ശ്രീമദ് ഭാഗവതം (മൂലം) / സപ്തമഃ സ്കന്ധഃ (സ്കന്ധം 7) / അദ്ധ്യായം 13


ശ്രീമദ് ഭാഗവതം (മൂലം) / സപ്തമഃ സ്കന്ധഃ (സ്കന്ധം 7) / അദ്ധ്യായം 13 

നാരദ ഉവാച

കൽപസ്ത്വേവം പരിവ്രജ്യ ദേഹമാത്രാവശേഷിതഃ ।
ഗ്രാമൈകരാത്രവിധിനാ നിരപേക്ഷശ്ചരേൻമഹീം  ॥ 1 ॥ 

ബിഭൃയാദ്യദ്യസൌ വാസഃ കൌപീനാച്ഛാദനം പരം ।
ത്യക്തം ന ദണ്ഡലിംഗാദേരന്യത്കിഞ്ചിദനാപദി  ॥ 2 ॥ 

ഏക ഏവ ചരേദ്ഭിക്ഷുരാത്മാരാമോഽനപാശ്രയഃ ।
സർവ്വഭൂതസുഹൃച്ഛാന്തോ നാരായണപരായണഃ  ॥ 3 ॥ 

പശ്യേദാത്മന്യദോ വിശ്വം പരേ സദസതോഽവ്യയേ ।
ആത്മാനം ച പരം ബ്രഹ്മ സർവ്വത്ര സദസൻമയേ  ॥ 4 ॥ 

സുപ്തിപ്രബോധയോഃ സന്ധാവാത്മനോ ഗതിമാത്മദൃക് ।
പശ്യൻ ബന്ധം ച മോക്ഷം ച മായാമാത്രം ന വസ്തുതഃ  ॥ 5 ॥ 

നാഭിനന്ദേദ്ധ്രുവം മൃത്യുമധ്രുവം വാസ്യ ജീവിതം ।
കാലം പരം പ്രതീക്ഷേത ഭൂതാനാം പ്രഭവാപ്യയം  ॥ 6 ॥ 

നാസച്ഛാസ്ത്രേഷു സജ്ജേത നോപജീവേത ജീവികാം ।
വാദവാദാംസ്ത്യജേത്തർക്കാൻ പക്ഷം കം ച ന സംശ്രയേത്  ॥ 7 ॥ 

ന ശിഷ്യാനനുബധ്നീത ഗ്രന്ഥാൻ നൈവാഭ്യസേദ്ബഹൂൻ ।
ന വ്യാഖ്യാമുപയുഞ്ജീത നാരംഭാനാരഭേത്ക്വചിത്  ॥ 8 ॥ 

ന യതേരാശ്രമഃ പ്രായോ ധർമ്മഹേതുർമ്മഹാത്മനഃ ।
ശാന്തസ്യ സമചിത്തസ്യ ബിഭൃയാദുത വാ ത്യജേത്  ॥ 9 ॥ 

അവ്യക്തലിംഗോ വ്യക്താർത്ഥോ മനീഷ്യുൻമത്തബാലവത് ।
കവിർമ്മൂകവദാത്മാനം സ ദൃഷ്ട്യാ ദർശയേന്നൃണാം  ॥ 10 ॥ 

അത്രാപ്യുദാഹരന്തീമമിതിഹാസം പുരാതനം ।
പ്രഹ്ളാദസ്യ ച സംവാദം മുനേരാജഗരസ്യ ച  ॥ 11 ॥ 

തം ശയാനം ധരോപസ്ഥേ കാവേര്യാം സഹ്യസാനുനി ।
രജസ്വലൈസ്തനൂദേശൈർന്നിഗൂഢാമലതേജസം  ॥ 12 ॥ 

ദദർശ ലോകാൻ വിചരൻ ലോകതത്ത്വവിവിത്സയാ ।
വൃതോഽമാത്യൈഃ കതിപയൈഃ പ്രഹ്ളാദോ ഭഗവത്പ്രിയഃ  ॥ 13 ॥ 

കർമ്മണാഽഽകൃതിഭിർവ്വാചാ ലിംഗൈർവ്വർണ്ണാശ്രമാദിഭിഃ ।
ന വിദന്തി ജനാ യം വൈ സോഽസാവിതി ന വേതി ച  ॥ 14 ॥ 

തം നത്വാഭ്യർച്ച്യ വിധിവത്പാദയോഃ ശിരസാ സ്പൃശൻ ।
വിവിത്സുരിദമപ്രാക്ഷീൻമഹാഭാഗവതോഽസുരഃ  ॥ 15 ॥ 

