Wewaton Panulise Basa Jawa Nganggo Aksara Jawa/Bab 8


BAB 8 UNINE SANDHANGAN TALING 

(SWARA E )

1. Tumrap ing wanda menga aswara jejeg, manawa sandhangan taling iku dumunung ana
ing :

a. Tembung mung sawanda :
ꦲꦺ꧈ ꦭꦺ꧈ ꦠꦲꦸꦤ꧀ꦗꦺ꧈ ꦠꦲꦸꦤ꧀ꦧꦺ꧉
he le taun je taun be

b. Wanda wekasan, kayata :
ꦏꦠꦺ ꦱꦠꦺ ꦒꦸꦭꦺ ꦥꦼꦠꦺ
kate sate gule pete

c. Purwane tembung 3 wanda, kayata :
ꦏꦺꦮꦭ ꦏꦺꦩꦮꦺꦴꦤ꧀ ꦫꦺꦮꦤ꧀ꦢ ꦱꦺꦮꦏ
kewala kemawon rewanda sewaka

d. Sangarepe wanda wekasan kang menga legena, utawa mawa sandhangan
saliyane wulu utawa suku , kayata :
ꦫꦺꦤꦺ ꦢꦺꦮꦺ ꦏꦿꦺꦠ ꦥꦺꦭꦺꦴ
rene dewa kreta pelo

e. Sangarepe wanda wekasan kang sigeg tanpa sandhangan swara, utawa mawa
sandhangan swara saliyane pepet utawa taling, kayata :
ꦏꦺꦪꦺꦴꦏ꧀ ꦲꦺꦫꦩ꧀ ꦕꦺꦧꦺꦴꦭ꧀
keyok eram cebol

2. Tumrap ing wanda menga aswara miring, manawa dumunung ing . 

a. Wanda menga ing sangarepe
wanda wekasan kang uga menga mawa
sandhangan wulu utawa suku, kayata :
ꦏꦺꦫꦶ ꦧꦺꦗꦶ ꦠꦺꦗꦶ ꦕꦺꦏ꧀ꦭꦶ
keri beji teji cekli

b. Wanda menga ing sangarepe wanda wekasan kang sigeg lan mawa sandhangan
pepet utawa taling, kayata :
ꦩꦺꦱꦼꦩ꧀ ꦭꦺꦫꦺꦤ꧀ ꦏꦺꦉꦩ꧀ ꦒꦺꦥꦺꦁ
mesem leren kerem gepeng

3. Tumrap ing wanda sigeg aswara jejeg, manawa dumunung ing :

a. Wanda sigeg aksara irung ing sangarepe wanda wekasan kang menga tanpa
sandhangan swara, utawa mawa sandhangan swara liyane wulu utawa suku,
kayata :
ꦲꦺꦤ꧀ꦢꦿ ꦩꦺꦤ꧀ꦢ ꦠꦺꦩ꧀ꦥꦺ ꦲꦺꦤ꧀ꦝ
endra menda tempe endha

b. Wanda sigeg aksara irung ing sangarepe wanda wekasan kang sigeg tanpa
sandhangan swara, utawa mawa sandhangan wulu utawa taling tarung, kayata :
ꦏꦺꦤ꧀ꦝꦁ ꦱꦺꦩ꧀ꦥ꧀ꦭꦁ ꦲꦺꦤ꧀ꦗꦶꦁ ꦧꦺꦁꦏꦺꦴꦁ
kendhang semplang enjing bengkong

4. Tumrap ing wanda sigeg aswara miring, manawa dumunung ing :

a. Tembung mung sawanda,kayata :
ꦲꦺꦃ ꦠꦺꦃ ꦩꦺꦃ ꦗꦿꦺꦱ꧀
heh teh meh jres

b. Sangarepe wanda wekasan kang menga mawa sandhangan wulu utawa suku,
kayata :
ꦗꦺꦁꦏꦶ ꦲꦺꦱ꧀ꦠꦸ ꦲꦺꦱ꧀ꦠꦿꦶ ꦏꦺꦏ꧀ꦱꦶ
jengki estu estri*) keksi
 *) katrangan : pasangan ta bali wutuh maneh.

c. Sangarepe wanda wekasan kang sigeg mawa sandhangan pepet utawa taling,
kayata :
ꦏꦺꦤ꧀ꦢꦼꦭ꧀ ꦏꦺꦁꦱꦼꦂ ꦥꦺꦤ꧀ꦢꦼꦁ ꦒꦿꦺꦤ꧀ꦗꦺꦁ 
kendel kengser pendeng grenjeng

d. Wanda wekasan kang sigeg,kayata :
ꦢꦸꦩꦺꦃ ꦗꦺꦴꦒꦺꦢ꧀ ꦒꦺꦴꦝꦺꦒ꧀ ꦧ꧀ꦭꦼꦝꦺꦒ꧀
dumeh joged godheg bledheg