ಗಜೇಂದ್ರಮೋಕ್ಷಃ
ಶ್ರೀಮದ್ಭಾಗವತದ ಅಷ್ಟಮ(೮ನೇ) ಸ್ಕಂಧದಲ್ಲಿ ಶುಕಮುನಿಯವರು ಪರೀಕ್ಷಿತ ಮಹಾರಾಜನಿಗೇ ಉಪದೇಶಿಸಿದ ಗಜೇಂದ್ರ ಮೋಕ್ಷ ಸ್ತೋತ್ರವಿದು:
ಶ್ರೀ ಶುಕ ಉವಾಚ
ಏವಂ  ವವಸಿತೋ  ಬುದ್ಧ್ಯಾ ಸಮಾಧಾಯ  ಮನೋ  ಹೃದಿ |
ಜಜಾಪ  ಪರಮಂ  ಜಾಪ್ಯಂ  ಪ್ರಾಗ್ಜನ್ಮನ್ಯುಶಿಕ್ಷಿತಂ || ೧ ||

ಗಜೇಂದ್ರ ಉವಾಚ
ಓಂ  ನಮೋ  ಭಗವತೇ  ತಸ್ಮೈ  ಯತ  ಎತಚ್ಚಿದಾತ್ಮಕಂ |
ಪುರುಷಾಯಾದಿ  ಬೀಜಾಯ ಪರೇಶಾಯಾಭಿಧೀಮಹಿ || ೨ ||

ಯಸ್ಮಿನ್ನಿದಂ  ಯತಶ್ಚೇದಂ  ಯೇನೇದಂ  ಯ  ಇದಂ  ಸ್ವಯಂ |
ಯೋಸ್ಮಾತ್ಪರಸ್ಮಾಚ್ಚ   ಪರಸ್ತಂ  ಪ್ರಪದ್ಯೇ  ಸ್ವಯಂಭುವಂ || ೩ ||

ಯಃ ಸ್ವಾತ್ಮನೀದಂ  ನಿಜಮಾಯಯಾರ್ಪಿತಂ
ಕ್ವಚಿದ್ವಿಭಾತಂ  ಕ್ವಚ  ತತ್ತಿರೋಹಿತಂ |
ಅವಿದ್ಧದೃಕ್ಸಾಕ್ಷ್ಯು   ಭಯಂ  ತದೀಕ್ಷತೇ  ಸ
ಆತ್ಮಮೂಲೋವತು  ಮಾಂ  ಪರಾತ್ಪರಃ || ೪ ||

ಕಾಲೇನ  ಪಂಚತ್ವಮಿತೇಷು  ಲೋಕೇಷು
ಪಾಲೇಷು  ಚ  ಸರ್ವಹೇತುಷು |
ತಮಸ್ತದಾಸೀದ್ಗಹನಂ  ಗಭೀರಂ
ಯಸ್ತಸ್ಯ  ಪಾರೇಭಿವಿರಾಜಿತೇಭಿ  ವಿಭುಃ || ೫ ||

ನ  ಯಸ್ಯ   ದೇವಾ  ಋಷಯಃ  ಪದಂ
ವಿದುರ್ಜಂತುಃ  ಕೋರ್ಹತಿ  ಗಂತುಮೀರಿತುಂ |
ಯಥಾ  ನಟಸ್ಯಾಭಿಕೃತಿರ್ವಿಚೇಷ್ಟತೋ  ಸ
ಆತ್ಮಮೂಲೋವತು  ಮಾಂ  ಪರಾತ್ಪರಃ || ೬ ||

ದಿದೃಕ್ಷವೋ  ಯಸ್ಯ   ಪದಂ  ಸುಮಂಗಲಂ
ವಿಮುಕ್ತಸಂಗಾ  ಮುನಯಃ  ಸುಸಾಧವಃ |
ಚರಂತ್ಯ   ಲೋಕ  ವ್ರತಮವ್ರಣಂ  ವನೇ
ಭೂತಾತ್ಮಭೂತಾಃ  ಸಹೃದಃ  ಸ  ಮೇ  ಗತಿಃ || ೭ ||

ನ  ವಿದ್ಯತೇ  ಯಸ್ಯ  ಚ  ಜನ್ಮಕರ್ಮವಾ
ನ  ನಾಮರೂಪೇ  ಗುಣದೋಷ  ಏವ  ವಾ |
ತಥಾಪಿ  ಲೋಕಾಪ್ಯಯ  ಸಂಭವಾಯ
ಯಃ  ಸ್ವಮಾಯಯಾ  ತಾನ್ಯನುಕಾಲಮೃಚ್ಛತಿ || ೮ ||

