Wewaton Panulise Basa Jawa Nganggo Aksara Jawa/Bab 18


BAB 18 DAYANE TEMBUNG ꦲꦶꦁ꧉
1. Sarupane tembung kang dumunung saburine tembung “ING” purwane kudu diunekake kanthi mbrengenging aksara irung.
Yen purwane aksara ꦢ꧈ ꦠ꧈ ꦝ kanthi mbrengengenging aksara ꦤ꧉
Yen apurwa ꦥ꧈ ꦧ kanthi mbrengeging aksara ꦩ꧉
Yen apurwa ꦲ꧈ ꦫ꧈ ꦏ꧈ ꦒ꧈ ꦮ꧈ ꦭ꧈ ꦪ kanthi mbrengengenge ꦔ꧉

a. 
ꦲꦶꦁꦲꦭꦱ꧀ (ing alas). Unine: ꦲꦶꦁꦔꦭꦱ꧀
ꦲꦶꦁꦫꦠꦤ꧀ (ing ratan). Unine: ꦲꦶꦁꦔꦿꦠꦤ꧀
ꦲꦶꦁꦢꦭꦸ (ing dalu). Unine: ꦲꦶꦁꦤ꧀ꦢꦭꦸ
ꦲꦶꦁꦗꦧ (ing jaba). Unine: ꦲꦶꦁꦚ꧀ꦗꦧ
ꦲꦶꦁꦝꦸꦏꦸꦃ (ing dhukuh). Unine: ꦲꦶꦁꦤ꧀ꦝꦸꦏꦸꦃ
ꦲꦶꦁꦪꦺꦴꦗ (ing Yoja). Unine: ꦲꦶꦁꦔꦾꦺꦴꦗ
ꦲꦶꦁꦒꦭꦸꦃ (ing Galuh). Unine: ꦲꦶꦁꦔ꧀ꦒꦭꦸꦃ
ꦲꦶꦁꦧꦤ꧀ꦝꦸꦁ (ing Bandhung). Unine: ꦲꦶꦁꦩ꧀ꦧꦤ꧀ꦝꦸꦁ

b. 
ꦲꦶꦁꦕꦶꦩꦲꦶ (ing Cimahi). Unine: ꦲꦶꦁꦚ꧀ꦕꦶꦩꦲꦶ
ꦲꦶꦁꦏꦸꦛ (ing kutha). Unine: ꦲꦶꦁꦔ꧀ꦏꦸꦛ
ꦲꦶꦁꦠꦸꦧꦤ꧀ (ing Tuban). Unine: ꦲꦶꦁꦤ꧀ꦠꦸꦧꦤ꧀
ꦲꦶꦁꦱꦭ (ing Sala). Unine: ꦲꦶꦁꦔ꧀ꦱꦭ
ꦲꦶꦁꦮꦫꦸꦔ꧀ (ing warung). Unine: ꦲꦶꦁꦔ꧀ꦮꦫꦸꦔ꧀
ꦲꦶꦁꦥꦫꦤ꧀ (ing paran). Unine: ꦲꦶꦁꦩ꧀ꦥꦫꦤ꧀
ꦲꦶꦁꦢꦭꦤ꧀ (ing dalan). Unine: ꦲꦶꦁꦤ꧀ꦢꦭꦤ꧀

2. Yen purwane tembung kang dumunung ing saburine tembung ꦲꦶꦁ aksara ꦲ꧈ ꦫ꧈ utawa ꦭ꧈ mangka tembunge dudu tembung aran, aksara ꦔ kang tumrap ing purwane tembung mau, lumrahe katulis. Tuladhane, kayata:
ꦲꦶꦁꦲꦉꦥ꧀ katulis:ꦲꦶꦁꦔꦉꦥ꧀ (ing ngarep).
ꦲꦶꦁꦲꦼꦤ꧀ꦢꦶ katulis:ꦲꦶꦁꦔꦼꦤ꧀ꦢꦶ (ing ngendi).
ꦲꦶꦁꦫꦶꦏꦶ katulis:ꦲꦶꦁꦔꦿꦶꦏꦶ (ing ngriki).
ꦲꦶꦁꦫꦶꦏꦸ katulis:ꦲꦶꦁꦔꦿꦶꦏꦸ (ing ngriku).
ꦲꦶꦁꦫꦶꦏ katulis:ꦲꦶꦁꦔꦿꦶꦏ (ing ngrika).
ꦲꦶꦁꦊꦧꦼꦠ꧀ katulis:ꦲꦶꦁꦔ꧀ꦭꦼꦧꦼꦠ꧀ (ing nglebet).

3. Apa tulisan ing ngisor iki bener?

ꦲꦶꦁꦔꦭꦱ꧀
ꦲꦶꦁꦔ꧀ꦭꦲꦶꦂ꧈
ꦲꦶꦁꦔ꧀ꦭꦸꦫꦸꦔ꧈
ꦲꦶꦁꦔꦿꦠꦤ꧀꧈
LUPUT! Sabab: ꦲꦭꦱ꧀ ꦭꦲꦶꦂ꧈ ꦭꦸꦫꦸꦔ꧀꧈ ꦫꦠꦤ꧀ iku kabeh tembung aran. Dadi benere kudu katulis:

ꦲꦶꦁꦲꦭꦱ꧀ (ing alas)
ꦲꦶꦁꦭꦲꦶꦂ꧈ (ing lair)
ꦲꦶꦁꦭꦸꦫꦸꦔ꧈ (ing lurung)
ꦲꦶꦁꦫꦠꦤ꧀꧈ (ing ratan)