കേശവീയം/ഏഴാം സർഗം
﻿ ഏഴാം  സർഗം
 
വനമഥ  മൃഗസങ്കലം  നിരീക്ഷി-
ച്ചനുചരരോടു  യശോധനൻ മുകുന്ദൻ
ഇനിമണിയിഹ നാം  തിരഞ്ഞിടാനായ്-
തുനിയണ, മെന്നരുൾചെയ് തു  മന്ദഗാമി.                                   1

അവരുടെ നയനങ്ങളായിടുന്നോ-
രളികളുടൻ മണിയായിടും പ്രസൂനം
തിരവതിനു കുതുഹലം  കലർന്നി-
ട്ടടവിയിലാകെണഞ്ഞു  സ‍ഞ്ചരിച്ചു                                    2

ഇളയതൃണമശിക്കുമേണവർഗം
ഹയപദപാതരവം ശ്രവിച്ചുഞെട്ടി
ഹരിമുഖമഥ കണ്ടുപേടി  കൈവി
ട്ടവിടവിടെ സഥിതിചെയതു മണ്ടിടാതെ                               3

അവനുടെ  തിരുമേനിയാകുമോമൽ-
പപുതുമുകിൽ കണ്ടു പുലർന്ന കൗതുകത്താൽ
മയിലുകളതിമഞ് ജുളാഭയോടേ
യൊവിലസിന പീലി വിടുർത്തി നൃത്തമാടി                          4     
 
ശരനിര കുലവില്ലുകൊന്ന ജന്തു-
വ്രജമിവ യൊക്കെയെറിഞ്ഞു താഴെ വേഗാൽ
വനചരജനമംബുജാക്ഷപാദം
മനസി  വഴഞ്ഞൊരുഭകതിയോടു കൂപ്പി                                      5

മലർമകൾമനവും മയക്കുമോമൽ-
ത്തിരുവുടൽത്തിരളുന്ന  കാന്തികണ്ടു
ശബരതരുണിമാർ  ശിലാവിശേഷ-
പ്രതിമകളെന്നപോലെ  നിന്നുപോയി.                                            6

വഴിയിലൊഴിവതിനുവേണ്ടി  വേട-
ക്കിഴവികൾ പാരമുഴന്നു മണ്ടുവാനായ്
വഴുതിടുവതു കണ്ടു വേണ്ടയെന്ന-
മ്മഴമൂകിൽതന്നഴകാർന്നവൻ വിലക്കി.                                      7
 

അലിവൊലിമൃദുമന്ദഹാസമാളും
ഹരിയുടെ തൃക്കരതാരുയർന്നിവണണം
അരുളിയൊരഭയം ലഭിച്ചതോർത്തി-
ട്ടവരെ മുദാ വനദേവിമാർ പുകഴ് ത്തി.                                        8

അഥ വനഭുവികണ്ട സൈന്ധവത്തിൻ-
പദനിര കണ്ണനു കൗതുകം വളർത്തി,
ലഘിമയധികമാർന്ന വസ്തുവിന്നും
മഹിമ വരുന്നിതു ദേശകാലഭേദാൽ.                                            9

തദനു കണകളാൽ മുറിഞ്ഞ പുത്തൻ-
തളിരുകൾ പൂങ്കുലയും കലർന്നുവാടി,
മലർ ചിതറിയുലഞ്ഞഴി വല്ലീ-
തതിയൊടു കാനനലക്ഷ്മിയുല്ലസിച്ചു.                                              10

സകുതുകമതുകണ്ടു കൊണ്ടൽവർണ്ണൻ
സപദി നിജാനുഗരോടു ചേർന്നമന്ദം
അവിടെയഖിലവും തിരഞ്ഞു, പോലീ-
സധികൃതർ ചോരഗൃഹത്തിലെന്നപോലെ.                                  11

ഫലമതിലുളവായിടാഞ്ഞുപിന്നെ-
പ്പരമപുമാൻ ഹയപാദചിഹനജാലം
പരിചിനൊടു വിടാതെ പിൻതുടർന്നാ-
നരിയൊരു യുക്തിയെയെന്നപോലെ ശാസ്രൂം.                           12

