Ne Temere
EX S. CONGREGATIONE CONCILII

DECRETUM

De sponsalibus et matrimonio iussu et auctoritate SS. D. N.

Pii Papae X a S. Congregatione Concilii editum.

Ne temere inirentur clandestina coniugia, quae De i Ecclesia iustissimis de causis semper detestata est atque prohibuit, provide cavit Tridentinum Concilium, cap. i, Sess. XXIV
de reform, matrim, edicens : « Qui aliter quam praesente parocho vel alio sacerdote de ipsius parochi seu Ordinarii licentia et duobus vel tribus testibus matrimonium contrahere
attentabunt, eos Sancta Synodus ad sic contrahendum omnino
inhabiles reddit, et huiusmodi contractus irritos et nullos esse
decernit ».

Sed cum idem Sacrum Concilium praecepisset, ut tale
decretum publicaretur in singulis paroeciis, nec vim haberet
nisi iis in locis ubi esset promulgatum; accidit ut plura loca,
in quibus publicatio illa facta non fuit, beneficio tridentinae
legis caruerint, hodieque careant, et haesitationibus atque incommodis veteris disciplinae adhuc obnoxia maneant.
Verum nec ubi viguit nova lex, sublata est omnis difficultas. Saepe namque gravis exstitit dubitatio in decernenda
persona parochi, quo praesente matrimonium sit contrahendum. Statuit quidem canonica disciplina, proprium parochum,
eum intelligi debere, cuius in paroecia domicilium sit, aut
quasi domicilium alterutrius contrahentis. Verum quia nonnunquam difficile est iudicare, certo ne constet de quasidomicilio, haud pauca matrimonia fuerunt obiecta pericula
ne nulla essent: multa quoque, sive inscitia hominum sive
fraude, illegitima prorsus atque irrita deprehensa sunt.
Haec dudum deplorata, eo crebrius accidere nostra aetate videmus, quo facilius ac celerius commeatus cum gen -
tibus, etiam disiunctissimis, perficiuntur. Quamobrem sapientibus viris ac doctissimis visum est expedire ut mutatio aliqua induceretur in iure circa formam celebrandi connubii.
Complures etiam sacrorum Antistites omni ex parte terrarum, praesertim e celebrioribus civitatibus, ubi gravior appareret necessitas, supplices ad id preces Apostolicae Sedi
admoverunt.

Flagitatum simul est ab Episcopis, tum Europae plerisque, tum aliarum regionum, ut incommodis occurreretur, qua e
ex sponsalibus, idest mutuis promissionibus futuri matrimonii, privatim initis derivantur. Docuit enim experientia satis,
quae secum pericula ferant eiusmodi sponsalia : primum quidem incitamenta peccandi causamque cur inexpertae puellae
decipiantur; postea dissidia ac lites inextricabiles.

His rerum adiunctis permotus SSmus D. N. Pius PP. X
pro ea quam gerit omnium Ecclesiarum sollicitudine, cupiens
ad memorata damna et pericula removenda temperatione aliqua uti, commisit S. Congregationi Concilii ut de hac re
videret, et quae opportuna aestimaret, Sibi proponeret.
Voluit etiam votum audire Consilii ad ius canonicum in¿ 
unum redigendum constituti, nec non Emorum Cardinalium
qui pro eodem codice parando speciali commissione delecti
sunt: a quibus, quemadmodum et a S. Congregatione Con -
cilii, conventus in eum finem saepius habiti sunt. Omnium
autem sententiis obtentis, SSmus Dominus S. Congregationi
Concilii mandavit, ut decretum ederet quo leges a Se , ex
certa Scientia et matura deliberatione probatae, contuerentur,,
quibus sponsalium et matrimonii disciplina in posterum regere -
tur, eorumque celebratio expedita, certa atque ordinata fieret*.
In executionem itaque Apostolici mandati S. Concilii Congregatio praesentibus litteris constituit atque decernit ea quae:
sequuntur.

De SPONSALIBUS

I. - Ea tantum sponsalia habentur valida et canonicos
sortiuntur effectus, quae contracta fuerint per scripturam subsignatam a partibus et vel a parocho, aut loci Ordinario,
vel saltem a duobus testibus.
Quod si utraque vel alterutra pars scribere nesciat, id iii
ipsa scriptura adnotetur; et alius testis addatur, qui cum parocho, aut loci Ordinario, vel duobus testibus, de quibus supra, scripturam subsignet.

II. - Nomine parochi hic et in sequentibus articulis venit
non solum qui legitime praeest paroeciae canonice erectae; sed
in regionibus, ubi paroeciae canonice erectae non sunt, etiam
sacerdos cui in aliquo definito territorio cura animarum legitime commissa est, et parocho aequiparatur ; et in missionibus, ubi territoria necdum perfecte divisa sunt, omnis sacerdos a missionis Moderatore ad animarum curam in aliqua
statione universaliter deputatus.

DE MATRIMONIO

III. - Ea tantum matrimonia valida sunt, quae contrahuntur coram parocho vel loci Ordinario vel sacerdote af> 
alterutro delegato, et duobus saltem testibus, iuxta tamen
regulas in sequentibus articulis expressas, et salvis exceptionibus quae infra n. VII et VIII ponuntur.

