ശ്രീമദ് ഭാഗവതം (മൂലം) / ദശമഃ സ്കന്ധഃ (ഉത്തരാർദ്ധഃ) (സ്കന്ധം 10 ഉത്തരാർദ്ധം) / അദ്ധ്യായം 73


ശ്രീമദ് ഭാഗവതം (മൂലം) / ദശമഃ സ്കന്ധഃ (പൂർവ്വാർദ്ധഃ) (സ്കന്ധം 10 ഉത്തരാർദ്ധം) / അദ്ധ്യായം 73 

ശ്രീശുക ഉവാച

അയുതേ ദ്വേ ശതാന്യഷ്ടൌ ലീലയാ യുധി നിർജ്ജിതാഃ ।
തേ നിർഗ്ഗതാ ഗിരിദ്രോണ്യാം മലിനാ മലവാസസഃ  ॥ 1 ॥ 

ക്ഷുത്ക്ഷാമാഃ ശുഷ്കവദനാഃ സംരോധപരികർശിതാഃ ।
ദദൃശുസ്തേ ഘനശ്യാമം പീതകൌശേയവാസസം  ॥ 2 ॥ 

ശ്രീവത്സാങ്കം ചതുർബ്ബാഹും പദ്മഗർഭാരുണേക്ഷണം ।
ചാരുപ്രസന്നവദനം സ്ഫുരൻമകരകുണ്ഡലം  ॥ 3 ॥ 

പദ്മഹസ്തം ഗദാശംഖരഥാംഗൈരുപലക്ഷിതം ।
കിരീടഹാരകടകകടിസൂത്രാംഗദാഞ്ചിതം  ॥ 4 ॥ 

ഭ്രാജദ്വരമണിഗ്രീവം നിവീതം വനമാലയാ ।
പിബന്ത ഇവ ചക്ഷുർഭ്യാം ലിഹന്ത ഇവ ജിഹ്വയാ  ॥ 5 ॥ 

ജിഘ്രന്ത ഇവ നാസാഭ്യാം രംഭന്ത ഇവ ബാഹുഭിഃ ।
പ്രണേമുർഹതപാപ്മാനോ മൂർദ്ധഭിഃ പാദയോർഹരേഃ  ॥ 6 ॥ 

കൃഷ്ണസന്ദർശനാഹ്ളാദധ്വസ്തസംരോധനക്ലമാഃ ।
പ്രശശംസുർഹൃഷീകേശം ഗീർഭിഃ പ്രാഞ്ജലയോ നൃപാഃ  ॥ 7 ॥ 

രാജാന ഊചുഃ

നമസ്തേ ദേവദേവേശ പ്രപന്നാർതിഹരാവ്യയ ।
പ്രപന്നാൻ പാഹി നഃ കൃഷ്ണ നിർവ്വിണ്ണാൻ ഘോരസംസൃതേഃ  ॥ 8 ॥ 

നൈനം നാഥാന്വസൂയാമോ മാഗധം മധുസൂദന ।
അനുഗ്രഹോ യദ്ഭവതോ രാജ്ഞാം രാജ്യച്യുതിർവ്വിഭോ  ॥ 9 ॥ 

രാജ്യൈശ്വര്യമദോന്നദ്ധോ ന ശ്രേയോ വിന്ദതേ നൃപഃ ।
ത്വൻമായാമോഹിതോഽനിത്യാ മന്യതേ സമ്പദോഽചലാഃ  ॥ 10 ॥ 

മൃഗതൃഷ്ണാം യഥാ ബാലാ മന്യന്ത ഉദകാശയം ।
ഏവം വൈകാരികീം മായാമയുക്താ വസ്തു ചക്ഷതേ  ॥ 11 ॥ 

     വയം പുരാ ശ്രീമദനഷ്ടദൃഷ്ടയോ 
          ജിഗീഷയാസ്യാ ഇതരേതരസ്പൃധഃ ।
     ഘ്നന്തഃ പ്രജാഃ സ്വാ അതിനിർഘൃണാഃ പ്രഭോ 
          മൃത്യും പുരസ്ത്വാവിഗണയ്യ ദുർമ്മദാഃ  ॥ 12 ॥ 

     ത ഏവ കൃഷ്ണാദ്യ ഗഭീരരംഹസാ 
          ദുരന്തവീര്യേണ വിചാലിതാഃ ശ്രിയഃ ।
     കാലേന തന്വാ ഭവതോഽനുകമ്പയാ 
          വിനഷ്ടദർപ്പാശ്ചരണൌ സ്മരാമ തേ  ॥ 13 ॥ 

     അഥോ ന രാജ്യം മൃഗതൃഷ്ണിരൂപിതം 
          ദേഹേന ശശ്വത്പതതാ രുജാം ഭുവാ ।
     ഉപാസിതവ്യം സ്പൃഹയാമഹേ വിഭോ 
          ക്രിയാഫലം പ്രേത്യ ച കർണ്ണരോചനം  ॥ 14 ॥ 

തം നഃ സമാദിശോപായം യേന തേ ചരണാബ്ജയോഃ ।
സ്മൃതിർ യഥാ ന വിരമേദപി സംസരതാമിഹ  ॥ 15 ॥ 

കൃഷ്ണായ വാസുദേവായ ഹരയേ പരമാത്മനേ ।
പ്രണതക്ലേശനാശായ ഗോവിന്ദായ നമോ നമഃ  ॥ 16 ॥ (2)

