Panegyricus de tertio consulatu Honorii Augusti
Praefatio 
Parvos non aquilis fas est educere fetus  	 	
ante fidem solis iudiciumque poli. 		
Nam pater, excuso saluit cum germine proles 		
ovaque maternus rupit hiulca tepor, 		
protinus inplumes convertit ad aethera nidos 		
et recto flammas imperat ore pati. 		
Consulit ardentes radios et luce magistra 		
natorum vires ingeniumque probat. 		
Degenerem refugo torsit qui lumine visum, 		
unguibus hunc saevis ira paterna ferit. 		
Exploratores oculis qui pertulit ignes 		 	
sustinuitque acie nobiliore diem, 		
nutritur volucrumque potens et fulminis heres, 		
gesturus summo tela trisulca Ioui. 		
Me quoque Pieriis temptatum saepius antris 		
audet magna suo mittere Roma deo. 		
Iam dominas aures, iam regia tecta meremur 		
et chelys Augusto iudice nostra sonat.
 Textus 
Tertia Romulei sumant exordia fasces  	 	
terque suas ducat bellatrix pompa curules; 		
festior annus eat, cinctusque imitata Gabinos 		
dives Hydaspeis augescat purpura gemmis; 		
succedant armis trabeae, tentoria lictor 		 
ambiat et Latiae redeant ad signa secures. 		
Tuque o qui patrium curis aequalibus orbem 		
Eoo cum fratre regis, procede secundis 		
alitibus Phoebique novos ordire meatus, 		
spes votumque poli, quem primo a limine vitae 		
nutrix aula fovet, strictis quem fulgida telis 		
inter laurigeros aluerunt castra triumphos. 		
Ardua privatos nescit Fortuna penates 		
et regnum cum luce dedit. Cognata potestas 		
excepit Tyrio venerabile pignus in ostro, 		
lustravitque tuos aquilis victricibus ortus 		
miles et in mediis cunabula praebuit hastis. 		
Te nascente ferox toto Germania Rheno 		
intremuit, movitque suas formidine silvas 		
Caucasus et positis numen confessa pharetris 		
ignavas Meroe traxit de crine sagittas. 		
Reptasti per scuta puer, regumque recentes 		
exuviae tibi ludus erant, primusque solebas 		
aspera conplecti torvum post proelia patrem, 		
signa triumphato quotiens flexisset ab Histro 		
Arctoa de strage calens, et poscere partem 		
de spoliis, Scythicos arcus aut rapta Gelonis 		
cingula vel iaculum Dacis vel frena Suebis. 		
Ille coruscanti clipeo te saepe volentem 		
sustulit adridens et pectore pressit anhelo 		
intrepidum ferri galeae nec triste timentem 		
fulgur et ad summas tendentem bracchia cristas. 		
Tum sic laetus ait: "Rex o stellantis Olympi, 		
talis perdomito redeat mihi filius hoste, 		
Hyrcanas populatus opes aut caede superbus 		
Assyria, sic ense rubens, sic flamine crebro 		
turbidus et grato respersus pulvere belli, 		
armaque gaviso referat captiva parenti". 		
Mox, ubi firmasti recto vestigia gressu, 		
non tibi desidias molles nec marcida luxu 		
otia nec somnos genitor permisit inertes, 		
sed nova per duros instruxit membra labores, 		
et cruda teneras exercuit indole vires 		
frigora saeva pati, gravibus non cedere nimbis, 		
aestivum tolerare iubar, tranare sonoras 		
torrentum furias, ascensu vincere montes, 		
planitiem cursu, valles et concava saltu, 		
nec non in clipeo vigiles perducere noctes, 		
in galea potare nives, nunc spicula cornu 		
tendere, nunc glandes Baleari spargere funda. 		
Quoque magis nimium pugnae inflammaret amorem, 		
facta tui numerabat avi, quem litus adustae 		
horrescit Libyae ratibusque inpervia Thyle: 		
ille leves Mauros nec falso nomine Pictos 		
edomuit Scottumque vago mucrone secutus 		
fregit Hyperboreas remis audacibus undas 		
et geminis fulgens utroque sub axe tropaeis 		
Tethyos alternae refluas calcavit harenas. 		
