ശ്രീമദ് ഭാഗവതം (മൂലം) / ഷഷ്ഠഃ സ്കന്ധഃ (സ്കന്ധം 6) / അദ്ധ്യായം 3


ശ്രീമദ് ഭാഗവതം (മൂലം) / ഷഷ്ഠഃ സ്കന്ധഃ (സ്കന്ധം 6) / അദ്ധ്യായം 3 

രാജോവാച

     നിശമ്യ ദേവഃ സ്വഭടോപവർണ്ണിതം 
          പ്രത്യാഹ കിം താൻ പ്രതി ധർമ്മരാജഃ ।
     ഏവം ഹതാജ്ഞോ വിഹതാൻ മുരാരേർ-
          ന്നൈദേശികൈർ യസ്യ വശേ ജനോഽയം ॥ 1 ॥ 

     യമസ്യ ദേവസ്യ ന ദണ്ഡഭംഗഃ 
          കുതശ്ചനർഷേ ശ്രുതപൂർവ്വ ആസീത് ।
     ഏതൻമുനേ വൃശ്ചതി ലോകസംശയം 
          ന ഹി ത്വദന്യ ഇതി മേ വിനിശ്ചിതം  ॥ 2 ॥ 

ശ്രീശുക ഉവാച

ഭഗവത്പുരുഷൈ രാജൻ യാമ്യാഃ പ്രതിഹതോദ്യമാഃ ।
പതിം വിജ്ഞാപയാമാസുർ യമം സംയമനീപതിം  ॥ 3 ॥ 

യമദൂതാ ഊചുഃ

കതി സന്തീഹ ശാസ്താരോ ജീവലോകസ്യ വൈ പ്രഭോ ।
ത്രൈവിധ്യം കുർവ്വതഃ കർമ്മ ഫലാഭിവ്യക്തിഹേതവഃ  ॥ 4 ॥ 

യദി സ്യുർബഹവോ ലോകേ ശാസ്താരോ ദണ്ഡധാരിണഃ ।
കസ്യ സ്യാതാം ന വാ കസ്യ മൃത്യുശ്ചാമൃതമേവ വാ  ॥ 5 ॥ 

കിന്തു ശാസ്തൃബഹുത്വേ സ്യാദ്ബഹൂനാമിഹ കർമ്മിണാം ।
ശാസ്തൃത്വമുപചാരോ ഹി യഥാ മണ്ഡലവർത്തിനാം  ॥ 6 ॥ 

അതസ്ത്വമേകോ ഭൂതാനാം സേശ്വരാണാമധീശ്വരഃ ।
ശാസ്താ ദണ്ഡധരോ നൄണാം ശുഭാശുഭവിവേചനഃ  ॥ 7 ॥ 

തസ്യ തേ വിഹതോ ദണ്ഡോ ന ലോകേ വർത്തതേഽധുനാ ।
ചതുർഭിരദ്ഭുതൈഃ സിദ്ധൈരാജ്ഞാ തേ വിപ്രലംഭിതാ  ॥ 8 ॥ 

നീയമാനം തവാദേശാദസ്മാഭിർ യാതനാഗൃഹാൻ ।
വ്യമോചയൻ പാതകിനം ഛിത്ത്വാ പാശാൻ പ്രസഹ്യ തേ  ॥ 9 ॥ 

താംസ്തേ വേദിതുമിച്ഛാമോ യദി നോ മന്യസേ ക്ഷമം ।
നാരായണേത്യഭിഹിതേ മാ ഭൈരിത്യായയുർദ്രുതം  ॥ 10 ॥ 

ശ്രീശുക ഉവാച 

ഇതി ദേവഃ സ ആപൃഷ്ടഃ പ്രജാസംയമനോ യമഃ ।
പ്രീതഃ സ്വദൂതാൻ പ്രത്യാഹ സ്മരൻ പാദാംബുജം ഹരേഃ  ॥ 11 ॥ 

യമ ഉവാച

     പരോ മദന്യോ ജഗതസ്തസ്ഥുഷശ്ച 
          ഓതം പ്രോതം പടവദ് യത്ര വിശ്വം ।
     യദംശതോഽസ്യ സ്ഥിതിജൻമനാശാ 
          നസ്യോതവദ്യസ്യ വശേ ച ലോകഃ  ॥ 12 ॥ 