പല ഹയഗതി മെല്ലവേ മറഞ്ഞി-
ട്ടൊരുഗതിതാൻ നിലനിന്നു കണ്ടുപിന്നെ
അതിനെയനുസരിച്ചു യാത്രചെയ്താ-
നതുലിതവൈഭവശാലി വാസുദേവൻ.                                          13

അവനുടെയുടലിന്റെ കാന്തിയായോ-
രമൃതു നുകർന്നധികം മദിച്ചമൂലം
അനുചരജനമദ്ധ്വഖേദമെന്നു-
ളളതിനുടെ വാർത്തയുമോർത്തതില്ല തെല്ലും.                              14

നയനമയനമാകവേ നടത്തി-
ഗ്ഗമനമിയന്ന മൂകുന്ദനങ്ങു മുൻപിൽ                                    
കദനമഥ കൃതാർത്ഥഭാവമോടേ
കരളിനു നല് കിന കാഴ് ചയൊന്നു കണ്ടാൻ .                                  15

മൃതിവശഗതനായ് പ്രസേനവീരൻ
കുതിരയൊടൊത്തവിടെക്കിടന്നിരുന്നു.
വിധിമഹിമയലം ഘനീയമാണെ-
ന്നതിദയനീയമുരച്ചിടുന്നവണ്ണം .                                                  16

കടുനിണമൊഴുകിപ്പടർന്നു  ചുറ്റും
കഠിനത  പൂണ്ടു  കറുത്തു നിന്നിരുന്നു
സ് ഫുടരുചിതടവും വിശാലവക്ഷ-                                                        17 
സ്തടമവഗാഢതരം  പിളർന്നിരുന്നു.                                                                                                                                                                                                                                                                     

ഹരിതനിറമിയന്ന വാരവാണം
പലവഴി പൊട്ടി വിടുർന്നിരുന്നു   മെയ്യിൽ             
വിഘടിതജഠരാന്തരത്തിൽനിന്നും
കടലുകൾ ചാടി വെളിക്കു  വീണിരുന്നു  .                                           18
                                                                                                       

സുരുചിരത  കലർന്ന  വില്ലുമമ്പും   
കരയുഗസന്നിധിയിൽ പതച്ചിരുന്നു
കസവൊളി  തിരളുന്ന  തൊപ്പിയൂരി-
ത്തലയൊടു ചേർന്നരികിൽ കിടന്നിരുന്നു .                                           19 

ഘനതതിയുടെ  കാന്തിയെജ്ജയിക്കും
ഘനതരകോമളമായ  കേശജാലം
പലവഴി  ചിതറിപ്പിണഞ്ഞു മണ്ണിൽ
പൊടിയുമണിഞ്ഞു  കിടന്നിരുന്നു  ചുററും .                                           20

മിഴി  പകുതിയടഞ്ഞു  കൃഷ്ണമാകും
മണിയെ   മറച്ചു  നിരാഭമായിരുന്നു
കമലിനിയെ  വെടിഞ്ഞലഞ്ഞ , കത്തും-
വെയിലിലണഞ്ഞു  കരി‍ഞ്ഞ  പങ്കജംപോൽ.                                        21

അധരയുഗളമല്പമായ്  വിടുർന്നി-
ട്ടടയിൽ  വിളങ്ങിന  ദന്തപംക്തി  കണ്ടാൽ
അധികചപലമായ  മർത്ത്യയ‍ജന്മ-
സ്ഥിതിയെ  നിനച്ചു  ഹസിക്കയെന്നുതോന്നും.                                            22  
    

പ്രകൃതിയുടയ  ശാംബരീവിലാസം
ദൃഢമറിയുന്നവനെങ്കിലും  മുകുന്ദൻ
 ഝടിതി   ഗളതലേ    തടഞ്ഞ   ബാഷ്പോൽ- 
ഗമമൊടു   നിന്ന    നിലയക്കു    നിന്നുപോയി.                       23                    