ശ്രീശുക ഉവാച

സംസ്തൂയമാനോ ഭഗവാൻ രാജഭിർമ്മുക്തബന്ധനൈഃ ।
താനാഹ കരുണസ്താത ശരണ്യഃ ശ്ലക്ഷ്ണയാ ഗിരാ  ॥ 17 ॥ 

ശ്രീഭഗവാനുവാച

അദ്യ പ്രഭൃതി വോ ഭൂപാ മയ്യാത്മന്യഖിലേശ്വരേ ।
സുദൃഢാ ജായതേ ഭക്തിർബ്ബാഢമാശംസിതം തഥാ  ॥ 18 ॥ 

ദിഷ്ട്യാ വ്യവസിതം ഭൂപാ ഭവന്ത ഋതഭാഷിണഃ ।
ശ്രിയൈശ്വര്യമദോന്നാഹം പശ്യ ഉൻമാദകം നൃണാം  ॥ 19 ॥ 

ഹൈഹയോ നഹുഷോ വേനോ രാവണോ നരകോഽപരേ ।
ശ്രീമദാദ്ഭ്രംശിതാഃ സ്ഥാനാദ് ദേവദൈത്യനരേശ്വരാഃ  ॥ 20 ॥ 

ഭവന്ത ഏതദ് വിജ്ഞായ ദേഹാദ്യുത്പാദ്യമന്തവത് ।
മാം യജന്തോഽധ്വരൈർ യുക്താഃ പ്രജാ ധർമ്മേണ രക്ഷഥ  ॥ 21 ॥ 

സന്തന്വന്തഃ പ്രജാതന്തൂൻ സുഖം ദുഃഖം ഭവാഭവൌ ।
പ്രാപ്തം പ്രാപ്തം ച സേവന്തോ മച്ചിത്താ വിചരിഷ്യഥ  ॥ 22 ॥ 

ഉദാസീനാശ്ച ദേഹാദാവാത്മാരാമാ ധൃതവ്രതാഃ ।
മയ്യാവേശ്യ മനഃ സമ്യങ് മാമന്തേ ബ്രഹ്മ യാസ്യഥ  ॥ 23 ॥ 

ശ്രീശുക ഉവാച

ഇത്യാദിശ്യ നൃപാൻ കൃഷ്ണോ ഭഗവാൻ ഭുവനേശ്വരഃ ।
തേഷാം ന്യയുങ്ക്ത പുരുഷാൻ സ്ത്രിയോ മജ്ജനകർമ്മണി  ॥ 24 ॥ 

സപര്യാം കാരയാമാസ സഹദേവേന ഭാരത ।
നരദേവോചിതൈർവസ്ത്രൈർഭൂഷണൈഃ സ്രഗ്വിലേപനൈഃ  ॥ 25 ॥ 

ഭോജയിത്വാ വരാന്നേന സുസ്നാതാൻ സമലങ്കൃതാൻ ।
ഭോഗൈശ്ച വിവിധൈര്യുക്താംസ്താംബൂലാദ്യൈർനൃപോചിതൈഃ  ॥ 26 ॥ 

തേ പൂജിതാ മുകുന്ദേന രാജാനോ മൃഷ്ടകുണ്ഡലാഃ ।
വിരേജുർമ്മോചിതാഃ ക്ലേശാത്പ്രാവൃഡന്തേ യഥാ ഗ്രഹാഃ  ॥ 27 ॥ 

രഥാൻ സദശ്വാനാരോപ്യ മണികാഞ്ചനഭൂഷിതാൻ ।
പ്രീണയ്യ സൂനൃതൈർവാക്യൈഃ സ്വദേശാൻ പ്രത്യയാപയത്  ॥ 28 ॥ 

ത ഏവം മോചിതാഃ കൃച്ഛ്രാത്കൃഷ്ണേന സുമഹാത്മനാ ।
യയുസ്തമേവ ധ്യായന്തഃ കൃതാനി ച ജഗത്പതേഃ  ॥ 29 ॥ 

ജഗദുഃ പ്രകൃതിഭ്യസ്തേ മഹാപുരുഷചേഷ്ടിതം ।
യഥാന്വശാസദ്ഭഗവാംസ്തഥാ ചക്രുരതന്ദ്രിതാഃ  ॥ 30 ॥ 

ജരാസന്ധം ഘാതയിത്വാ ഭീമസേനേന കേശവഃ ।
പാർത്ഥാഭ്യാം സംയുതഃ പ്രായാത് സഹദേവേന പൂജിതഃ  ॥ 31 ॥ 

ഗത്വാ തേ ഖാണ്ഡവപ്രസ്ഥം ശംഖാൻ ദധ്മുർജ്ജിതാരയഃ ।
ഹർഷയന്തഃ സ്വസുഹൃദോ ദുർഹൃദാം ചാസുഖാവഹാഃ  ॥ 32 ॥ 

തച്ഛ്രുത്വാ പ്രീതമനസ ഇന്ദ്രപ്രസ്ഥനിവാസിനഃ ।
മേനിരേ മാഗധം ശാന്തം രാജാ ചാപ്തമനോരഥഃ  ॥ 33 ॥ 

അഭിവന്ദ്യാഥ രാജാനം ഭീമാർജ്ജുനജനാർദ്ദനാഃ ।
സർവ്വമാശ്രാവയാംചക്രുരാത്മനാ യദനുഷ്ഠിതം  ॥ 34 ॥ 

നിശമ്യ ധർമ്മരാജസ്തത്കേശവേനാനുകമ്പിതം ।
ആനന്ദാശ്രുകലാം മുഞ്ചൻ പ്രേമ്ണാ നോവാച കിഞ്ചന  ॥ 35 ॥