ಮೈಸೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ ವಿಶ್ವಕೋಶ/ಮಿಸೂರಿ
ಮಿಸೂರಿ - 
ಅಮೆರಿಕ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನದ ಒಂದು ರಾಜ್ಯ. 1821ರಲ್ಲಿ 24ನೆಯ ರಾಜ್ಯವಾಗಿ ಸೇರಿತ್ತು. ಈ ರಾಜ್ಯ ಮಿಸೂóರಿ ನದಿಯಿಂದಾಗಿ ಅದರ ಹೆಸರನ್ನೇ ಪಡೆದಿದೆ. ಉ. ಅ. 360-400 35' ಹಾಗೂ ಪ.ರೇ. 890 5'-950 45'ಗಳ ನಡುವೆ ಇದೆ. ಈ ರಾಜ್ಯವನ್ನು ಉತ್ತರದಲ್ಲಿ ಅಯೋವ, ಪೂರ್ವದಲ್ಲಿ ಇಲಿನಾಯ್, ಕೆಂಟಕಿ ಮತ್ತು ಟೆನಸೀ ದಕ್ಷಿಣದಲ್ಲಿ ಅರ್ಕನ್ಸಾಸ್, ಪಶ್ಚಿಮದಲ್ಲಿ ಓಕ್ಲಹೋಮ ಕಾನ್ಸಾಸ್ ಮತ್ತು ನೆಬ್ರಾಸ್ಕ ರಾಜ್ಯಗಳು ಸುತ್ತುವರಿದಿವೆ. ಈ ರಾಜ್ಯ ಪೂರ್ವ ಪಶ್ಚಿಮವಾಗಿ 496 ಕಿ.ಮೀ, ಉತ್ತರ ದಕ್ಷಿಣವಾಗಿ 457 ಕಿಮೀ ಇದ್ದು 1790 ಚ.ಕಿ.ಮೀ ಒಳಜಲ ಪ್ರದೇಶ ಕೂಡಿಕೊಂಡು ಒಟ್ಟು ವಿಸ್ತಾರ 180,486 ಚಕಿಮೀ ವ್ಯಾಪಿಸಿದೆ ಜನಸಂಖ್ಯೆ 49.16.686 (1980). ರಾಜಧಾನಿ ಜೆಫರ್‍ಸನ್ ಸಿಟಿ.

	ಮೇಲ್ಮೈಲಕ್ಷಣ :  ಈ ರಾಜ್ಯದ ಉತ್ತರ ಮತ್ತು ಪಶ್ಚಿಮ ಭಾಗಗಳ ಮೇಲ್ನಾಡಿನ ಬಯಲು ಹುಲ್ಲುಗಾಡುಪ್ರದೇಶ ತುಂಡುತುಂಡಾದ ಉಳುವ ಭೂಮಿಯಿಂದ ಕೂಡಿದೆ. ಇದರ ಕೆಳಗೆ ಓಸೇಚ್ ಮತ್ತು ಮಿಸ್ಸೂರಿ ನದಿಗಳ ಮಧ್ಯ ಓಸೇಜ್ ಬಯಲು ಪ್ರದೇಶವಿದೆ. ದಕ್ಷಿಣ ಮತ್ತು ನೈರುತ್ಯ ಪ್ರದೇಶಗಳ ಹೆಚ್ಚುಭಾಗವನ್ನು ಆವರಿಸಿರುವ ಓಜಾರ್ಕ್ ತಪ್ಪಲು ಭೂಮಿ, ಆಗ್ನೇಯದಲ್ಲಿ ಮಿಸಿಸಿಪ್ಪಿ ನದಿಯ ಬಲ ದಂಡೆ ನೆರೆಮಣ್ಣಿನ ತಗ್ಗುಭೂಮಿ ಪ್ರದೇಶದಿಂದ ಕೂಡಿದೆ. ಓಜಾರ್ಕ್ ತಪ್ಪಲು ಭೂಮಿ ಇಲಿನಾಯ್ ರಾಜ್ಯದ ತುದಿಯಿಂದ ಮಿಸೂóರಿಯ ದಕ್ಷಿಣ ಮಧ್ಯಭಾಗದತ್ತ ಕ್ರಮೇಣ ಏರುತ್ತ ? ನಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು 518 ಮೀ ಎತ್ತರ ತಲಪಿ ಮುಂದೆ ಏರುತ್ತಲೇ ಹೋಗಿ ಅರ್ಕಾನ್ಸಾಸ್ ಓಕ್ಲಹೋಮಗಳನ್ನು ಮುಟ್ಟುತ್ತದೆ. ಓಜಾರ್ಕಿನ ಬಹಳಷ್ಟು ಭಾಗಗಳು ಸಮುದ್ರಪಾತಳಿಯಿಂದ ಸುಮಾರು 427 ಮೀ ಎತ್ತರ ಇವೆ. ಈ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಕೆಲವು ಭಾಗಗಳು ಸುಮಾರು 305 ಮೀ ತಗ್ಗಾಗಿವೆ. ಆಳವಾದ ಕಿರಿಯಗಲದ ಕೊಳ್ಳ ಮತ್ತು ವೇಗವಾಗಿ ಹರಿಯುವ ತೊರೆಗಳಿರುವ ಈ ಪ್ರದೇಶ ಒರಟು ಗುಡ್ಡಗಾಡಿನಂತಿದೆ.  ಈ ಪ್ರದೇಶ ದೊಡ್ಡದಾದ ? ಸ್ವಾಭಾವಿಕ ನೀರಿನ ಚಿಲುಮೆಗಳಿಂದಲೂ ತುಂಬಿದೆ.  ರಾಜ್ಯದ ಆಗ್ನೇಯದಲ್ಲಿ 152 ಮೀಗಿಂತ ಕಡಿಮೆ ಎತ್ತರವಿರುವ ಪ್ರದೇಶ ಮಿಸಿಸಿಪಿ ನದಿಯ ನೆರೆಮಣ್ಣಿನ ಬಯಲಿನ ಭಾಗ.  ಇದು ಸೈಪ್ರಸ್ ಜವಳುಭೂಮಿ, ಸರೋವರ ಮತ್ತು ಹೊಂಡಗಳಿಂದ ಕೂಡಿದೆ.

