപ്സന്തി യേ ദിവം ।
താൻ ദസ്യൂൻ വിധുനോമ്യജ്ഞാൻ പൂർവ്വസ്മാച്ച പദാദധഃ  ॥ 5 ॥ 

സോഽഹം ദുർമ്മായിനസ്തേഽദ്യ വജ്രേണ ശതപർവണാ ।
ശിരോ ഹരിഷ്യേ മന്ദാത്മൻഘടസ്വ ജ്ഞാതിഭിഃ സഹ  ॥ 6 ॥ 

ബലിരുവാച

സംഗ്രാമേ വർത്തമാനാനാം കാലചോദിതകർമ്മണാം ।
കീർത്തിർജ്ജയോഽജയോ മൃത്യുഃ സർവ്വേഷാം സ്യുരനുക്രമാത്  ॥ 7 ॥ 

തദിദം കാലരശനം ജനാഃ പശ്യന്തി സൂരയഃ ।
ന ഹൃഷ്യന്തി ന ശോചന്തി തത്ര യൂയമപണ്ഡിതാഃ  ॥ 8 ॥ 

ന വയം മന്യമാനാനാമാത്മാനം തത്ര സാധനം ।
ഗിരോ വഃ സാധുശോച്യാനാം ഗൃഹ്ണീമോ മർമ്മതാഡനാഃ  ॥ 9 ॥ 

ശ്രീശുക ഉവാച

ഇത്യാക്ഷിപ്യ വിഭും വീരോ നാരാചൈർവ്വീരമർദ്ദനഃ ।
ആകർണ്ണപൂർണ്ണൈരഹനദാക്ഷേപൈരാഹതം പുനഃ  ॥ 10 ॥ 

ഏവം നിരാകൃതോ ദേവോ വൈരിണാ തഥ്യവാദിനാ ।
നാമൃഷ്യത് തദധിക്ഷേപം തോത്രാഹത ഇവ ദ്വിപഃ  ॥ 11 ॥ 

പ്രാഹരത്കുലിശം തസ്മാ അമോഘം പരമർദ്ദനഃ ।
സയാനോ ന്യപതദ്ഭൂമൌ ഛിന്നപക്ഷ ഇവാചലഃ  ॥ 12 ॥ 

സഖായം പതിതം ദൃഷ്ട്വാ ജംഭോ ബലിസഖഃ സുഹൃത് ।
അഭ്യയാത് സൗഹൃദം സഖ്യുർഹതസ്യാപി സമാചരൻ  ॥ 13 ॥ 

സ സിംഹവാഹ ആസാദ്യ ഗദാമുദ്യമ്യ രംഹസാ ।
ജത്രാവതാഡയച്ഛക്രം ഗജം ച സുമഹാബലഃ  ॥ 14 ॥ 

ഗദാപ്രഹാരവ്യഥിതോ ഭൃശം വിഹ്വലിതോ ഗജഃ ।
ജാനുഭ്യാം ധരണീം സ്പൃഷ്ട്വാ കശ്മലം പരമം യയൌ  ॥ 15 ॥ 

തതോ രഥോ മാതലിനാ ഹരിഭിർദ്ദശശതൈർവൃതഃ ।
ആനീതോ ദ്വിപമുത്സൃജ്യ രഥമാരുരുഹേ വിഭുഃ  ॥ 16 ॥ 

തസ്യ തത്പൂജയൻ കർമ്മ യന്തുർദ്ദാനവസത്തമഃ ।
ശൂലേന ജ്വലതാ തം തു സ്മയമാനോഽഹനൻമൃധേ  ॥ 17 ॥ 

സേഹേ രുജം സുദുർമ്മർഷാം സത്ത്വമാലംബ്യ മാതലിഃ ।
ഇന്ദ്രോ ജംഭസ്യ സംക്രുദ്ധോ വജ്രേണാപാഹരച്ഛിരഃ  ॥ 18 ॥ 

ജംഭം ശ്രുത്വാ ഹതം തസ്യ ജ്ഞാതയോ നാരദാദൃഷേഃ ।
നമുചിശ്ച ബലഃ പാകസ്തത്രാപേതുസ്ത്വരാന്വിതാഃ  ॥ 19 ॥ 

