ಮೈಸೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ ವಿಶ್ವಕೋಶ/ಜಿನ್
ಜಿನ್ -
	ಆಸವಿತ ಆಲ್ಕೊಹಾಲಿಕ್ ಪಾನೀಯ. ಹಾಲೆಂಡಿನ ಲೈಡೆನ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದಲ್ಲಿ ಔಷಧಶಾಸ್ತ್ರದ ಪ್ರಾಧ್ಯಾಪಕನಾಗಿದ್ದ ಫ್ರಾನ್ಸಿಸ್ಕಸ್ ದ ಲ ಬೊ (1614-72) ಎಂಬಾತ ಆಲ್ಕೊಹಾಲಿಕ್ ಮದ್ಯಗಳನ್ನು ಜೂನಿಪರ್ ಕಾಯಿಗಳ ಸಂಪರ್ಕದಲ್ಲಿ ಕುದಿಸಿ ಅದರಿಂದ ಮೂತ್ರಸ್ರಾವ ಉತ್ತೇಜಕವಾದ ಒಂದು ಸಿದ್ಧೌಷಧಿಯನ್ನು ತಯಾರಿಸಲು ಯತ್ನಿಸಿದ. ಆಗ ಆಸವಿತ ಮದ್ಯಕ್ಕೆ ವಿಶಿಷ್ಟ ರುಚಿ ಮತ್ತು ಪರಿಮಳಗಳು ಪ್ರಾಪ್ತವಾದವು. ಇದನ್ನೆ ಆಂಗ್ಲರು ಜಿನ್ ಎಂದು ಕರೆದರು. ಹೀಗೆ ಜಿನ್ನಿನ ಶೋಧವಾದದ್ದು. ವಾಸ್ತವವಾಗಿ ಜಿನ್ನಿಗೆ ವಿಶೇಷ ರುಚಿ ಮತ್ತು ವಾಸನೆಗಳು ಉಂಟಾಗಲು ಜೂನಿಪರ್ ಕಾಯಿಗಳೆ ಕಾರಣವಾಗಿದ್ದುವು. 1792ರ ಸುಮಾರಿಗೆ ಜಿನ್ ತಯಾರಿಕೆ ಒಂದು ಆಕರ್ಷಕ ಉದ್ದಿಮೆಯಾಯಿತು. ಹಾಲೆಂಡ್ ದೇಶವೊಂದೇ ವರ್ಷಂಪ್ರತಿ ಒಂದು ಕೋಟಿ ನಲವತ್ತು ಲಕ್ಷ ಗ್ಯಾಲನ್ನುಗಳಷ್ಟು ಜಿನ್ನನ್ನು ಉತ್ಪಾದಿಸಿ ಅದರಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು ಒಂದು ಕೋಟಿ ಗ್ಯಾಲನ್ನುಗಳಷ್ಟು ಮದ್ಯವನ್ನು ರಫ್ತುಮಾಡುತ್ತಿತ್ತೆಂದು ವರದಿ. ಐರೋಪ್ಯ ಸಂಗ್ರಾಮಗಳಲ್ಲಿ ಪಾಲ್ಗೊಂಡಿದ್ದ ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಸೈನಿಕರು ಸ್ವದೇಶಕ್ಕೆ ಹಿಂತಿರುಗುವ ಹೊತ್ತಿಗೆ ಅವರಿಗೆ ಜಿನ್ ಮದ್ಯದ ರುಚಿ ಚೆನ್ನಾಗಿ ಹತ್ತಿತ್ತು. ಅವರಿಂದ ಅದು ಬ್ರಿಟನ್ನಿನಲ್ಲೂ ಜನಪ್ರಿಯವಾಗತೊಡಗಿತು. ಆದರೆ ವಾಸ್ತವವಾಗಿ ಬ್ರಿಟನ್ನಿನಲ್ಲಿ ಅದರ ತಯಾರಿಕೆಗೆ ಉತ್ತೇಜನ ಸಿಕ್ಕಿದ್ದು ಆ್ಯನ್ ಮಹಾರಾಣಿಯ ಆಳ್ವಿಕೆಯಲ್ಲಿ. ಆಮದು ಮಾಡಿಕೊಂಡ ಮದ್ಯಗಳ ಮೇಲೆ ಕರ ಭಾರ ಏರಿಸಿ ದೇಶೀಯ ಮದ್ಯಗಳ ಮೇಲೆ ತೆರಿಗೆಯನ್ನು ಇಳಿಸಿದ್ದರಿಂದ ಸ್ಥಳೀಯ ಜಿನ್ ಕೈಗಾರಿಕೆಗೆ ಪರೋಕ್ಷ ಪ್ರೋತ್ಸಾಹ ದೊರೆತಂತಾಯಿತು. 

