സന്താനഗോപാലം പാന
സന്താനഗോപാലം പാന 

(കുമാരാഹരണം)

പൂന്താനം നമ്പൂതിരി 

പ്രഥമ പാദം  

വിപ്രവിലാപം 

ശ്രീമഹാഗണനാഥനും വാണിയും/ 
ശ്രീമണാളനും വാഴ്ക ഗിരീശനും/ 
ശ്രീനീലകണ്ഠനെൻ ഗുരുനാഥന്റെ/ 
ശ്രീപാദങ്ങളും വാഴ്ക വിശേഷിച്ചും./
മതിചേർന്ന കുമാരാഹരണമാം/ 
കഥതന്നിൽ മുഴുകിച്ചമകയാൽ/ 
അതുകൊണ്ടിതാ വാഴ്ത്തി സ്തുതിക്കുന്നേ-/
നതിമോഹമിതെന്നേ പറയാവൂ!/
മതിയില്ലാ നമുക്കതിനെങ്കിലും /
മതിയുണ്ടെന്നു വെയ്ക്ക, മഹാജനം./ 

എങ്കിലോ പണ്ടു കൃഷ്ണൻ തിരുവടി /
സങ്കടം തീർത്തു ധാത്രിക്കനന്തരം /
മങ്കമാർ പതിനാറായിരത്തെട്ടും /
സംഖ്യയില്ലാതോളം തനയന്മാരും/ 
ജ്യേഷ്ഠനാകിയ ശ്രീബലഭ്രദരു-/
മിഷ്ടനായ്‌ മരുവീടും കിരീടിയും/ 
അററമില്ലാത വൃഷ്ണിവരന്മാരും /
മററും നാനാ യദുക്കളും താനുമായ്‌/ 
വാരിരാശി നടുവിൽ വിളങ്ങിടും /
ദ്വാരകാപുരിതന്നിലനാകുലം/

കുറിപ്പുകൾ 

കുമാരാഹരണം= ബ്രാഹ്മണകുമാരന്മാരെ ആനയിക്കൽ, മതി= കഴിവ്‌, ബുദ്ധി. 
വൃഷ്‌ണിവരന്മാർ = യാദവന്മാരിൽ ഒരു വിഭാഗം.

പൃത്ഥ്വീച്രകവും  കാത്തു ജഗത്പതി/  
സ്വസ്ഥനായ്‌ മരുവീടുന്ന കാലത്തു /
അമ്മഹാപുരിതന്നിലോരേടത്തു /
സന്മതനായ ഭൂസുരൻ തന്നുടെ / 
ധർമ്മദാരങ്ങൾ പെറ്റൊരു ബാലകൻ /
കർമ്മമെന്യേ മരിച്ചു വിധിബലാൽ /
ഖിന്നനായി മഹീസുരനപ്പോഴേ/ 
ചെന്നു വൃത്താന്തം കേൾപ്പിച്ചു നാഥനെ /
"ഇന്നിനിയ്ക്കിതുവണ്ണം വരുവതിനെന്തു /
ബന്ധം കരുണാജലനിധേ! /

ബന്ധമോക്ഷങ്ങളെന്നിവ ധർമ്മങ്ങൾ/ 
നിന്തിരുവടിയ്ക്കില്ലെന്നു കേൾപ്പൂ ഞാൻ/ 
എന്നെ നീ പരിപാലിയ്ക്ക കൊണ്ടല്ലോ /
ദ്വന്ദ്വഭാവം ധരിത്രിയിലില്ലാത്തു./
എന്നിരിയ്ക്കെയെനിയ്ക്കൊരു സങ്കട-/
മെന്തയ്യോ പാപമിങ്ങിനെ വന്നതും?"/
എന്നെല്ലാം വിലപിയ്ക്കുന്ന വിപ്രനോ-/
ടേതുമൊന്നരുളീലാ മുകിൽവർണ്ണൻ./
തന്തിരുമനസ്സെന്തെന്നറിയാഞ്ഞി-/
ട്ടേതുമൊന്നുമിളക്കീലൊരുത്തനും./

