Annales Cambriae B/XX
[20a]
complices omnes ecclesias fere de deueth spoliauerunt . Rex scocie duxit uxorem sororem regis anglie . Crux sancta reddita est christianis 

[b1244 1222] Anus m.cc.xxii . Willelmus marescallus iterum hiberniam intrauit et iusticiariam tocius hibernie accepit et filios hugonis de lacy subiugauit quos ad regem angli{e} ut concordiam e(i)us inirent addu{xit} . lowis rex francie pictauiam pess{u}ndauit .

[b1245 1223] Anus .m ccxxiii . lewelinus cepit castrum de witintonum et prostrauit.

[b1246 1224] Anus m.ccxxiiii . castrum de bedeford captum est .

[b1247 1225] Anus m.ccxxv . henricus rex iunior cum tocius anglie excercitu et maximo armorum apparatu prouinciam de Keri intrauit et castellum ibidem formauit . cui uiriliter resistans lewelinus nortwallie princeps conuocatis ducibus sutwallie . stragem non modicam excercitu regis intulit et W(illelmum) de Breusa cepit videns que rex quod propositum suum parum ei proficeret accepta quadam summa pecunie ad conprincipe eo pacificato castellum inceptum fregit et uacuus domum rediit .

[b1248 1226] Anus m.ccxxvi . lewelinus princeps nordwallie W(illelmum). de breusa pro magna summa pecunie et pro castellis de buelth de carcere liberauit ad aumentum etiam federis W(illelmo) de breusa filiam suam cum prouincialibus et castello de buelth . dedit in uxorem . urbs Ierosolomitana a federico (recte frederico) imperatore et complicibus christ(i)anis capta fuit .

[b1249 1227] Anus m.cc xxvii . lewelinus princeps nordwallie . W(illelmum). de breusa pro nimia presumpcione sua et infamia deuicit . et postmodum morti tradidit . h(enricus). rex anglie circa kalendas maii cum tocius anglie excercitu ad instanciam comitis britannie minoris ad britanniam transfretauit . regemque francie inquietare cepit.

[b1250 1228] Anus .m.ccxxviii.

[20b]

[b1251 1229] Anus m.cc xxix . henricus rex cum excercitu suo fuit apud por(t)esmut(h) . comes britannie venit in angliam .

[b1252 1230] Anus m.cc xxx . obiit gilbertus comes glouernie . 

[b1253 1231] Anus m cc xxxi  lewelinus princeps norwallie suis comitatus in prisis quibusdam de causis inter ipsum et regem sobortis mungumriam brechoniam et haiam cum radenor castello solete(n)us . Dirupto et incendio deuastauit . deinde uersus guentiam tendens et Karlion in cinerem redigens .  castella de Neth et Kedwely et de Kardigan uilla prius a mailgono succensa prostrauit . probis partium illarum sibi subiugatis et fidelitate a magnatiles . lewelino prestita vniuersis preter quam a morgano filio hoeli anglicis confederato qui sibi ius suum hereditarium duxerant restituendum . accidens autem interim rex anglie cum excercitu suo uersus marchiam et expensas faciens infinitas castellum paen de petra et calce nobilissimum construxit et armatorum multitudine sufficienter communiuit . obiit Willelmus marescallus .vii. iduum aprilis et Ricardus frater e(i)us factus est comes penbrochie . R(icardus) comes cornubie desponsauit isabellam commitissam Gloucestrie . h(enricus) rex firmauit castrum matildis.

[b1254 1233] Anus m.ccxxxiii .  Ricardus comes cornubie reedificauit castellum de Radenor prius combustum ab exercitu lewelini principis illo ut dicebatur inconsulto sed circa finem illius anni discordia inter dominum regem et Ricardum marescallum orta est . vnde idem marescallus cum indignacione magna a curia recessit et ad Walenses venit et fidelitate iurata eisdem acceptis quibusdam ex illis secum . villam de monemu multis ex suis uiris interfectis combussit et castra de kirdiue et de penkelli de Bulkedinas de Geuenu et de blanelleueni {ce}pit .

[20c]
lewelinus princeps uillas de brechonia et de clua combussit et castrum quod uocabatur castell hithoet cepit et destruxit necnon et ullam de albo monasterio in cinerem redegit .

[b1255 1234] Anus .m.cc.xxxiiii . egregius penbrochie R(icardus) marescallus aceptis quibusdam de suis secum militibus in hiberniam nauigauit totam terram illam proponens in manu forti et brachio extento ut erat vir probus et potens in armis magnus et terribilis sapiens et facundus pius atque forme elegantis sibi subiugare . sed cum quadam die suos debellaret aduersarios et eos ut leo prouocatus ad iram a dextris et a sinistris prosterneret et interficeret . sui barones cum militibus . sue nature non immemores fraude prelocuta quod eum hostibus traderent illum in bello linquentes fugam finxerunt et sic eum aduersariorum fustibus et gladiis tradiderunt vbi confractus fuit hostium ictibus et lanceis ab imo usque ad summum perforatus ad ultimum tentus et sic post paucos dies spiritum deo reddidit . cuius amissionem planxit dominus rex cum nimio dolore et omnes optimates sui multo tempore . cui in hereditatem successit magister Gilbertus frater suus . iuuenis elegantissimus et potens cui dominus rex nil de factis fratris sui sibi imputando . omne ius suum benigno animo dedit et concessit . Rees crye apud landeilauuaur vitam finiuit cuius corpus episcopus meneuiam iuxta patrem suum Resum .s(cilicet). magnum sepulture traditur a domino anselmo meneuensis episcopo cum diro planctu et honore maximo . lewelinus liberauit Grifinum filium suum quem antea per sex annos in carcerem tenuerat et dedit in medietatem terre que vocatur llyen . Katwalan filius mailgon sumpto religionis habitu apud cumhyr obiit . Mailgun filius mailgun edificauit castellum de trefylan .

[b1256 1235] Anus .m.cc.xxxv . owinus filius grifini vir nobilie genere moribus preditus largitate mirabili fere incomparalis