Wewaton Panulise Basa Jawa Nganggo Aksara Jawa/Bab 21


BAB 21 TEMBUNG DWI PURWA
1. Yen puwaning lionggane awujud aksara legena, dadine dwipurwa wandane kapisan lan
kapindho uga awujud aksara legena, kayata:

1 ꦭꦫ -- ꦭꦭꦫ
2 ꦗꦏ -- ꦗꦗꦏ
3 ꦧꦪ -- ꦧꦧꦪ
4 ꦥꦠꦶ -- ꦥꦥꦠꦶ
5 ꦢꦤ -- ꦢꦢꦤ
6 ꦧꦚꦸ -- ꦧꦧꦚꦸ

Dwipurwa, ejaan aksara Latin karo aksara Jawa beda. Panulise Latin tembuing-tembung ing
dhuwur iku wandane kapisan nganggo “e”, mangkene:

1 Lelara
2 Jejaka
3 bebaya
4 pepati
5 dedana
6 bebanyu

2. Sandhangan swara katut ing dwipurwa, kajaba taling tarung palsu, kayata:

1 ꦭꦶꦫꦸ -- ꦭꦶꦭꦶꦫꦸ liru leliru
2 ꦠꦼꦭꦸ -- ꦠꦼꦠꦼꦭꦸ telu tetelu
3 ꦠꦺꦭ -- ꦠꦺꦠꦺꦭ Tela tetela
4 ꦏꦺꦴꦤꦔ꧀ -- ꦏꦺꦴꦏꦺꦴꦤꦔ꧀ konang kekonang
5 ꦱꦸꦒꦸꦃ -- ꦱꦸꦱꦸꦒꦸꦃ suguh sesuguh
6 ꦱꦶꦭꦶꦃ -- ꦱꦶꦱꦶꦭꦶꦃ silih sesilih

Sing nyebal: 

 ꦥꦿꦶꦏ꧀ꦱ -- ꦥꦥꦿꦶꦏ꧀ꦱ (Mriksanana layang Paramasastra Jawa I kaca 54 - M.Ng. Dwidjasewaya).

3. Taling tarung palsu ora katut ing dwipurwa, kayata:

1 ꦠꦺꦴꦩ꧀ꦧ -- ꦠꦠꦺꦴꦩ꧀ꦧ Tamba tetamba
2 ꦩꦺꦴꦁꦱ -- ꦩꦩꦺꦴꦁꦱ mangsa memangsa
3 ꦒꦺꦴꦤ꧀ꦢ -- ꦒꦒꦺꦴꦤ꧀ꦢ Ganda geganda
4 ꦠꦺꦴꦁꦒ -- ꦠꦠꦺꦴꦁꦒ tangga tetangga

4. Sandhangan wyanjana ora katut ing dwipurwa, kayata:

1 ꦠꦿꦸꦏ -- ꦠꦸꦠꦿꦸꦏ truka tetruka
2 ꦏꦿꦩꦱ꧀ -- ꦏꦏꦿꦩꦱ꧀ kramas kekramas
3 ꦏꦿꦺꦴꦝꦺꦴꦁ -- ꦏꦺꦴꦏꦿꦺꦴꦝꦺꦴꦁꦔꦤ꧀ Krodhong kekrodhongan

5. Sandhangan panyigeging wanda ora katut dwipurwa

1 ꦮꦂꦠ -- ꦮꦮꦂꦠ warta wewarta
2 ꦭꦸꦁꦒꦸꦃ -- ꦭꦸꦭꦸꦁꦒꦸꦃ lungguh lelungguhan
3 ꦭꦶꦁꦒꦶꦃ -- ꦭꦶꦭꦶꦁꦒꦶꦃꦲꦤ꧀ linggih lelinggihan
4 ꦮꦂꦤꦶ -- ꦮꦮꦂꦤꦶ warni wewarni

6. Aksara sesigeg ora katut ing dwipurwa, kayata:

1 ꦭꦶꦤ꧀ꦠꦸ -- ꦭꦶꦭꦶꦤ꧀ꦠꦸ lintu lelintu
2 ꦭꦚ꧀ꦕꦸꦂ -- ꦭꦭꦚ꧀ꦕꦸꦂ lancur lelancur
3 ꦊꦩ꧀ꦧꦸꦠ꧀ -- ꦊꦊꦩ꧀ꦧꦸꦠ꧀ Lembut lelembut
4 ꦒꦿꦸꦩ꧀ꦧꦸꦭ꧀ -- ꦒꦸꦒꦿꦸꦩ꧀ꦧꦸꦭ꧀ꦭꦤ꧀ grumbul gegrumbulan
5 ꦭꦸꦩ꧀ꦧꦤ꧀ -- ꦭꦸꦭꦸꦩ꧀ꦧꦤ꧀ lumban lelumban
6 ꦥꦶꦤ꧀ꦝ -- ꦥꦶꦥꦶꦤ꧀ꦝꦤ꧀ pindha pepindhan