ತಸ್ಮೈ  ನಮಃ  ಪರೇಶಾಯ  ಬ್ರಹ್ಮಣೇನಂತಶಕ್ತಯೇ |
ಅರೂಪಾಯೋರುರೂಪಾಯ  ನಮ  ಆಶ್ಚರ್ಯಕರ್ಮಣೇ || ೯ ||

ನಮ  ಆತ್ಮಪ್ರದೀಪಾಯ  ಸಾಕ್ಷಿಣೇ  ಪರಮಾತ್ಮನೇ |
ನಮೋ  ಗಿರಾಂ  ವಿದೂರಾಯ  ಮನಶ್ಚೇತಸಾಮಪಿ || ೧೦ ||

ಸತ್ತ್ವೇನ  ಪ್ರತಿಲಭ್ಯಾಯ  ನೈಷ್ಕರ್ಮ್ಯೇಣ  ವಿಪಶ್ಚಿತಾ |
ನಮಃ  ಕೈವಲ್ಯನಾಥಾಯ  ನಿರ್ವಾಣಸುಖಸಂವಿದೇ || ೧೧ ||

ನಮಃ  ಶಾಂತಾಯ  ಘೋರಾಯ  ಮೂಢಾಯ  ಗುಣಧರ್ಮಿಣೇ |
ನಿರ್ವಿಶೇಷಾಯ  ಸಾಮ್ಯಾಯ  ನಮೋ  ಜ್ಞಾನಘನಾಯ  ಚ || ೧೨ ||

ಸರ್ವೀಂದ್ರಿಯ  ಗುಣದೃಷ್ಟ್ರೇ  ಸರ್ವಪ್ರತ್ಯಯ  ಹೇತವೇ |
ಅಸತ್ತಾಚ್ಛಾಯಯೋಕ್ತಾಯ  ಸದಾಭಾಸಾಯ  ತೇ  ನಮಃ || ೧೩ ||

ಕ್ಶೇತ್ರಜ್ಞಾಯ  ನಮಸ್ತುಭ್ಯಂ  ಸರ್ವಾಧ್ಯಕ್ಷಾಯ  ಸಾಕ್ಷಿಣೇ |
ಪುರುಷಾಯಾತ್ಮಮೂಲಾಯ  ಮೂಲಪ್ರಕೃತಯೇ  ನಮಃ || ೧೪ ||

ನಮೋ  ನಮಸ್ತೇಖಿಲಕಾರಣಾಯ
ನಿಷ್ಕಾರಣಾಯಾದ್ಭುತಕಾರಣಾಯ |
ಸರ್ವಾಗಮಾಮ್ನಾಯ  ಮಹಾರ್ಣವಾಯ
ನಮೋಪವರ್ಗಾಯ  ಪರಾಯಣಾಯ || ೧೫ ||

ಗುಣಾರಣಿಚ್ಛನ್ನಚಿದೂಷ್ಮಪಾಯ
ತತ್ಕ್ಷೋಭವಿಸ್ಫೂರ್ಜಿತ  ಮಾನಸಾಯ |
ನೈಷ್ಕರ್ಮ್ಯಭಾವೇನ  ವಿವರ್ಜಿತಗಮ
ಸ್ವಯಂಪ್ರಕಾಶಾಯ  ನಮಸ್ಕರೋಮಿ || ೧೬ ||

ಮಾದೃಕ್ಪ್ರಪನ್ನ   ಪಶುಪಾಶವಿಮೋಕ್ಷಣಾಯ
ತತ್ಕ್ಷೋಭವಿಸ್ಫೂರ್ಜಿತ  ಮಾನಸಾಯ |
ಸ್ವಾಂಶೇನ  ಸರ್ವತನುಭೃನ್ಮನಸಿ  ಪ್ರತೀತ
ಪ್ರತ್ಯಗ್ದೃಶೇ  ಭಗವತೇ  ಬೃಹತೇ  ನಮಸ್ತೇ || ೧೭ ||

