دیوان شمس (غزلیات ۴)

 آن عشق که از پاکی از روح حشم دارد
 آن کس که تو را دارد از عیش چه کم دارد
 گویند به بلا ساقون ترکی دو کمان دارد
 هرک آتش من دارد او خرقه ز من دارد
 ای دوست شکر خوشتر یا آنک شکر سازد
 با تلخی معزولی میری بنمی ارزد
 ای دل به غمش ده جان یعنی بنمی ارزد
 ایمان بر کفر تو ای شاه چه کس باشد
 در خانه غم بودن از همت دون باشد
 نان پاره ز من بستان جان پاره نخواهد شد
 ای خفته شب تیره هنگام دعا آمد
 بگذشت مه روزه عید آمد و عید آمد
 ای خواجه بازرگان از مصر شکر آمد
 آن بنده آواره بازآمد و بازآمد
 خواب از پی آن آید تا عقل تو بستاند
 چونی و چه باشد چون تا قدر تو را داند
 چشم از پی آن باید تا چیز عجب بیند
 چون جغد بود اصلش کی صورت باز آید
 آن صبح سعادت‌ها چون نورفشان آید
 از سرو مرا بوی بالای تو می‌آید
 در تابش خورشیدش رقصم به چه می‌باید
 جان پیش تو هر ساعت می‌ریزد و می‌روید
 عاشق شده ای ای دل سودات مبارک باد
 هر ذره که بر بالا می‌نوشد و پا کوبد
 گر ماه شب افروزان روپوش روا دارد
 هر کتش من دارد او خرقه ز من دارد
 عاشق به سوی عاشق زنجیر همی‌درد
 ای دوست شکر بهتر یا آنک شکر سازد
 عاشق چو منی باید می‌سوزد و می‌سازد
 گر دیو و پری حارس باتیغ و سپر باشد
 نومید مشو جانا کاومید پدید آمد
 عید آمد و عید آمد وان بخت سعید آمد
 شمس و قمرم آمد سمع و بصرم آمد
 نک ماه رجب آمد تا ماه عجب بیند
 مستان می ما را هم ساقی ما باید
 بمیرید بمیرید در این عشق بمیرید
 برانید برانید که تا بازنمانید
 ملولان همه رفتند در خانه ببندید
 آن سرخ قبایی که چو مه پار برآمد
 تا باد سعادت ز محمد خبر افکند
 در حلقه عشاق به ناگه خبر افتاد
 در خانه نشسته بت عیار کی دارد
 در کوی خرابات مرا عشق کشان کرد
 تا نقش تو در سینه ما خانه نشین شد
 بار دگر آن آب به دولاب درآمد
 بار دگر آن مست به بازار درآمد
 تدبیر کند بنده و تقدیر نداند
 ای قوم به حج رفته کجایید کجایید
 بر چرخ سحرگاه یکی ماه عیان شد
 آن سرخ قبایی که چو مه پار برآمد
 مهتاب برآمد کلک از گور برآمد
 تدبیر کند بنده و تقدیر نداند
 چون بر رخ ما عکس جمال تو برآید
 هر نکته که از زهر اجل تلختر آید
 از بهر خدا عشق دگر یار مدارید
 مرغان که کنون از قفص خویش جدایید
 گر یک سر موی از رخ تو روی نماید
 بگو دل را که گرد غم نگردد
 دلم امروز خوی یار دارد
 نثرنا فی ربیع الوصل بالورد
 بیا ای زیرک و بر گول می‌خند
 اگر عالم همه پرخار باشد
 تویی نقشی که جان‌ها برنتابد
 دلی دارم که گرد غم نگردد
 خنک جانی که او یاری پسندد
 چمن جز عشق تو کاری ندارد
 سماع صوفیان می درنگیرد
 رجب بیرون شد و شعبان درآمد
 چو شب شد جملگان در خواب رفتند
 پریر آن چهره یارم چه خوش بود
 دلم را ناله سرنای باید
 بگویم خفیه تا خواجه نرنجد
 کسی کز غمزه‌ای صد عقل بندد
 چنان کز غم دل دانا گریزد
 هر آن دل‌ها که بی‌تو شاد باشد
 سگ ار چه بی‌فغان و شر نباشد
 عجب آن دلبر زیبا کجا شد
 به صورت یار من چون خشمگین شد
 چو دیوم عاشق آن یک پری شد
 نگارا مردگان از جان چه دانند
 کسی که غیر این سوداش نبود
 یکی لحظه از او دوری نباید
 ز خاک من اگر گندم برآید
 ز رویت دسته گل می‌توان کرد
 دل با دل دوست در حنین باشد
 ای مطرب جان چو دف به دست آمد
 کی باشد کاین قفص چمن گردد
 روی تو به رنگریز کان ماند
 دوش از بت من جهان چه می‌شد
 ای عشق که جمله از تو شادند
 هر چند که بلبلان گزینند
 رفتیم بقیه را بقا باد
 جانی که ز نور مصطفی زاد
 آن کز دهن تو رنگ دارد
 این قافله بار ما ندارد
 بیچاره کسی که زر ندارد
 دل بی‌لطف تو جان ندارد
 آن کس که ز تو نشان ندارد
 بیچاره کسی که می ندارد
 آن خواجه خوش لقا چه دارد
 آن خواجه خوش لقا چه دارد
 پرکندگی از نفاق خیزد
 آن کس که ز جان خود نترسد
 آن جا که چو تو نگار باشد
