Annales Cambriae B/XVIIII
[19a]
ceperunt opidanis . partem cesis partem redemptis partim abire dimissis . resus et owinus filii Grifini francorum auxilio denewr et lanam deweri ceperunt reso paruo domino terre vi expulso . Resus paruus ad mailgonem se transtulit et cum eo parum moratus inde ad francos uenit qui eum post modicum temporis interuallum ceperunt et in angliam duxerunt . offert rex ecclesie romane totum regnum anglie et hibernie tenenda ea sibi et heredibus suis tanquam feudariis per annum redditum .m. marcarum .

[b1236 1214] Anus m.cc.xiiii . Rex anglie circa purificacionem beate virginis pictauiam intrauit cui in auxilium cum alemannis nepos suus otho venit . hoc audiens rex francie philippus non in arcu suo sperans uel gladio sed in ipso qui aperit et nemo claudit othonis aciem inuasit eamque dissipauit dissipatam . cedit . prostrauit pedibus equorum conculcauit . cepit etiam tres nobiles consules . Willelmum longum ensem fratrem regis anglie et consulem bolonie et consulem flandrie . othone in fugam uerso rex francie in triumpho ad sua rediit . Vnde francia in gaudium uersa est anglia in luctum . Rex anglie in angliam rediit ubi postmodum crucis signaculo se insignauit . Discidium ortum est inter regem anglie et consules et barones aquilonales .cuius. discidii meminit merlinus uates in uaticinio {suo} dicens . Nam discidium alie{nigen}arum orietur . consules et barones aquilonales cum principibus wallie contra regem federa inierunt . Egidius de breusa herefordensis episcopus facto cum ducibus Wallie et baronibus anglie federe terram patris sui cum castellis ui adquisiuit familiaribus regis undique expulsis . mailgonus et duo filii Grifini in vigilia assencionis domini ad demeciam cum excercitu uenerunt et omnes Walenses demetice regionis conquisierunt et secum ultra tewi abduxerunt part{im} par{tim} uero apud emlin et elwed remanserunt .

[19b]
Resus filius Grifini cum auxilio mailgoni patrui sui kedeweli et kernawallan conquisiuit . Inde ad Goer potenter diuertit et in ea predas et combustiones fecit et castella combussit et euertit non sine hominum detrimento . pro qua re Balliui et burgenses de kermerdin uillam suam combusserunt . Resus filius resi a carcere regia solutus est . Egidius herefordensis episcopus obiit in christo . Stephanus cantuariensis archiepiscopus et G(alfridus). meneuensis episcopus cum omnibus fere anglie scocie et wallie hibernie francie et cisalpinis et transalpinis episcopis romam adierunt . lewelinus nortwallie dux cum nortwalensibus et wenn{un}wen filius owini cum powisiensibus mailgonus et Resus et duo filii Grifini resus et owinus cum dextralibus die concepcionis beate marie ad kermerdin venerunt et infra natale castellum kermerdin francis expulsis non belli conflictu sed solo eorum timore ceperunt et euerterunt . et cum eo castellum kedweli et sancti stephani et sancti clari et treftraid . in vigilia uero natalis domini prefati Duces leto Wltu fluuium tewi transierunt . et die sancti stephani aberteiui et kilgarran ceperunt que duo castella tanquam iure paterno sibi integra seruauerunt . Wnde Walenses leti ad sua redeunt .  franci uero tristes vndique eiecti uelut . aues huc et illuc dispersi sunt . Relaxata est sentencia interdicti a domino papa et orta est dissensio inter reges et barones ut predictum est .

[b1237 1215] Anus .m.ccxv . wenunwen a lewelino principe norwallie sua patria expulsus est . hoelus filius Grifini obiit . lodouicus filius regis francie venit in anglia ad preliandum contra regem . wenunwen obiit .

[b1238 1216] Anus .m.cc.xvi . lewelinus princeps nortwallie magnum excercitum in gouer mouit et castellum abertaui primo impetu cepit inde

[19c]
cum ducibus sibi confederatis s(cilicet) mailgono et reso paruo et filiis grifini et aliis ros adiuit . sed anglici dolosi et in o{mn}ibus fere odiosi quia ei non possent resistere xxiiii obsides communi consilio et consilio G(eruasii) meneuensis episcopi qui walensibus magis nocuit quam profuit tradiderunt et hoc condicionaliter fecerunt quod obsides infra breue spatium pro mille marcis deliberarent tocius terre potestatem ei tribuerunt . 

[b1239 1217] Anus m cc xvii

[b1240 1218] Anus .m.ccxviii . barones qui homagium fecerunt lodouico interfecti sunt etiam quam plurimi francorum pugnante domino pro rege

[b1241 1219] Anus m.cc.xix . lewelinus princeps tocius uallie cum aliis ducibus minoris potestatis sibi confederatis in augusto excercitum magnum in Dewet mouet et castellum arberth cum primo nutu sine ulla contencione uiris partim cesis partim captis combussit . Deinde castellum Wiz in crastino adiuit et id idem solutis viris cum suis armis dato eis federe sine mora destruxit . postea castellum harford adiuit et totam uillam combussit et castellum debellare noluit . Deinde apud pul in ros pernoctauit et totam patriam combussit necnon omnia animalis tocius patrie in simul congregata mactare precepit . deinde penbroc uoluit adire sed ipsi pre timore uiri fortis ad fedus habendum ducentas marcas pepigerunt . hoc facto ad propria saluis omnibus uiris suis rediit . obiit Willelmus marescallus senior . 

[b1242 1220] Anus .m.cc xx . Resus filius Grifini miles strenuus fortis ut hector in armis gemma ducum flos militum comes penbrochie . Willelmus marescallus iunior hiberniam intrauit

[b1243 1221] Anus .m.cc.xxi . Philippus rex francie obiit in christo . Willelmus comes iuuenis filius Willelmus marescalli comitis de ibernia rediens reuersus est ad sudwalliam ibi castella Kermerdin et aberteiui adquisiuit et sui