ശ്രീമദ് ഭാഗവതം (മൂലം) / ചതുർത്ഥഃ സ്കന്ധഃ (സ്കന്ധം 4) / അദ്ധ്യായം 18


ശ്രീമദ് ഭാഗവതം (മൂലം) / ചതുർത്ഥഃ സ്കന്ധഃ (സ്കന്ധം 4) / അദ്ധ്യായം 18 

മൈത്രേയ ഉവാച

ഇത്ഥം പൃഥുമഭിഷ്ടൂയ രുഷാ പ്രസ്ഫുരിതാധരം ।
പുനരാഹാവനിർഭീതാ സംസ്തഭ്യാത്മാനമാത്മനാ  ॥ 1 ॥ 

സന്നിയച്ഛാഭിഭോ മന്യും നിബോധ ശ്രാവിതം ച മേ ।
സർവ്വതഃ സാരമാദത്തേ യഥാ മധുകരോ ബുധഃ  ॥ 2 ॥ 

അസ്മിൻ ലോകേഽഥവാമുഷ്മിൻ മുനിഭിസ്തത്ത്വദർശിഭിഃ ।
ദൃഷ്ടാ യോഗാഃ പ്രയുക്താശ്ച പുംസാം ശ്രേയഃപ്രസിദ്ധയേ  ॥ 3 ॥ 

താനാതിഷ്ഠതി യഃ സംയഗുപായാൻ പൂർവ്വദർശിതാൻ ।
അവരഃ ശ്രദ്ധയോപേത ഉപേയാൻ വിന്ദതേഽഞ്ജസാ  ॥ 4 ॥ 

താനനാദൃത്യ യോഽവിദ്വാനർത്ഥാനാരഭതേ സ്വയം ।
തസ്യ വ്യഭിചരന്ത്യർത്ഥാ ആരബ്ധാശ്ച പുനഃ പുനഃ  ॥ 5 ॥ 

പുരാ സൃഷ്ടാ ഹ്യോഷധയോ ബ്രഹ്മണാ യാ വിശാമ്പതേ ।
ഭുജ്യമാനാ മയാ ദൃഷ്ടാ അസദ്ഭിരധൃതവ്രതൈഃ  ॥ 6 ॥ 

അപാലിതാനാദൃതാ ച ഭവദ്ഭിർല്ലോകപാലകൈഃ ।
ചോരീഭൂതേഽഥ ലോകേഽഹം യജ്ഞാർത്ഥേഽഗ്രസമോഷധീഃ  ॥ 7 ॥ 

നൂനം താ വീരുധഃ ക്ഷീണാ മയി കാലേന ഭൂയസാ ।
തത്ര യോഗേന ദൃഷ്ടേന ഭവാനാദാതുമർഹതി  ॥ 8 ॥ 

വത്സം കൽപയ മേ വീര യേനാഹം വത്സലാ തവ ।
ധോക്ഷ്യേ ക്ഷീരമയാൻ കാമാനനുരൂപം ച ദോഹനം  ॥ 9 ॥ 

ദോഗ്‌ദ്ധാരം ച മഹാബാഹോ ഭൂതാനാം ഭൂതഭാവന ।
അന്നമീപ്സിതമൂർജ്ജസ്വദ്ഭഗവാൻ വാഞ്ഛതേ യദി  ॥ 10 ॥ 

സമാം ച കുരു മാം രാജൻ ദേവവൃഷ്ടം യഥാ പയഃ ।
അപർത്താവപി ഭദ്രം തേ ഉപാവർത്തേത മേ വിഭോ  ॥ 11 ॥ 

ഇതി പ്രിയം ഹിതം വാക്യം ഭുവ ആദായ ഭൂപതിഃ ।
വത്സം കൃത്വാ മനും പാണാവദുഹത് സകലൌഷധീഃ  ॥ 12 ॥ 

തഥാപരേ ച സർവ്വത്ര സാരമാദദതേ ബുധാഃ ।
തതോഽന്യേ ച യഥാകാമം ദുദുഹുഃ പൃഥുഭാവിതാം  ॥ 13 ॥ 

ഋഷയോ ദുദുഹുർദ്ദേവീമിന്ദ്രിയേഷ്വഥ സത്തമ ।
വത്സം ബൃഹസ്പതിം കൃത്വാ പയശ്ഛന്ദോമയം ശുചി  ॥ 14 ॥ 

കൃത്വാ വത്സം സുരഗണാ ഇന്ദ്രം സോമമദൂദുഹൻ ।
ഹിരൺമയേന പാത്രേണ വീര്യമോജോ ബലം പയഃ  ॥ 15 ॥ 

