آیین‌نامه آموزشی دوره‌های کاردانی و کارشناسی
مقررات و آئین‌نامه‌های آموزشی دوره کار‌شناسی

شرایط ورود

ماده ۱ 

۱- مجاز بودن به تحصیل از نظر قوانین و مقررات جاری کشور و داشتن شرایط عمومی ورود به آموزش عالی، برابر مصوبات شورای عالی انقلاب فرهنگی.

۲- داشتن گواهینامه پایان دوره متوسطه از داخل یا خارج کشور، مورد تأیید وزارت آموزش و پرورش (با توجه به نظام جدید آموزش متوسطه) یا برابر آن برای آموزش‌های حوزوی (مطابق مصوبات شورای عالی انقلاب فرهنگی). یا داشتن گواهینامه دوره کاردانی برای ورود به دوره کار‌شناسی ناپیوسته که حسب مورد به تأیید وزارت علوم، تحقیقات و فناوری یا وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی رسیده باشد.

۳- پذیرفته شدن در آزمون ورودی

۴- سپردن تعهد خدمت بر اساس ضوابط و قانون آموزش رایگان یا پرداخت شهریه مطابق تعرفه و مقرراتی که از طریق مراجع ذیربط صادرمی‌شود.

نام‌نویسی

ماده ۲ 

پذیرفته‌شدگان آزمون ورودی، موظفند در مهلت‌هایی که توسط دانشگاه اعلام می‌شود، برای نام‌نویسی و انتخاب واحد مراجعه نمایند. عدم مراجعه برای نام‌نویسی در نخستین نیمسال تحصیلی پس از اعلام نتایج آزمون، انصراف از تحصیل تلقی خواهد شد.

ماده ۳ 

دانشجو موظف است در هر نیمسال، در زمانی که دانشگاه اعلام می‌کند، برای ادامه تحصیل و انتخاب واحد به اداره آموزش مراجعه کند. عدم مراجعه دانشجو برای نام‌نویسی بدون اطلاع و عذر موجه، در یک نیمسال، بمنزله انصراف‌ازتحصیل است. در صورت تأخیر و یا عذر موجه، حق انتخاب واحد و ادامه تحصیل را در آن نیمسال ندارد. ولی آن نیمسال جزو مدت مجاز تحصیل وی محسوب می‌شود.

تبصره 

دانشجو موظف است عذر موجه خود را در خودداری از نام‌نویسی، با دلایل مستند، بطور مکتوب در اولین ماه بعد از آغاز هر نیمسال تحصیلی، به اداره آموزش دانشگاه اطلاع دهد.

منع تحصیل همزمان

ماده ۴ 

دانشجو در یک زمان حق نام‌نویسی و ادامه تحصیل در بیش از یک رشته و در هر رشته بیش از یک گرایش در یک یا چند دانشگاه را نخواهد داشت. در صورت تخلف، از ادامه تحصیل در یکی از رشته‌های انتخابی به تشخیص کمیسیون بررسی موارد خاص محروم و سوابق تحصیلی وی باطل اعلام می‌شود و دانشجو دراین حال موظف است کلیه هزینه‌های مربوط به رشته حذف شده را مطابق تعرفه‌های تعیین شده به دانشگاه ذیربط بپردازد.

تبصره 

دانشجویان ممتاز (استعدادهای درخشان)، از شمول این ماده مستثنی هستند.

تعریف دانشجوی ممتاز و ضوابط اجرایی این تبصره، توسط شورای هدایت استعدادهای درخشان در آموزش عالی تعیین و ابلاغ می‌شود.

نظام آموزشی 

تعریف واحد درسی

ماده ۵ 

آموزش در تمام دانشگاههای کشور مبتنی بر نظام واحدی است.

در نظام واحدی، ارزش هر درس با تعداد واحدهای آن درس سنجیده می‌شود و قبولی یا ردی دانشجو در یک درس، به همان درس محدود است.

هر واحد درس، مقدار یا میزان درسی است که مفاد آن به صورت نظری ۱۷ ساعت، عملی (یا آزمایشگاهی) ۳۴ ساعت، کارگاهی (یا عملیات می‌دانی) ۵۱ ساعت، کارآموزی، کارورزی (یا کاردر عرصه) ۶۸ ساعت، در طول یک نیمسال تحصیلی (یا دوره تابستانی) و طبق برنامه مصوب شواری عالی برنامه ریزی تدریس می‌شود. در مورد رشته‌هایی که دارای پروژه هستند مدت اجرای پروژه متناسب با واحد آن، توسط استاد مربوط تعیین می‌شود.

