ശ്രീമദ് ഭാഗവതം (മൂലം) / ചതുർത്ഥഃ സ്കന്ധഃ (സ്കന്ധം 4) / അദ്ധ്യായം 3


ശ്രീമദ് ഭാഗവതം (മൂലം) / ചതുർത്ഥഃ സ്കന്ധഃ (സ്കന്ധം 4) / അദ്ധ്യായം 3 

മൈത്രേയ ഉവാച

സദാ വിദ്വിഷതോരേവം കാലോ വൈ ധ്രിയമാണയോഃ ।
ജാമാതുഃ ശ്വശുരസ്യാപി സുമഹാനതിചക്രമേ  ॥ 1 ॥ 

യദാഭിഷിക്തോ ദക്ഷസ്തു ബ്രഹ്മണാ പരമേഷ്ഠിനാ ।
പ്രജാപതീനാം സർവ്വേഷാമാധിപത്യേ സ്മയോഽഭവത്  ॥ 2 ॥ 

ഇഷ്ട്വാ സ വാജപേയേന ബ്രഹ്മിഷ്ഠാനഭിഭൂയ ച ।
ബൃഹസ്പതിസവം നാമ സമാരേഭേ ക്രതൂത്തമം  ॥ 3 ॥ 

തസ്മിൻ ബ്രഹ്മർഷയഃ സർവ്വേ ദേവർഷിപിതൃദേവതാഃ ।
ആസൻ കൃതസ്വസ്ത്യയനാസ്തത്പത്ന്യശ്ച സഭർത്തൃകാഃ  ॥ 4 ॥ 

തദുപശ്രുത്യ നഭസി ഖേചരാണാം പ്രജൽപതാം ।
സതീ ദാക്ഷായണീ ദേവീ പിതുർ യജ്ഞമഹോത്സവം  ॥ 5 ॥ 

വ്രജന്തീഃ സർവ്വതോ ദിഗ്ഭ്യ ഉപദേവവരസ്ത്രിയഃ ।
വിമാനയാനാഃ സപ്രേഷ്ഠാ നിഷ്കകണ്ഠീഃ സുവാസസഃ  ॥ 6 ॥ 

ദൃഷ്ട്വാ സ്വനിലയാഭ്യാശേ ലോലാക്ഷീർമൃഷ്ടകുണ്ഡലാഃ ।
പതിം ഭൂതപതിം ദേവമൌത്‌സുക്യാദഭ്യഭാഷത  ॥ 7 ॥ 

സത്യുവാച

     പ്രജാപതേസ്തേ ശ്വശുരസ്യ സാമ്പ്രതം 
          നിര്യാപിതോ യജ്ഞമഹോത്സവഃ കില ।
     വയം ച തത്രാഭിസരാമ വാമ തേ 
          യദ്യർത്തിതാമീ വിബുധാ വ്രജന്തി ഹി  ॥ 8 ॥ 

     തസ്മിൻ ഭഗിന്യോ മമ ഭർത്തൃഭിഃ സ്വകൈർ-
          ധ്രുവം ഗമിഷ്യന്തി സുഹൃദ്ദിദൃക്ഷവഃ ।
     അഹം ച തസ്മിൻ ഭവതാഭികാമയേ 
          സഹോപനീതം പരിബർഹമർഹിതും  ॥ 9 ॥ 

     തത്ര സ്വസൄർമ്മേ നനു ഭർത്തൃസമ്മിതാ 
          മാതൃഷ്വസൄഃ ക്ലിന്നധിയം ച മാതരം ।
     ദ്രക്ഷ്യേ ചിരോത്കണ്ഠമനാ മഹർഷിഭി-
          രുന്നീയമാനം ച മൃഡാദ്ധ്വരധ്വജം  ॥ 10 ॥ 

     ത്വയ്യേതദാശ്ചര്യമജാത്മമായയാ 
          വിനിർമ്മിതം ഭാതി ഗുണത്രയാത്മകം ।
     തഥാപ്യഹം യോഷിദതത്ത്വവിച്ച തേ 
          ദീനാ ദിദൃക്ഷേ ഭവ മേ ഭവക്ഷിതിം  ॥ 11 ॥ 

     പശ്യ പ്രയാന്തീരഭവാന്യയോഷിതോഽ-
          പ്യലം കൃതാഃ കാന്തസഖാ വരൂഥശഃ ।
     യാസാം വ്രജദ്ഭിഃ ശിതികണ്ഠമണ്ഡിതം 
          നഭോ വിമാനൈഃ കളഹംസപാണ്ഡുഭിഃ  ॥ 12 ॥ 

     കഥം സുതായാഃ പിതൃഗേഹകൌതുകം 
          നിശമ്യ ദേഹഃ സുരവര്യ നേങ്ഗതേ ।
     അനാഹുതാ അപ്യഭിയന്തി സൌഹൃദം 
          ഭർത്തുർഗ്ഗുരോർദ്ദേഹകൃതശ്ച കേതനം  ॥ 13 ॥ 

