Laureolus
MARIAE IOANNES sorori dulcissimae
	Laureolo tu casta meo mea parce Diana.
	Lucus Aricina croceum de fronde videtur
	exhalare diem, subeuntque crepuscula caelo.
	Iam non purpurea variat lacus aequora luce;
	Vesper opacatis tremulus nunc murmur in undis
	lene ciet; late resonant asionibus alni.
	En pia reptat anus, vetulo comitante, domumque
	sub noctem redeunt. Domus est in limine silvae
	et media in dumis paleae casa tecta maniplis.
	«Hora subit» pia dicit anus, «qua Virbius artis
	ex hederis caput ignoti deus exserit antri
	cautus, et ingentes sensim nigrescere truncos
	ac similem nebulae fumantem prospicit umbram.
	Olli intus thalamus lychno cristallinus ardet
	perpetuo: cubat ille dies vitamque priorem
	somniat et rapitur furiis immotus equorum.
	Assidet et lento blanditur carmine nympha
	Egeria et madidam frontem solatur anhelo.
	Nocte deam sequitur deus, et, cum luna renidet,
	per lucum tacitis videas vestigia flammis
	gliscere et immortale potes deprendere murmur,
	quale sonant crebrae percusso marmore guttae.
	Sed vagus obscurusque per interlunia lustrat
	assidue silvam gemitu loca flebilis implens».
	Haec memorans tecto successerat. Ecce sub ipsa
	forma casa conspecta viri. «Recludite portam
	meque» ait «hospitio miserum dapibusque iuvate».
	Forma erat humana maior, vox triste sonabat
	nescioquid. Stupuere senes atque «Hospes, haveto»,
	dixit anus, «concede intro» dextraque prehenso
	anteit. Apparet nigro domus illita fumo
	stellaeque a patula mediae micuere fenestra.
	Hanc nactus tacitas hospes circumtulit omnes
	per dumos acies perque atra silentia luci
	multa agitans: clare quem iam fulgente lucerna
	haerentem ut pura videre in nocte, subinde
	quaesivere oculos oculi digitusque labellis
	et ait impressus. Tandem conversus et ora
	et latos pavidis umeros oculosque flagrantes,
	quos silva tremulisque putes horrescere ramis,
	mirari dedit ac pharetram venantis et arcum.
	«Quisquis es» inquit anus «nostro succedere tecto
	et dignate domum praesens invisere castam,
	aequus ades, precor, aequus abi, de te male nunquam
	si meriti, silvam veriti si laedere, vestram
	si, bone, ne ipsa quidem violavit pupula sedem».
	Sic ait et palmis orabat uterque supinis.
	«Iam taceas: quid opus verbis? tibi tessera detur.
	Aspicite, at visum nusquam vidisse putate».
	Haec hospes: tremuloque senex haec adicit ore:
	«Quem te, hospes (multis nam gaudes, sancte, vocari
	nominibus, quorum hoc laudas, hoc tempore temnis),
	da quo nos igitur, nequis forte inscius erret
	nomine...» «Scitis enim» rapidus sic hospes, et ictam
	insonuit palma et tremefecit pondere mensam.
	«Vae vos ... sed moniti cautique tacenda tacete.
	Cur autem cessas nec donis sedula mensam
	instruis oblito, iamdudum, mater, aventi,
	quae procul in vita delectavere priore?
	Nec mihi liba manus durat per inhospita silvae
	ulla nec ulla dapes mihi mollit flamma paratas».
		Nec mora: festinant. Dependens perna camino
	tollitur: hinc partem resecat vetus ordine coniunx
	et minuit cultro sordes ornatque patellam;
	dein foliis mensam ficulnis sternit et affert
	succinctus raphanos et pocula sistit et atram
	sustinet et manibus testam vix atque genus vi.
	It, redit: at properata gemens anus ignibus infert
	liba foci: raucum flabellis urguet ahenum;
	viro: nunc hoc, nunc admonet illud.
	Iam fruitur dapibus, iam dulci proluit hospes
	corda mero: veniamque epulis anus orat inemptis,
	mala memor coniunx apponit et impiger uvam.
		«Non indigna deo» satur ille ait «hospite cena
	gaudentem silvis variaque ambage beavit».
	Cui vetulus: «Macte hoc igitur, quicquid fuit, esto,
	non dedignatus mensam deus» inquit «acernam».
	«Hospes, ain vero? quippe, inquam: nulla sepulcri
	ara manet, nulla terra cohibebor humatus».
	Sic ait, at fronti rugas obduxerat. Illi
	multa diu taciti secum tum volvere, secum
	mirari sacro perculsi corda pavore,
	quod deus aeternos maereret nectaris haustus
	nostraque divina traheretur fronte senectus.
	Ecce hospes subito exclamans: «Age vive! quid autem?
	Nonne mihi luci securis quercubus horrent?
	nonne cavum tutis antrum me amplectitur umbris?
	Et mea sunt, oculi mihi quae videre, nec ulla
	lex humana tenet; non ullo fundit aratro
	terra cibum, latices non ulla vinea falce.
	Conspectus nulli, similis circumvagor Euri,
	ceu Sol indeprensus et avius omnia lustro,
	et nascor moriorque, alius sum semper et idem.
	Si modo cornipedum liceat vitare tumultus!
	si modo quis propriam supera illam luce dicaret
	usque deam, ut noctes uni mihi pulcra niteret
	et dum cuncta silent, claro penderet in antro!»
	Haec loquitur: vetuli pendent ex ore loquentis
	votaque suscipiunt taciti tacitique precantur,
	cum cernunt simul expallescere. Semita nempe
	et properante sonat late pede campus equorum.
	Declinant oculos, convertunt. Assidet hospes
	nullus: ab obscuro lucebant sidera caelo,
	mensa aliqua, mirum, patera ridebat et auro.
	Ingruit ac strepitus, propius rapit ungula turmam.
	Consistunt equites: «Ehodum!» clamatur «adeste
	vidistisne ferum vultu pharetraque minacem
	forte virum?» Vidisse virum negitavit uterque.
	«Quo sacer ille mihi similis dilabitur undae,
	avolat ut somnus tenuisque efflatur ut aura,
	Laureolus? ne illi praesto reor esse Lavernam!
	nonne expilatam dicas gaudere Dianam?
	Sed mihi pileolum nequiquam publicus optem,
	inveniet si aliud corvorum ventre sepulcrum!»
	His dictis abeunt. Ignaro corde revertunt
	instaurantque senes epulas et vina nitenti
	de patera fundunt, te votis rite vocantes
	cultorem nemorum nymphaeque potentis alumnum,
	uno iam functus qui bis vir Virbius aevo
	immortalis agis, divae satiatus amore.
	     Et procul inde equitum strepitu cava terra resultat
	ac stupet insolitum nox intempesta sonorem.