ശ്രീമദ് ഭാഗവതം (മൂലം) / സപ്തമഃ സ്കന്ധഃ (സ്കന്ധം 7) / അദ്ധ്യായം 4


ശ്രീമദ് ഭാഗവതം (മൂലം) / സപ്തമഃ സ്കന്ധഃ (സ്കന്ധം 7) / അദ്ധ്യായം 4 

നാരദ ഉവാച

ഏവം വൃതഃ ശതധൃതിർഹിരണ്യകശിപോരഥ ।
പ്രാദാത് തത്തപസാ പ്രീതോ വരാംസ്തസ്യ സുദുർല്ലഭാൻ  ॥ 1 ॥ 

ബ്രഹ്മോവാച

താതേമേ ദുർല്ലാഭാഃ പുംസാം യാൻ വൃണീഷേ വരാൻ മമ ।
തഥാപി വിതരാമ്യംഗ വരാൻ യദപി ദുർല്ലഭാൻ  ॥ 2 ॥ 

തതോ ജഗാമ ഭഗവാനമോഘാനുഗ്രഹോ വിഭുഃ ।
പൂജിതോഽസുരവര്യേണ സ്തൂയമാനഃ പ്രജേശ്വരൈഃ  ॥ 3 ॥ 

ഏവം ലബ്ധവരോ ദൈത്യോ ബിഭ്രദ്ധേമമയം വപുഃ ।
ഭഗവത്യകരോദ് ദ്വേഷം ഭ്രാതുർവ്വധമനുസ്മരൻ  ॥ 4 ॥ 

സ വിജിത്യ ദിശഃ സർവ്വാ ലോകാംശ്ച ത്രീൻ മഹാസുരഃ ।
ദേവാസുരമനുഷ്യേന്ദ്രാൻ ഗന്ധർവ്വഗരുഡോരഗാൻ  ॥ 5 ॥ 

സിദ്ധചാരണവിദ്യാധ്രാനൃഷീൻ പിതൃപതീൻ മനൂൻ ।
യക്ഷരക്ഷഃപിശാചേശാൻ പ്രേതഭൂതപതീനഥ  ॥ 6 ॥ 

സർവ്വസത്ത്വപതീൻ ജിത്വാ വശമാനീയ വിശ്വജിത് ।
ജഹാര ലോകപാലാനാം സ്ഥാനാനി സഹ തേജസാ  ॥ 7 ॥ 

ദേവോദ്യാനശ്രിയാ ജുഷ്ടമധ്യാസ്തേ സ്മ ത്രിവിഷ്ടപം ।
മഹേന്ദ്രഭവനം സാക്ഷാന്നിർമ്മിതം വിശ്വകർമ്മണാ ।
ത്രൈലോക്യലക്ഷ്മ്യായതനമധ്യുവാസാഖിലർദ്ധിമത്  ॥ 8 ॥ 

യത്ര വിദ്രുമസോപാനാ മഹാമാരകതാ ഭുവഃ ।
യത്ര സ്ഫാടികകുഡ്യാനി വൈദൂര്യസ്തംഭപങ്ക്തയഃ  ॥ 9 ॥ 

യത്ര ചിത്രവിതാനാനി പദ്മരാഗാസനാനി ച ।
പയഃഫേനനിഭാഃ ശയ്യാ മുക്താദാമപരിച്ഛദാഃ  ॥ 10 ॥ 

കൂജദ്ഭിർന്നൂപുരൈർദ്ദേവ്യഃ ശബ്ദയന്ത്യ ഇതസ്തതഃ ।
രത്നസ്ഥലീഷു പശ്യന്തി സുദതീഃ സുന്ദരം മുഖം  ॥ 11 ॥ 

     തസ്മിൻ മഹേന്ദ്രഭവനേ മഹാബലോ 
          മഹാമനാ നിർജ്ജതലോക ഏകരാട് ।
     രേമേഽഭിവന്ദ്യാംഘ്രിയുഗഃ സുരാദിഭിഃ 
          പ്രതാപിതൈരൂർജ്ജിതചണ്ഡശാസനഃ  ॥ 12 ॥ 

     തമംഗ മത്തം മധുനോരുഗന്ധിനാ 
          വിവൃത്തതാമ്രാക്ഷമശേഷധിഷ്ണ്യപാഃ ।
     ഉപാസതോപായനപാണിഭിർവ്വിനാ 
          ത്രിഭിസ്തപോയോഗബലൌജസാം പദം  ॥ 13 ॥ 

     ജഗുർമ്മഹേന്ദ്രാസനമോജസാ സ്ഥിതം 
          വിശ്വാവസുസ്തുംബുരുരസ്മദാദയഃ ।
     ഗന്ധർവ്വസിദ്ധാ ഋഷയോഽസ്തുവൻ മുഹുർ-
          വ്വിദ്യാധരാശ്ചാപ്സരസശ്ച പാണ്ഡവ  ॥ 14 ॥ 

സ ഏവ വർണ്ണാശ്രമിഭിഃ ക്രതുഭിർഭൂരിദക്ഷിണൈഃ ।
ഇജ്യമാനോ ഹവിർഭാഗാനഗ്രഹീത് സ്വേന തേജസാ  ॥ 15 ॥ 

അകൃഷ്ടപച്യാ തസ്യാസീത് സപ്തദ്വീപവതീ മഹീ ।
തഥാ കാമദുഘാ ദ്യൌസ്തു നാനാശ്ചര്യപദം നഭഃ  ॥ 16 ॥ 

രത്നാകരാശ്ച രത്നൌഘാംസ്തത്പത്ന്യശ്ചോഹുരൂർമ്മിഭിഃ ।
ക്ഷാരസീധുഘൃതക്ഷൌദ്രദധിക്ഷീരാമൃതോദകാഃ  ॥ 17 ॥ 

ശൈലാ ദ്രോണീഭിരാക്രീഡം സർവ്വർത്തുഷു ഗുണാൻ ദ്രുമാഃ ।
ദധാര ലോകപാലാനാമേക ഏവ പൃഥഗ്ഗുണാൻ  ॥ 18 ॥ 

സ ഇത്ഥം നിർജ്ജിതകകുബേകരാഡ് വിഷയാൻ പ്രിയാൻ ।
യഥോപജോഷം ഭുഞ്ജാനോ നാതൃപ്യദജിതേന്ദ്രിയഃ  ॥ 19 ॥ 

ഏവമൈശ്വര്യമത്തസ്യ ദൃപ്തസ്യോച്ഛാസ്ത്രവർത്തിനഃ ।
കാലോ മഹാൻ വ്യതീയായ ബ്രഹ്മശാപമുപേയുഷഃ  ॥ 20 ॥ 

തസ്യോഗ്രദണ്ഡസംവിഗ്നാഃ സർവ്വേ ലോകാഃ സപാലകാഃ ।
അന്യത്രാലബ്ധശരണാഃ ശരണം യയുരച്യുതം  ॥ 21 ॥ 

തസ്യൈ നമോഽസ്തു കാഷ്ഠായൈ യത്രാത്മാ ഹരിരീശ്വരഃ ।
യദ്ഗത്വാ ന നിവർത്തന്തേ ശാന്താഃ സന്ന്യാസിനോഽമലാഃ  ॥ 22 ॥ 

ഇതി തേ സംയതാത്മാനഃ സമാഹിതധിയോഽമലാഃ ।
ഉപതസ്ഥുർഹൃഷീകേശം വിനിദ്രാ വായുഭോജനാഃ  ॥ 23 ॥ 

തേഷാമാവിരഭൂദ് വാണീ അരൂപാ മേഘനിഃസ്വനാ ।
സന്നാദയന്തീ കകുഭഃ സാധൂനാമഭയങ്കരീ  ॥ 24 ॥ 

മാ ഭൈഷ്ട വിബുധശ്രേഷ്ഠാഃ സർവ്വേഷാം ഭദ്രമസ്തു വഃ ।
മദ്ദർശനം ഹി ഭൂതാനാം സർവ്വശ്രേയോപപത്തയേ  ॥ 25 ॥ 

ജ്ഞാതമേതസ്യ ദൌരാത്മ്യം ദൈതേയാപസദസ്യ ച ।
തസ്യ ശാന്തിം കരിഷ്യാമി കാലം താവത്പ്രതീക്ഷത  ॥ 26 ॥ 

യദാ ദേവേഷു വേദേഷു ഗോഷു വിപ്രേഷു സാധുഷു ।
ധർമ്മേ മയി ച വിദ്വേഷഃ സ വാ ആശു വിനശ്യതി  ॥ 27 ॥ 

നിർവൈരായ പ്രശാന്തായ സ്വസുതായ മഹാത്മനേ ।
പ്രഹ്ളാദായ യദാ ദ്രുഹ്യേദ്ധനിഷ്യേഽപി വരോർജ്ജിതം  ॥ 28 ॥ 

നാരദ ഉവാച

ഇത്യുക്താ ലോകഗുരുണാ തം പ്രണമ്യ ദിവൌകസഃ ।
ന്യവർത്തന്ത ഗതോദ്വേഗാ മേനിരേ ചാസുരം ഹതം  ॥ 29 ॥ 

തസ്യ ദൈത്യപതേഃ പുത്രാശ്ചത്വാരഃ പരമാദ്ഭുതാഃ ।
പ്രഹ്ളാദോഽഭൂൻമഹാംസ്തേഷാം ഗുണൈർമ്മഹദുപാസകഃ  ॥ 30 ॥ 

ബ്രഹ്മണ്യഃ ശീലസമ്പന്നഃ സത്യസന്ധോ ജിതേന്ദ്രിയഃ ।
ആത്മവത്സർവ്വഭൂതാനാമേകഃ പ്രിയസുഹൃത്തമഃ  ॥ 31 ॥ 