IV. - Parochus et loci Ordinarius valide matrimonio adsistant,
§ i °. a die tantummodo adeptae possessionis beneficii vel
initi officii, nisi publico decreto nominatim fuerint excommunicati vel ab officio suspensi ;
§ 2°. intra limites dumtaxat sui territorii: in quo matrimoniis nedum suorum subditorum, sed etiam non subditorum valide adsistunt;
§ 3°. dummodo invitati ac rogati, et neque vi neque metu
gravi constricti requirant excipiantque contrahentium consensum.
V. - Licite autem adsistunt,
§ i°. constito sibi legitime de libero statu contrahentium,
servatis de iure servandis;
§ 2°. constito insuper de domicilio, vel saltem de menstrua
commoratione alterutrius contrahentis in loco matrimonii ;
§ 3°. quod si deficiat, ut parochus et loci Ordinarius licite matrimonio adsint, indigent licentia parochi vel Ordinarii proprii alterutrius contrahentis, nisi gravis intercedat necessitas, quae ab ea excuset.
§ 4°. Quoad vagos, extra casum necessitatis parocho ne
liceat eorum matrimoniis adsistere, nisi re ad Ordinarium
vel ad sacerdotem ab eo delegatum delata, licentiam adsistendi impetraverit.
§ 5°. In quolibet autem casu pro regula habeatur, ut matrimonium coram sponsae parocho celebretur, nisi aliqua iusta
causa excuset.

V I. - Parochus et loci Ordinarius licentiam concedere
possunt alii sacerdoti determinato ac certo, ut matrimoniis
intra limites sui territorii adsistat.
Delegatus autem, ut valide et licite adsistat, servare te-
Decretum
netur limites mandati, et regulas pro parocho et loci Ordinario n. IV et V superius statutas.

VII. - Imminente mortis periculo, ubi parochus, vel loci

Ordinarius, vel sacerdos ab alterutro delegatus, haberi nequeat, ad consulendum conscientiae et (si casus ferat) legitimationi prolis, matrimonium contrahi valide ac licite potest
-coram quolibet sacerdote et duobus testibus.
VIII. - Si contingat ut in aliqua regione parochus locive
Ordinarius, aut sacerdos ab eis delegatus, coram quo matrimonium celebrari queat, haberi non possit, eaque rerum conditio a mense iam perseveret, matrimonium valide ac licite
iniri potest emisso a sponsis formali consensu coram duobus
testibus.

IX. - § i 0
. Celebrato matrimonio, parochus, vel qui eius
vices gerit, statim describat in libro matrimoniorum nomina
•coniugum ac testium, locum et diem celebrati matrimonii,
atque alia, iuxta modum in libris ritualibus vel a proprio
Ordinario praescriptum ; idque licet alius sacerdos vel a se
vel ab Ordinario delegatus matrimonio adstiterit.

§ 2°. Praeterea parochus in libro quoque baptizatorum
adnotet, coniugem tali die in sua parochia matrimonium contraxisse. Quod si coniux alibi baptizatus fuerit, matrimonii
parochus notitiam initi contractus ad parochum baptismi sive
per se, sive per curiam episcopalem transmittat, ut matrimonium in baptismi librum referatur.

§ 3°. Quoties matrimonium ad normam n. VII aut VIII
contrahitur, sacerdos in priori casu, testes in altero, tenentur
in solidum cum contrahentibus curare, ut initum coniugium
in praescriptis libris quam primum adnotetur.

X. - Parochi qui heic hactenus praescripta violaverint,
ab Ordinariis pro modo et gravitate culpae puniantur. Et
insuper si alicuius matrimonio adstiterint contra praescriptum
•§ 21
et 3' num. V, emolumenta stolae sua ne faciant, sed proprio contrahentium parocho remittant.
Acta S. Sedis, vol. XL, fase. 9. 34 
5 3 o Ex S. Congregatione Concilii

XI - 

§ i° . Statutis superius legibus tenentur omnes in
catholica Ecclesia baptizati et ad eam ex haeresi aut schismate conversi (licet sive hi, sive illi ab eadem postea de -
fecerint), quoties inter se sponsalia vel matrimonium ineant.

§ 2°. Vigen t quoque pro iisdem de quibus supra catholicis, si cum acatholicis sive baptizatis sive non baptizatis,
etiam post obtentam dispensationem ab impedimento mixtae
religionis vel disparitatis cultus, sponsalia vel matrimonium
contrahunt; nisi pro aliquo particulari loco aut regione aliter a S. Sede sit statutum.

§ 3°. Acatholici sive baptizati sive non baptizati, si inter
se contrahunt, nullibi ligantur ad catholicam sponsalium vel
matrimonii formam servandam.
Praesens decretum legitime publicatum et promulgatum
habeatur per eius transmissionem ad locorum Ordinarios: et
quae in eo disposita sunt ubique vim legis habere incipiant
a die solemni Paschae Resurrectionis D. N. I. C. proximi,
anni 1908.

Interim vero omnes locorum Ordinarii curent hoc decretum quamprimum in vulgus edi, et in singulis suarum dioecesum parochialibus ecclesiis explicari, ut ab omnibus rite
cognoscatur.

Praesentibus valituris de mandato speciali SSmi D. N.
Pii PP. X, contrariis quibuslibet etiam peculiari mentione
dignis minime obstantibus.

Datum Roma e die 2a
mensis Augusti anni 1907.

f VINCENTIUS Card., Episc. Praenest., Praefectus.

C. De Lai, Secretarius»