سال تحصیلی

ماده ۶ 

هر سال تحصیلی مرکب از دو نیمسال تحصیلی و درصورت لزوم یک دوره تابستانی است و هر نیمسال تحصیلی شامل ۱۷ هفته و هر دوره تابستانی شامل ۶ هفته آموزش است.

تبصره 

مدت امتحانات پایانی نیمسال یا پایان دوره تابستانی جزو مدت آموزش محسوب نمی‌شود.

واحدهای درسی و طول مدت تحصیل 

تعداد واحد‌ها:

ماده ۱۰ 

تعداد واحدهای درسی لازم برای گذراندن هر یک از دوره‌های تحصیلی به شرح زیر است:

دوره‌های کاردانی: بین ۶۸ تا ۷۲ واحد

دوره‌های کار‌شناسی پیوسته غیر از رشته‌های فنی و مهندسی: ۱۳۰ تا ۱۳۵ واحد

دوره‌های کار‌شناسی پیوسته فنی و مهندسی: ۱۳۰ تا ۱۴۰ واحد

دوره‌های کار‌شناسی ناپیوسته: ۶۷ تا۷۰ واحد

دوره‌های کار‌شناسی ارشد پیوسته: ۱۷۲ تا ۱۸۲ واحد

ماده ۱۱ 

هر دانشجو می‌تواند در هر نیمسال تحصیلی حداقل ۱۲ و حداکثر ۲۰ واحد درسی را انتخاب کند.

تبصره ۱ 

در آخرین نیمسال تحصیلی، دانشجو از رعایت شرط انتخاب حداقل ۱۲ واحد معاف است.

تبصره ۲ 

درصورتیکه دانشجو برای فراغت از تحصیل تنها یک درس باقیمانده داشته باشد، با نظر دانشکده و تأیید استاد مربوطه، می‌تواند امتحان آن درس را در طول نیمسال از طریق معرفی به استاد بگذراند.

تبصره ۳ 

اگر دانشجویی در یک نیمسال میانگین کل نمراتش حداقل ۱۷ باشد می‌تواند با نظر دانشگاه در نیمسال بعد حداکثر تا ۲۴ واحد درسی را انتخاب نماید.

تبصره ۴ 

در مواردی که دانشجو برای فراغت از تحصیل حداکثر ۲۴ واحد باقی داشته باشد، حتی اگر مشروط باشد، با نظر دانشگاه، می‌تواند تمامی ‌واحدهای باقیمانده را در یک نیمسال انتخاب کند.

تبصره ۵ 

تعداد واحدهای انتخابی در دوره تابستانی حداکثر ۶ واحد درسی است.

ماده ۱۲ 

آن دسته از پذیرفته‌شدگان آزمون سراسری ورودی دانشگاه‌ها در دوره‌های کاردانی و کار‌شناسی و کارشناسی‌ارشد پیوسته در همه رشته‌های تحصیلی که نمره خام امتحان آن‌ها، در آزمون ورودی، در یک یا چند درس، به تشخیص شورای آموزشی دانشگاه پذیرفته، به تشخیص شورای آموزشی دانشگاه پذیرنده، از حدنصاب معینی کمتر باشد، موظف حسب نیاز رشته دروسی را که آن دانشگاه تعیین می‌کند به عنوان دروس جبرانی یا (پیش نیاز دانشگاهی) علاوه بر دروس مندرج در برنامه مصوب بگذرانند.

تبصره ۱ 

تعیین نوع درس، تعداد واحد، ریزمواد، نحوه ارائه و زمان تدریس دروس پیش نیاز دانشگاهی بر عهده شورای آموزشی دانشگاه پذیرنده است.

تبصره ۲ 

سازمان سنجش و آموزش کشور، موظف است پس از اعلام نتایج آزمون ورودی، کارنامه پذیرفته‌شدگان مشتمل بر نمره خام آن‌ها را در هر یک از مواد امتحانی در اختیار دانشگاه‌های ذیربط قرار دهند.

