ಮೈಸೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ ವಿಶ್ವಕೋಶ/ಡೆಕ್ಸ್‌ಟ್ರಾನ್
ಡೆಕ್ಸ್‍ಟ್ರಾನ್

	ಗ್ಲೂಕೋಸಿನ ಬಹ್ವಂಗಿಗಳ (ಪಾಲಿಮರ್ಸ್) ಪೈಕಿ ಒಂದು. ಲ್ಯೂಕೋಸೋಸ್ಟಾಕ್ ಮೀಸೆಂಟರಾಯಿಡ್ಸ್ ಎಂಬ ಏಕಾಣುಜೀವಿಯಿಂದ ಉತ್ಪತ್ತಿಯಾದ ಕಿಣ್ವಗಳ ಮೂಲಕ ಕಬ್ಬಿನ ಸಕ್ಕರೆಯ (ಸುಕ್ರೋಸ್) ವಿಭಜನೆಯಿಂದ ಆದ ಈ ಬಹ್ವಂಗಿಯ ಮುಖ್ಯ ಸರಪಳಿ ಗ್ಲೂಕೋಪೈರ್ಯಾನೋಸ್ ಅಣುಗಳು  ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಒಂದಕ್ಕೊಂದು ಸೇರಿ ಆಗಿದ್ದು, ಕೆಲವು  ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಸೇರಿದಂತೆ ಉಪಸರಪಳಿಗಳನ್ನೂ ಪಡೆದಿರುತ್ತವೆ. ಕಬ್ಬಿನ ಸಕ್ಕರೆಯಲ್ಲಿನ ಗ್ಲೂಕೋಸ್ ಭಾಗ ಮಾತ್ರ ಡೆಕ್ಸ್‍ಟ್ರಾನಿನಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ. ಫ್ರಕ್ಟೋಸಿನ ಕೆಲಭಾಗ ಏಕಾಣು ಜೀವಿಯ ಆಹಾರವಾಗಿ ಉಪಯೋಗಿಸಲ್ಪಟ್ಟು, ಇನ್ನುಳಿದದ್ದು ಉಪೋತ್ಪಾದನೆಯಾಗಿ ಬೇರ್ಪಡುತ್ತದೆ. ಕಬ್ಬಿನ ಸಕ್ಕರೆಯಿಂದಲ್ಲದೆ ಗ್ಲೂಕೋಸ್-ಫ್ರಕ್ಟೋಸುಗಳ ಮಿಶ್ರಣದಿಂದ ಡೆಕ್ಸ್‍ಟ್ರಾನನ್ನು ಉತ್ಪಾದಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ. ಈ ರೀತಿ ಏಕಾಣು ಜೀವಿಯಿಂದ ಉತ್ಪಾದಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಡೆಕ್ಸ್‍ಟ್ರಾನಿನ ಅಣುತೂಕ ಕೆಲವು ದಶಲಕ್ಷದಿಂದ ಕೆಲವು ಸಹಸ್ರ ಲಕ್ಷಗಳವರೆಗೆ ಇರುತ್ತದೆ. ಡೆಕ್ಸ್‍ಟ್ರಾನನ್ನು ಎಣ್ಣೆಬಾವಿ ತೋಡುವುದಕ್ಕೆ ಸಹಾಯಕ ಸಂಯುಕ್ತವಸ್ತುವಾಗಿ, ಪ್ಲಾಸ್ಟಿಕ್ ವಸ್ತುಗಳ ತಯಾರಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಮೇಣಕಾರಕವಾಗಿ ಕಾಗದದ ಮೇಲ್ಮೈಗೆ ಹೊಳಪು ನೀಡಲಿಕ್ಕಾಗಿ, ಬಟ್ಟೆಯ ಮೇಲೆ ವರ್ಣವಿನ್ಯಾಸ ಮುದ್ರಿಸಲಿಕ್ಕಾಗಿ ಮತ್ತು ಆಹಾರವಾಗಿ ಉಪಯೋಗಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.

