ശ്രീമദ് ഭാഗവതം (മൂലം) / പഞ്ചമഃ സ്കന്ധഃ (സ്കന്ധം 5) / അദ്ധ്യായം 17


ശ്രീമദ് ഭാഗവതം (മൂലം) / പഞ്ചമഃ സ്കന്ധഃ (സ്കന്ധം 5) / അദ്ധ്യായം 17 

ശ്രീശുക ഉവാച

തത്ര ഭഗവതഃ സാക്ഷാദ്യജ്ഞലിംഗസ്യ വിഷ്ണോർവ്വിക്രമതോ വാമപാദാംഗുഷ്ഠനഖനിർഭിന്നോർധ്വാണ്ഡകടാഹവിവരേണാന്തഃപ്രവിഷ്ടാ യാ ബാഹ്യജലധാരാ തച്ചരണപങ്കജാവനേജനാരുണകിഞ്ജൽകോപരഞ്ജിതാഖിലജഗദഘമലാപഹോപസ്പർശനാമലാ സാക്ഷാദ്ഭഗവത്പദീത്യനുപലക്ഷിതവചോഽഭിധീയമാനാതിമഹതാ കാലേന യുഗസഹസ്രോപലക്ഷണേന ദിവോ മൂർദ്ധന്യവതതാര യത്തദ്വിഷ്ണുപദമാഹുഃ  ॥ 1 ॥ 

യത്ര ഹ വാവ വീരവ്രത ഔത്താനപാദിഃ പരമഭാഗവതോഽസ്മത്കുലദേവതാചരണാരവിന്ദോദകമിതി യാമനുസവന മുത്കൃഷ്യമാണഭഗവദ്ഭക്തിയോഗേന ദൃഢംക്ലിദ്യമാനാന്തർഹൃദയ ഔത്കണ്ഠ്യവിവശാമീലിതലോചനയുഗളകുഡ്മളവിഗളിതാമലബാഷ്പകലയാഭിവ്യജ്യമാനരോമപുളകകുലകോഽധുനാപി പരമാദരേണ ശിരസാ ബിഭർത്തി  ॥ 2 ॥ 

തതഃ സപ്തർഷയസ്തത്പ്രഭാവാഭിജ്ഞാ യാം നനു തപസ ആത്യന്തികീ സിദ്ധിരേതാവതീ ഭഗവതി സർവ്വാത്മനി വാസുദേവേഽനുപരതഭക്തിയോഗലാഭേനൈവോപേക്ഷിതാന്യാർത്ഥാത്മഗതയോ മുക്തിമിവാഗതാം മുമുക്ഷവ ഇവ സബഹുമാനമദ്യാപി ജടാജൂടൈരുദ്വഹന്തി  ॥ 3 ॥ 

തതോഽനേകസഹസ്രകോടിവിമാനാനീകസങ്കുലദേവയാനേനാവതരന്തീന്ദുമണ്ഡലമാവാര്യ ബ്രഹ്മസദനേ നിപതതി  ॥ 4 ॥ 

തത്ര ചതുർദ്ധാ ഭിദ്യമാനാ ചതുർഭിർന്നാമഭിശ്ചതുർദ്ദിശമഭിസ്പന്ദന്തീ നദനദീപതിമേവാഭിനിവിശതി സീതാളകനന്ദാ ചക്ഷുർഭദ്രേതി  ॥ 5 ॥ 

സീതാ തു ബ്രഹ്മസദനാത്കേസരാചലാദി ഗിരിശിഖരേഭ്യോഽധോഽധഃപ്രസ്രവന്തീ ഗന്ധമാദനമൂർദ്ധസു പതിത്വാന്തരേണ ഭദ്രാശ്വവർഷം പ്രാച്യാം ദിശി ക്ഷാരസമുദ്രമഭിപ്രവിശതി  ॥ 6 ॥ 

