ശ്രീമദ് ഭാഗവതം (മൂലം) / അഷ്ടമഃ സ്കന്ധഃ (സ്കന്ധം 8) / അദ്ധ്യായം 12


ശ്രീമദ് ഭാഗവതം (മൂലം) / അഷ്ടമഃ സ്കന്ധഃ (സ്കന്ധം 8) / അദ്ധ്യായം 12 

ശ്രീബാദരായണിരുവാച

വൃഷധ്വജോ നിശമ്യേദം യോഷിദ്രൂപേണ ദാനവാൻ ।
മോഹയിത്വാ സുരഗണാൻ ഹരിഃ സോമമപായയത്  ॥ 1 ॥ 

വൃഷമാരുഹ്യ ഗിരിശഃ സർവ്വഭൂതഗണൈർവൃതഃ ।
സഹ ദേവ്യാ യയൌ ദ്രഷ്ടും യത്രാസ്തേ മധുസൂദനഃ  ॥ 2 ॥ 

സഭാജിതോ ഭഗവതാ സാദരം സോമയാ ഭവഃ ।
സൂപവിഷ്ട ഉവാചേദം പ്രതിപൂജ്യ സ്മയൻ ഹരിം  ॥ 3 ॥ 

ശ്രീമഹാദേവ ഉവാച

ദേവദേവ ജഗദ്വ്യാപിൻ ജഗദീശ ജഗൻമയ ।
സർവ്വേഷാമപി ഭാവാനാം ത്വമാത്മാ ഹേതുരീശ്വരഃ  ॥ 4 ॥ 

ആദ്യന്താവസ്യ യൻമധ്യമിദമന്യദഹം ബഹിഃ ।
യതോഽവ്യയസ്യ നൈതാനി തത്സത്യം ബ്രഹ്മ ചിദ്ഭവാൻ  ॥ 5 ॥ 

തവൈവ ചരണാംഭോജം ശ്രേയസ്കാമാ നിരാശിഷഃ ।
വിസൃജ്യോഭയതഃ സംഗം മുനയഃ സമുപാസതേ  ॥ 6 ॥ 

     ത്വം ബ്രഹ്മ പൂർണ്ണമമൃതം വിഗുണം വിശോക-
          മാനന്ദമാത്രമവികാരമനന്യദന്യത് । 
     വിശ്വസ്യ ഹേതുരുദയസ്ഥിതിസംയമാനാ-
          മാത്മേശ്വരശ്ച തദപേക്ഷതയാനപേക്ഷഃ  ॥ 7 ॥ 

     ഏകസ്ത്വമേവ സദസദ്ദ്വയമദ്വയം ച 
          സ്വർണ്ണം കൃതാകൃതമിവേഹ ന വസ്തുഭേദഃ । 
     അജ്ഞാനതസ്ത്വയി ജനൈർവ്വിഹിതോ വികൽപോ 
          യസ്മാദ്ഗുണവ്യതികരോ നിരുപാധികസ്യ  ॥ 8 ॥ 

     ത്വാം ബ്രഹ്മ കേചിദവയന്ത്യുത ധർമ്മമേകേ 
          ഏകേ പരം സദസതോഃ പുരുഷം പരേശം ।
     അന്യേഽവയന്തി നവശക്തിയുതം പരം ത്വാം 
          കേചിൻമഹാപുരുഷമവ്യയമാത്മതന്ത്രം  ॥ 9 ॥ 

     നാഹം പരായുരൃഷയോ ന മരീചിമുഖ്യാ 
          ജാനന്തി യദ്വിരചിതം ഖലു സത്ത്വസർഗ്ഗാഃ ।
     യൻമായയാ മുഷിതചേതസ ഈശ ദൈത്യ-
          മർത്ത്യാദയഃ കിമുത ശശ്വദഭദ്രവൃത്താഃ  ॥ 10 ॥ 