	ಮೂಲತಃ ಜಿನ್ನಿನಲ್ಲಿ ಎರಡು ಬಗೆ. ಒಂದು ನೆದರ್ಲೆಂಡ್ಸ್ ದೇಶೀಯ ಮದ್ಯ. ಎರಡನೆಯದು ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಇಂಗ್ಲೆಂಡ್ ಮತ್ತು ಅಮೆರಿಕಗಳು ತಯಾರಿಸುವ ಜಿನ್. ಡಚ್ಚರು ಜಿನ್ ತಯಾರಿಕೆಗೆ ಬಳಸುವ ಮದ್ಯ ಸಾರವತ್ತಾಗಿದ್ದು ಅದರಿಂದ 100 ಪ್ರೂಫ್‍ಗಿಂತ ಕೆಳಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಜಿನ್ನನ್ನು ಆಸವಿಸುವರು. ಆದರೆ ಆಂಗ್ಲರು ಮತ್ತು ಅಮೆರಿಕನ್ನರು ಹೆಚ್ಚು ಪರಿಶುದ್ಧವಾದ ಮದ್ಯಗಳನ್ನು ಕುದಿಸಿ ಸುಮಾರು 160 ಅಮೆರಿಕನ್ ಪ್ರೂಫ್ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಜಿನ್ನನ್ನು ಆಸವಿಸುತ್ತಾರೆ. ಡಚ್ ಜಿನ್ನಿಗೆ ಜಿನೀವ ಜನೀವರ್ ಷೀಡ್ಯಾಮ್ ಹಾಲೆಂಡ್ ಎಂದು ಹಲವು ಹೆಸರು. ಕನಿಷ್ಠ ಪಕ್ಷ ಮೂರನೆಯ ಒಂದು ಅಂಶವಾದರೂ ಬಾರ್ಲಿ ಮಾಲ್ಟನ್ನು ಒಳಗೊಂಡ ಮೂಲದಿಂದ ಮ್ಯಾಷ್ ತಯಾರಿಸಿಕೊಂಡು ಅದನ್ನು ಆಸವಿಸಿದರೆ ಕೆಳ ಪ್ರೂಫ್ ಮದ್ಯ ದೊರೆಯುವುದು. ಇದನ್ನು ದಿಷ್ಟಗೊಳಿಸಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ (ರೆಕ್ಟಿಫೈ). ಇದರಲ್ಲಿರುವ ನೀರಿನ ಪ್ರಮಾಣವನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡುವುದು ಉದ್ದೇಶ. ದೊರೆತ ಮದ್ಯವನ್ನು ಮಾಧುರ್ಯಜನಕಗಳೊಡನೆ ಕಾಸಿ 94-98 ಪ್ರೂಫ್ ಮಿತಿಯಲ್ಲಿ ಪುನರಾಸವಿಸುತ್ತಾರೆ. ಹೀಗೆ ತಯಾರಿಸಿದ ಡಚ್ ಜಿನ್ನಿಗೆ ಮಾಲ್ಟಿನ ರುಚಿ ಇರುವುದು ಸಹಜವೆ. ಜೂನಿಪರ್ ಕಾಯಿಗಳ ಜೊತೆಗೆ ಇತರ ಮಾಧುರ್ಯ ಜನಕ ಗಿಡಮೂಲಿಕೆಗಳನ್ನೂ ಬಳಸುವುದುಂಟು.

