ശ്രീമദ് ഭാഗവതം (മൂലം) / ദശമഃ സ്കന്ധഃ (പൂർവ്വാർദ്ധഃ) (സ്കന്ധം 10 പൂർവ്വാർദ്ധം) / അദ്ധ്യായം 12


ശ്രീമദ് ഭാഗവതം (മൂലം) / ദശമഃ സ്കന്ധഃ (പൂർവ്വാർദ്ധഃ) (സ്കന്ധം 10 പൂർവ്വാർദ്ധം) / അദ്ധ്യായം 12 

ശ്രീശുക ഉവാച

     ക്വചിദ്‌വനാശായ മനോ ദധദ്‌വ്രജാത്പ്രാതഃ 
          സമുത്ഥായ വയസ്യവത്സപാൻ ।
     പ്രബോധയൻ ശൃംഗരവേണ ചാരുണാ 
          വിനിർഗ്ഗതോ വത്സപുരഃസരോ ഹരിഃ  ॥ 1 ॥ 

     തേനൈവ സാകം പൃഥുകാഃ സഹസ്രശഃ
          സ്നിഗ്ദ്ധാഃ സുശിഗ്വേത്രവിഷാണവേണവഃ ।
     സ്വാൻസ്വാൻസഹസ്രോപരി സംഖ്യയാന്വിതാൻ-
          വത്സാൻ പുരസ്കൃത്യ വിനിര്യയുർമ്മുദാ  ॥ 2 ॥ 

കൃഷ്ണവത്സൈരസംഖ്യാതൈർ യൂഥീകൃത്യ സ്വവത്സകാൻ ।
ചാരയന്തോഽർഭലീലാഭിർവ്വിജഹ്രുസ്തത്ര തത്ര ഹ  ॥ 3 ॥ 

ഫലപ്രവാളസ്തബകസുമനഃപിച്ഛധാതുഭിഃ ।
കാചഗുഞ്ജാമണിസ്വർണ്ണഭൂഷിതാ അപ്യഭൂഷയൻ  ॥ 4 ॥ 

മുഷ്ണന്തോഽന്യോന്യശിക്യാദീൻ ജ്ഞാതാനാരാച്ച ചിക്ഷിപുഃ ।
തത്രത്യാശ്ച പുനർദ്ദൂരാദ്ധസന്തശ്ച പുനർദ്ദദുഃ  ॥ 5 ॥ 

യദി ദൂരം ഗതഃ കൃഷ്ണോ വനശോഭേക്ഷണായ തം ।
അഹം പൂർവ്വമഹം പൂർവ്വമിതി സംസ്പൃശ്യ രേമിരേ  ॥ 6 ॥ 

കേചിദ് വേണൂൻ വാദയന്തോ ധ്മാന്തഃ ശൃംഗാണി കേചന ।
കേചിദ്ഭൃംഗൈഃ പ്രഗായന്തഃ കൂജന്തഃ കോകിലൈഃ പരേ  ॥ 7 ॥ 

വിച്ഛായാഭിഃ പ്രധാവന്തോ ഗച്ഛന്തഃ സാധു ഹംസകൈഃ ।
ബകൈരുപവിശന്തശ്ച നൃത്യന്തശ്ച കലാപിഭിഃ  ॥ 8 ॥ 

വികർഷന്തഃ കീശബാലാനാരോഹന്തശ്ച തൈർദ്രുമാൻ ।
വികുർവ്വന്തശ്ച തൈഃ സാകം പ്ലവന്തശ്ച പലാശിഷു  ॥ 9 ॥ 

സാകം ഭേകൈർവ്വിലംഘന്തഃ സരിത്പ്രസ്രവസമ്പ്ലുതാഃ ।
വിഹസന്തഃ പ്രതിച്ഛായാഃ ശപന്തശ്ച പ്രതിസ്വനാൻ  ॥ 10 ॥ 

     ഇത്ഥം സതാം ബ്രഹ്മസുഖാനുഭൂത്യാ 
          ദാസ്യം ഗതാനാം പരദൈവതേന ।
     മായാശ്രിതാനാം നരദാരകേണ 
          സാകം വിജഹ്രുഃ കൃതപുണ്യപുഞ്ജാഃ  ॥ 11 ॥ 

