اساسنامه سازمان برنامه هفت‌ساله ۱۳۳۱
‌

اساسنامه سازمان برنامه هفت ‌ساله 	- مصوب ۲۵ آذر ماه ۱۳۳۱ مجلس شورای ملی 

اساسنامه سازمان برنامه هفت‌ساله دارای چهار فصل و هشت ماده که طبق قسمت اخیر ماده ۹ قانون برنامه در تاریخ ۱۳۳۱۰۹۰۲۵ به تصویب کمیسیون برنامه مجلس شورای ملی رسیده قابل اجرا‌ی می‌باشد.

‌نایب رییس مجلس شورای ملی - محمد ذوالفقاری

فصل اول - شورای عالی

ماده ۱

الف - وظایف شورای عالی 
۱ - مراقبت در انجام یافتن وظایفی که قانوناً بر عهده سازمان برنامه قرار داده شده است.
۲ - تصویب نقشه‌ها و طرحها و بودجه‌ها و هزینه‌های اجرایی در حدود برنامه عملی که به تصویب کمیسیون برنامه مجلس شورای ملی رسیده باشد.
۳ - تصویب قراردادها طبق آیین‌نامه مربوط.
۴ - تدوین آیین‌نامه‌های مذکور در مواد ۹ و ۱۰ قانون سازمان.
۵ - مراقبت در تهیه گزارش عملیات اجرایی سه‌ماهه و ترازنامه عمل سالیانه سازمان که از طرف مدیر عامل تهیه می‌شود.
۶ - شرکت در مجمع عمومی صاحبان سهام شرکتهای تابعه سازمان به منظور تصویب ترازنامه شرکتها (‌حداکثر تا ۳۱ مرداد ماه) و تصویب برنامه‌عملیات بهره‌برداری و بودجه آنها (‌حداکثر تا ۳۱ فروردین ماه سال بعد) و سایر مسائلی که جزو دستور باشد.

ب - طرز کار شورای عالی 

۱ - جلسات شورا مرتباً همه روزه در ساعات اداری برای رسیدگی به کلیه پیشنهادات و اموری که توسط مدیر عامل با ذکر درجه اهمیت به شورای عالی‌احاله شده تشکیل می‌گردد و به ترتیب تقدم تاریخی و اهمیت کار کلیه امور را یکی پس از دیگری مطرح و اتخاذ تصمیم خواهند نمود و در هیچ مورد‌اظهار نظر نسبت به پیشنهادات و امور محوله بیش از یک ماه نباید به تعویق افتد در صورتی که اظهار نظر شورای عالی از یک ماه بیشتر به طول انجامد‌مدیر عامل سازمان موظف است مراتب را به کمیسیون برنامه گزارش نماید.
۲ - خلاصه مذاکرات و تصمیمات شورا در دفتر مخصوص ثبت و ضبط خواهد شد.
۳ - شورای عالی با حضور لااقل چهار نفر از اعضا‌ی رسمیت می‌یابد و در هر حال هیچ تصمیمی که لااقل چهار نفر از اعضا‌ی حاضر در جلسه با آن‌موافقت نکرده باشند قطعی نیست و کلیه تصمیمات در سه نسخه تهیه و یک نسخه آن برای اجرا‌ی نزد مدیر عامل و یک نسخه برای هیأت نظارت ارسال‌و نسخه سوم در بایگانی شورا خواهد ماند.
۴ - شورای عالی یک نفر از اعضا‌ی خود را جهت اداره جلسات برای مدت یک سال به ریاست انتخاب می‌کند و صورت مذاکرات هر جلسه در اول‌جلسه بعد باید قرائت و به تصویب و امضا‌ی اعضا‌ی حاضر شورا برسد.
۵ - شورای عالی دارای یک نفر دبیر و تعدادی اعضا‌ی و دبیرخانه خواهد بود که از میان کارمندان از طرف مدیر عامل سازمان برنامه انتخاب خواهند شد.
۶ - دبیر شورای عالی باید ذیل کلیه صورت جلسات را امضا‌ی نماید.

