ಗದಾಪರ್ವ: ೦೧. ಒಂದನೆಯ ಸಂಧಿ
<ಕುಮಾರವ್ಯಾಸ ಭಾರತ

ಗದಾಪರ್ವ: ೧ ನೆಯ ಸಂಧಿ
ಸೂಚನೆ: ಶಲ್ಯನವಸಾನದಲಿ ಕೌರವ

ಮಲ್ಲ ದಳಪತಿಯಾಗಿ ರಣದಲಿ 

ನಿಲ್ಲದಡಗಿದನಿತ್ತ ಸಂಜಯ ಬಂದನಾಹವಕೆ  

ಕೇಳು ಧೃತರಾಷ್ಟ್ರಾವನಿಪ ಸಿರಿ

ಲೋಲಸಹಿತರ್ಜುನನು ಸೇನಾ

ಜಾಲವನು ಸಂತೈಸಿ ದೊರೆ ಸುಯ್ದಾನವೆಂದೆನುತ

ಆಳೊಡನೆ ಬೆರೆಸಿದನು ಕುರುಭೂ

ಪಾಲಕನ ಥಟ್ಟಿನಲಿ ಶಸ್ತ್ರ

ಜ್ವಾಲೆಗಳ ಕೆದರಿದನು ಹೊದರಿನ ಹಿಂಡ ಹರೆಗಡಿದ ೧

ಎಲವೊ ಕಪಟದ್ಯೂತಕೇಳೀ

ಕಲುಷಿತಾಂತಃಕರಣ ನಿನ್ನೀ

ಬಲಕೆ ಪತಿ ನೀನೋ ಕೃಪಾಚಾರಿಯನೊ ಗುರುಸುತನೊ

ಖಳ ಸುಶರ್ಮನೊ ಶಕುನಿಯೋ ನಿ

ನ್ನುಳಿದವೊಡವುಟ್ಟಿದರೊ ರಾಜಾ

ವಳಿಯೊಳಾರಳಲಿಗರೆನುತ ತೆಗೆದೆಚ್ಚನಾ ಪಾರ್ಥ ೨

ಅರಸ ಕೇಳೈ ಮೂರು ಸಾವಿರ

ಕರಿಘಟೆಗಳಿಪ್ಪತ್ತು ಸಾವಿರ

ತುರಗದಳ ರಥವೆರಡುಸಾವಿರ ಲಕ್ಷ ಕಾಲಾಳು

ಅರಸುಗಳು ಮೂನೂರು ನಿಂದುದು

ಕುರುಬಲದ ವಿಸ್ತಾರ ಕೌರವ

ಧರಣಿಪತಿಯೇಕಾದಶಾಕ್ಷೋಹಿಣಿಯ ಶೇಷವಿದು ೩

ಕರಿಘಟೆಗಳೈನೂರು ಮೂವ

ತ್ತೆರಡು ಸಾವಿರ ಪಾಯದಳ ಸಾ

ವಿರದ ನೂರು ವರೂಥ ವಂಗಡದವನಿಪರು ಸಹಿತ

ತುರುಕ ಬರ್ಬರ ಪಾರಸೀಕರ

ತುರಗವೈಸಾವಿರ ಸಹಿತ ಮೋ

ಹರಿಸಿ ನಿಂದನು ಶಕುನಿ ಥಟ್ಟಿನ ಬಲದ ಬಾಹೆಯಲಿ ೪

ನೂರು ರಥವಿನ್ನೂರು ಗಜವೈ

ನೂರು ಹಯವೈಸಾಸಿರದ ಮೂ

ನೂರು ಸುಭಟರು ಸಹಿತ ಮೋಹರದೆರಡು ಬಾಹೆಯಲಿ

ತೋರಿದರು ಕೃತವರ್ಮ ಕೃಪರೈ

ನೂರುಗಜ ಗುರುತನುಜ ಸಹಿತೀ

ಮೂರುದಳಕೊತ್ತಾಗಿ ನಿಂದನು ಕೌರವರರಾಯ ೫

ಕವಿದುದಿದು ದುವ್ವಾಳಿಸುತ ರಥ

ನಿವಹ ಬಿಟ್ಟವು ಕುದುರೆ ಸೂಠಿಯ

ಲವಗಡಿಸಿ ತೂಳಿದವು ಹೇರಾನೆಗಳು ಸಂದಣಿಸಿ

ಸವಡಿವೆರಳಲಿ ಸೇದುವಂಬಿನ

ತವಕಿಗರು ತರುಬಿದರು ಬಲುಬಿ

ಲ್ಲವರು ಮೊನೆಮುಂತಾಗಿ ಮೋಹಿತು ಮಿಕ್ಕ ಸಬಳಿಗರು ೬

ರಣ ಪರಿಚ್ಚೇದಿಗಳು ಮಿಗೆ ಸಂ

ದಣಿಸಿತೋ ಕುರುಸೇನೆ ವಾದ್ಯದ

ರಣಿತವದ್ರಿಯನೊದೆದುದದುಭುತ ಬೊಬ್ಬೆಗಳ ಲಳಿಯ

ಕುಣಿದವರ್ಜುನನುರುರಥದ ಮುಂ

ಕಣಿಯಲಾರೋಹಕರು ರಥ ಹಯ

ಹೆಣಗಿದವು ಹಯದೊಡನೆ ಕಂದದ ಖುರದ ಹೊಯ್ಲಿನಲಿ ೭

ಸುತ್ತುವಲಗೆಯ ಮೇಲೆ ಕಣೆಗಳ

ತೆತ್ತಿಸಿದರೀಚಿನಲಿ ಸಬಳಿಗ

ರೆತ್ತಿದರು ರಾವುತರು ಕೀಲಿಸಿದರು ರಥಧ್ವಜವ

ಮುತ್ತಿದವು ಗಜಸೇನೆ ಪಾರ್ಥನ

ತೆತ್ತಿಗರ ಬರಹೇಳು ವೇಢೆಯ

ಕಿತ್ತು ಮಗುಚುವರಾರೆನುತ ಮುಸುಕಿತ್ತು ಕುರುಸೇನೆ ೮