വചോഭിഃ പരുഷൈരിന്ദ്രമർദ്ദയന്തോഽസ്യ മർമ്മസു ।
ശരൈരവാകിരൻ മേഘാ ധാരാഭിരിവ പർവ്വതം  ॥ 20 ॥ 

ഹരീൻ ദശശതാന്യാജൌ ഹര്യശ്വസ്യ ബലഃ ശരൈഃ ।
താവദ്ഭിരർദ്ദയാമാസ യുഗപല്ലഘുഹസ്തവാൻ  ॥ 21 ॥ 

ശതാഭ്യാം മാതലിം പാകോ രഥം സാവയവം പൃഥക് ।
സകൃത് സന്ധാനമോക്ഷേണ തദദ്ഭുതമഭൂദ് രണേ  ॥ 22 ॥ 

നമുചിഃ പഞ്ചദശഭിഃ സ്വർണ്ണപുംഖൈർമഹേഷുഭിഃ ।
ആഹത്യ വ്യനദത് സംഖ്യേ സതോയ ഇവ തോയദഃ  ॥ 23 ॥ 

സർവതഃ ശരകൂടേന ശക്രം സരഥസാരഥിം ।
ഛാദയാമാസുരസുരാഃ പ്രാവൃട്‌സൂര്യമിവാംബുദാഃ  ॥ 24 ॥ 

     അലക്ഷയന്തസ്തമതീവ വിഹ്വലാ 
          വിചുക്രുശുർദ്ദേവഗണാഃ സഹാനുഗാഃ ।
     അനായകാഃ ശത്രുബലേന നിർജ്ജിതാ 
          വണിക്പഥാ ഭിന്നനവോ യഥാർണ്ണവേ  ॥ 25 ॥ 

     തതസ്തുരാഷാഡിഷുബദ്ധപഞ്ജരാദ്-
          വിനിർഗ്ഗതഃ സാശ്വരഥധ്വജാഗ്രണീഃ ।
     ബഭൌ ദിശഃ ഖം പൃഥിവീം ച രോചയൻ 
          സ്വതേജസാ സൂര്യ ഇവ ക്ഷപാത്യയേ  ॥ 26 ॥ 

നിരീക്ഷ്യ പൃതനാം ദേവഃ പരൈരഭ്യർദ്ദിതാം രണേ ।
ഉദയച്ഛദ് രിപും ഹന്തും വജ്രം വജ്രധരോ രുഷാ  ॥ 27 ॥ 

സ തേനൈവാഷ്ടധാരേണ ശിരസീ ബലപാകയോഃ ।
ജ്ഞാതീനാം പശ്യതാം രാജൻ ജഹാര ജനയൻ ഭയം  ॥ 28 ॥ 

നമുചിസ്തദ്വധം ദൃഷ്ട്വാ ശോകാമർഷരുഷാന്വിതഃ ।
ജിഘാംസുരിന്ദ്രം നൃപതേ ചകാര പരമോദ്യമം  ॥ 29 ॥ 

അശ്മസാരമയം ശൂലം ഘണ്ടാവദ്ധേമഭൂഷണം । 
പ്രഗൃഹ്യാഭ്യദ്രവത്ക്രുദ്ധോ ഹതോഽസീതി വിതർജ്ജയൻ ।
പ്രാഹിണോദ്ദേവരാജായ നിനദൻ മൃഗരാഡിവ  ॥ 30 ॥ 

     തദാപതദ്ഗഗനതലേ മഹാജവം 
          വിചിച്ഛിദേ ഹരിരിഷുഭിഃ സഹസ്രധാ ।
     തമാഹനന്നൃപ കുലിശേന കന്ധരേ 
          രുഷാന്വിതസ്ത്രിദശപതിഃ ശിരോ ഹരൻ  ॥ 31 ॥ 

     ന തസ്യ ഹി ത്വചമപി വജ്ര ഊർജ്ജിതോ 
          ബിഭേദ യഃ സുരപതിനൌജസേരിതഃ ।
     തദദ്ഭുതം പരമതിവീര്യവൃത്രഭി-
          ത്തിരസ്കൃതോ നമുചിശിരോധരത്വചാ  ॥ 32 ॥ 

തസ്മാദിന്ദ്രോഽബിഭേച്ഛത്രോർവജ്രഃ പ്രതിഹതോ യതഃ ।
കിമിദം ദൈവയോഗേന ഭൂതം ലോകവിമോഹനം  ॥ 33 ॥ 