	ಉನ್ನತ ಪ್ರೂಫ್ ಧಾನ್ಯ ವಿಸ್ಕಿಯಿಂದ ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ಜಿನ್ನನ್ನು ತಯಾರಿಸುತ್ತಾರೆ. ಇದನ್ನು ದಿಷ್ಟಗೊಳಿಸಿ ಅನಂತರ ಅಪೇಕ್ಷಿತ ಪ್ರಮಾಣ ನೀರನ್ನು ಬೆರೆಸಿ 114.2 ಅಮೆರಿಕನ್ ಪ್ರೂಫ್ ದರ್ಜೆಗೆ ಇಳಿಸುತ್ತಾರೆ. ಲಭ್ಯವಾದ ಮದ್ಯವನ್ನು ಮಾಧುರ್ಯಜನಕಗಳೊಡನೆ ಪುನರಾಸವಿಸಿ, ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯ ಬೇಡಿಕೆಗೆ ಅನುಸಾರವಾಗಿ 80, 86 ಅಥವಾ 94 ಪ್ರೂಫ್ ದರ್ಜೆಗೆ ತಂದು ಕೆಲಕಾಲ ಇಟ್ಟು ಹದಗೊಳಿಸಿದ ಮೇಲೆ ಸೀಸೆಗಳಿಗೆ ತುಂಬಲಾಗುವುದು. ಇಂಗ್ಲೆಂಡ್ ಮತ್ತು ಅಮೆರಿಕಗಳಲ್ಲಿ ಬಳಕೆಯಲ್ಲಿರುವ ಮಾಧುರ್ಯಜನಕಗಳಲ್ಲಿ ಮುಖ್ಯವಾದವನ್ನು ಮುಂದೆ ಹೆಸರಿಸಿದೆ : ಜರ್ಮನಿ ಮತ್ತು ಇಟಲಿಗಳಿಂದ ತರಿಸಿಕೊಂಡ ಜೂನಿಪರ್ ಕಾಯಿಗಳು; ಆರಿಸ್ ಆಂಜೆಲಿಕ ಮತ್ತು ಲಿಕೊರಿಸ್ (ಅತಿಮಧುರ) ಸಸ್ಯಗಳ ಬೇರುಗಳು; ಕಹಿ ಬಾದಾಮಿ ಕ್ಯಾರವೇ (ಜೀರಿಗೆ ಜಾತಿಯ ಗಿಡ) ಕೊತ್ತುಂಬರಿ, ಏಲಕ್ಕಿ, ಸೋಪು ಮತ್ತು ಫೆನೆಲ್ ಬೀಜಗಳು; ಕ್ಯಾಲಮಸ್, ಕ್ಯಾಸಿಯ ತೊಗಟೆ (ತಂಗಡಿ ಅಥವಾ ಆವರಿಕೆ), ನಿಂಬೆ ಮತ್ತು ಕಿತ್ತಳೆ ಸಿಪ್ಪೆಗಳು ಇತ್ಯಾದಿ. ಇವುಗಳಲ್ಲಿ ಕೆಲವನ್ನೋ ಎಲ್ಲವನ್ನೋ ಕೂಡಿಸಿ ವಿಶಿಷ್ಟ ಮಾಧುರ್ಯವುಳ್ಳ ಜಿನ್ ತಯಾರಿಸುವುದು ಒಂದು ಕುಶಲ ತಂತ್ರ. ಅದೊಂದು ವಾಣಿಜ್ಯ ರಹಸ್ಯವಾದ್ದರಿಂದ ವಿವರಗಳು ಅಲಭ್ಯ.