ಅರಸ ಕೇಳೈ ಬಳಿಕ ಪಾರ್ಥನ

ಕೆರಳಿಚಿದರೋ ಕಾಲರುದ್ರನ

ಸರಸವಾಡಿದರೋ ಪ್ರಚಂಡಪ್ರಳಯಭೈರವನ

ಪರಿಭವಿಸಿದರೊ ಲಯಕೃತಾಂತನ

ಕರೆದರೋ ಮೂದಲಿಸಿ ನಾವಿ

ನ್ನರಿಯೆವರ್ಜುನನೆಸುಗೆಯಭಿವರ್ಣನೆಯ ನಿರ್ಣಯವ ೯

ಎಡದಲೌಕಿದ ಭಟರನಾ ವಂ

ಗಡದ ರಾವ್ತರ ಸಮ್ಮುಖದೊಳವ

ಗಡಿಸಿದಾನೆಯ ಥಟ್ಟಿನಾ ತೇರುಗಳ ಸಮರಥರ

ಕಡಿದನೊಂದೇ ಸರಳಿನಲಿ ಚಿನ

ಕಡಿಗಳೆದು ರುಧಿರಾಂಬುರಾಶಿಯೊ

ಳಡಿಗಿಸಿದ ಚತುರಂಗಬಲವನದೊಂದು ನಿಮಿಷದಲಿ ೧೦

ಅಳಿದವಿನ್ನೂರಾನೆ ಸರಳ

ಚ್ಚಳಿಸಿದವು ಮೂನೂರು ಪುನರಪಿ

ಮಲಗಿದವು ನೂರಾನೆ ಕೆಡೆದವು ತಾರುಥಟ್ಟಿನಲಿ

ಬಳಿಕ ನೂರು ನಿರಂತರಾಸ್ತ್ರಾ

ವಳಿ ವಿಘಾತಿಗೆ ನೂರು ಲೆಕ್ಕವ

ಕಳೆದವಿನ್ನೂರಾನೆ ಪಾರ್ಥನ ಕೋಲ ತೋಹಿನಲಿ ೧೧

ರಥ ಮುರಿದವೈನೂರು ತತ್ಸಾ

ರಥಿಗಳಳಿದುದು ನೂರು ಮಿಕ್ಕುದು

ರಥವನಿಳಿದೋಡಿದುದು ಸಮರಥರೆಂಟುನೂರೈದು

ಪೃಥುವಿಗೊರಗಿದುವೆಂಟು ಸಾವಿರ

ಪೃಥುಳ ಹಯ ನುಗ್ಗಾಯ್ತು ಗಣನೆಯ

ರಥ ಪದಾತಿಯೊಳಿತ್ತಲೆನೆ ಸವರಿದನು ಪರಬಲವ ೧೨

ಒದೆದು ರಥವನು ಸೂತರಿಳಿದೋ

ಡಿದರು ಚಾಪವನಿಳುಹಿ ಸಮರಥ

ರೆದೆಯ ನೀವಿತು ದೂರದಲಿ ಕರಿಕಂಧರವನಿಳಿದು

ಕೆದರಿತಾರೋಹಕರು ವಿಕ್ರಮ

ವಿದಿತ ವಿಪುಳ ಪದಸ್ಥಭೂಪರು

ಹುದುಗಿತಲ್ಲಿಯದಲ್ಲಿ ಪಾರ್ಥನ ಸರಳ ಘಾತಿಯಲಿ ೧೩

ಬಿರುದ ಬಿಸುಟರು ಧ್ವಜದ ಕಂಬವ

ಹರಿಯ ಹೋಯ್ದರು ಕಾಲ ತೊಡರನು

ಧರೆಗೆ ಬಿಸುಟರು ಹಡಪ ಬಾಹಿಯ ಚಮರಧಾರಿಗರ

ದೊರೆಗಳುಳಿದರು ಬೆದರಿ ರಥದಲಿ

ಕರಿಗಳಲಿ ವಾರುವದಿನಿಳೆಗು

ಪ್ಪರಿಸಿದರು ಹರಹಿನಲಿ ಹಾಯ್ದರು ಹೊತ್ತ ದುಗುಡದಲಿ ೧೪

ಬೆದರಿ ಗಜ ಮುಂಡಾಸನದಲೋ

ಡಿದವು ಚಮರೀಮೃಗದವೊಲು ಬಲು

ಗುದುರೆ ಹಾಯ್ದವು ಕಂದದಲಿ ಬಲನೊಗನನಸಬಡಿದು

ಕುದುರೆಯೆಳೆದವು ಬರಿರಥವನೋ

ಡಿದ ಪದಾತಿಯ ಬಿಸುಟ ಕೈದುವ

ಹೊದೆದುದಿಳೆ ಕಳನಗಲದಲಿ ಕಂಡೆನು ಮಹಾದ್ಭುತವ ೧೫

ಮರಳಿ ವಾಘೆಯ ಕೊಂಡು ರಾವ್ತರು

ತಿರುಗಿದರು ಹಮ್ಮುಗೆಯ ನೇಣ್ಗಳ

ಹರಿದು ಹಕ್ಕರಿಕೆಗಳ ಬಿಸುಟರು ಹಾಯ್ಕಿ ಖಂಡೆಯವ

ಬಿರುದ ಸಂಭಾಳಿಸುವ ಭಟ್ಟರ

ನಿರಿದರಾರೋಹಕರು ಕರಿಗಳ

ತಿರುಹಿ ಗುಳ ರೆಂಚೆಗಳ ಕೊಯ್ದೀಡಾಡಿದರು ನೆಲಕೆ ೧೬

ರಾಯ ಕೇಳೈ ಬಲದ ಬಾಹೆಯ

ನಾಯಕರು ಜಾರಿದರು ವಾಮದ

ಜೇಯ ಸುಭಟರು ಸಿಡಿದು ತರಹರಿಸಿದರು ದೂರದಲಿ

ರಾಯ ಕಂಡನು ಬಳಿಕ ಬಲದ ಪ

ಲಾಯನದ ಪರಿವಿಡಿಯನಸುವಿನ