     സ ത്വം സമീഹിതമദഃ സ്ഥിതിജൻമനാശം 
          ഭൂതേഹിതം ച ജഗതോ ഭവബന്ധമോക്ഷൌ । 
     വായുർ യഥാ വിശതി ഖം ച ചരാചരാഖ്യം 
          സർവ്വം തദാത്മകതയാവഗമോഽവരുൻത്സേ  ॥ 11 ॥ 

അവതാരാ മയാ ദൃഷ്ടാ രമമാണസ്യ തേ ഗുണൈഃ ।
സോഽഹം തദ് ദ്രഷ്ടുമിച്ഛാമി യത്തേ യോഷിദ്വപുർദ്ധൃതം  ॥ 12 ॥ 

യേന സമ്മോഹിതാ ദൈത്യാഃ പായിതാശ്ചാമൃതം സുരാഃ ।
തദ്ദിദൃക്ഷവ ആയാതാഃ പരം കൌതൂഹലം ഹി നഃ  ॥ 13 ॥ 

ശ്രീശുക ഉവാച

ഏവമഭ്യർത്ഥിതോ വിഷ്ണുർഭഗവാൻ ശൂലപാണിനാ ।
പ്രഹസ്യ ഭാവഗംഭീരം ഗിരിശം പ്രത്യഭാഷത  ॥ 14 ॥ 

ശ്രീഭഗവാനുവാച

കൌതൂഹലായ ദൈത്യാനാം യോഷിദ്വേഷോ മയാ കൃതഃ ।
പശ്യതാ സുരകാര്യാണി ഗതേ പീയൂഷഭാജനേ  ॥ 15 ॥ 

തത്തേഽഹം ദർശയിഷ്യാമി ദിദൃക്ഷോഃ സുരസത്തമ ।
കാമിനാം ബഹു മന്തവ്യം സങ്കൽപപ്രഭവോദയം  ॥ 16 ॥ 

ശ്രീശുക ഉവാച

ഇതി ബ്രുവാണോ ഭഗവാംസ്തത്രൈവാന്തരധീയത ।
സർവ്വതശ്ചാരയംശ്ചക്ഷുർഭവ ആസ്തേ സഹോമയാ  ॥ 17 ॥ 

     തതോ ദദർശോപവനേ വരസ്ത്രിയം 
          വിചിത്രപുഷ്പാരുണപല്ലവദ്രുമേ ।
     വിക്രീഡതീം കന്ദുകലീലയാ ലസ-
          ദ്ദുകൂലപര്യസ്തനിതംബമേഖലാം  ॥ 18 ॥ 

     ആവർത്തനോദ്വർത്തനകമ്പിതസ്തന-
          പ്രകൃഷ്ടഹാരോരുഭരൈഃ പദേ പദേ ।
     പ്രഭജ്യമാനാമിവ മധ്യതശ്ചലത്-
          പദപ്രവാളം നയതീം തതസ്തതഃ  ॥ 19 ॥ 

     ദിക്ഷു ഭ്രമത്കന്ദുകചാപലൈർഭൃശം 
          പ്രോദ്വിഗ്നതാരായതലോലലോചനാം ।
     സ്വകർണ്ണവിഭ്രാജിതകുണ്ഡലോല്ലസത്-
     കപോലനീലാളകമണ്ഡിതാനനാം  ॥ 20 ॥ 

     ശ്ലഥദ്ദുകൂലം കബരീം ച വിച്യുതാം 
          സന്നഹ്യതീം വാമകരേണ വൽഗുനാ ।
     വിനിഘ്നതീമന്യകരേണ കന്ദുകം 
          വിമോഹയന്തീം ജഗദാത്മമായയാ  ॥ 21 ॥ 

     താം വീക്ഷ്യ ദേവ ഇതി കന്ദുകലീലയേഷദ്-
          വ്രീഡാസ്ഫുടസ്മിതവിസൃഷ്ടകടാക്ഷമുഷ്ടഃ ।
     സ്ത്രീപ്രേക്ഷണപ്രതിസമീക്ഷണവിഹ്വലാത്മാ 
          നാത്മാനമന്തിക ഉമാം സ്വഗണാംശ്ച വേദ  ॥ 22 ॥ 

