ശ്രീമദ് ഭാഗവതം (മൂലം) / ഷഷ്ഠഃ സ്കന്ധഃ (സ്കന്ധം 6) / അദ്ധ്യായം 17


ശ്രീമദ് ഭാഗവതം (മൂലം) / ഷഷ്ഠഃ സ്കന്ധഃ (സ്കന്ധം 6) / അദ്ധ്യായം 17 

ശ്രീശുക ഉവാച

യതശ്ചാന്തർഹിതോഽനന്തസ്തസ്യൈ കൃത്വാ ദിശേ നമഃ ।
വിദ്യാധരശ്ചിത്രകേതുശ്ചചാര ഗഗനേചരഃ  ॥ 1 ॥ 

സ ലക്ഷം വർഷലക്ഷാണാമവ്യാഹതബലേന്ദ്രിയഃ ।
സ്തൂയമാനോ മഹായോഗീ മുനിഭിഃ സിദ്ധചാരണൈഃ  ॥ 2 ॥ 

കുലാചലേന്ദ്രദ്രോണീഷു നാനാസങ്കൽപസിദ്ധിഷു ।
രേമേ വിദ്യാധരസ്ത്രീഭിർഗ്ഗാപയൻ ഹരിമീശ്വരം  ॥ 3 ॥ 

ഏകദാ സ വിമാനേന വിഷ്ണുദത്തേന ഭാസ്വതാ ।
ഗിരിശം ദദൃശേ ഗച്ഛൻ പരീതം സിദ്ധചാരണൈഃ  ॥ 4 ॥ 

ആലിംഗ്യാങ്കീകൃതാം ദേവീം ബാഹുനാ മുനിസംസദി ।
ഉവാച ദേവ്യാഃ ശൃണ്വത്യാ ജഹാസോച്ചൈസ്തദന്തികേ  ॥ 5 ॥ 

ചിത്രകേതുരുവാച

ഏഷ ലോകഗുരുഃ സാക്ഷാദ്ധർമ്മം വക്താ ശരീരിണാം ।
ആസ്തേ മുഖ്യഃ സഭായാം വൈ മിഥുനീഭൂയ ഭാര്യയാ  ॥ 6 ॥ 

ജടാധരസ്തീവ്രതപാ ബ്രഹ്മവാദിസഭാപതിഃ ।
അങ്കീകൃത്യ സ്ത്രിയം ചാസ്തേ ഗതഹ്രീഃ പ്രാകൃതോ യഥാ  ॥ 7 ॥ 

പ്രായശഃ പ്രാകൃതാശ്ചാപി സ്ത്രിയം രഹസി ബിഭ്രതി ।
അയം മഹാവ്രതധരോ ബിഭർത്തി സദസി സ്ത്രിയം  ॥ 8 ॥ 

ശ്രീശുക ഉവാച

ഭഗവാനപി തച്ഛ്രുത്വാ പ്രഹസ്യാഗാധധീർനൃപ ।
തൂഷ്ണീം ബഭൂവ സദസി സഭ്യാശ്ച തദനുവ്രതാഃ  ॥ 9 ॥ 

ഇത്യതദ്വീര്യവിദുഷി ബ്രുവാണേ ബഹ്വശോഭനം ।
രുഷാഽഽഹ ദേവീ ധൃഷ്ടായ നിർജ്ജിതാത്മാഭിമാനിനേ  ॥ 10 ॥ 

പാർവ്വത്യുവാച

അയം കിമധുനാ ലോകേ ശാസ്താ ദണ്ഡധരഃ പ്രഭുഃ ।
അസ്മദ്വിധാനാം ദുഷ്ടാനാം നിർല്ലജ്ജാനാം ച വിപ്രകൃത്  ॥ 11 ॥ 

     ന വേദ ധർമ്മം കില പദ്മയോനിർ-
          ന്ന ബ്രഹ്മപുത്രാ ഭൃഗുനാരദാദ്യാഃ ।
     ന വൈ കുമാരഃ കപിലോ മനുശ്ച 
          യേ നോ നിഷേധന്ത്യതിവർത്തിനം ഹരം  ॥ 12 ॥ 

     ഏഷാമനുധ്യേയപദാബ്ജയുഗ്മം 
          ജഗദ്ഗുരും മംഗളമംഗളം സ്വയം ।
     യഃ ക്ഷത്രബന്ധുഃ പരിഭൂയ സൂരീൻ 
          പ്രശാസ്തി ധൃഷ്ടസ്തദയം ഹി ദണ്ഡ്യഃ  ॥ 13 ॥ 