ഏവം മാല്യവച്ഛിഖരാന്നിഷ്പതന്തീ തതോഽനുപരതവേഗാ കേതുമാലമഭിചക്ഷുഃ പ്രതീച്യാം ദിശി സരിത്പതിം പ്രവിശതി  ॥ 7 ॥ 

ഭദ്രാ ചോത്തരതോ മേരുശിരസോ നിപതിതാ ഗിരിശിഖരാദ്ഗിരിശിഖരമതിഹായ ശൃംഗവതഃ ശൃംഗാദവസ്യന്ദമാനാ ഉത്തരാംസ്തു കുരൂനഭിത ഉദീച്യാം ദിശി ജലധിമഭിപ്രവിശതി  ॥ 8 ॥ 

തഥൈവാളകനന്ദാ ദക്ഷിണേന ബ്രഹ്മസദനാദ്ബഹൂനി ഗിരികൂടാന്യതിക്രമ്യ ഹേമകൂടാദ്ധൈമകൂടാന്യതിരഭസതരരംഹസാ ലുഠയന്തീ ഭാരതമഭിവർഷം ദക്ഷിണസ്യാം ദിശി ജലധിമഭിപ്രവിശതി യസ്യാം സ്നാനാർത്ഥം ചാഗച്ഛതഃ പുംസഃ പദേ പദേഽശ്വമേധരാജസൂയാദീനാം ഫലം ന ദുർല്ലഭമിതി  ॥ 9 ॥ 

അന്യേ ച നദാ നദ്യശ്ച വർഷേ വർഷേ സന്തി ബഹുശോ മേർവ്വാദിഗിരിദുഹിതരഃ ശതശഃ  ॥ 10 ॥ 

തത്രാപി ഭാരതമേവ വർഷം കർമ്മക്ഷേത്രമന്യാന്യഷ്ടവർഷാണി സ്വർഗ്ഗിണാം പുണ്യശേഷോപഭോഗസ്ഥാനാനി ഭൌമാനി സ്വർഗ്ഗപദാനി വ്യപദിശന്തി  ॥ 11 ॥ 

ഏഷു പുരുഷാണാമയുതപുരുഷായുർവ്വാർഷാണാം ദേവകൽപാനാം നാഗായുതപ്രാണാനാം വജ്രസംഹനനബലവയോമോദപ്രമുദിതമഹാസൌരതമിഥുനവ്യവായാപവർഗ്ഗവർഷധൃതൈകഗർഭകളത്രാണാം തത്ര തു ത്രേതായുഗസമഃ കാലോ വർത്തതേ  ॥ 12 ॥ 

യത്ര ഹ ദേവപതയഃ സ്വൈഃ സ്വൈർഗ്ഗണനായകൈർവിഹിതമഹാർഹണാഃ സർവ്വർത്തുകുസുമസ്തബകഫലകിസലയശ്രിയാനമ്യമാനവിടപലതാവിടപിഭിരുപശുംഭമാനരുചിരകാനനാശ്രമായതനവർഷഗിരിദ്രോണീഷു തഥാ ചാമലജലാശയേഷു വികചവിവിധനവവനരുഹാമോദമുദിതരാജഹംസജലകുക്കുടകാരണ്ഡവസാരസചക്രവാകാദിഭിഃ മധുകരനികരാകൃതിഭിരുപകൂജിതേഷു ജലക്രീഡാദിഭിർവ്വിചിത്രവിനോദൈഃ സുലളിതസുരസുന്ദരീണാം കാമകലിലവിലാസഹാസലീലാവലോകാകൃഷ്ടമനോദൃഷ്ടയഃ സ്വൈരം വിഹരന്തി  ॥ 13 ॥ 

നവസ്വപി വർഷേഷു ഭഗവാൻ നാരായണോ മഹാപുരുഷഃ പുരുഷാണാം തദനുഗ്രഹായാത്മതത്ത്വവ്യൂഹേനാത്മനാദ്യാപി സന്നിധീയതേ  ॥ 14 ॥ 