ಆತ್ಮಾತ್ಮಜಾಪ್ತಗೃಹವಿತ್ತಜನೇಷು  ಸಕ್ತೈ
ರ್ದುಷ್ಪ್ರಾಪಣಾಯ  ಗುಣಸಂಗವಿವರ್ಜಿತಾಯ |
ಮುಕ್ತಾತ್ಮಭಿಃ  ಸ್ವಹ್ರ್ದಯೇ  ಪರಿಭಾವಿತಾಯ
ಜ್ಞಾನಾತ್ಮನೇ  ಭಗವತೇ  ನಮ  ಈಶ್ವರಾಯ || ೧೮ ||

ಯಂ  ಧರ್ಮಾರ್ಥವಿಮುಕ್ತಕಾಮಾ
ಭಜಂತ  ಇಷ್ಟಾಂ  ಗತಿಮಾಪ್ನುವಂತಿ |
ಕಿಂ  ತ್ವಾಶಿಷೋ  ರಾತ್ಯಪಿ  ದೇಹಮವ್ಯಯಂ
ಕರೋತುಮೇದಭ್ರಯೋ  ವಿಮೋಕ್ಷಣಂ || ೧೯ ||

ಏಕಾಂತಿನೋ  ಯಸ್ಯ   ನ  ಕಂಚನಾರ್ಥಂ
ವಾಂಛಂತಿ  ಯೇ  ವೈ  ಭಗವತ್ಪ್ರಪನ್ನಾಃ |
ಅತ್ಯದ್ಭುತಂ  ತಚ್ಚರಿತಂ  ಸುಮಂಗಲಂ
ಗಾಯಂತ  ಆನಂದಸಮುದ್ರಮಗ್ನಾಃ || ೨೦ ||

ತಮಕ್ಷರಂ  ಬ್ರಹ್ಮ   ಪರಂ  ಪರೇಶ
ಮವ್ಯಕ್ತಮಾಧ್ಯಾತ್ಮಿಕಯೋಗಗಮ್ಯಂ |
ಅತೀಂದ್ರಿಯಂ  ಸೂಕ್ಷ್ಮಮಿವಾತಿದೂರ
ಮನಂತಮಾದ್ಯಂ  ಪರಿಪೂರ್ಣಮೀಡೇ || ೨೧ ||

ಯಸ್ಯ   ಬ್ರಹ್ಮಾದಯೋದೇವಾ  ವೇದಾ  ಲೋಕಾಶ್ಚರಾಚರಾಃ |
ನಾಮರೂಪವಿಭೇದೇನ  ಫಲ್ಗ್ವ್ಯಾ  ಚ  ಕಲಯಾ  ಕೃತಾಃ || ೨೨ ||

ಯಥಾರ್ಚಿಷೋಗ್ನೇಃ  ಸವಿತುರ್ಗರ್ಭಸ್ತಯೋ
ನಿರ್ಯಾಂತಿ  ಸಂಯಾತ್ಯಸಕೃತ್ಸ್ವರೋಚಿಷಃ |
ತಥಾ  ಯತೋತಂ  ಗುಣಸಂಪ್ರವಾಹೋ
ಬುದ್ಧಿರ್ಮನಃ  ಖಾನಿ  ಶರೀರಸರ್ಗಾಃ || ೨೩ ||

ಸ  ವೈ  ನ  ದೇವಾಸುರಮರ್ತ್ಯತಿರ್ಯಕ್
ನ  ಸ್ತ್ರೀ  ನ  ಷಂಡೋ  ನ  ಪುಮಾನ್ನಜಂತುಃ |
ನಾಯಂ  ಗುಣಃ  ಕರ್ಮ  ನ  ಸನ್ನಚಾಸ
ನ್ನಿಷೇಧಶೇಷೋ  ಜಯತಾದಶೇಷಃ || ೨೪ ||

ಜಿಜೇವಿಷೇ  ನಾಹಮಿಹಮುಯಾ
ಕಿಮಂತರ್ಬಹಿಶ್ಚಾವೃತ್ತಯೇಭಯೋನ್ಯಾ |
ಇಚ್ಛಾಮಿ  ಕಾಲೇನ  ನ  ಯಸ್ಯ ವಿಪ್ಲವಃ
ತಸ್ಯಾತ್ಮಲೋಕಾವರಣಸ್ಯ  ಮೋಕ್ಷಂ || ೨೫ ||

ಸೋಹಂ  ವಿಶ್ವಸೃಜಂ  ವಿಶವಮವಿಶ್ವಂ  ವಿಶ್ವವೇದಸಂ |
ವಿಶ್ವಾತ್ಮಾನಮಜಂ  ಬ್ರಹ್ಮ  ಪ್ರಣತೋಸ್ಮಿ  ಪರಮ್ಪದಂ || ೨೬ ||

