دیوان شمس (غزلیات ۸)

 کوه نیم سنگ نیم چونک گدازان نشوم
 دوش چه خورده‌ای بگو ای بت همچو شکرم
 آمده‌ام که سر نهم عشق تو را به سر برم
 کار مرا چو او کند کار دگر چرا کنم
 میل هواش می کنم طال بقاش می زنم
 هر شب و هر سحر تو را من به دعا بخواستم
 دوش چه خورده‌ای بگو ای بت همچو شکرم
 تا به کی ای شکر چو تن بی‌دل و جان فغان کنم
 ای تو بداده در سحر از کف خویش باده‌ام
 تا که اسیر و عاشق آن صنم چو جان شدم
 گرم درآ و دم مده باده بیار ای صنم
 بیا هر کس که می خواهد که تا با وی گرو بندم
 کشید این دل گریبانم به سوی کوی آن یارم
 درخت و آتشی دیدم ندا آمد که جانانم
 ز فرزین بند آن رخ من چه شهماتم چه شهماتم
 ترش رویی و خشمینی چنین شیرین ندیدستم
 به حق روی تو که من چنین رویی ندیدستم
 دلا مشتاق دیدارم غریب و عاشق و مستم
 بگفتم حال دل گویم از آن نوعی که دانستم
 اگر شد سود و سرمایه چه غمگینی چو من هستم
 بیا بشنو که من پیش و پس اسبت چرا گردم
 طواف حاجیان دارم بگرد یار می گردم
 تو تا دوری ز من جانا چنین بی‌جان همی‌گردم
 بگفتم عذر با دلبر که بی‌گه بود و ترسیدم
 دعا گویی است کار من بگویم تا نطق دارم
 چه دانی تو که در باطن چه شاهی همنشین دارم
 من از اقلیم بالایم سر عالم نمی‌دارم
 همه بازان عجب ماندند در آهنگ پروازم
 نه آن بی‌بهره دلدارم که از دلدار بگریزم
 نهادم پای در عشق که بر عشاق سر باشم
 مرا چون کم فرستی غم حزین و تنگ دل باشم
 تو خود دانی که من بی‌تو عدم باشم عدم باشم
 من آنم کز خیالاتش تراشنده وثن باشم
 چو آمد روی مه رویم که باشم من که من باشم
 به گرد دل همی‌گردی چه خواهی کرد می دانم
 تو خورشیدی و یا زهره و یا ماهی نمی‌دانم
 چو رعد و برق می خندد ثنا و حمد می خوانم
 ندارد پای عشق او دل بی‌دست و بی‌پایم
 من این ایوان نه تو را نمی‌دانم نمی‌دانم
 بنه ای سبز خنگ من فراز آسمان‌ها سم
 بنه ای سبز خنگ من فراز آسمان‌ها سم
 زهی سرگشته در عالم سر و سامان که من دارم
 بشستم تخته هستی سر عالم نمی‌دارم
 ای عشق که کردستی تو زیر و زبر خوابم
 من دلق گرو کردم عریان خراباتم
 گر بی‌دل و بی‌دستم وز عشق تو پابستم
 رفتم به طبیب جان گفتم که ببین دستم
 در مجلس آن رستم در عربده بنشستم
 زان می که ز بوی او شوریده و سرمستم
 بستان قدح از دستم ای مست که من مستم
 گر تو بنمی خسپی بنشین تو که من خفتم
 ساقی چو شه من بد بیش از دگران خوردم
 در آینه چون بینم نقش تو به گفت آرم
 گفتم به مهی کز تو صد گونه طرب دارم
 ای خواجه سلام علیک من عزم سفر دارم
 توبه نکنم هرگز زین جرم که من دارم
 من خفته وشم اما بس آگه و بیدارم
 یک لحظه و یک ساعت دست از تو نمی‌دارم
 تا عاشق آن یارم بی‌کارم و بر کارم
 بشکسته سر خلقی سر بسته که رنجورم
 پایی به میان درنه تا عیش ز سر گیرم
 صورتگر نقاشم هر لحظه بتی سازم
 شاگرد تو می باشم گر کودن و کژپوزم
 سر برمزن از هستی تا راه نگردد گم
 ای کرده تو مهمانم در پیش درآ جانم
 در عشق سلیمانی من همدم مرغانم
 این شکل که من دارم ای خواجه که را مانم
 امروز خوشم با تو جان تو و فردا هم
 بیخود شده‌ام لیکن بیخودتر از این خواهم
 جانم به فدا بادا آن را که نمی‌گویم
 مخمورم پرخواره اندازه نمی‌دانم
 دگربار دگربار ز زنجیر بجستم
 بیایید بیایید به گلزار بگردیم
 حکیمیم طبیبیم ز بغداد رسیدیم
 بجوشید بجوشید که ما اهل شعاریم
 طبیبیم حکیمیم طبیبان قدیمیم
 از اول امروز چو آشفته و مستیم
 المنه لله که ز پیکار رهیدیم
 آن خانه که صد بار در او مایده خوردیم
 خیزید مخسپید که نزدیک رسیدیم
 ما آتش عشقیم که در موم رسیدیم
 چون در عدم آییم و سر از یار برآریم
 امروز مها خویش ز بیگانه ندانیم
 بشکن قدح باده که امروز چنانیم
 صبح است و صبوح است بر این بام برآییم
 چون آینه رازنما باشد جانم
 امروز چنانم که خر از بار ندانم
