Inter multiplices angustias
DILECTIS FILIIS NOSTRIS S. R. E. CARDINALIBVS
ET VENERABILIBVS FRATRIBVS ARCHIEPISCOPIS 
ET EPISCOPIS GALLIARVM 

DILLECTI FILII NOSTRI ET VENERABILES FRATRES 
SALVTEM ET APOSTOLICAM BENEDICTIONEM 

Inter multiplices angustias quibus uodiquepremimur 
pro commissa Nobis» licet immeritis» arcano Divinae 
Providentiae consilio omnium Ecclesiarum sollicitudine asperrimis hisce temporibus, quibus multi nimis 
ex eorum, numero esse videatur, qui uti praenuntiavit 
Apostolus « sanam doctrinam non sustinent sed ad 
sua desideria coacervantes sibi magistros a veritate 
i auditum avertunt» et seduotores proficiunt in pejus 
errantes et in errorem mittentes (1) » maxkna certe 
laetitia perfanditur» cum ad inclytam istam tot sane 
nominibus illustrem ao de Nobis praeclare meritam 
Gallorum nationem oculos mentemque Nostram convertimus. Summa enim paterni animi Nostri consolatione videmus quomodo in ipsa natione, Deo bene 
juvante, Catholica Religio ejusque salutaris doctrina 
magis in dies vigeat, floreat ac dominetur, et quanta 
cura et studio Vos, Dilecli Filii Nostri ac Venerabiles Fratres, in sollicitudinis Nostrae partem vocati 
ministerium vestram implere ac dilecti gregis Vobis 
commissi incolumitati et saluti consulere contendatis. 
Atque hujusmodi Nostra consolatio majorem in modum augetur, cum ex obsequentissimis, quas ad Nos 
scribitis Literis magis magisque noscamus qua filiali 
pietate, amore et observantia prosequi gloriemini Nos, 
et hanc Petri Cathedram catholicae veritatis et unitatis centrum, et omnium Ecclesiarum omnino caput, 
matrem atque magistram , ad quam omnis obe- 
dientia et honor est deferendus ), ad quam propter 
potiorem principalitatem necesse est, omnem convenire Ecclesiam, hoc est qui sunt undique fideles . 
Neque minori certe afficimur jucunditate, cum haud 
ignoremus, Vos gravissimi episcopalis vestri muneris 
et officii optime memores sedulam in Dei gloria amplificanda , ejusque sanctae Ecclesiae causa propugnanda impendere operam, atque omnem pastoralem 
vestram curam et vigilantiam adhibere, ut ecclesia 
stici vestrarum Dioecesium Viri quotidie magis digne ambulantes vocatione qua vocati sunt, virtutum 
omnium exempla Christiano populo praebeant, proprii 
ministerii munia diligenter obeant, atque ut fideles 
Vobis commissi magis in dies enutriti verbis fidei, 
et per gratiarum charismata confirmati crescant inscientia Dei et instent viam quae ducit ad vitam ac 
miseri errantes ad salutis semitam redeant. Hinc pari 
animi Nostri gaudio cognoscimus qua alacritate Vos 
Nostris desideriis ac monitis obsecundantes Provincialia Concilia concelebrare studeatis, ut in vestris 
Dioecesibus et fidei depositum integrum, inviolatumque custodiatur, et sana tradatur doctrina, et divini cultus honor augeatur, et Cleri institutio ac disciplina 
corroboretur, et morum honestas, virtus, religio, pietas 
undique fausto felicique progressu magis in dies excitetur et confirmetur. Atque vehementer gaudemus, 
dum conspicimus, in quamplurimis istis Dioecesibus, 
ubi hactenus peculiaria rerum adjuncta minime obstiterunt, Romanae Ecclesiae Liturgiam singulari vestro 
studio juxta Nostra desideria fuisse restitutam. Quae 
sane res eo magis grata Nobis accidit, quod noscebamus in multis Galliae Dioecesibus ob temporum 
vicissitudinem haud ea fuisse servata, quae sanctus 
Decessor Noster Pius V provide sapienterque statuerat suis Apostolicis Literis septimo Idus Julii anno 1568 datis, quarum initium « Quod a Nobis postulat.» Etsi vero haec omnia non sine magna animi 
Nostri voluptate et insigni Vestri Ordinis laude commemorare laetamur  Dilecti Filii Nostri ac Venera 
biles Fratres, tamen dissimulare non possumus gravem sane tristitiam et moerorem, quo in praesentia 
vehementer angimur, cum noscamus quas dissensiones 