فصل دوم - هیات نظارت

ماده ۲

الف وظایف 

۱ - هیأت نظارت - نظارت به عمل خواهد آورد که مخارج و مصارف بر طبق قانون و طرحها و بودجه‌ها و مصوبات کمیسیون برنامه مجلس‌شورای ملی و شورای عالی و آیین‌نامه‌های سازمان برنامه به عمل آید و موارد اعتراض را به مدیر عامل کتباً اطلاع دهند.
۲ - تصمیمات اساسی سازمان و آیین‌نامه‌ها و مقرراتی که باید در شورای عامل به تصویب برسد قبلاً توسط مدیر عالم برای کسب نظر به اطلاع‌هیأت نظارت خواهد رسید هیأت موظف است که در ظرف پنج روز نظریات خود را نسبت به امور مرجوعه مدیر عامل برای مشارالیه ارسال دارد در‌صورت عدم وصول جواب در ظرف مدت فوق حاکی است که هیأت نظارت نظری ندارد.
۳ - هیأت نظارت حق رابطه مستقیم با دولت دارد و مکلف است در اموری که از طرف دولت به آن مراجعه می‌شود رسیدگی نموده و نتیجه‌تحقیقات خود را مستقیماً گزارش دهد.
۴ - هیأت نظارت می‌تواند نسبت به مصارف وجوه و عواید سازمان و شرکتهای تابعه هر نوع اطلاع و مدرک اسناد و حسابی را که لازم بداند‌بخواهد.
۵ - هرگاه هیأت نظارت در ضمن رسیدگی مشاهده نماید که عملی بر خلاف مقررات و به و طور غیر عادی واقع شده مراتب را به مدیر عامل با ذکر‌دلائل اعلام خواهد نمود تا در صورت وقوع تخلف یا جرم ترتیب تعقیب از طرف مدیر عامل داده شود در مواردی که عدول از مقررات بر حسب دستور‌مدیر عامل باشد و عملی انجام شده یا بعد از تذکر رفع اشکال نشود مراتب را هیأت نظارت به دولت گزارش خواهد داد و رونوشت آن را به کمیسیون‌برنامه مجلس شورای ملی و شورای عالی ارسال خواهد داشت.
۶ - هیأت نظارت گزارش عملیات یک‌ساله و ترازنامه سازمان برنامه را که طبق ماده (۱۲) قانون به آن تسلیم می‌شود از حیث درآمد و هزینه و‌افزایشی که در نتیجه اجرای برنامه در امر تولید و درآمد حاصل شده مورد رسیدگی قرارداده و اگر ایراداتی به آن داشته باشد به مدیر عامل تذکر داده و‌پس از رفع این ایرادات گزارش و ترازنامه مزبور را برای تصویب به هیأت دولت ارسال خواهد داشت.
۷ - شرکت در مجمع عمومی صاحبان سهام شرکتهای تابعه سازمان به منظور تصویب ترازنامه شرکتها (‌حداکثر تا ۳۱ مرداد ماه) و تصویب برنامه‌عملیات بهره‌برداری و بودجه آنها (‌حداکثر تا ۳۱ فروردین ماه سال بعد) و سایر مسائلی که جز‌ی و دستور باشد.

ب - طرز کار 
۱ - هیأت نظارت با حضور لااقل چهار نفر از اعضا‌ی رسمیت می‌یابد و در هر حال هیچ تصمیمی که لااقل چهار نفر از اعضا‌ی حاضر در جلسه با آن‌موافقت نکرده باشند قطعی نیست.
۲ - هیأت نظارت یک نفر از اعضا‌ی خود را برای اداره کردن جلسات به ریاست انتخاب می‌کند و صورت مذاکرات هر جلسه باید در اول جلسه بعد‌قرائت و به تصویب و امضا‌ی حضار برسد.
۳ - هیأت نظارت دارای دبیرخانه‌ای خواهد بود که اعضا‌ی آن از بین کارمندان سازمان برنامه انتخاب خواهند شد.

