ಮೈಸೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ ವಿಶ್ವಕೋಶ/ಬಾವಿ
ಬಾವಿ 	
ಭೂಮಿಯೊಳಗಿಂದ ದ್ರವವನ್ನು ಹೊರತೆಗೆಯಲು ಲಂಬವಾಗಿ ತೋಡಿರುವ ಕುಣಿ, ಗುಂಡಿ (ವೆಲ್). ಅಂತರ್ಜಲವನ್ನೇ ಅಲ್ಲದೆ ಪೆಟ್ರೋಲ್, ಕಲ್ಲೆಣ್ಣೆ ಮತ್ತು ನೈಸರ್ಗಿಕ ಅನಿಲಗಳನ್ನು ಪಡೆಯಲು ಕೂಡಬಾವಿ ತೋಡುತ್ತಾರೆ. ನೀರಿನ ಬಾವಿ ಹಲವಾರು ಮೀಟರ್ ಆಳವಿದ್ದರೆ ಎಣ್ಣೆ ಮತ್ತು ಅನಿಲ ಬಾವಿಗಳು ಸಾವಿರಾರು ಮೀಟರ್ ಆಳವಿರುತ್ತದೆ. ಜ್ವಾಲಾಮುಖಿಗಳು ಶಿಲಾರಸ ಕಾರುವ ಮೊದಲೇ ಅವುಗಳ ಸುತ್ತಮುತ್ತ ಕೊಳವೆ ಬಾವಿಗಳನ್ನು ಕೊರೆದು ಭೂಮಿಯೊಳಗಿನ ಶಿಲಾರಸದ ಉಷ್ಣತೆಯನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡಿ ಸ್ಫೋಟಗೊಳ್ಳದಂತೆ ತಡೆಹಿಡಿದ ಪ್ರಕರಣಗಳು ವರ್ತಮಾನ ಯುಗದಲ್ಲಿವೆ. ಭೂಮಿಯಿಂದ ದ್ರವವನ್ನು ಹೊರ ತೆಗೆಯುವುದಲ್ಲದೆ ಒಳಹೊಗಿಸಲೂ ಬಾವಿಗಳನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸುತ್ತಾರೆ. ಬಾವಿ ದೀರ್ಘಕಾಲ ಉಪಯುಕ್ತವಾಗಿರಬೇಕಾದರೆ ಅದು ಕಲುಷವಾಗದಂತೆ ಅದನ್ನು ಸಂರಕ್ಷಿಸುವುದು ಅತ್ಯಗತ್ಯ.

ವರ್ಗೀಕರಣ: ಉಪಯುಕ್ತತೆ, ನಿರ್ಮಾಣ ವಿಧಾನ, ಆಕಾರ, ವ್ಯಾಸ, ಆಳ ಮುಂತಾದ ಆಧಾರಗಳ ಮೇಲೆ ಬಾವಿಗಳನ್ನು ವರ್ಗೀಕರಿಸಬಹುದು. ಉಪಯುಕ್ತತೆ ಮೇರೆ ಮಾಡಿದ ವರ್ಗೀಕರಣವಿದು: ಉತ್ಪಾದನ, ಅಂತರ್ಗತ, ಸಮೀಕ್ಷಣ.
ಉತ್ಪಾದನ ಬಾವಿ: ಕುಡಿಯುವ ನೀರು ಮತ್ತು ವ್ಯವಸಾಯಕ್ಕೋಸ್ಕರ ನಿರ್ಮಿಸಿದ ಉತ್ಪಾದನ ಬಾವಿಗಳು ಪ್ರಪಂಚದಲ್ಲಿ ಅಸಂಖ್ಯಾತವಾಗಿವೆ. ಪೆಟ್ರೋನ್ ಕಲ್ಲೆಣ್ಣೆ ಮತ್ತು ನೈಸರ್ಗಿಕ ಅನಿಲಗಳನ್ನು ಉತ್ಪಾದಿಸುವ ಬಾವಿಗಳು ಎರಡನೆಯ ಸ್ಥಾನವನ್ನೂ ಕಲ್ಲುಪ್ಪು ಮೆಗ್ನೀಸಿಯಮ್ ಮತ್ತು ಪೊಟ್ಯಾಸಿಯಮ್ ಲವಣ ಉತ್ಪಾದನ ಬಾವಿಗಳು ಮೂರನೆಯ ಸ್ಥಾನವನ್ನೂ ಪಡೆದಿದೆ.