     യോ നാമഭിർവ്വാചി ജനാന്നിജായാം 
          ബധ്നാതി തന്ത്ര്യാമിവ ദാമഭിർഗ്ഗാഃ ।
     യസ്മൈ ബലിം ത ഇമേ നാമകർമ്മ-
          നിബന്ധബദ്ധാശ്ചകിതാ വഹന്തി  ॥ 13 ॥ 

     അഹം മഹേന്ദ്രോ നിരൃതിഃ പ്രചേതാഃ 
          സോമോഽഗ്നിരീശഃ പവനോഽർക്കോ വിരിഞ്ചഃ ।
     ആദിത്യവിശ്വേ വസവോഽഥ സാധ്യാ 
          മരുദ്ഗണാ രുദ്രഗണാഃ സസിദ്ധാഃ  ॥ 14 ॥ 

     അന്യേ ച യേ വിശ്വസൃജോഽമരേശാ 
          ഭൃഗ്വാദയോഽസ്പൃഷ്ടരജസ്തമസ്കാഃ ।
     യസ്യേഹിതം ന വിദുഃ സ്പൃഷ്ടമായാഃ 
          സത്ത്വപ്രധാനാ അപി കിം തതോഽന്യേ  ॥ 15 ॥ 

     യം വൈ ന ഗോഭിർമ്മനസാസുഭിർവ്വാ 
          ഹൃദാ ഗിരാ വാസുഭൃതോ വിചക്ഷതേ ।
     ആത്മാനമന്തർഹൃദി സന്തമാത്മനാം 
          ചക്ഷുർയഥൈവാകൃതയസ്തതഃ പരം  ॥ 16 ॥ 

     തസ്യാത്മതന്ത്രസ്യ ഹരേരധീശിതുഃ 
          പരസ്യ മായാധിപതേർമ്മഹാത്മനഃ ।
     പ്രായേണ ദൂതാ ഇഹ വൈ മനോഹരാ-
          ശ്ചരന്തി തദ്രൂപഗുണസ്വഭാവാഃ  ॥ 17 ॥ 

     ഭൂതാനി വിഷ്ണോഃ സുരപൂജിതാനി 
          ദുർദ്ദർശലിംഗാനി മഹാദ്ഭുതാനി ।
     രക്ഷന്തി തദ്ഭക്തിമതഃ പരേഭ്യോ 
          മത്തശ്ച മർത്ത്യാനഥ സർവ്വതശ്ച  ॥ 18 ॥ 

     ധർമ്മം തു സാക്ഷാദ്ഭഗവത്പ്രണീതം 
          ന വൈ വിദുരൃഷയോ നാപി ദേവാഃ ।
     ന സിദ്ധമുഖ്യാ അസുരാ മനുഷ്യാഃ 
          കുതശ്ച വിദ്യാധരചാരണാദയഃ  ॥ 19 ॥ 

സ്വയംഭൂർന്നാരദഃ ശംഭുഃ കുമാരഃ കപിലോ മനുഃ ।
പ്രഹ്ളാദോ ജനകോ ഭീഷ്മോ ബലിർവൈയാസകിർവ്വയം  ॥ 20 ॥ 

ദ്വാദശൈതേ വിജാനീമോ ധർമ്മം ഭാഗവതം ഭടാഃ ।
ഗുഹ്യം വിശുദ്ധം ദുർബ്ബോധം യം ജ്ഞാത്വാമൃതമശ്നുതേ  ॥ 21 ॥ 

ഏതാവാനേവ ലോകേഽസ്മിൻ പുംസാം ധർമ്മ പരഃ സ്മൃതഃ ।
ഭക്തിയോഗോ ഭഗവതി തന്നാമഗ്രഹണാദിഭിഃ  ॥ 22 ॥ 

നാമോച്ചാരണമാഹാത്മ്യം ഹരേഃ പശ്യത പുത്രകാഃ ।
അജാമിളോഽപി യേനൈവ മൃത്യുപാശാദമുച്യത  ॥ 23 ॥ 

     ഏതാവതാലമഘനിർഹരണായ പുംസാം 
          സങ്കീർത്തനം ഭഗവതോ ഗുണകർമ്മനാമ്നാം ।
     വിക്രുശ്യ പുത്രമഘവാൻ യദജാമിളോഽപി 
          നാരായണേതി മ്രിയമാണ ഇയായ മുക്തിം  ॥ 24 ॥ 