طول دوره

ماده ۱۳ 

حداکثر مدت مجاز تحصیل در دوره‌های کاردانی و کار‌شناسی ناپیوسته ۳ سال و در دوره‌های کار‌شناسی پیوسته ۶ سال است. درصورتی که دانشجو نتواند واحدهای دوره را در حداکثر مدت مجاز تحصیل با موفقیت بگذراند از دانشگاه مربوطه اخراج می‌شود.

حضور و غیاب 

حضور در جلسات درس

ماده ۱۴ 

حضور دانشجو درتمام جلسات مربوط به هر درس الزامی ‌است و ساعات غیبت دانشجو در هر درس نباید از ۱۷/۴ مجموع ساعات آن درس تجاوز کند، در غیراینصورت نمره دانشجو درآن درس صفر محسوب می‌شود.

تبصره ۱ 

در صورتیکه غیبت دانشجو در هر درس بیش از ۱۷/۴ باشد ولی غیبت او موجه تشخیص داده شود، آن درس حذف می‌شود. در این حال رعایت حدنصاب ۱۲ واحد در طول نیمسال برای وی الزامی ‌نیست. ولی نیمسال مذکور بعنوان یک نیمسال کامل جزء سنوات تحصیلی دانشجو محسوب می‌شود.

تبصره ۲ 

غیبت در جلسات ۲هفته اول هر درس، بدلیل حذف و اضافه یا به هر دلیل دیگر مجاز نیست و در صورت پیشامد جزء ۱۷ /۴ غیبت مجاز دانشجو محسوب می‌شود.

غیبت در امتحان

ماده ۱۵ 

غیبت غیرموجه در امتحان هر درس به منزله گرفتن نمره صفر در امتحان آن درس است و غیبت موجه در امتحان هر درس موجب حذف آن درس می‌گردد.

ماده ۱۶ 

تشخیص موجه بودن غیبت در جلسات درس و در امتحان برعهده شورای آموزشی آن دانشگاه یا کمیته منتخب آن شورا است.

حذف و اضافه

ماده ۱۷ 

دانشجو می‌تواند در هر نیمسال تحصیلی، فقط در مهلتی کمتر از ۲هفته، پس از شروع نیمسال تحصیلی حداکثر ۲درس دیگر انتخاب یا ۲ درس انتخابی خود را حذف یا ۲ درس انتخابی خود را با ۲ درس دیگر جابجا نماید، مشروط برآنکه تعداد واحدهای انتخابی وی ازحد مقرر تجاوز نکند.

ماده ۱۸ 

در صورت اضطرار، دانشجو می‌تواند تا ۵ هفته به پایان نیمسال تحصیلی مانده، فقط یکی از درسهای نظری خود را با تأیید گروه آموزشی مربوط حذف کند، مشروط بر آنکه اولاً غیبت دانشجو در آن درس بیش از ۱۷/۴ مجموع ساعات آن درس نباشد و ثانیاً تعداد واحدهای باقیمانده وی از ۱۲ واحد کمتر نشود.

ماده ۱۹ 

حذف کلیه درسهای اخذ شده در یک نیمسال، تنها در صورتی مجاز است که بنا به تشخیص شورای آموزشی دانشگاه، دانشجو قادر به ادامه تحصیل در آن نیمسال نباشد. دراینصورت نیمسال مزبور جزء حداکثر مدت مجاز تحصیل دانشجو محسوب خواهد شد.

ارزیابی پیشرفت تحصیلی دانشجو 

معیارهای ارزیابی

ماده ۲۰: پیشرفت 

ارزیابی پیشرفت دانشجو در هر درس بر اساس میزان حضور و فعالیت در کلاس، انجام تکالیف درسی و نتایج امتحانات بین نیمسال و پایان نیمسال صورت می‌گیرد و استاد هر درس مرجع ارزیابی دانشجو در آن درس است.

تبصره 

برگزاری امتحان پایان نیمسال برای هر درس الزامی‌است.

ماده ۲۱ 

معیار ارزیابی پیشرفت تحصیلی دانشجو نمره درس است و نمرات دانشجو در هر درس بصورت عدد بین ۰ تا ۲۰ تعیین می‌شود.

ماده ۲۲ 

حداقل نمره قبولی هر درس ۱۰ است. دانشجویی که در هر یک از دروس الزامی ‌مردود شود، در اولین فرصت، ملزم به تکرار آن است. با این حال نمرات کلیه دروس اعم از قبولی و ردی در کارنامه دانشجو ثبت و در محاسبه میانگین منظور می‌شود.

