ശ്രീമദ് ഭാഗവതം (മൂലം) / ഷഷ്ഠഃ സ്കന്ധഃ (സ്കന്ധം 6) / അദ്ധ്യായം 15


ശ്രീമദ് ഭാഗവതം (മൂലം) / ഷഷ്ഠഃ സ്കന്ധഃ (സ്കന്ധം 6) / അദ്ധ്യായം 15 

ശ്രീശുക ഉവാച

ഊചതുർമൃതകോപാന്തേ പതിതം മൃതകോപമം ।
ശോകാഭിഭൂതം രാജാനം ബോധയന്തൌ സദുക്തിഭിഃ  ॥ 1 ॥ 

കോഽയം സ്യാത്തവ രാജേന്ദ്ര ഭവാൻ യമനുശോചതി ।
ത്വം ചാസ്യ കതമഃ സൃഷ്ടൌ പുരേദാനീമതഃ പരം  ॥ 2 ॥ 

യഥാ പ്രയാന്തി സംയാന്തി സ്രോതോവേഗേന വാലുകാഃ ।
സംയുജ്യന്തേ വിയുജ്യന്തേ തഥാ കാലേന ദേഹിനഃ  ॥ 3 ॥ 

യഥാ ധാനാസു വൈ ധാനാ ഭവന്തി ന ഭവന്തി ച ।
ഏവം ഭൂതേഷു ഭൂതാനി ചോദിതാനീശമായയാ  ॥ 4 ॥ 

വയം ച ത്വം ച യേ ചേമേ തുല്യകാലാശ്ചരാചരാഃ ।
ജൻമമൃത്യോർ യഥാ പശ്ചാത്പ്രാങ് നൈവമധുനാപി ഭോഃ  ॥ 5 ॥ 

ഭൂതൈർഭൂതാനി ഭൂതേശഃ സൃജത്യവതി ഹന്ത്യജഃ ।
ആത്മസൃഷ്ടൈരസ്വതന്ത്രൈരനപേക്ഷോഽപി ബാലവത്  ॥ 6 ॥ 

ദേഹേന ദേഹിനോ രാജൻ ദേഹാദ്ദേഹോഽഭിജായതേ ।
ബീജാദേവ യഥാ ബീജം ദേഹ്യർത്ഥ ഇവ ശാശ്വതഃ  ॥ 7 ॥ 

ദേഹദേഹിവിഭാഗോഽയമവിവേകകൃതഃ പുരാ ।
ജാതിവ്യക്തിവിഭാഗോഽയം യഥാ വസ്തുനി കൽപിതഃ  ॥ 8 ॥ 

ശ്രീശുക ഉവാച

ഏവമാശ്വാസിതോ രാജാ ചിത്രകേതുർദ്വിജോക്തിഭിഃ ।
പ്രമൃജ്യ പാണിനാ വക്ത്രമാധിമ്‌ളാനമഭാഷത  ॥ 9 ॥ 

രാജോവാച

കൌ യുവാം ജ്ഞാനസമ്പന്നൌ മഹിഷ്ഠൌ ച മഹീയസാം ।
അവധൂതേന വേഷേണ ഗൂഢാവിഹ സമാഗതൌ  ॥ 10 ॥ 

ചരന്തി ഹ്യവനൌ കാമം ബ്രാഹ്മണാ ഭഗവത്പ്രിയാഃ ।
മാദൃശാം ഗ്രാമ്യബുദ്ധീനാം ബോധായോൻമത്തലിംഗിനഃ  ॥ 11 ॥ 

കുമാരോ നാരദ ഋഭുരംഗിരാ ദേവലോഽസിതഃ ।
അപാന്തരതമോ വ്യാസോ മാർക്കണ്ഡേയോഽഥ ഗൌതമഃ  ॥ 12 ॥ 

വസിഷ്ഠോ ഭഗവാൻ രാമഃ കപിലോ ബാദരായണിഃ ।
ദുർവ്വാസാ യാജ്ഞവൽക്യശ്ച ജാതൂകർണ്യസ്തഥാരുണിഃ  ॥ 13 ॥ 

രോമശശ്ച്യവനോ ദത്ത ആസുരിഃ സപതഞ്ജലിഃ ।
ഋഷിർവേദശിരാ ബോധ്യഃ മുനിഃ പഞ്ചശിരാസ്തഥാ  ॥ 14 ॥ 

