ശ്രീമദ് ഭാഗവതം (മൂലം) / പഞ്ചമഃ സ്കന്ധഃ (സ്കന്ധം 5) / അദ്ധ്യായം 15


ശ്രീമദ് ഭാഗവതം (മൂലം) / പഞ്ചമഃ സ്കന്ധഃ (സ്കന്ധം 5) / അദ്ധ്യായം 15 

ശ്രീശുക ഉവാച

ഭരതസ്യാത്മജഃ സുമതിർന്നാമാഭിഹിതോ യമു ഹ വാവ കേചിത്പാഖണ്ഡിന ഋഷഭപദവീമനുവർത്തമാനം ചാനാര്യാ അവേദസമാമ്‌നാതാം ദേവതാം സ്വമനീഷയാ പാപീയസ്യാ കലൌ കൽപയിഷ്യന്തി  ॥ 1 ॥ 

തസ്മാദ് വൃദ്ധസേനായാം ദേവതാജിന്നാമ പുത്രോഽഭവത്  ॥ 2 ॥ 

അഥാസുര്യാം തത്തനയോ ദേവദ്യുമ്‌നസ്തതോ ധേനുമത്യാം സുതഃ പരമേഷ്ഠീ തസ്യ സുവർച്ചലായാം പ്രതീഹ ഉപജാതഃ  ॥ 3 ॥ 

യ ആത്മവിദ്യാമാഖ്യായ സ്വയം സംശുദ്ധോ മഹാപുരുഷമനുസസ്മാര  ॥ 4 ॥ 

പ്രതീഹാത്സുവർച്ചലായാം പ്രതിഹർത്രാദയസ്ത്രയ ആസന്നിജ്യാകോവിദാഃ സൂനവഃ പ്രതിഹർത്തുഃ സ്തുത്യാമജഭൂമാനാവജനിഷാതാം  ॥ 5 ॥ 

ഭൂമ്‌ന ഋഷികുല്യായാമുദ്ഗീഥസ്തതഃ പ്രസ്താവോ ദേവകുല്യായാം പ്രസ്താവാന്നിയുത്സായാം ഹൃദയജ ആസീദ് വിഭുർവ്വിഭോ രത്യാം ച പൃഥുഷേണസ്തസ്മാന്നക്ത ആകൂത്യാം ജജ്ഞേ നക്താദ് ദ്രുതിപുത്രോ ഗയോ രാജർഷിപ്രവര ഉദാരശ്രവാ അജായത । സാക്ഷാദ്ഭഗവതോ വിഷ്ണോർജ്ജഗദ് രിരക്ഷിഷയാ ഗൃഹീതസത്ത്വസ്യ കലാത്മവത്ത്വാദി ലക്ഷണേന മഹാപുരുഷതാം പ്രാപ്തഃ  ॥ 6 ॥ 

സ വൈ സ്വധർമ്മേണ പ്രജാപാലനപോഷണപ്രീണനോപലാലനാനുശാസനലക്ഷണേനേജ്യാദിനാ ച ഭഗവതി മഹാപുരുഷേ പരാവരേ ബ്രഹ്മണി സർവ്വാത്മനാർപ്പിതപരമാർത്ഥലക്ഷണേന ബ്രഹ്മവിച്ചരണാനുസേവയാപാദിതഭഗവദ്ഭക്തിയോഗേന ചാഭീക്ഷ്ണശഃ പരിഭാവിതാതിശുദ്ധമതിരുപരതാനാത്മ്യ ആത്മനി സ്വയമുപലഭ്യമാനബ്രഹ്മാത്മാനുഭവോഽപി നിരഭിമാന ഏവാവനിമജൂഗുപത്  ॥ 7 ॥ 

തസ്യേമാം ഗാഥാം പാണ്ഡവേയ പുരാവിദ ഉപഗായന്തി  ॥ 8 ॥ 

     ഗയം നൃപഃ കഃ പ്രതിയാതി കർമ്മഭിർ-
          യജ്വാഭിമാനീ ബഹുവിദ്ധർമ്മഗോപ്താ ।
     സമാഗതശ്രീഃ സദസസ്പതിഃ സതാം 
          സത്സേവകോഽന്യോ ഭഗവത്കലാമൃതേ  ॥ 9 ॥ 

     യമഭ്യഷിഞ്ചൻ പരയാ മുദാ സതീഃ 
          സത്യാശിഷോ ദക്ഷകന്യാഃ സരിദ്ഭിഃ ।
     യസ്യ പ്രജാനാം ദുദുഹേ ധരാശിഷോ 
          നിരാശിഷോ ഗുണവത്സസ്നുതോധാഃ  ॥ 10 ॥ 

     ഛന്ദാംസ്യകാമസ്യ ച യസ്യ കാമാൻ 
          ദുദൂഹുരാജഹ്രുരഥോ ബലിം നൃപാഃ ।
     പ്രത്യഞ്ചിതാ യുധി ധർമ്മേണ വിപ്രാ 
          യദാശിഷാം ഷഷ്ഠമംശം പരേത്യ  ॥ 11 ॥ 

     യസ്യാധ്വരേ ഭഗവാനധ്വരാത്മാ 
          മഘോനി മാദ്യത്യുരുസോമപീഥേ ।
     ശ്രദ്ധാ വിശുദ്ധാചലഭക്തിയോഗ-
          സമർപ്പിതേജ്യാഫലമാജഹാര  ॥ 12 ॥ 

     യത്പ്രീണനാദ്ബർഹിഷി ദേവതിര്യങ്-
          മനുഷ്യവീരുത്തൃണമാവിരിഞ്ചാത് ।
     പ്രീയേത സദ്യഃ സ ഹ വിശ്വജീവഃ 
          പ്രീതഃ സ്വയം പ്രീതിമഗാദ്ഗയസ്യ  ॥ 13 ॥ 

ഗയാദ്ഗയന്ത്യാം ചിത്രരഥഃ സുഗതിരവരോധന ഇതി ത്രയഃ പുത്രാ ബഭൂവുശ്ചിത്രരഥാദൂർണ്ണായാം സമ്രാഡജനിഷ്ട  ॥ 14 ॥ 

തത ഉത്കലായാം മരീചിർമ്മരീചേർബ്ബിന്ദുമത്യാം ബിന്ദുമാനുദപദ്യത തസ്മാത്സരഘായാം മധുർന്നാമാഭവൻമധോഃ സുമനസി വീരവ്രതസ്തതോ ഭോജായാം മന്ഥുപ്രമന്ഥൂ ജജ്ഞാതേ മന്ഥോഃ സത്യായാം ഭൌവനസ്തതോ ദൂഷണായാം ത്വഷ്ടാജനിഷ്ട ത്വഷ്ടുർവ്വിരോചനായാം വിരജോ വിരജസ്യ ശതജിത്പ്രവരം പുത്രശതം കന്യാ ച വിഷൂച്യാം കില ജാതം  ॥ 15 ॥ 

തത്രായം ശ്ലോകഃ - 

പ്രൈയവ്രതം വംശമിമം വിരജശ്ചരമോദ്ഭവഃ ।
അകരോദത്യലം കീർത്ത്യാ വിഷ്ണുഃ സുരഗണം യഥാ  ॥ 16 ॥