آیین‌نامه اجرایی موضوع ماده هشت قانون تامین وسایل و امکانات تحصیل اطفال و جوانان ایرانی
آیین‌نامه اجرایی موضوع ماده هشت قانون تامین وسایل و امکانات تحصیل اطفال و جوانان ایرانی - مصوب ۴ خرداد ۱۳۵۴ مجلس شورای ملی و ۱۲ تیر ۱۳۵۴ مجلس سنا کمیسیون‌های پارلمانی مجلسین

‌در اجرای ماده هشت قانون تامین وسایل و امکانات تحصیل اطفال و جوانان ایرانی مصوب امرداد ماه سال ۱۳۵۳ آیین‌نامه زیر به تصویب می‌رسد:

‌ماده ۱ - هنرجویان مؤسسات آموزش عالی هنری و دانشجویانی که از آموزش رایگان موضوع ماده هفت قانون تامین وسایل و امکانات تحصیل‌اطفال و جوانان ایرانی استفاده می‌کنند مکلفند دو برابر مدت آموزش عالی رایگان خود همچنین کسانی که طبق ماده هشت قانون مذکور تحصیلات‌عالی می‌کنند به اندازه مدت تحصیلات عالی فوق جهت ادای دین خود در هر محلی که دولت تعیین کند در وزارتخانه‌ها و مؤسسات و شرکتهای دولتی‌و شهرداریها و یا در صورت عدم احتیاج مؤسسات به معرفی دولت در بخش خصوصی خدمت کنند.

‌تبصره ۱ - دانشجویان و هنرجویان مذکور در این ماده که مایل به استفاده از مزایای آموزش رایگان موضوع ماده هفت قانون فوق نباشند باید شهریه‌اعلام شده از طرف وزارت علوم و آموزش عالی را هنگام ثبت نام بپردازند.

‌تبصره ۲ - شهریه هنرجویان مؤسسات آموزش عالی هنری و دانشجویان مشمول آموزش رایگان در هر مؤسسه آموزش عالی خصوصی پس از‌بررسی وزارت علوم و آموزش عالی تعیین و پرداخت خواهد شد و افزایش یا کاهش آن نیز با وزارت مذکور خواهد بود.

‌تبصره ۳ - مدت خدمت سپاهی یا وظیفه عمومی یا خدمت در بیمارستانها جهت کسب تخصص در رشته‌های پزشکی و رشته‌های مربوط به پزشکی‌در داخل کشور بعد از تحصیلات موضوع مواد ۷ و ۸ قانون فوق جزء خدمت مذکور در ماده یک این آیین‌نامه محسوب می‌شود.

‌ماده ۲ - دانش‌آموختگانی که آز آموزش رایگان استفاده کرده‌اند و یا کسانی که طبق ماده هشت قانون فوق تحصیل کرده‌اند چنانچه طبق مقررات‌آموزشی جهت تکمیل تحصیلات در دوره‌های بالاتر در کشور پذیرفته شوند خدمت مربوط به آموزش رایگان یا ادای دین را پس از خاتمه تحصیلات‌انجام خواهند داد.

‌ماده ۳ - دانش‌آموختگان دوره‌های دانشگاهی و مؤسسات آموزش عالی مشمول مواد ۷ و ۸ قانون فوق قبل از انجام خدمت مذکور در قانون با‌رعایت کلیه مقررات مربوط و ضوابطی که وسیله وزارت علوم و آموزش عالی تعیین خواهد شد می‌توانند برای ادامه تحصیلات بالاتر به خارج از کشور‌عزیمت نمایند و خدمت مربوط به آموزش رایگان را بعد از اتمام تحصیلات انجام دهند.

‌ماده ۴ - هر یک از دانشجویان و هنرجویان مشمول ماده هفت قانون تامین وسایل و امکانات تحصیل اطفال و جوانان ایرانی در صورتی که تمام یا‌قسمتی از خدمت مذکور در ماده یک این آیین‌نامه را انجام ندهد باید هزینه تحصیلات رایگان و کمکهای دریافتی را کلاً یا به تناسب مدتی که خدمت‌خود را انجام نداده است به دولت بپردازد.

‌ماده ۵ - هر یک از دانشجویان و هنرجویان مشمول ماده ۸ قانون فوق در صورتی که تمام یا قسمتی از خدمت مذکور در ماده یک این آیین‌نامه را‌انجام ندهد باید مابه‌التفاوت شهریه پرداختی خود و هزینه‌ای که دولت برای آموزش آنان کرده است کلاً یا به تناسب مدتی که خدمت خود را انجام نداده‌است به دولت مسترد کند.

‌ماده ۶ - هزینه تحصیلی مدت تحصیل هر دانشجو یا هنرجو اعم از شهریه یا مابه‌التفاوت شهریه و کمکهای دریافتی که دانشجو یا هنرجوی فوق در‌صورت استنکاف از انجام تمام یا قسمتی از خدمت مذکور در ماده یک این آیین‌نامه مکلف به پرداخت آن خواهد بود وسیله وزارت علوم و آموزش‌عالی تعیین دریافت خواهد شد.