ಬೀಯಕಿವರಂಜಿದರೆನುತ ಮೂದಲಿಸಿದನು ನೃಪರ ೧೭

ಎಲೆ ಮಹೀಪತಿಗಳಿರ ಪುಣ್ಯ

ಸ್ಥಳ ಕುರುಕ್ಷೇತ್ರವು ಮಹಾಸ

ತ್ಕುಲದಿ(ಪಾ: ದೊಳಗೆ) ಜನನವು ನಿಮಗೆ ವೀರಕ್ಷತ್ರಿಯೋತ್ತಮರು

ಅಳುಕದಂಘೈಸಿದಡೆ ಸುರಸಂ

ಕುಲದ ಸೇರುವೆ ತಪ್ಪಿದರೆ ನೀ

ವಿಳಿವಿರೈ ರೌರವದೊಳಾವುದು ಲಾಗು ನಿಮಗೆಂದ ೧೮

ವೀರಮಾತೆಯರೆಂದು ತಾಯ್ಗಳ 

ನಾರು ಕೊಂಡಾಡುವರು ಸತಿಯರು

ವೀರಪತ್ನಿಯರೆಂದು ನುಡಿವರೆ ನಿಮ್ಮ ರಾಣಿಯರ

ವೀರಸಿರಿ ನಿಮಗೆಂದು ವಂದಿಗ 

ಳೋರೆ ಕಟಕಿಯಲೆನ್ನರೇ ಕೈ

ವಾರಿಸುವ ಕವಿನಿಕರ ನಾಚದೆ ಶಿವಶಿವಾ ಎಂದ ೧೯

ಸೆರೆನರದ ದರ್ಭೆಗಳ ಮಿದುಳಿನ

ಚರುವಿನೆಲುವಿನ ಸಮಿಧೆಗಳ ಬಿಲು

ದಿರುರವದ ಚತುರಂಗರಭಸದ ಸಾಮವೇದಿಗಳ

ಅರುಣಜಲದಾಜ್ಯದ ಸ್ರುವಾದಿಯ

ಶಿರಕಪಾಲದ ವೈರಿಪಶುಬಂ

ಧುರದ ಸಂಗರಯಜ್ಞ ದೀಕ್ಷೆಯ ಮರೆದಿರಕಟೆಂದ ೨೦

ಇಲ್ಲಿ ಮನುಜಸ್ತ್ರೀಯ ಮೇಳವ

ವಲ್ಲಿ ಸುರನಾರಿಯರ ರತಿ ನಿವ

ಗಿಲ್ಲಿ ಭೌಮವಿಭನ್ನರಸ ಪೀಯೂಷರಸವಲ್ಲಿ

ಇಲ್ಲಿಯಧ್ರುವ ವಿಭವವಮರತೆ

ಯಲ್ಲಿ ಕಿಲ್ಬಿಷವಿಲ್ಲಿ ಶಿವಮಯ

ವಲ್ಲಿ ನೀವಿಂದೇನ ನೆನದಿರಿ ಶಿವಶಿವಾ ಎಂದ ೨೧

ಆವ ಭವದಲಿ ನಿಮ್ಮ ರಾಜ್ಯವ

ದಾವ ಭವದಲಿ ಪುತ್ರಮಿತ್ರರ

ದಾವ ಜನ್ಮಂಗಳ ಸಮಾಗಮ ನಿಮ್ಮ ರಾಣಿಯರು

ಈ ವಿಡಂಬನ ದೈಹಿಕವ ಸಂ

ಭಾವಿಸುತ ಪರಲೋಕಹಿತವನು

ನೀವು ನೆನೆಯದೆ ಕೆಟ್ಟುದಕೆ ಬೆರಗಾದೆ ನಾನೆಂದ ೨೨

ನೃಪನ ಮೂದಲೆ ನಿಜಕುಲಕ್ರಮ

ಕಪಯಶೋಭಯ ಪಾರಲೌಕಿಕ

ದುಪಹತಿ ಪ್ರತಿಭಟರ ನಗೆ ಸೌಭಟಪರಿತ್ಯಾಗ

ಕೃಪಣತೆಯ ದುಷ್ಕೀರ್ತಿ ಭುಜಬಲ

ದಪದಶಾವಿರ್ಭಾವವೀ ಭೂ

ಮಿಪರ ಮರಳಿಚಿತೇನನೆಂಬೆನು ಭೂಪ ಕೇಳೆಂದ ೨೩

ಕರೆದರೊಬ್ಬರನೊಬ್ಬರುರೆ ಧಿ

ಕ್ಕರಿಸಿದರು ತಮ್ಮೊಬ್ಬರೊಬ್ಬರ

ಬಿರುದ ಹಿಡಿದರು ಬಯ್ದರಪಮಾನಾನುತಾಪದಲಿ

ತಿರುಗಹೇಳೋ ರಾವುತರ ರಥಿ

ಕರ ಗಜಾರೋಹಕರನೆಂದ

ಬ್ಬರಿಸಿ ಚೌರಿಯ ಬೀಸಿ ಮರಳಿತು ಭೂಪತಿವ್ರಾತ ೨೪

ವಾರುವಂಗಳ ಬಿಗುಹನೇರಿಸಿ

ವಾರಣಂಗಳ ಗುಳವ ಜೋಡಿಸಿ

ತೇರುಗಳ ಕೀಲಚ್ಚು ಕೂಬರಯುಗವನಾರೈದು

ವೀರಪಟ್ಟವ ರಚಿಸಿ ಕಂಕಣ

ದಾರವನು ಕಟ್ಟಿದರು ಸಂಗರ

ವೀರಸಿರಿಯ ವಿವಾಹಸಮಯದ ಸೌಮನಸ್ಯದಲಿ ೨೫

ದೂಪಿಸಿದ ಬಿಳಿದುಗುಳನುಟ್ಟನು

ಲೇಪನಂಗಳ ಹೂಸಿ ಮಧುರಾ

ಳಾಪದಲೆ ಬೋಳೈಸಿ ಸಾರಥಿ ಗಜ ಹಯಾವಳಿಯ

ಭೂಪತಿಯ ರಣಯಜ್ಞಮುಖಕೆ ನಿ

ಜಾಪಘನಪೂರ್ಣಾಹುತಿಯಲೇ

ಶ್ರೀಪತಿಯ ಸಾಯುಜ್ಯವೆನುತಿದಿರಾಯ್ತು ನೃಪಕಟಕ ೨೬