	ಮನುಷ್ಯನ ರಕ್ತದ ಗಾತ್ರದ ವಿಸ್ತಾರಕಗಳೆಂದು ವಿಶಾಲಗಾತ್ರದ ಅಣುಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದ ಕಲಿಲ (ಅಸ್ಫಟಿಕ) ವಸ್ತುಗಳನ್ನು ಉಪಯೋಗಿಸುವ ಬಗ್ಗೆ ಸಂಶೋಧನೆ ನಡೆಯುತ್ತಲೇ ಇದೆ. ಸ್ವೀಡನ್ನಿನ ಸಂಶೋಧಕರಾದ ಎ.ಜೆ.ಟಿ. ಗ್ರಾನ್‍ವಾಲ್ ಮತ್ತು ಬಿ.ಜಿ.ಎ. ಇಂಗೆಲ್‍ಮ್ಯಾನ್ ಇವರು ಈ ಬಗ್ಗೆ ಡೆಕ್ಸ್‍ಟ್ರಾನಿನಲ್ಲಿ ವಿಶೇಷ ಆಸ್ಥೆ ವಹಿಸಿದ ಫಲವಾಗಿ ನಮಗೆ ವೈದ್ಯಕೀಯ ಡೆಕ್ಸ್‍ಟ್ರಾನ್ ಲಭಿಸಿದೆ ವೈದ್ಯಕೀಯ ಡೆಕ್ಸ್‍ಟ್ರಾನಿನ ಅಣುತೂಕ 75,000ರ ಸುಮಾರಿಗೆ ಇರಬೇಕು. ಆದ್ದರಿಂದ ನಾಡು ಡೆಕ್ಸ್‍ಟ್ರಾನನ್ನು ಅಲ್ಪಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಆಮ್ಲೀಯ ಜಲವಿಶ್ಲೇಷಣಗೊಳಿಸಿ ಬಲು ವಿಶಾಲಗಾತ್ರದ ಅಣುಗಳನ್ನು ಅಲ್ಪಗಾತ್ರದ ಅಣುಗಳನ್ನಾಗಿ ಪರಿವರ್ತಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಆಮೇಲೆ ಮೀಥೈಲ್ ಅಥವಾ ಈಥೈಲ್ ಮದ್ಯಸಾರದ ಮೂಲಕ ಆಂಶಿಕ (ಭಿನ್ನ) ಪ್ರಕ್ಷೇಪಣೆಯಿಂದ ಪ್ರತ್ಯೇಕಿಸಿ, ಶುಷ್ಕಗೊಳಿಸಿ ಶೇಖರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಓಖಖಐ-ಃ-512 ಎಂದು ನಮೂದಾದ ಲ್ಯೂಕೋನೋಸ್ಟಾಕ್ ಮೀಸೆಂಟರಾಯಿಡ್ಸ್ ತಳಿ ಪ್ರತಿಶತ 95ರಷ್ಟು  ರೀತಿಯ ಕೊಂಡಿಗಳನ್ನುಳ್ಳ ಸರಪಳಿಯ ಡೆಕ್ಸ್‍ಟ್ರಾನನ್ನು ಉತ್ಪಾದಿಸುತ್ತದೆ. ಇದರಲ್ಲಿನ ಗಮನಾರ್ಹ ಅಂಶವೆಂದರೆ ರಕ್ತದಲ್ಲಿರುವ ಕಿಣ್ವಗಳು ಗ್ಲೂಕೋಸ್ ಅಣುಗಳ ನಡುವಿನ  ಕೊಂಡಿಗಳನ್ನು ಅತ್ಯಂತ ಶೀಘ್ರವಾಗಿ ಮುರಿದರೆ,  ಬಂಧಗಳನ್ನು ಅತ್ಯಂತ ಸಾವಕಾಶವಾಗಿ ಛೇದಿಸುತ್ತವೆ. ವೈದ್ಯಕೀಯ ಡೆಕ್ಸ್‍ಟ್ರಾನಿನ ಒಂದು ಮೂಲಮಾನವೆಂದರೆ-ಕೆಳಗೆ ಕಾಣಿಸಿದ ತಪಶೀಲಿಗೆ ಸಮರ್ಪಕವಾಗುವಂತೆ ನಿಷ್ಠುರವಾದ ಗುಣಪರಿಷ್ಕರಣೆ ನಡೆದು ಸಿದ್ಧವಾದ 500 ಮಿಲಿಲೀಟರ್ ದ್ರಾವಣ.

