Decretum Gelasianum


LIBER PRIMUS
I. Dictum est:

1. Prius agendum est de spiritu septiformi, qui in Christo requiescit:

spiritus sapientiae: 'Christus dei virtus et dei sapientia'.
spiritus intellectus: 'Intellectum dabo tibi et instruam te in via, in qua ingredieris'.
spiritus consilii: 'Et vocabitur nomen eius magni consilii angelus'.
spiritus virtutis: ut supra 'Dei virtus et dei sapientia'.
spiritus scientiae: 'Propter emninentiam Christi scientiae Iesu apostoli.
spiritus veritatis: 'Ego sum via et vita et veritas'.
spiritus timoris dei: 'Initium sapientiae timor domini'.

2. Multiformis autem nominem Christi dispensatio:

 dominus, quia spiritus;
 verbum, quia deus;
 filius, quia unigenitus ex patre;
 homo, quia natus ex virgine;
 sacerdos, quia se obtulit holocaustum;
 pastor, quia custos;
 vermis, quia resurrexit;
 mons, quia fortis;
 via, quia rectus;
 ostium, quia per ipsum ingressus in vita est;
 agnus, quia passus est;
 lapis, quia structio angularis;
 magister, quia ostensor vitae;
 sol, quia inluminator;
 verus, quia a patre;
 vita, quia creator;
 panis, quia caro;
 Samaritanus, quia custos et misericors;
 Christus, quia unctus;
 Iesus, quia salvator;
 deus, quia ex deo;
 angelus, quia missus;
 sponsus, quia mediator;
 vitis, quia sanguine ipsius redempti sumus;
 leo, quia rex;
 petra, quia firmamentum;
 flos, quia electus;
 propheta, quia futura revelavit.

3. Spiritus enim sanctus non est patris tantummodo aut filii tantummodo spiritus, sed patris et filii spiritus; scriptum est enum: 'Si quis dilexerit mundum, non est spiritus patris in illo'; item scriptum est; 'Quisquis autem spiritum Christi non habet, hic non est eius'. nominato ita patre et filio intelligitur spiritus sanctus, de quo ipse filius in evangelio dicit quia spiritus sanctus 'a patre procedit' et 'de meo accipet et adnuntiabit vobis'.

LIBER SECUNDUS
II. Item dictum est:

Nunc vero de scripturis divinis agendum est, quid universalis catholica recipiat ecclesia vel quid vitare debeat.

TESTAMENTUM VETERUM
1. INCIPIT ORDO VETERIS TESTAMENTI:
 Genesis 	liber unus
 Exodus 	liber unus
 Leviticus 	liber unus
 Numeri 	liber unus
 Deuteronomium 	liber unus
 Iesu Nave 	liber unus
 Iudicum 	liber unus
 Ruth 	liber unus
 Regum 	libri quattuor
 Paralypomenon 	libri duo
 Psalmorum CL 	liber unus
 Salomonis libri tres 	

 proverbia liber unus

 ecclesiastes liber unus

 cantica canticorum liber unus
 Item sapientiae 	liber unus

 ecclesiasticum	liber unus

2. ITEM ORDO PROPHETARUM:

 Esaiae 	liber unus
 Hieremiae 	liber unus
 cum Cinoth id est lamentationibus suis 	
 Ezechielis 	liber unus
 Danihelis 	liber unus
 Oseae 	liber unus
 Amos 	liber unus
 Micheae 	liber unus
 Iohel 	liber unus
 Abdiae 	liber unus
 Ionae 	liber unus
 Naum 	liber unus
 Abbacuc 	liber unus
 Sophoniae 	liber unus
 Aggei 	liber unus
 Zachariae 	liber unus
 Malachiae 	liber unus

3. ITEM ORDO HISTORIARUM:

 Iob 	liber unus
 Tobiae 	liber unus
 Hesdrae 	libri duo
 Hester 	liber unus
 Iudith 	liber unus
 Machabeorum 	libri duo

4. ITEM ORDO SCRIPTURARUM NOVI TESTAMENTI quem sancta et catholica Romana suscipit et veneratur ecclesia:

 Evangeliorum libri quattuor 	

 secundum Matheum liber unus

 secundum Marcum liber unus

 secundum Lucam liber unus

 secundum Iohannem liber unus

 Item actuum apostolorum 	liber unus

 Epistulae Pauli apostoli numero quattuordecim 	

 ad Romanos epistula una

 ad Corinthios epistula una

 ad Ephesios epistula una

 ad Thesalonicenses epistulae duae

 ad Galatas epistula una

 ad Philippenses epistula una

 ad Colosenses epistula una

 ad Timotheum epistulae duae

 ad Titum epistula una

 ad Philemonem epistula una

 ad Hebreos epistula una

 Item apocalypsis Iohannis 	liber unus

 Item canonicae epistulae numero septem 	
 Petri apostoli 	epistulae duae
 Iacobi apostoli 	epistula una
 Iohannis apostoli 	epistula una
 alterius Iohannis presbyteri 	epistulae duae
 Iudae Zelotis apostoli 	epistula una

EXPLICIT CANON NOVI TESTAMENTI.

