ശ്രീമദ് ഭാഗവതം (മൂലം) / ദ്വിതീയഃ സ്കന്ധഃ (സ്കന്ധം 2) / അദ്ധ്യായം 8


ശ്രീമദ് ഭാഗവതം (മൂലം) / ദ്വിതീയഃ സ്കന്ധഃ (സ്കന്ധം 2) / അദ്ധ്യായം 8 

രാജോവാച

ബ്രഹ്മണാ ചോദിതോ ബ്രഹ്മൻ ഗുണാഖ്യാനേഽഗുണസ്യ ച ।
യസ്മൈ യസ്മൈ യഥാ പ്രാഹ നാരദോ ദേവദർശനഃ  ॥ 1 ॥ 

ഏതദ്‌വേദിതുമിച്ഛാമി തത്ത്വം വേദവിദാം വര ।
ഹരേരദ്ഭുതവീര്യസ്യ കഥാ ലോകസുമംഗളാഃ  ॥ 2 ॥ 

കഥയസ്വ മഹാഭാഗ യഥാഹമഖിലാത്മനി ।
കൃഷ്ണേ നിവേശ്യ നിസ്സങ്ഗം മനസ്ത്യക്ഷ്യേ കളേബരം  ॥ 3 ॥ 

ശൃണ്വതഃ ശ്രദ്ധയാ നിത്യം ഗൃണതശ്ച സ്വചേഷ്ടിതം ।
കാലേന നാതിദീർഘേണ ഭഗവാൻ വിശതേ ഹൃദി  ॥ 4 ॥ 

പ്രവിഷ്ടഃ കർണ്ണരന്ധ്രേണ സ്വാനാം ഭാവസരോരുഹം ।
ധുനോതി ശമലം കൃഷ്ണഃ സലിലസ്യ യഥാ ശരത്  ॥ 5 ॥ 

ധൌതാത്മാ പുരുഷഃ കൃഷ്ണപാദമൂലം ന മുഞ്ചതി ।
മുക്തസർവ്വപരിക്ലേശഃ പാന്ഥഃ സ്വശരണം യഥാ  ॥ 6 ॥ 

യദധാതുമതോ ബ്രഹ്മൻ ദേഹാരംഭോഽസ്യ ധാതുഭിഃ ।
യദൃച്ഛയാ ഹേതുനാ വാ ഭവന്തോ ജാനതേ യഥാ  ॥ 7 ॥ 

ആസീദ്‌ യദുദരാത്പദ്മം ലോകസംസ്ഥാനലക്ഷണം ।
യാവാനയം വൈ പുരുഷ ഇയത്താവയവൈഃ പൃഥക് ।
താവാനസാവിതി പ്രോക്തഃ സംസ്ഥാവയവവാനിവ  ॥ 8 ॥ 

അജഃ സൃജതി ഭൂതാനി ഭൂതാത്മാ യദനുഗ്രഹാത് ।
ദദൃശേ യേന തദ്‌രൂപം നാഭിപദ്മസമുദ്ഭവഃ  ॥ 9 ॥ 

സ ചാപി യത്ര പുരുഷോ വിശ്വസ്ഥിത്യുദ്ഭവാപ്യയഃ ।
മുക്ത്വാഽഽത്മമായാം മായേശഃ ശേതേ സർവഗുഹാശയഃ  ॥ 10 ॥ 

പുരുഷാവയവൈർല്ലോകാഃ സപാലാഃ പൂർവ്വകൽപിതാഃ ।
ലോകൈരമുഷ്യാവയവാഃ സപാലൈരിതി ശുശ്രുമ  ॥ 11 ॥ 

യാവാൻ കൽപോ വികൽപോ വാ യഥാ കാലോഽനുമീയതേ ।
ഭൂതഭവ്യഭവച്ഛബ്ദ ആയുർമ്മാനം ച യത്സതഃ  ॥ 12 ॥ 

കാലസ്യാനുഗതിർയാ തു ലക്ഷ്യതേഽണ്വീ ബൃഹത്യപി ।
യാവത്യഃ കർമ്മഗതയോ യാദൃശീർദ്വിജസത്തമ  ॥ 13 ॥ 

യസ്മിൻ കർമ്മസമാവായോ യഥാ യേനോപഗൃഹ്യതേ ।
ഗുണാനാം ഗുണിനാം ചൈവ പരിണാമമഭീപ്സതാം  ॥ 14 ॥ 