antiquus inimicus inter Vos excitare conetur ad vestram animorum concordiam labefactandam et infirmandam. Itaque pro Apostolici Nostri ministerii 
munere et summa illa, qua Vos et istos fideles populos prosequimur, caritate, has Vobis scribimus 
Literas, quibus intimo Nostri cordis affectu Vos 
alloquimur, Dilecti Filii Nostri et Venerabiles Fratres, atque una monemus, hortamur et obsecramus, 
ut quotidie magis arctissimo inter Vos charitatis foedere devincti et obstricti atque unanimes, et id ipsutri 
invicem sentientes omnia dissidia,quae antiquus hostis 
commovere adnititur* pro eximia vestra virtute propula ac penitus eliminare studeatis  et solliciti 
pitjs cym omni humilitate et mansuetudine servare 
in omnibus unitatem spiritus in vinculo pacis. Ea 
enim Sapientia praestatis, ut quisque Vestium optime 
Sfliat; quantopere sacerdotalis et fida animorum, voluptatum et sententiarum concordia ad Ecclesiae 
prosperitatem atque ad sempiternam hominum salutem procurandam sit necessaria atque proficiat. 
Quam quidem animorum et voluntatum concordiam, 
si unquam alias, nunc certe studiis omnibus inter 
Vos foveatis eportet, cum praesertim ob egregiam 
Carissimi in Christo Filii Nostri Napoleonis Francorum Impera Unis voluptatem , ejusque Gubernii 
operum nipio eatboljca istic; Ecclesia omni pace 
tranquillitate et favore fruptur. Atque, haec fausta in 
isto Imperio rerum ac temporum conditio majori 
Vobis stimplp esse debet* ut una eademque agendi 
ratione omnia canemini, ut divina Christi religio, 
ejusque doctrina a e morum honestas, pietas altissimis ubique in Gallia defigatur radicibus et optima 
atque intaminata juventutis ipstitutio magis in dies 
proeocetur, atque ita facilius bostfie? iplpbeaptur et 
frangantur impetus qui jam eorum conatibus manifestantur qui fuere, et spnt constantes Ecclesiae et 
Ghristi desu hostes,. Quapropter, Dilecti Filii Nostri 
et Ve^ierahdes. Fratres* majore..quo possumus studio 
a Vobis .ptiam atque etiam exposcimus ut. in Ecclesiae capsa  ejpsque salutari, doctrina aq, libertate 
tqeuda, aliisque omnibus episcopalis vestri muneris 
partibus obeundis nihil potius, nihil antiquius habere 
velitis, quam ut concordissimis animis id ipsum dicatis omnes ac perfecti sitis in eodem sensu et iu
eadem sententia, et omni fiducia Nos et hanc Aposlolicam Sedem consulatis ad omnem cujusque generis quaestionem et controversiam a Vobis penitus 
removendam. Atque in primis, cum compertum exploratuinque Vobis sit quantopere ad rei tum sacrae 
tam publicae prosperitatem conducat recta praesertim Cleri institutio, ne intermittatis concordibus animis in tanti momenti negotium curas, cogitatiopesque 
vestras conferre. Pergite ut facitis nihil unquam intentatum relinquere, ut adolescentes Clerici in vestris 
Seminariis ad omnem virtutem, pietatem et ecclesiasticum spiritum mature fingantur, ut in humilitate 
crescant, sine qua nunquam possumus placere Deo 
ac simul humanioribus literis scverioribusque disciplinis, potissimum sacris ab omni prorsus cujusque 
erroris periculo alienis ita diligenter imbuantur, ut 
non solum germanam dicendi scribendique elegantium, eloquentiam tum ex sapientissimis Sanctorum 
fatrum operibus, tum ex clarissimis Ethnicis Scriptoribus ab omni labe purgatis addiscere, verum etiam 
perfectam praecipue, solidamque theologicarum doctrinarum, Ecclesiasticae Historiae et Sacrorum Canonum scientiam ex auctoribus ab hac Apostolica 
Sede probatis depromptam consequi valeant. Ita porro 
illustris iste Galliae Clerus, qui tot viris ingenio, pietate , doctrina, ecclesiastico spiritu ac singulari in 
hanc Apostolicam Sedem obsequio spectatis refulget, 
magis in dies abundabit navis et industriis operariis, 
qui virtutum ornatu praestantes ac salutaris scientiae 
praesidio inuniti valeant in tempore auxiliariam Vobis in Dominica vinea excolenda operam praebere, 
eos qui contradicunt arguere ac non solum Galliae 
fideles in sanctissima nostra religione confirmare, 