LIBER TERTIUS
III. Item dictum est:

INCIPIT DECRETALE DE RECIPIENDIS ET NON RECIPIENDIS LIBRIS QUI SCRIPTUS EST A GELASIO PAPA SEPTUAGINTA VIRIS ERUDITISSIMIS EPISCOPIS IN SEDE APOSTOLICA URBIS ROMAE

1. Post has omnes propheticas et evangelicas atque apostolicas quas superius depromsimus scripturas, quibus ecclesia catholica per gratiam dei fundata est, etiam illud intimandum putavimus quod, quamvis universae per orbem catholicae diffusae ecclesiae unus thalamus Christi sit, sancta tamen Romana ecclesia nullis synodicis constitutis ceteris ecclesiis praelata est, sed evangelica voce domini et salvatoris nostri primatum obtenuit: 'tu es Petrus' inquiens 'et super hanc petram aedificabo ecclesiam meam et portae inferni non praevalebunt adversus eam; et tibi dabo claves regni caelorum, et quaecumque ligaveris super terram erunt ligata et in caelo et quaecumque solveris super terram erunt soluta et in caelo'.

2. Addita est etiam societas beatissimi Pauli apostoli 'vas electionis', qui non diverso, sicut heresei garriunt, sed uno tempore uno eodemque die gloiosa morte cum Petro in urbe Roma sub Caesare Nerone agonizans coronatus est; et pariter supradictam sanctam Romanam ecclesiam Christo domino consecrarunt aliisque omnibus urbibus in universo mundo sua praesentia atque venerando triumpho praetulerunt.

3. Est ergo prima Petri apostoli sedes Romana ecclesia 'non habens maculam nec rugam nec aliquid eiusmodi'.

Secunda autem sedes apud Alexandriam beati Petri nomine a Marco eius disciplulo atque evangelista consecrata est, ipseque in Aegypto directus a Petro apostolo verbum veritatis praedicavit et gloriosum consummavit martyrium.

Tertia vero sedes apud Antiochiam beatissimi apostoli Petri habetur honorabilis, eo quod illic priusquam Romae venisset habitavit et illic primum nomen Christianorum novellae gentis exortum est.

LIBER QUARTUS
IV. Et quamvis 'aliud fundamentum nullus possit ponere praeter id quod positum est, Christus Iesus', tamen ad aedificationem sancta idem Romana ecclesia post illas veteris velo novi testamenti quas regulariter superius enumeravimus etiam has suscipi non prohibet scripturas:

1. sanctam synodum Nicenam secundum trecentos decem et octo patres mediante maximo Constantino Augusto,

in qua Arrius hereticus condemnatus est; sanctam synodum Constantinopolitam mediante Theodosio seniore Augusto, in qua Macedonius hereticus debitam damnationem excepit;

sanctam synodum Ephesinam, in qua Nestorius damnatus est consensu beatissimi Caelestini papae mediante Cyrillo Alexandrinae sedis antiste et Arcadio episcopo ab Italia destinato;

sanctam synodum Calcedonensem mediante Marciano Augusto et Anatolio Constantinopolitano episcopo, in qua Nestoriana et Eutychiana hereses simul cum Dioscoro eiusque conplicibus damnatae sunt.

sed et si qua sunt concilia a sanctis patribus hactenus instituta post istorum quattuor auctoritatem, et custodienda et recipienda decrevimus. Iam nunc subiiciendum de opusculis sanctorum patrum, quae in ecclesia catholica recipiuntur.

 Item opuscula beati Caecilii Cypriani martyris et Cathaginensis episcopi;
 item opuscula beati Gregorii Nanzaneni episcopi;
 item opuscula beati Basilii Cappadociae episcopi;
 item opuscula beati Iohannis Constantionipolitani episcopi;
 item opuscula beati Theophili Alexandrini episcopi;
 item opuscula beati Cyrilli Alexandrini episcopi;
 item opuscula beati Hilarii Pictaviensis episcopi;
 item opuscula beati Ambrosii Mediolanensis episcopi;
 item opuscula beati Augustini Hipporegiensis episcopi;
 item opuscula beati Hieronimi presbyteri;
 item opuscula beati Prosperi viri religiosissimi;

