ഹംസോപനിഷത്ത്
ഹംസാഖ്യോപനിഷത്പ്രോക്തനാദാലിര്യത്ര വിശ്രമേത് .
തദാധാരം നിരാധാരം ബ്രഹ്മമാത്രമഹം മഹഃ ..
ഓം പൂർണമദ ഇതി ശാന്തിഃ ..
ഗൗതമ ഉവാച .
ഭഗവൻസർവധർമജ്ഞ സർവശാസ്ത്രവിശാരദ .
ബ്രഹ്മവിദ്യാപ്രബോധോ ഹി കേനോപായേന ജായതേ .. 1..
സനത്കുമാര ഉവാച .
വിചാര്യ സർവവേദേഷു മതം ജ്ഞാത്വാ പിനാകിനഃ .
പാർവത്യാ കഥിതം തത്ത്വം ശൃണു ഗൗതമ തന്മമ .. 2..
അനാഖ്യേയമിദം ഗുഹ്യം യോഗിനാം കോശസംനിഭം .
ഹംസസ്യാകൃതിവിസ്താരം ഭുക്തിമുക്തിഫലപ്രദം .. 3..
അഥ ഹംസപരമഹംസനിർണയം വ്യാഖ്യാസ്യാമഃ .
ബ്രഹ്മചാരിണേ ശാന്തായ ദാന്തായ ഗുരുഭക്തായ .
ഹംസഹംസേതി സദാ ധ്യായൻസർവേഷു ദേഹേഷു വ്യാപ്യ വർതതേ ..
യഥാ ഹ്യഗ്നിഃ കാഷ്ഠേഷു തിലേഷു തൈലമിവ തം വിദിത്വാ
മൃത്യുമത്യേതി .
ഗുദമവഷ്ടഭ്യാധാരാദ്വായുമുത്ഥാപ്യസ്വാധിഷ്ഠാം ത്രിഃ
പ്രദിക്ഷിണീകൃത്യ മണിപൂരകം ച ഗത്വാ അനാഹതമതിക്രമ്യ
വിശുദ്ധൗ
പ്രാണാന്നിരുധ്യാജ്ഞാമനുധ്യായൻബ്രഹ്മരന്ധ്രം ധ്യായൻ
ത്രിമാത്രോഽഹമിത്യേവം സർവദാ ധ്യായൻ . അഥോ
നാദമാധാരാദ്ബ്രഹ്മരന്ധ്രപര്യന്തം ശുദ്ധസ്ഫടികസങ്കാശം
സ വൈ ബ്രഹ്മ പരമാത്മേത്യുച്യതേ .. 1..
അഥ ഹംസ ഋഷിഃ . അവ്യക്താ ഗായത്രീ ഛന്ദഃ . പരമഹംസോ
ദേവതാ . അഹമിതി ബീജം . സ ഇതി ശക്തിഃ .
സോഽഹമിതി കീലകം . ഷട് സംഖ്യയാ
അഹോരാത്രയോരേകവിംശതിസഹസ്രാണി ഷട് ശതാന്യധികാനി
ഭവന്തി .
സൂര്യായ സോമായ നിരഞ്ജനായ നിരാഭാസായ തനു സൂക്ഷ്മം
പ്രചോദയാദിതി അഗ്നീഷോമാഭ്യാം വൗഷട്
ഹൃദയാദ്യംഗന്യാസകരന്യാസൗ ഭവതഃ . ഏവം കൃത്വാ ഹൃദയേ
അഷ്ടദലേ ഹംസാത്മാനം ധ്യായേത് . അഗ്നീഷോമൗ
പക്ഷാവോങ്കാരഃ ശിരോ ബിന്ദുസ്തു നേത്രം മുഖം രുദ്രോ രുദ്രാണീ
ചരണൗ ബാഹൂ കാലശ്ചാഗ്നിശ്ചോഭേ പാർശ്വേ ഭവതഃ .
പശ്യത്യനാഗാരശ്ച ശിഷ്ടോഭയപാർശ്വേ ഭവതഃ . ഏഷോഽസൗ
പരമഹംസോ ഭാനുകോടിപ്രതീകാശഃ . യേനേദം വ്യാപ്തം .
തസ്യാഷ്ടധാ വൃത്തിർഭവതി . പൂർവദലേ പുണ്യേ മതിഃ ആഗ്നേയേ
നിദ്രാലസ്യാദയോ ഭവന്തി യാമ്യേ ക്രൂരേ മതിഃ നൈരൃതേ പാപേ
മനീഷാ വാരുണ്യാം ക്രീഡാ വായവ്യേ ഗമനാദൗ ബുദ്ധിഃ സൗമ്യേ
രതിപ്രീതിഃ ഈശാനേ ദ്രവ്യാദാനം മധ്യേ വൈരാഗ്യം കേസരേ
ജാഗ്രദവസ്ഥാ കർണികായാം സ്വപ്നം ലിംഗേ സുഷുപ്തിഃ പദ്മത്യാഗേ
തുരീയം യദാ ഹംസോ നാദേ ലീനോ ഭവതി തദാ
തുര്യാതീതമുന്മനനമജപോപസംഹാരമിത്യഭിധീയതേ . ഏവം സർവം
ഹംസവശാത്തസ്മാന്മനോ ഹംസോ വിചാര്യതേ . സ ഏവ ജപകോട്യാ
നാദമനുഭവതി ഏവം സർവം ഹംസവശാന്നാദോ ദശവിധോ ജായതേ
. ചിണീതി പ്രഥമഃ . ചിഞ്ചിണീതി ദ്വിതീയഃ .
ഘണ്ടാനാദസ്തൃതീയഃ . ശംഖനാദശ്ചതുർഥഃ .
പഞ്ചമതന്ത്രീനാദഃ . ഷഷ്ഠസ്താലനാദഃ . സപ്തമോ വേണുനാദഃ
. അഷ്ടമോ മൃദംഗനാദഃ . നവമോ ഭേരീനാദഃ .
ദശമോ മേഘനാദഃ . നവമം പരിത്യജ്യ ദശമമേവാഭ്യസേത് .
പ്രഥമേ ചിഞ്ചിണീഗാത്രം ദ്വിതീയേ ഗാത്രഭഞ്ജനം . തൃതീയേ
ഖേദനം യാതി ചതുർഥേ കമ്പതേ ശിരഃ ..
പഞ്ചമേ സ്രവതേ താലു ഷഷ്ഠേഽമൃതനിഷേവണം . സപ്തമേ
ഗൂഢവിജ്ഞാനം പരാ വാചാ തഥാഷ്ടമേ ..
അദൃശ്യം നവമേ ദേഹം ദിവ്യം ചക്ഷുസ്തഥാമലം . ദശമേ
പരമം ബ്രഹ്മ ഭവേദ്ബ്രഹ്മാത്മസംനിധൗ ..
തസ്മിന്മനോ വിലീയതേ മനസി സങ്കൽപവികൽപേ ദഗ്ധേ പുണ്യപാപേ
സദാശിവഃ ശക്ത്യാത്മാ സർവത്രാവസ്ഥിതഃ സ്വയഞ്ജ്യോതിഃ ശുദ്ധോ
ബുദ്ധോ നിത്യോ നിരഞ്ജനഃ ശാന്തഃ പ്രകാശത ഇതി ..
ഇതി വേദപ്രവചനം വേദപ്രവചനം .. 2..
ഓം പൂർണമദ ഇതി ശാന്തിഃ ..
ഇതി ഹംസോപനിഷത്സമാപ്താ ..
ഉപനിഷത്തുകൾ