ഭൂപാതാളകകുബ്‌വ്യോമ ഗ്രഹനക്ഷത്രഭൂഭൃതാം ।
സരിത്സമുദ്രദ്വീപാനാം സംഭവശ്ചൈതദോകസാം  ॥ 15 ॥ 

പ്രമാണമണ്ഡകോശസ്യ ബാഹ്യാഭ്യന്തരഭേദതഃ ।
മഹതാം ചാനുചരിതം വർണ്ണാശ്രമവിനിശ്ചയഃ  ॥ 16 ॥ 

യുഗാനി യുഗമാനം ച ധർമ്മോ യശ്ച യുഗേ യുഗേ ।
അവതാരാനുചരിതം യദാശ്ചര്യതമം ഹരേഃ  ॥ 17 ॥ 

നൃണാം സാധാരണോ ധർമ്മഃ സവിശേഷശ്ച യാദൃശഃ ।
ശ്രേണീനാം രാജർഷീണാം ച ധർമ്മഃ കൃച്ഛ്രേഷു ജീവതാം  ॥ 18 ॥ 

തത്ത്വാനാം പരിസംഖ്യാനം ലക്ഷണം ഹേതുലക്ഷണം ।
പുരുഷാരാധനവിധിർയോഗസ്യാധ്യാത്മികസ്യ ച  ॥ 19 ॥ 

യോഗേശ്വരൈശ്വര്യഗതിർല്ലിംഗഭംഗസ്തു യോഗിനാം ।
വേദോപവേദധർമ്മാണാമിതിഹാസപുരാണയോഃ  ॥ 20 ॥ 

സംപ്ളവഃ സർവ്വഭൂതാനാം വിക്രമഃ പ്രതിസംക്രമഃ ।
ഇഷ്ടാപൂർത്തസ്യ കാമ്യാനാം ത്രിവർഗ്ഗസ്യ ച യോ വിധിഃ  ॥ 21 ॥ 

യശ്ചാനുശായിനാം സർഗ്ഗഃ പാഖണ്ഡസ്യ ച സംഭവഃ ।
ആത്മനോ ബന്ധമോക്ഷൌ ച വ്യവസ്ഥാനം സ്വരൂപതഃ  ॥ 22 ॥ 

യഥാഽഽത്മതന്ത്രോ ഭഗവാൻ വിക്രീഡത്യാത്മമായയാ ।
വിസൃജ്യ വാ യഥാ മായാമുദാസ്തേ സാക്ഷിവദ് വിഭുഃ  ॥ 23 ॥ 

സർവ്വമേതച്ച ഭഗവൻ പൃച്ഛതേ മേഽനുപൂർവ്വശഃ ।
തത്ത്വതോഽർഹസ്യുദാഹർത്തും പ്രപന്നായ മഹാമുനേ  ॥ 24 ॥ 

അത്ര പ്രമാണം ഹി ഭവാൻ പരമേഷ്ഠീ യഥാഽഽത്മഭൂഃ ।
പരേ ചേഹാനുതിഷ്ഠന്തി പൂർവ്വേഷാം പൂർവ്വജൈഃ കൃതം  ॥ 25 ॥ 

ന മേഽസവഃ പരായന്തി ബ്രഹ്മന്നനശനാദമീ ।
പിബതോഽച്യുതപീയൂഷമന്യത്ര കുപിതാദ്‌ദ്വിജാത്  ॥ 26 ॥ 

സൂത ഉവാച 

സ ഉപാമന്ത്രിതോ രാജ്ഞാ കഥായാമിതി സത്പതേഃ ।
ബ്രഹ്മരാതോ ഭൃശം പ്രീതോ വിഷ്ണുരാതേന സംസദി  ॥ 27 ॥ 

പ്രാഹ ഭാഗവതം നാമ പുരാണം ബ്രഹ്മസമ്മിതം ।
ബ്രഹ്മണേ ഭഗവത്പ്രോക്തം ബ്രഹ്മകൽപ ഉപാഗതേ  ॥ 28 ॥ 

യദ്‌യത്പരീക്ഷിദൃഷഭഃ പാണ്ഡൂനാമനുപൃച്ഛതി ।
ആനുപൂർവ്യേണ തത്സർവമാഖ്യാതുമുപചക്രമേ  ॥ 29 ॥