ಮೈಸೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ ವಿಶ್ವಕೋಶ/ಬಾರ್ಲಿ
ಬಾರ್ಲಿ
ಬತ್ತ, ಜೋಳ, ರಾಗಿ ಮುಂತಾದವುಗಳಂತೆ ಇದು ಕೂಡ ಪೋಯೇಸೀ ಕುಟುಂಬಕ್ಕೆ ಸೇರಿದ ಆಹಾರ ಧಾನ್ಯಗಳ ಪೈಕಿ ಒಂದು. ಇದನ್ನು ಜವೆಗೋಧಿ ಎಂದು ಕರೆವುದುಂಟು. ಹಾರ್ಡಿಯಮ್ ಜಾತಿಯ ವಲ್ಗೇರ್ ಪ್ರಭೇದ ಇದು. ಈ ಜಾತಿಯಲ್ಲಿ ಇನ್ನೂ ಇತರ ಸುಮಾರು ಇಪ್ಪತ್ತು ಪ್ರಭೇದಗಳಿವೆ. ಇವುಗಳ ಪೈಕಿ ಕೆಲವು ಪ್ರಭೇದಗಳು ಬಾರ್ಲಿಸಸ್ಯವನ್ನೇ ಹೋಲುವುವಾದರೂ ಇವು ಕಳೆಗಳಾಗಿ ಬೆಳೆಯುವುವು.

ಬಾಲಿ ಪುರಾತನ ಧಾನ್ಯಸಸ್ಯ, ಇದನ್ನು ಈಜಿಪ್ಟಿನಲ್ಲಿ ಕ್ರಿಪೂ. 5000 ವರ್ಷಗಳಷ್ಟು ಈಶಾನ್ಯ ಯೂರೋಪಿನಲ್ಲಿ ಕ್ರಿಪೂ. 3000 ವರ್ಷಗಳಷ್ಟು ಮೆಸಪೊಟೇಮಿಯದಲ್ಲಿ ಕ್ರಿಪೂ 3500 ವರ್ಷಗಳಷ್ಟು ಮತ್ತು ಚೀನಾದಲ್ಲಿ ಕ್ರಿಪೂ.2000 ವರ್ಷಗಳಷ್ಟು ಹಿಂದಿನಿಂದ ಕೃಷಿ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತಿದೆಯೆನ್ನಲಾಗಿದೆ. ಶಿಲಾಯುಗದಲ್ಲಿ ಇದು ಸ್ವಿಸ್ ಸರೋವರವಾಸಿಗಳ ಮುಖ್ಯ ಆಹಾರವಾಗಿತ್ತೆನ್ನಲಾಗಿದೆ. ಅನಂತರ ಹೀಬ್ರೂ, ಗ್ರೀಕ್ ಮತ್ತು ರೋಮನ್ನರ ಕಾಲಗಳಲ್ಲೂ ಬಾರ್ಲಿ ಪ್ರಧಾನ ಅಹಾರವಾಗಿ ಬಳಕೆಯಲ್ಲಿತ್ತು. ಇದರ ಮೂಲ ನೆಲೆಯ ಬಗ್ಗೆ ಹಲವಾರು ಅಭಿಪ್ರಾಯಗಳಿವೆ. ಕೆಲವರ ಪ್ರಕಾರ ಬಾರ್ಲಿಯ ತವರು ನೈಋತ್ಯ ಏಷ್ಯಾ ಆಗಿದ್ದರೆ ಇನ್ನು ಕೆಲವರ ಪ್ರಕಾರ ಇಥಿಯೋಪಿಯ ಮತ್ತು ಆಗ್ನೇಯ ಏಷ್ಯದ ಉನ್ನತ ಪ್ರದೇಶಗಳೇ ಇದರ ತವರು.

ಬಾರ್ಲಿ ವಿಭಿನ್ನ ಹವಾಗುಣಕ್ಕೆ ಹೊಂದಿಕೊಂಡು ಬೆಳೆಯಬಲ್ಲುದಾದ್ದರಿಂದ ಇದರ ಕೃಷಿ ವ್ಯಾಪಕ. ಶುಷ್ಕ ಹವೆ ಇದರ ಬೆಳವಣಿಗೆಗೆ ತುಂಬ ಅನುಕೂಲಕರ ಬಾರ್ಲಿ ಕಡಿಮೆ ಅವಧಿಯ ಬೆಳೆಯಾದ್ದರಿಂದ ಉತ್ತರಾರ್ಧಗೋಳ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಎತ್ತರ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಹಾಗೂ ಹಿಮಪಾತರಹಿತ ಕಾಲ ಕಡಿಮೆ ಇರುವಲ್ಲಿ ಇದನ್ನು ಬೆಳೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ಟಿಬೆಟ್ಟಿನಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು 3000 ಮೀ ಎತ್ತರದ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಉಷ್ಣ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಚಳಿಗಾಲದಲ್ಲಿ ಬೆಳೆಯುವುದಿದೆ. ಇದನ್ನು ಶುದ್ಧ ಬೆಳೆಯಾಗಿಯೊ ಸಮ್ಮಿಶ್ರ ಬೆಳೆಯಾಗಿಯೊ ಕೃಷಿಮಾಡುವುದುಂಟು. ಮಳೆಯ ಆಶ್ರಯದಲ್ಲೂ ನೀರಾವರಿಯಲ್ಲೂ ಬೆಳೆಯಲಾಗುತ್ತಿದೆ.

