دیوان شمس (غزلیات ۱۲)

 در گذر آمد خیالش گفت جان این است او
 ای جهان برهم زده سودای تو سودای تو
 جسم و جان با خود نخواهم خانه خمار کو
 عاشقی بر من پریشانت کنم نیکو شنو
 دوش خوابی دیده‌ام خود عاشقان را خواب کو
 ای برادر عاشقی را درد باید درد کو
 در خلاصه عشق آخر شیوه اسلام کو
 ناله ای کن عاشقانه درد محرومی بگو
 ای ز رویت تافته در هر زمانی نور نو
 طرب اندر طرب است او که در عقل شکست او
 ز من و تو شرری زاد در این دل ز چنان رو
 تو بمال گوش بربط که عظیم کاهل است او
 خنک آن جان که رود مست و خرامان بر او
 خنک آن دم که نشینیم در ایوان من و تو
 گر رود دیده و عقل و خرد و جان تو مرو
 تن مزن ای پسر خوش دم خوش کام بگو
 چهره زرد مرا بین و مرا هیچ مگو
 همه خوردند و برفتند و بماندم من و تو
 من غلام قمرم غیر قمر هیچ مگو
 هله ای شاه مپیچان سر و دستار مرو
 سر و پا گم کند آن کس که شود دلخوش از او
 سر عثمان تو مست است بر او ریز کدو
 ای همه سرگشتگان مهمان تو
 ای بمرده هر چه جان در پای او
 شکر ایزد را که دیدم روی تو
 ای بکرده رخت عشاقان گرو
 مطربا اسرار ما را بازگو
 جان ما را هر نفس بستان نو
 ای غذای جان مستم نام تو
 صوفیانیم آمده در کوی تو
 می‌دوید از هر طرف در جست و جو
 به حریفان بنشین خواب مرو
 ای ترک ماه چهره چه گردد که صبح تو
 ای دیده من جمال خود اندر جمال تو
 آمد خیال آن رخ چون گلستان تو
 جانا تویی کلیم و منم چون عصای تو
 این ترک ماجرا ز دو حکمت برون نبو
 ای کرده چهره تو چو گلنار شرم تو
 رفتم به کوی خواجه و گفتم که خواجه کو
 ننشیند آتشم چو ز حق خاست آرزو
 هان ای جمال دلبر ای شاد وقت تو
 تا که درآمد به باغ چهره گلنار تو
 آینه جان شده چهره تابان تو
 سیر نیم سیر نی از لب خندان تو
 مطرب مهتاب رو آنچ شنیدی بگو
 ای سر مردان برگو برگو
 مرا اگر تو نیابی به پیش یار بجو
 من آن نیم که بگویم حدیث نعمت او
 به وقت خواب بگیری مرا که هین برگو
 هزار بار کشیده‌ست عشق کافرخو
 چو از سر بگیرم بود سرور او
 بی‌دل شده‌ام بهر دل تو
 نور دل ما روی خوش تو
 دل من دل من دل من بر تو
 بنشسته به گوشه‌ای دو سه مست ترانه گو
 به قرار تو او رسد که بود بی‌قرار تو
 قلم از عشق بشکند چو نویسد نشان تو
 هله ای طالب سمو بگداز از غمش چو مو
 هله طبل وفا بزن که بیامد اوان تو
 طیب الله عیشکم لا وحش الله منکم
 بوقلمون چند از انکار تو
 پرده بگردان و بزن ساز نو
 یا قمرا لوعه للقمرین سکن
 بوسیسی افندیمو هم محسن و هم مه رو
 الیوم من الوصل نسیم و سعود
 بگردان ساقی مه روی جام
 هم صدوا هم عتبوا عتابا ما له سبب
 یا عاشقین المقصد سیحوا الی ما ترشدوا
 الا یا ساقیا انی لظمن و مشتاق
 ابناء ربیعنا تعالوا
 جود الشموس علی الوری اشراق
 حد البشیر بشاره یا جار
 امسی و اصبح بالجوی اتعذب
 مررت بدر فی هواه بحار
 امروز مستان را نگر در مست ما آویخته
 ای جبرئیل از عشق تو اندر سما پا کوفته
 یک چند رندند این طرف در ظل دل پنهان شده
 این کیست این این کیست این شیرین و زیبا آمده
 این کیست این این کیست این در حلقه ناگاه آمده
 ای عاشقان ای عاشقان دیوانه‌ام کو سلسله
 ای از تو خاکی تن شده تن فکرت و گفتن شده
 ای جان و دل از عشق تو در بزم تو پا کوفته
 ساقی فرخ رخ من جام چو گلنار بده
 باده بده باد مده وز خودمان یاد مده
 یا رجلا حصیده مجبنه و مبخله
 ای تو برای آبرو آب حیات ریخته
 آمد یار و بر کفش جام میی چو مشعله
 شحنه عشق می‌کشد از دو جهان مصادره
 دایم پیش خود نهی آینه را هرآینه
 کجا شد عهد و پیمانی که کردی دوش با بنده
 بر آنم کز دل و دیده شوم بیزار یک باره
 به لاله دوش نسرین گفت برخیزیم مستانه
 یکی ماهی همی‌بینم برون از دیده در دیده
 ز بردابرد عشق او چو بشنید این دل پاره
 سراندازان همی‌آیی نگارین جگرخواره
 مرا گویی که چونی تو لطیف و لمتر و تازه
 چو در دل پای بنهادی بشد از دست اندیشه
 زهی بزم خداوندی زهی می‌های شاهانه