     പ്രായേണ വേദ തദിദം ന മഹാജനോഽയം 
          ദേവ്യാ വിമോഹിതമതിർബ്ബത മായയാലം ।
     ത്രയ്യാം ജഡീകൃതമതിർമ്മധുപുഷ്പിതായാം 
          വൈതാനികേ മഹതി കർമ്മണി യുജ്യമാനഃ  ॥ 25 ॥ 

     ഏവം വിമൃശ്യ സുധിയോ ഭഗവത്യനന്തേ 
          സർവ്വാത്മനാ വിദധതേ ഖലു ഭാവയോഗം ।
     തേ മേ ന ദണ്ഡമർഹന്ത്യഥ യദ്യമീഷാം 
          സ്യാത്പാതകം തദപി ഹന്ത്യുരുഗായവാദഃ  ॥ 26 ॥ 

     തേ ദേവസിദ്ധപരിഗീതപവിത്രഗാഥാഃ 
          യേ സാധവഃ സമദൃശോ ഭഗവത്പ്രപന്നാഃ ।
     താൻ നോപസീദത ഹരേർഗ്ഗദയാഭിഗുപ്താൻ 
          നൈഷാം വയം ന ച വയഃ പ്രഭവാമ ദണ്ഡേ  ॥ 27 ॥ 

     താനാനയധ്വമസതോ വിമുഖാൻ മുകുന്ദ- 
          പാദാരവിന്ദമകരന്ദരസാദജസ്രം ।
     നിഷ്കിഞ്ചനൈഃ പരമഹംസകുലൈ രസജ്ഞൈഃ 
          ജുഷ്ടാദ്ഗൃഹേ നിരയവർത്മനി ബദ്ധതൃഷ്ണാൻ  ॥ 28 ॥ 

     ജിഹ്വാ ന വക്തി ഭഗവദ്ഗുണനാമധേയം 
          ചേതശ്ച ന സ്മരതി തച്ചരണാരവിന്ദം । 
     കൃഷ്ണായ നോ നമതി യച്ഛിര ഏകദാപി 
          താനാനയധ്വമസതോഽകൃതവിഷ്ണുകൃത്യാൻ  ॥ 29 ॥ 

     തത് ക്ഷമ്യതാം സ ഭഗവാൻ പുരുഷഃ പുരാണോ 
          നാരായണഃ സ്വപുരുഷൈർ യദസത്കൃതം നഃ । 
     സ്വാനാമഹോ ന വിദുഷാം രചിതാഞ്ജലീനാം 
          ക്ഷാന്തിർഗ്ഗരീയസി നമഃ പുരുഷായ ഭൂമ്നേ  ॥ 30 ॥ 

തസ്മാത് സങ്കീർതനം വിഷ്ണോർജ്ജഗൻമംഗളമംഹസാം ।
മഹതാമപി കൌരവ്യ വിദ്ധ്യൈകാന്തികനിഷ്കൃതിം  ॥ 31 ॥ 

ശൃണ്വതാം ഗൃണതാം വീര്യാണ്യുദ്ദാമാനി ഹരേർമുഹുഃ ।
യഥാ സുജാതയാ ഭക്ത്യാ ശുദ്ധ്യേന്നാത്മാ വ്രതാദിഭിഃ  ॥ 32 ॥ 

     കൃഷ്ണാംഘ്രിപദ്മമധുലിൺ ന പുനർവ്വിസൃഷ്ട-
          മായാഗുണേഷു രമതേ വൃജിനാവഹേഷു । 
     അന്യസ്തു കാമഹത ആത്മരജഃ പ്രമാർഷ്ടു-
          മീഹേത കർമ്മ യത ഏവ രജഃ പുനഃ സ്യാത്  ॥ 33 ॥ 

     ഇത്ഥം സ്വഭർത്തൃഗദിതം ഭഗവൻമഹിത്വം 
          സംസ്മൃത്യ വിസ്മിതധിയോ യമകിങ്കരാസ്തേ । 
     നൈവാച്യുതാശ്രയജനം പ്രതിശങ്കമാനാ 
          ദ്രഷ്ടും ച ബിഭ്യതി തതഃ പ്രഭൃതി സ്മ രാജൻ  ॥ 34 ॥ 

ഇതിഹാസമിമം ഗുഹ്യം ഭഗവാൻ കുംഭസംഭവഃ ।
കഥയാമാസ മലയ ആസീനോ ഹരിമർച്ചയൻ  ॥ 35 ॥