     തസ്യാഃ കരാഗ്രാത് സ തു കന്ദുകോ യദാ 
          ഗതോ വിദൂരം തമനുവ്രജത് സ്ത്രിയാഃ ।
     വാസഃ സസൂത്രം ലഘു മാരുതോഽഹരത്-
          ഭവസ്യ ദേവസ്യ കിലാനുപശ്യതഃ  ॥ 23 ॥ 

ഏവം താം രുചിരാപാംഗീം ദർശനീയാം മനോരമാം ।
ദൃഷ്ട്വാ തസ്യാം മനശ്ചക്രേ വിഷജ്ജന്ത്യാം ഭവഃ കില  ॥ 24 ॥ 

തയാപഹൃതവിജ്ഞാനസ്തത്കൃതസ്മരവിഹ്വലഃ ।
ഭവാന്യാ അപി പശ്യന്ത്യാ ഗതഹ്രീസ്തത്പദം യയൌ  ॥ 25 ॥ 

സാ തമായാന്തമാലോക്യ വിവസ്ത്രാ വ്രീഡിതാ ഭൃശം ।
നിലീയമാനാ വൃക്ഷേഷു ഹസന്തീ നാന്വതിഷ്ഠത  ॥ 26 ॥ 

താമന്വഗച്ഛദ്ഭഗവാൻ ഭവഃ പ്രമുഷിതേന്ദ്രിയഃ ।
കാമസ്യ ച വശം നീതഃ കരേണുമിവ യൂഥപഃ  ॥ 27 ॥ 

സോഽനുവ്രജ്യാതിവേഗേന ഗൃഹീത്വാനിച്ഛതീം സ്ത്രിയം ।
കേശബന്ധ ഉപാനീയ ബാഹുഭ്യാം പരിഷസ്വജേ  ॥ 28 ॥ 

സോപഗൂഢാ ഭഗവതാ കരിണാ കരിണീ യഥാ ।
ഇതസ്തതഃ പ്രസർപ്പന്തീ വിപ്രകീർണ്ണശിരോരുഹാ  ॥ 29 ॥ 

ആത്മാനം മോചയിത്വാംഗ സുരർഷഭഭുജാന്തരാത് ।
പ്രാദ്രവത്സാ പൃഥുശ്രോണീ മായാ ദേവവിനിർമ്മിതാ  ॥ 30 ॥ 

തസ്യാസൌ പദവീം രുദ്രോ വിഷ്ണോരദ്ഭുതകർമ്മണഃ ।
പ്രത്യപദ്യത കാമേന വൈരിണേവ വിനിർജ്ജിതഃ  ॥ 31 ॥ 

തസ്യാനുധാവതോ രേതശ്ചസ്കന്ദാമോഘരേതസഃ ।
ശുഷ്മിണോ യൂഥപസ്യേവ വാസിതാമനുധാവതഃ  ॥ 32 ॥ 

യത്ര യത്രാപതൻമഹ്യാം രേതസ്തസ്യ മഹാത്മനഃ ।
താനി രൂപ്യസ്യ ഹേമ്നശ്ച ക്ഷേത്രാണ്യാസൻ മഹീപതേ  ॥ 33 ॥ 

സരിത്സരഃസു ശൈലേഷു വനേഷൂപവനേഷു ച ।
യത്ര ക്വ ചാസന്നൃഷയസ്തത്ര സന്നിഹിതോ ഹരഃ  ॥ 34 ॥ 

സ്കന്നേ രേതസി സോഽപശ്യദാത്മാനം ദേവമായയാ ।
ജഡീകൃതം നൃപശ്രേഷ്ഠ സന്ന്യവർത്തത കശ്മലാത്  ॥ 35 ॥ 