 سراندازان همی‌آیی ز راه سینه در دیده
 با زر غم و بی‌زر غم آخر غم با زر به
 من سرخوش و تو دلخوش غم بی‌دل و بی‌سر به
 هشیار شدم ساقی دستار به من واده
 ناگاه درافتادم زان قصر و سراپرده
 هر روز پری زادی از سوی سراپرده
 کی باشد من با تو باده به گرو خورده
 ناموس مکن پیش آ ای عاشق بیچاره
 بربند دهان از نان کمد شکر روزه
 یا رب چه کس است آن مه یا رب چه کس است آن مه
 من بیخود و تو بیخود ما را کی برد خانه
 ای غایب از این محضر از مات سلام الله
 از انبهی ماهی دریا به نهان گشته
 دیدم رخ ترسا را با ما چو گل اشکفته
 ای جان تو جانم را از خویش خبر کرده
 ای روی تو رویم را چون روی قمر کرده
 دل دست به یک کاسه با شهره صنم کرده
 امروز بت خندان می‌بخش کند خنده
 ای خاک کف پایت رشک فلکی بوده
 مستی ده و هستی ده‌ای غمزه خماره
 آن یار غریب من آمد به سوی خانه
 بی‌برگی بستان بین کمد دی دیوانه
 ای دل به کجایی تو آگاه هیی یا نه
 هر روز فقیران را هم عید و هم آدینه
 ای دل تو بگو هستم چون ماهی بر تابه
 روزی تو مرا بینی میخانه درافتاده
 امروز من و باده و آن یار پری زاده
 ای بر سر بازاری دستار چنان کرده
 ای جنبش هر شاخی از لون دگر میوه
 چون عزم سفر کردی فی لطف امان الله
 هر موی من از عشقت بیت و غزلی گشته
 آن عشق جگرخواره کز خون شود او فربه
 ای دلبر بی‌صورت صورتگر ساده
 ای آنک تو را ما ز همه کون گزیده
 این کیست چنین مست ز خمار رسیده
 ای طبل رحیل از طرف چرخ شنیده
 رندان همه جمعند در این دیر مغانه
 این نیم شبان کیست چو مهتاب رسیده
 هلا ساقی بیا ساغر مرا ده
 بیا دل بر دل پردرد من نه
 ایا گم گشتگان راه و بیراه
 چنین می‌زن دو دستک تا سحرگاه
 سماع آمد هلا ای یار برجه
 خدایا مطربان را انگبین ده
 ایا خورشید بر گردون سواره
 مبارک باد آمد ماه روزه
 چو بی‌گاه است و باران خانه خانه
 مکن راز مرا ای جان فسانه
 خدایا رحمت خود را به من ده
 فریاد ز یار خشم کرده
 ای دیده راست راست دیده
 آمد مه و لشکر ستاره
 دیدی که چه کرد آن یگانه
 یک جام ز صد هزار جان به
 جان آمده در جهان ساده
 ای بی تو حیات‌ها فسرده
 ای دوش ز دست ما رهیده
 ماییم قدیم عشق باره
 ای گشته دلت چو سنگ خاره
 ماییم و دو چشم و جان خیره
 آن سفره بیار و در میان نه
 ای نقد تو را زکات نسیه
 ای روز مبارک و خجسته
 ای دو چشمت جاودان را نکته‌ها آموخته
 ای ز هندستان زلفت رهزنان برخاسته
 ای ز هجرانت زمین و آسمان بگریسته
 ای ز گلزار جمالت یاسمین پا کوفته
 ای سراندازان همه در عشق تو پا کوفته
 تا چه عشق است آن صنم را با دل پرخون شده
 ای به میدان‌های وحدت گوی شاهی باخته
 چشم بگشا جان‌ها بین از بدن بگریخته
 این چه باد صرصر است از آسمان پویان شده
 کی بود خاک صنم با خون ما آمیخته
 هله بحری شو و در رو مکن از دور نظاره
 مشنو حیلت خواجه هله ای دزد شبانه
 هله صیاد نگویی که چه دام است و چه دانه
 سوی اطفال بیامد به کرم مادر روزه
 صنما از آنچ خوردی بهل اندکی به ما ده
 ای خداوند یکی یار جفاکارش ده
 صد خمار است و طرب در نظر آن دیده
 بده آن باده جانی که چنانیم همه
 پیش جوش عفو بی‌حد تو شاه
 عشق بین با عاشقان آمیخته
 ای بخاری را تو جان پنداشته
 عشق تو از بس کشش جان آمده
 جسته‌اند دیوانگان از سلسله
 روز ما را دیگران را شب شده
 قرابه باز دانا هش دار آبگینه
 پیغام زاهدان را کمد بلای توبه
 این جا کسی است پنهان دامان من گرفته
 در خانه دل ای جان آن کیست ایستاده
 آن آتشی که داری در عشق صاف و ساده
 بازآمد آن مغنی با چنگ سازکرده
 ای کهربای عشقت دل را به خود کشیده
 برجه ز خواب و بنگر صبحی دگر دمیده
 از بس که مطرب دل از عشق کرد ناله
 دیدم نگار خود را می‌گشت گرد خانه
 ای پاک از آب و از گل پایی در این گلم نه
 ای گرد عاشقانت از رشک تخته بسته
 آن دم که دررباید باد از رخ تو پرده
 ای از تو من برسته ای هم توام بخورده
 گل را نگر ز لطف سوی خار آمده

دیوان شمس