ಅರಿಯಬಹುದೈ ಭಾವಮೈದುನ

ಮೆರೆ ಭುಜಾಟೋಪವನು ಹಿಂದಣ

ಕೊರತೆಯನು ಕಳೆ ಮಗನೆ ಬೊಪ್ಪಕುಲಕ್ರಮಾಗತವ

ಮುರಿಯದಿರು ಮುಂಗಲಿತನಕೆ ತಾ

ನಿರಿವೆ ನಾ ಮುನ್ನೆಂದು ತಮ್ಮೊಳು 

ಜರೆದರೊಡವುಟ್ಟಿದರು ಬಂಧವ ಮಿತ್ರ ಭೂಮಿಪರು ೨೭

ನೂಕಿತೊಂದೇ ವಾಘೆಯಲಿ ಹಯ

ನಾಕು ಸಾವಿರ ರಥದ ಜೋಡಿಯ 

ಜೋಕೆ ಕವಿದುದು ಮೂರು ಸಾವಿರ ರಾಜಪುತ್ರರಲಿ

ತೋಕುವಂಬಿನ ಜೋದರೊಗ್ಗಿನೊ

ಳೌಕಿದವು ಸಾವಿರ ಮದೇಭಾ

ನೀಕ ಬೊಬ್ಬೆಯ ಲಳಿಯಲೌಕಿತು ಲಕ್ಕ ಪಾಯದಳ ೨೮

ಸುರಿದುದಂಬಿನ ಸೋನೆ ರಥಿಕರ

ಕರಿಘಟೆಯ ಥಟ್ಟಂದ ಕಕ್ಕಡೆ

ಪರಶು ಶೂಲ ಮುಸುಂಡಿ ಸೆಲ್ಲೆಹ ಸಬಳ ಶಕ್ತಿಗಳು

ಅರಿಬಲಾಬ್ಧಿಯನೀಸಿದವು ತ

ತ್ತುರಗ ರಥವನು ಬೀಸಿದವು ಮದ

ಕರಿಗಳಿಕ್ಕಡಿಘಾಯಕೊದಗಿತು ರಾಯರಾವುತರು ೨೯

ನೆರೆ ಪರಿಚ್ಛೇದಿಸಿದ ಬಲ ಮು

ಕ್ಕರಿಸಿತೋ ನಿಜಸೈನ್ಯಸಾಗರ

ಬರತುದೋ ಬಲಗೈಗಳೆದಗಳ ಕೆಚ್ಚು ಕರಗಿತಲಾ

ಮುರಿದು ಬರುತಿದೆ ಸೃಂಜಯರು ಕೈ

ಮುರಿದರೇ ಪಾಂಚಾಲಭಟರೆಂ

ದೊರೆಲಿದುದು ಮಂತ್ರಿಗಳು ರಾಯನ ರಥದ ಬಳಸಿನಲಿ ೩೦

ಅರಸ ಕೇಳು ಯುಧಿಷ್ಠಿರನ ಮೇ

ಲುರವಣಿಸಿತೀ ಸೇನೆ ಭೀಮನ

ಬಿರುದ ತಡೆದವು ಸಾವಿರಾನೆಗಳೊಂದು ಬಾಹೆಯಲಿ

ಅರರೆ ರಾವುತೆನುತ್ತ ಕವಿದುದು

ತುರಗ ಸಾವಿರ ನಕುಲ ಸಹದೇ

ವರಿಗೆ ಸಾತ್ಯಕಿಗಾಗಿ ಬಿಟ್ಟನು ರಥವನಾ ದ್ರೌಣಿ ೩೧

ರಾಯದಳದಲೆ ಚಾತುರಂಗದ

ಬೀಯ ಬೆದರಿಸಿತದಟರನು ಬಲು 

ನಾಯಕರಿಗಿದಿರೊಡ್ಡಿದರು ಕೃಪ ಭೋಜ ಗುರುಸುತರು

ಆಯಿತೀ ರಣವೆನುತ ಪಾಂಡವ

ರಾಯ ಹೊಕ್ಕನು ಬಳಿಕಲಾ ಕ

ರ್ಣಾಯತಾಸ್ತ್ರನು ಕಂಡನರ್ಜುನನಾ ಮಹಾದ್ಭುತವ ೩೨

ಮೇಲುಲೋಕವ ಬಯಸಿ ಕುರುಬಲ

ಮೇಲೆ ಬಿದ್ದುದು ಜೀಯ ಜಡಿದು ನೃ

ಪಾಲನೇಕಾಂಗದಲಿ ಹೊಕ್ಕನು ಹೊದರನೊಡೆಬಡಿದು

ಮೇಲುದಾಯದಲವನಿಪನ ಸಂ

ಭಾಳಿಸುವೆನೆನೆ ನಗುತ ಲಕ್ಷ್ಮೀ

ಲೋಲ ಚಪ್ಪರಿಸಿದನು ನರನುದ್ದಂಡವಾಜಿಗಳ ೩೩

ಅರಸ ಕೇಳೈ ನಿಮಿಷದಲಿ ನೃಪ

ವರನ ರಥದಿಂ ಮುನ್ನ ಪಾರ್ಥನ 

ತಿರುವಿನಬ್ಬರ ಕೇಳಲಾದುದು ಕಳನ ಚೌಕದಲಿ

ಅರರೆ ದೊರೆಯೋ ಕೊಳ್ಳಿವನ ಕೈ

ಮರೆಯದಿರಿ ಕುರುಧರಣಿಪನ ಹಗೆ

ಹರಿಯಲೆಂದುರವಣಿಸಿ ಕವಿದುದು ಕೂಡೆ ಕುರುಸೇನೆ ೩೪

ಮೋಹಿದವು ಬರಿ ಕೈಗಳನು ರಥ

ವಾಹತತಿಗಾನೆಗಳು ವಂಶ 

ದ್ರೋಹಿ ಸಿಲುಕಿಡನೆನುತ ತಡೆದರು ರಥಿಕರೆಡಬಲನ

ಗಾಹಿಸಿತು ದೂಹತ್ತಿ ಲೌಡೆಯ

ರಾಹುತರು ಕಟ್ಟಳವಿಯಲಿ ಕವಿ