ബിഭർഷി കായം പീവാനം സോദ്യമോ ഭോഗവാൻ യഥാ ।
വിത്തം ചൈവോദ്യമവതാം ഭോഗോ വിത്തവതാമിഹ ।
ഭോഗിനാം ഖലു ദേഹോഽയം പീവാ ഭവതി നാന്യഥാ  ॥ 16 ॥ 

     ന തേ ശയാനസ്യ നിരുദ്യമസ്യ 
          ബ്രഹ്മൻ നു ഹാർത്ഥോ യത ഏവ ഭോഗഃ ।
     അഭോഗിനോഽയം തവ വിപ്ര ദേഹഃ 
          പീവാ യതസ്തദ്വദ നഃ ക്ഷമം ചേത്  ॥ 17 ॥ 

കവിഃ കൽപോ നിപുണദൃക് ചിത്രപ്രിയകഥഃ സമഃ ।
ലോകസ്യ കുർവ്വതഃ കർമ്മ ശേഷേ തദ്വീക്ഷിതാപി വാ  ॥ 18 ॥ 

നാരദ ഉവാച

സ ഇത്ഥം ദൈത്യപതിനാ പരിപൃഷ്ടോ മഹാമുനിഃ ।
സ്മയമാനസ്തമഭ്യാഹ തദ്വാഗമൃതയന്ത്രിതഃ  ॥ 19 ॥ 

ബ്രാഹ്മണ ഉവാച

വേദേദമസുരശ്രേഷ്ഠ ഭവാൻ നന്വാര്യസമ്മതഃ ।
ഈഹോപരമയോർന്നൄണാം പദാന്യധ്യാത്മചക്ഷുഷാ  ॥ 20 ॥ 

യസ്യ നാരായണോ ദേവോ ഭഗവാൻ ഹൃദ്ഗതഃ സദാ ।
ഭക്ത്യാ കേവലയാജ്ഞാനം ധുനോതി ധ്വാന്തമർക്കവത്  ॥ 21 ॥ 

അഥാപി ബ്രൂമഹേ പ്രശ്നാംസ്തവ രാജൻ യഥാശ്രുതം ।
സംഭാവനീയോ ഹി ഭവാനാത്മനഃ ശുദ്ധിമിച്ഛതാം  ॥ 22 ॥ 

തൃഷ്ണയാ ഭവവാഹിന്യാ യോഗ്യൈഃ കാമൈരപൂരയാ ।
കർമ്മാണി കാര്യമാണോഽഹം നാനായോനിഷു യോജിതഃ  ॥ 23 ॥ 

യദൃച്ഛയാ ലോകമിമം പ്രാപിതഃ കർമ്മഭിർഭ്രമൻ ।
സ്വർഗ്ഗാപവർഗ്ഗയോർദ്ദ്വാരം തിരശ്ചാം പുനരസ്യ ച  ॥ 24 ॥ 

അത്രാപി ദമ്പതീനാം ച സുഖായാന്യാപനുത്തയേ ।
കർമ്മാണി കുർവ്വതാം ദൃഷ്ട്വാ നിവൃത്തോഽസ്മി വിപര്യയം  ॥ 25 ॥ 

സുഖമസ്യാത്മനോ രൂപം സർവ്വേഹോപരതിസ്തനുഃ ।
മനഃസംസ്പർശജാൻ ദൃഷ്ട്വാ ഭോഗാൻ സ്വപ്സ്യാമി സംവിശൻ  ॥ 26 ॥ 

ഇത്യേതദാത്മനഃ സ്വാർത്ഥം സന്തം വിസ്മൃത്യ വൈ പുമാൻ ।
വിചിത്രാമസതി ദ്വൈതേ ഘോരാമാപ്നോതി സംസൃതിം  ॥ 27 ॥ 

ജലം തദുദ്ഭവൈശ്ഛന്നം ഹിത്വാജ്ഞോ ജലകാമ്യയാ ।
മൃഗതൃഷ്ണാമുപാധാവേദ് യഥാന്യത്രാർത്ഥദൃക് സ്വതഃ  ॥ 28 ॥ 

ദേഹാദിഭിർദ്ദൈവതന്ത്രൈരാത്മനഃ സുഖമീഹതഃ ।
ദുഃഖാത്യയം ചാനീശസ്യ ക്രിയാ മോഘാഃ കൃതാഃ കൃതാഃ  ॥ 29 ॥ 

ആധ്യാത്മികാദിഭിർദ്ദുഖൈരവിമുക്തസ്യ കർഹിചിത് ।
മർത്ത്യസ്യ കൃച്ഛ്രോപനതൈരർത്ഥൈഃ കാമൈഃ ക്രിയേത കിം  ॥ 30 ॥ 

