De pronuntiatione linguae gallicae (Claudius a Sancto Vinculo)/Capitulum VIII
<br/ >
Duæ capitales regulæ, in lingua Gallica rectè<br/ >
pronuntianda imprimis obseruandæ.
<br/ >
 SI quis rectam gallicæ linguæ pronuntiandæ rationem cognoscere cupiat, ei duo notanda veniunt : vt videlicet nimium hiatum, atque asperam pronuntiationem veluti scopulos studiosissimè deuitet :<br/ >
[ Sex vocales apud Gallos. ]
alterum cauebit vitium si, cùm, e, fœmininum aliquam dictionem terminauerit, tum sequens dictio ab aliqua vocalîum incœperit (quæ quidem apud nos sex sunt : a e i o u, &, y) illud ipsum, e, fœmininum prorsus relinquat, atque binas dictiones legendo ita conglutinet, vt ambæ veluti in vnum corpus simul coälescant, vt, Ma tante͓ a dis͓né, Matertera pransa est : hìc vides quomodo istud vocabulum, tante, finiat per, e, fœmininum, ac sequens incipiat ab hac vocali, a : quid tibi nunc faciendum est ? legito atque pronuntiato ac si ita scriptum foret : ma tanta dis͓né : hoc modo vitas hiulcam illam pronuntiationem, quæ alioquin sequeretur exprimendo, e, in, tante : vitium valde apud nos vitandum, aliud exemplum : Mon père͓ et͓ ma mère͓ ont͓ soupé, meus pater et mea mater cœnauerunt : legito quasi syllabicè  ita scriberetur : mon pèret͓ ma mè ront͓ soupé : sed loquendo continuato vno spiritu sic efferes : monpèret͓mamèront͓soupé : aliud : je vous͓ prie de prendre͓ un peu de peine͓ à m’ensegner, afin que j’apprenne͓ à parler François, quæso vt paululum laboris capias in me edocendo, vt discam gallicè loqui : nunc conglutinando binas dictiones in vnam, sic loqueris : prendrvn peu de peina m’ensegner, afin que j’apprenna parler François : hìc attende quomodo tria, e, loquendo amputentur, nimirum in prendre͓, peine͓ & apprendre͓ : iterum, pro, elle͓ ira avec vous, illa ibit tecum : dic, ellira avec vous : rursus, elle͓ y es͓t, illa illic est : dic, elly es͓t : hoc, finem exemplorum faciat : cela es͓t͓ comme͓ une͓ espèce de brocard, est velut species scommatis : dic, communespèce &c. ac ea ipsa legendi loquendique ratio peroptima est.<br/ >
[ Licentia. ]
Nolim tamen vt hæc ita ad amussim obserues, quin efferre illud ipsum, e, liceat, si lubet : at certè interposita aliqua mora vt vites cacophoniam : si vis, igitur, ita loquitor : mon père, et͓ ma mère, ont͓ soupé. At verò si hanc legendi consuetudinem amplexatus fueris, intelliges quidem quid legas : verùm si Gallos colloquentes audire contigerit, perpauca intellexeris : eo quòd in similibus exemplis  huiusmodi vocalem, e, ad suauitatem retinendam (non quidem dedita opera, sed natura duce) absorbeant. Inde fit vt exteri putent nos admodum volubiliter loqui, ac veluti verba nostra deuorare : qui quidem error innascitur ob minus notas pronuntiationis regulas.<br/ >
<br/ >
Exceptio.
<br/ >
VT nullum scrupulum à tergo relinquamus, neue lector in errorem incidat : caueat abscindere, e, fœmininum ante, j, &, v, consonantes, vt hoc loco, ces͓te vos͓tre jeune fille, ista tua iuvenis filia : hìc non auferes, e, in ces͓te, neque in vos͓tre, quia, v, hoc loco sit consonans, non autem vocalis : de, j, in jeune, idem iudicato.<br/ > 

Legunt item nonnulli Galli, qui non se iudicant reliquis imperitiores : comment͓ s’appelle͓-il ? comment͓ s’appelle͓-elle ? quî vocatur ille ? vel, illa : comment͓ vous appelle͓-on ? quomodo vocaris ? : comment͓ l’appelle͓-on ? quomodo illum vocant ?<br/ > 

Ne autem linguæ nostræ penetralia lectorem lateant, et hoc insuper velim vt cognoscat, nostrates suauitatis ac decori adeo esse loquendo studiosos, vt etiam superiores, ac  diuersas alias dictiones literis adductitijs fœliciter molliant : vt non inuenustè dicant pro, s’appelle͓-il, s’appelle-t-il : & loco, s’appelle͓-elle, efferant, s’appelle-t-elle, interserendo, t : tum cùm scriptum sit, a-il dis͓né ? pransus ne est ? proferimus adijciendo, t, a-t-il diṣné ? præterea pro, que t’a-il fait ? quid tibi fecit : dices eleganter, que t’a-t-il fait ? hæc, & multa alia sic proferimus, quamuis non scribamus : contra verò nonnullæ sunt vocales (mirum) quæ scribuntur, quas tamen loquendo, non explanemus : vt Madamoiselle, Capitaine, & si quæ sunt alia : vt aulico more dicamus, Madmoiselle, mon Captaine, ex quibus non simus contenti silere, a, in prima dictione, &, i, in secunda : verumetiam, d, &, p, tantum eneruamus, vt parum admodum exaudiantur.