ದೋಹಡಿಸದೌಂಕಿತು ಪದಾತಿ ಧನಂಜಯನ ರಥವ ೩೫

ಏನನೆಂಬೆನು ಜೀಯ ಕುರುಬಲ

ದಾನೆಗಳ ವಿಕ್ರಮವನತಿರಥ

ರೇನ ನಿಲುವರು ಕೆಲಬಲನ ಚತುರಂಗದುಪಹತಿಗೆ

ಭಾನುಮಂಡಲವಕಟ ತಿಮಿರಾಂ

ಭೋನಿಧಿಯಲಕ್ಕಾಡಿತೆಂಬವೊ

ಲಾ ನಿರಂತರ ದಳದ ಥಟ್ಟಣೆ ಧೂಳಿಪಟವಾಯ್ತು ೩೬

ಮುಂಕುಡಿಯ ಹಿಡಿದಾನೆಗಳನೆಡ 

ವಂಕಕೌಕಿದ ರಥಚಯವ ಬಲ

ವಂಕಕೊತ್ತಿದ ರಾವುತರನುಬ್ಬೆದ್ದ ಪಯದಳವ

ಶಂಕೆಯನು ನಾ ಕಾಣೆ ಬಲನೆಡ 

ವಂಕವನು ತರಿದೊಟ್ಟಿದನು ಮಾ 

ರಂಕ ನಿಲುವುದೆ ಪಾರ್ಥ ಮುನಿದಡೆ ಭೂಪ ಕೇಳೆಂದ ೩೭

ಉಡಿಯ ಮೋರೆಯ ಜೋಡು ಜೋದರ

ಕೊಡಹಿ ಹಾಯ್ದವು ದಂತಿಘಟೆ ಖುರ

ಕಡಿವಡೆಯೆ ಕುದುರೆಗಳು ಹಾಯ್ದವು ಹಾಯ್ಕಿ ರಾವುತರ

ಮಡಿಯೆ ಸಾರಥಿ ಮಗ್ಗಿದವು ರಥ

ನಡೆದು ಕಾದಿ ಮಹಾರಥರು ಮೆದೆ 

ಗೆಡೆದುದುಳಿದ ಪದಾತಿಪತನವನರಿಯೆ ನಾನೆಂದ ೩೮

ಕರಿಘಟೆಗಳೈನೂರು ರಥ ಸಾ

ವಿರದ ಮೂನೂರೆರಡು ಸಾವಿರ

ತುರಗದಳವೆಂಬತ್ತು ಸಾವಿರ ವಿಗಡ ಪಾಯದಳ

ತೆರಳಿತಂತಕಪುರಿಗೆ ಪುನರಪಿ

ತುರಗ ಸಾವಿರ ನೂರು ರಥ ಮದ

ಕರಿಗಳಿನ್ನೂರೆಂಟು ಸಾವಿರಗಣಿತ ಪಾಯದಳ ೩೯

ಮತ್ತೆ ಮೇಲೊಡಗವಿದ ನೂರರು

ವತ್ತು ಗಜ ರಥಯೂಥ ನೂರಿ

ಪ್ಪತ್ತು ಮೂನೂರಶ್ವಚಯ ಸಾವಿರದ ನಾನೂರು 

ಪತ್ತಿ ಮರಳೈವತ್ತು ಗಜ ಮೂ

ವತ್ತು ಶರವಿನ್ನೂರು ಹಯವರು

ವತ್ತು ನಾನೂರಿಂದ ಮೇಲಾಯ್ತುಳಿದ ಪಾಯದಳ ೪೦ 

ಬಿರುದು ಪಾಡಿನ ಭಾಷೆಗಳ ನಿ

ಷ್ಠುರದ ನುಡಿಗಳ ರಾಜವರ್ಗದ

ಮರುಳದಲೆಯನೆ ಕಾಣೆನರ್ಜುನನಾಹವಾಗ್ರದಲಿ

ಹರಿವ ರಕುತದ ತಳಿತ ಖಂಡದ 

ಶಿರದ ಹರಹಿನ ಕುಣಿವ ಮುಂಡದ

ಕರಿ ತುರಗ ಪಯದಳದ ಹೆಣಮಯವಾಯ್ತು ರಣಭೂಮಿ ೪೧

ಮುರಿದುದೆಡಬಲವಂಕ ಪಾರ್ಥನ

ತರುಬಿದನು ನಿನ್ನಾತ ಸೈರಿಸಿ

ಹರಿದಳವ ಕೂಡಿದನು ಕಲಿಮಾಡಿದನು ಕಾಲಾಳ

ಒರಲಿದವು ಬಹುವಿಧದ ವಾದ್ಯದ

ಬಿರುದನಿಗಳುಬ್ಬೆದ್ದು ಮಾರಿಯ

ಸೆರಗ ಹಿಡಿದನು ಕೌರವೇಶ್ವರನರ್ಜುನನ ಕೆಣಕಿ ೪೨

ಕೊಲುವಡನುಚಿತವಿಂದು ಭೀಮಗೆ

ಕಳೆದ ಮೀಸಲು ನಿನ್ನ ತನು ನೀ

ನೊಲಿದ ಪರಿಯೆಂದೆಸು ವಿಭಾಡಿಸು ರಚಿಸು ಭಾಷೆಗಳ

ಅಳುಕಿದೆವು ನಿನಗೆಂದು ರಾಯನ

ಬಳಿಯ ಜೋದರ ರಾವುತರ ರಥಿ

ಗಳ ಪದಾತಿಯನಿಕ್ಕಿದನು ಸೆಕ್ಕಿದನು ಸರಳುಗಳ ೪೩

ಜನಪ ಕೇಳೈ ನಿನ್ನ ಮಗನ 

ರ್ಜುನನನೆಚ್ಚನು ಫಲುಗುಣಾಸ್ತ್ರವ

ಚಿನಕಡಿದು ಮಗುಳೆಚ್ಚು ಪಾರ್ಥನೊಳೇರ ತೋರಿಸಿದ

ಮನದ ಮದ ಮೀರಿತು ಕಿರೀಟಿಯ 