1. ಬಾವಿ ಕುಸಿಯದಂತೆ ಕಟ್ಟಿರುವ ಕಲ್ಲು ಕಟ್ಟಡ
2 ಬಾವಿಯಲ್ಲಿ ನೀರಿನ ಮಟ್ಟ (ಜಲಮಟ್ಟ)
3 ಮಣ್ಣಿನ ಪದರ
4 ಬೀಳುಬಿದ್ದ, ಬಿರುಕುಗಳಿಂದ ಕೂಡಿದ ಹಿಟ್ಟುಕಲ್ಲಿನ ಪದರ
5 ಗಡಸುಕಲ್ಲಿನ ಮೇಲುಗಡೆ ಶೇಖರವಾಗಿರುವ ನೀರಿರುವ ನೆಲದ ಪದರ.
6 ಗಡಸುಕಲ್ಲು.

ಅಂತರ್ಗತ ಬಾವಿ: ಭೂಮಿಯೊಳಕ್ಕೆ ದ್ರವ ಅಥವಾ ಅನಿಲವನ್ನು ಹೊಗಿಸಲು ನಿರ್ಮಿಸಿದ ಬಾವಿಗೆ ಈ ಹೆಸರಿದೆ. ಕರಾವಳಿಯಲ್ಲಿ ಭೂಖಂಡದೊಳಗೆ ಕಡಲ ನೀರು ಹರಿದುಬಂದು ಸಿಹಿನೀರಿನ ಬಾವಿಗಳನ್ನು ಕಲುಷಗೊಳಿ ಸುವುದನ್ನು ತಡೆಹಿಡಿಯಲು ಅಂತರ್ಗತ ಬಾವಿಗಳ ಮೂಲಕ ನೀರನ್ನು ರೇಚಿಸಿ ನೀರಿನ ಒತ್ತಡವನ್ನು ಸಮತೋಲಿಸುತ್ತಾರೆ.

ಸಮೀಕ್ಷಣ ಬಾವಿ: ಜಲಮಟ್ಟ ಕಾಲಾನುಕ್ರಮದಲ್ಲಿ ತೋರುವ ಏರುಪೇರುಗಳ ಮಾಹಿತಿ ಪಡೆಯಲು ನಿರ್ಮಿಸಿದ ಬಾವಿಗೆ ಈ ಹೆಸರಿದೆ. ಇದರಿಂದ ಆ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ದೊರೆಯಬಹುದಾದ ಜಲಸಂಪತ್ತನ್ನು ತಿಳಿಯ ಬಹುದು. ಇದೇ ರೀತಿ ಅನಿಲ ಸಮೀಕ್ಷಣ ಬಾವಿಗಳಿಗೆ ಜೋಡಿಸಿದ ಅನಿಲ ಸಂಮರ್ದ ಮಾಪಕಗಳ ಮಾಹಿತಿಯಿಂದ ಅಲ್ಲಿ ದೊರೆಯುವ ಅನಿಲದ ಮೊತ್ತವನ್ನು ಊಹಿಸಬಹುದು.

ವಿವಿಧ ರೀತಿಯ ಬಾವಿಗಳು: ಅಂತರ್ಜಲ ಅಭಿವೃದ್ದಿಗೊಳಿಸುವಲ್ಲಿ ಬಾವಿಗಳ ನಿರ್ಮಾಣ ಪ್ರಮುಖವಾದುದು. ಬಾವಿ ತೋಡುವಾಗ ಭೂಮಿಯಿಂದ ಮಣ್ಣು ಕಲ್ಲುಗಳನ್ನು ಪುಡಿಮಾಡಿ ಹೊರತೆಗೆದು ದಡ ಕುಸಿಯದಂತೆಯೂ ಇನ್ನಿತರ ದ್ರವಗಳು ಹಾಗೂ ಕಲುಷಿತ ನೀರು ಒಳಗನುಗ್ಗದಂತೆಯೂ ಮಾಡಬೇಕು. ಹೀಗೆ ನಿರ್ಮಿಸಿದ ಆಧುನಿಕ ರೀತಿಯ ಬಾವಿಗಳು ಕಲ್ಮಷರಹಿತ ಶುಭ್ರ ತಿಳಿನೀರನ್ನು ಕೊಡುತ್ತವೆ.