ഇളാവൃതേ തു ഭഗവാൻ ഭവ ഏക ഏവ പുമാൻ ന ഹ്യന്യസ്തത്രാപരോ നിർവ്വിശതി ഭവാന്യാഃ ശാപനിമിത്തജ്ഞോ യത്പ്രവേക്ഷ്യതഃ സ്ത്രീഭാവസ്തത്പശ്ചാദ് വക്ഷ്യാമി  ॥ 15 ॥ 

ഭവാനീനാഥൈഃ സ്ത്രീഗണാർബ്ബുദസഹസ്രൈരവരുധ്യമാനോ ഭഗവതശ്ചതുർമ്മൂർത്തേർമ്മഹാപുരുഷസ്യ തുരീയാം താമസീം മൂർത്തിം പ്രകൃതിമാത്മനഃ സങ്കർഷണസംജ്ഞാമാത്മസമാധിരൂപേണ സംനിധാപ്യൈതദഭിഗൃണൻ ഭവ ഉപധാവതി  ॥ 16 ॥ 

ശ്രീഭഗവാനുവാച

ഓം നമോ ഭഗവതേ മഹാപുരുഷായ സർവ്വഗുണസംഖ്യാനായാനന്തായാവ്യക്തായ നമ ഇതി  ॥ 17 ॥ 

     ഭജേ ഭജന്യാരണപാദപങ്കജം 
          ഭഗസ്യ കൃത്സ്നസ്യ പരം പരായണം ।
     ഭക്തേഷ്വലം ഭാവിതഭൂതഭാവനം 
          ഭവാപഹം ത്വാ ഭവഭാവമീശ്വരം  ॥ 18 ॥ 

     ന യസ്യ മായാഗുണചിത്തവൃത്തിഭിർ-
          ന്നിരീക്ഷതോ ഹ്യണ്വപി ദൃഷ്ടിരജ്യതേ ।
     ഈശേ യഥാ നോഽജിതമന്യുരംഹസാം 
          കസ്തം ന മന്യേത ജിഗീഷുരാത്മനഃ  ॥ 19 ॥ 

     അസദ് ദൃശോ യഃ പ്രതിഭാതി മായയാ 
          ക്ഷീബേവ മധ്വാസവതാമ്രലോചനഃ ।
     ന നാഗവധ്വോഽർഹണ ഈശിരേ ഹ്രിയാ 
          യത്പാദയോഃ സ്പർശനധർഷിതേന്ദ്രിയാഃ  ॥ 20 ॥ 

     യമാഹുരസ്യ സ്ഥിതിജൻമസംയമം 
          ത്രിഭിർവിഹീനം യമനന്തമൃഷയഃ ।
     ന വേദ സിദ്ധാർത്ഥമിവ ക്വചിത്സ്ഥിതം 
          ഭൂമണ്ഡലം മൂർദ്ധസഹസ്രധാമസു  ॥ 21 ॥ 

     യസ്യാദ്യ ആസീദ്ഗുണവിഗ്രഹോ മഹാൻ 
          വിജ്ഞാനധിഷ്ണ്യോ ഭഗവാനജഃ കില ।
     യത്സംഭവോഽഹം ത്രിവൃതാ സ്വതേജസാ 
          വൈകാരികം താമസമൈന്ദ്രിയം സൃജേ  ॥ 22 ॥ 

     ഏതേ വയം യസ്യ വശേ മഹാത്മനഃ 
          സ്ഥിതാഃ ശകുന്താ ഇവ സൂത്രയന്ത്രിതാഃ ।
     മഹാനഹം വൈകൃതതാമസേന്ദ്രിയാഃ 
          സൃജാമ സർവ്വേ യദനുഗ്രഹാദിദം  ॥ 23 ॥ 

     യന്നിർമ്മിതാം കർഹ്യപി കർമ്മപർവ്വണീം 
          മായാം ജനോഽയം ഗുണസർഗ്ഗമോഹിതഃ ।
     ന വേദ നിസ്താരണയോഗമഞ്ജസാ 
          തസ്മൈ നമസ്തേ വിലയോദയാത്മനേ  ॥ 24 ॥