     യത്പാദപാംസുർബ്ബഹുജൻമകൃച്ഛ്രതോ 
          ധൃതാത്മഭിർ യോഗിഭിരപ്യലഭ്യഃ । 
     സ ഏവ യദ്ദൃഗ് വിഷയഃ സ്വയം സ്ഥിതഃ
          കിം വർണ്യതേ ദിഷ്ടമതോ വ്രജൌകസാം  ॥ 12 ॥ 

     അഥാഘനാമാഭ്യപതൻമഹാസുര-
          സ്തേഷാം സുഖക്രീഡനവീക്ഷണാക്ഷമഃ ।
     നിത്യം യദന്തർന്നിജജീവിതേപ്സുഭിഃ 
          പീതാമൃതൈരപ്യമരൈഃ പ്രതീക്ഷ്യതേ  ॥ 13 ॥ 

     ദൃഷ്ട്വാർഭകാൻ കൃഷ്ണമുഖാനഘാസുരഃ 
          കംസാനുശിഷ്ടഃ സ ബകീബകാനുജഃ । 
     അയം തു മേ സോദരനാശകൃത്തയോർ-
          ദ്ദ്വയോർമ്മമൈനം സബലം ഹനിഷ്യേ  ॥ 14 ॥ 

     ഏതേ യദാ മത്സുഹൃദോസ്തിലാപാഃ 
          കൃതാസ്തദാ നഷ്ടസമാ വ്രജൌകസഃ ।
     പ്രാണേ ഗതേ വർഷ്മസു കാ നു ചിന്താ 
          പ്രജാസവഃ പ്രാണഭൃതോ ഹി യേ തേ  ॥ 15 ॥ 

     ഇതി വ്യവസ്യാജഗരം ബൃഹദ്‌വപുഃ 
          സ യോജനായാമമഹാദ്രിപീവരം ।
     ധൃത്വാദ്ഭുതം വ്യാത്തഗുഹാനനം തദാ 
          പഥി വ്യശേത ഗ്രസനാശയാ ഖലഃ  ॥ 16 ॥ 

     ധരാധരോഷ്ഠോ ജലദോത്തരോഷ്ഠോ 
          ദര്യാനനാന്തോ ഗിരിശൃംഗദംഷ്ട്രഃ ।
     ധ്വാന്താന്തരാസ്യോ വിതതാധ്വജിഹ്വഃ 
          പരുഷാനിലശ്വാസദവേക്ഷണോഷ്ണഃ  ॥ 17 ॥ 

ദൃഷ്ട്വാ തം താദൃശം സർവ്വേ മത്വാ വൃന്ദാവനശ്രിയം ।
വ്യാത്താജഗരതുണ്ഡേന ഹ്യുത്പ്രേക്ഷന്തേ സ്മ ലീലയാ  ॥ 18 ॥ 

അഹോ മിത്രാണി ഗദത സത്ത്വകൂടം പുരഃസ്ഥിതം ।
അസ്മത്സംഗ്രസനവ്യാത്തവ്യാളതുണ്ഡായതേ ന വാ  ॥ 19 ॥ 

സത്യമർക്കകരാരക്തമുത്തരാഹനുവദ്ഘനം ।
അധരാഹനുവദ്രോധസ്തത്പ്രതിച്ഛായയാരുണം  ॥ 20 ॥ 

പ്രതിസ്പർദ്ധേതേ സൃക്കിഭ്യാം സവ്യാസവ്യേ നഗോദരേ ।
തുംഗശൃംഗാലയോഽപ്യേതാസ്തദ്ദംഷ്ട്രാഭിശ്ച പശ്യത  ॥ 21 ॥ 

ആസ്തൃതായാമമാർഗ്ഗോഽയം രസനാം പ്രതിഗർജ്ജതി ।
ഏഷാമന്തർഗ്ഗതം ധ്വാന്തമേതദപ്യന്തരാനനം  ॥ 22 ॥ 

ദാവോഷ്ണഖരവാതോഽയം ശ്വാസവദ്ഭാതി പശ്യത ।
തദ്ദഗ്ദ്ധസത്ത്വദുർഗ്ഗന്ധോഽപ്യന്തരാമിഷഗന്ധവത്  ॥ 23 ॥ 

