Elegia in sepulcreto rustico conscripta
E L E G I A

IN SEPULCRETO RUSTICO CONSCRIPTA.

<poem> 
ÆS triste ingeminat cedentis signa diei,
     Mugit tardigradum per loca sola pecus;
Tecta petens, mundo tenebrisque mihique relicto,
     Sollicitum fessus carpit arator iter;
Deficiens oculis regio se subtrahit: æthram 
     Augustus late, mutus et horror habet.
Solum raucisonis melolonthe se rotat alis,
     Et mulcet clausas semisopitus oves
Tinnitus longe; solum illa ex turre corymbis
     Vestita, ad lunam secum habitans queritur 
Secretos bubo deserta in sede recessus
     Turbari inviso, regna vetusta, pede.
Illis sub scabris ulmis, taxique sub umbra,
     Pulvis ubi molles tollitur in cumulos,
 Rurigenæ, quicumque sua, clauduntur in arcta 
     Sopiti cella tempus in omne Patres.
Non Vox thuriferæ Auroræ spirantis in aura,
     Non quæ de culmis trinsat hirundo casæ,
Non galli clangor, non jam resonabile cornu
     Eriget ex humili pectora strata toro. 
Non illis focus ardent, non sedula sero
     Uxor adibit opus, nee patris ad reditum
Accurrent balbi nati, nee basia circum
     Genua adrepentes invidiosa petent.
Illis sæpe seges cessit ub falce resecta, 
     Sæpe illis duro gleba refracta, solo est.
Ut læti junctis petierunt arva juvencis!
     Ut gemuit validis ictibus omne nemus!
Non almi Ambitio spernat benefacta laboris,
     Gaudia & ilia domus, fataque tecta situ: 
Non dedignanti subridens audiat aure
     Fastus simplicium parvula gesta virum.
Splendorem generis, prælustria Nomina, Opesque,
     Quidquid et ipse Decor, Divitiæque ferunt
Occupat atra æque non evitabilis Hora, 
     Gloriaque in tumulum dirigit alta vias.
At Tu ne vitio Gens verte superba, quod illis
     Mnemosyne in bustum nulla tropæa levet
Sub Iongis alis, crustati et fornice templi,
     Laudis ubi resonis intonat aura modis . 
An primas animam in sedes revocare fugacem
     Artifices urnæ, saxave viva queant?
An tacitos cineres Honor excitet ore, placensve
     Blandities gelida Mortis in aure sonet ?
Fors Cor neglectus premit angulus ille repostum, 
     Quod plenum ætheriis ignibus intus erat,
Fors Dextram imperi data sceptra tenere valentem,
     Aut vivas œstro sollicitare fides.
Ast ampla his nunquam Doctrina Volumina lapsi.
     Ditata exuviis Temporis explicuit 
Frigida Paupertas rabiem compressit, et acrem
     Cursum Animæ inducto strinxit acuta gelu.
Sic tegitur late radianti luce serena
     Oceani cæcis plurima gemma vadis,
Invisusque rubet flos plurimus, atque profuso 
     Desertas redolens implet odore plagas.
Rusticus Hampdenus fors hic, quem pectore vidit
     Se contra intrepido stare Tyrannus agri,
Miltonusve jacet mutus sine nomine, puras
     Aut Cromuel gaudens cædis habere manus. 
Patribus eloquio captis indicere plausus, ,
     Nil pœnæ, exitii nil timuisse minas,
Spargere ridentem fœcundo munere terram,
     Atque sua in populi cernere picta oculis
Sors Acta hos vetuit: nec jam crescentia solum 
     Germina Virtutum, sed Vitia omne genus
Repressit simul, ad solium ne in sanguine narent,
     Ne miserum objicerent pectora clausa malis,
Neve graves simulans tegeret Mens conscia motus,
     Ingenuo extinctus vel Pudor ore foret, 
Vel thura ad flammas Musarum accensa sonarent
     Luxus & Fastus accumulata focis.
Hi, stulti abjecto procul a certamine Vulgi,
     Haud unquam votis edidicere suis
Errare, egelida fed Vitæ in valle reducti, 
     Et soli tacita semper iere via.
Ossibus hisce tamen monumenta caduca tuendis
     Addita, & abnormi carmina sculpta manu
Suspiri unius, quicumque accesserit isthuc,
     Munere donari prætereunte rogant; 
Nominaque, atque Anni, quos Musa inscripsit agrestis,
     Pro Fama, & Numeris sunt, Elegia, tuis,
Et lecta e Sacris sententia plurima Chartis
     Circumfusa, docet rustica corda Mori.
Nam muti Oblivi quis præda futurus, ab illo 
     Optato cessit, quo viget, estque, Bono,
Et læti liquit tepefactas Luminis oras,
     Nec retro ardentes flexit amans oculos ?
Dulce super pectus jam jam exhalanda quiescit
     Vis Animæ, atque pias lumina lacrimulas 
Claudenda exposcunt: Naturæ clamat ab ipso
     Vox tumulo, & vivax Flamma tenet cineres.
At de Te, Vates, qui nunc ingloria vita
     Functorum memori carmine Facta colis,
Huc aliquis solo meditandi ductus amore, 
     Et tibi persimilis si tua Fata roget,
Fors illi canus tum pastor dicet: „in ipso
     Vidimus Hunc albi limine sæpe Die
Verrentem celeri pede rores, Solis ut orti
     Obvius exciperet, qua patet ora, jubar. 
Illo nutantis fagi sub tegmine, cujus
     Radicum ingenium tortile ludit humi,
Projectus medio, lentusque jacebat in æstu,
     Spectabatque caput lene fluentis aquæ.
Juxta illum errabat lucum spernente renidens 
     Nunc ore, & tenui murmure vana crepans,
Nunc languens, mæstusque, et pallidus, ut miser, amens,
     Et qui transverso pressus amore jacet.
Una Dies venit; solito nec Colle, nec ipsum
     Vidi ego dilectos Arboris ante pedes: 
Altera succeffit; nec fontis Lympha, nec ipsum
     Amplius illa placens Ora, Nemusve dedit:
Proxima cum luxit, meritæ mæsto ordine Pompæ
     Elatum sacra vidimus ire Via.
Accede, et legito (legere est tibi copia) Carmen, 
     Sub spino veteri quod rude marmor habet:

EPITAPHIUM

Hic Forti ignotus Juvenis, Famæque, reclivem
     Cervicem Terræ detinet in gremio:
Non humili Doctrina loco pulcherrima natum
     Sprevit, Tristities composuitque suum. 
carga olli Bonitas sincero in pectore; at inde
     Æque ille a Cælo præmia larga tulit:
Ærumnæ (hoc habuit) lacrimam dedit ille; Sodalem
     Illi (hoc optat) Numen habere dedit.
Ne merita ulterius quras cognoscere, parva 
     Neu Vitia horrenda e Sede vocare velis.
In spe cucncta illic pariter trepidante quiescunt,
     Illius inque Sinu stant Patris, atque Dei. <poem>