അഥ    ധൃതിമഹിമാവുകൊണ്ടു    ധീമാൻ   
മതികലുഷത്വമപാകരിച്ചു   വീണ്ടും 
മുനിജനവുമലം   കൊതിച്ചിടും   തൻ-
മിഴിയിണ  തത്ര‍   നടത്തി  നാലുപാടും.                               24

മണിയൊരിടവുമങ്ങു   കണ്ടിടാഞ്ഞ-
മ്മധുരിപുവിന്നുളവായ  വൈമസ്യം
അരികിലഥ  തെളിഞ്ഞു  കണ്ടതായോ-
രരിയ  മൃഗേന്ദ്രപദങ്ങളാശു  തീർത്തു .                                      25

ഉടനുടലതു  സംസ്കരിപ്പതിന്നാ-
യനുചരരോടരുൾചെയ്തു  ചിത്സ്വത്രപൻ
ഹരിപദനിരയാശു  പിൻതുടർന്നാൻ
ഗുരുവചനം  പടുശിഷ്യനെന്നപോലെ  .                                        26         

സുരഭിലസുമശയ്യയിൽ സുഖിപ്പാൻ
സുകൃതമെഴും  സുകുമാരനിക്കുമാരൻ
ഇതുവിധമിവിടെക്കിടപ്പതോർത്താൽ
വിധിഗതി  വിസ് മയനീയമേവ നൂനം .                                          27

ചരഗതിയിതീ  നമുക്കുമെപ്പോ-
ളെതുവിധമേതൊരു  ദിക്കിലെന്നിതൊന്നും
അരുതരുതറിവാനതോർത്തു  പാരം
കരുതൽ  കലർന്നു  നടക്കതാൻ  പ്രമാണം  .                                     28

ക്ഷണികതയുമനേകമട്ടിലെത്തും
പിണികളുമൊന്നുവളർന്ന  ചിന്തചെയ്താൽ
മനുജനുടയജീവിതത്തിലുള്ളോ-
രനുപമശോച്യത   നല്ലപോലെ  കാണാം.                                         29,

ശിശുത  മുഴുവനും  വിശേഷബോധം
ചെറുതുമഹോ  ! കലരാതെ  തൊട്ടിൽതന്നിൽ
കനിവിയലിന  ധാത്രി  തന്റെ താരാ-
ട്ടനുപദമേററു കഴിച്ചിടുന്നുകാലം.                                     30                            

പുനരൊരു  ഗുരുവിന്റെ  ഗേഹമാകും
തടവിലണഞ്ഞ  തദീയഭത്യനായി
പലതൊഴിലുകളോടുകൂടി  വിദ്യാ-
പഠനസമാകുലനായ്  വസിച്ചിടുന്നു.                                  31

അഥ കമനിയൊരുത്തിയെ ഗ്രഹിച്ചി-
ട്ടവളിലെഴും പ്രിയതയ്ക്കധീനനായി
അവളുടെയഭിലാഷപൂരണത്തി-
ന്നനവരതം  വിവിധം  വലഞ്ഞിടുന്നു.                                    32

തരുതണയിലെഴുന്ന  ദേഹകാന്തി-
ത്തിരൾമ  തടിത്സമമെന്നു  തേറിടാതെ
ചപലത പലതാർന്നു  ശോച്യമാകും- 
നില  കലരുന്നിതപക്വമായ ചിത്തം.                                     33

തനയരഥ  ജനിക്കവേയമേയം
പ്രണയമിയന്നു  തദീയപോഷണാർത്ഥം
അനുപദമസമാഹിതത്വനുൾക്കൊ-
ണ്ടനവധി ഹന്ത ! സഹിച്ചിടുന്നു  ഖേദം.                                  34

ഉലകിൽ  നിരഭിസന്ധിയായ ഹാർദം
സുവിരളമെന്നു,  മനേകസംഭവത്താൽ
അവനവനുടെ മിത്രമായതെല്ലാ-
മവനവനെന്നുമവൻ  ഗ്രഹിച്ചിടുന്നു.                                          35