ಮೊನೆಗಣೆಯ ಮನ್ನಿಸದೆ ದುರ್ಯೋ

ಧನನು ದುವ್ವಾಳಿಸಿದನವನೀಪತಿಯ ಮೋಹರಕೆ ೪೪

ಅರಸುಮೋಹರ ಸಿಲುಕಿದುದು ದೊರೆ

ಬೆರಸಿ ಹೊಯ್ದನು ಬೇಹ ಸುಭಟರು 

ಮರಳಿಯೆನೆ ಮುಂಚಿದರು ಪಂಚದ್ರೌಪದೀಸುತರು

ಧರಣಿಪತಿಯ ವಿಘಾತಿಗೊಪ್ಪಿಸಿ

ಶಿರವನೆನುತುಬ್ಬೆದ್ದು ಪಾಂಚಾ

ಲರು ಪ್ರಬುದ್ಧಕ ಸೃಂಜಯರು ರಂಜಿಸಿತು ಚೂಣಿಯಲಿ ೪೫ 

ಇತ್ತ ಪಡಿಬಲವಾಗಿ ಸಾವಿರ

ಮತ್ತಗಜಘಟೆ ಕೌರವೇಂದ್ರನ

ತೆತ್ತಿಗರ ತೂಳಿದರು ಪಾಂಚಾಲಪ್ರಬುದ್ಧಕರ 

ಹತ್ತು ಸಾವಿರ ಪಾಯದಳ ಹೊಗ

ರೆತ್ತಿದಲಗಿನ ಹೊಳಹಿನಂತಿರೆ

ಮುತ್ತಿತವನೀಪತಿಯ ಮೋಹರದೆರಡು ಬಾಹೆಯಲಿ ೪೬

ನೂರುರಥದಲಿ ಬಲುಗುದುರೆ ನಾ

ನೂರರಲಿ ಕುರುರಾಯ ಸೂಠಿಯ 

ಲೇರಿದನು ಧರ್ಮಜನ ದಳ ನುಗ್ಗಾಯ್ತು ನಿಮಿಷದಲಿ

ವೀರಿದವು ಗಜಘಟೆಗಳಾವೆಡೆ

ತೋರು ದೊರೆಗಳನೆನುತ ಬೊಬ್ಬಿರಿ

ದೇರಿಸಿದರರಿಭಟರು ನೃಪತಿಗೆ ಜೋದರಂಬುಗಳ ೪೭

ಏನು ಹೇಳುವೆನವನಿಪತಿ ಯಮ

ಸೂನುವಿನ ಸುಕ್ಷಾತ್ರವನು ನಿ

ನ್ನಾನೆಗಳನಗ್ಗಳೆಯ ರಾವ್ತರ ರಥಪದಾತಿಗಳ

ಭಾನುಬಿಂಬವ ತೆಗೆವ ತಮದ ವಿ

ತಾನದಂತಿರೆ ವಿರಸವಾಯ್ತು ಶ

ರಾನುಗತಶರಜಾಲ ಜನದ ವಿಡಾಯ್ಲತನವೆಂದ ೪೮

ಆಳ ಕೊಂದನು ನೂರ ಪುನರಪಿ

ಸೀಳಿದನು ಮೂನೂರನುಕ್ಕಿನ

ಬೋಳೆಯಂಬಿಗೆ ಬೀರಿದನು ನಾಲ್ಕೈದು ಸಾವಿರವ

ಮೇಲೆ ಮೂಸಾವಿರದ ಸವಡಿಯ 

ಸೀಳಿಸಿದನಿನ್ನೂರು ಕುದುರೆಗೆ 

ಕಾಲನೂರಲಿ ಲಾಯ ನೀಡಿತು ನೃಪತಿ ಕೇಳೆಂದ ೪೯

ಚೆಲ್ಲಿದವು ರಥ ಗಾಲಿ ಮುರಿದವು 

ಗೆಲ್ಲೆಗೆಡೆದವು ಕೂಡೆ ಕಂಬುಗೆ

ಯಲ್ಲಿ ಕಾಣೆನು ಕೊಚ್ಚಿದಚ್ಚಿನ ಕಡಿದ ಕೀಲುಗಳ

ಎಲ್ಲಿಯವು ರಥವಾಜಿ ವಾಜಿಗೆ

ತೆಲ್ಲಟಿಯಲೇ ರಥಿಕ ಸೂತರು

ಬಲ್ಲಿದರು ಕುರುಳಿಂಗೆ ಹಾಯ್ದರು ಸುರರ ಸೂಳೆಯರ ೫೦

ಉಳಿಗಡಿಯ ನಾನೂರು ಕುದುರೆಗ 

ಳಳಿದವರಸನ ಶರಹತಿಗೆ ಮು

ಮ್ಮುಳಿತವಾದುದುದು ಹತ್ತು ಸಾವಿರ ವಿಗಡ ಪಾಯದಳ

ಕಳಚಿ ಕೆಡೆದವು ನೂರು ರಥ ವೆ

ಗ್ಗಳೆಯತನವರಿರಾಯರಲಿ ಹೆ

ಕ್ಕಳಿಸೆ ಕಳವಳಿಸಿದನು ಕೌರವರಾಯ ಖಾತಿಯಲಿ ೫೧

ಜೋಡಿಸಿದ ಸಾವಿರ ಗಜಂಗಳ

ನೀಡಿರಿದರಂಕುಶದಿ ನೆತ್ತಿಯ

ತೋಡಿಬಿಟ್ಟರು ನೃಪನ ಮತದಲಿ ದೊರೆಯ ಸಮ್ಮುಖಕೆ

ಜೋಡಿಸಿದ ಬರಿಕಯ್ಯ ಪರಿಘದ

ಲೌಡಿಗಳ ಪಟ್ಟೆಯದಲೊಬ್ಬುಳಿ

ಗೂಡಿ ತೂಳಿದವಾನೆಗಳು ಯಮಸುತನ ಪಡಿಮುಖಕೆ ೫೨

ಎಲೆಲೆ ಭೂಪತಿ ಸಿಕ್ಕಿದನು ಗಜ

ಬಲದ ಭಾರಣೆ ಬಲುಹೆನುತ ಬಲ