 ای خواجه بفرما به کی مانم به کی مانم
 ساقی ز پی عشق روان است روانم
 از شهر تو رفتیم تو را سیر ندیدیم
 خلقان همه نیکند جز این تن که گزیدیم
 بار دگر از راه سوی چاه رسیدیم
 ما عاشق و سرگشته و شیدای دمشقیم
 افتادم افتادم در آبی افتادم
 اگر تو نیستی در عاشقی خام
 چه دیدم خواب شب کامروز مستم
 به جان جمله مستان که مستم
 بیا کز غیر تو بیزار گشتم
 بیا کز عشق تو دیوانه گشتم
 چنان مست است از آن دم جان آدم
 منم فتنه هزاران فتنه زادم
 ز زندان خلق را آزاد کردم
 غلامم خواجه را آزاد کردم
 حسودان را ز غم آزاد کردم
 یکی مطرب همی‌خواهم در این دم
 همیشه من چنین مجنون نبودم
 ایا یاری که در تو ناپدیدم
 سفر کردم به هر شهری دویدم
 سفر کردم به هر شهری دویدم
 اگر عشقت به جای جان ندارم
 بیا ای آنک بردی تو قرارم
 گهی در گیرم و گه بام گیرم
 اگر سرمست اگر مخمور باشم
 خداوندا مده آن یار را غم
 چه نزدیک است جان تو به جانم
 چه نزدیک است جان تو به جانم
 مرا گویی که رایی من چه دانم
 من آن ماهم که اندر لامکانم
 بیا کامروز بیرون از جهانم
 مرا پرسی که چونی بین که چونم
 من از عالم تو را تنها گزینم
 ورا خواهم دگر یاری نخواهم
 نه آن شیرم که با دشمن برآیم
 چو آب آهسته زیر که درآیم
 ز قند یار تا شاخی نخایم
 از آن باده ندانم چون فنایم
 بیا کامروز گرد یار گردیم
 به پیش باد تو ما همچو گردیم
 شب دوشینه ما بیدار بودیم
 من و تو دوش شب بیدار بودیم
 بیا کامروز شه را ما شکاریم
 بیا تا عاشقی از سر بگیریم
 بیا امروز ما مهمان میریم
 بیا ما چند کس با هم بسازیم
 بیا تا قدر یک دیگر بدانیم
 میان ما درآ ما عاشقانیم
 چرا شاید چو ما شه زادگانیم
 بر آن بودم که فرهنگی بجویم
 مگردان روی خود ای دیده رویم
 بیا با هم سخن از جان بگوییم
 مرا خواندی ز در تو خستی از بام
 چنان مستم چنان مستم من این دم
 کجایی ساقیا درده مدامم
 مرا گویی چه سانی من چه دانم
 شراب شیره انگور خواهم
 رفتم تصدیع از جهان بردم
 من با تو حدیث بی‌زبان گویم
 روی تو چو نوبهار دیدم
 زنهار مرا مگو که پیرم
 گر از غم عشق عار داریم
 از اصل چو حورزاد باشیم
 ما آفت جان عاشقانیم
 ما صحبت همدگر گزینیم
 چون ذره به رقص اندرآییم
 جز جانب دل به دل نیاییم
 ای برده نماز من ز هنگام
 یا رب توبه چرا شکستم
 دانی کامروز از چه زردم
 من دوش به تازه عهد کردم
 تا عشق تو سوخت همچو عودم
 تا چهره آن یگانه دیدم
 گر ناز تو را به گفت نارم
 من اشتر مست شهریارم
 روزی که گذر کنی به گورم
 ای دشمن روزه و نمازم
 تا با تو قرین شده‌ست جانم
 امروز مرا چه شد چه دانم
 ای جان لطیف و ای جهانم
 ناآمده سیل تر شدستیم
 آن عشرت نو که برگرفتیم
 در عشق قدیم سال خوردیم
 گر گمشدگان روزگاریم
 ما عاشق و بی‌دل و فقیریم
 نی سیم و نه زر نه مال خواهیم
 ما شاخ گلیم نی گیاهیم
 ما زنده به نور کبریاییم
 امروز نیم ملول شادم
 من جز احد صمد نخواهم
 ما آب دریم ما چه دانیم
 تا دلبر خویش را نبینیم
 گر به خوبی می بلافد لا نسلم لا نسلم
 هرچ گویی از بهانه لا نسلم لا نسلم
 می خرامد جان مجلس سوی مجلس گام گام
 هر که گوید کان چراغ دیده‌ها را دیده‌ام
 ای جهان آب و گل تا من تو را بشناختم
 خویش را چون خار دیدم سوی گل بگریختم
 عشوه دادستی که من در بی‌وفایی نیستم
 من سر خم را ببستم باز شد پهلوی خم
 چشم بگشا جان نگر کش سوی جانان می برم
 چون ز صورت برتر آمد آفتاب و اخترم
 وقت آن آمد که من سوگندها را بشکنم
 نی تو گفتی از جفای آن جفاگر نشکنم
 روی نیکت بد کند من نیک را بر بد نهم
 ایها العشاق آتش گشته چون استاره‌ایم
 سر قدم کردیم و آخر سوی جیحون تاختیم
 چون همه یاران ما رفتند و تنها ماندیم
 این چه کژطبعی بود که صد هزاران غم خوریم
 ای خوشا روزا که ما معشوق را مهمان کنیم
 چون بدیدم صبح رویت در زمان برخیستم
 از شهنشه شمس دین من ساغری را یافتم

دیوان شمس