യേന മേ പൂർവ്വമദ്രീണാം പക്ഷച്ഛേദഃ പ്രജാത്യയേ ।
കൃതോ നിവിശതാം ഭാരൈഃ പതത്ത്രൈഃ പതതാം ഭുവി  ॥ 34 ॥ 

തപഃസാരമയം ത്വാഷ്ട്രം വൃത്രോ യേന വിപാടിതഃ ।
അന്യേ ചാപി ബലോപേതാഃ സർവ്വാസ്ത്രൈരക്ഷതത്വചഃ  ॥ 35 ॥ 

സോഽയം പ്രതിഹതോ വജ്രോ മയാ മുക്തോഽസുരേഽൽപകേ ।
നാഹം തദാദദേ ദണ്ഡം ബ്രഹ്മതേജോഽപ്യകാരണം  ॥ 36 ॥ 

ഇതി ശക്രം വിഷീദന്തമാഹ വാഗശരീരിണീ ।
നായം ശുഷ്കൈരഥോ നാർദ്രൈർവ്വധമർഹതി ദാനവഃ  ॥ 37 ॥ 

മയാസ്മൈ യദ്വരോ ദത്തോ മൃത്യുർന്നൈവാർദ്രശുഷ്കയോഃ ।
അതോഽന്യശ്ചിന്തനീയസ്തേ ഉപായോ മഘവൻ രിപോഃ  ॥ 38 ॥ 

താം ദൈവീം ഗിരമാകർണ്യ മഘവാൻ സുസമാഹിതഃ ।
ധ്യായൻ ഫേനമഥാപശ്യദുപായമുഭയാത്മകം  ॥ 39 ॥ 

ന ശുഷ്കേണ ന ചാർദ്രേണ ജഹാര നമുചേഃ ശിരഃ ।
തം തുഷ്ടുവുർമ്മുനിഗണാ മാല്യൈശ്ചാവാകിരൻ വിഭും  ॥ 40 ॥ 

ഗന്ധർവ്വമുഖ്യൌ ജഗതുർവ്വിശ്വാവസുപരാവസൂ ।
ദേവദുന്ദുഭയോ നേദുർന്നർത്തക്യോ നനൃതുർമ്മുദാ  ॥ 41 ॥ 

അന്യേഽപ്യേവം പ്രതിദ്വന്ദ്വാൻ വായ്വഗ്നിവരുണാദയഃ ।
സൂദയാമാസുരസ്ത്രൌഘൈർമൃഗാൻ കേസരിണോ യഥാ  ॥ 42 ॥ 

ബ്രഹ്മണാ പ്രേഷിതോ ദേവാൻ ദേവർഷിർന്നാരദോ നൃപ ।
വാരയാമാസ വിബുധാൻ ദൃഷ്ട്വാ ദാനവസംക്ഷയം  ॥ 43 ॥ 

നാരദ ഉവാച

ഭവദ്ഭിരമൃതം പ്രാപ്തം നാരായണഭുജാശ്രയൈഃ ।
ശ്രിയാ സമേധിതാഃ സർവ്വ ഉപാരമത വിഗ്രഹാത്  ॥ 44 ॥ 

ശ്രീശുക ഉവാച

സംയമ്യ മന്യുസംരംഭം മാനയന്തോ മുനേർവ്വചഃ ।
ഉപഗീയമാനാനുചരൈർ യയുഃ സർവ്വേ ത്രിവിഷ്ടപം  ॥ 45 ॥ 

യേഽവശിഷ്ടാ രണേ തസ്മിൻ നാരദാനുമതേന തേ ।
ബലിം വിപന്നമാദായ അസ്തം ഗിരിമുപാഗമൻ  ॥ 46 ॥ 

തത്രാവിനഷ്ടാവയവാൻ വിദ്യമാനശിരോധരാൻ ।
ഉശനാ ജീവയാമാസ സംജീവിന്യാ സ്വവിദ്യയാ  ॥ 47 ॥ 

ബലിശ്ചോശനസാ സ്പൃഷ്ടഃ പ്രത്യാപന്നേന്ദ്രിയസ്മൃതിഃ ।
പരാജിതോഽപി നാഖിദ്യല്ലോകതത്ത്വവിചക്ഷണഃ  ॥ 48 ॥