എന്താവൂ മമ കർമ്മമിതൊക്കെയു-/
മെന്നു വെച്ചിങ്ങു പോന്നിതു വിപ്രനും./
പിന്നെയും പ്രസവിച്ചിതു പത്നിതാ-/
നൊന്നുമിങ്ങു ലഭിച്ചീല ബാലന്മാർ./
അന്യായം ചെന്നുണർത്തിയ്ക്കുമപ്പോഴേ/  
അങ്ങതിനൊരു ഭാവമില്ലാർക്കുമേ. /

കുറിപ്പുകൾ --

പൃത്ഥീചക്രം =ഭൂമണ്ഡലം; സന്മതൻ = നല്ലവർ മാനിയ്ക്കുന്നവൻ 
ധർമ്മദാരങ്ങൾ = ധർമ്മപത്നി ;  കർമ്മമെന്യേ = കർമ്മമില്ലായ്കയാൽ
ബന്ധം = കാരണം ;   ബന്ധമോക്ഷങ്ങൾ = സംസാരബന്ധവും അതിൽനിന്നുള്ള മുക്തിയും 
ദ്വന്ദ്വഭാവം = രണ്ടെന്ന ഭാവം;   മുകിൽവർണ്ണൻ = കൃഷ്ണൻ;  മമ കർമ്മം = എന്റെ കർമ്മദോഷം 

അന്നന്നിങ്ങനനെയുണ്ടായ്‌ മരിച്ചുപോ-/
യൊന്നു രണ്ടുമല്ലൊരെട്ടു കുമാരന്മാർ;/
ഒമ്പതാമതൊരുണ്ണി പിറന്നപ്പോൾ  /
സംഭ്രമത്തോടെ ചെന്നു മഹീസുരൻ/ 
അപ്പോഴമത്തെയവസ്ഥ നിരൂപിപ്പാൻ /
കെൽപ്പു പോരാ നമുക്കെന്റെ ദൈവമേ!/
വിപ്രൻ ചെന്നു കിടാവിനെ നോക്കുമ്പോൾ/ 
വീർപ്പു മാത്രവുമില്ലാ കുമാരനു /
പാപ, മെന്തിനിരിയ്ക്കുന്നു ഞാനെന്നു /
വാവിട്ടൊന്നലറി മഹീദേവനും;/
ചോരയോടെയെടുത്തു തൻ മാറത്തു/ 
കരംകൊണ്ടു തൊഴിച്ചു കരകയും./

"അയ്യോ ബാലകായെന്തു നീയിങ്ങനെ /
കയ്യുംകാലുമിളക്കിക്കരയാത്തു ?/
അയ്യോ ഞാൻ ചെയ്ത പുണ്യങ്ങളൊക്കെയും/ 
പൊയ്യായിട്ടോ വരുന്നുവാനീശ്വരാ!/
കഷ്ടമെന്തിതു കൃഷ്ണൻ തിരുവടി-/
യ്ക്കൊട്ടു ചൊന്നാൽ  കരുണയുമില്ലല്ലോ./
സന്തതം സുഖിച്ചീടുന്നിതെല്ലാരു-/
മെന്തു ഞാനൊന്നു വേറേ പിഴച്ചിതു ?/ 
കൃഷ്ണ കൃഷ്ണയെന്നല്ലാതെ  മറ്റൊരു/ 
മിത്രഭാവമറിയുന്നതില്ല ഞാൻ./
കഷ്ടമെന്നുടെ കട്ടക്കിടാവിതാ /
ദൃഷ്ടി നിർത്തിക്കിടക്കുന്നു മദെവമേ!/ 
ഉണ്ണി നിന്നെയയടുത്തു മടിയിൽ വെ-/
ച്ചെണ്ണം കൂടാതെ ദാനങ്ങൾ ചെയ്കയും/ 
ജാതകർമ്മം കഴിക്കയുമന്നേരം /
മോദംകൊണ്ടുള്ള കണ്ണീർ പൊഴിക്കയും/ 