تبصره 

اگر دانشجویی در یک درس اختیاری مردود شد، به جای آن درس می‌تواند از جدول دروس انتخابی در برنامه مصوب، درس دیگری را انتخاب کند.

درس ناتمام

ماده ۲۳ 

در موارد استثنایی، نمره تمرین دبیری، کارآموزی و کارورزی، عملیات صحرایی، کار در عرصه و دروسی را که در برنامه آموزشی مصوب، توأم با پروژه ارائه می‌شود، درصورتیکه به تشخیص استاد و تأیید گروه آموزشی مربوطه، تکمیل آن‌ها در طول یک نیمسال تحصیلی می‌سر نباشد، ناتمام تلقی می‌گردد. نمره ناتمام باید حداکثر تا پایان نیمسال بعد به نمره قطعی تبدیل گردد.

اعلام نمرات

ماده ۲۴ 

استاد موظف است گزارش نمره نهایی هر درس را حداکثر ظرف ۱۰ روز پس از برگزاری امتحان آن درس به اداره آموزش دانشکده یا واحد مربوط تسلیم نماید.

ماده ۲۵ 

اداره آموزش هر دانشکده یا واحد ذیربط هر دانشگاه موظف است نمرات دانشجویان را حداکثر تا ۲ هفته پس از برگزاری آخرین امتحان هر نیمسال و بعد از رسیدگی به اعتراض‌های دانشجویان و رفع اشتباه‌های احتمالی به آموزش کل دانشگاه تسلیم نماید.

تبصره 

نمره پس از اعلام به آموزش کل دانشگاه غیر قابل تغییر است.

میانگین نمرات

ماده ۲۶ 

در پایان هر نیمسال تحصیلی، میانگین نمرات دانشجو در آن نیمسال و میانگین کل نمرات او تا پایان آن نیمسال و در پایان دوره تحصیلی، میانگین کل نمرات دانشجو، محاسبه و در کارنامه وی ثبت می‌شود.

تبصره ۱ 

برای محاسبه میانگین نمرات، تعداد واحدهای هر درس در نمره آن درس ضرب می‌شود و مجموعه حاصل‌ضرب‌ها در تمام دروسی که دانشجو برای آن‌ها نمره گرفته است (اعم ازردی یا قبولی) بر تعداد کل واحدهای اخذ شده تقسیم می‌شود.

تبصره ۲ 

دوره تابستانی، به عنوان نیمسال تحصیلی محسوب نمی‌شود. نمرات دروسی که دانشجو در دوره تابستانی می‌گذراند، تنها در محاسبه میانگین کل دانشجو محسوب می‌شود. به همین نحو نمرات دانشجو، در نیمسالی که الزاماً کمتراز ۱۲ واحد انتخاب می‌کند، و کسر بودن واحد‌ها خارج از اراده او است نیز مانند دروس تابستانی در میانگین کل او محاسبه می‌شود، ولی آن نیمسال جزو حداکثر مدت مجاز تحصیل دانشجو محسوب خواهد شد.

نام نویسی مشروط

ماده ۲۷ 

میانگین نمرات دانشجو در هیچ نیمسال تحصیلی نباید کمتر از ۱۲ باشد، درغیراینصورت نام‌نویسی دانشجو در نیمسال بعد، به صورت مشروط خواهد بود.

ماده ۲۸ 

دانشجویی که به صورت مشروط نام‌نویسی کند، جز در آخرین نیمسال تحصیلی حق انتخاب بیش از ۱۴ واحد درسی در آن نیمسال را ندارد.

اخراج دانشجوی مشروط

ماده ۲۹ 

درصورتیکه میانگین نمرات دانشجو در دوره‌های کار‌شناسی و کارشناسی‌ارشد پیوسته در سه نیمسال متوالی یا ۴ نیمسال متناوب و در دوره‌های کاردانی و کار‌شناسی ناپیوسته در دو نیمسال تحصیلی، اعم از متوالی یا متناوب، کمتر از ۱۲ باشد در هر مرحله‌ای که باشد، از ادامه تحصیل محروم می‌شود.

ماده ۳۰ 

دانشجویی که به لحاظ مشروط شدن یا به هر دلیل دیگر از ادامه تحصیل در دوره کار‌شناسی محروم یا منصرف می‌شود درصورتیکه حداقل ۷۰ واحد درسی را با نمره قبولی گذرانده باشد می‌تواند مدرک کاردانی در همان رشته دریافت نماید.