ಕಳವಳಿಸೆ ಕೇಳಿದನಲೈ ಕಲಿಭೀಮನಾಚೆಯಲಿ

ಪ್ರಳಯ ದಿವಸದಿ ಶಿಖಿಯ ಡಾವರ

ದೊಳಗೆ ಶ್ರವಮಾಡಿದನೆನಲು ಮಿಗೆ

ಮೊಳಗಿ ಮಂಡಿಯನಿಕ್ಕಿ ಮಲೆತನು ಸಿಂಹನಾದದಲಿ ೫೩ 

ಚೆಲ್ಲಿದವು ಗಜಯೂಥವಪ್ರತಿ

ಮಲ್ಲ ಭೀಮನಗದೆಯ ಘಾತಿಯ

ಘಲ್ಲಣೆಗೆ ಕಂಠಣಿಸಿದವು ಟೆಂಠಣಿಸುವಾನೆಗಳು

ಸೆಲ್ಲೆಹಿದ ಮಳೆಗರೆದು ಭೀಮನ

ಘಲ್ಲಿಸಿದರಾರೋಹಕರು ಬಲು

ಬಿಲ್ಲ ಜಂತ್ರದ ನಾಳಿಯಿಂಬಿನ ಸರಳ ಸಾರದಲಿ ೫೪

ಜನಪ ಕೇಳೈ ಜಡಿವ ತುಂತು 

ರ್ವನಿಗಳನು ಬಿರುಗಾಳಿ ಮೊಗೆವವೊ

ಲನಿತು ಸೆಲ್ಲೆಹ ಶರವಳೆಯ ಗದೆಯಿಂದ ಘಟ್ಟಿಸಿದ

ಜಿನುಗುವಳೆಯಲಿ ಪರ್ವತದ ಶಿಲೆ

ನೆನೆವುದೇ ಗಜಸೇನೆ ಕದಳೀ

ವನವಲೇ ಕಲಿಭೀಮದಿಗ್ಗಜ ಗಾಢ ಪದಹತಿಗೆ ೫೫

ಅವನಿಪನ ಹಿಂದಿಕ್ಕಿ ಗಜಯೂ

ಥವ ವಿಭಾಡಿಸಿ ಹಿಂಡ ಕೆದರಿದ 

ನವಗಡಿಸಿದನು ಹಾರಲೂದಿದನೊದೆದು ಬೊಬ್ಬಿರಿದ

ತಿವಿದನಣಸಿನಲೂರಿ ಮೊನೆಯಲಿ 

ಸವಡಿಯಾನೆಯನೆತ್ತಿದನು ಬಲ

ಬವರಿಯೆಡಬವರಿಯಲಿ ತಡೆಗಾಲ್ವೊಯ್ದನಾ ಭೀಮ ೫೬

ಒರಲಿ ತಿವಿದನು ಕರಿಯ ಬರಿಯೆಲು

ಮುರಿಯಲೊದೆದನು ಸದೆದು ದಾಡೆಯ

ತಿರುಹಿ ಕಿತ್ತನು ಬಿಕ್ಕಿದನು ಬಿದುವಿನಲಿ ಬಲುಗದೆಯ

ಜರೆದನಾರೋಹಕರ ತಲೆಗಳ

ತರಿದು ಬಿಸುಟನು ಗಜಘಟೆಯ ಥ

ಟ್ಟೊರಗಿದವು ದಡಿಸಹಿತ ನವರುಧಿರಾಂಬುಪೂರದಲಿ ೫೭

ಗುಳವನುಗಿದಾರೋಹಕರ ಮುಂ

ದಲೆಯ ಸೆಳೆದೊಡಮೆಟ್ಟಿದನು ಮಂ

ಡಳಿಸಿದೊಡ್ಡಿನ ಮೇಲೆ (ತಾ ಹರಿ)ಹಾಯ್ದನುರವಣಿಸಿ

ಕಳಚಿದನು ದಾಡೆಗಳ ಬರಿಕೈ

ಗಳನು ತುಂಡಿಸಿ ವಾಲಧಿಯ ಬರ

ಸೆಳೆದು ಕೊಡಹಿದನಾನೆಗಳ ನಾನಾವಿಧಾನದಲಿ ೫೮

ಕೋಡ ಕಿತ್ತನು ನೂರು ಗಜವ ವಿ

ಭಾಡಿಸಿದನಿನ್ನೂರ ನಡಹಾ

ಯ್ದೋಡಿದವು ನೂರಾನೆ ಭೀಮನ ಗದೆಯ ಗಾಳಿಯಲಿ

ಜೋಡಿಗೆಡೆದವು ನೂರು ಮಗ್ಗುಲ

ನೀಡಿದವು ನಾನೂರು ಪುನರಪಿ

ಕೇಡುಗಂಡವು ನೂರು ಭೀಮನ ಗದೆಯ ಘಾಯದಲಿ ೫೯

ಧರಣಿಪತಿ ಕೇಳ್ ಭೀಮಸೇನನ

ಧರಧುರದ ದೆಖ್ಖಾಳದಲಿ ನ

ಮ್ಮರಸ ನಿಂದನು ಕಾದಿದನು ನೂರಾನೆಯಲಿ ಮಲೆತು

ಸರಳ ಸಾರದಲನಿಲಜನ ರಥ

ತುರಗವನು ಸಾರಥಿಯನಾತನ

ಭರವಸವ ನಿಲಿಸಿದನು ನಿಮಿಷಾರ್ಧದಲಿ ಕುರುರಾಯ ೬೦

ಒಡೆದು ರಥವನು ಧರೆಗೆ ಧುಮ್ಮಿ

ಕ್ಕಿದನು ಕೌರವರಾಯ ಮೈದೋ

ರಿದೆಯಲಾ ಕಲಿಯಾಗು ಪಾಲಿಸದಿರು ಪಲಾಯನವ

ರದನಿಗಳ ರೌದ್ರಾಹವಕೆ ಕೋ

ವಿದನಲೇ ಕೊಳ್ಳೆನುತ ಕರಿಗಳ

ಕೆದರಿದನು ಕಲಿಜೋದರಂಬಿನ ಸರಿಯ ಸೈರಿಸುತ ೬೧

ಏನ ಹೇಳುವೆನವನಿಪನ ಮದ