ಬಾವಿಯ ನಿರ್ಮಾಣ ವಿಧಾನ ಅನುಸರಿಸಿ ತೋಡು ಬಾವಿ, ಕೊಳವೆ ಬಾವಿ, ಕೊರೆ ಬಾವಿ ನೀರ್ಕೊರೆತ ಬಾವಿ ಮತ್ತು ಬೈರಿಗೆ ಬಾವಿ ಎಂಬ ಐದು ಬಗೆಗಳಿವೆ.

ತೋಡುಬಾವಿ: ಪುರಾತನ ಕಾಲದಿಂದಲೂ ನಾಗರೀಕತೆ ಬೆಳೆದ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಕುಡಿಯಲು ಮತ್ತು ವ್ಯವಸಾಯ ಮಾಡಲು ತೋಡಿದ ಬಾವಿಗಳು ಕಂಡುಬಂದಿವೆ. ಇವು ಲಂಬವಾಗಿದ್ದು, ಆಕಾರದಲ್ಲಿ ಗುಂಡಾಗಿ, ಅಂಡಾಕಾರ, ಚಚ್ಚೌಕ ಅಥವಾ ನೀಳಚೌಕವಾಗಿರುತ್ತವೆ. ಕರ್ನಾಟಕ ರಾಜ್ಯದ ಬೀದರ್ ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿ ಅಡ್ಡಡ್ಡ ತೋಡಿರುವ ಸುರಂಗ ಬಾವಿಗಳಿವೆ. ಅಂತರ್ಜಲ ಒತ್ತಡವಿಲ್ಲದ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ತೋಡಿದ ಬಾವಿಗೆ ಜಲಮಂಚಬಾವಿ ಎಂದು ಹೆಸರು. ಹೆಚ್ಚು ಜಲ ಒತ್ತಡವಿರುವ ಪ್ರದೇಶದ ಬಾವಿಗಳಲ್ಲಿ ನೀರು ಮೇಲಕ್ಕೇರುವುದಕ್ಕೆ ಕಾರಂಜಿ ಬಾವಿ ಎಂದು ಹೆಸರು. ಮಹತ್ತರ ಜಲ ಒತ್ತಡವಿರುವಲ್ಲಿ ಬಾವಿಗಳಿಂದ ನೀರು ಮೇಲಕ್ಕೆ ಚಿಮ್ಮಿ ಹರಿಯುವುದಕ್ಕೂ ಚಿಮ್ಮುವ ಅಥವಾ ಹರಿವ ಕಾರಂಜಿ ಬಾವಿ ಎಂದು ಹೆಸರು. ತೋಡಿದ ಬಾವಿಗಳ ವ್ಯಾಸ 2 ರಿಂದ 20 ಮೀಟರ್ ಮತ್ತು ಆಳ 6 ರಿಂದ 30 ಮೀಟರ್ ಇರುವುವು. ದಡ ಕುಸಿಯದಂತೆ ಬಾವಿಗಳಿಗೆ ಕಲ್ಲು, ಇಟ್ಟಿಗೆ ಅಥವಾ ಸಿಮೆಂಟಿನ ವಾಡೆಗಳಿಂದ ಸುತ್ತುಗಟ್ಟಿ ಕಟ್ಟಿರುತ್ತಾರೆ.