ഹിരണ്യനാഭഃ കൌസല്യഃ ശ്രുതദേവ ഋതധ്വജഃ ।
ഏതേ പരേ ച സിദ്ധേശാശ്ചരന്തി ജ്ഞാനഹേതവഃ  ॥ 15 ॥ 

തസ്മാദ് യുവാം ഗ്രാമ്യപശോർമ്മമ മൂഢധിയഃ പ്രഭൂ ।
അന്ധേ തമസി മഗ്നസ്യ ജ്ഞാനദീപ ഉദീര്യതാം  ॥ 16 ॥ 

അംഗിരാ ഉവാച

അഹം തേ പുത്രകാമസ്യ പുത്രദോഽസ്മ്യ്ംഗിരാ നൃപ ।
ഏഷ ബ്രഹ്മസുതഃ സാക്ഷാന്നാരദോ ഭഗവാൻ ഋഷിഃ  ॥ 17 ॥ 

ഇത്ഥം ത്വാം പുത്രശോകേന മഗ്നം തമസി ദുസ്തരേ ।
അതദർഹമനുസ്മൃത്യ മഹാപുരുഷഗോചരം  ॥ 18 ॥ 

അനുഗ്രഹായ ഭവതഃ പ്രാപ്താവാവാമിഹ പ്രഭോ ।
ബ്രഹ്മണ്യോ ഭഗവദ്ഭക്തോ നാവസീദിതുമർഹതി  ॥ 19 ॥ 

തദൈവ തേ പരം ജ്ഞാനം ദദാമി ഗൃഹമാഗതഃ ।
ജ്ഞാത്വാന്യാഭിനിവേശം തേ പുത്രമേവ ദദാവഹം  ॥ 20 ॥ 

അധുനാ പുത്രിണാം താപോ ഭവതൈവാനുഭൂയതേ ।
ഏവം ദാരാ ഗൃഹാ രായോ വിവിധൈശ്വര്യസമ്പദഃ  ॥ 21 ॥ 

ശബ്ദാദയശ്ച വിഷയാശ്ചലാ രാജ്യവിഭൂതയഃ ।
മഹീ രാജ്യം ബലം കോശോ ഭൃത്യാമാത്യസുഹൃജ്ജനാഃ  ॥ 22 ॥ 

സർവ്വേഽപി ശൂരസേനേമേ ശോകമോഹഭയാർത്തിദാഃ ।
ഗന്ധർവ്വനഗരപ്രഖ്യാഃ സ്വപ്നമായാമനോരഥാഃ  ॥ 23 ॥ 

ദൃശ്യമാനാ വിനാർത്ഥേന ന ദൃശ്യന്തേ മനോഭവാഃ ।
കർമ്മഭിർധ്യായതോ നാനാകർമ്മാണി മനസോഽഭവൻ  ॥ 24 ॥ 

അയം ഹി ദേഹിനോ ദേഹോ ദ്രവ്യജ്ഞാനക്രിയാത്മകഃ ।
ദേഹിനോ വിവിധക്ലേശസന്താപകൃദുദാഹൃതഃ  ॥ 25 ॥ 

തസ്മാത്സ്വസ്ഥേന മനസാ വിമൃശ്യ ഗതിമാത്മനഃ ।
ദ്വൈതേ ധ്രുവാർത്ഥവിശ്രംഭം ത്യജോപശമമാവിശ  ॥ 26 ॥ 

നാരദ ഉവാച

ഏതാം മന്ത്രോപനിഷദം പ്രതീച്ഛ പ്രയതോ മമ ।
യാം ധാരയൻ സപ്തരാത്രാദ് ദ്രഷ്ടാ സങ്കർഷണം പ്രഭും  ॥ 27 ॥ 

     യത്പാദമൂലമുപസൃത്യ നരേന്ദ്ര പൂർവേ 
          ശർവ്വാദയോ ഭ്രമമിമം ദ്വിതയം വിസൃജ്യ ।
     സദ്യസ്തദീയമതുലാനധികം മഹിത്വം 
          പ്രാപുർഭവാനപി പരം ന ചിരാദുപൈതി  ॥ 28 ॥