3. item epistulam beati papae Leonis ad Flavianum Constantinopolitanum episcopem destinatam, de cuius textu quispiam si usque ad unum iota disputaverit et non eam in omnibus venerabiliter receperit, anathema sit;

item opuscula atque tractatus omnium patrum orthodoxorum, qui in nullo a sanctae Romanae ecclesiae consortio deviarunt, nec ab eius fide vel praedicatione seiuncti sunt sed ipsius communicatione per gratiam dei usque in ultimum diem vitae suae fuere participes, legendos decernit;

item decretales epistulas, quas beatissimi papae diversis temporibus ab urbe Roma pro diversorum patrum consultatione dederunt, venerabiliter suscipiendas esse;

4. item gesta sanctorum martyrum, quae multiplicibus tormentorum cruciatibus et mirabilibus confessionum triumphis inradiant. quis catholicorum dubitet maiora eos in agonibus fuisse perpessos nec suis viribus sed dei gratia et adiutorio universa tolerasse? sed ideo secundum antiquam consuetudinem singulari cautela in sancta Romana ecclesia non leguntur, quia et eorum qui conscripsere nomina penitus ignorantur et ab infidelibus et idiotis superflua aut minus apta quam rei ordo fuerit esses putantur; sicut cuiusdam Cyrici et Iulittae, sicut Georgii aliorumque eiusmodi passiones quae ab hereticis perhibentur conpositae. propter quod, ut dictum est, ne vel levis subsannandi oriretur occasio, in sancta Romana ecclesia non leguntur. nos tamen cum praedicta ecclesia omnes martyres et eorum gloriosos agones, qui deo magis quam hominibus noti sunt, omni devotione veneramur;

item vitas patrum Pauli Antonii Hilarionis et omnium heremitarum, quas tamen vir beatissimus descripsit Hieronimus, cum honore suscipimus;

item actus beati Silvestri apostolicae sedis praesulis, licet eius qui conscripserit nomen ignoretur, a multis tamen in urbe Roma catholicis legi cognovimus et pro antiquo usu multae hoc imitantur ecclesiae;

item scriptura de inventione crucis et alia scriptura de inventione capitis beati Iohannis Baptistae novellae quidem relationes sunt et nonnulli eas catholici legunt; sed cum haec ad catholicorum manus advenerint, beati Pauli apostoli praecedat sententia: 'omnia probate, quod bonum est tenete'.

item Rufinus vir religiossimus plurimos ecclesiastici operis edidit libros, nonnullas etiam scripturas interpretatus est; sed quoniam venerabilis Hieronimus eum in aliquibus de arbitrii libertate notavit, illa sentimus quae praedictum beatum Hieronimum sentire cognoscimus; et non solum de Rufino, sed etiam de universis quos vir saepius memoratus zelo dei et fidei religione reprehendit.

item Origenis nonnulla opuscula, quae vir beatissimus Hieronimus non repudiat, legenda suscipimus, reliqua autem cum auctore suo dicimus renuenda.

item chronica Eusebii Caesariensis atque eiusden historiae ecclesiasticae libros, quamvis in primo narrationis suae libro tepuerit et post in laudibus atque excusatione Origenis scismatici unum conscripserit librum, propter rerum tamen singularum notitiam, quae ad instructionem pertinent, usque quaque non dicimus renuendos.

item Orosium virum eruditissimum cinlaudamus, quia valde necessariam nobis adversus paganorum calumnias ordinavit historiam miraque breviatet contexuit.

item venerabilis viri Sedulii opus paschale, quod heroicis descripsit versibus, insigni laude praeferimus.

item Iuvenci nihilominus laboriosum opus non spernimus sed miramur.

LIBER CINQUS
V. Cetera quae ab hereticis sive scismaticis conscripta vel praedicata sunt, nullatenus recipit catholica et apostolica Romana ecclesia; e quibus pauca, quae ad memoriam venerunt et a catholicis vitanda sunt, credidimus esse subdenda:

ITEM NOTITIA LIBRORUM APOCRYPHORUM

inprimis Ariminensem synodum a Constantio Caesare Constantini filio congregatum mediante Tauro praefecto ex tunc et nunc et in aeternum confitemur esse damnatam.