	ನದಿ ಸರೋವರಗಳು:  ಮಿಸಿಸಿಪಿ ನದಿ ರಾಜ್ಯದ ಪೂರ್ವಗಡಿಯಾಗಿ ಉತ್ತರದಿಂದ ಆಗ್ನೇಯಾಭಿಮುಖವಾಗಿ ಹರಿಯುವುದು. ಮಿಸೂóರಿ ನದಿ ಉತ್ತರದಿಂದ ದಕ್ಷಿಣಕ್ಕೆ ಕಾನ್ಸಾಸ್ ನಗರದವರೆಗೆ ರಾಜ್ಯದ ಪಶ್ಚಿಮದ ಗಡಿಯಾಗಿ ಹರಿದು ಈ ರಾಜ್ಯವನ್ನು ಪ್ರವೇಶಿಸಿ ರಾಜ್ಯದ ಮಧ್ಯಭಾಗದಲ್ಲೆ ಕೆಲವು ಕಡೆ ಆಗ್ನೇಯಾಭಿಮುಖವಾಗಿ ಮತ್ತೆ ಕೆಲವು ಕಡೆ ಪೂರ್ವಾಭಿಮುಖವಾಗಿ ಹರಿಯುತ್ತ ಕೆಲವು ಉಪನದಿಗಳನ್ನು ಕೂಡಿ ಕೊಂಡು ಮಿಸಿಸಿಪಿ ನದಿಯನ್ನು ಸೇರುತ್ತದೆ. ಇವಲ್ಲದೆ ಗ್ರಾಂಡ್, ಪ್ಲಾಟ್, ಚಾರ್ಲ್‍ಟನ್ ನಿಶ್ನಾಬೊಟ್ನಾ ಮತ್ತು ಮಾಡಾವೇ, ಗಾಸ್ಕೊನೇಡ್, ಬಿಗ್ ಸ್ನಿಯಾ ಬಾರ್, ಬ್ಲ್ಯೂ ಲಾಮಿನ್ ಮತ್ತು ಓಸೇಜ್, ವೈಟ್ ಮುಂತಾದ ನದಿಗಳಿವೆ. ನದಿ ಮತ್ತು ಹಳ್ಳಗಳಿಗೆ ಒಡ್ಡುಗಳನ್ನು ಕಟ್ಟಿದ್ದರಿಂದ ಓಜಾರ್ಕ್, ಬುಲ್ ಸೊóಲ್ಸ್. ಟೇಬಲ್ ರಾಕ್ ಮತ್ತು ಟೇನಿಕೊಮೊ ಮುಂತಾದ ಸರೋವರಗಳು ಉಂಟಾಗಿವೆ. ಇದರಿಂದ ವಿದ್ಯುತ್ ಉತ್ಪಾದನೆಗೂ ಅನುಕೂಲವಾಗಿದೆ. ಜೊತೆಗೆ ಈ ಸರೋವರಗಳು ಉತ್ತಮ ಮನೋರಂಜನೆಯ ತಾಣಗಳೂ ಆಗಿವೆ.  ಇವುಗಳಲ್ಲಿ 24,000 ಹೆಕ್ಟೇರ್ ವಿಸ್ತಾರವುಳ್ಳ ಓಚಾರ್ಕ್ ಸರೋವರ ದೊಡ್ಡದು.