 ای کز تو همه جفا وفا شد
 روزم به عیادت شب آمد
 آن یوسف خوش عذار آمد
 برخیز که ساقی اندرآمد
 جان از سفر دراز آمد
 آن شعله نور می‌خرامد
 امروز نگار ما نیامد
 خوش باش که هر که راز داند
 ساقی زان می که می‌چریدند
 اول نظر ار چه سرسری بود
 اول نظر ار چه سرسری بود
 دیر آمده‌ای سفر مکن زود
 آن کس که به بندگیت آید
 آخر گهر وفا ببارید
 ای اهل صبوح در چه کارید
 از بهر چه در غم و زحیرید
 هر سینه که سیمبر ندارد
 ما مست شدیم و دل جدا شد
 ساقی برخیز کان مه آمد
 گرمابه دهر جان فزا بود
 کس با چو تو یار راز گوید
 شب رفت حریفکان کجایید
 از دلبر ما نشان کی دارد
 دشمن خویشیم و یار آنک ما را می‌کشد
 اینک آن جویی که چرخ سبز را گردان کند
 اینک آن مرغان که ایشان بیضه‌ها زرین کنند
 پیش از آن کاندر جهان باغ و می و انگور بود
 دی میان عاشقان ساقی و مطرب میر بود
 ذره ذره آفتاب عشق دردی خوار باد
 مطربا این پرده زن کز رهزنان فریاد و داد
 دوش آمد پیل ما را باز هندستان به یاد
 گر یکی شاخی شکستم من ز گلزاری چه شد
 نام آن کس بر که مرده از جمالش زنده شد
 مطربم سرمست شد انگشت بر رق می‌زند
 قند بگشا ای صنم تا عیش را شیرین کند
 مشک و عنبر گر ز مشک زلف یارم بو کند
 پنج در چه فایده چون هجر را شش تو کند
 عشق عاشق را ز غیرت نیک دشمن رو کند
 آن زمانی را که چشم از چشم او مخمور بود
 رو ترش کردی مگر دی باده‌ات گیرا نبود
 آمدم تا رو نهم بر خاک پای یار خود
 برنشست آن شاه عشق و دام ظلمت بردرید
 ای طربناکان ز مطرب التماس می‌کنید
 فخر جمله ساقیانی ساغرت در کار باد
 مست آمد دلبرم تا دل برد از بامداد
 شاد شد جانم که چشمت وعده احسان نهاد
 هر زمان کز غیب عشق یار ما خنجر کشد
 هم دلم ره می‌نماید هم دلم ره می‌زند
 هم لبان می‌فروشت باده را ارزان کند
 می‌خرامد آفتاب خوبرویان ره کنید
 شاه ما از جمله شاهان پیش بود و بیش بود
 علتی باشد که آن اندر بهاران بد شود
 وصف آن مخدوم می‌کن گر چه می‌رنجد حسود
 دل من کار تو دارد گل و گلنار تو دارد
 دل من رای تو دارد سر سودای تو دارد
 خنک آن کس که چو ما شد همه تسلیم و رضا شد
 چو سحرگاه ز گلشن مه عیار برآمد
 بدرد مرده کفن را به سر گور برآید
 خنک آن کس که چو ما شد همگی لطف و رضا شد
 مشو ای دل تو دگرگون که دل یار بداند
 هله نومید نباشی که تو را یار براند
 خضری که عمر ز آبت بکشد دراز گردد
 صنما جفا رها کن کرم این روا ندارد
 چمنی که جمله گل‌ها به پناه او گریزد
 چه توقفست زین پس همه کاروان روان شد
 همه را بیازمودم ز تو خوشترم نیامد
 هله عاشقان بکوشید که چو جسم و جان نماند
 صنما سپاه عشقت به حصار دل درآمد
 سحری چو شاه خوبان به وثاق ما درآمد
 به میان دل خیال مه دلگشا درآمد
 هله هش دار که در شهر دو سه طرارند
 عاشقان بر درت از اشک چو باران کارند
 ای خدایی که چو حاجات به تو برگیرند
 از دلم صورت آن خوب ختن می‌نرود
 همه خفتند و من دلشده را خواب نبرد
 بر سر آتش تو سوختم و دود نکرد
 در دلم چون غمت ای سرو روان برخیزد
 خبرت هست که در شهر شکر ارزان شد
 ای دریغا که حریفان همه سر بنهادند
 عید بگذشت و همه خلق سوی کار شدند
 ما نه زان محتشمانیم که ساغر گیرند
 آنک عکس رخ او راه ثریا بزند
 آنچ روی تو کند نور رخ خور نکند
 آه کان طوطی دل بی‌شکرستان چه کند
 از دلم صورت آن خوب ختن می‌نرود
 واقف سرمد تا مدرسه عشق گشود
 این کبوتربچه هم عزم هوا کرد و پرید
 هله پیوسته سرت سبز و لبت خندان باد
 هست مستی که مرا جانب میخانه برد
 هر کی از حلقه ما جای دگر بگریزد
 وقت آن شد که ز خورشید ضیایی برسد
 وای آن دل که بدو از تو نشانی نرسد
 ز اول روز که مخموری مستان باشد
 ننگ عالم شدن از بهر تو ننگی نبود
 سفره کهنه کجا درخور نان تو بود
 گر نخسبی ز تواضع شبکی جان چه شود

دیوان شمس