ശ്രീമദ് ഭാഗവതം (മൂലം) / സപ്തമഃ സ്കന്ധഃ (സ്കന്ധം 7) / അദ്ധ്യായം 5


ശ്രീമദ് ഭാഗവതം (മൂലം) / സപ്തമഃ സ്കന്ധഃ (സ്കന്ധം 7) / അദ്ധ്യായം 5 

നാരദ ഉവാച

പൌരോഹിത്യായ ഭഗവാൻ വൃതഃ കാവ്യഃ കിലാസുരൈഃ ।
ഷണ്ഡാമർക്കൗ സുതൌ തസ്യ ദൈത്യരാജഗൃഹാന്തികേ  ॥ 1 ॥ 

തൌ രാജ്ഞാ പ്രാപിതം ബാലം പ്രഹ്ളാദം നയകോവിദം ।
പാഠയാമാസതുഃ പാഠ്യാനന്യാംശ്ചാസുരബാലകാൻ  ॥ 2 ॥ 

യത്തത്ര ഗുരുണാ പ്രോക്തം ശുശ്രുവേഽനുപപാഠ ച ।
ന സാധു മനസാ മേനേ സ്വപരാസദ്ഗ്രഹാശ്രയം  ॥ 3 ॥ 

ഏകദാസുരരാട് പുത്രമങ്കമാരോപ്യ പാണ്ഡവ ।
പപ്രച്ഛ കഥ്യതാം വത്സ മന്യതേ സാധു യദ്ഭവാൻ  ॥ 4 ॥ 

പ്രഹ്ളാദ ഉവാച

     തത്സാധു മന്യേഽസുരവര്യ ദേഹിനാം 
          സദാ സമുദ്വിഗ്നധിയാമസദ്ഗ്രഹാത് ।
     ഹിത്വാത്മപാതം ഗൃഹമന്ധകൂപം 
          വനം ഗതോ യദ്ധരിമാശ്രയേത  ॥ 5 ॥ 

നാരദ ഉവാച

ശ്രുത്വാ പുത്രഗിരോ ദൈത്യഃ പരപക്ഷസമാഹിതാഃ ।
ജഹാസ ബുദ്ധിർബ്ബാലാനാം ഭിദ്യതേ പരബുദ്ധിഭിഃ  ॥ 6 ॥ 

സമ്യഗ് വിധാര്യതാം ബാലോ ഗുരുഗേഹേ ദ്വിജാതിഭിഃ ।
വിഷ്ണുപക്ഷൈഃ പ്രതിച്ഛന്നൈർന്ന ഭിദ്യേതാസ്യ ധീർ യഥാ  ॥ 7 ॥ 

ഗൃഹമാനീതമാഹൂയ പ്രഹ്ളാദം ദൈത്യയാജകാഃ ।
പ്രശസ്യ ശ്ലക്ഷ്ണയാ വാചാ സമപൃച്ഛന്ത സാമഭിഃ  ॥ 8 ॥ 

വത്സ പ്രഹ്ളാദ ഭദ്രം തേ സത്യം കഥയ മാ മൃഷാ ।
ബാലാനതി കുതസ്തുഭ്യമേഷ ബുദ്ധിവിപര്യയഃ  ॥ 9 ॥ 

ബുദ്ധിഭേദഃ പരകൃത ഉതാഹോ തേ സ്വതോഽഭവത് ।
ഭണ്യതാം ശ്രോതുകാമാനാം ഗുരൂണാം കുലനന്ദന  ॥ 10 ॥ 

പ്രഹ്ളാദ ഉവാച

സ്വ: പരശ്ചേത്യസദ്ഗ്രാഹഃ പുംസാം യൻമായയാ കൃതഃ ।
വിമോഹിതധിയാം ദൃഷ്ടസ്തസ്മൈ ഭഗവതേ നമഃ  ॥ 11 ॥ 

സ യദാനുവ്രതഃ പുംസാം പശുബുദ്ധിർവിഭിദ്യതേ ।
അന്യ ഏഷ തഥാന്യോഽഹമിതി ഭേദഗതാസതീ  ॥ 12 ॥ 

     സ ഏഷ ആത്മാ സ്വപരേത്യബുദ്ധിഭിർ-
          ദുരത്യയാനുക്രമണോ നിരൂപ്യതേ ।
     മുഹ്യന്തി യദ്വർത്മനി വേദവാദിനോ 
          ബ്രഹ്മാദയോ ഹ്യേഷ ഭിനത്തി മേ മതിം  ॥ 13 ॥ 