تبصره 

صدور مدرک کاردانی حسب تقاضای دانشجو و صرف‌نظر از وجود دوره کاردانی مصوب در آن رشته یا مجری بودن دانشگاه صادرکننده مدرک کاردانی صورت می‌گیرد.

ماده ۳۱ 

دانشجویی که بدلیل مشروط شدن بیش از حد، از ادامه تحصیل محروم می‌شود، در صورت انجام یا لغو تعهداتی که در دوران تحصیل سپرده است، می‌تواند برای تحصیل مجدد در آزمون سراسری شرکت کند و در صورت قبولی در رشته مورد علاقه خود ادامه تحصیل دهد.

دانشگاه پذیرنده می‌تواند، واحدهایی را که دانشجو در رشته قبلی گذرانده است، با برنامه رشته جدید تطبیق داده و طبق ضوابط این آیین‌نامه بعضی یا تمام آن‌ها را بپذیرد.

مرخصی تحصیلی و انصراف از تحصیل 

مرخصی تحصیلی

ماده ۳۳ 

 دانشجو می‌تواند در دوره‌های کار‌شناسی حداکثر برای ۲ نیمسال متوالی یا متناوب از مرخصی تحصیلی استفاده کند.

تبصره ۱ 

مدت مرخصی تحصیلی جزو حداکثر مدت مجاز تحصیل دانشجو در هر دوره محسوب می‌شود.

تبصره ۲ 

مادران شاغل به تحصیل می‌توانند از یک نیمسال تحصیلی مرخصی زایمان (علاوه بر مرخصی مجاز دوره) بدون احتساب در سنوات تحصیلی استفاده کنند.

ماده ۳۴ 

تقاضای مرخصی تحصیلی باید به صورت کتبی، حداقل ۲ هفته قبل از شروع نام‌نویسی هر نیمسال، توسط دانشجو به اداره آموزش دانشکده یا دانشگاه تسلیم گردد.

تبصره 

اداره آموزش موظف است پس از کسب نظر از گروه آموزشی ذیربط قبل از اتمام مهلت نام‌نویسی، موافقت یا عدم‌موافقت با درخواست دانشجو را کتبی به وی ابلاغ نماید.

انصراف از تحصیل

ماده ۳۵ 

ترک تحصیل بدون کسب مجوز از دانشگاه محل تحصیل، انصراف‌ازتحصیل محسوب می‌شود و دانشجوی منصرف از تحصیل، حق ادامه تحصیل ندارد.

تبصره 

درموارد استثنائی، که دانشجو ترک تحصیل خود را موجه می‌داند، باید دلایل آن را حداقل یک ماه قبل از پایان همان نیمسال به دانشگاه ارائه دهد. در صورت تأیید موجه بودن ترک تحصیل توسط دانشگاه، آن نیمسال جزو مرخصی تحصیلی دانشجو محسوب می‌شود.

ماده ۳۶ 

دانشجویی که بخواهد از تحصیل منصرف شود، باید درخواست خود را شخصاً به اداره آموزش دانشگاه تسلیم نماید. این دانشجو مجاز است فقط برای یک بار در فاصله یک ماه از تاریخ درخواست، تقاضای انصراف خود را پس بگیرد. پس از انقضای این مهلت، حکم انصراف از تحصیل وی صادر می‌گردد و دانشجو پس از آن، حق ادامه تحصیل در آن دوره را ندارد.

تبصره ۱ 

دانشجوی منصرف از تحصیل موظف است به کلیه تعهداتی که در دوران تحصیل سپرده است، عمل کند.

تبصره ۲ 

تحصیل مجدد دانشجوی منصرف از تحصیل موکول به شرکت و قبولی آزمون سراسری براساس ضوابط است.

مرخصی تحصیلی همسر دانشجوی بورسیه و همسر کارکنان دولت

ماده ۳۷ 

دانشجویی که به عنوان همسر یکی از کارکنان دولت، یا همسر یکی از دانشجویان بورسیه، به عنوان همراه، به خارج از کشور اعزام می‌شود، می‌تواند با ارائه حکم مأموریت همسر و به تشخیص و تأیید شورای آموزشی دانشگاه، علاوه بر استفاده از میزان مرخصی استحقاقی در طول دوره تحصیل، تا ۴ سال دیگر نیز از مرخصی تحصیلی بدون احتساب در سنوات بهره‌مند گردد.