ಕೊಳವೆ ಬಾವಿ: ಕೊರೆವ ಉಕ್ಕಿನ ತುಂಡು ಇರುವ ಕೊಳವೆಯನ್ನು ಬೈರಿಗೆ ಹಿಡಿಯುವ ರೀತಿ ಯಂತ್ರದ ಸಹಾಯದಿಂದ ರಭಸವಾಗಿ ತಿರುಗಿಸಿ ಎಂಥ ಶಿಲೆಯನ್ನಾದರೂ 5 ರಿಂದ 30 ಸೆಂಮೀ ವ್ಯಾಸ ಮತ್ತು 10 ರಿಂದ 100 ಮೀಟರ್ ಆಳದವರೆಗೆ ಕೊರೆದು ಬಾವಿಯನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸುತ್ತಾರೆ, ಆವರಣ ಕೊಳವೆಯನ್ನು ದಡಕುಸಿಯದಂತೆಯೂ ರಂಧ್ರಗಳುಳ್ಳ ಆವರಣ ಕೊಳವೆಯನ್ನು ಬಾವಿಯ ತಳಭಾಗದಲ್ಲಿ ಅಂತರ್ಜಲ ಶೇಖರಣೆಗೊಳ್ಳುವಂತೆಯೂ ಹುದುಗಿಸಿರುತ್ತಾರೆ.
ಕೊರೆದ ಬಾವಿ: ಶಂಕ್ವಾಕೃತಿಯ ತಳವುಳ್ಳ ಹಕ್ಕಿನ ಕಾಂಡದ ಕೊಳವೆಯನ್ನು ಸುಮಾರು 100 ಕೆಜಿ ತೂಕವುಳ್ಳ ಕಬ್ಬಿಣದ ತುಂಡು ಸುತ್ತಿಗೆಯೋಪಾದಿಯಲ್ಲಿ ಬಡಿಯುವುದರ ಮೂಲಕ ಶಿಲಾಪದರಗಳನ್ನು ಪುಡಿಪುಡಿ ಯಾಗಿಸಿ ಬಾವಿ ಕೊರೆಯುತ್ತಾರೆ. ಈ ಬಾವಿಗಳ ವ್ಯಾಸ 5 ರಿಂದ 20 ಸೆಂಮೀ. ಆಳ 10 ರಿಂದ 30 ಮೀಟರ್‍ಗಳು. ದಡಕುಸಿಯದಂತೆ ಆವರಣ ಕೊಳವೆಯನ್ನೂ ನೀರು ಶೇಖರಣೆಗೊಳ್ಳಲು ರಂಧ್ರಗಳುಳ್ಳ ಆವರಣ ಕೊಳವೆಯನ್ನೂ ಬಾವಿಯೊಳಗೆ ಹುದುಗಿಸಿರುತ್ತಾರೆ.

ನೀರ್ಕೊರಗೆ ಬಾವಿ: ಒಂದು ಸೆಕೆಂಡಿಗೆ 50 ಲೀಟರ್ ರಭಸದಿಂದ ಹರಿದ ನೀರನ್ನು ಕೊಳವೆ ಮುಖಾಂತರ ಹಾಯಿಸಿ 3ರಿಂದ 8 ಸೆಂಮೀ ವ್ಯಾಸ ಮತ್ತು 15 ರಿಂದ 20 ಮೀಟರ್ ಆಳದವರೆಗೆ ಮಣ್ಣು ಮತ್ತು ಮೆತು ಶಿಲಾ ಪದರುಗಳನ್ನು ಕೊರೆದು, ರಂಧ್ರ ಆವರಣ ಕೊಳವೆಯನ್ನು ಕೊರೆದಂತೆ ಹುದುಗಿಸಿ ಬಾವಿಯನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸುತ್ತಾರೆ.

ಬೈರಿಗೆ ಬಾವಿ: ಬೈರಿಗೆ ಬಾವಿಗಳನ್ನು ಅತಿಗಡಸು ಶಿಲಾಸಮೂಹಗಳಲ್ಲಿ ನಾಲ್ಕು ಬಗೆಗಳಲ್ಲಿ ನಿರ್ಮಿಸುತ್ತಾರೆ. ಸಂಘಟನಾ ಬಗೆ, ಚಲನಾ ಬಗೆ, ಪ್ರತಿಲೋಮ ಜಲವೃತ್ತ ಚಲನಾ ಬಗೆ, ವಾಯು ಸಂಕುಚನಾ ಬಗೆ.
ಸಂಘಟ್ಟನಾ ಬಗೆ: ಚೀನಿಯರು ಕ್ರಿ..ಪೂ. 6ನೆಯ ಶತಮಾನದಿಂದಲೂ ಬಾವಿಗಳನ್ನು ಈ ಬಗೆಯಲ್ಲಿ ನಿರ್ಮಿಸುತ್ತಿದ್ದರು. ಈಗ 50 ರಿಂದ 1550 ಕೆ.ಜಿ. ತೂಕವುಳ್ಳ ಮೆತ್ತು 2 ರಿಂದ 10 ಮೀಟರ್ ಉದ್ದವಾದ ಬಾಣದಂತಿರುವ ಉಕ್ಕಿನ ಕಾಂಡವನ್ನು ಎತ್ತರದಲ್ಲಿ ಗಾಲಿಯೊಂದಕ್ಕೆ ಕಟ್ಟಿ ಯಂತ್ರದ ಸಹಾಯದಿಂದ ಮಿನಿಟಿಗೆ 40 ರಿಂದ 60 ಬಾರಿ, 40 ರಿಂದ 100 ಸೆಂ.ಮೀ. ಎತ್ತರದಿಂದ ಕುಟ್ಟಿ ಬಾವಿಯನ್ನು ಕೊರೆಯುತ್ತಾರೆ. ಬಾವಿ ಕೊರೆದಾಗ ಪುಡಿಯಾದ ಕಲ್ಲನ್ನು ನೀರೆತ್ತುವ ಯಂತ್ರದ ಸಹಾಯದಿಂದ ಹೊರತೆಗೆಯುತ್ತಾರೆ. ಈ ಬಾವಿಗಳ ವ್ಯಾಸ 6 ರಿಂದ 60 ಸೆಂಮೀಟರ್, ಆಳ 30 ರಿಂದ 2000 ಮೀಟರ್, ನ್ಯೂಯಾರ್ಕಿನಲ್ಲಿ 3,400 ಮೀಟರ್ ಆಳವಾಗಿ ಕೊರೆದಿರುವ ಬಾವಿ ಈ ವಿಧಾನಕ್ಕೆ ಉತ್ತಮ ನಿದರ್ಶನ.