കുറിപ്പുകൾ --

വീർപ്പ്‌ = ശ്വാസം; ചോരയോടെ = പ്രസവിച്ചയുടനെ:  തൊഴിച്ച്‌ = അടിച്ച്‌;  പൊയ്യായിട്ടോ =വ്യാജമായിട്ടോ
ചൊന്നാൽ = സങ്കടം പറഞ്ഞാൽ; മിത്രഭാവം-ബന്ധുത്വ;   കട്ടക്കിടാവ്‌ =  പിഞ്ചുപൈതൽ;  
ദൃഷ്ടിനിർത്തി = കണ്ണനക്കാമതെ;  ജാതകർമ്മം = ജനിച്ച ഉടനെ ചെയ്യേണ്ടുന്ന വൈദികക്രിയ,  
ഷോഡശസംസ്കാരങ്ങളിൽ ഒന്ന്‌. 

അങ്ങിനെ സുഖിച്ചീടേണ്ട ഞാനിപ്പോ-/
ളിങ്ങിനെ ദുഃഖിച്ചിടുന്നിതീശ്വരാ!" /
എന്നീവണ്ണം പ്രലാപിച്ചു  മോഹിച്ചും/
തിണ്ണം വാവിട്ടലറിയുമന്നേരം /
ശ്രീമണാളനിരുന്നരുളീടുന്ന /
ശ്രീമൽ ദ്വാരകതന്നിലകം പുക്കാൻ./           80 

അതുനേരം ദയാനിധി കാർവർണ്ണൻ /
മധുവാണികൾ ലീലാകലാനിധി /
ചതുരാനനനാദികൾക്കെല്ലാർക്കും /
മുതലായ പര്രബഹ്മമൂർത്തിതാൻ /
കർമ്മാകർമ്മവികർമ്മപരായണൻ/
ധർമ്മാധർമ്മ ഫലപ്രദനീശ്വരൻ /
വാജിമേധം സമാരംഭിച്ചങ്ങിനെ /
ശാലതന്നിലകം പുക്കിരിയ്ക്കുന്നു./ 
മറ്റും  നാനാജനങ്ങളോരോതരം/
ചുററുംവന്നു ശ്രമിയ്ക്കയുമന്നേരം/                90 

മുററാതോരു കിടാവിന്റെ ദേഹത്തെ-/
യൊട്ടേടം  കൊണ്ടെക്കാഴ്ചയായ്‌ വെച്ചുടൻ /
വിശ്വവാസികളൊക്കെ നടുങ്ങവേ /
വിശ്വസാക്ഷിയോടീവണ്ണം മചാല്ലിനാൻ:--/
“ദുഷ്ടരായ മഹീപാലന്മാരുടെ /
ദുഷ്ടതകൊണ്ടിവണ്ണമോരോതരം /
നിഷ്ഠുരമായ ബാലമരണങ്ങൾ /
കഷ്ടമായിട്ടനുഭവിച്ചീടുന്നു. /
ശിഷ്ടപാലനെന്നമ്പോടു ഭാവിച്ചു /
കൃഷ്ണനെന്തിനിരുന്നു ഞെളിയുന്നു?/         100 

കുറിപ്പുകൾ — 

പ്രലാപിച്ചു = നിലവിളിച്ചു; തിണ്ണം = വേഗം; മധുവാണികൾ ലീലാകലാനിധി = സുന്ദരിമാരുടെ 
കളികൾ; ചതുരാനാനാദികൾ = ബ്രഹ്മാവ് തുടങ്ങിയവർ; മുതലായ = പരമധനമായ; 
കർമ്മാകർമ്മ വികർമ്മപരായണ = ധർമ്മാധർമ്മ ഫലപ്രദൻ;  വാജിമേധം = അശ്വമേധം;
മുറ്റാതോരു = പൂർണ്ണമല്ലാത്ത;  മഹീപാലന്മാർ = രാജാക്കന്മാർ; നിഷ്ഠുരം = കഠിനം;
ശിഷ്ടപാലൻ = നല്ലവരെ രക്ഷിയ്ക്കുന്നവൻ.