യഥാ ഭ്രാമ്യത്യയോ ബ്രഹ്മൻ സ്വയമാകർഷസന്നിധൌ ।
തഥാ മേ ഭിദ്യതേ ചേതശ്ചക്രപാണേര്യദൃച്ഛയാ  ॥ 14 ॥ 

നാരദ ഉവാച

ഏതാവദ്ബ്രാഹ്മണായോക്ത്വാ വിരരാമ മഹാമതിഃ ।
തം നിർഭർത്സ്യാഥ കുപിതഃ സുദീനോ രാജസേവകഃ  ॥ 15 ॥ 

ആനീയതാമരേ വേത്രമസ്മാകമയശസ്കരഃ ।
കുലാംഗാരസ്യ ദുർബ്ബുദ്ധേശ്ചതുർത്ഥോഽസ്യോദിതോ ദമഃ  ॥ 16 ॥ 

ദൈതേയചന്ദനവനേ ജാതോഽയം കണ്ടകദ്രുമഃ ।
യൻമൂലോൻമൂലപരശോർവ്വിഷ്ണോർന്നാളായിതോഽർഭകഃ  ॥ 17 ॥ 

ഇതി തം വിവിധോപായൈർഭീഷയംസ്തർജ്ജനാദിഭിഃ ।
പ്രഹ്ളാദം ഗ്രാഹയാമാസ ത്രിവർഗ്ഗസ്യോപപാദനം  ॥ 18 ॥ 

തത ഏനം ഗുരുർജ്ഞാത്വാ ജ്ഞാതജ്ഞേയചതുഷ്ടയം ।
ദൈത്യേന്ദ്രം ദർശയാമാസ മാതൃമൃഷ്ടമലങ്കൃതം  ॥ 19 ॥ 

പാദയോഃ പതിതം ബാലം പ്രതിനന്ദ്യാശിഷാസുരഃ ।
പരിഷ്വജ്യ ചിരം ദോർഭ്യാം പരമാമാപ നിർവൃതിം  ॥ 20 ॥ 

ആരോപ്യാങ്കമവഘ്രായ മൂർദ്ധന്യശ്രുകലാംബുഭിഃ ।
ആസിഞ്ചൻ വികസദ്വക്ത്രമിദമാഹ യുധിഷ്ഠിര  ॥ 21 ॥ 

ഹിരണ്യകശിപുരുവാച

പ്രഹ്ളാദാനൂച്യതാം താത സ്വധീതം കിഞ്ചിദുത്തമം ।
കാലേനൈതാവതായുഷ്മൻ യദശിക്ഷദ്ഗുരോർഭവാൻ  ॥ 22 ॥ 

പ്രഹ്ളാദ ഉവാച

ശ്രവണം കീർത്തനം വിഷ്ണോഃ സ്മരണം പാദസേവനം ।
അർച്ചനം വന്ദനം ദാസ്യം സഖ്യമാത്മനിവേദനം  ॥ 23 ॥ 

ഇതി പുംസാർപിതാ വിഷ്ണൌ ഭക്തിശ്ചേന്നവലക്ഷണാ ।
ക്രിയേത ഭഗവത്യദ്ധാ തൻമന്യേഽധീതമുത്തമം  ॥ 24 ॥ 

നിശമ്യൈതത് സുതവചോ ഹിരണ്യകശിപുസ്തദാ ।
ഗുരുപുത്രമുവാചേദം രുഷാ പ്രസ്ഫുരിതാധരഃ  ॥ 25 ॥ 

ബ്രഹ്മബന്ധോ കിമേതത്തേ വിപക്ഷം ശ്രയതാസതാ ।
അസാരം ഗ്രാഹിതോ ബാലോ മാമനാദൃത്യ ദുർമ്മതേ  ॥ 26 ॥ 

സന്തി ഹ്യസാധവോ ലോകേ ദുർമ്മൈത്രാശ്‌ഛദ്‌മവേഷിണഃ ।
തേഷാമുദേത്യഘം കാലേ രോഗഃ പാതകിനാമിവ  ॥ 27 ॥ 

ഗുരുപുത്ര ഉവാച

     ന മത്പ്രണീതം ന പരപ്രണീതം 
          സുതോ വദത്യേഷ തവേന്ദ്രശത്രോ ।
     നൈസർഗ്ഗികീയം മതിരസ്യ രാജൻ 
          നിയച്ഛ മന്യും കദദാഃ സ്മ മാ നഃ  ॥ 28 ॥ 