ಕೃಷಿಯಲ್ಲಿರುವ ಬಾರ್ಲಿಯ ಮುಖ್ಯ ಪ್ರಭೇದಗಳು, ಹಾರ್ಡಿಯಮ್ ವಲ್ಗೇರ್ ಅಥವಾ ಆರು ಸಾಲುಗಳುಳ್ಳ ಬಾರ್ಲಿ ಮತ್ತು ಹಾರ್ಡಿಯಮ್ ಡೈಸ್ಟಿಕಾನ್ ಅಥವಾ ಎರಡು ಸಾಲುಗಳುಳ್ಳ ಬಾರ್ಲಿ, ಬಾರ್ಲಿ ಬೆಳೆಯುವ ಮುಖ್ಯದೇಶಗಳು ಅಮೆರಿಕ, ರಷ್ಯ, ಚೀನ ಮತ್ತು ಭಾರತ. ಪ್ರಪಂಚದ ಒಟ್ಟು ಬಾರ್ಲಿ ಉತ್ಪಾದನೆಯಲ್ಲಿ 50%ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚಿನ ಪಾಲು ಈ ದೇಶಗಳದ್ದು. ಹೆಚ್ಚಿನ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಬೆಳೆಯುವ ಇತರ ದೇಶಗಳೆಂದರೆ, ಇಂಗ್ಲೆಂಡ್, ಡೆನ್ಮಾರ್ಕ್, ಸ್ಪೇನ್, ಫ್ರೆಂಚ್ ಮೊರಾಕ್ಕೊ, ಇರಾನ್, ಇರಾಕ್ ಮತ್ತು ಟರ್ಕಿ.

ಬಾರ್ಲಿ ಬೀಜ ಗಟ್ಟಿಯಾದ ತುಪ್ಪಳದಿಂದ ಆವೃತವಾಗಿದೆ. ನೋಡಲು ಗೋದಿಯಂತಿದೆ. ಬಾರ್ಲಿ ಕಾಳುಗಳು ಪುರಾತನ ಕಾಲದಿಂದ ಇಂದಿನ ತನಕವೂ ಯಾವ ವ್ಯತ್ಯಾಸವೂ ಇಲ್ಲದೆ ಒಂದೇ ತೆರನಾಗಿ ಉಳಿದುಕೊಂಡು ಬಂದಿವೆ. ಹಾರ್ಡಿಯಮ್ ಜಾತಿಯಲ್ಲಿ ಕ್ರೋಮೊಸೋಮುಗಳ ಮೂಲ ಸಂಖ್ಯೆ (ಹ್ಯಾಪ್ಲಾಯಿಡ್)ಏಳು, ಹಾರ್ಡಿಯಮ್ ವಲ್ಗೇರ್‍ನಲ್ಲಿ ಏಳು ಜೊತೆ ಮತ್ತು ಇತರ ಪ್ರಭೇದಗಳಲ್ಲಿ ಏಳು, ಹದಿನಾಲ್ಕು ಮತ್ತು ಇಪ್ಪತ್ತೊಂದು ಜೊತೆ ಕ್ರೋಮೊಸೋಮುಗಳಿವೆ. ಅಧಿಕ ಇಳುವರಿ, ರೋಗನಿರೋಧ ಮುಂತಾದ ಗುಣಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಹಲವಾರು ತಳಿಗಳನ್ನು ತಳಿಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞರು ಸಂಕರದ ಮೂಲಕ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಿದ್ದಾರೆ.

ಸ್ಮಟ್, ರಸ್ಟ್ ಮತ್ತು ಸ್ಟೈಪ್ ಬಾರ್ಲಿಗೆ ತಗಲುವ ರೋಗಗಳು. ಇವು ಗಿಡದ ಕಾಂಡ, ಎಲೆ ಮತ್ತು ಕಾಳುಗಳಿಗೆ ತಗಲುತ್ತವೆ. ರೋಗ ತಡೆಯಲು ಬಿತ್ತನೆಗೆ ಮುಂಚೆ ಬಾರ್ಲಿಬೀಜಗಳನ್ನು ರಾಸಾಯನಿಕಗಳಿಂದ ಸಂಸ್ಕರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಎಲ್ಲಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ರೋಗ ನಿರೋಧಕ ತಳಿ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಉತ್ತಮ ಫಲಿತಾಂಶ ನೀಡಿದೆ.

ಬಾರ್ಲಿ ಮನುಷ್ಯ ಹಾಗೂ ಪ್ರಾಣಿಗಳಿಗೆ ಆಹಾರ. ಮಾಲ್ಟ್ ತಯಾರಿಸಲು ಹಾಗೂ ಇತರ ಕಾರ್ಯಗಳಿಗೆ ಉಪಯೋಗಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. 90%ರಷ್ಟನ್ನು ಆಲ್ಕೊಹಾಲ್ ತಯಾರಿಸಲು ಉಪಯೋಗಿಸುತ್ತಾರೆ.	(ಜಿ.ಬಿ.: ಬಿ.ಎ.ಕೆ.ಜಿ.)

ಮೈಸೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ ವಿಶ್ವಕೋಶ