Ekonomia politikoaren eta tributazioaren printzipioak/Hirugarren argitalpenari egindako oharra
Argitalpen honetan Balioari buruzko zailtasunak aurrekoan baino sakontasun handiagoz azaltzen saiatu naiz; hori dela-eta, zenbait gehigarri erantsi dizkiot lehenengo kapituluari. Makineriari buruzko kapitulu berri bat ere sartu dut oraingo honetan, baita makineriaren hobekuntzak estatuko klase desberdinen interesen gain duen eraginari buruzkoa ere. Balio eta Aberastasunaren arteko Ezaugarri Bereziei buruzko kapituluan, Say jaunak gai garrantzitsu honen inguruan dituen doktrinak aztertu ditut, eta bere laugarren eta azken argitalpenean egindako aldaketak ere kontuan hartu ditut. Azken kapituluan, lehen egin nuena baino zuhurrago azaltzen saiatu naiz herrialde batek diruzko zerga gehigarri bat ordaintzeko duen gaitasuna, bere merkantzien diruzko balio agregatuak jaitsi egin behar badu ere; eta hau hala gertatzen da herrialde honetan laborea ekoizteko behar den lan-kantitatea, hobekuntzak egin direla- -eta, gutxitu delako, edo laborearen zati bat atzerritik merkeago ekartzen delako, honen ordez fabrikatutako merkantziak esportatuta. Kontsiderazio hau garrantzi handikoa da, agerian uzten baitu atzerriko laborea neurririk gabe inportatzeko auzia, batez ere Nazio-zor handia izatearen ondorioz, diruzko zerga finko astunak dituen herrian. Frogatzen saiatu naiz, halaber, zergak ordaintzearen gaitasuna ez dagoela merkantzien diruzko balio gordinaren menpe, ezta lurjabe eta kapitalisten diruzko sarreren balio netoaren menpe ere; aitzitik, biztanle bakoitzak duen sarreren diruzko balioa, pertsona horrek normalean kontsumitzen dituen merkantzien diruzko balioarekin erkatzean datza.

1821eko martxoaren 26a.