     തൻമേ പ്രസീദേദമമർത്ത്യവാഞ്ഛിതം 
          കർത്തും ഭവാൻ കാരുണികോ ബതാർഹതി ।
     ത്വയാഽഽത്മനോഽർദ്ധേഽഹമദഭ്രചക്ഷുഷാ 
          നിരൂപിതാ മാനുഗൃഹാണ യാചിതഃ  ॥ 14 ॥ 

ഋഷിരുവാച

     ഏവം ഗിരിത്രഃ പ്രിയയാഭിഭാഷിതഃ 
          പ്രത്യഭ്യധത്ത പ്രഹസൻ സുഹൃത്പ്രിയഃ ।
     സംസ്മാരിതോ മർമ്മഭിദഃ കുവാഗിഷൂൻ 
          യാനാഹ കോ വിശ്വസൃജാം സമക്ഷതഃ  ॥ 15 ॥ 

ശ്രീഭഗവാനുവാച

     ത്വയോദിതം ശോഭനമേവ ശോഭനേ 
          അനാഹുതാ അപ്യഭിയന്തി ബന്ധുഷു ।
     തേ യദ്യനുത്പാദിതദോഷദൃഷ്ടയോ 
          ബലീയസാനാത്മ്യമദേന മന്യുനാ  ॥ 16 ॥ 

     വിദ്യാതപോവിത്തവപുർവ്വയഃകുലൈഃ 
          സതാം ഗുണൈഃ ഷഡ്ഭിരസത്തമേതരൈഃ ।
     സ്മൃതൌ ഹതായാം ഭൃതമാനദുർദൃശഃ 
          സ്തബ്ധാ ന പശ്യന്തി ഹി ധാമ ഭൂയസാം  ॥ 17 ॥ 

     നൈതാദൃശാനാം സ്വജനവ്യപേക്ഷയാ 
          ഗൃഹാൻ പ്രതീയാദനവസ്ഥിതാത്മനാം ।
     യേഽഭ്യാഗതാൻ വക്രധിയാഭിചക്ഷതേ 
          ആരോപിതഭ്രൂഭിരമർഷണാക്ഷിഭിഃ  ॥ 18 ॥ 

     തഥാരിഭിർന്ന വ്യഥതേ ശിലീമുഖൈഃ 
          ശേതേഽർദ്ദിതാങ്ഗോ ഹൃദയേന ദൂയതാ ।
     സ്വാനാം യഥാ വക്രധിയാം ദുരുക്തിഭിർ-
          ദ്ദിനിശം തപ്യതി മർമ്മതാഡിതഃ  ॥ 19 ॥ 

     വ്യക്തം ത്വമുത്കൃഷ്ടഗതേഃ പ്രജാപതേഃ 
          പ്രിയാഽഽത്മജാനാമസി സുഭ്രു സമ്മതാ ।
     അഥാപി മാനം ന പിതുഃ പ്രപത്സ്യസേ 
          മദാശ്രയാത്കഃ പരിതപ്യതേ യതഃ  ॥ 20 ॥ 

     പാപച്യമാനേന ഹൃദാഽഽതുരേന്ദ്രിയഃ 
          സമൃദ്ധിഭിഃ പൂരുഷബുദ്ധിസാക്ഷിണാം ।
     അകൽപ ഏഷാമധിരോഢുമഞ്ജസാ 
          പദം പരം ദ്വേഷ്ടി യഥാസുരാ ഹരിം  ॥ 21 ॥ 

     പ്രത്യുദ്ഗമപ്രശ്രയണാഭിവാദനം 
          വിധീയതേ സാധു മിഥഃ സുമധ്യമേ ।
     പ്രാജ്ഞൈഃ പരസ്മൈ പുരുഷായ ചേതസാ 
          ഗുഹാശയായൈവ ന ദേഹമാനിനേ  ॥ 22 ॥ 

     സത്ത്വം വിശുദ്ധം വസുദേവശബ്ദിതം 
          യദീയതേ തത്ര പുമാനപാവൃതഃ ।
     സത്ത്വേ ച തസ്മിൻ ഭഗവാൻ വാസുദേവോ 
          ഹ്യധോക്ഷജോ മേ നമസാ വിധീയതേ  ॥ 23 ॥ 

     തത്തേ നിരീക്ഷ്യോ ന പിതാപി ദേഹകൃദ്
          ദക്ഷോ മമ ദ്വിട് തദനുവ്രതാശ്ച യേ ।
     യോ വിശ്വസൃഗ്യജ്ഞഗതം വരോരു മാ-
          മനാഗസം ദുർവ്വചസാകരോത്തിരഃ  ॥ 24 ॥ 

     യദി വ്രജിഷ്യസ്യതിഹായ മദ്വചോ 
          ഭദ്രം ഭവത്യാ ന തതോ ഭവിഷ്യതി ।
     സംഭാവിതസ്യ സ്വജനാത്പരാഭവോ 
          യദാ സ സദ്യോ മരണായ കൽപതേ  ॥ 25 ॥