Vix dum a nobis
DILECTIS FILIIS S. R. E. CARDINALIBVS ET VERERABILIBIS 
FRATRIBYS ARCHIEPISCOPIS ET EPISCOPIS 
IMPERII AVSTRIACI. 

PIVS PP. IX. 

DILECTI FILII NOSTRI ET VENERABILES FRATRES 
SALVETM ET APOSTOLICAM BENEDICTIONEM. 

Vix dum a Nobis catholico orbi denunciata fuerat 
per litteras datas die 24 Novembris, anno superiori, 
persecutio immanis contra Ecclesiam Dei, in Borussia et Helvetia praesertim, excitata; quum nova moerori Nostro accessit sollicitudo ex allatis nunciis de 
aliis iniuriis impendentibus eidem Ecclesiae, quae 
Sponso Divino similis effecta, iam et ipsa conqueri 
merito potest ea prophetica voce: super dolorem 
vulnerum meorum addiderunt . Quibus iniuriis 
eo gravius angimur quod a Gubernio irrogentur Au- 
striacae Nationis, quae iampridem maximis Christia 
nae reipublicae temporibus huic Sedi Apostolicae
coniunclissifloa pro catholica fide strenue decertavit. 

Equidem iam aliquot ab hinc annis quaedam 
in isto Imperio latae sunt leges et ordinationes sanctissimis Ecclesiae iuribua et sollemnibus pactis conventis plane adversae, quas in Nostra allocutione 
ad Venerabiles Fratres S. R. E. Cardinales habita 
die 22 Iunii anno 1868 condemnare et irritas de 
clarare pro officii Nostri munere debuimus.  Nunc 
vero publicis Imperii Comitiis /exponendae et ap 
probandae proponuntur novae leges, quae eo mani 
feste spectant, ut catholica Ecclesia in perniciosis 
simam servitutem sub arbitrio civilis auctoritatis , 
contra divinam Iesu Christi Domini Nostri institu 
tionem, omnino redigatur. 

Humani enim generis Creatur et Redemptor Ec 
clesiam fundavit tamquam visibile suum in terris 
regnum, non modo supernalurali charismate infal 
libilis magisterii ad sacram doctrinam tradendam, et 
sanctissimi sacerdotii ad divinum cultum animaramr 
que sanctificationem sacrificio et sacramentis pro- 
movendamy verum etiam propria et plena regiminis 
potestate inBlruetum ad ferdndas leges, ad iudicia 
exercenda, ad salubrem coercitionem adhibendam in 
rebus omnibus quae ad proprium finem regni Dei 
in terris pertineant. 

Quoniam vero supernaturalis haec regiminis ec 
clesiastici potestas, ex ipsa Ieso Christi institutione, 
diversa prorsus est atque independens ab imperia 
politice; idcirco ipsum regnum Dei in terris regnum 
est societatis perfectae > quod continetur et guber 
natur suis legibus, mnis iuribup» suis praepositis, qui 
pervigilant quasi rationctn pro animabus reddituri 
non civilis societatis rectoribus» sed principi pasto 
rum Iesu Christo» a quo dati sunt pastores et do- 
ctores nulli terrenae potestati in obeundo ministerio 
salutis obnoxii. (1) Quare sicut ad sacro9 Antistites 
munus regendi, ita ad omnes fideles, monente Apostolo, officium pertinet eisdem obediendi et subjacendi ; et proinde etiam populis catholicis sanctis 
simum ius est, ne in hoc officio divinitus iniuncto 
sequendi doctrinam, disciplinam ac leges Ecclesiae 
a civili gubernio impediantur. 

Iamvero ipsi Nobiscum probe intelligitis, Dilecti 
Filii Nostri et Venerabiles Fratres, quam gravis violatio huius divinae constitutionis Ecelesiae, quam 
intolerabilis subversio iurium Apostolicae Sedis, sacrorum Antistitum, populi catholici in earum legum 
rogatione, de quibus apud Austriaca Comitia nunc 
agitur, contineatur et palam promulgetur. 