 Itinerarium nomine Petri apostoli, quod appellatur sancti Clementis libri numero novem, 	apocryphum
 Actus nomine Andreae apostoli 	apocryphi
 Actus nomine Thomae apostoli 	apocryphi
 Actus nomine Petri apostoli 	apocryphi
 Actus nomine Philippi apostoli 	apocryphi
 Evangelium nomine Mathiae 	apocryphum
 Evangelium nomine Barnabae 	apocryphum
 Evangelium nomine Iacobi minoris 	apocryphum
 Evangelium nomine Petri apostoli 	apocryphum
 Evangelium nomine Thomae quibus Manichei utuntur 	apocryphum
 Evangelia nomine Bartholomaei 	apocrypha
 Evangelia nomine Andreae 	apocrypha
 Evangelia quae falsavit Lucianus 	apocrypha
 Evangelia quae falsavit Hesychius 	apocrypha
 Liber de infantia salvatoris 	apocryphus
 Liber de nativitate salvatoris et de Maria vel obstetrice 	apocryphus
 Liber qui appellatur Pastoris 	apocryphus
 Libri omnes quos fecit Leucius disciplulus diabuli 	apocryphi
 Liber qui appellatur Fundamentum 	apocryphus
 Liber qui appellatur Thesaurus 	apocryphus
 Liber de filiabus Adae Leptogeneseos 	apocryphus
 Centonem de Christo virgilianis conpaginatum versibus 	apocryphum
 Liber qui appellatur Actus Theclae et Pauli 	apocryphus
 Liber qui appellatur Nepotis 	apocryphus
 Liber Proverbiorum ab hereticis conscriptus et sancti Sixti nomine praesignatus 	apocryphus
 Revelatio quae appellatur Pauli 	apocrypha
 Revelatio quae appellatur Thomae 	apocrypha
 Revelatio quae appellatur Stephani 	apocrypha
 Liber qui appellatur Transitus sanctae Mariae 	apocryphus
 Liber qui appellatur Paenitentia Adae 	apocryphus
 Liber de Ogia nomine gigante qui post diluvium cum dracone ab hereticis pugnasse perhibetur 	apocryphus
 Liber qui appellatur Testamentum Iob 	apocryphus
 Liber qui appellatur Paenitentia Origenis 	apocryphus
 Liber qui appellatur Paenitentia sancti Cypriani 	apocryphus
 Liber qui appellatur Paenitentia Iamne et Mambre 	apocryphus
 Liber qui appellatur Sortes apostolorum 	apocryphus
 Liber qui appellatur Lusa apostolorum 	apocryphus
 Liber qui appellatur Canones apostolorum 	apocryphus
 Liber Physiologus ab hereticis conscriptus et beati Ambrosii nomine praesignatus 	apocryphus
 Historia Eusebii Pamphili 	apocrypha
 opuscula Tertulliani 	apocrypha
 opuscula Lactantii sive Firmiani 	apocrypha
 opuscula Africani 	apocrypha
 opuscula Postumiani et Galli 	apocrypha
 opuscula Montani, Priscillae et Maximillae 	apocrypha
 opuscula Fausti Manichei 	apocrypha
 opuscula Commodiani 	apocrypha
 opuscula alterius Clementis Alexandrini 	apocrypha
 opuscula Thascii Cypriani 	apocrypha
 opuscula Arnobii 	apocrypha
 opuscula Tichonii 	apocrypha
 opuscula Cassiani presbyteri Galliarum 	apocrypha
 opuscula Victorini Petabionensis 	apocrypha
 opuscula Fausti Regiensis Galliarum 	apocrypha
 opuscula Frumentii Caeci 	apocrypha
 Centonem de Christo virgilianis conpaginatum versibus 	apocryphum
 Epistula Iesu ad Abgarum 	apocrypha
 Epistula Abgari ad Iesum 	apocrypha
 Passio Cyrici et Iulittae 	apocrypha
 Passio Georgii 	apocrypha
 Scriptura quae appellatur Salomonis Interdictio 	apocrypha
 Phylacterua omnia quae non angelorum, ut illi configunt, sed daemonum magis nominibus conscripta sunt 	apocrypha

Haec et his similia quae Simon Magus, Nicolaus, Cerinthus, Marcion, Basilides, Ebion, Paulus etiam Samosatenus, Photinus et Bonosus qui simili errore defecerunt, Montanus quoque cum suis obscenissimis sequacibus, Apollinaris, Valentinus sive Manicheus, Faustus Africanus, Sabellius, Arrius, Macedonius, Eunomius, Novatus, Sabbatius, Calistus, Donatus, Eustatius, Iovinianus, Pelagius, Iulianus Eclanensis, Caelestius, Maximianus, Priscillianus ab Hispania, Nestorius Constantinpolitanus, Maximus Cynicus, Lampetius, Dioscurus, Eutyches, Petrus et alius Petrus, e quibus unus Alexandriam, alius Antiocham maculavit, Acacius Constantinopolotanus cum consortibus suis nec non et omnes heresei hereseorumque disciplui sive scismatici docuerent vel conscripserunt, quorum nomina minime retinuimus, non solum repudiata verum ab omni Romana catholica et apostolica ecclesia eliminata atque cum suis auctoribus sequacibus sub anathematis insolubili vinculo in aeternum confitemur esse damnata.