ಜಲವೃತ್ತ ಚಲನಾ ಬಗೆ: ಈಜಿಪ್ಟಿಯನರು ಬಂಡೆಗಳನ್ನು ಕೊರೆಯಲು ಉಪಯೋಗಿಸುತ್ತಿದ್ದ ಈ ವಿಧಾನವನ್ನು ಆಧುನೀಕರಿಸಿ ಇಂದು ನೀರಿನ ಮತ್ತು ಎಣ್ಣೆಯ ಬಾವಿಗಳನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಲು ಬಳಸಲಾಗುತ್ತಿದೆ. ಅತಿಕಠಿನವಾದ ಕಾರ್ಬೈಡ್ ಉಕ್ಕಿನ ಹಲವಾರು ಶಂಕ್ವಾಕೃತಿಯ ಗುಂಡಿಗಳನ್ನು ಉಕ್ಕಿನ ಪೈಪಿಗೆ ಲಗತ್ತಿಸಿ, ಅಗಾಧ ಒತ್ತಡವನ್ನು ಯಂತ್ರದ ಸಹಾಯದಿಂದ ಕೇಂದ್ರೀಕರಿಸಿ ಪ್ರತಿಮಿನಿಟಿಗೆ ಗುಂಡಿಗಳು 30 ರಿಂದ 60 ಸುತ್ತುಗಳು ತಿರುಗುವಂತೆ ಮಾಡಿ ಎಂಥ ಗಡಸು ಕಲ್ಲನ್ನೂ ಕೊರೆಯಲಾಗುವುದು. ಆಗ ಕೀಳಲಾದ ಕಲ್ಲು ಚುರುಗಳನ್ನು ಕೊಳವೆಯ ಮುಖಾಂತರ ಮಣ್ಣು ಮತ್ತು ನೀರು ಹಾಯಿಸಿ ಹೊರ ತೆಗೆಯುತ್ತಾರೆ. ಇದರಿಂದ ಬಾವಿಗೋಡೆಯ ಮೇಲೆ ಮಣ್ಣಿನ ಪದರವುಂಟಾಗಿ ಅದು ದಡಕುಸಿಯದಂತ ತಡೆ ಹಿಡಿಯುತ್ತದೆ.