പതിനാറു സഹസ്രം മടവാർക്കു/
വിടുവേല നന്നിവനെത്രയും!/
അതികാമികളിൽ മുടിമന്നനെ--/
ന്നതേയൊന്നു പറയാവൂ പാർക്കുമ്പോൾ/
സ്വസ്ഥനായിട്ടിവണ്ണം മററാരുള്ള--/
തത്തലൊന്നുമറിയുന്നോനല്ലിവൻ./
ഒന്നുകൊണ്ടുമൊരിയ്ക്കലിവനൊരു/
ഗുണമില്ലാ നിരൂപിച്ചു കാണുമ്പോൾ./
മറ്റാരുത്തരെക്കൊണ്ടു തനിക്കൊരു/
സാദ്ധ്യമില്ലെന്നൊരുത്തനും വെയ്ക്കാമോ?/                       110

ലോകനാഥൻ താനെന്നു വരികിലും/
ലൗകികത്തെക്കടന്നു നടക്കാമോ?/
നിർമ്മര്യാദമിതെന്നിയേ മറെറാരു/
ധർമ്മാധർമ്മമിവന്നു തിരിയുമോ?/
ഖേദംകൊണ്ടു പറയുന്നു ഞാൻ വൃഥാ/
വേദവാക്കിനുമില്ലിവനാദരം./
ഇവൻ തന്നെയുടയവനാകിലോ/
ഇനി മേല്പോട്ടു നന്നു നമുക്കെല്ലാം."/           

എന്നെല്ലാം ചില വാക്കുകൾ കേട്ടപ്പോൾ/
"എന്നേ കഷ്ടമിതെന്തെ"ന്നാരോ ജനം./
"പുത്രദുഃഖം പൊറാഞ്ഞൊരു ബ്രാഹ്മണൻ/
കൃഷ്ണനോടറിയിയ്ക്ക"യെന്നാർ ചിലർ/
"പുത്രദുഃഖമുണ്ടെന്നാലുമീശനോ--/
ടിത്ര കോപിച്ചാലെന്തു ഫലമെടോ ?/
ആർത്തി നല്കീടുമീശ്വരനെങ്കിലും/
പ്രാർത്ഥിയ്ക്കേ നമുക്കങ്ങോട്ടു ചെയ്യാവൂ!"  /           
"എന്നുതന്നെയല്ലീവണ്ണം കേൾക്കുമാ-- /
റെന്നുമുണ്ടിതു നിത്യ"മെന്നാർ ചിലർ/
"എന്നാലും കടൽവർണ്ണനോടിങ്ങിനെ/
തോന്നുമോ പറവാ"നെന്നിതു ചിലർ;/                                130

കുറിപ്പുകൾ —

മടവാർ = സ്ത്രീകൾ. വിടുവേല = ദാസ്യപ്പണി. അത്തൽ = സങ്കടം.
സാദ്ധ്യം --സാധിക്കേണ്ട കാര്യം. ലൗകികം = ലോകമര്യാദ. നിർമ്മര്യാദം

മര്യാദയില്ലായ്മ. നന്നു നമുക്കെല്ലാം നന്നല്ലെന്നർത്ഥം. എന്നേ കഷ്ടം 
അയ്യോ, കഷ്ടം! പൊറാഞ്ഞ് = സഹിക്കാഞ്ഞ്. ആർത്തി = സങ്കടം.

തോന്നുകില്ലയോ ബാലമരണങ്ങ-/
ളൊന്നുരണ്ടല്ലായൊമ്പതെന്നാർ ചിലർ; /
കഷ്ടമല്ലാ തിരുമനക്കാമ്പിങ്കൽ /
മറ്റൊന്നുണ്ടതു കാണാമെന്നാർ ചിലർ;/
കഷ്ടമില്ലിനി മേലിലെന്നാർ ചിലർ; /
കഷ്ടവാക്കുകൾ നന്നല്ലെന്നാർ ചിലർ;/ 
കുറ്റമേവം പറകൊല്ലെന്നാർ ചിലർ; /
കുറ്റമല്ലാ പറഞ്ഞതെന്നാർ ചിലർ./