ದಾನೆ ಮುರಿದವು ಭೀಮಸೇನನೊ

ವೈನತೇಯನೊ ಕರಿಗಳೋ ಕಾಳೋರಗನ ದಳವೊ

ಮಾನನಿಧಿ ಮುರಿವಡೆದನೈ ವೈ

ರಾನುಬಂಧದ ಬೇಗುದಿಯ ದು

ಮ್ಮಾನ ದಳವೇರಿದುದುದು ಹೇರಿತು ಭೀತಿ ಭೂಪತಿಗೆ ೬೨

ನೂರು ಗಜವಕ್ಕಾಡಲವನಿಪ

ನೇರಿದನು ವಾರುವನನೆಡದಲಿ

ಜಾರಿದನು ಸೂಠಿಯಲಿ ದುವ್ವಾಳಿಸಿ ತುರಂಗಮವ

ಅರು ಸಾವಿರ ಕುದುರೆ ರಥವೈ

ನೂರು ಗಜಘಟೆ ನೂರು ಮೂವ

ತ್ತಾರು ಸಾವಿರ ಪಾಯದಳದಲಿ ಬಂದನಾ ಶಕುನಿ ೬೩

ಶಕುನಿ ಕಂಡನು ಕೌರವೇಂದ್ರನ 

ನಕಟನೀನೇಕಾಂಗದಲಿ ಹೋ

ರಿಕೆಗೆ ಬಂದೈ ಗರುವ ಗುರುಸುತ ಭೋಜ ಗೌತಮರು

ಸಕಲಬಲ ನುಗ್ಗಾಯ್ತೆ ಸಮಸ

ಪ್ತಕರು ನಿನ್ನಯ ಮೂಲಬಲವಿದೆ

ವಿಕಳನಾಗದಿರೆಂದು ಸಂತೈಸಿದನು ಕುರುಪತಿಯ ೬೪

ದಳಪತಿಯು ಪವಡಿಸಿದನರಸನ

ಸುಳಿವು ಸಿಲುಕಿತು ಭಯದ ಬಲೆಯಲಿ

ಮೊಳಗುತದೆ ನಿಸ್ಸಾಳ ಸುಮ್ಮಾನದಲಿ ರಿಪುಬಲದ

ಉಳಿದರೋ ಗುರುಸೂನು ಕೃಪರೇ

ನಳಿದರೋ ಪಾಳೆಯದೊಳಗೆ ರಥ

ವಿಳಿದರೋ ತಾನೇನೆನುತ ಚಿಂತಿಸಿತು ಕುರುಸೇನೆ ೬೫

ಕೂಡೆ ಹರಿಹಂಚಾದ ಸುಭಟರು 

ಕೂಡಿಕೊಂಡುದು ನೊಂದು ನಸಿದವ

ರೋಡಿದವರೊಗ್ಗಾಯ್ತು ಕುರುರಾಯನ ಪರೋಕ್ಷದಲಿ

ನೋಡಲಹುದಾಹವದೊಳಗೆ ಕೈ

ಮಾಡಿಸಿದ ವಸುಧಾಂಗನೆಗೆ ಬೆಲೆ

ಮಾಡುವುದು ಮತವೆಂದು ಕವಿದುದುದು ಮತ್ತೆ ಕುರುಸೇನೆ ೬೬

ಬಿಡದಲಾ ಕುರುಸೈನ್ಯ ಹಕ್ಕಲು 

ಗಡಿಯ ಭಟರೊಗ್ಗಾಯ್ತಲಾ ದೊರೆ

ಮಡಿದನೋ ಬಳಲಿದನೊ ಮಿಗೆ ಪೂರಾಯಘಾಯದಲಿ

ಪಡೆಯ ಜಂಜಡ ನಿಲಲಿ ಕೌರವ

ರೊಡೆಯನಾವೆಡೆ ನೋಡು ನೋಡೆಂ

ದೊಡನೊಡನೆ ಪವಮಾನಸುತನರಸಿದನು ಕುರುಪತಿಯ ೬೭

ಅರಸ ಕೇಳೈ ಕೌರವೇಂದ್ರನ

ನರಸುತರ್ಜುನ ಭೀಮ ಸಾತ್ಯಕಿ

ಧರಣಿಪತಿ ಸಹದೇವ ನಕುಲರು ಕೂಡೆ ಕಳನೊಳಗೆ

ತಿರುಗಿದರು ಬಳಿಕಿತ್ತಲೀ ಮೋ

ಹರವ ಧೃಷ್ಟದ್ಯುಮ್ನ ಸೃಂಜಯ

ರೊರಸಿದರು ನಿಶ್ಯೇಷ ಕೌರವನೃಪಚತುರ್ಬಲವ ೬೮

ಧರಣಿಪತಿ ಕೇಳಿನ್ನುಮೇಲಣ

ಧುರದ ವೃತ್ತಾಂತವನು ಕುರುಪತಿ

ಯಿರವನರಿಯೆನು ಕಂಡುಬಹೆನೇ ನೇಮವೇ ತನಗೆ

ಗುರುಸುತನು ಕೃಪ ಭೋಜ ಶಕುನಿಗ

ಳರಸನನು ಪರಿವೇಷ್ಟಿಸಿದರದ

ನರಿದು ಬಹೆನೆನೆ ಕಳುಹಿದನು ಧೃತರಾಷ್ಟ್ರ ಸಂಜಯನ ೬೯
♦
♦♣♣♣♣♣♣♣♣♣♣♣♣♣♣♣♣♣♣♣♦
ॐ

ನೋಡಿ

ಗದಾಪರ್ವ ಸಂಧಿಗಳು

ಪರ್ವಗಳು

ಪರಿವಿಡಿ

ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯ ಹಳಗನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯ.