ശ്രീമദ് ഭാഗവതം (മൂലം) / അഷ്ടമഃ സ്കന്ധഃ (സ്കന്ധം 8) / അദ്ധ്യായം 15


ശ്രീമദ് ഭാഗവതം (മൂലം) / അഷ്ടമഃ സ്കന്ധഃ (സ്കന്ധം 8) / അദ്ധ്യായം 15 

രാജോവാച

ബലേഃ പദത്രയം ഭൂമേഃ കസ്മാദ്ധരിരയാചത ।
ഭൂത്വേശ്വരഃ കൃപണവല്ലബ്ധാർത്ഥോഽപി ബബന്ധ തം  ॥ 1 ॥ 

ഏതദ്വേദിതുമിച്ഛാമോ മഹത്കൌതൂഹലം ഹി നഃ ।
യജ്ഞേശ്വരസ്യ പൂർണ്ണസ്യ ബന്ധനം ചാപ്യനാഗസഃ  ॥ 2 ॥ 

ശ്രീശുക ഉവാച

     പരാജിതശ്രീരസുഭിശ്ച ഹാപിതോ 
          ഹീന്ദ്രേണ രാജൻ ഭൃഗുഭിഃ സ ജീവിതഃ ।
     സർവ്വാത്മനാ താനഭജദ്ഭൃഗൂൻ ബലിഃ 
          ശിഷ്യോ മഹാത്മാർത്ഥനിവേദനേന  ॥ 3 ॥ 

     തം ബ്രാഹ്മണാ ഭൃഗവഃ പ്രീയമാണാ 
          അയാജയൻ വിശ്വജിതാ ത്രിണാകം ।
     ജിഗീഷമാണം വിധിനാഭിഷിച്യ 
          മഹാഭിഷേകേണ മഹാനുഭാവാഃ  ॥ 4 ॥ 

     തതോ രഥഃ കാഞ്ചനപട്ടനദ്ധോ 
          ഹയാശ്ച ഹര്യശ്വതുരംഗവർണ്ണാഃ ।
     ധ്വജശ്ച സിംഹേന വിരാജമാനോ 
          ഹുതാശനാദാസ ഹവിർഭിരിഷ്ടാത്  ॥ 5 ॥ 

     ധനുശ്ച ദിവ്യം പുരടോപനദ്ധം 
          തൂണാവരിക്തൌ കവചം ച ദിവ്യം ।
     പിതാമഹസ്തസ്യ ദദൌ ച മാലാ-
          മമ്ലാനപുഷ്പാം ജലജം ച ശുക്രഃ  ॥ 6 ॥ 

     ഏവം സ വിപ്രാർജ്ജിതയോധനാർത്ഥ-
          സ്തൈഃ കൽപിതസ്വസ്ത്യയനോഽഥ വിപ്രാൻ ।
     പ്രദക്ഷിണീകൃത്യ കൃതപ്രണാമഃ 
          പ്രഹ്ളാദമാമന്ത്ര്യ നമശ്ചകാര  ॥ 7 ॥ 

അഥാരുഹ്യ രഥം ദിവ്യം ഭൃഗുദത്തം മഹാരഥഃ ।
സുസ്രഗ്ദ്ധരോഽഥ സന്നഹ്യ ധന്വീ ഖഡ്ഗീ ധൃതേഷുധിഃ  ॥ 8 ॥ 

ഹേമാംഗദലസദ്ബാഹുഃ സ്ഫുരൻമകരകുണ്ഡലഃ ।
രരാജ രഥമാരൂഢോ ധിഷ്ണ്യസ്ഥ ഇവ ഹവ്യവാട്  ॥ 9 ॥ 

തുല്യൈശ്വര്യബലശ്രീഭിഃ സ്വയൂഥൈർദൈത്യയൂഥപൈഃ ।
പിബദ്ഭിരിവ ഖം ദൃഗ്ഭിർദ്ദഹദ്ഭിഃ പരിധീനിവ  ॥ 10 ॥ 

