ಮೈಸೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ ವಿಶ್ವಕೋಶ/ಶ್ವೇತಕುಬ್ಜ
ಶ್ವೇತಕುಬ್ಜ
	ಅಲ್ಪ ಗಾತ್ರದ ಅಧಿಕ ಉಷ್ಣತೆಯ ಮರಣೋನ್ಮುಖ ತಾರೆ (ವೈಟ್ ಡ್ವಾರ್ಫ್). ನೀಹಾರಿಕೆಯಲ್ಲಿ (ನೆಬ್ಯುಲ) ನಕ್ಷತ್ರ ಸಂಘನಿಸುತ್ತದೆ - ಹೈಡ್ರೊಜನ್ ಅನಿಲ ಸಂಚಯನ ಇದು ಸ್ವಂತ ಗುರುತ್ವದ ಕಾರಣವಾಗಿ ಸಂಕೋಚಿಸುತ್ತದೆ. ಈ ಸಂಕೋಚನ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆ ಒಂದು ಸಂದಿಗ್ಧ ಹಂತ ದಾಟಿದಾಗ ಗರ್ಭದಲ್ಲಿ ಬೈಜಿಕ ಸಂಲಯನ ಕ್ರಿಯೆ (ನ್ಯೂಕ್ಲಿಯರ್ ಫ್ಯೂಶನ್) ಆರಂಭವಾಗುತ್ತದೆ, ಅಂದರೆ ಹೈಡ್ರೊಜನ್ ಬಾಂಬುಗಳು ಆಸ್ಫೋಟಿಸತೊಡಗುತ್ತವೆ. ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ ವಿಕಿರಣಶಕ್ತಿಯೂ ಹೀಲಿಯಮ್ ಬೂದಿಯೂ ಉದ್ಭವಿಸುತ್ತವೆ. ವಿಶಾಲವಿಶ್ವದ ಅಪಾರ ಗರ್ತಕ್ಕೆ ವಿಕಿರಣ ಸೋರಿಹೋಗುತ್ತದೆ. ಹೀಲಿಯಮ್ ಆದರೋ ಅಲ್ಲೇ ಸಂಗ್ರಹಗೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ಇದು ಹೈಡ್ರೊಜನ್ ತಾರೆ, ನಕ್ಷತ್ರವಿಕಾಸದ ಮೊದಲ ಹಂತ. 

	ಎರಡನೆಯ ಹಂತದಲ್ಲಿ ಈ ನಕ್ಷತ್ರ ಹೀಲಿಯಮ್‍ಮಯವಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಆದ್ದರಿಂದ ಇದು ಹೀಲಿಯಮ್ ತಾರೆ. ಇದು ದೈತ್ಯಗಾತ್ರದ ಮತ್ತು ರಕ್ತ ವರ್ಣದ ನಕ್ಷತ್ರ. ಇದನ್ನು ರಕ್ತದೈತ್ಯ (ರೆಡ್ ಜಯಂಟ್) ಎಂದು ಕರೆಯುವುದು ವಾಡಿಕೆ. ಇದರಲ್ಲಿಯ ಬೈಜಿಕ ಸಂಲಯನ ಕ್ರಿಯೆಗಳಿಗೆ ಇಂಧನ ಹೀಲಿಯಮ್, ಉತ್ಪನ್ನ ಹಿಂದಿನ ಹಂತದಲ್ಲಿಯಂತೆ ವಿಕಿರಣ. ಆದರೆ ಬೂದಿ ಕಾರ್ಬನ್. ಈ ಹಂತದ ಕೊನೆಯ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ನಕ್ಷತ್ರವಿಡೀ ಕಾರ್ಬನ್‍ಮಯ, ಗಾತ್ರ ತೀರ ಕಿರಿದು, ಸಾಂದ್ರತೆ ಬಲು ದಟ್ಟ, ಉಷ್ಣತೆ ಅಧಿಕ. ಎಂದೇ ಇದಕ್ಕೆ ಶ್ವೇತಕುಬ್ಜ (ವೈಟ್ ಡ್ವಾರ್ಫ್) ಎಂಬ ಹೆಸರು ಅನ್ವರ್ಥಕ. ಹೀಗೆ ನಕ್ಷತ್ರವಿಕಾಸದ ಮೊದಲ ಮೂರು ಹಂತಗಳು ಹೈಡ್ರೊಜನ್, ಹೀಲಿಯಮ್ (ರಕ್ತ ದೈತ್ಯ) ಮತ್ತು ಕಾರ್ಬನ್ (ಶ್ವೇತಕುಬ್ಜ) ತಾರೆಗಳು. ಶ್ವೇತಕುಬ್ಜದ ರಾಶಿ ಚಂದ್ರಶೇಖರ್ ಪರಿಮಿತಿಗಿಂತ (1.4 ಘಿ ಸೌರರಾಶಿ) ಕಡಿಮೆ. ಮುಂದೆ ಸತತ ವಿಕಿರಣಸ್ರಾವದಿಂದ ಶ್ವೇತಕುಬ್ಜ ನಂದಿ ಮೃತನಕ್ಷತ್ರವಾಗುತ್ತದೆ. ಗೋಚರ ನಕ್ಷತ್ರಗಳ ಪೈಕಿ ಪರಮೋಜ್ಜ್ವಲ ತಾರೆ ಲುಬ್ಧಕ (ಸಿರಿಯಸ್). ಇದಕ್ಕೊಂದು ಅಗೋಚರ ಸಂಗಾತಿ ತಾರೆ ಇದೆ. ಇದು ಲುಬ್ಧಕ-ಬಿ, ಮೊದಲಿನದು ಲುಬ್ಧಕ-ಎ. ಇದೊಂದು ಶ್ವೇತಕುಬ್ಜ. ನಕ್ಷತ್ರ ವಿಕಾಸದ ಮೂರನೆಯ ಹಂತದಲ್ಲಿ ಶ್ವೇತಕುಬ್ಜ ಸ್ಥಿತಿಗೆ ಕೆಡೆಯದ ತಾರೆ (ಅಂದರೆ ಚಂದ್ರಶೇಖರ್ ಪರಿಮಿತಿಗಿಂತ ಅಧಿಕ ರಾಶಿ ಇರುವ ತಾರೆ) ಭವಿಷ್ಯಪಥ ತಿಳಿಯಲು (ನೋಡಿ- ಸೂಪರ್ನೋವಾ).	
	*

ಮೈಸೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ ವಿಶ್ವಕೋಶ