انتقال 

تعریف انتقال

ماده ۳۸ 

انتقال به معنی تغییر محل تحصیل دانشجو از یک دانشگاه به دانشگاه دیگر در همان رشته و همان مقطع تحصیلی است.

ماده ۳۹ 

انتقال دانشجو به هر یک از دانشگاه‌های تهران ممنوع است جز در موارد زیر:

۱- شهادت، فوت یا معلول شدن سرپرست خانواده دانشجو، بطوریکه وی به تشخیص مراجع قانونی، به عنوان کفیل خانواده شناخته شود.

۲- معلولیت مؤثر دانشجو، به نحویکه به تشخیص شورای عالی پزشکی بطور مستقل به ادامه زندگی قادر نباشد.

۳- ازدواج رسمی ‌و دائمی ‌دانشجوی دختر، که محل تحصیل یا اشتغال شوهر در تهران باشد به تأیید مراجع ذیربط.

تبصره 

هر یک از موارد مذکور در این ماده باید بعد از قبولی دانشجو در دانشگاه صورت گرفته باشد.

ماده ۴۰ 

انتقال دانشجو از دانشگاه‌ها و مؤسسات آموزش عالی تهران به شهرستان‌ها و از شهرستان‌ها به یکدیگر، در یک رشته و در یک مقطع، به شرط موافقت دانشگاههای مبدأ و مقصد، بلامانع است.

ماده ۴۱ 

انتقال از دوره‌های شبانه به روزانه، از دانشگاه پیام‌نور به دانشگاههای حضوری (اعم از روزانه و شبانه) و از دانشگاههای غیردولتی به دانشگاههای دولتی ممنوع است ولی انتقال به عکس آن، با موافقت مبدأ و مقصد، بلامانع است.

ماده ۴۶ 

در صورت انتقال فقط واحدهای گذرانده شده دانشجو که نمرات آن‌ها ۱۲ و یا بالا‌تر است پذیرفته می‌شود و پذیرفتن واحدهایی که نمره آن‌ها کمتر از ۱۲ است، بر عهده دانشگاه مقصد است. در هر حال حذف احتمالی واحدهای درسی دانشجوی انتقالی در حدودی مجاز است که وی امکان گذراندن واحدهای باقیمانده خود را در طول مدت مجاز تحصیل داشته باشد.

تبصره 

تمام نمرات درسی دانشجو در دانشگاه مبدأ اعم از قبولی یا ردی و سوابق آموزشی دانشجوی انتقالی از لحاظ مشروطی، عیناً در کارنامه دانشجو ثبت و نمرات دروس پذیرفته شده، فقط در محاسبه میانگین کل او محسوب می‌شود.

ماده ۴۷ 

مدرک فراغت‌ازتحصیل دانشجوی انتقالی توسط دانشگاه مقصد صادر می‌گردد و در آن مدرک، تعداد واحدهای گذرانده شده دانشجو و مجموع واحد‌ها در دانشگاههای مبدأ و مقصد با ذکر میانگین نمرات آن‌ها و سوابق تحصیلی دانشجو قید می‌شود.

دانشجوی مه‌مان

ماده ۴۹ 

در مواردی که دانشجو بطور موقت، ناگزیر به تغییر محل تحصیل خود باشد، می‌تواند با موافقت دانشگاههای مبدأ و مقصد، به عنوان دانشجوی مه‌مان، به طور موقت، برای مدت معین، محل تحصیل خود را تغییر دهد.

ماده ۵۰ 

مه‌مان شدن دانشجو در یک دانشگاه، مشروط براین است که، دانشجو حداقل یک نیمسال تحصیلی خود را در دانشگاه مبدأ گذرانده باشد.

ماده ۵۱ 

مه‌مان شدن دانشجو در یک دانشگاه برای گذراندن یک یا چند درس بصورت تکدرس با نظر دانشگاه مبدأ و موافقت دانشگاه مقصد بلامانع است.

ماده ۵۲ 

هر دانشجو در هر رشته می‌تواند حداکثر یک نیمسال در دوره کاردانی، یا دو نیمسال در دوره کار‌شناسی، در یک دانشگاه، بطور تمام‌وقت، بصورت مه‌مان تحصیل کند. در هر حال نباید تعداد دروسی را که دانشجو بصورت مه‌مان (چه بصورت تمام‌وقت و چه به صورت تکدرس) در یک یا چند دانشگاه گذرانده است، از ۴۰درصد کل واحدهای دوره تجاوز کند.