Hos tibi virtutum stimulos, haec semina laudum, 		
Haec exempla dabat. Non ocius hausit Achilles 		
semiferi praecepta senis, seu cuspidis artes 		
sive lyrae cantus medicae seu disceret herbas. 		
Interea turbata fides: civilia rursus 		
bella tonant dubiumque quatit discordia mundum. 		
Pro crimen superum, longi pro dedecus aevi: 		
barbarus Hesperias exul possederat urbes 		
sceptraque deiecto dederat Romana clienti. 		
Iam princeps molitur iter gentesque remotas 		
colligit Aurorae, tumidus quascumque pererrat 		
Euphrates, quas lustrat Halys, quas ditat Orontes: 	
turiferos Arabes saltus, vada Caspia Medi, 		
Armenii Phasin, Parthi liquere Niphaten. 		
Quae tibi tum Martis rabies quantusque sequendi     		
ardor erat! Quanto flagrabant pectora voto 		
optatas audire tubas campique cruenta 		
tempestate frui truncisque inmergere plantas! 		
Ut leo, quem fulvae matris spelunca tegebat 		
uberibus solitum pasci, cum crescere sensit 		
ungue pedes et terga iubis et dentibus ora, 		
iam negat inbelles epulas et rupe relicta 		
Gaetulo comes ire patri stabulisque minari 		
aestuat et caesi tabum sordere iuvenci. 		
Ille vetat rerumque tibi commendat habenas 		
et sacro meritos ornat diademate crines. 		
Tantaque se rudibus pietas ostendit in annis, 		
sic aetas animo cessit, quererentur ut omnes 		
imperium tibi sero datum. Victoria velox 		
auspiciis effecta tuis. Pugnastis uterque: 		
tu fatis genitorque manu. Te propter et Alpes 		
invadi faciles cauto nec profuit hosti 		
munitis haesisse locis: spes inrita valli 		
concidit et scopulis patuerunt claustra revulsis. 		
Te propter gelidis Aquilo de monte procellis 		
obruit adversas acies revolutaque tela 		
vertit in auctores et turbine reppulit hastas. 	 		
O nimium dilecte deo, cui fundit ab antris 		
Aeolus armatas hiemes, cui militat aether 		
et coniurati veniunt ad classica venti. 		
Alpinae rubuere nives, et Frigidus amnis 		
mutatis fumavit aquis turbaque cadentum 		
staret, ni rapidus iuvisset flumina sanguis. 		
At ferus inventor scelerum traiecerat altum 		
non uno mucrone latus, duplexque tepebat 		
ensis, et ultrices in se converterat iras 		
tandem iusta manus. Iam libertate reducta, 		
quamvis emeritum peteret Natura reverti 		
numen et auratas astrorum panderet arces, 		
nutaretque oneris uenturo conscius Atlans, 		
distulit Augustus cupido se reddere caelo, 		
dum tibi pacatum praesenti traderet orbem. 		
Nec mora: Bistoniis alacer consurgis ab oris, 		
inter barbaricas ausus transire cohortes 		
inpavido vultu; linquis Rhodopeia saxa 		
Orpheis animata modis; iuga deseris Oetes 		
Herculeo damnata rogo; post Pelion intras 		
Nerinis inlustre toris; te pulcher Enipeus 		
celsaque Dodone stupuit rursusque locutae 		
in te Chaoniae mouerunt carmina quercus. 		
Illyrici legitur plaga litoris; arva teruntur 		
Dalmatiae; Phrygii numerantur stagna Timavi. 		
Gaudent Italiae sublimibus oppida muris 		
adventu sacrata tuo, summissus adorat 		
Eridanus blandosque iubet mitescere fluctus, 		
et Phaethonteas solitae deflere ruinas 		
roscida frondosae revocant electra sorores. 		
Quanti tum iuvenes, quantae sprevere pudorem 		
spectandi studio matres, puerisque severi 		
certavere senes, cum tu genitoris amico 		
exceptus gremio mediam veherere per urbem, 		
velaretque pios communis laurea currus! 		
Quis non Luciferum roseo cum Sole videri 		
credidit aut iunctum Bromio radiare Tonantem? 		