     അസ്മാൻ കിമത്ര ഗ്രസിതാ നിവിഷ്ടാ-
          നയം തഥാ ചേദ്ബകവദ് വിനങ്ക്ഷ്യതി ।
     ക്ഷണാദനേനേതി ബകാര്യുശൻമുഖം 
          വീക്ഷ്യോദ്ധസന്തഃ കരതാഡനൈർ യയുഃ  ॥ 24 ॥ 

     ഇത്ഥം മിഥോഽതഥ്യമതജ്ജ്ഞഭാഷിതം 
          ശ്രുത്വാ വിചിന്ത്യേത്യമൃഷാ മൃഷായതേ । 
     രക്ഷോ വിദിത്വാഖിലഭൂതഹൃത് സ്ഥിതഃ 
          സ്വാനാം നിരോദ്ധും ഭഗവാൻ മനോ ദധേ  ॥ 25 ॥ 

     താവത്പ്രവിഷ്ടാസ്ത്വസുരോദരാന്തരം 
          പരം ന ഗീർണ്ണാഃ ശിശവഃ സവത്സാഃ ।
     പ്രതീക്ഷമാണേന ബകാരിവേശനം 
          ഹതസ്വകാന്തസ്മരണേന രക്ഷസാ  ॥ 26 ॥ 

     താൻ വീക്ഷ്യ കൃഷ്ണഃ സകലാഭയപ്രദോ 
          ഹ്യനന്യനാഥാൻ സ്വകരാദവച്യുതാൻ । 
     ദീനാംശ്ച മൃത്യോർജ്ജഠരാഗ്നിഘാസാൻ 
          ഘൃണാർദ്ദിതോ ദിഷ്ടകൃതേന വിസ്മിതഃ  ॥ 27 ॥ 

     കൃത്യം കിമത്രാസ്യ ഖലസ്യ ജീവനം 
          ന വാ അമീഷാം ച സതാം വിഹിംസനം ।
     ദ്വയം കഥം സ്യാദിതി സംവിചിന്ത്യ 
          തജ്ജ്ഞാത്വാവിശത്തുണ്ഡമശേഷദൃഗ്ഘരിഃ  ॥ 28 ॥ 

തദാ ഘനച്ഛദാ ദേവാ ഭയാദ്ധാ ഹേതി ചുക്രുശുഃ ।
ജഹൃഷുർ യേ ച കംസാദ്യാഃ കൌണപാസ്ത്വഘബാന്ധവാഃ  ॥ 29 ॥ 

തച്ഛ്രുത്വാ ഭഗവാൻ കൃഷ്ണസ്ത്വവ്യയഃ സാർഭവത്സകം ।
ചൂർണ്ണീചികീർഷോരാത്മാനം തരസാ വവൃധേ ഗളേ  ॥ 30 ॥ 

     തതോഽതികായസ്യ നിരുദ്ധമാർഗ്ഗിണോ 
          ഹ്യുദ്ഗീർണ്ണാദൃഷ്ടേർഭ്രമതസ്ത്വിതസ്തതഃ ।
     പൂർണ്ണോഽന്തരംഗേ പവനോ നിരുദ്ധോ 
          മൂർദ്ധൻ വിനിഷ്പാട്യ വിനിർഗ്ഗതോ ബഹിഃ  ॥ 31 ॥ 

     തേനൈവ സർവ്വേഷു ബഹിർഗ്ഗതേഷു 
          പ്രാണേഷു വത്സാൻ സുഹൃദഃ പരേതാൻ ।
     ദൃഷ്ട്യാ സ്വയോത്ഥാപ്യ തദന്വിതഃ പുനർ-
          വക്ത്രാൻമുകുന്ദോ ഭഗവാൻ വിനിര്യയൌ  ॥ 32 ॥ 

     പീനാഹിഭോഗോത്ഥിതമദ്ഭുതം മഹ-
          ജ്ജ്യോതിഃ സ്വധാമ്നാ ജ്വലയദ്ദിശോ ദശ ।
     പ്രതീക്ഷ്യ ഖേഽവസ്ഥിതമീശ നിർഗ്ഗമം 
          വിവേശ തസ്മിൻ മിഷതാം ദിവൌകസാം  ॥ 33 ॥ 