നായമർഹതി വൈകുണ്ഠപാദമൂലോപസർപ്പണം ।
സംഭാവിതമതിഃ സ്തബ്ധഃ സാധുഭിഃ പര്യുപാസിതം  ॥ 14 ॥ 

അതഃ പാപീയസീം യോനിമാസുരീം യാഹി ദുർമ്മതേ ।
യഥേഹ ഭൂയോ മഹതാം ന കർത്താ പുത്ര കിൽബിഷം  ॥ 15 ॥ 

ശ്രീശുക ഉവാച

ഏവം ശപ്തശ്ചിത്രകേതുർവ്വിമാനാദവരുഹ്യ സഃ ।
പ്രസാദയാമാസ സതീം മൂർദ്ധ്നാ നമ്രേണ ഭാരത  ॥ 16 ॥ 

ചിത്രകേതുരുവാച 

പ്രതിഗൃഹ്ണാമി തേ ശാപമാത്മനോഽഞ്ജലിനാംബികേ ।
ദേവൈർമ്മർത്ത്യായ യത്പ്രോക്തം പൂർവ്വദിഷ്ടം ഹി തസ്യ തത്  ॥ 17 ॥ 

സംസാരചക്ര ഏതസ്മിൻ ജന്തുരജ്ഞാനമോഹിതഃ ।
ഭ്രാമ്യൻ സുഖം ച ദുഃഖം ച ഭുങ്ക്തേ സർവ്വത്ര സർവ്വദാ  ॥ 18 ॥ 

നൈവാത്മാ ന പരശ്ചാപി കർത്താ സ്യാത്സുഖദുഃഖയോഃ ।
കർത്താരം മന്യതേഽത്രാജ്ഞ ആത്മാനം പരമേവ ച  ॥ 19 ॥ 

ഗുണപ്രവാഹ ഏതസ്മിൻ കഃ ശാപഃ കോ ന്വനുഗ്രഹഃ ।
കഃ സ്വർഗ്ഗോ നരകഃ കോ വാ കിം സുഖം ദുഃഖമേവ വാ  ॥ 20 ॥ 

ഏകഃ സൃജതി ഭൂതാനി ഭഗവാനാത്മമായയാ ।
ഏഷാം ബന്ധം ച മോക്ഷം ച സുഖം ദുഃഖം ച നിഷ്കലഃ  ॥ 21 ॥ 

     ന തസ്യ കശ്ചിദ്ദയിതഃ പ്രതീപോ 
          ന ജ്ഞാതിബന്ധുർന്ന പരോ ന ച സ്വഃ ।
     സമസ്യ സർവ്വത്ര നിരഞ്ജനസ്യ 
          സുഖേ ന രാഗഃ കുത ഏവ രോഷഃ  ॥ 22 ॥ 

     തഥാപി തച്ഛക്തിവിസർഗ്ഗ ഏഷാം 
          സുഖായ ദുഃഖായ ഹിതാഹിതായ ।
     ബന്ധായ മോക്ഷായ ച മൃത്യുജൻമനോഃ 
          ശരീരിണാം സംസൃതയേവ കൽപതേ  ॥ 23 ॥ 

അഥ പ്രസാദയേ ന ത്വാം ശാപമോക്ഷായ ഭാമിനി ।
യൻമന്യസേ അസാധൂക്തം മമ തത് ക്ഷമ്യതാം  സതി  ॥ 24 ॥ 

ശ്രീശുക ഉവാച 

ഇതി പ്രസാദ്യ ഗിരിശൌ ചിത്രകേതുരരിന്ദമ ।
ജഗാമ സ്വവിമാനേന പശ്യതോഃ സ്മയതോസ്തയോഃ  ॥ 25 ॥ 

തതസ്തു ഭഗവാൻ രുദ്രോ രുദ്രാണീമിദമബ്രവീത് ।
ദേവർഷിദൈത്യസിദ്ധാനാം പാർഷദാനാം ച ശൃണ്വതാം  ॥ 26 ॥ 

ശ്രീരുദ്ര ഉവാച

ദൃഷ്ടവത്യസി സുശ്രോണി ഹരേരദ്ഭുതകർമ്മണഃ ।
മാഹാത്മ്യം ഭൃത്യഭൃത്യാനാം നിഃസ്പൃഹാണാം മഹാത്മനാം  ॥ 27 ॥ 