فصل سوم - مدیر عامل

ماده ۳ 

‌ماده ۳ - مدیر عامل بر ادارات و شرکتها و مؤسسات تابعه و دفتر فنی سازمان ریاست داشته و در مقابل هیأت دولت و وزارتخانه‌ها از طرف سازمان‌نمایندگی دارد و به طور کلی مسئول حسن اجرای وظائفی است که بر عهده سازمان برنامه قرار دارد.

ماده ۴ 

‌ماده ۴ - مدیر عامل در مقابل محاکم و مراجع قانونی و دولتی و هر شخص حقوقی و یا حقیقی دیگر نماینده سازمان برنامه بوده و می‌تواند وکیل یا‌حق توکیل غیر انتخاب نماید.

ماده ۵ - وظایف مدیر عامل 

‌ماده ۵ - وظایف مدیر عامل عبارت است از:
۱ - تهیه بودجه و تعیین تشکیلات اداری سازمان و تغییر آن با تصویب شورای عالی.
۲ - استخدام و عزل و نصب و ترفیع و تنزل رتبه کارمندان برنامه طبق آیین‌نامه استخدامی که پس از کسب نظر مشورتی هیأت نظارت به تصویب‌شورای عالی سازمان رسیده باشد.
۳ - تمرکز وجوه برنامه و پرداخت هزینه‌های عملیات اجرایی طبق برنامه‌ها و بودجه‌های تفصیلی مصوبه.
۴ - امضای اسناد و اوراق بهادار و نامه‌های صادره از طرف سازمان.
۵ - امضای قراردادها به نام سازمان برنامه بر طبق آیین‌نامه معاملات سازمان برنامه.
۶ - تدوین برنامه‌های عملی و تهیه نقشه‌ها و طرحها و تنظیم بودجه‌های تفصیلی عمرانی و اداری برای پیشنهاد به شورای عالی برنامه و هیأت‌وزیران و کمیسیون برنامه.
۷ - تدوین آیین‌نامه و همچنین مقررات اجرایی و نظارتهای فنی و مالی و ارسال آن پس از جلب نظر هیأت نظارت به شورای عالی برای تصویب.
۸ - تدوین طرحها و فراهم نمودن اعتبارهای لازم و پیشنهاد طرق و راهنمایی و کمک فنی به افراد و یا مؤسسات خصوصی به منظور به کار‌انداختن سرمایه‌های خصوصی آنها و تسلیم آن به شورای عالی و هیأت دولت برای تصویب.
۹ - تنظیم گزارش سه‌ماهه عملیات اجرایی.
۱۰ - تنظیم ترازنامه عملیات سالیانه برای تسلیم به هیأت نظارت مدیر عامل گزارش سه‌ماهه و ترازنامه مصوب سالیانه را برای اطلاع عموم منتشر‌خواهد نمود.
۱۱ - تعقیب اداری کارکنان متخلف و در صورتی که تخلف جنبه جزایی داشته باشد ارجاع امر به محاکم صالحه.
۱۲ - ارسال رونوشت کلیه طرحهای اجرایی و بودجه‌های تفصیلی و بودجه‌های اداری و قراردادها و صورتحسابهای ماهیانه به هیأت نظارت.
۱۳ - حضور در جلسات هیأت وزیران.
۱۴ - موادی که طبق ماده ۱۰ قانون سازمان برنامه باید با جلب نظر و مشورت هیأت نظارت اقدام گردد قبلاً از طرف مدیر عامل موضوع به هیأت‌نظارت ارجاع و سپس برای تصویب در شورای عالی مطرح خواهد شد.
۱۵ - مدیر عامل وسائل اجرا‌ی وظائف هیأت نظارت را فراهم خواهد نمود.
۱۶ - مدیر عامل به طور کلی مسئول حسن جریان امور شرکت‌های تابعه سازمان برنامه بوده و مراقبت در اجرای دستورات مجامع عمومی‌صاحبان سهام توسط شرکتها و یا بنگاه‌ها نیز به عهده مدیر عامل است و می‌تواند مجمع فوق‌العاده صاحبان سهام را نیز دعوت نماید.
۱۷ - ارجاع کلیه گزارشات سالیانه و ترازنامه عملیات و بهره‌برداری و اعتبارات مالی و بودجه‌های اداری شرکتها و بنگاه‌های تابعه آن برای اظهار‌نظر صریح مجمع عمومی صاحبان سهام (‌حداکثر تا یک ماه از تاریخ وصول).
۱۸ - روش عمومی اقتصادی و برنامه و بودجه و پیشنهادات مدیران عامل و بازرسهای شرکتها یا بنگاه‌های تابعه و طرز مصرف سود ویژه آنها را به‌مجمع عمومی صاحبان سهام برای تصویب پیشنهاد می‌نماید.
۱۹ - مدیر عامل می‌تواند بعضی یا کلیه اختیارات اداری و فنی و مالی خود را به هر یک از معاونین یا رؤسای ادارات و یا مدیران و یا بازرسان‌شرکتهای تابعه تفویض نماید. تفویض این اختیارات باید کتبی باشد و مدیر عامل می‌تواند هر وقت که مایل باشد اختیارات تفویض شده را استرداد‌نماید.