ദൈതേയാ ദാനവാ വത്സം പ്രഹ്ളാദമസുരർഷഭം ।
വിധായാദൂദുഹൻ ക്ഷീരമയഃപാത്രേ സുരാസവം  ॥ 16 ॥ 

ഗന്ധർവ്വാപ്സരസോഽധുക്ഷൻ പാത്രേ പദ്മമയേ പയഃ ।
വത്സം വിശ്വാവസും കൃത്വാ ഗാന്ധർവ്വം മധു സൌഭഗം  ॥ 17 ॥ 

വത്സേന പിതരോഽര്യമ്ണാ കവ്യം ക്ഷീരമധുക്ഷത ।
ആമപാത്രേ മഹാഭാഗാഃ ശ്രദ്ധയാ ശ്രാദ്ധദേവതാഃ  ॥ 18 ॥ 

പ്രകൽപ്യ വത്സം കപിലം സിദ്ധാഃ സങ്കൽപനാമയീം ।
സിദ്ധിം നഭസി വിദ്യാം ച യേ ച വിദ്യാധരാദയഃ  ॥ 19 ॥ 

അന്യേ ച മായിനോ മായാമന്തർദ്ധാനാദ്ഭുതാത്മനാം ।
മയം പ്രകൽപ്യ വത്സം തേ ദുദുഹുർദ്ധാരണാമയീം  ॥ 20 ॥ 

യക്ഷരക്ഷാംസി ഭൂതാനി പിശാചാഃ പിശിതാശനാഃ ।
ഭൂതേശവത്സാ ദുദുഹുഃ കപാലേ ക്ഷതജാസവം  ॥ 21 ॥ 

തഥാഹയോ ദന്ദശൂകാഃ സർപ്പാ നാഗാശ്ച തക്ഷകം ।
വിധായ വത്സം ദുദുഹുർബ്ബിലപാത്രേ വിഷം പയഃ  ॥ 22 ॥ 

പശവോ യവസം ക്ഷീരം വത്സം കൃത്വാ ച ഗോവൃഷം ।
അരണ്യപാത്രേ ചാധുക്ഷൻ മൃഗേന്ദ്രേണ ച ദംഷ്ട്രിണഃ  ॥ 23 ॥ 

ക്രവ്യാദാഃ പ്രാണിനഃ ക്രവ്യം ദുദുഹുഃ സ്വേ കളേബരേ ।
സുപർണ്ണവത്സാ വിഹഗാശ്ചരം ചാചരമേവ ച  ॥ 24 ॥ 

വടവത്സാ വനസ്പതയഃ പൃഥഗ്രസമയം പയഃ ।
ഗിരയോ ഹിമവദ്വത്സാ നാനാധാതൂൻ സ്വസാനുഷു  ॥ 25 ॥ 

സർവ്വേ സ്വമുഖ്യവത്സേന സ്വേ സ്വേ പാത്രേ പൃഥക്‌പയഃ ।
സർവ്വകാമദുഘാം പൃഥ്വീം ദുദുഹുഃ പൃഥുഭാവിതാം  ॥ 26 ॥ 

ഏവം പൃഥ്വാദയഃ പൃഥ്വീമന്നാദാഃ സ്വന്നമാത്മനഃ ।
ദോഹവത്സാദി ഭേദേന ക്ഷീരഭേദം കുരൂദ്വഹ  ॥ 27 ॥ 

തതോ മഹീപതിഃ പ്രീതഃ സർവ്വകാമദുഘാം പൃഥുഃ ।
ദുഹിതൃത്വേ ചകാരേമാം പ്രേമ്ണാ ദുഹിതൃവത്സലഃ  ॥ 28 ॥ 

ചൂർണ്ണയൻ സ്വധനുഷ്കോട്യാ ഗിരികൂടാനി രാജരാട് ।
ഭൂമണ്ഡലമിദം വൈന്യഃ പ്രായശ്ചക്രേ സമം വിഭുഃ  ॥ 29 ॥ 

അഥാസ്മിൻ ഭഗവാൻ വൈന്യഃ പ്രജാനാം വൃത്തിദഃ പിതാ ।
നിവാസാൻ കൽപയാംചക്രേ തത്ര തത്ര യഥാർഹതഃ  ॥ 30 ॥ 

ഗ്രാമാൻ പുരഃ പത്തനാനി ദുർഗ്ഗാണി വിവിധാനി ച ।
ഘോഷാൻ വ്രജാൻ സശിബിരാനാകരാൻ ഖേടഖർവ്വടാൻ  ॥ 31 ॥ 

പ്രാക്‌പൃഥോരിഹ നൈവൈഷാ പുരഗ്രാമാദി കൽപനാ ।
യഥാസുഖം വസന്തി സ്മ തത്ര തത്രാകുതോഭയാഃ  ॥ 32 ॥