വൃതോ വികർഷൻ മഹതീമാസുരീം ധ്വജിനീം വിഭുഃ ।
യയാവിന്ദ്രപുരീം സ്വൃദ്ധാം കമ്പയന്നിവ രോദസീ  ॥ 11 ॥ 

രമ്യാമുപവനോദ്യാനൈഃ ശ്രീമദ്ഭിർന്നന്ദനാദിഭിഃ ।
കൂജദ്വിഹംഗമിഥുനൈർഗ്ഗയൻമത്തമധുവ്രതൈഃ  ॥ 12 ॥ 

പ്രവാളഫലപുഷ്പോരുഭാരശാഖാമരദ്രുമൈഃ ।
ഹംസസാരസചക്രാഹ്വകാരണ്ഡവകുലാകുലാഃ ।
നളിന്യോ യത്ര ക്രീഡന്തി പ്രമദാഃ സുരസേവിതാഃ  ॥ 13 ॥ 

ആകാശഗംഗയാ ദേവ്യാ വൃതാം പരിഖഭൂതയാ ।
പ്രാകാരേണാഗ്നിവർണ്ണേന സാട്ടാലേനോന്നതേന ച  ॥ 14 ॥ 

രുക്മപട്ടകപാടൈശ്ച ദ്വാരൈഃ സ്ഫടികഗോപുരൈഃ ।
ജുഷ്ടാം വിഭക്തപ്രപഥാം വിശ്വകർമ്മവിനിർമ്മിതാം  ॥ 15 ॥ 

സഭാചത്വരരഥ്യാഢ്യാം വിമാനൈർന്നൃർബുദൈർവൃതാം ।
ശൃംഗാടകൈർമ്മണിമയൈർവ്വജ്രവിദ്രുമവേദിഭിഃ  ॥ 16 ॥ 

യത്ര നിത്യവയോരൂപാഃ ശ്യാമാ വിരജവാസസഃ ।
ഭ്രാജന്തേ രൂപവന്നാര്യോ ഹ്യർച്ചിർഭിരിവ വഹ്നയഃ  ॥ 17 ॥ 

സുരസ്ത്രീകേശവിഭ്രഷ്ടനവസൌഗന്ധികസ്രജാം ।
യത്രാമോദമുപാദായ മാർഗ്ഗ ആവാതി മാരുതഃ  ॥ 18 ॥ 

ഹേമജാലാക്ഷനിർഗ്ഗച്ഛദ്ധൂമേനാഗുരുഗന്ധിനാ ।
പാണ്ഡുരേണ പ്രതിച്ഛന്നമാർഗ്ഗേ യാന്തി സുരപ്രിയാഃ  ॥ 19 ॥ 

     മുക്താവിതാനൈർമ്മണിഹേമകേതുഭിർ-
          ന്നാനാപതാകാവലഭീഭിരാവൃതാം ।
     ശിഖണ്ഡിപാരാവതഭൃംഗനാദിതാം 
          വൈമാനികസ്ത്രീകലഗീതമംഗളാം  ॥ 20 ॥ 

     മൃദംഗശംഖാനകദുന്ദുഭിസ്വനൈഃ 
          സതാളവീണാമുരജർഷ്ടിവേണുഭിഃ ।
     നൃത്യൈഃ സവാദ്യൈരുപദേവഗീതകൈർ-
          മ്മനോരമാം സ്വപ്രഭയാ ജിതപ്രഭാം  ॥ 21 ॥ 

യാം ന വ്രജന്ത്യധർമ്മിഷ്ഠാഃ ഖലാ ഭൂതദ്രുഹഃ ശഠാഃ ।
മാനിനഃ കാമിനോ ലുബ്ധാ ഏഭിർഹീനാ വ്രജന്തി യത്  ॥ 22 ॥ 