എന്നുവേണ്ടാ പലരും പലവിധം/ 
നിന്നു തങ്ങളിലിങ്ങനെ ചൊല്ലുമ്പോൾ/     140
ദുഷ്ടരായ മഹാവനമാകവേ /
കത്തിക്കാളുന്ന കാട്ടുതീയ്യർജ്ജുനൻ/ 
ദൃഷ്ടിവാൾമുനയൊന്നു കുലുങ്ങവേ /
പുഷ്ടരോഷമവിടന്നെഴുന്നേറ്റു /
ഗാണ്ഡീവത്തെയടുത്തു വിരവോടെ/ 
ചണ്ഡവേഗം ചെറുഞാണൊലിയിട്ടു/ 
ചുറ്റും നിന്ന മഹാജനം കേൾക്കുമാ-/
റിത്ഥമൊന്നു പറഞ്ഞു കപിധ്വജൻ--/

“നാടുവാഴിയായിട്ടിരിയ്ക്കുന്നതു/ 
നാടുരക്ഷിപ്പാനല്ലയോ ഭൂതലേ? /          150
നാട്ടിലുള്ള പ്രജകളെ രക്ഷിപ്പാൻ /
ശക്തിപോരായിതെന്നു വരികിലും /
വിപ്രജാതിയെ രക്ഷിയ്ക്കയെന്നതു /
ക്ഷത്രിയർക്കു കുലധർമ്മമല്ലയോ? /
ഒന്നിനും മതിപോരാതെയുള്ളവർ /
പെണ്ണുങ്ങൾക്കു സമമെന്നറിഞ്ഞാലും./

കുറിപ്പുകൾ 

ദൃഷ്ടിവാൾമുന = നോട്ടമാകുന്ന വാളിന്റെ മുന. 
പുഷ്ടരോഷം =  കൂടിയ കോപം;  ഗാണ്ഡീവം  = അർജ്ജുനന്റെ 
വില്ല്;  ചണ്ഡവേഗം = വലിയ വേഗത്തോടെ;  കപിദ്ധ്വജൻ = അർജ്ജുനൻ 
(ഹനൂമാൻ അർജ്ജുനന്റെ കൊടിയിൽ രക്ഷയ്ക്കായി നിൽക്കുന്നു.
മതിപോരാതെയുള്ളവർ = തൃപ്തിപ്പെടാത്തവർ

എന്നിരിയ്ക്കെയീ യാദവന്മാരിവരെണ്ണമില്ലാ നിരൂപിച്ചു കാണുമ്പോൾ / എന്നവരിലൊരുത്തനും തോന്നുന്നില്ലിന്നീ വൃത്താന്തം 
കഷ്ടമെന്നുള്ളതും/                           160 
ഭംഗിക്കോപ്പും ചമയവും വെണ്മയും നന്നുനന്നെന്നു തന്നേ പറയാവൂ! അതുനിൽക്കട്ടെയിന്നിയൊരർഭകൻ ഹിതമോടെ പിറന്നു ഭവാനെങ്കിൽ/  സുരനായകനന്ദനനർജ്ജുനൻ പരിപാലിയ്ക്കുമെന്നതു നിർണ്ണയം/  വിപ്രന്മാരതിഖിന്നന്മാരായിട്ടങ്ങിപ്രകാരം പറയുന്ന വാക്കുകൾ/  പൂരുവിന്റെ കുലത്തിൽ പിറന്നൊരു പൂരുഷന്നു 
സഹിയ്ക്കയില്ലേതുമേ/                         170 

ഇന്നിതിന്നു സഹായമായെന്നുടെ ഗാണ്ഡീവംതന്നെ പോരുമറിഞ്ഞാലും/  ഉഗ്രനായ മഹേശ്വരൻ തന്നുടെ തൃക്കാലാണ ചതിയ്ക്കയില്ലേതുമേ"/  ഇത്തരം കുരുവീരൻ പറഞ്ഞതിനുത്തരമുരചെയ്തു മഹീസുരൻ / ഭദ്രമായിപ്പറയുന്ന നീ ബലഭദ്രരില്ലേ മഹാരഥനായിട്ട? പ്രദ്യുമ്നാദികളായവർക്കാർക്കുമേ സാദ്ധ്യമായീലയെന്നതു 
നീയിപ്പോൾ /                                180 
തീർച്ചയാക്കിപ്പറഞ്ഞതു കേട്ടിട്ടു കാഴ്ചപോരാ നിനക്കെന്നുറച്ചു ഞാൻ/  ഈശ്വരന്മാർക്കുമീശ്വരനാകിയ കൃഷ്ണനെന്തുകൊണ്ടേതും 
ഇളകാഞ്ഞു ?