ദാസവത്സന്നതാര്യാങ്ഘ്രിഃ പിതൃവദ്ദീനവത്സലഃ ।
ഭ്രാതൃവത്സദൃശേ സ്നിഗ്ധോ ഗുരുഷ്വീശ്വരഭാവനഃ ।
വിദ്യാർത്ഥരൂപജൻമാഢ്യോ മാനസ്തംഭവിവർജ്ജിതഃ  ॥ 32 ॥ 

     നോദ്വിഗ്നചിത്തോ വ്യസനേഷു നിഃസ്പൃഹഃ 
          ശ്രുതേഷു ദൃഷ്ടേഷു ഗുണേഷ്വവസ്തുദൃക് ।
     ദാന്തേന്ദ്രിയപ്രാണശരീരധീഃ സദാ
          പ്രശാന്തകാമോ രഹിതാസുരോഽസുരഃ  ॥ 33 ॥ 

യസ്മിൻ മഹദ്ഗുണാ രാജൻ ഗൃഹ്യന്തേ കവിഭിർമ്മുഹുഃ ।
ന തേഽധുനാപിധീയന്തേ യഥാ ഭഗവതീശ്വരേ  ॥ 34 ॥ 

യം സാധുഗാഥാസദസി രിപവോഽപി സുരാ നൃപ ।
പ്രതിമാനം പ്രകുർവ്വന്തി കിമുതാന്യേ ഭവാദൃശാഃ  ॥ 35 ॥ 

ഗുണൈരലമസംഖ്യേയൈർമ്മാഹാത്മ്യം തസ്യ സൂച്യതേ ।
വാസുദേവേ ഭഗവതി യസ്യ നൈസർഗ്ഗികീ രതിഃ  ॥ 36 ॥ 

ന്യസ്തക്രീഡനകോ ബാലോ ജഡവത്തൻമനസ്തയാ ।
കൃഷ്ണഗ്രഹഗൃഹീതാത്മാ ന വേദ ജഗദീദൃശം  ॥ 37 ॥ 

ആസീനഃ പര്യടന്നശ്നൻ ശയാനഃ പ്രപിബൻ ബ്രുവൻ ।
നാനുസന്ധത്ത ഏതാനി ഗോവിന്ദപരിരംഭിതഃ  ॥ 38 ॥ 

ക്വചിദ്രുദതി വൈകുണ്ഠചിന്താശബളചേതനഃ ।
ക്വചിദ്ധസതി തച്ചിന്താഹ്ളാദ ഉദ്ഗായതി ക്വചിത്  ॥ 39 ॥ 

നദതി ക്വചിദുത്കണ്ഠോ വിലജ്ജോ നൃത്യതി ക്വചിത് ।
ക്വചിത്തദ്ഭാവനായുക്തസ്തൻമയോഽനുചകാര ഹ  ॥ 40 ॥ 

ക്വചിദുത്പുളകസ്തൂഷ്ണീമാസ്തേ സംസ്പർശനിർവൃതഃ ।
അസ്പന്ദപ്രണയാനന്ദസലിലാമീലിതേക്ഷണഃ  ॥ 41 ॥ 

     സ ഉത്തമശ്ലോകപദാരവിന്ദയോർ-
          ന്നിഷേവയാകിഞ്ചനസംഗലബ്ധയാ ।
     തന്വൻ പരാം നിർവൃതിമാത്മനോ മുഹുർ-
          ദ്ദുസംഗദീനാന്യമനഃശമം വ്യധാത്  ॥ 42 ॥ 

തസ്മിൻ മഹാഭാഗവതേ മഹാഭാഗേ മഹാത്മനി ।
ഹിരണ്യകശിപൂ രാജന്നകരോദഘമാത്മജേ  ॥ 43 ॥ 

യുധിഷ്ഠിര ഉവാച

ദേവർഷ ഏതദിച്ഛാമോ വേദിതും തവ സുവ്രത ।
യദാത്മജായ ശുദ്ധായ പിതാദാത് സാധവേ ഹ്യഘം  ॥ 44 ॥ 

പുത്രാൻ വിപ്രതികൂലാൻ സ്വാൻ പിതരഃ പുത്രവത്സലാഃ ।
ഉപാലഭന്തേ ശിക്ഷാർത്ഥം നൈവാഘമപരോ യഥാ  ॥ 45 ॥ 

കിമുതാനുവശാൻ സാധൂംസ്താദൃശാൻ ഗുരുദേവതാൻ ।
ഏതത്കൌതൂഹലം ബ്രഹ്മന്നസ്മാകം വിധമ പ്രഭോ ।
പിതുഃ പുത്രായ യദ്ദ്വേഷോ മരണായ പ്രയോജിതഃ  ॥ 46 ॥