ശ്രീമദ് ഭാഗവതം (മൂലം) / അഷ്ടമഃ സ്കന്ധഃ (സ്കന്ധം 8) / അദ്ധ്യായം 2


ശ്രീമദ് ഭാഗവതം (മൂലം) / അഷ്ടമഃ സ്കന്ധഃ (സ്കന്ധം 8) / അദ്ധ്യായം 2 

ശ്രീശുക ഉവാച

ആസീദ്ഗിരിവരോ രാജംസ്ത്രികൂട ഇതി വിശ്രുതഃ ।
ക്ഷീരോദേനാവൃതഃ ശ്രീമാൻ യോജനായുതമുച്ഛ്രിതഃ  ॥ 1 ॥ 

താവതാ വിസ്തൃതഃ പര്യക് ത്രിഭിഃ ശൃംഗൈഃ പയോനിധിം ।
ദിശഃ ഖം രോചയന്നാസ്തേ രൌപ്യായസഹിരൺമയൈഃ  ॥ 2 ॥ 

അന്യൈശ്ച കകുഭഃ സർവ്വാ രത്നധാതുവിചിത്രിതൈഃ ।
നാനാദ്രുമലതാഗുൽമൈർന്നിർഘോഷൈർന്നിർഝരാംഭസാം  ॥ 3 ॥ 

സ ചാവനിജ്യമാനാംഘ്രിഃ സമന്താത്പയഊർമ്മിഭിഃ ।
കരോതി ശ്യാമളാം ഭൂമിം ഹരിൺമരകതാശ്മഭിഃ  ॥ 4 ॥ 

സിദ്ധചാരണഗന്ധർവ്വവിദ്യാധരമഹോരഗൈഃ ।
കിന്നരൈരപ്സരോഭിശ്ച ക്രീഡദ്ഭിർജ്ജുഷ്ടകന്ദരഃ  ॥ 5 ॥ 

യത്ര സംഗീതസന്നാദൈർന്നദദ്ഗുഹമമർഷയാ ।
അഭിഗർജ്ജന്തി ഹരയഃ ശ്ലാഘിനഃ പരശങ്കയാ  ॥ 6 ॥ 

നാനാരണ്യപശുവ്രാതസങ്കുലദ്രോണ്യലങ്കൃതഃ ।
ചിത്രദ്രുമസുരോദ്യാനകളകണ്ഠവിഹംഗമഃ  ॥ 7 ॥ 

സരിത്സരോഭിരച്ഛോദൈഃ പുളിനൈർമ്മണിവാലുകൈഃ ।
ദേവസ്ത്രീമജ്ജനാമോദസൌരഭാംബ്വനിലൈർ യുതഃ  ॥ 8 ॥ 

തസ്യ ദ്രോണ്യാം ഭഗവതോ വരുണസ്യ മഹാത്മനഃ ।
ഉദ്യാനമൃതുമന്നാമ ആക്രീഡം സുരയോഷിതാം  ॥ 9 ॥ 

സർവ്വതോഽലങ്കൃതം ദിവ്യൈർന്നിത്യം പുഷ്പഫലദ്രുമൈഃ ।
മന്ദാരൈഃ പാരിജാതൈശ്ച പാടലാശോകചമ്പകൈഃ  ॥ 10 ॥ 

ചൂതൈഃ പ്രിയാളൈഃ പനസൈരാമ്രൈരാമ്രാതകൈരപി ।
ക്രമുകൈർന്നാളികേരൈശ്ച ഖർജ്ജൂരൈർബ്ബീജപൂരകൈഃ  ॥ 11 ॥ 

മധൂകൈഃ ശാലതാലൈശ്ച തമാലൈരസനാർജ്ജുനൈഃ ।
അരിഷ്ടോദുംബരപ്ലക്ഷൈർവ്വടൈഃ കിംശുകചന്ദനൈഃ  ॥ 12 ॥ 

പിചുമന്ദൈഃ കോവിദാരൈഃ സരളൈഃ സുരദാരുഭിഃ ।
ദ്രാക്ഷേക്ഷുരംഭാജംബൂഭിർബ്ബദര്യക്ഷാഭയാമലൈഃ  ॥ 13 ॥ 

ബില്വൈഃ കപിത്ഥൈർജംബീരൈർവൃതോ ഭല്ലാതകാദിഭിഃ ।
തസ്മിൻ സരഃ സുവിപുലം ലസത്കാഞ്ചനപങ്കജം  ॥ 14 ॥ 

കുമുദോത്പലകൽഹാരശതപത്രശ്രിയോർജ്ജിതം ।
മത്തഷട്പദനിർഘുഷ്ടം ശകുന്തൈശ്ച കലസ്വനൈഃ  ॥ 15 ॥ 

ഹംസകാരണ്ഡവാകീർണ്ണം ചക്രാഹ്വൈഃ സാരസൈരപി ।
ജലകുക്കുടകോയഷ്ടിദാത്യൂഹകുലകൂജിതം  ॥ 16 ॥ 

മത്സ്യകച്ഛപസഞ്ചാരചലത്പദ്മരജഃപയഃ ।
കദംബവേതസനളനീപവഞ്ജുലകൈർവൃതം  ॥ 17 ॥ 

കുന്ദൈഃ കുരബകാശോകൈഃ ശിരീഷൈഃ കുടജേംഗുദൈഃ ।
കുബ്ജകൈഃ സ്വർണ്ണയൂഥീഭിർന്നാഗപുന്നാഗജാതിഭിഃ  ॥ 18 ॥ 

മല്ലികാശതപത്രൈശ്ച മാധവീജാലകാദിഭിഃ ।
ശോഭിതം തീരജൈശ്ചാന്യൈർന്നിത്യർത്തുഭിരലം ദ്രുമൈഃ  ॥ 19 ॥ 