നാരായണപരാഃ സർവ്വേ ന കുതശ്ചന ബിഭ്യതി ।
സ്വർഗ്ഗാപവർഗ്ഗനരകേഷ്വപി തുല്യാർത്ഥദർശിനഃ  ॥ 28 ॥ 

ദേഹിനാം ദേഹസംയോഗാദ് ദ്വന്ദ്വാനീശ്വരലീലയാ ।
സുഖം ദുഃഖം മൃതിർജ്ജൻമ ശാപോഽനുഗ്രഹ ഏവ ച  ॥ 29 ॥ 

അവിവേകകൃതഃ പുംസോ ഹ്യർത്ഥഭേദ ഇവാത്മനി ।
ഗുണദോഷവികൽപശ്ച ഭിദേവ സ്രജിവത്കൃതഃ  ॥ 30 ॥ 

വാസുദേവേ ഭഗവതി ഭക്തിമുദ്വഹതാം നൃണാം ।
ജ്ഞാനവൈരാഗ്യവീര്യാണാം നേഹ കശ്ചിദ് വ്യപാശ്രയഃ  ॥ 31 ॥ 

     നാഹം വിരിഞ്ചോ ന കുമാരനാരദൌ 
          ന ബ്രഹ്മപുത്രാ മുനയഃ സുരേശാഃ ।
     വിദാമ യസ്യേഹിതമംശകാംശകാ 
          ന തത്സ്വരൂപം പൃഥഗീശമാനിനഃ  ॥ 32 ॥ 

ന ഹ്യസ്യാസ്തി പ്രിയഃ കശ്ചിന്നാപ്രിയഃ സ്വഃ പരോഽപി വാ ।
ആത്മത്വാത് സർവ്വഭൂതാനാം സർവ്വഭൂതപ്രിയോ ഹരിഃ  ॥ 33 ॥ 

തസ്യ ചായം മഹാഭാഗശ്ചിത്രകേതുഃ പ്രിയോഽനുഗഃ ।
സർവ്വത്ര സമദൃക് ശാന്തോ ഹ്യഹം ചൈവാച്യുതപ്രിയഃ  ॥ 34 ॥ 

തസ്മാന്ന വിസ്മയഃ കാര്യഃ പുരുഷേഷു മഹാത്മസു ।
മഹാപുരുഷഭക്തേഷു ശാന്തേഷു സമദർശിഷു  ॥ 35 ॥ 

ശ്രീശുക ഉവാച

ഇതി ശ്രുത്വാ ഭഗവതഃ ശിവസ്യോമാഭിഭാഷിതം ।
ബഭൂവ ശാന്തധീ രാജൻ ദേവീ വിഗതവിസ്മയാ  ॥ 36 ॥ 

ഇതി ഭാഗവതോ ദേവ്യാഃ പ്രതിശപ്തുമലന്തമഃ ।
മൂർദ്ധ്നാ സംജഗൃഹേ ശാപമേതാവത് സാധുലക്ഷണം  ॥ 37 ॥ 

ജജ്ഞേ ത്വഷ്ടുർദ്ദക്ഷിണാഗ്നൌ ദാനവീം യോനിമാശ്രിതഃ ।
വൃത്ര ഇത്യഭിവിഖ്യാതോ ജ്ഞാനവിജ്ഞാനസംയുതഃ  ॥ 38 ॥ 

ഏതത്തേ സർവ്വമാഖ്യാതം യൻമാം ത്വം പരിപൃച്ഛസി ।
വൃത്രസ്യാസുരജാതേശ്ച കാരണം ഭഗവൻമതേഃ  ॥ 39 ॥ 

ഇതിഹാസമിമം പുണ്യം ചിത്രകേതോർമ്മഹാത്മനഃ ।
മാഹാത്മ്യം വിഷ്ണുഭക്താനാം ശ്രുത്വാ ബന്ധാദ് വിമുച്യതേ  ॥ 40 ॥ 

യ ഏതത്പ്രാതരുത്ഥായ ശ്രദ്ധയാ വാഗ്യതഃ പഠേത് ।
ഇതിഹാസം ഹരിം സ്മൃത്വാ സ യാതി പരമാം ഗതിം  ॥ 41 ॥