നാരദ ഉവാച

ഗുരുണൈവം പ്രതിപ്രോക്തോ ഭൂയ ആഹാസുരഃ സുതം ।
ന ചേദ്ഗുരുമുഖീയം തേ കുതോഽഭദ്രാസതീ മതിഃ  ॥ 29 ॥ 

പ്രഹ്ളാദ ഉവാച

     മതിർന്ന കൃഷ്ണേ പരതഃ സ്വതോ വാ 
          മിഥോഽഭിപദ്യേത ഗൃഹവ്രതാനാം ।
     അദാന്തഗോഭിർവ്വിശതാം തമിസ്രം 
          പുനഃ പുനശ്ചർവ്വിതചർവ്വണാനാം  ॥ 30 ॥ 

     ന തേ വിദുഃ സ്വാർത്ഥഗതിം ഹി വിഷ്ണും 
          ദുരാശയാ യേ ബഹിരർത്ഥമാനിനഃ ।
     അന്ധാ യഥാന്ധൈരുപനീയമാനാ 
          വാചീശതന്ത്യാമുരുദാമ്നി ബദ്ധാഃ  ॥ 31 ॥ 

     നൈഷാം മതിസ്താവദുരുക്രമാങ്ഘ്രിം 
          സ്പൃശത്യനർത്ഥാപഗമോ യദർത്ഥഃ ।
     മഹീയസാം പാദരജോഽഭിഷേകം 
          നിഷ്കിഞ്ചനാനാം ന വൃണീത യാവത്  ॥ 32 ॥ 

ഇത്യുക്ത്വോപരതം പുത്രം ഹിരണ്യകശിപൂ രുഷാ ।
അന്ധീകൃതാത്മാ സ്വോത്സംഗാന്നിരസ്യത മഹീതലേ  ॥ 33 ॥ 

ആഹാമർഷരുഷാവിഷ്ടഃ കഷായീഭൂതലോചനഃ ।
വധ്യതാമാശ്വയം വധ്യോ നിഃസാരയത നൈരൃതാഃ  ॥ 34 ॥ 

അയം മേ ഭ്രാതൃഹാ സോഽയം ഹിത്വാ സ്വാൻ സുഹൃദോഽധമഃ ।
പിതൃവ്യഹന്തുര്യഃ പാദൌ വിഷ്ണോർദ്ദാസവദർച്ചതി  ॥ 35 ॥ 

വിഷ്ണോർവ്വാ സാധ്വസൌ കിം നു കരിഷ്യത്യസമഞ്ജസഃ ।
സൌഹൃദം ദുസ്ത്യജം പിത്രോരഹാദ്യഃ പഞ്ചഹായനഃ  ॥ 36 ॥ 

     പരോഽപ്യപത്യം ഹിതകൃദ്യഥൌഷധം 
          സ്വദേഹജോഽപ്യാമയവത് സുതോഽഹിതഃ ।
     ഛിന്ദ്യാത് തദംഗം യദുതാത്മനോഽഹിതം 
          ശേഷം സുഖം ജീവതി യദ്വിവർജ്ജനാത്  ॥ 37 ॥ 

സർവ്വൈരുപായൈർഹന്തവ്യഃ സംഭോജശയനാസനൈഃ ।
സുഹൃല്ലിംഗധരഃ ശത്രുർമ്മുനേർദ്ദുഷ്ടമിവേന്ദ്രിയം  ॥ 38 ॥ 

നൈരൃതാസ്തേ സമാദിഷ്ടാ ഭർത്രാ വൈ ശൂലപാണയഃ ।
തിഗ്മദംഷ്ട്രകരാളാസ്യാസ്താംരശ്മശ്രുശിരോരുഹാഃ  ॥ 39 ॥ 

നദന്തോ ഭൈരവാന്നാദാൻ ഛിന്ധി ഭിന്ധീതി വാദിനഃ ।
ആസീനം ചാഹനൻ ശൂലൈഃ പ്രഹ്ളാദം സർവ്വമർമ്മസു  ॥ 40 ॥ 

പരേ ബ്രഹ്മണ്യനിർദ്ദേശ്യേ ഭഗവത്യഖിലാത്മനി ।
യുക്താത്മന്യഫലാ ആസന്നപുണ്യസ്യേവ സത്ക്രിയാഃ  ॥ 41 ॥ 

പ്രയാസേഽപഹതേ തസ്മിൻ ദൈത്യേന്ദ്രഃ പരിശങ്കിതഃ ।
ചകാര തദ്വധോപായാൻ നിർബന്ധേന യുധിഷ്ഠിര  ॥ 42 ॥ 