Nam secundum easdem leges Ecclesia Iesu Christi in omnibus fere rationibus et actionibus, quae 
ad regimen fidelium spectant, supremo civilis aucto 
ritatis imperio prorsus obnoxia et subiecta existima 
tur atque habetur; idque in ea Motivorum expositione, quae vim et sensura propositarum legum ex 
plicat,aperte veluti principii loco statuitur.Hinc etiam 
declaratur diserte, Gubernii civilis esse ex suprema 
sua potestate leges ferre quemadmodum de civili 
bus, ita etiam de ecclesiasticis rebus, utpote quod 
Ecclesiae advigilare et dominari debeat non secus 
ac aliis quibuscumque civium societatibus privatis 
mereque humanis intra Imperii fines existenlibns.

Itaque civile Gubernium sibi arrogat tum indicium ac proinde magisterium de constitutione et iuribus Ecclesiae catholicae, tum supremum einsdem 
regimen, quod partim per se ipsum suis legibus sua 
que actione, partim per ecclesiasticos viros sibi mancipatos exerceat. Quo fit, ut potestati sacrae ad re 
gendam Ecclesiam, ad opus ministerii atque ad aedi 
ficationem corporis Christi divinitus institutae arbitrium et vis subrogetur terreni imperii. Contra 
huiusmodi sacrorum usurpationes pro iurc et veritate catholica respondet magnus Ambrosius : « Alle 
gatur, imperatori licere omnia, ipsius esse universa. 
Respondeo: noli te gravare ut putes te in ea, quae 
divina sunt, imperiale aliquod ius babere. Noli te 
extollere, sed esto Deo subditus. Scriptum est: quae 
Dei, Deo; quae Caesaris, Caesari. Ad imperatorem 
palatia pertinent, ad sacerdotem Ecclesiae »  

Quod vero ad ipsas leges attinet, quibus me 
morata Motivoru expositio praefigitur, licet eae 
speciem aliquam moderationis praeseferre fortasse 
videantur, si cum novissimis Borussicis legibus comparentur, re tamen vera eiusdem rationis et indolis 
sunt, eamdemque Catholicae Ecclesiae in Austriaca 
ditione parant perniciem. 

Nolumus singula carumdem legum capita prosequi ; verum silentio praeterire nullo modo possumus gravissimam iniuriam, quae ipsa barum legum 
propositione infertur Nobis ipsis et huic Apostolicae 
Sedi, nec minus vobis, Dilecti Filii Nostri et Venerabiles Fratres, ac toti populo Catholico istius imperii. Conventit nimirum inter Nos et serenissimum 
Imperatorem anno 1855 inita (1) ac ab eodem catholico principe solemni sponsione munita totique Imperio instar publicae legis promulgata, nunc Imperii 
Comitiis declaranda proponitur tanquam omni prorsus ex parte 'abrogata et irrita , idque nulla cum 
hac Apostolica Sede tractatione praegressa, imo et 
iustissimis Nostris expostulationibus plane contemptis. 
Haec profecto iis temporibus , quibus Udes publica 
adhuc valuit, ne tentari quidem potuissent; nunc 
vero in hac tristissima rerum conditione et tentantur et perficiuntur. Contra hanc sollemnis pacti conventi violationem coram vobis, Dilecti Filii Nostri 
ac Venerabiles Fratres, iterum protestamur, multo 
vero magis intimo animi Nostri dolore denunciamus 
ac reprobamus iniuriam illam toti Ecclesiae illatam, 
dum et huius Concordati abrogationis et ceterarum 
connexarum legum causa et excusatio audacter refertur ad definitiones revelatae doctrinae ab Oecumenico Vaticano Concilio editas , atque haec ipsa 
catholica dogmata impie appellantur innovationes et 
commutationes doctrinae fidei et Constitutionis Ecclesiae catholicae (2). Equidem si qui sunt in Austriaca ditione qui nefariis eiusmodi commentis catholicam fidem abiicianl, eam retinet ac profitetur 
cum gloriosis Avis suis totaque imperiali domo augustissimus Princeps, eam retinet ac profitetur longe 
maxima pars populi, cui leges feruntur talibus commentis innixae. 

Ha Nobis insciis et invitis rescissa Conventione 
solemni, quam cum serenissimo Imperatore celebra 
vimus , ut animarum saluti simul et civilis reipublicae commodis prospiceretur» nova quaedam forma 
iuris obtenditur, et nova facultas civili Gubernio 
vindicatur, ut marte proprio de spiritualibus et ecclesiasticis negotiis quidquid visum fuerit, constituat 
atque decernat. 