     താം ദേവധാനീം സ വരൂഥിനീപതിർ-
          ബ്ബഹിഃ സമന്താദ് രുരുധേ പൃതന്യയാ ।
     ആചാര്യദത്തം ജലജം മഹാസ്വനം 
          ദധ്മൌ പ്രയുഞ്ജൻ ഭയമിന്ദ്രയോഷിതാം  ॥ 23 ॥ 

മഘവാംസ്തമഭിപ്രേത്യ ബലേഃ പരമമുദ്യമം ।
സർവ്വദേവഗണോപേതോ ഗുരുമേതദുവാച ഹ  ॥ 24 ॥ 

ഭഗവന്നുദ്യമോ ഭൂയാൻ ബലേർന്നഃ പൂർവ്വവൈരിണഃ ।
അവിഷഹ്യമിമം മന്യേ കേനാസീത്തേജസോർജ്ജിതഃ  ॥ 25 ॥ 

നൈനം കശ്ചിത്കുതോ വാപി പ്രതിവ്യോഢുമധീശ്വരഃ ।
പിബന്നിവ മുഖേനേദം ലിഹന്നിവ ദിശോ ദശ ।
ദഹന്നിവ ദിശോ ദൃഗ്ഭിഃ സംവർത്താഗ്നിരിവോത്ഥിതഃ  ॥ 26 ॥ 

ബ്രൂഹി കാരണമേതസ്യ ദുർദ്ധർഷത്വസ്യ മദ് രിപോഃ ।
ഓജഃ സഹോ ബലം തേജോ യത ഏതത് സമുദ്യമഃ  ॥ 27 ॥ 

ഗുരുരുവാച

ജാനാമി മഘവൻ ശത്രോരുന്നതേരസ്യ കാരണം ।
ശിഷ്യായോപഭൃതം തേജോ ഭൃഗുഭിർബ്രഹ്മവാദിഭിഃ  ॥ 28 ॥ 

ഭവദ്വിധോ ഭവാൻ വാപി വർജ്ജയിത്വേശ്വരം ഹരിം 
നാസ്യ ശക്തഃ പുരഃ സ്ഥാതും കൃതാന്തസ്യ യഥാ ജനാഃ  ॥ 29 ॥ 

തസ്മാന്നിലയമുത്‌സൃജ്യ യൂയം സർവേ ത്രിവിഷ്ടപം ।
യാത കാലം പ്രതീക്ഷന്തോ യതഃ ശത്രോർവ്വിപര്യയഃ  ॥ 30 ॥ 

ഏഷ വിപ്രബലോദർക്കഃ സമ്പ്രത്യൂർജ്ജിതവിക്രമഃ ।
തേഷാമേവാപമാനേന സാനുബന്ധോ വിനങ്ക്ഷ്യതി  ॥ 31 ॥ 

ഏവം സുമന്ത്രിതാർത്ഥാസ്തേ ഗുരുണാർത്ഥാനുദർശിനാ ।
ഹിത്വാ ത്രിവിഷ്ടപം ജഗ്മുർഗ്ഗീർവാണാഃ കാമരൂപിണഃ  ॥ 32 ॥ 

ദേവേഷ്വഥ നിലീനേഷു ബലിർവൈരോചനഃ പുരീം ।
ദേവധാനീമധിഷ്ഠായ വശം നിന്യേ ജഗത്ത്രയം  ॥ 33 ॥ 

തം വിശ്വജയിനം ശിഷ്യം ഭൃഗവഃ ശിഷ്യവത്സലാഃ ।
ശതേന ഹയമേധാനാമനുവ്രതമയാജയൻ  ॥ 34 ॥ 

തതസ്തദനുഭാവേന ഭുവനത്രയവിശ്രുതാം ।
കീർത്തിം ദിക്ഷു വിതന്വാനഃ സ രേജ ഉഡുരാഡിവ  ॥ 35 ॥ 

ബുഭുജേ ച ശ്രിയം സ്വൃദ്ധാം ദ്വിജദേവോപലംഭിതാം ।
കൃതകൃത്യമിവാത്മാനം മന്യമാനോ മഹാമനാഃ  ॥ 36 ॥