ಅಮೆರಿಕನ್ ಜಿನ್ ಉತ್ಪಾದಕರೂ ಆಂಗ್ಲ ವಿಧಾನವನ್ನೇ ಅನುಸರಿಸುವರು. ಅದಕ್ಕಾಗಿ 190 ಪ್ರೂಫ್ ಮದ್ಯವನ್ನು ಬಳಸುತ್ತಾರೆ. ಜಿನ್ ಬಟ್ಟಿಯಲ್ಲಿರುವ ತಟ್ಟೆ ಅಥವಾ ಶಿರದಲ್ಲಿ ಮಾಧುರ್ಯಜನಕಗಳು ಇರುವುವು. ಆಲ್ಕೊಹಾಲಿನ ಆವಿ ಅವುಗಳ ಮೂಲಕ ಹಾದು ಮೇಲೇರುವಾಗ ಅದಕ್ಕೆ ರುಚಿ ವಾಸನೆಗಳು ಪ್ರಾಪ್ತವಾಗುವುವು. ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಜಿನ್ನನ್ನು ಹಳತಾಗಲು ಬಿಡುವುದು ಅಪರೂಪ. ಆದರೆ ಕೆಲವು ಅಮೆರಿಕನ್ ಜಿನ್ ಉತ್ಪಾದಕರು ಹಾಗೆ ಮಾಡುವುದುಂಟು. ಹಳತಾದ ಜಿನ್ನಿಗೆ ತಿಳಿ ಹೊಂಬಣ್ಣ ಇರುವುದು. ಆಂಗ್ಲ ಮತ್ತು ಅಮೆರಿಕನ್ ಜಿನ್ನುಗಳು ಶುಷ್ಕ ಮದ್ಯಗಳು. ಲಂಡನ್ ಶುಷ್ಕ ಜಿನ್ ಎಂಬ ಒಂದು ಬಗೆಯ ಮದ್ಯ ಅಮೆರಿಕದಲ್ಲಿ ಬಳಕೆಯಲ್ಲಿದೆ. ಆದರೆ ಅದಕ್ಕೆ ಭೌಗೋಳಿಕ ಮಹತ್ತ್ವವೇನೂ ಇಲ್ಲ. ಹಳೆಯ ಟಾಮ್ ಜಿನ್ ಎಂಬುದು ಸ್ವಲ್ಪ ಸಿಹಿಗೊಳಿಸಿದ ಮದ್ಯ. ಕಿತ್ತಳೆ ನಿಂಬೆ ಅನಾನಸ್ ಮುಂತಾದ ಹಣ್ಣಿನ ರಸಗಳನ್ನು ಅಥವಾ ಸದೃಶ ಮಾಧುರ್ಯ ನೀಡುವ ಸಂಯುಕ್ತಗಳನ್ನು ಕೂಡಿಸಿ ಫಲಾನ್ವಿತ ಜಿನ್ನನ್ನು ತಯಾರಿಸಬಹುದು. ಸ್ಲೋಜಿನ್ ಎಂಬುದು ಹೆಸರಿಗೆ ಮಾತ್ರ ಜಿನ್ ಅಷ್ಟೆ. ಅದು ಸ್ಲೋಕಾಯಿಗಳಿಂದ (ಕವಳೆ ಜಾತಿ) ತಯಾರಿಸಿದ ಕಟುವಾದ ಆಮ್ಲೀಯ ರುಚಿಯುಳ್ಳ ಒಂದು ಬಗೆಯ ಸಿಹಿ ದ್ರವ. ಹಾಲೆಂಡ್ ಜಿನ್ನನ್ನು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಹಾಗೆಯೆ ಅಥವಾ ನೀರು ಬೆರೆಸಿ ಕುಡಿಯುವುದು ವಾಡಿಕೆ. ಶುಷ್ಕ ಜಿನ್‍ಗಳನ್ನು ಹಾಗೆಯೆ ಅಥವಾ ಇತರ ಪರಿಕರಗಳೊಡನೆ ಬೆರಸಿ ಕಾಕ್‍ಟೇಲ್ ಮಾಡಿಕೊಂಡು ಸೇವಿಸುವುದುಂಟು.
(ಎಚ್.ಜಿ.ಎಸ್.)

ಮೈಸೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ ವಿಶ್ವಕೋಶ