ಯೋಗರಂಧಿತಕರ್ಮಣೋ
ಹೃದಿ  ಯೋಗವಿಭಾವಿತಾ |
ಯೋಗಿನೋ  ಯಂ  ಪ್ರಪಶ್ಯಂತಿ
ಯೋಗೇಶಂ  ತಂ  ನತೋಸ್ಮ್ಯಹಂ || ೨೭ ||

ನಮೋ ನಮಸ್ತುಭ್ಯಸಹ್ಯವೇಗಾಯ
ಶಕ್ತಿತ್ರಯಾಯಾಖಿಲಾಧಿಗುಣಾಯ |
ಪ್ರಪನ್ನಪಲಾಯ  ದುರಂತಶಕ್ತಯೇ
ಕದಿಂದ್ರಿಯಾಣಾಮನವಾಪ್ಯವರ್ತ್ಮನೇ || ೨೮ ||

ನಾಯಂ  ವೇದ  ಸ್ವಮಾತ್ಮಾನಂ  ಯಚ್ಛಕ್ತ್ಯಾ   ಹಂಧಿಯಾ  ಹತಂ |
ತಂ  ದುರತ್ಯಯಮಾಹಾತ್ಮ್ಯಂ  ಭಗವಂತಮಿತೋಸ್ಮಿ-ಅಹಂ || ೨೯ ||

ಶ್ರೀ ಶುಕ ಉವಾಚ
ಏವಂ  ಗಜೇಂದ್ರಮುಪವರ್ಣಿತ  ನಿರ್ವಿಶೇಷಂ
ಬ್ರಹ್ಮಾದಯೊ  ವಿವಿಧ  ಲಿಂಗ  ಭಿದಾಭಿಮಾನಾಃ |
ನೈತೇ  ಯದೋಪಸೃಪುರ್ನಿಖಿಲಾತ್ಮಕತ್ವಾತ್
ತತ್ರಾಖಿಲಾಮರಮಯೋ  ಹರಿರಾವಿರಾಸೀತ್ || ೩೦ ||

ತಂ  ತದ್ವತಾರ್ತ್ತಮುಪಲಭ್ಯ  ಜಗನ್ನಿವಾಸಃ
ಸ್ತೋತ್ರಂನಿಶಮ್ಯ  ದಿವಿಜೈಃಸಹ  ಸಂಸ್ತುವದ್ಭಿಃ |
ಛಂದೋಮಯೇನ  ಗರುಡೇನ  ಸಮುಹ್ಯಮಾನ
ಶ್ಚಕ್ರಾಯುಧೊಭ್ಯಗಮದಾಶು  ಯತೋ  ಗಜೇಂದ್ರಃ || ೩೧ ||

ಸೋಂತಸ್ಸರಸ್ಯುರುಬಲೇನ  ಗೃಹೀತ  ಆರ್ತೋ
ದೃಷ್ಟ್ವಾ   ಗರುತ್ಮತಿ  ಹರಿಂ  ಖ  ಉಪಾತ್ತಚಕ್ರಂ |
ಉತ್ಖ್ಸಿಪ್ಯ   ಸಾಂಬುಜಕರಂ  ಗಿರಿಮಾಹ  ಕೃಚ್ಛ್ರಾ
ನ್ನಾರಾಯಣಾಖಿಲಗುರೋ  ಭಗವನ್ನಮಸ್ತೇ || ೩೨ ||

ತಂ  ವೀಕ್ಷ್ಯ  ಪೀಡಿತಮಜಃ  ಸಹಸಾವತೀರ್ಯ
ಸಗ್ರಾಹಮಾಶು  ಸರಸಃ  ಕೃಪಯೋಜ್ಜಾರ |
ಗೃಹಾದ್ವಿಪಾಟಿತ  ಮುಖಾದರಿಣಾ  ಗಜೇಂದ್ರಂ
ಸಂಪಶ್ಯತಾಂ  ಹರಿರಮೋಮುಚದುಸ್ರಿಯಾಣಾಂ || ೩೩ ||

|| ಶ್ರೀಕೃಷ್ಣಾರ್ಪಣಮಸ್ತು ||

 ವಿಕಿಸೋರ್ಸ್ ಪುಟಗಳು
 ಸಂಸ್ಕೃತ ಸಾಹಿತ್ಯ‎