കുറിപ്പുകൾ --  ചമയം = ചന്തം; വെണ്മ = മോടി; അർഭകൻ = ബാലൻ; സുരനായകനന്ദനൻ  =  അർജ്ജുനൻ;
പൂരു = സോമവംശത്തിലെ പ്രസിദ്ധനായ രാജാവ്; കുരുവീരൻ = കുരുവംശത്തിലെ നേതാവ്; മഹാരഥൻ = രഥയുദ്ധവീരൻ;
കാഴ്ചപോരാ = കഴിവുകാണാൻ കെല്പില്ല

എന്നതേതും നിരൂപണം കൂടാതെ എന്തു ഭോഷാ പറയുന്നതിങ്ങനെ? / കൊലയാനത്തലവനിരിക്കവേ  കുഴിയാന മദിയ്ക്കും കണക്കിനെ/  നിന്നുള്ളിലൊരു ഭാവമുണ്ടെങ്കിലുമെന്നുള്ളിലിതു ചേരുകയില്ലെടോ!        190 
ഭക്ഷിപ്പാനായി വന്ന നീയെപ്പോഴേ രക്ഷിക്കാൻ ശ്രമിയ്ക്കേണ്ട ജളമതേ ! ബ്രാഹ്മണരോടു വല്ലതും ചൊല്ലിയാൽ സമ്മാനിക്കുമെന്നോർത്തു പറകയോ?/  ഇത്തരം ചില വാക്കുകൾ കേട്ടപ്പോൾ  എത്രയും പാരം കോപിച്ചു ഫല്ഗുനൻ/  നടേ  താനൊരുനാളുമേ കേളാത കൊടുവാക്കുകൾ കേട്ടതിനുത്തരം/  നടിച്ചൊന്നു പറഞ്ഞു വിജയനും:-- “കടുപ്പം പറയായ്ക  നീ ഭൂസുരാ !  200 
ജിഷ്ണുവെന്നെന്റെ നാമമതിനുടേയർത്ഥമെന്തെന്നു ചിന്തിച്ചു ചൊൽക നീ / പൊട്ടനെന്നു ഭവാനുള്ളിലുണ്ടെങ്കിൽ കേട്ടാലും മമ 
വിക്രമമോരോന്നേ /  മടുത്താർശരവൈരി പുരാനുടെയടിത്താരിണ കൂപ്പുവാൻ ചെന്നപ്പോൾ / അടുത്തുവന്നു വേടനായെന്നുടെ പടുത്വമറിവാൻ പരമേശ്വരൻ / എടുത്തു കുലവില്ലുമായെത്തി ഞാനടിച്ചു തിരുമേനിമേലെയ്‌തപ്പോൾ / 210              മിടുക്കുണ്ടെന്നു കണ്ടുടനപ്പോഴേ കുടുക്കെന്നു തെളിഞ്ഞു പുരാന്തകൻ / പരമാസ്ത്രമെടുത്തിങ്ങു  തന്നതിൽ പരമെന്തറിയാഞ്ഞു ഭവാനയ്യോ !

ജളൻ  = ബുദ്ധിഹീനൻ; ഫൽഗുനൻ = അർജ്ജുനൻ; നടേ = മുമ്പ്; നടിച്ച് = വീരനെന്ന്  അഭിനയിച്ച്;
ജിഷ്ണു = ജയിയ്ക്ക ശീലമായവൻ;  മടുത്താർ+ശര+വൈരി = തേൻ നിറഞ്ഞ (പുതു) പൂക്കൾ ബാണമാക്കിയ കാമദേവന്റെ ശത്രു;
പടുത്വം = സാമർത്ഥ്യം; കുടുക്കെന്ന് = പെട്ടെന്ന് ; പുരാന്തകൻ = ശിവൻ;  പരമാസ്ത്രം = പാശുപതം.