അഹമഹമിക പൂണ്ടു  ചിന്തയോരോ-
ന്നനിശമണഞ്ഞു ബലാൽ  മനസ്സിനേയും
അഥ  ബത ! ജരതൻ  വികാരമോരോ-
ന്നുടലിനെയും ശിഥിലീകരിച്ചിടുന്നു.                                        36 

ചരമസമയമാം  മഹാന്ധകൂപം
ക്ഷണമനുപാരമടുത്തുകൊണ്ടിരിക്കെ
അവനതിനെയകററിടുന്നതിന്നാ-
യനവരതം  പണി ഹന്ത !  ചെയ്തിടുന്നു.                                      37

ഇതുവരെയനുഭ്രതമായ  നാനാ-
സുഖമൊരു  തൃപ്തിയുമേകിടുന്നതില്ല ,
ഇനിയതു  വരുവാനുമില്ലകെല്പെ-
ന്നവനനുതാപമിയന്നിടുന്നു  ഗാഢം.                                            38.

"ഇഹ മതിയിലുദിച്ച ബോധമോടൊ-
ത്തിനിയുമൊരിക്കൽ നവീനയൗവനത്തിൽ
തിരിയെയണയുമെങ്കിലെത്ര നന്നെ-ന്നരിയൊരു  ചിന്തയവന്നുദിച്ചിടുന്നു .                                                                                       39

ഉടലിനു സുഭഗത്വവും  കരുത്തും
ദൃഢമുളവാക്കുവതിന്നുവേണ്ടി  നിത്യം
അവനിഹ തുടരുന്നു സാഹസം ക-
ണ്ടഥ ജരയും മൃതിയും ഹസിച്ചിടുന്നു .                                                                                             40

പടുതയുടയൊരാമയങ്ങളാകും
പടകളൊടൊത്തു ജരാഖ്യയാം പിശാചി
അടവിനൊടുടലാക്രമിച്ചു  പിന്നെ-
സ് ഫുടതരമാർത്തി  വളർത്തി വാണിടുന്നു .                                                              41

ഒടുവിലപടുവായ്  നിരാശരായോ-
രുടയവർതൻ ചുടുകണ്ണുനീരു കണ്ടും
കടുതരകദനം കലർന്നുകൊണ്ടും
തടിയൊടു തുല്യമവർ കിടന്നിടുന്നു.                                                                                           42പൊരിയ രുജയിതൊന്നു മാറി ഞാനി-
ങ്ങൊരുകുറികൂടിയെണീററു മുൻപിലെപ്പോൽ
മരുവിയഥ മരിക്കിലല്ലലില്ലെ-
ന്നരിമയൊടപ്പൊളവൻ നിനച്ചിടുന്നു .                                                                        43

തദനു  തനയദാരഗേഹവസ്തു-
പ്രകരവിയോഗവിചാരദഗ്ദ്ധചിത്തൻ
അവനഴലൊടു  ഭൂതപഞ്ചകത്തി-
ന്നുടൽ വിധിപോലെ പകുത്തു നല്കിടുന്നു.                                                                  44

ഇഹ നിജതനുവാൽ ഗ്രഹിച്ച സമ്പ-
ത്തപരനെടുപ്പതിലാർത്തനാമവതൻതാൻ
അഥ നിജതനുതന്നെ  പങ്കുവച്ചി-
ട്ടപരവശംവദമാക്കിടുന്ന  ചിത്രം  !                                                                             45

ഇതിനിഹ വിപരീതവൃത്തിയാളും
കൃതികൾ നിനയ്ക്കിലതീവ ദുർല്ലഭന്മാർ
ചിലരിവനു സമം യദൃച്ഛയാലു-
ളളപമൃതിയാലുമപേതരായിടുന്നു  .                                                                             46

ഇതി പലതുമുരച്ചു  വാച്ച  ഖേദാൽ
ചിത ചിതമോടു ചമച്ചു  യാദവന്മാർ
വിധിയെയനുസരിച്ചു  സംസ് കരിച്ചാർ
വിധിയിലവജ്ഞ വഹിച്ചുകൊണ്ടഹോ !  തൻ .                                                                        47