	ವಾಯುಗುಣ :  ಮಧ್ಯಖಂಡೀಯ ಸ್ಥಾನದಿಂದಾಗಿ ಮಿಸೂóರಿಯ ಮೇಲೆ ಕೆನೆಡಾದ ಮೆಕ್ಸಿಕೊಕೊಲ್ಲಿಯ ಬೆಚ್ಚಗಿನ ಹಾಗೂ ಆದ್ರ್ರ ವಾಯು ಮತ್ತು ನೈರುತ್ಯದ ಕಡೆಯಿಂದ ಬೀಸುವ ಒಣಗಾಳಿಗಳ ಪ್ರಭಾವವಿದ್ದು ಇದರ ಹವಾಗುಣ ಬದಲಾಗುತ್ತಿರುತ್ತದೆ. ರಾಜ್ಯದ ಹವಾಗುಣದಲ್ಲಿ ಅಲ್ಪಕಾಲಿಕ ಸುಡುವ ಬೇಸಗೆಯನ್ನೂ ದೀರ್ಘಕಾಲೀನ ಹಾಗೂ ಸೌಮ್ಯ ವಸಂತಕಾಲವನ್ನೂ ಗುರುತಿಸಬಹದುದು. ಚಳಿಗಾಲದಲ್ಲಿ ಅತಿಶಯ ಚಳಿಯಿರುವ ಅವಧಿಗಳೂ ಸೇರುತ್ತವೆ. ಜನವರಿ ಅತಿಚಳಿಯ ತಿಂಗಳು. ಅಗ ಉತ್ತರ ಮತ್ತು ವಾಯವ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಉಷ್ಣತೆ ಸುಮಾರು 20ಅ ಇದ್ದರೆ ಆಗ್ನೇಯದಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು 90ಅ ಇರುತ್ತದೆ. ಫೆಬ್ರುವರಿ ಮಾರ್ಚ್ ತಿಂಗಳು ಗಳಲ್ಲಿ ಕೆಲವೆಡೆ ದಟ್ಟ ಹಿಮ ಬೀಳುತ್ತದೆ.  ಜುಲೈ ಉಷ್ಣತೆಯ ತಿಂಗಳು. ಬೇಸಗೆಯಲ್ಲಿ ರಾಜ್ಯದ ಯಾವುದೇ ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಉಷ್ಣತೆ 380ಅ ಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚುವುದು ಸಾಧ್ಯವಿದೆ.  ವರ್ಷದಲ್ಲಿ ಬೀಳುವ ಮಳೆಯ ಪ್ರಮಾಣ ಆಗ್ನೇಯದಲ್ಲಿ 130 ಸೆಂಮೀ, ಆದರೆ ವಾಯವ್ಯದಲ್ಲಿ 76 ಸೆಂಮೀ. ಬೇಸಗೆಯಲ್ಲಿ ಗುಡುಗು ಮಳೆಯೊಂದಿಗೆ ಆಲಿಕಲ್ಲು ಬೀಳುವುದುಂಟು. ಈ ರಾಜ್ಯ ವರ್ಷದಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು 27 ಬಾರಿ ಸುಂಟರಗಾಳಿಗಳಿಗೆ ಪಕ್ಕಾಗುವುದುಂಟು.

	ಸಸ್ಯ ಮತ್ತು ಪ್ರಾಣಿಗಳು: ಹಿಂದೆ ಈ ರಾಜ್ಯದ 2/3 ಭಾಗ ಅರಣ್ಯ ಮತ್ತು ಉಳಿದ ಭಾಗ ಹುಲ್ಲುಗಾಡಿನಿಂದ ಕೂಡಿತ್ತು. 19ನೆಯ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ಮತ್ತು 20ನೆಯ ಶತಮಾನದ ಪ್ರಾರಂಭದಲ್ಲೇ ಚೌಬೀನೆ ಮರದ ಅರಣ್ಯವನ್ನು ಬಹುಪಾಲು ಕಡಿಯಲಾಯಿತು. ಅಂತೆಯೇ ಮೊದಲಿನ ಹುಲ್ಲುಗಾಡಿನ ಹುಲುಸಾಗಿದ್ದ ಹುಲ್ಲು ಈಗ ಮಾಯವಾಗಿದೆ. ಆದಾಗ್ಯೂ ಬ್ಲಾಕಾವಿಲೊ. ಸಿಕಮೋರ್, ರೆಡ್‍ಸೀಡರ್. ಅಮೆರಿಕನ್ ಎಲ್ಮ್, ತೇಗ, ಹಿಕರಿ, ಆ್ಯಶ್, ವಾಲ್ನಟ್, ಹೇಜಲ್ನಟ್, ಲಿಂಡೆನ್ ಮತ್ತು ಮೇಪಲ್ ಮರಗಳು ರಾಜ್ಯದ ಎಲ್ಲ ಕಡೆ ಕಂಡುಬರುತ್ತವೆ. ಓಜಾರ್ಕಿನ ಆಳವಾದ ಕಮರಿಗಳಲ್ಲಿ ಅಪೂರ್ವವಾದ ಅನೇಕ ಸಸ್ಯಗಳನ್ನು ಕಾಣಬಹುದು. ಫ್ಲೆಮ್ ಫ್ಲವರ್, ರಾಯಲ್ ಕ್ಯಾಟ್‍ಫ್ಲೈ, ಟ್ರೆಟೀಸಸ್, ಲಾರ್ಕ್ ಸ್ಟರ್, ಕೋನ್‍ಫ್ಲವರ್ ಮತ್ತು ಗೇಫೆದರ್ ಮೊದಲಾದವು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಓಜಾರ್ಕ್ ತಪ್ಪಲಿಗೆ ಸೀಮಿತವಾಗಿವೆ.  ಕಾಡುಕೋಣ, ಎಲ್ಕ್ (ಕಡವೆ), ಕಪ್ಪುಕರಡಿ, ಚಿರತೆ, ಚಿಗರೆ, ಬ್ಯಾಡ್ಚ್‍ರ್ ಮೊದಲಾದವು ಒಂದು ಕಾಲದಲ್ಲಿ ವಿಪುಲವಾಗಿದ್ದವು.  ಹೆಚ್ಚು ಬೇಟೆಯಿಂದಾಗಿ ಚಿಗರೆ ಬಿಟ್ಟರೆ ಉಳಿದವೆಲ್ಲ ಇಲ್ಲದಂತಾಗಿವೆ.  ಧರ್ಮ ತುಪ್ಪಳುಗಳಿಗೆ ಹೆಸರುವಾಸಿಯಾಗಿದ್ದ ಬೀವರ್, ಅಟರ್ ಮತ್ತು ಮಿಂಕ್ ಮೊದಲಾದವು ಹೇಳಹೆಸರಿಲ್ಲದಂತಾಗಿವೆ.  ರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿ ಹಂದಿ, ಕುರಿ, ದನಕರು, ಕುಕ್ಕುಟಗಳ ಪಾಲನೆಯುಂಟು.

	ಕೃಷಿ :  ಯಾಂತ್ರಿಕರಣದ ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ ಕಡಿಮೆ ಸಂಖ್ಯೆಯ ದೊಡ್ಡ ಗಾತದ ಹಿಡುವಳಿಗಳು ಅಸ್ತಿತ್ವಕ್ಕೆ ಬಂದಿವೆ. ರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿ 117,000 (1983) ಫಾರಮ್ ಇದ್ದುವು.  ಆದಾಯದ ಮುಖ್ಯ ಮೂಲಗಳಲ್ಲಿ ಕೃಷಿ ಒಂದಾಗಿದೆ. ಸೋಯಾ. ಅವರೆ, ಹತ್ತಿ, ವಿವಿಧ ಕಾಳುಗಳು, ಗೋಧಿ, ತಂಬಾಕು. ಅಲ್ಛಾಲ್ಛಾ, ಬಾರ್ಲಿ. ಬತ್ತ, ರೈ ಮತ್ತು ಮುಸುಕಿನ ಜೋಳ ಬೆಳೆಸುವರು. 1983ರಲ್ಲಿ ಕೃಷಿಫಾರಮ್‍ಗಳ ಉತ್ಪಾದನೆ 3,906.5 ಮಿಲಿಯನ್ ಡಾಲರುಗಳು. ಕೃಷಿ ರಫ್ತಿನ ಬೆಲೆ 1.018 ಮಿಲಿಯನ್ ಡಾಲರುಗಳಿದ್ದುವು. ರಾಜ್ಯದ ಎಲ್ಲೆಡೆ ಸೇಬು ಬೆಳೆಸುತ್ತಾರೆ. ಕರಬೂಜದ ಹಣ್ಣಿನ ಬೆಳೆಯಲ್ಲಿ ಈ ರಾಜ್ಯ ಇತರ ರಾಜ್ಯಗಳಿಗಿಂತ ಮುಂದು. ದ್ರಾಕ್ಷಿ. ಪೀಚ್ ಪೇರುಹಣ್ಣು, ರಾಸ್ ಬೆರಿ ಮುಂತಾದ ಹಣ್ಣುಗಳನ್ನೂ ವಿವಿಧ ತರಕಾರಿಗಳನ್ನೂ ಬೆಳೆಸುತ್ತಾರೆ.