ಡೆಕ್ಸ್‍ಟ್ರಾನ್ 		...... 100 ಮಿ.ಲೀ. ದ್ರಾವಣ	5.7 - 6.3 ಗ್ರಾಮ್‍ದಲ್ಲಿ
ಉಪ್ಪು			...... 100 ಮಿ.ಲೀ. ದ್ರಾವಣ	0.85 - 0.95 ಗ್ರಾಮ್‍ದಲ್ಲಿ
			......		......		5.0 - 7.0
ಸ್ನಿಗ್ಧತೆ			......  ಉಷ್ಣತೆಯಲ್ಲಿ		2.5 - 3.5 ಸಿ.ಪಿ.
ಬಣ್ಣ			......		...... 		ವರ್ಣವಿಹೀನ (ಶುಭ್ರ) ಅಥವಾ ತಿಳಿಹಳದಿ
ಸರಾಸರಿ ಅಣುತೂಕ	......		......		75,000 + 25,000	
ವಿಷಾರಿಗುಣ		......		......		ಇಲ್ಲ
ಜ್ವರಜನಕತೆ		......		......		ಇಲ್ಲ
ಪ್ರತಿವಿಷಜನಕಾರಕತೆ	......		......		ಇಲ್ಲ

	ಗಾಯ ಮತ್ತು ಶಸ್ತ್ರಕ್ರಿಯೆಗಳಲ್ಲಿ ನಡೆಸುವ ಸಾಧಾರಣ ಚಿಕಿತ್ಸೆಗಳಲ್ಲಿ ಡೆಕ್ಸ್‍ಟ್ರಾನನ್ನು ರಕ್ತಗಾತ್ರವಿಸ್ತಾರಕವೆಂದು ಅತಿ ಹೆಚ್ಚಿನ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಪರಿಣಾಮಕಾರಿಯಾಗಿ ಉಪಯೋಗಿಸಬಹುದಾಗಿದ್ದು, ಗರ್ಭಿಣಿಯಾಗಿದ್ದಾಗಿನ ನಂಜುರೋಗ, ನೆಫ್ರಾಸಿಸ್ ಮುಂತಾದ ಕಾಯಿಲೆಗಳಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುವ ರೋಗಲಕ್ಷಣವಾದ ಬಾವುಗಳ ಚಿಕಿತ್ಸೆಯಲ್ಲಿ ಸಹ ಇದನ್ನು ಬಳಸುತ್ತಾರೆ. ಜೀವಕೋಶಗಳ ಜಾಲದ ಮಧ್ಯದ ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿ ಮಿತಿಮೀರಿ ಅಧಿಕವಾಗಿ ಕೂಡಿಬಿದ್ದ ದ್ರವದಿಂದ ಈ ಬಾವು ಬರುವುದು. ಡೆಕ್ಸ್‍ಟ್ರಾನ್ ಮೂತ್ರಸ್ರಾವ ಉತ್ತೇಜಕವಸ್ತುವಾಗಿ ಹೆಚ್ಚಿನ ದ್ರವ ರಕ್ತ ಪರಿಚಲನೆಯಿಂದ ಮೂತ್ರಪಿಂಡಗಳ ಮೂಲಕ ದೇಹದಿಂದ ಹೊರಹಾಕಲ್ಪಡಲು ಕಾರಣವಾಗುತ್ತದೆ.				(ಜಿ.ಎಸ್.ಕೆ.)
ಪರಿಷ್ಕರಣೆ:
ಡಾ|| ಎನ್. ಎಸ್. ಲೀಲಾ

ಮೈಸೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ ವಿಶ್ವಕೋಶ