അഥാവഗതമാഹാത്മ്യ ആത്മനോ ജഗദാത്മനഃ ।
അപരിജ്ഞേയവീര്യസ്യ ന മേനേ തദു ഹാദ്ഭുതം  ॥ 36 ॥ 

തമവിക്ലവമവ്രീഡമാലക്ഷ്യ മധുസൂദനഃ ।
ഉവാച പരമപ്രീതോ ബിഭ്രത്സ്വാം പൌരുഷീം തനും  ॥ 37 ॥ 

ശ്രീഭഗവാനുവാച

ദിഷ്ട്യാ ത്വം വിബുധശ്രേഷ്ഠ സ്വാം നിഷ്ഠാമാത്മനാ സ്ഥിതഃ ।
യൻമേ സ്ത്രീരൂപയാ സ്വൈരം മോഹിതോഽപ്യംഗ മായയാ  ॥ 38 ॥ 

കോ നു മേഽതിതരേൻമായാം വിഷക്തസ്ത്വദൃതേ പുമാൻ ।
താംസ്താൻ വിസൃജതീം ഭാവാൻ ദുസ്തരാമകൃതാത്മഭിഃ  ॥ 39 ॥ 

സേയം ഗുണമയീ മായാ ന ത്വാമഭിഭവിഷ്യതി ।
മയാ സമേതാ കാലേന കാലരൂപേണ ഭാഗശഃ  ॥ 40 ॥ 

ശ്രീശുക ഉവാച

ഏവം ഭഗവതാ രാജൻ ശ്രീവത്സാങ്കേന സത്കൃതഃ ।
ആമന്ത്ര്യ തം പരിക്രമ്യ സഗണഃ സ്വാലയം യയൌ  ॥ 41 ॥ 

ആത്മാംശഭൂതാം താം മായാം ഭവാനീം ഭഗവാൻ ഭവഃ । 
ശംസതാമൃഷിമുഖ്യാനാം പ്രീത്യാചഷ്ടാഥ ഭാരത  ॥ 42 ॥ 

     അപി വ്യപശ്യസ്ത്വമജസ്യ മായാം 
          പരസ്യ പുംസഃ പരദേവതായാഃ ।
     അഹം കലാനാമൃഷഭോ വിമുഹ്യേ 
          യയാവശോഽന്യേ കിമുതാസ്വതന്ത്രാഃ  ॥ 43 ॥ 

     യം മാമപൃച്ഛസ്ത്വമുപേത്യ യോഗാത്-
          സമാസഹസ്രാന്ത ഉപാരതം വൈ ।
     സ ഏഷ സാക്ഷാത്പുരുഷഃ പുരാണോ 
          ന യത്ര കാലോ വിശതേ ന വേദഃ  ॥ 44 ॥ 

ശ്രീശുക ഉവാച

ഇതി തേഽഭിഹിതസ്താത വിക്രമഃ ശാർങ്ഗധന്വനഃ ।
സിന്ധോർന്നിർമ്മഥനേ യേന ധൃതഃ പൃഷ്ഠേ മഹാചലഃ  ॥ 45 ॥ 

     ഏതൻമുഹുഃ കീർത്തയതോഽനുശൃണ്വതോ 
          ന രിഷ്യതേ ജാതു സമുദ്യമഃ ക്വചിത് ।
     യദുത്തമശ്ലോകഗുണാനുവർണ്ണനം 
          സമസ്തസംസാരപരിശ്രമാപഹം  ॥ 46 ॥ 

     അസദവിഷയമങ്ഘ്രിം ഭാവഗമ്യം പ്രപന്നാ-
          നമൃതമമരവര്യാനാശയത് സിന്ധുമഥ്യം ।
     കപടയുവതിവേഷോ മോഹയൻ യഃ സുരാരീം-
          സ്തമഹമുപസൃതാനാം കാമപൂരം നതോഽസ്മി  ॥ 47 ॥