തദനു ഘനതയാർന്ന  ധൂമജാലം
ഗഗനതലംപ്രതി  പാ‌‌‌ഞ്ഞുപോയതോർത്താൽ
ഹരിയിലുദിതമായ  ദുര്യശസ്സി-
ദ്ധരണിയിൽനിന്നു  ഗമിക്കയെന്നു  തോന്നും  .                                                                      48
 
തരുണമരണഹേതുവായ  ഘോരം
ദുരിതഭരം  തരസാ ഹരിച്ചിടേണം
ഇതി കരുതിയപോലെ തത്ര വാഴും
ദ്വിജതതി വിഷ് ണുപദം തദാ ഭജിച്ചു .                                                                                  49

തരുണമണിയവന്റെ  ചാരുദേഹം
ദഹനനണഞ്ഞു ദഹിച്ചിടുന്നേരം
തരുവിതതികൾ താപഭാരമൂലം
തരളതരം  തലതല്ലി നാലുപാടും.                                                                                        50

അവരഥ മുരശാസനൻ  ഗമിക്കും-
സരണിയെ  നോക്കി മുതിർന്നു പിൻതുടർന്നു
മൊഴിയുടെയനുശാസനങ്ങൾ  സൂക്ഷ്മം
ബുധജനസംപ്രതിപന്നരീതിയിയെപ്പോൽ                                                                             51

മലർനിര കലരുന്ന വേണി പൂണ്ടും
വിമലതരം കമലം വഹിച്ചുകൊണ്ടും
ഒരു  നദിയഥ  പൂവിൽമങ്കയാൾ  പോ-
ലരികിൽ മുരാന്തകനങ്ങു കാണുമാറായ്.                                                                                52

സഹജചപലഭാവയാകിലും തൻ-
പതിയിലനാരതമാഭിമുഖ്യമോടെ                     
വിലസിന  തടിനിക്കെഴും പ്രഭാവം
വിഭുവിലും രതിചേർത്തു മാനസത്തിൽ .                                                                                 53

ഉലകിനു പരിപാവനത്വമേകും
സുകൃതിനിയന്നദിയന്നതീവ കാമ്യം
മുരഹരനുടെ ദേഹസംഗമേററി-
ട്ടുരുതരപാവന  ഭാവമാവഹിച്ചു .
                                                                                                                                                                                          
54
 
പുരുരുചിയൊടു  പീതമംബരം പൂ-
ണ്ടൊരു ഹരി മജ്ജനഭംഗിയാൽ വിളങ്ങി;
അതുപൊഴുതവനോടു  തുല്യനാകും
ദിനമണിയും  ജലമജ്ജനം കൊതിച്ചു .                                                                                55

അനുചരജനവും കുളിച്ചുവന്നി-
ട്ടജിതനിദേശമറിഞ്ഞു സപ്രമോദം
അവനുടെ  ഹൃദയപ്രസാദമോടേ
പടകുടി  പാടവമോടുടാൻ  ചമച്ചു .                                                                                       56

അഭിനവമവിടെച്ചമച്ച  വാസോ-
വസതിയതിന്നകമേറി  നോക്കിയപ്പോൾ
വിഭുവിനു  നിജഗേഹഭാഗമൊന്നീ-                                                                                      57
വിപിനതലത്തിലണഞ്ഞുവെന്നു തോന്നി.                                                                                                                                                                               

മുഴുമതിയുമുദിച്ചുടൻ  കരത്താൽ
തഴുകിടവേ  ഹരിദം ഗനാശരീരം
ധവളിമവിളയും ദ്യുതിപ്രഭവാൽ     
ശിവഗിരിപോലെ വിളങ്ങി വസ്രുഗേഹം.                                                                             58

നിജതനുവോടു  തുല്യമാമിതെന്തെ-
ന്നറിവതിനിന്ദുവുയർന്നു നോക്കി
അതിനതിനതിനുളള  കാന്തി പാരം
തെളിവതു  കണ്ടധികം വിളർച്ചപൂണ്ടു .                                                                                59

അഥ ശശി നിജവംശരത്നമാണി
വസതിയിൽ  വാഴുവതെന്നറിഞ്ഞു മോദാൽ
കുളിർമയുടയ തന്റെ  വെണ്ണിലാവാ-                                                                                     60
മമൃതവിടത്തിലുടൻ  തളിച്ചു  ചുററും. 

