ശ്രീമദ് ഭാഗവതം (മൂലം) / അഷ്ടമഃ സ്കന്ധഃ (സ്കന്ധം 8) / അദ്ധ്യായം 18


ശ്രീമദ് ഭാഗവതം (മൂലം) / അഷ്ടമഃ സ്കന്ധഃ (സ്കന്ധം 8) / അദ്ധ്യായം 18 

ശ്രീശുക ഉവാച

     ഇത്ഥം വിരിഞ്ചസ്തുതകർമ്മവീര്യഃ 
          പ്രാദുർബ്ബഭൂവാമൃതഭൂരദിത്യാം ।
     ചതുർഭുജഃ ശംഖഗദാബ്ജചക്രഃ 
          പിശംഗവാസാ നളിനായതേക്ഷണഃ  ॥ 1 ॥ 

     ശ്യാമാവദാതോ ഝഷരാജകുണ്ഡല-
          ത്വിഷോല്ലസച്ഛ്രീവദനാംബുജഃ പുമാൻ ।
     ശ്രീവത്സവക്ഷാ ബലയാംഗദോല്ലസത്-
          കിരീടകാഞ്ചീഗുണചാരുനൂപുരഃ  ॥ 2 ॥ 

     മധുവ്രതവ്രാതവിഘുഷ്ടയാ സ്വയാ 
          വിരാജിതഃ ശ്രീവനമാലയാ ഹരിഃ ।
     പ്രജാപതേർവേശ്മതമഃ സ്വരോചിഷാ 
          വിനാശയൻ കണ്ഠനിവിഷ്ടകൌസ്തുഭഃ  ॥ 3 ॥ 

     ദിശഃ പ്രസേദുഃ സലിലാശയാസ്തദാ 
          പ്രജാഃ പ്രഹൃഷ്ടാ ഋതവോ ഗുണാന്വിതാഃ ।
     ദ്യൌരന്തരിക്ഷം ക്ഷിതിരഗ്നിജിഹ്വാ 
          ഗാവോ ദ്വിജാഃ സഞ്ജഹൃഷുർന്നഗാശ്ച  ॥ 4 ॥ 

ശ്രോണായാം ശ്രവണദ്വാദശ്യാം മുഹൂർത്തേഽഭിജിതി പ്രഭുഃ ।
സർവ്വേ നക്ഷത്രതാരാദ്യാശ്ചക്രുസ്തജ്ജൻമ ദക്ഷിണം  ॥ 5 ॥ 

ദ്വാദശ്യാം സവിതാതിഷ്ഠൻമധ്യന്ദിനഗതോ നൃപ ।
വിജയാ നാമ സാ പ്രോക്താ യസ്യാം ജൻമ വിദുർഹരേഃ  ॥ 6 ॥ 

ശംഖദുന്ദുഭയോ നേദുർമൃദംഗപണവാനകാഃ ।
ചിത്രവാദിത്രതൂര്യാണാം നിർഘോഷസ്തുമുലോഽഭവത്  ॥ 7 ॥ 

പ്രീതാശ്ചാപ്സരസോഽനൃത്യൻ ഗന്ധർവ്വപ്രവരാ ജഗുഃ ।
തുഷ്ടുവുർമ്മുനയോ ദേവാ മനവഃ പിതരോഽഗ്നയഃ  ॥ 8 ॥ 

സിദ്ധവിദ്യാധരഗണാഃ സകിംപുരുഷകിന്നരാഃ ।
ചാരണാ യക്ഷരക്ഷാംസി സുപർണ്ണാ ഭുജഗോത്തമാഃ  ॥ 9 ॥ 

ഗായന്തോഽതിപ്രശംസന്തോ നൃത്യന്തോ വിബുധാനുഗാഃ ।
അദിത്യാ ആശ്രമപദം കുസുമൈഃ സമവാകിരൻ  ॥ 10 ॥ 

     ദൃഷ്ട്വാദിതിസ്തം നിജഗർഭസംഭവം 
          പരം പുമാംസം മുദമാപ വിസ്മിതാ ।
     ഗൃഹീതദേഹം നിജയോഗമായയാ 
          പ്രജാപതിശ്ചാഹ ജയേതി വിസ്മിതഃ  ॥ 11 ॥ 

     യത്തദ് വപുർഭാതി വിഭൂഷണായുധൈ-
          രവ്യക്തചിദ് വ്യക്തമധാരയദ്ധരിഃ ।
     ബഭൂവ തേനൈവ സ വാമനോ വടുഃ 
          സംപശ്യതോർദ്ദിവ്യഗതിർ യഥാ നടഃ  ॥ 12 ॥ 

തം വടും വാമനം ദൃഷ്ട്വാ മോദമാനാ മഹർഷയഃ ।
കർമ്മാണി കാരയാമാസുഃ പുരസ്കൃത്യ പ്രജാപതിം  ॥ 13 ॥ 

തസ്യോപനീയമാനസ്യ സാവിത്രീം സവിതാബ്രവീത് ।
ബൃഹസ്പതിർബ്രഹ്മസൂത്രം മേഖലാം കശ്യപോഽദദാത്  ॥ 14 ॥ 

ദദൌ കൃഷ്ണാജിനം ഭൂമിർദ്ദണ്ഡം സോമോ വനസ്പതിഃ ।
കൌപീനാച്ഛാദനം മാതാ ദ്യൌശ്ഛത്രം ജഗതഃ പതേഃ  ॥ 15 ॥ 

കമണ്ഡലും വേദഗർഭഃ കുശാൻ സപ്തർഷയോ ദദുഃ । 
അക്ഷമാലാം മഹാരാജ സരസ്വത്യവ്യയാത്മനഃ  ॥ 16 ॥ 