تبصره 

انتخاب واحد دانشجو، چه به صورت تکدرس و چه به صورت تمام‌وقت، باید با اطلاع گروه آموزشی دانشگاه مبدأ و طبق شرایط دانشگاه مقصد باشد.

ماده ۵۳ 

واحدهایی را که دانشجوی مه‌مان در یک دانشگاه می‌گذراند، عیناً در کارنامه او در دانشگاه مبدأ ثبت می‌شود و نمرات آن‌ها در محاسبات میانگین نیمسال و میانگین کل او منظور خواهد شد.

ماده ۵۴ 

مدرک فراغت‌ازتحصیل دانشجوی مه‌مان در هر صورت توسط دانشگاه مبدأ صادر می‌شود.

تغییر رشته

ماده ۵۵ 

دانشجو در طول دوران تحصیل در مقطع کاردانی و کار‌شناسی می‌تواند، با داشتن شرایط زیر و موافقت گروه آموزشی ذیربط از یک رشته به رشته دیگر در یک گروه آزمایشی و همان دانشگاه تغییر رشته دهد:

۱- ادامه تحصیل متقاضی در رشته قبلی از نظر مقررات آموزشی بلامانع باشد.

۲- حداقل (۶/۱) و حداکثر (۳/۲) واحدهای دوره را گذرانده باشد.

۳- نمره آزمون ورودی متقاضی از نمره آزمون پایین‌ترین فرد پذیرفته شده در سهمیه و رشته مورد تقاضا در همان سال کمتر نباشد.

۴- با توجه به حداکثر مدت مجاز تحصیل، امکان گذراندن واحدهای درسی مورد نیاز در رشته جدید را داشته باشد.

تبصره 

دانشجو در هر یک از مقاطع تحصیلی، تنها یکبار می‌تواند تغییر رشته بدهد.

ماده ۵۶ 

تغییر رشته در مقاطع تحصیلی هم سطح، صورت می‌گیرد. درغیراینصورت، فقط از مقطع بالا‌تر به مقطع پائین‌تر، امکان‌پذیر است.

ماده ۵۷ 

درصورت موافقت با تقاضای تغییر رشته، دانشجو موظف است در اولین فرصت در رشته جدید نام‌نویسی کند و پس از نام‌نویسی، دانشجو حق بازگشت به رشته قبلی را ندارد.

تبصره 

اقدام نکردن دانشجو به نام‌نویسی در رشته جدید در وقت معین به منزله انصراف از تغییر رشته تلقی می‌گردد و حق تغییر رشته تا پایان دوره از وی سلب می‌شود.

ماده ۵۸ 

دروسی که دانشجو در رشته قبلی گذرانده است در گروه آموزشی رشته جدید بررسی و معادل‌سازی می‌شود و فقط دروسی از وی پذیرفته می‌شود که به تشخیص گروه آموزشی، با دروس رشته جدید، اشتراک محتوایی داشته باشد و نمره هر یک از آن دروس نیز کمتراز ۱۲ نباشد.

تبصره ۱ 

دروس پذیرفته شده در کارنامه دانشجو ثبت و نمرات آن‌ها در محاسبه میانگین کل منظور می‌شود، ولی نمرات دروس پذیرفته نشده، بدون احتساب در میانگین، در کارنامه دانشجو باقی می‌ماند. در این حال، چنانچه میانگین کل واحدهای پذیرفته نشده او کمتر از ۱۲ باشد، جمعاً به عنوان یک نیمسال مشروطی برای دانشجو در رشته جدید منظور می‌شود.

تبصره ۲ 

درصورتیکه تعداد واحدهای دروس پذیرفته نشده دانشجو، درحدی باشد که امکان گذراندن واحدهای مورد نیاز رشته جدید را در طول مدت مجاز تحصیل، از وی سلب کند، با تقاضای تغییر رشته او موافقت نمی‌شود.

ماده ۶۱ 

متقاضی تغییر رشته باید درخواست خود را همراه مدارک لازم، حداقل ۶ هفته پیش از شروع نیمسال تحصیلی به اداره آموزش دانشگاه در محل تحصیل خود تسلیم نماید.