ദിഗ്ഗജൈർദ്ദന്ദശൂകൈശ്ച അഭിചാരാവപാതനൈഃ ।
മായാഭിഃ സന്നിരോധൈശ്ച ഗരദാനൈരഭോജനൈഃ  ॥ 43 ॥ 

ഹിമവായ്വഗ്നിസലിലൈഃ പർവ്വതാക്രമണൈരപി ।
ന ശശാക യദാ ഹന്തുമപാപമസുരഃ സുതം ।
ചിന്താം ദീർഘതമാം പ്രാപ്തസ്തത്കർത്തും നാഭ്യപദ്യത  ॥ 44 ॥ 

ഏഷ മേ ബഹ്വസാധൂക്തോ വധോപായാശ്ച നിർമ്മിതാഃ ।
തൈസ്തൈർദ്രോഹൈരസദ്ധർമ്മൈർമ്മുക്തഃ സ്വേനൈവ തേജസാ  ॥ 45 ॥ 

വർത്തമാനോഽവിദൂരേ വൈ ബാലോഽപ്യജഡധീരയം ।
ന വിസ്മരതി മേഽനാര്യം ശുനഃശേപ ഇവ പ്രഭുഃ  ॥ 46 ॥ 

അപ്രമേയാനുഭാവോഽയമകുതശ്ചിദ്ഭയോഽമരഃ ।
നൂനമേതദ്വിരോധേന മൃത്യുർമ്മേ ഭവിതാ ന വാ  ॥ 47 ॥ 

ഇതി തച്ചിന്തയാ കിഞ്ചിന്മ്‌ളാനശ്രിയമധോമുഖം ।
ശണ്ഡാമർക്കാവൌശനസൌ വിവിക്ത ഇതി ഹോചതുഃ  ॥ 48 ॥ 

     ജിതം ത്വയൈകേന ജഗത്ത്രയം ഭ്രുവോർ-
          വിജൃംഭണത്രസ്തസമസ്തധിഷ്ണ്യപം ।
     ന തസ്യ ചിന്ത്യം തവ നാഥ ചക്ഷ്മഹേ 
          ന വൈ ശിശൂനാം ഗുണദോഷയോഃ പദം  ॥ 49 ॥ 

     ഇമം തു പാശൈർവ്വരുണസ്യ ബദ്ധ്വാ 
          നിധേഹി ഭീതോ ന പലായതേ യഥാ ।
     ബുദ്ധിശ്ച പുംസോ വയസാര്യസേവയാ 
          യാവദ്ഗുരുർഭാർഗ്ഗവ ആഗമിഷ്യതി  ॥ 50 ॥ 

തഥേതി ഗുരുപുത്രോക്തമനുജ്ഞായേദമബ്രവീത് ।
ധർമ്മാ ഹ്യസ്യോപദേഷ്ടവ്യാ രാജ്ഞാം യോ ഗൃഹമേധിനാം  ॥ 51 ॥ 

ധർമ്മമർത്ഥം ച കാമം ച നിതരാം ചാനുപൂർവ്വശഃ ।
പ്രഹ്ളാദായോചതൂ രാജൻ പ്രശ്രിതാവനതായ ച  ॥ 52 ॥ 

യഥാ ത്രിവർഗ്ഗം ഗുരുഭിരാത്മനേ ഉപശിക്ഷിതം ।
ന സാധു മേനേ തച്ഛിക്ഷാം ദ്വന്ദ്വാരാമോപവർണ്ണിതാം  ॥ 53 ॥ 

യദാചാര്യഃ പരാവൃത്തോ ഗൃഹമേധീയകർമ്മസു ।
വയസ്യൈർബ്ബാലകൈസ്തത്ര സോപഹൂതഃ കൃതക്ഷണൈഃ  ॥ 54 ॥ 

അഥ താൻ ശ്ലക്ഷ്ണയാ വാചാ പ്രത്യാഹൂയ മഹാബുധഃ ।
ഉവാച വിദ്വാംസ്തന്നിഷ്ഠാം കൃപയാ പ്രഹസന്നിവ  ॥ 55 ॥ 

തേ തു തദ്ഗൌരവാത്സർവേ ത്യക്തക്രീഡാപരിച്ഛദാഃ ।
ബാലാ ന ദൂഷിതധിയോ ദ്വന്ദ്വാരാമേരിതേഹിതൈഃ  ॥ 56 ॥ 

പര്യുപാസത രാജേന്ദ്ര തന്ന്യസ്തഹൃദയേക്ഷണാഃ ।
താനാഹ കരുണോ മൈത്രോ മഹാഭാഗവതോഽസുരഃ  ॥ 57 ॥