     തത്രൈകദാ തദ്ഗിരികാനനാശ്രയഃ 
          കരേണുഭിർവ്വാരണയൂഥപശ്ചരൻ ।
     സകണ്ടകാൻ കീചകവേണുവേത്രവദ്-
          വിശാലഗുൽമം പ്രരുജൻ വനസ്പതീൻ ॥ 20 ॥ 

     യദ്ഗന്ധമാത്രാദ്ധരയോ ഗജേന്ദ്രാ 
          വ്യാഘ്രാദയോ വ്യാളമൃഗാഃ സഖഡ്ഗാഃ ।
     മഹോരഗാശ്ചാപി ഭയാദ് ദ്രവന്തി 
          സഗൌരകൃഷ്ണാഃ ശരഭാശ്ചമര്യഃ  ॥ 21 ॥ 

     വൃകാ വരാഹാ മഹിഷർക്ഷശല്യാ 
          ഗോപുച്ഛസാലാവൃകമർക്കടാശ്ച ।
     അന്യത്ര ക്ഷുദ്രാ ഹരിണാഃ ശശാദയ-
          ശ്ചരന്ത്യഭീതാ യദനുഗ്രഹേണ  ॥ 22 ॥ 

     സ ഘർമ്മതപ്തഃ കരിഭിഃ കരേണുഭിർവൃതോ 
          മദച്യുത്കരഭൈരനുദ്രുതഃ ।
     ഗിരിം ഗരിമ്ണാ പരിതഃ പ്രകമ്പയൻ 
          നിഷേവ്യമാണോഽലികുലൈർമ്മദാശനൈഃ  ॥ 23 ॥ 

     സരോഽനിലം പങ്കജരേണുരൂഷിതം 
          ജിഘ്രൻ വിദൂരാൻമദവിഹ്വലേക്ഷണഃ ।
     വൃതഃ സ്വയൂഥേന തൃഷാർദ്ദിതേന തത്- 
          സരോവരാഭ്യാശമഥാഗമദ് ദ്രുതം  ॥ 24 ॥

     വിഗാഹ്യ തസ്മിന്നമൃതാംബു നിർമ്മലം 
          ഹേമാരവിന്ദോത്പലരേണുവാസിതം ।
     പപൌ നികാമം നിജപുഷ്കരോദ്ധൃത-
          മാത്മാനമദ്ഭിഃ സ്നപയൻ ഗതക്ലമഃ  ॥ 25 ॥ 

     സ്വപുഷ്കരേണോദ്ധൃതശീകരാംബുഭിർ-
          ന്നിപായയൻ സംസ്നപയൻ യഥാ ഗൃഹീ ।
     ഘൃണീ കരേണുഃ കലഭാംശ്ച ദുർമ്മദോ 
          നാചഷ്ട കൃച്ഛ്രം കൃപണോഽജമായയാ  ॥ 26 ॥ 

     തം തത്ര കശ്ചിന്നൃപ ദൈവചോദിതോ 
          ഗ്രാഹോ ബലീയാംശ്ചരണേ രുഷാഗ്രഹീത് ।
     യദൃച്ഛയൈവം വ്യസനം ഗതോ ഗജോ 
          യഥാബലം സോഽതിബലോ വിചക്രമേ  ॥ 27 ॥ 

     തഥാഽഽതുരം യൂഥപതിം കരേണവോ 
          വികൃഷ്യമാണം തരസാ ബലീയസാ ।
     വിചുക്രുശുർദീനധിയോഽപരേ ഗജാഃ 
          പാർഷ്ണിഗ്രഹാസ്താരയിതും ന ചാശകൻ  ॥ 28 ॥ 

     നിയുധ്യതോരേവമിഭേന്ദ്രനക്രയോർ-
          വികർഷതോരന്തരതോ ബഹിർമ്മിഥഃ ।
     സമാഃ സഹസ്രം വ്യഗമൻ മഹീപതേ 
          സപ്രാണയോശ്ചിത്രമമംസതാമരാഃ  ॥ 29 ॥ 

     തതോ ഗജേന്ദ്രസ്യ മനോബലൌജസാം 
          കാലേന ദീർഘേണ മഹാനഭൂദ് വ്യയഃ ।
     വികൃഷ്യമാണസ്യ ജലേഽവസീദതോ 
          വിപര്യയോഽഭൂത് സകലം ജലൌകസഃ  ॥ 30 ॥ 

     ഇത്ഥം ഗജേന്ദ്രഃ സ യദാഽഽപ സങ്കടം 
          പ്രാണസ്യ ദേഹീ വിവശോ യദൃച്ഛയാ ।
     അപാരയന്നാത്മവിമോക്ഷണേ ചിരം 
          ദധ്യാവിമാം ബുദ്ധിമഥാഭ്യപദ്യത  ॥ 31 ॥ 

     ന മാമിമേ ജ്ഞാതയ ആതുരം ഗജാഃ 
          കുതഃ കരിണ്യഃ പ്രഭവന്തി മോചിതും ।
     ഗ്രാഹേണ പാശേന വിധാതുരാവൃതോഽ-
          പ്യഹം ച തം യാമി പരം പരായണം  ॥ 32 ॥ 

     യഃ കശ്ചനേശോ ബലിനോഽന്തകോരഗാത്-
          പ്രചണ്ഡവേഗാദഭിധാവതോ ഭൃശം ।
     ഭീതം പ്രപന്നം പരിപാതി യദ്ഭയാ-
          ന്മൃത്യുഃ പ്രധാവത്യരണം തമീമഹി  ॥ 33 ॥