തസ്മാ ഇത്യുപനീതായ യക്ഷരാട് പാത്രികാമദാത് । 
ഭിക്ഷാം ഭഗവതീ സാക്ഷാദുമാദാദംബികാ സതീ  ॥ 17 ॥ 

സ ബ്രഹ്മവർച്ചസേനൈവം സഭാം സംഭാവിതോ വടുഃ ।
ബ്രഹ്മർഷിഗണസഞ്ജുഷ്ടാമത്യരോചത മാരിഷഃ  ॥ 18 ॥ 

സമിദ്ധമാഹിതം വഹ്നിം കൃത്വാ പരിസമൂഹനം ।
പരിസ്തീര്യ സമഭ്യർച്ച്യ സമിദ്ഭിരജുഹോദ്ദ്വിജഃ  ॥ 19 ॥ 

     ശ്രുത്വാശ്വമേധൈർ യജമാനമൂർജ്ജിതം 
          ബലിം ഭൃഗൂണാമുപകൽപിതൈസ്തതഃ ।
     ജഗാമ തത്രാഖിലസാരസംഭൃതോ 
          ഭാരേണ ഗാം സന്നമയൻ പദേ പദേ  ॥ 20 ॥ 

     തം നർമ്മദായാസ്തട ഉത്തരേ ബലേർ-
          യ ഋത്വിജസ്തേ ഭൃഗുകച്ഛസംജ്ഞകേ ।
     പ്രവർത്തയന്തോ ഭൃഗവഃ ക്രതൂത്തമം 
          വ്യചക്ഷതാരാദുദിതം യഥാ രവിം  ॥ 21 ॥ 

     ത ഋത്വിജോ യജമാനഃ സദസ്യാ 
          ഹതത്വിഷോ വാമനതേജസാ നൃപ ।
     സൂര്യഃ കിലായാത്യുത വാ വിഭാവസുഃ 
          സനത്കുമാരോഽഥ ദിദൃക്ഷയാ ക്രതോഃ  ॥ 22 ॥ 

     ഇത്ഥം സശിഷ്യേഷു ഭൃഗുഷ്വനേകധാ 
          വിതർക്ക്യമാണോ ഭഗവാൻ സ വാമനഃ ।
     ഛത്രം സദണ്ഡം സജലം കമണ്ഡലും 
          വിവേശ ബിഭ്രദ്ധയമേധവാടം  ॥ 23 ॥ 

മൌഞ്ജ്യാ മേഖലയാ വീതമുപവീതാജിനോത്തരം ।
ജടിലം വാമനം വിപ്രം മായാമാണവകം ഹരിം  ॥ 24 ॥ 

പ്രവിഷ്ടം വീക്ഷ്യ ഭൃഗവഃ സശിഷ്യാസ്തേ സഹാഗ്നിഭിഃ ।
പ്രത്യഗൃഹ്ണൻ സമുത്ഥായ സംക്ഷിപ്താസ്തസ്യ തേജസാ  ॥ 25 ॥ 

യജമാനഃ പ്രമുദിതോ ദർശനീയം മനോരമം ।
രൂപാനുരൂപാവയവം തസ്മാ ആസനമാഹരത്  ॥ 26 ॥ 

സ്വാഗതേനാഭിനന്ദ്യാഥ പാദൌ ഭഗവതോ ബലിഃ ।
അവനിജ്യാർച്ചയാമാസ മുക്തസംഗമനോരമം  ॥ 27 ॥ 

     തത്പാദശൌചം ജനകൽമഷാപഹം 
          സ ധർമ്മവിൻമൂർദ്ധ്ന്യദധാത് സുമംഗളം ।
     യദ്ദേവദേവോ ഗിരിശശ്ചന്ദ്രമൌലിർ-
     ദ്ദധാര മൂർദ്ധ്നാ പരയാ ച ഭക്ത്യാ  ॥ 28 ॥ 

ബലിരുവാച

സ്വാഗതം തേ നമസ്തുഭ്യം ബ്രഹ്മൻ കിം കരവാമ തേ ।
ബ്രഹ്മർഷീണാം തപഃ സാക്ഷാൻമന്യേ ത്വാഽഽര്യ വപുർദ്ധരം  ॥ 29 ॥ 

അദ്യ നഃ പിതരസ്തൃപ്താ അദ്യ നഃ പാവിതം കുലം ।
അദ്യ സ്വിഷ്ടഃ ക്രതുരയം യദ്ഭവാനാഗതോ ഗൃഹാൻ  ॥ 30 ॥ 

     അദ്യാഗ്നയോ മേ സുഹുതാ യഥാവിധി 
          ദ്വിജാത്മജ ത്വച്ചരണാവനേജനൈഃ ।
     ഹതാംഹസോ വാർഭിരിയം ച ഭൂരഹോ 
          തഥാ പുനീതാ തനുഭിഃ പദൈസ്തവ  ॥ 31 ॥ 

     യദ് യദ് വടോ വാഞ്ഛസി തത്പ്രതീച്ഛ മേ 
          ത്വാമർത്ഥിനം വിപ്രസുതാനുതർക്കയേ ।
     ഗാം കാഞ്ചനം ഗുണവദ്ധാമ മൃഷ്ടം 
          തഥാന്നപേയമുത വാ വിപ്ര കന്യാം ।
     ഗ്രാമാൻ സമൃദ്ധാംസ്തുരഗാൻ ഗജാൻ വാ 
          രഥാംസ്തഥാർഹത്തമ സമ്പ്രതീച്ഛ  ॥ 32 ॥