	ಖನಿಜಸಂಪತ್ತು :  1906 ರಿಂದಲೂ ಸೀಸದ ಉತ್ಪಾದನೆಯಲ್ಲಿ ಈ ರಾಜ್ಯ ಪ್ರಥಮ ಸ್ಥಾನ ಪಡೆದಿದೆ. 1960ರ ದಶಕದಲ್ಲಿ ಉತ್ಪಾದಿತ ಖನಿಜಗಳ ವಾರ್ಷಿಕ ಮೌಲ್ಯ 150,000,000 ಡಾಲರುಗಳೆಂದು ಅಂದಾಜಿದ್ದಿತು. ಇದು ಸುಣ್ಣ ಮತ್ತು ಚೇಡಿ ಮಣ್ಣುಗಳ ಉತ್ಪಾದನೆಯಲ್ಲಿ ರಾಷ್ಟ್ರದಲ್ಲಿ ಕ್ರಮವಾಗಿ ದ್ವಿತೀಯ ಮತ್ತು ತೃತೀಯ ಸ್ಥಾನ ಪಡೆದಿದೆ.  ಖನಿಜೇತರ ಸಿಮೆಂಟ್, ಕಲ್ಲು. ಸೀಸ, ಸುಣ್ಣ ಮತ್ತು ಕಲ್ಲಿದ್ದಲು ಇಲ್ಲಿಯ ಮುಖ್ಯ ಉತ್ಪಾದನೆಗಳಾಗಿದ್ದು ಒಟ್ಟು ಖನಿಜಗಳ ಮೌಲ್ಯದ ಶೇಕಡಾ 63ರಷ್ಟು ಲೋಹೇತರದ್ದಾದರೆ ಶೇಕಡಾ 29ರಷ್ಟು ಲೋಹಗಳದ್ದು.  ಶೇಕಡಾ 8ರಷ್ಟು ಇಂಧನಗಳದ್ದು. ಬಿಟ್ಯುಮೆನ್ ಕಲ್ಲಿದ್ದಲು ರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿರುವ ಸಣ್ಣ ಗಣಿಗಳಲ್ಲಿ ದೊರಕುತ್ತದೆ.  ಕೋಬಾಲ್ಪ್, ತಾಮ್ರ, ನಿಕ್ಕಲ್, ಮ್ಯಾಂಗನೀಸ್ ಮತ್ತು ಬೆಳ್ಳಿ ಸಣ್ಣ ಪ್ರಮಾಣಗಳಲ್ಲಿ ದೊರೆಯುತ್ತವೆ. 1982ರಲ್ಲಿ ಒಟ್ಟು ಖನಿಜೋತ್ಪನ್ನಗಳ ಬೆಲೆ 733.8 ಮಿಲಿಯನ್ ಡಾಲರುಗಳಾಗಿದ್ದವು.

	ಕೈಗಾರಿಕೆ : ಎರಡನೆಯ ಮಹಾಯುದ್ಧ ಅನಂತರ ಸಿದ್ದವಸ್ತುಗಳ ತಯಾರಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಈ ರಾಜ್ಯ ಬಹಳಷ್ಟು ಮುಂದುವರಿದಿದೆ. ತನ್ನ ನೆರೆಯ ರಾಜ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಇಲಿನಾಯ್ ಹೊರತಾಗಿ ವಾಣಿಜ್ಯ ಮತ್ತು ಕೈಗಾರಿಕೆಳಲ್ಲಿ ಅಗ್ರಸ್ಥಾನ ಪಡೆದಿದೆ.  ಸಿದ್ಧವಸ್ತುಗಳಲ್ಲಿ ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶಯಾನದ ಮತ್ತು ಸಾರಿಗೆಯ ಸಾಮಾನು ಸರಂಜಾಮುಗಳ ತಯಾರಿಕೆ ಮತ್ತು ಸ್ವಯಂಚಾಲಿತ ವಾಹನಗಳ ಜೋಡಣೆ ಇವುಗಳಲ್ಲಿ ಮಿಸೂóರಿ ರಾಷ್ಟ್ರದಲ್ಲಿ ಎರಡನೆಯದು. ಕ್ಷಿಪಣಿಯಂತ್ರ ವಿಮಾನ ಆಹಾರ ಸಂಸ್ಕರಣ ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಮಾಂಸವನ್ನು ಸಂಸ್ಕರಿಸಿ ಡಬ್ಬಗಳಲ್ಲಿ ತುಂಬುವುದು, ಬೀರ್.  ರಾಸಾಯನಿಕಗಳು, ವಿವಿಧ ಲೋಹೋತ್ಪಾದನೆಗಳು ಮತ್ತು ಪಾದರಕ್ಷೆ ತಯಾರಿಕೆ ಮುಂತಾದವು ಇಲ್ಲಿಯ ಕೈಗಾರಿಕೆಗಳು.