ماده ۶۲ 

تغییر رشته از مقطع کار‌شناسی به مقطع کاردانی بلامانع است. دراین‌حال برای اینگونه دانشجویان، حداکثر مدت مجاز تحصیل برمبنای دوره کاردانی محاسبه و به ازای هر۲۰ واحد پذیرفته شده از دانشجو، یک نیمسال از طول تحصیل وی کاسته می‌شود.

پذیرش واحدهای درسی

ماده ۶۳ 

معادل‌سازی و پذیرش دروسی که قبول‌شدگان آزمون سراسری قبلاً در دانشگاه‌ها یا دیگر مقاطع تحصیلی گذرانده‌اند با رعایت شرایطی به شرح زیر مجاز است:

۱- دانشجو با توجه به سوابق تحصیلی خود مجاز به شرکت در آزمون ورودی رشته جدید باشد.

۲- دانشگاه قبلی و مدارک تحصیلی آن مورد تأیید وزارت علوم‌تحقیقات‌وفناوری یا وزارت بهداشت، درمان‌وآموزش‌پزشکی باشد.

۳- تحصیل دانشجو در دانشگاه قبلی مطابق برنامه مصوب شورای عالی برنامه‌ریزی باشد.

۴- محتوای آموزشی دروس گذرانده شده دانشجو با دروس رشته جدید به تشخیص گروه آموزشی اشتراک محتوایی داشته و نمره هر یک از دروس از ۱۲ کمتر نباشد.

تبصره ۱ 

معادل‌سازی و پذیرفتن دروس توسط گروه‌های ذیربط در دانشگاه پذیرنده انجام می‌شود.

تبصره ۲ 

نمرات دروس پذیرفته شده از دانشجو در محاسبه میانگین نیمسال محسوب نمی‌شود ولی در محاسبه میانگین کل دانشجو محسوب خواهد شد.

تبصره ۳ 

به ازاء هر ۲۰ واحد از دروس پذیرفته شده دانشجو یک نیمسال تحصیلی از حداکثر مدت مجاز تحصیل وی کاسته می‌شود.

فراغت از تحصیل

ماده ۶۴ 

دانشجویی که کلیه واحدهای درسی یکی از دوره‌های کاردانی، کار‌شناسی ناپیوسته و کار‌شناسی پیوسته را طبق مصوب و براساس مقررات این آیین‌نامه با موفقیت گذرانده باشد، فارغ‌التحصیل آن دوره شناخته می‌شود.

تبصره 

تاریخ فراغت‌ازتحصیل، روزی است که آخرین نمره درسی دانشجو توسط استاد به اداره آموزش دانشکده یا دانشگاه تحویل می‌شود.

ماده ۶۵ 

میانگین کل نمرات دانشجو در پایان دوره تحصیل، باید حداقل ۱۲ باشد، تا در رشته تحصیلی خود حسب مورد مدرک کاردانی یا کار‌شناسی دریافت کند. درصورتیکه میانگین نمرات دانشجو از ۱۲ کمتر باشد، چنانچه از نظر طول تحصیل مانعی نداشته باشد، می‌تواند تا حداکثر ۲۰ واحد درسی از درسهایی را که با نمره کمتر از ۱۲ قبول شده است در یک نیمسال تحصیلی (در دوره کاردانی) و ۲ نیمسال تحصیلی (در دوره کار‌شناسی)، مجدداً انتخاب و آن درس را تکرارکند، تا میانگین کل خود را جبران نماید. دراینصورت نمرات دروس تکراری علاوه‌بر نمرات قبلی، درکارنامه دانشجو ثبت و در محاسبه میانگین کل نمرات او محسوب می‌شود.

تبصره 

دانشجویی که نتواند یا نخواهد از مقررات مذکور در این ماده استفاده کند یا علیرغم استفاده از آن نتواند کمبود میانگین کل نمرات خود را جبران نماید، درصورتیکه مقطع تحصیلی او کاردانی است، از تحصیل محروم و اخراج می‌شود و درصورتیکه در مقطع کار‌شناسی یا کارشناسی‌ارشد پیوسته باشد. براساس ماده ۳۰ و تبصره آن می‌تواند با اخذ مدرک تحصیلی پایین‌تر فارغ‌التحصیل شود.

منبع 
مقررات و آئین‌نامه‌های آموزشی دوره کار‌شناسی دانشگاه صنعتی خواجه نصیرالدین طوسی

آیین‌نامه‌های دانشگاه سراسری