‌ماده ۷ - هر یک از دانشجویان و هنرجویان مشمول مواد ۴ و ۵ این آیین‌نامه چنانچه مستخدم یکی از وزارتخانه‌ها یا مؤسسات یا شرکتهای دولتی‌و یا شهرداریها باشد و از طرف مؤسسه متبوع خود منحصراً برای ادامه تحصیلات بدون انجام خدمات، اداری موظف خود مأمور شده باشد در صورت‌استنکاف از انجام خدمت مذکور در ماده یک این آیین‌نامه باید وجوه مذکور در ماده ۶ این آیین‌نامه را پرداخت کند و نسبت به حقوق و مزایای دریافتی‌ایام تحصیل طبق قانون و مقررات مربوط به آنان رفتار خواهد شد.

‌ماده ۸ - در تمام موارد فوق هیچگونه مدرک تحصیلی یا ریز نمرات یا گواهینامه فراغ از تحصیل از طرف دانشگاهها یا مؤسسات آموزش عالی به‌مشمولین مواد هفت و هشت قانون مربوط به تامین وسایل و امکانات تحصیل اطفال و جوانان ایرانی قبل از پایان خدمت مذکور در ماده یک این‌آیین‌نامه با پرداخت مخارج تحصیلات و کمکهای دریافتی موضوع این آیین‌نامه تسلیم نخواهد شد لکن برای مؤسسه‌ای که مشمولین ماده ۱ این‌آیین‌نامه در آن مؤسسه مجاز به خدمت یا تحصیل می‌باشند از طرف وزارت علوم و آموزش عالی یا مؤسسه محل تحصیل تأییدیه تحصیلی خاص‌ارسال خواهد شد. این تأییدیه منحصراً برای استخدام یا ادامه تحصیل در مؤسسه‌ای که ارسال شده است معتبر خواهد بود و برای استفاده سایر‌سازمانها یا هر گونه منظور دیگری معتبر نخواهد بود دانشگاهها و مؤسسات آموزش عالی با اعلام وزارت علوم و آموزش عالی دایر به پرداخت هزینه‌ها‌و کمکها و یا انجام خدمت موضوع این آیین‌نامه مدارک تحصیلی را تسلیم می‌نمایند.

‌ماده ۹ - مشمولین ماده یک این آیین‌نامه پس از فراغ از تحصیل در دوره عالی یا ترک تحصیل یا انجام خدمت وظیفه عمومی یا معافیت از آن مکلفند‌ظرف مدت دو هفته آمادگی خود را جهت انجام خدمت به وزارت علوم و آموزش عالی اعلام دارند.

‌تبصره - افراد مذکور در این ماده در صورت تغییر نشانی مکلفند بلافاصله نشانی جدید خود را به وزارت علوم و آموزش عالی کتباً اعلام دارند و در‌غیر این صورت کلیه اخطاریه‌ها و مکاتبات به نشانی قبلی آنان ارسال خواهد شد و آنان نمی‌توانند به عذر عدم اطلاع معتذر شوند.

‌ماده ۱۰ - دانشگاهها و مؤسسات آموزش عالی مکلفند فهرست فارغ‌التحصیلان مشمول مواد ۷ و ۸ قانون فوق را جداگانه و به تفکیک رشته‌تحصیلی و تقدم میانگین کل نمرات امتحانات با ذکر آخرین نشانی دانشجو ظرف ۵ روز پس از فارغ‌التحصیل شدن به وزارت علوم و آموزش عالی‌بفرستند و وزارت علوم و آموزش عالی مکلف است در آخر هر ماه بر اساس فهرست‌های دریافت شده در آن ماه صورت جامعی از فارغ‌التحصیلان به‌تفکیک رشته‌های تحصیلی و تقدم میانگین کل نمرات امتحانات با ذکر آخرین نشانی دانشجو به سازمان امور اداری و استخدامی کشور ارسال نماید.

‌ماده ۱۱ - سازمان امور اداری و استخدامی کشور حداکثر ظرف یک ماه از تاریخ وصول فهرستهای موضوع ماده ۱۰ با توجه به رشته تحصیلی محل‌و مؤسسه‌ای که هر یک از آنان باید در آن خدمت کنند کتباً به نشانی وی ابلاغ و رونوشت آن را جهت به کار گماردن وی به وزارتخانه یا مؤسسه مربوط‌ارسال می‌کند و نیز صورت افراد زائد بر احتیاج بخش دولتی را جهت اشتغال در بخش خصوصی به وزارت کار و امور اجتماعی ارسال می‌نماید.

‌ماده ۱۲ - وزارت کار و امور اجتماعی مکلف است محل خدمت هر یک از افراد معرفی شده را ظرف بیست روز تعیین نموده به نشانی آنان ابلاغ و‌رونوشت آن را به بخش خصوصی مربوط ارسال دارد.