فصل چهارم - کلیات

ماده ۶ 
مجمع عمومی صاحبان سهام شرکتهای تابعه سازمان از اجتماع مدیریت عامل سازمان و شورای عالی و هیأت نظارت تشکیل شده و هر‌یک صاحب یک رأی خواهند بود. برای سهولت و تسریع در کارها شورای عالی و هیأت نظارت می‌تواند هر یک نماینده مجاز با حق رأی تعیین نموده‌که به جای خود در مجمع عمومی صاحبان سهام حاضر شوند. ریاست این جلسات به عهده مدیر عامل سازمان بوده و پیشنهادات مدیر عامل مطرح‌خواهد شد.

ماده ۷ 
در مورد شرکتها و بنگاه‌های تابعه حدود و وظایف و اختیارات هر یک از سه رکن سازمان به همان نحوی است که در قانون برنامه و این‌اساسنامه پیش بینی شده است.

ماده ۸ 
در مواردی که اساسنامه شرکتها و بنگاه‌های تابعه با مفاد این اساسنامه مغایرت پیدا نماید اساسنامه‌های شرکتها و بنگاه‌ها بایستی بر طبق‌مفاد این اساسنامه اصلاح گردد.

‌اساسنامه سازمان برنامه هفت‌ساله مشتمل بر چهار فصل و هشت ماده که طبق قسمت اخیر ماده ۹ قانون برنامه در تاریخ ۲۵ آذر ماه ۱۳۳۱ به تصویب کمیسیون برنامه مجلس شورای ملی رسیده قابل اجرا‌ی می‌باشد.

‌نایب رییس مجلس شورای ملی - محمد ذوالفقاری

اصلاح ماده ۶	‌تصمیم متخذه کمیسیون مشترک برنامه مجلسین دایر به اصلاح ماده ۶ اساسنامه سازمان برنامه

۱۳۳۸/۰۴/۱۴ 	مصوبات مجلس شورا

منابع 
‎

مجلس شورای ملی قوانین دوره قانونگذاری هفدهم - ۷ اردیبهشت ۱۳۳۱ تا ۲۸ آبان ۱۳۳۲
برنامه عمرانی اول ۱۳۲۷ - ۱۳۳۳
اساسنامه‌ها مجلس شورای ملی