	ಸಾರಿಗೆ ಮತ್ತು ಸಂಪರ್ಕ :  ರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿ ನೌಕಾಸಂಚಾರಯೋಗ್ಯ. 1600 ಕಿಮೀ ಜಲಮಾರ್ಗ ಒದಗಿಸುವ ಮಿಸಿಸಿಪಿ ಮತ್ತು ಮಿಸೂóರಿ ನದಿಗಳು ನ್ಯೂಆರ್ಲಿಯನ್ಸ್ ನಗರದೊಡನೆ ಸಂಪರ್ಕ ಒದಗಿಸುತ್ತವೆ. ಈ ರಾಜ್ಯ ಮತ್ತು ರಾಷ್ಟ್ರದ ಒಟ್ಟು 1,89,444 ಕಿಮೀ (1981) ದೂರದ ಹೆದ್ದಾರಿ ಈ ರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿದೆ. ಒಳನಾಡಿನ ಯಾವುದೇ ಊರಾಗಲಿ ಇಲ್ಲ ಹಳ್ಳಿಯಾಗಲಿ ಆಧುನಿಕ ಹೆದ್ದಾರಿಯಿಂದ ಹೆಚ್ಚು ದೂರವಿಲ್ಲದಂತೆ ರಸ್ತೆಗಳ ನಿರ್ಮಾಣವಾಗಿದೆ. ಈ ರಾಜ್ಯದ ವಿವಿಧ ಬಗೆಯ ರೈಲುಗಳ ಒಟ್ಟು ದೂರ 13.067 ಕಿಮೀ. ಇವು ರಾಷ್ಟ್ರದ ಪ್ರಧಾನ ರೈಲುದಾರಿಗಳೊಂದಿಗೆ ಸಂಪರ್ಕ ಒದಗಿಸುತ್ತವೆ. ಸೇಂಟ್‍ಲೂಯಿ, ಕಾನ್ಸಾಸ್ ಮತ್ತು  ಜೆಫರ್‍ಸನ್ ನಗರಗಳಿಗೆ ಅಮ್ ಟ್ರ್ಯಾಕ್ ಪ್ಯಾಸೆಂಜರ್ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯುಂಟು. ಸೆಂಟ್‍ಲೂಯಿ ಮತ್ತು ಕಾನ್ಸಾಸ್ ನಗರಗಳಿಗೆ ಅನುಕ್ರಮವಾಗಿ 14 ಮತ್ತು 8 ವಿಮಾನ ಸಾರಿಗಗಳಿವೆ 1984ರಲ್ಲಿ 116 ಸಾರ್ವಜನಿಕ. 277 ಖಾಸಗಿ ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣಗಳದ್ದುವು.

	1808ರಲ್ಲಿ ರಾಜ್ಯದ ಮೊತ್ತ ಮೊದಲ ವೃತ್ತ ಪತ್ರಿಕೆ ಮಿಸೂóರಿಗೆಜೆಟ್ ಸೇಂಟ್ ಲೂಯಿಯಲ್ಲಿ ಜೋಸೆಫ್ ಚಾರ್ಲ್‍ಸನ್‍ನಿಂದ ಸ್ಥಾಪಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿತು. ರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿ 160ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ವಾಣಿಜ್ಯ ಆಕಾಶವಾಣಿ ಕೇಂದ್ರಗಳು ಮತ್ತು 24 ವಾಣಿಜ್ಯ ಮತ್ತು ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ದೂರದರ್ಶನ ಕೇಂದ್ರಗಳು ಇವೆ. ಸ್ಥಳೀಯ ವೃತ್ತಪತ್ರಿಕೆ ಮತ್ತು ನಿಯತಕಾಲಿಕಗಳ ಜೊತೆಗೆ ಸೇಂಟ್ ಲೂಯಿ ಪೋಸ್ಟ್. ಕಾನ್ಸಾಸ್ ಸಿಟಿ ಸ್ಟಾರ್ ಮತ್ತು ಟೈಮ್ಸ್ ಮೊದಲಾದ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಪತ್ರಿಕೆಗಳಿವೆ.