‌تبصره - سازمان امور اداری و استخدامی کشور دانشجویان و هنرجویانی را که به منظور انجام خدمات خاص در مؤسسات دولتی تربیت می‌شد‌پس از اتمام تحصیل برای انجام همان خدمات به وزارتخانه‌ها یا مؤسسه دولتی مربوط معرفی می‌نماید و درباره تعیین محل خدمت فارغ‌التحصیلان‌دانشگاهها و همچنین مؤسسات آموزش عالی وابسته به وزارتخانه‌ها و مؤسسات و شرکتهای دولتی و غیر دولتی ابتدا احتیاجات وزارتخانه‌ها و‌سازمانهای فوق را تامین خواهد نمود.

‌ماده ۱۳ - سازمان امور اداری و استخدامی کشور و وزارت کار و امور اجتماعی برای تعیین محل خدمت مشمولین مواد هفت و هشت قانون فوق‌به تعداد مورد نیاز در وزارتخانه‌ها و مؤسسات نقاط مختلف کشور با رعایت تقدم میانگین کل نمرات امتحانات آخرین دوره تحصیلی تمایل آنان را نیز‌در صورت امکان مورد توجه قرار خواهد داد.

‌ماده ۱۴ - در صورتی که حداکثر ظرف چهار ماه از تاریخ اعلام کتبی آمادگی دانشجو و هنرجو محل خدمت وی از طرف سازمان امور اداری و‌استخدامی کشور برای خدمت در وزارتخانه‌ها و مؤسسات و شرکتهای دولتی و یا وسیله وزارت کار و امور اجتماعی جهت خدمت در بخش خصوصی‌به نشانی وی ابلاغ نشود دانشجو و هنرجوی مزبور تکلیفی برای انجام خدمت در مؤسسات دولتی یا بخش خصوصی مورد نظر سازمان یا وزارتخانه‌فوق نخواهد داشت و می‌تواند مستقیماً در بخش خصوصی اشتغال ورزد و یا رأساً به شغل آزاد بپردازد. در این صورت مدت خدمت وی جزء ادای دین او محسوب خواهد شد و هر گاه به هیچ یک از راههای فوق با توجه به رشته تحصیلی و تشخیص وزارت علوم و آموزش عالی امکان اشتغال فراهم‌نشود دانشجو و هنرجو مشمول مفاد ماده ۸ این آیین‌نامه نخواهد بود.

‌ماده ۱۵ - مشمولان مواد ۷ و۸ قانون فوق در صورتی که بخواهند قبل از پایان مدت خدمت مذکور در ماده یک این آیین‌نامه و یا بدون پرداخت کلیه‌هزینه‌های تحصیلی و کمکهای دریافتی موقتاً به خارج عزیمت نمایند و احتیاج به تأیید به مدرک تحصیلی آنان از طرف وزارت علوم و آموزش عالی‌باشد باید معادل دینی که برای خدمت به عهده دارند با تنظیم سند رسمی و سپردن وثیقه یا ضمانت اشخاص معتبر تعهد نمایند که پس از انقضاء مدتی‌که در هر مورد به تشخیص وزارت علوم و آموزش عالی تعیین خواهد شد جهت انجام خدمت به ایران مراجعت و در صورت عدم مراجعت در رأس‌انقضاء مدت مذکور وزارت مزبور مطالبات دولت را از محل وثیقه و یا از ضامن وصول نماید.

‌ماده ۱۶ - دانشجویان و هنرجویانی که قبل از فراغ از تحصیل از دانشگاه یا مؤسسه آموزش عالی ترک تحصیل کنند و یا اخراج شوند در صورتی که‌از مزایای آموزش رایگان استفاده نموده باشند از لحاظ انجام خدمت و یا استرداد هزینه‌ها و شهریه و کمکهای دریافتی و سایر موارد مشمول این آیین‌نامه خواهند بود.

آیین‌نامه فوق مشتمل بر شانزده ماده پنج تبصره به استناد ماده ۸ قانون تامین وسایل و امکانات اطفال و جوانان ایرانی پس از تصویب کمیسیونهای امور‌استخدام و سازمانهای اداری و امور اقتصادی و دارایی و علوم و آموزش عالی و کار و امور اجتماعی مجلس شورای ملی در جلسات ۳ و ۴ خرداد ماه ۱۳۵۴ به ترتیب در جلسات روز دوشنبه دوم و روز چهارشنبه چهارم و روز پنجشنبه دوازدهم تیر ماه یک هزار و سیصد و پنجاه و چهار شمسی به ‌تصویب کمیسیونهای کار و امور اجتماعی و علوم و آموزش عالی و استخدام و امور اقتصادی و دارایی مجلس سنا رسیده است.

‌رییس مجلس سنا - جعفر شریف‌امامی

منبع 
آیین‌نامه اجرایی موضوع ماده هشت قانون تامین وسایل و امکانات تحصیل اطفال و جوانان ایرانی

قوانین انقلاب شاه و مردم
آیین‌نامه‌ها مجلس شورای ملی