ಪ್ರತಿಲೋಮ ಜಲವೃತ್ತ ಚಲನಾ ಬಗೆ: ಎಲ್ಲ ರೀತಿಯಲ್ಲೂ ಇದು ಜಲವೃತ್ರ ಚಲನಾ ಬಗೆಯಂತಿದ್ದು ಕೊರೆದ ಕಲ್ಲು ಚೂರುಗಳನ್ನು ತೆಗೆಯುವಾಗ ಮಣ್ಣು ನೀರು ವ್ಯತಿರಿಕ್ತವಾಗಿ ಕೊಳವೆಯ ಸುತ್ತ ಪರಿವೃತ್ತಗೊಂಡು ಕಲ್ಲು ಚೂರುಗಳ ಸಮೇತ ಮೇಲಕ್ಕೆ ಬರುತ್ತದೆ. ಈ ನೀರು ಅದಕ್ಕಾಗಿ ಕಟ್ಟಿದ ತೊಟ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ಕಲ್ಲು ಚೂರುಗಳನ್ನು ಸಂಚಯನ ಗೊಳಿಸಿ ಪುನಃ ಗುರುತ್ವಬಲದಿಂದ ಕೊಳವೆಯೊಳಕ್ಕೆ ಹೋಗಿ ಮತ್ತೆ ಕಲ್ಲು ಚೂರುಗಳ ಸಮೇತ ಹೊರ ಬರುತ್ತದೆ. ಜಲವೃತ್ತ ಚಲನಾ ಬಗೆಯಿಂದ ಕೊರೆಯಲು ಅಸಾಧ್ಯವಾದ ಶಿಲೆಗಳಲ್ಲಿ ಈ ವಿಧಾನದಿಂದ 120 ಸೆಂಮೀ ವ್ಯಾಸದವರೆಗೆ ಬಾವಿಗಳನ್ನು ಕೊರೆಯಬಹುದು.

ವಾಯು ಸಂಕುಚನಾ ವಿಧಾನ: ವಾಯು ಸಂಕುಚನವನ್ನು ಅಳವಡಿಸಿರುವ ಸಂಘಟ್ಟನಾ ಬಗೆಯನ್ನೊಳಗೊಂಡ ಜಲವೃತ್ತ ಚಲನಾ ಯಂತ್ರ, ಚದರ ಸೆಂಟಿ ಮೀಟರ್ ಜಾಗಕ್ಕೆ 7 ರಿಂದ 18 ಕೆಜಿ ತೂಕದ ಬೈರಿಗೆ ಸುತ್ತಿಗೆಯಿಂದ 1 ಸೆಂಮೀ ಪ್ರದೇಶಕ್ಕೆ 30 ರಿಂದ 150 ಕೆಜಿ ಒತ್ತಡದಿಂದ ಪ್ರತಿ ಸೆಕೆಂಟಿಗೆ 10 ರಿಂದ 20 ಘರ್ಷಣಾ ಹೊಡೆತವನ್ನು ಕುಟ್ಟುತ್ತ ಮಿನಿಟಿಗೆ 15 ರಿಂದ 50 ಸುತ್ತು ತಿರುಗುತ್ತದೆ. ಇದು ಗಡಸು ಶಿಲೆಗಳನ್ನು ಛಿದ್ರಗೊಳಿಸಿ ಬಾವಿಯನ್ನು ಕೊರೆಯುತ್ತ ಹೋಗುತ್ತದೆ. ವಾಯು ಒತ್ತಡದಿಂದ ನೀರನ್ನು ಬಾವಿಯೊಳಕ್ಕೆ ಹಾಯಿಸಿ ಕಲ್ಲು ಚೂರುಗಳನ್ನು ಹೊರತೆಗೆಯಲಾಗುವುದು. ಬೈರಿಗೆ ಸುತ್ತಿಗೆ ಸುತ್ತುವುದನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿಸುವದರ ಮೂಲಕ ಮಹಾಗಡಸು ಶಿಲೆಗಳನ್ನು ಗಂಟೆಗೆ 2 ರಿಂದ 3 ಮೀಟರ್ ಆಳ ಕೊರೆಬಹುದು.

ಕರ್ನಾಟಕ ಹಾಗೂ ದಕ್ಷಿಣ ಭಾರತದ ಹೆಚ್ಚು ಭಾಗ ಅತಿ ಗಡಸಾದ ರೂಪಾಂತರ ಶಿಲೆ, ಅಗ್ನಿಶಿಲೆ, ಮತ್ತು ಜ್ವಾಲಾಮುಖಿಜ ಶಿಲೆಗಳಿಂದ ಆವೃತವಾಗಿದ್ದು ಈ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಅಂತರ್ಜಲ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಗೆ ಬಾವಿಗಳನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಲು ವಾಯುಸಂಕುಚನಾ ವಿಧಾನ ಅತ್ಯುತ್ತಮವಾದುದು.	(ಎಂ.ಜೆ.ಸಿ.)

ಮೈಸೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ ವಿಶ್ವಕೋಶ