ಮೈಸೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ ವಿಶ್ವಕೋಶ/ವಾಮನ
ವಾಮನ
	ವಿಷ್ಣುವಿನ ದಶಾವತಾರಗಳಲ್ಲಿ ಐದನೆಯದು. ಇದು ತ್ರೇತಾಯುಗದ ಅವತಾರ ಎನ್ನಲಾಗಿದೆ. ಬಲಿ ಎಂಬ ದೈತ್ಯ ಚಕ್ರವರ್ತಿ ತನ್ನ ಶೌರ್ಯ, ಪರಾಕ್ರಮಗಳಿಂದ ಮೂರು ಲೋಕಗಳನ್ನೂ ಗೆದ್ದು ದೇವತೆಗಳಿಗೆ ಎಲ್ಲಿಯೂ ಸ್ಥಳವಿಲ್ಲದಂತೆ ಮಾಡಿದ. ಆಗ ವಿಷ್ಣು ಅದಿತಿ ಮತ್ತು ಕಶ್ಯಪರ ಮಗನಾಗಿ ಹುಟ್ಟಿ ವಾಮನನೆಂಬ ಹೆಸರಿನಿಂದ ಬೆಳೆದು ಬಲಿಯ ಬಳಿಗೆ ಬಂದ. ತನ್ನ ಬಳಿಗೆ ಬಂದ ಬಾಲಬ್ರಹ್ಮಚಾರಿ ವಾಮನನನ್ನು ಕಂಡು ಬಲಿ ಆತನಿಗೆ ಏನು ಬೇಕೆಂದು ಕೇಳಿದ. ಆ ಬಾಲಕ ತನಗೆ ಮೂರು ಹೆಜ್ಜೆ ಭೂಮಿ ದಾನವಾಗಿ ಕೊಟ್ಟರೆ ಸಾಕೆಂದ. ಅದಕ್ಕೆ ಬಲಿ ಒಪ್ಪಿದ. ವಾಮನ ತನ್ನ ಒಂದು ಹೆಜ್ಜೆಯಿಂದ ಭೂಮಿಯನ್ನೂ ಎರಡನೆಯ ಹೆಜ್ಜೆಯಿಂದ ದಿಗಂತವನ್ನೂ ಅಳೆದು ಮೂರನೆಯ ಹೆಜ್ಜೆ ಇಡಲು ಸ್ಥಳ ಕಾಣದೆ ಮೂರನೆಯ ಹೆಜ್ಜೆ ಎಲ್ಲಿ ಇಡಲಿ ಎಂದು ಬಲಿಯನ್ನು ಕೇಳಿದ. ವಾಮನನ ಮಹಾಶಕ್ತಿಯನ್ನು ಅರಿತ ಬಲಿ ಮೂರನೆಯ ಹೆಜ್ಜೆಯನ್ನು ತನ್ನ ತಲೆಯ ಮೇಲೆ ಇಡಬೇಕೆಂದು ಕೇಳಿಕೊಂಡ. ಆಗ ವಿಷ್ಣುರೂಪಿ ವಾಮನ ಬಲಿಯನ್ನು ಪಾತಾಳಕ್ಕೆ ತುಳಿದು ಆತ ಅಲ್ಲಿಯೇ ಇರುವಂತೆ ಮಾಡಿದ. ಇದರ ನೆನಪಿಗಾಗಿ ಬಲಿಪಾಡ್ಯಮಿ ಎಂಬ ಹಬ್ಬವನ್ನು ಆಚರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.      						
	(ಕೆ.ಬಿ.ಆರ್.)

ಮೈಸೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ ವಿಶ್ವಕೋಶ