Id eo valet, ut iis, quae modo rogantur legibus, inviolabilis ecclesiae Ubertas in animarum curatione, in regimine fidelium, in rel.giosa institutione populi et cleri ipsius, io vita ad evangelicam 
perfectionem exigenda , in administratione et proprietate in ipsa bonorum importunis nexibus implicetur atque praepediatur; perversio inducatur catholicae disciplinae, foveatur ab Ecclesia defectio, 
sectarumque coaliti» et conspiratio contra veram 
Christi fidem legum praesidio communiatur. 

Magna profecto Nobis copia memorandi foret, 
quid et quantum malorum, si leges huiusmodi perferantur, metuendum sit; at vero prudentiam vestram, Dilecti Filii Nostri et Venerabiles Fratres, 
id neque fallere nec praeterire potest. Scilicet officia fere omnia et beneficia eoclesiaslica, imo et 
exercitium pastoralium munerum ita civili potestati 
fient obnoxia, ut sacri Antistites, si novis iuribos 
(quod absit) acquiescerent, regimen dioecesium, pro 
quo districte rationem Deo sunt reddituri, non amplius iuxta saluberrima Ecclesiae praescripta retinere, sed ad nutum et arbitrium eorum qui reipu- 
blieae praefuerint, tractare et moderari cogerentur. 
Quid porro ex iis rogationibus expeclandum erit, 
quae de agnitione religiosorum ordinum inscribuntur? E aram sane noxia vis et mena inimica tam 
aperta est» ni nemo non intelligat, eas ad eorraptionem et perniciem religiosarum familiarum exeo 
gitatas esse et comparatas. Jeropofalium denique 
bonorum iactura, qnae imminet, tanta est» Ut a 
manifesta publicatione et direptione vix differat. Ea 
bona siquidem post infensas leges probatas » civile 
Gubernium in potestatem suam erit redactorum» si-r 
bique ius et fas esse dueet ea dividere, conferre' et 
vectigalibus impositis sic extenuare, Ut misera quae 
dabitur possessio et usus, non ad Ecclesiae decus, 
sed ad eius ludibrium et ad velamentum inmstitiae 
relicta haud immerito existimetur. 

Quum hae sint leges^ de quibus in publiois Auelriaci imperii oomitiis disceptatur, et iis, quae demonstravimus, principiis nitantur, perspecta vobis 
plane sunt, Dilecti Filii Nostri et Venerabiles Fratres, praesentia pericula, quae gregibus vigilantiae 
vestrae concreditis impendunt. Unitas namque et pax 
Ecclesiae in discrimen vocatur, illudqUe agitur ut 
ei libertas adimatur, quam S. Thomas Cantuariensis 
scienter dixit; « animam esse Ecclesiae, sine qua 
nee viget neo valet adversus eoe qui'quaerunt hereditate sanctuarium Dei possidere  . Quam seu 
teotlam iam antea defensor alter eiusdem libertatis 
invietus, S. Anselmus verbis hisce Explicaverat: 
« Nihil magis diligit Deus in hoc mundo quam li 
bertatem Ecclesiae suae; qui ei volrtnt non tam 
prodesse quam dominari, procul dubio Deo probantur 
adversari: liberam vult esse Deus sponsam suam,
non ancillam » . Quapropter pastoralem sollicitudinem vestram» et zelum quo flagratis pro domo 
Dei, magis magisqne excitamus et incendimus, ut 
periculum quod instat, contendatis amovere. Magnos 
sumite animos, quibus dignum virtute vestra certamen obeatis. Certam namque Nobis, nihil vos fore 
animis -neque virtute minores iis Venerabilibus Fratribus , qui alibi inter vexationes acerbissimas pro 
hac ipsa libertate Ecclesiae opprobriis et tribulatio 
nibus spectaculum facti non modo rapinam bonorum 
suorum cum gaudio suscipiunt, sed etiam in vinculis 
certamen sustinent passionum (2). 