verum etiam illam apud longinquas et infideles nationes sacris expeditionibus propagare, quemadmodum 
Clerus idem summa cum sui nominis laude, religionis 
bono et animarum salute hactenus peragendum curavit. Et quoniam una Nobiscum vehementer doletis 
de tot pestiferis libris, libellis, ephemeridibus, pagellis, quas virulentus Dei et hominum hostis undequa- 
que evomere non desinit ad mores corrumpendos, 
ad fidei fundamenta concutienda et omnia sanctissimae religionis Nostrae dogmata labefactanda, idcirco, 
Dilecti Filii Nostri ac Venerabiles Fratres, pro episcopali vestra sollicitudine et vigilantia ne cessetis 
unquam unanimes gregem curae vestrae commissum 
ab hisce venenatis pascuis omni studio avertere, 
eumque adversus tot en*orum colluviem salutaribus, 
opportunisquc monitis et scriptis instruere, defendere 
et confirmare. Atque hic haud possumus, quin Vobis 
in mentem revocemus monita et consilia , quibus 
quatuor abhinc annis totius catholici orbis Antistites 
vehementer excitavimus, ne intermitterent viros ingenio sanaque doctrina praestantes exhortari, ut viri 
ipsi opportuna scripta in lucem ederent, quibus et 
populorum mentes illustrare et serpentium errorum 
tenebras dissipare contenderent. Quamobrem a Vobis 
efflagitamus, ut dum mortiferam pestilentium librorum et ephemeridum perniciem a fidelibus curae vestrae traditis amovere studetis, eodem tempore illos 
viros omni benevolentia et favore prosequi velitis, 
qui catholico spiritu animati ac literis et disciplinis 
exculti libros isthic et ephemerides conscribere, typisque mandare curant ut catholica propugnetur et
propagetur doctrina ut veneranda hujus S. Sedis jura, 
ejusque documenta sarta tecta habeantur ut opiniones et placita eidem Sedi, ejusque auctoritati adversa 
de medio tollantur, ut errorum depellatur caligo et 
hominum mentes suavissima veritatis luce collustrentur. Atque episcopalis vestrae sollicitudinis et charitatis erit catholicos istos scriptores bene animatos 
excitare, at majore usque alacritate pergant catholicae veritatis causam sedulo sciteque defendere, eosque paternis verbis prudenter monere si quid in scribendo offenderint. Jam vero ea est vestra sapientia 
ut probe noscatis, infestissimos omnes catholicae religionis hostes acerrimum semper bellum, irrito licet 
conatu, gessisse contra hanc Beatissimi Principis 
Apostolorum Cathedram, haud ignorantes, religionem 
ipsam cadere et labare nunquam posse, eadem Cathedra stante, quae illi innixa est petrae, quam su 
perbae non vincunt inferorum portae (1), et in qua 
est integra christianae religionis ac perfecta soliditas (2). Quocirca, Dilecti Filii Nostri ac Venerabiles 
Fratres, a Vobis enixe postulamus ut pro eximia 
vestra in Ecclesiam fide ac praecipua in eadem
Petri Cathedram pietate nunquam desinatis una mente, unoque spiritu vestram omnem curam, diligentiam 
et operam in id praesertim intendere, ut isti fideles 
Galliarum populi callidissimas insidiantium hominum 
fraudes et errores sedulo devitantes quotidie magis 
filiali prorsus affectu ac devotione huic Apostolicae 
Sedi firmiter, constanterque adhaerere eique summo, 
quo 'par «st obsequio obtemperare glorientur. Omni 
igitur episcopalis vestrae vigilantiae studio nihil unquam neque re, neque verbis praetermittite, quo fideles ipsi hanc S. Sedem magis magisque ex animo 
diligant, venerentur, omnique obsequio excipiant et 
exequantur quidquid Sedes ipsa docet, statuit atque 
decernit. Hic autem haud possumus, quin Vobis exprimamus summum dolorem quo affecti fuimus, ubi 
inter alia improba scripta isthic vulgata nuper ad Nos 
pervenit libellus gallica lingua exaratus ac Farisiensibus typis editus, et inscriptus « Sur la situation 
prdsente de 1’Eglise Gallicane relativement au droit 
coutumier » cujus auctor iis plane adversatur quae 
Vobis tantopere commendamus atque inculeamus. 