	ಆಡಳಿತ:  1945ರ ಸಂವಿಧಾನಕ್ಕೆ ಇಲ್ಲಿಯ ಆಡಳಿತ ಬದ್ಧವಾಗಿದೆ. ಎರಡು ವರ್ಷಗಳ ಅವಧಿಗೆ ಚುನಾಯಿತನಾಗುವ ಗವರ್ನರ್ ಮತ್ತೆ ಚುನಾವಣೆಗೆ ಸ್ಟರ್ಧಿಸಬಹುದು.  ಅವನಿಗೆ ಹಣಕಾಸಿನ ವಿಷಯಗಳಲ್ಲಿ ಸಂಪೂರ್ಣ ಅಧಿಕಾರವಿದ್ದುವಿಲ್ಲ ಸ್ವತಂತ್ರ ಇಲಾಖೆಗಳ ಮುಖ್ಯಸ್ಥರು ಅವನಿಂದ ನೇಮಿತರಾಗುತ್ತಾರೆ.  ಇಲ್ಲಿ 114 ಕೌಂಟಿಗಳಿವೆ. ಇವುಗಳ ಹೊರತಾಗಿ ಸೇಂಟ್ ಲೂಯಿ ನಗರವನ್ನೂ ಒಂದು ಕೌಂಟಿಯೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗಿದೆ.  ಪ್ರತಿ ಕೌಂಟಿಗೂ ಪ್ರತಿನಿಧಿಗಳ ಸಭೆಯಲ್ಲಿ ಎರಡು ವರ್ಷಗಳ ಅವಧಿಗೆ ಚುನಾಯಿತ ಸದಸ್ಯರಿರುತ್ತಾರೆ.  ಹೆಚ್ಚು ಜನಸಂಖ್ಯೆಯಿರುವ ಕೌಂಟಿಗಳಿಗೆ ಒಬ್ಬನಿಗಿಂತಲೂ ಹೆಚ್ಚು ಸದಸ್ಯರಿರಬಹುದು. ರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿ 34 ಸೆನೆಟ್ ಜಿಲ್ಲೆಗಳಿದ್ದು ಪ್ರತಿಜಿಲ್ಲೆ ನಾಲ್ಕು ವರ್ಷಗಳ ಅವಧಿಗೆ ಒಬ್ಬ ಸದಸ್ಯನನ್ನು ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡುತ್ತದೆ. ಸರ್ವೋಚ್ಚ ನ್ಯಾಯಾಲಯವಿದೆ. ಅಪೀಲು ನ್ಯಾಯಾಲಯಗಳೂ ಸಂಚಾರಿ ಮತ್ತು ಇತರ ನ್ಯಾಯಾಲಯಗಳೂ ಇವೆ. ಪಕ್ಷೇತರ ನಿಯೋಗ ವೊಂದು ಆರಿಸಿದ ಮೂವರ ಪಟ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬನನ್ನು ನ್ಯಾಯಾಧೀಶನ ಹುದ್ದೆಗೆ ಗವರ್ನರ್ ನೇಮಿಸುತ್ತಾನೆ.  ನೇಮಕಾತಿ ಅವಧಿ ಮುಗಿದ ಬಳಿಕ ನ್ಯಾಯಾಧೀಶನಾಗಿ ಮುಂದುವರಿಯಲು ಅವನು ಮತ್ತೆ ಚುನಾಯಿತನಾಗಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ.  ನಗರ ಮತ್ತು ಕಾಂಟಿಗಳು ಸ್ಥಳೀಯ ಆಡಳಿದ ಮುಖ್ಯ ಘಟಕಗಳು.

	ಶಿಕ್ಷಣ : 7ರಿಂದ 16 ವರ್ಷದ ಮಕ್ಕಳಿಗೆ ಕಡ್ಡಾಯ ಶಿಕ್ಷಣ. ಸಾಕಷ್ಟು ಶಾಲಾ ಕಾಲೇಜುಗಳಿವೆ. 1839ರಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಿದ ಮಿಸೂóರಿ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ ಮತ್ತು ವಾಷಿಂಗ್‍ಟನ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ (1857), ಸೇಂಟ್ ಲೂಯಿಸ್ ವಿಶ್ವ ವಿದ್ಯಾಲಯ (1818) ಮತ್ತು ಲಿಂಕನ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯಗಳಿವೆ. ಕಾನ್ಸಾಸ್ ನಗರದಲ್ಲಿರುವ ವಿಲಿಯಮ್ ರಾಕ್‍ಹಿಲ್ ನ್ಯಾಷನಲ್ ಗ್ಯಾಲರಿ. ಪ್ರಾಚ್ಯಕಲೆಯ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಸಂಗ್ರಹಗಳ ಅ್ಯಟಕಿನ್ಸ್ ವಸ್ತುಸಂಗ್ರಹಾಲಯ, ಲಿಂಡಾ ಹಾಲ್‍ನಲ್ಲಿರುವ ವಿಜ್ಞಾನ ಮತ್ತು ಯಂತ್ರಕಲಾಶಾಸ್ತ್ರಗಳ ಗ್ರಂಥಾಲಯ, ಇಂಡಿಪೆಂಡೆನ್ಸ್‍ನಲ್ಲಿರುವ ಹ್ಯಾರಿ ಟ್ರೂಮನ್ ಗ್ರಂಥಾಲಯ ಮತ್ತು ವಸ್ತು ಸಂಗ್ರಹಾಲಯ ಪ್ರೇಕ್ಷಣೀಯವಾದವು.