     തതോഽതിഹൃഷ്ടാഃ സ്വകൃതോഽകൃതാർഹണം 
          പുഷ്പൈഃ സുരാ അപ്സരസശ്ച നർത്തനൈഃ । 
     ഗീതൈഃ സുഗാ വാദ്യധരാശ്ച വാദ്യകൈഃ 
          സ്തവൈശ്ച വിപ്രാ ജയനിഃസ്വനൈർഗ്ഗണാഃ  ॥ 34 ॥ 

     തദദ്ഭുതസ്തോത്രസുവാദ്യഗീതികാ-
          ജയാദിനൈകോത്സവമംഗളലസ്വനാൻ ।
     ശ്രുത്വാ സ്വധാമ്നോഽന്ത്യജ ആഗതോഽചിരാത്-
          ദൃഷ്ട്വാ മഹീശസ്യ ജഗാമ വിസ്മയം  ॥ 35 ॥ 

രാജന്നാജഗരം ചർമ്മ ശുഷ്കം വൃന്ദാവനേഽദ്ഭുതം ।
വ്രജൌകസാം ബഹുതിഥം ബഭൂവാക്രീഡഗഹ്വരം  ॥ 36 ॥ 

ഏതത്കൌമാരജം കർമ്മ ഹരേരാത്മാഹിമോക്ഷണം ।
മൃത്യോഃ പൌഗണ്ഡകേ ബാലാ ദൃഷ്ട്വോചുർവ്വിസ്മിതാ വ്രജേ  ॥ 37 ॥ 

     നൈതദ്വിചിത്രം മനുജാർഭമായിനഃ 
          പരാവരാണാം പരമസ്യ വേധസഃ ।
     അഘോഽപി യത്സ്പർശനധൌതപാതകഃ 
          പ്രാപാത്മസാമ്യം ത്വസതാം സുദുർലഭം  ॥ 38 ॥ 

     സകൃദ്യദംഗപ്രതിമാന്തരാഹിതാ 
          മനോമയീ ഭാഗവതീം ദദൌ ഗതിം ।
     സ ഏവ നിത്യാത്മസുഖാനുഭൂത്യഭി-
          വ്യുദസ്തമായോഽന്തർഗ്ഗതോ ഹി കിം പുനഃ  ॥ 39 ॥ 

സൂത ഉവാച

     ഇത്ഥം ദ്വിജാ യാദവദേവദത്തഃ 
          ശ്രുത്വാ സ്വരാതുശ്ചരിതം വിചിത്രം ।
     പപ്രച്ഛ ഭൂയോഽപി തദേവ പുണ്യം 
          വൈയാസകിം യന്നിഗൃഹീതചേതാഃ  ॥ 40 ॥ 

രാജോവാച

ബ്രഹ്മൻ കാലാന്തരകൃതം തത്കാലീനം കഥം ഭവേത് ।
യത്കൌമാരേ ഹരികൃതം ജഗുഃ പൌഗണ്ഡകേഽർഭകാഃ  ॥ 41 ॥ 

തദ്ബ്രൂഹി മേ മഹായോഗിൻ പരം കൌതൂഹലം ഗുരോ ।
നൂനമേതദ്ധരേരേവ മായാ ഭവതി നാന്യഥാ  ॥ 42 ॥ 

വയം ധന്യതമാ ലോകേ ഗുരോഽപി ക്ഷത്രബന്ധവഃ ।
യത്പിബാമോ മുഹുസ്ത്വത്തഃ പുണ്യം കൃഷ്ണകഥാമൃതം  ॥ 43 ॥ 

സൂത ഉവാച

     ഇത്ഥം സ്മ പൃഷ്ടഃ സ തു ബാദരായണി-
          സ്തത്സ്മാരിതാനന്തഹൃതാഖിലേന്ദ്രിയഃ । 
     കൃച്ഛ്രാത്പുനർലബ്ധബഹിർദൃശിഃ ശനൈഃ 
          പ്രത്യാഹ തം ഭാഗവതോത്തമോത്തമ  ॥ 44 ॥