Quem libellum Nostrae Indicis Congregationi reprobandum et damnandum commisimus. Antequam vero 
scribendi finem faciamus, Dilecti Filii Nostri ac Venerabiles Fratres, Vobis denuo significamus, optatis 
simum Nobis esse, ut omnis quaestio et cdntroversia 
a Vobis rejiciatur, quae ut scitis pacem turbat, charitatem laedit, et Ecclesiae hostibus arma ministrat, 
quibus illam divexent et oppugnent. Igitur Vobis 
Summopere cordi sit pacem habere inter Vos et pacem sequi cum omnibus, serio considerantes pro Illo 
Vos legatione fungi, qui non dissensionis sed pacis 
Deus est, quique discipulis suis pacem tantopere inculcare, imperare et praecipere nunquam destitit. Et 
quidem Christus, veluti quisque Vestrum noscit « dona 
omnia suae pollicitationis et praemia in pacis conservatione promisit. Si heredes Christi sumus, in 
Christi pace maneamus, si filii Dei sumus, paeifici 
esse debemu.. . i Pacificos febsettportet Dei filios 
corde mites,'sermone simplices affeetidnfe concordes, fideliter sibi unanimitatis nexibus cohaeren 
to tes (i).» Ea certe quidem 'de vestra virtute, religione, pietate Nobis ihddt cVpihio et fidiicla, Iit plane 
non dubitemus, Dilecti Filii Nostri et Venerabiles 
Fratres, quin paternis hisce Nostris monitis, desideriis, postulationibus quam libentissime obsequentes 
omnium dissensionum germina radicitus evellere ac 
ita gaudium Nostrum i mple r e velitis, et cum omni 
patientia invicem supportantes in caritate et unanimes collaborantes fidei Evangelii pergatis alacriori 
usque studio custodire vigilias noctis super gregem 
curae vestrae commissum, omnesque gravissimi vestri muneris partes sedulo obire ad consummationem 
Sanctorum in aedificationem Corporis Christi. Persuasissimum autem Vobis sit, nihil Nobis gratius, 
nihil optabilius fore, quam ea omnia praestare, quae 
ad majorem vestram, et istorum fidelium utilitatem 
pertinere posse noverimus. Interim in humilitate 
cordis Nostri Deum oramus et obsecramus, ut coelestium omnium charismatum copiam super Vos propitius semper effundat, vestrisque pastoralibus curis 
et laboribus benedicat, quo fideles vestrae vigilantiae 
commissi magis in dies ambulent digne Deo per 
omnia placentes et in omni opere bono fructificantes. 

Ac divini hujus praesidii auspicem et flagrantissimae 
illius, qua Vos in Domino amplectimur, charitatis testem Apostolicam Benedictionem ex intimo corde 
profectam Vobis, Dilecti Filii Nostri ac Venerabiles 
Fratres cunctisque istarum Ecclesiarum Clericis, Laicisque fidelibus peramanter impertimur. 

Datum Romae apud S. Petrum die XXI Martii 
Anno MDCCCLIII. Pontificatus Nostri Anno Septimo.