	ಇತಿಹಾಸ:  ಮಿಸೂóರಿ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ದಿಬ್ಬ ಕಟ್ಟುವ ಮಂದಿ ಮತ್ತು ಇಂಡಿಯನ್ ಬುಡಕಟ್ಟಿನ ಮಿಸೂóರಿ ಜನರು ಇಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುತ್ತಿದ್ದರು. ಇಲ್ಲಿ ಉಳಿದಿರುವ ದಿಬ್ಬಗಳು, ದೊರೆತಿರುವ ಬಾಣದ ಮೊನೆ, ಭರ್ಜಿಯ ತುದಿ ಹಾಗೂ ಇತರ ಅವಶೇಷಗಳಿಂದ ಇದು ತಿಳಿದುಬರುತ್ತದೆ. 1682ರ ಅನಂತರ ಫ್ರೆಂಚ್ ಬೇಟೆಗಾರರು ಮತ್ತು ತುಪ್ಪುಳ ವ್ಯಾಪಾರಿಗಳು ಮಿಸಿಸಿಪಿ ನದಿಯಗುಂಟ ವ್ಯಾಪಾರ ಕೋಠಿಗಳನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿದರು. ಇಂಡಿಯನ್ನರನ್ನು ಮತಾಂತರಗೊಳಿಸುವ ಉದ್ದೇಶದಿಂದ ಅನೇಕ ಫ್ರೆಂಚ್ ಮಿಶನರಿಗಳು ಈ ಪ್ರದೇಶಕ್ಕೆ ಬಂದು ಧರ್ಮ ಪ್ರಚಾರ ಕೇಂದ್ರಗಳನ್ನು ತೆರೆದರು.  ಚಿನ್ನ ಮತ್ತು ಬೆಳ್ಳಿಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಹಬ್ಬಿದ ಇಂಡಿಯನ್ ಕಟ್ಟುಕತೆಗಳು ಅನೇಕ ಫ್ರೆಂಚರನ್ನು ಇಲ್ಲಿಗೆ ಆಕರ್ಷಿಸಿತು. ಸುಮಾರು 1765ರಲ್ಲಿ ಪಿಯರೆ ಲಾಕ್ಲೀಡ್ ಲೆಗ್ವೆಸ್ಟ್ ಎಂಬ ಫ್ರೆಂಚ್ ತುಪ್ಪುಳ ವ್ಯಾಪಾರಿ ಸೇಂಟ್ ಲೂಯಿಯನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿದ.  1762ರ ಒಪ್ಪಂದದಂತೆ ಫ್ರಾನ್ಸ್ ಮಿಸಿಸಿಪಿ ನದಿಯ ಪಶ್ಚಿಮಕ್ಕಿದ್ದ ತನ್ನ ಎಲ್ಲ ಪ್ರದೇಶವನ್ನು ಏಳು ವರ್ಷಗಳ ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ತನ್ನ ಮಿತ್ರ ರಾಜ್ಯವಾಗಿದ್ದ ಸ್ಪೇನಿಗೆ ಬಿಟ್ಟುಕೊಟ್ಟಿತು.  1800ರಲ್ಲಿ ನೆಪೋಲಿಯನ್ ಮತ್ತೆ ಈ ಪ್ರದೇಶವನ್ನು ಫ್ರಾನ್ಸಿಗೆ ಸೇರಿಸಿಕೊಂಡ. 1803ರಲ್ಲಿ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನ ಮಿಸೂóರಿಯೂ ಸೇರಿದ್ದ ಲೂಸಿಯಾನ ಪ್ರದೇಶವನ್ನು ಫ್ರಾನ್ಸಿನಿಂದ ಕೊಂಡುಕೊಂಡಿತು. 1812ರಲ್ಲಿ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ಸು ಮಿಸೂóರಿ ರಾಜ್ಯವನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿತು. ಪರಿಶೋಧಕ ವಿಲಿಯಮ್ ಕ್ಲಾರ್ಕ್ ಇದರ ಮೊದಲ ಗವರ್ನರ್. ಇಲ್ಲಿಯ ನೆಲೆಸಿಗರ ಮೇಲೆ ಆಗಾಗ ಇಂಡಿಯನ್ನರು ಧಾಳಿಮಾಡುತ್ತಿದ್ದು 1815ರಲ್ಲಿ ಬಿಳಿಯರು ಮತ್ತು 19 ಇಂಡಿಯನ್ ಬುಡಕಟ್ಟುಗಳ ಜನರ ನಡುವೆ ಪೊರ್ಟೇಜ್ ಡಸಿಯಾಕ್ಸ್‍ನಲ್ಲಿ ಆದ ಶಾಂತಿಯ ಒಪ್ಪಂದದೊಡನೆ ಇಂಡಿಯನ್ನರ ಧಾಳಿಗಳು ನಿಂತವು.  1837ರಲ್ಲಿ ಪ್ಲಾಟಿಕೌಂಟಿ ಪ್ರದೇಶವನ್ನು ಮಿಸೂóರಿಗೆ ಸೇರಿಸಿದ್ದರಿಂದ ಈ ರಾಜ್ಯದ ಪಶ್ಚಿಮದ ಉತ್ತರ ಭಾಗ ಮಿಸೂóರಿ ನದಿಯವರೆಗೆ ವಿಸ್ತರಿಸಿತು.  ಮಿಸೂóರಿ 1921ರಲ್ಲಿ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನಗಳನ್ನು ಕೂಡಿಕೊಂಡಿತು.	         
 											
 (ಜಿ.ಕೆಯು.)

ಮೈಸೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ ವಿಶ್ವಕೋಶ