Ceterum non in viribus nostris sed in virtnte 
Dei spes omnis posita est; Dei namque causa agitur, 
qui oraculo nunquam defecturo nos ita praemonuit 
et erexit : In-mundo pressuram habebitis, sed confidite , ego vici mundum (3). Nos itaque, qui pro 
munere Nostro Apostolico in hoc bello tam vario et 
atroci contra Ecclesiam indicto, divina gratia infirmitatem Nostram rqborante, duces constituti sumus, 
ea vobis renuneiamus ac spondemus, quae S. Martyr 
Cantuariensis verbis olim expressit huic aetati et 
perioulo apprime congruentibus: « Causa quam contra nos exercent- inimici Ecclesiae, inter ipsos et 
Deum est, quia nos nihil aliud ab eis quaerimus, 
nisi quod Ecclesiae suae aeterno testamento pro ea 
in susqepta carne immortalis reliquit Deus. In fide 
ergo et charitate Christi exurgatis Nobiscum in auxilium Ecclesiae, et auctoritate et prudentia vobis 
eollata occurrite hominibus, quibus nullorum 
eessuum copia sufficit, si Ecclesia. Dei gaudet libertate. Confidimus in vobis abundantias, praesertim id 
causa Dei. De Nobis autem pro certo tenete, quia 
satius ducimus mortem incurrere temporalem, quam 
miserae servitutis angustias perpetuare. Nam huius 
controversiae exitus trahetur ad consequentiam lemporum futurorum, ut Ecclesia aut perpetuis,, quod 
absit, aerumnis lugeat, aut perenni gaudeat Ubertatte » (1). 

Quum aotem vobis interea adnitendum sit, ut 
quae instant pericula, auctoritate, prudentia et studiis vestris praecaveatis, nihil utilius atque .opportunius fore intelligitis, quam ut oollatis consiliis 
disquiratis ao deliberetis quaenam rationes viaeque 
aptiores suppetant, quo certius atque effleaoius propositum finem assequamini. Dum Ecclesiae iupa impetuntur , vestrum est ut adseendeates ex adverso 
murum opponatis pro tlomD Israel; solidius vero 
propugnaculum erit et defensio validior, quq magfe 
concors et in unum conspirans siugulomuri «pena et 
conatus, erit; et quo diligentius praevisa et constituta fuerit agendi ratio pro varia necessitate" rorum 
quae forle.ceciderint, adhibenda. Quare vos etiam 
atque etiam hortamur, jlU quamprimum conveniatis 
in- unum, et communicatis' ronsiliis normam consti 
tuatis certam omoibusque probatam, qua/pro.  offici i 
vestri ratione propulsetis unanimes mala ingruentia, 
et Ecclesiae libertatem TdrViidt'[tueamini. Haec ideo 
vos a Nobis moneri par erat, ne officio Nostro in 
tanta rei gravitate deesse videremur. Nam persuasam Nabis esi, vos etiam citra hortationes Nostras 
haee ultro fuisse effecturos. Aiioquin nondum spem 
omnem abiecimus fore ut eas, quae portenduntur, 
calamitates, alio tramite Deus avertat. Nos enim movet ad bene sperandum pietas et religio Carissimi in 
Christo Filii Nostri Francisei IoBephi Imperatoris et 
Regis r quem Nos novis litteris hodierna die ad ipsum 
datis enixe obsecravimus, ne unquam committere 
velit, ut in amplissima ditione sua inhonestae servituti tradatur Ecclesia, et catholici cives eius imperio subieeti in summas angustias adducantur. 

Quoniam vero multi adversus Ecclesiam connituntur et mora quaevis plena semper periculo est, 
vos minime oportet desides conquieseere. Praesit 
Deus consiliis vestris, et potenti praesidio suo vos 
adiuvflt, ut quae ad decus Nominis Eius in anima 
rum salutem maxime pertinent constituere et perficere feliciter valeatis. In auspicium autem caelestis 
huius praesidii et praecipuae benevolentiae Nostrae 
testimonium Aposiolieam Benedictionem vobis universis et singulis, Dilecti Filii Nostri et Venerabiles 
Fratres, nec non Clero et fidelibus vigilantiae vestrae commissis peramanter impertimus. 

• Datum Romae apud S. Petrum die VII Martii 
anno Demini MDCCCLXXIV. Pontificatus Nostri vigesimosesto. 

PIVS PP. IX.