മകനിഹ മകൾതൻപതിക്കിവണ്ണം
മികവൊടു മാനനയാചരിച്ചനേരം
സലിലനിധിരസിച്ചു  ഹർഷപൂര-
പ്രസരമിയന്നധികം  സമുല്ലസിച്ചു .                                                                                       61

മലർമണമമലത്വമാസ്രവന്തീ-
ജലകണമെന്നിവയാർന്നു വന്നു മന്ദം  
പവനനജിതസേവയാചരിച്ചാ-                             
                                                                                                                                    62
 നവസരമേതൊരു സേവകൻ  വിടുന്നു ?
തരുദലനിര  തെന്നലേററുലഞ്ഞ-   
മ്മതിയുടെ കാന്തിയിൽ  മഞ്ജുളം  വിളങ്ങി
ഉരുകിയ  രജതത്തിൽ മുക്കിയുദ്യദ്-    
ദ്യുതിഭരമേററിയതെന്നു തോന്നുമാറായ്.                  63                 

നദിയതിൽ  നിഴലിക്കയെന്നതാകും 
ഛലമൊടു ചന്ദ്രനുഡുക്കളോടുകൂടിട
കുടിയിലെഴും പരൻ പുമാൻ  തൻ-
തിരുവുടൽ കാണ്മതിനത്ര  വന്നിറങ്ങി.                     63

ചെറിയ തിരകളാലുലഞ്ഞിടുന്നെ-
ന്നൊരുകപടേന സതാരനായ സോമൻ
മധുരിമ തിരളും മുരാരിമെയ്ക-
ണ്ടധികകു  തൂഹലമോടു നൃത്തമാടി.                          65

നിയമവിധിളാകെ നിർവഹിച്ച-
സ്ഥലസമയങ്ങടെ   സൗഭഗപ്രഭാവം
കരുതി മുദിതനായ് വസിച്ചിടും  ശ്രീ
ഹരിയൊടു ദാരുകനോതിനാനിവണ്ണം.                        66അനുചരജനമകെയാത്മ കൃത്യം 
മനുജപതേ!  നിറവേററി വേണ്ടവണ്ണം
നിജഗൃഹകഥയൊന്നുമോർത്തിടാതീ     
നവനിലയത്തിൽ മുദാ രമിച്ചിടുന്നു.                               67

കുതിരയിലധികം ചരിക്കയാലേ
കിമപി തളർന്നു  വിളങ്ങിടുന്ന  മെയ്യാൽ
സുമശയനമനുഗ്രഹിപ്പതിന്നാ-
യിനിയെഴുനെള്ളുകയല്ലയോ?മഹാത്മൻ!                        68

ഇതുവരെയിവിടെത്തിരഞ്ഞപോൽ   നാ-
മിനിയുമമന്ദതരം  തിരഞ്ഞുവെന്നാൽ
 ഹരിപദമതുതന്നെ  ശീഘ്രമായി-
ട്ടരുളുമദീപ് സിതമില്ലതിന്നു വാദം.                                69

62

എന്നാലങ്ങനെ   തന്നെ-യെന്നനുവദി-
ച്ചാനന്ദധാമാവുടൻ
ചിന്നും  ചന്ദ്രികയായ  പാല് ക്കടലതിൻ-
മദ്ധ്യേ മനോമോഹനം
മിന്നീടുന്ന മഹാംശുകാലയമതിൽ
സ്വൈരം  ഭജിച്ചീടിനാൻ

സന്നേപഥ്യമിയന്നലക്ഷമി കുതുകം
പെയുന്ന ശയ്യാതലം.                                                    70

പ്രസേനദേഹദർശനം   എന്ന
 
ഏഴാം സർഗം  
  സമാപ്തം .
കേശവീയം