പശ്യാമി ധനിനാം ക്ലേശം ലുബ്ധാനാമജിതാത്മനാം ।
ഭയാദലബ്ധനിദ്രാണാം സർവ്വതോഽഭിവിശങ്കിനാം  ॥ 31 ॥ 

രാജതശ്ചൌരതഃ ശത്രോഃ സ്വജനാത്പശുപക്ഷിതഃ ।
അർത്ഥിഭ്യഃ കാലതഃ സ്വസ്മാന്നിത്യം പ്രാണാർത്ഥവദ്ഭയം  ॥ 32 ॥ 

ശോകമോഹഭയക്രോധരാഗക്ലൈബ്യശ്രമാദയഃ ।
യൻമൂലാഃ സ്യുർനൃണാം ജഹ്യാത് സ്പൃഹാം പ്രാണാർത്ഥയോർബ്ബുധഃ  ॥ 33 ॥ 

മധുകാരമഹാസർപ്പൗ ലോകേഽസ്മിൻ നോ ഗുരൂത്തമൌ ।
വൈരാഗ്യം പരിതോഷം ച പ്രാപ്താ യച്ഛിക്ഷയാ വയം  ॥ 34 ॥ 

വിരാഗഃ സർവ്വകാമേഭ്യഃ ശിക്ഷിതോ മേ മധുവ്രതാത് ।
കൃച്ഛ്രാപ്തം മധുവദ് വിത്തം ഹത്വാപ്യന്യോ ഹരേത്പതിം  ॥ 35 ॥ 

അനീഹഃ പരിതുഷ്ടാത്മാ യദൃച്ഛോപനതാദഹം ।
നോ ചേച്ഛയേ ബഹ്വഹാനി മഹാഹിരിവ സത്ത്വവാൻ  ॥ 36 ॥ 

ക്വചിദൽപം ക്വചിദ്ഭൂരി ഭുഞ്ജേഽന്നം സ്വാദ്വസ്വാദു വാ ।
ക്വചിദ്ഭൂരി ഗുണോപേതം ഗുണഹീനമുത ക്വചിത്  ॥ 37 ॥ 

ശ്രദ്ധയോപഹൃതം ക്വാപി കദാചിൻമാനവർജ്ജിതം ।
ഭുഞ്ജേ ഭുക്ത്വാഥ കസ്മിംശ്ചിദ് ദിവാ നക്തം യദൃച്ഛയാ  ॥ 38 ॥ 

ക്ഷൌമം ദുകൂലമജിനം ചീരം വൽകലമേവ വാ ।
വസേഽന്യദപി സമ്പ്രാപ്തം ദിഷ്ടഭുക് തുഷ്ടധീരഹം  ॥ 39 ॥ 

ക്വചിച്ഛയേ ധരോപസ്ഥേ തൃണപർണ്ണാശ്മഭസ്മസു ।
ക്വചിത്പ്രാസാദപര്യങ്കേ കശിപൌ വാ പരേച്ഛയാ  ॥ 40 ॥ 

ക്വചിത്സ്നാതോഽനുലിപ്താംഗഃ സുവാസാഃ സ്രഗ് വൃലങ്കൃതഃ ।
രഥേഭാശ്വൈശ്ചരേ ക്വാപി ദിഗ്വാസാ ഗ്രഹവദ് വിഭോ  ॥ 41 ॥ 

നാഹം നിന്ദേ ന ച സ്തൌമി സ്വഭാവവിഷമം ജനം ।
ഏതേഷാം ശ്രേയ ആശാസേ ഉതൈകാത്മ്യം മഹാത്മനി  ॥ 42 ॥ 

വികൽപം ജുഹുയാച്ചിത്തൌ താം മനസ്യർത്ഥവിഭ്രമേ ।
മനോ വൈകാരികേ ഹുത്വാ തൻമായായാം ജുഹോത്യനു  ॥ 43 ॥ 

ആത്മാനുഭൂതൌ താം മായാം ജുഹുയാത് സത്യദൃങ്മുനിഃ ।
തതോ നിരീഹോ വിരമേത് സ്വാനുഭൂത്യാഽഽത്മനി സ്ഥിതഃ  ॥ 44 ॥ 

സ്വാത്മവൃത്തം മയേത്ഥം തേ സുഗുപ്തമപി വർണ്ണിതം ।
വ്യപേതം ലോകശാസ്ത്രാഭ്യാം ഭവാൻ ഹി ഭഗവത്പരഃ  ॥ 45 ॥ 

നാരദ ഉവാച

ധർമ്മം പാരമഹംസ്യം വൈ മുനേഃ ശ്രുത്വാസുരേശ്വരഃ ।
പൂജയിത്വാ തതഃ പ്രീത ആമന്ത്ര്യ പ്രയയൌ ഗൃഹം  ॥ 46 ॥