Floret cristatis exercitus undique turmis, 		
quisque sua te voce canens. Praestringit aena 		
lux oculos, nudique seges Mavortia ferri 		
ingeminat splendore diem. Pars nobilis arcu, 		
pars longe iaculis, pars comminus horrida contis; 		
hi volucres tollunt aquilas, hi picta draconum 		
colla levant, multusque tumet per nubila serpens 		
iratus stimulante Noto vivitque receptis 		
flatibus et vario mentitur sibila tractu. 		
Ut ventum ad sedes, cunctos discedere tectis 		
dux iubet et generum conpellat talibus ultro: 		
"Bellipotens Stilicho, cuius mihi robur in armis, 		
pace probata fides - quid enim per proelia gessi 	
te sine? Quem merui te non sudante triumphum? 		
Odrysium pariter Getico foedavimus Hebrum 		
sanguine, Sarmaticas pariter prostravimus alas 		
Riphaeaque simul fessos porreximus artus 		
in glacie stantemque rota sulcavimus Histrum -, 	
ergo age, me quoniam caelestis regia poscit, 		
tu curis succede meis, tu pignora solus 		
nostra fove: geminos dextra tu protege fratres. 		
Per consanguineos thalamos noctemque beatam, 		
per taedas, quas ipsa tuo regina levavit 		
coniugio sociaque nurum produxit ab aula, 		
indue mente patrem, crescentes derige fetus 		
ut ducis, ut soceri. Iamiam securus ad astra 		
te custode ferar; rupta si mole Typhoeus 		
prosiliat, vinclis Tityos si membra resolvat, 		
si furor Enceladi proiecta mugiat Aetna, 		
opposito Stilichone cadent." Nec plura locutus, 		
sicut erat, liquido signavit tramite nubes 		
ingrediturque globum Lunae limenque relinquit 		
Arcados et Veneris clementes advolat auras. 		
Hinc Phoebi permensus iter flammamque nocentem 		
Gradivi placidumque Iovem, stetit arce suprema, 		
algenti qua zona riget Saturnia tractu. 		
Machina laxatur caeli rutilaeque patescunt 		
sponte fores. Arctoa parat convexa Bootes, 		
Australes reserat portas succinctus Orion, 		
invitantque novum sidus pendentque vicissim 		
quas partes velit ipse sequi, quibus esse sodalis 		
dignetur stellis aut qua regione moveri. 		
O decus aetherium, terrarum gloria quondam, 		
te tuus Oceanus natali gurgite lassum 		
excipit et notis Hispania proluit undis. 		
Fortunate parens, primos cum detegis ortus, 		
aspicis Arcadium; cum te proclivior urges, 		
occiduum uisus remoratur Honorius ignem; 		
et quocumque vagos flectas sub cardine cursus, 		
natorum per regna venis, qui mente serena 		
maturoque regunt iunctas moderamine gentes, 		
saecula qui rursus formant meliore metallo. 		
Luget Avarities Stygiis innexa catenis 		
cumque suo demens expellitur Ambitus auro. 		
Non dominantur opes nec corrumpentia sensus 		
dona valent: emitur sola virtute potestas. 		
Unanimi fratres, quorum mare terraque fatis 		
debentur, quodcumque manus evasit avitas, 		
quod superest patri: vobis iam Mulciber arma 		
praeparat et Sicula Cyclops incude laborat, 		
Brontes innumeris exasperat aegida signis, 		
altum fulminea crispare in casside conum 		
festinat Steropes, nectit thoraca Pyragmon, 		
ignifluisque gemit Lipare fumosa cavernis; 		
vobis Ionia virides Neptunus in alga 		
nutrit equos, qui summa freti per caerula possint 		
ferre viam segetemque levi percurrere motu, 		
nesciat ut spumas nec proterat ungula culmos. 		
Iam uideo Babylona rapi Parthumque coactum 		
non ficta trepidare fuga, iam Bactra teneri 		
legibus et famulis Gangen pallescere ripis 		
gemmatosque humilem dispergere Persida cultus. 		
Ite per extremum Tanain pigrosque Triones, 		
ite per ardentem Libyam, superate vapores 		
solis et arcanos Nili deprendite fontes, 		
Herculeum finem, Bacchi transcurrite metas: 		
vestri iuris erit, quidquid conplectitur axis; 		
vobis rubra dabunt pretiosas aequora conchas, 		
Indus ebur, ramos Panchaia, vellera Seres.