آیین‌نامه مالیات مستغلات
‌آیین‌نامه مالیات مستغلات - مصوب ۴ امرداد ماه (‌کمیسیون قوانین دارایی)

ماده ۱ 
در مورد اجرای ماده ۸ - قانون زمینهای محصور و غیر محصور که به اجاره واگذار می‌شود مشمول مالیات می‌باشد به شرط اینکه‌استفاده‌ای که از آنها می‌شود مشمول مقررات مالیات املاک مزروعی نباشد.

ماده ۲ 
منظور از اجاره مذکور در ماده ۸ قانون مصوب تیر ماه ۱۳۲۸ هر نوع استفاده‌ای است که مالک از طریق واگذاری ملک تحصیل می‌نماید.

ماده ۳ 
در مورد مستغلات جدیدالبناء که دارای چند طبقه می‌باشد و هر طبقه آن جداگانه اجاره داده می‌شود هر یک از طبقات در حکم یک‌مستغل محسوب و مالک موظف است قبل از خاتمه هر طبقه مراتب را به دارایی محل اطلاع داده تا معافیت مقرره در تبصره دوم از ماده ۸ درباره مالک‌به نسبت بهمان طبقه اعمال شود و در صورتی که مالک بدون اطلاع اداره دارایی از ختم بنا از مستغل بهره‌برداری نماید و تا شش ماه از شروع‌بهره‌برداری دارایی را مطلع ننماید معافیت مقرره درباره مالک نسبت به طبقه مورد اجاره رعایت نشده و بایستی مالک از تاریخ قرارداد اجاره مالیات‌مقرره را پرداخت نماید.

ماده ۴ 
خاتمه بنا یا خاتمه هر یک از طبقات عمارات از تاریخی است که مستغل قابل بهره‌برداری باشد و اگر مستغلی احداث و مثلاً قبل از خاتمه‌روکاری و یا تزئینات و غیره به اجاره داده شود و مالک به عنوان اینکه بنای مستغل ناقص و هنوز خاتمه نیافته به اداره دارایی اطلاع داده باشد معافیت مقرر در تبصره ۲ از ماده ۸ درباره‌مستغل مزبور (‌کلیه بنا یا هر قسمتی که به اجاره داده شده) رعایت نخواهد شد.

ماده ۵ 
مأخذ تشخیص عایدات مستغلاتی که به موجب اسناد رسمی اجاره داده شده باشد مال‌الاجاره مصرحه در سند رسمی خواهد بود مگر این‌که معلوم شود که مال‌الاجاره مذکور در سند رسمی کمتر از مال‌الاجاره واقعی ملک بوده در این صورت درآمد مستغل مثل مستغلاتی که اجاره‌نامه‌رسمی ندارد از طریق ممیزی و مقایسه مستأجره با مستغلات مشابه تشخیص خواهد گردید.

در مواردی که حکم تعدیل مال‌الاجاره صادر شده باشد ملاک تشخیص مال‌الاجاره مبلغی است که مورد حکم دادگاه تعدیل مال‌الاجاره‌ها واقع شده‌باشد مستغلاتی که پس از انقضاء مدت اجاره در تصرف مستأجر باقیمانده باشد از مأخذ آخرین اجاره مالیات وصول می‌شود مگر این که محقق شود که‌مؤجر مبلغ بیشتری دریافت کرده‌است در این صورت به مبلغ اضافی نیز مالیات تعلق خواهد گرفت.

ماده ۶ 
نتیجه ممیزی عمومی برای سه سال با حفظ این اختیار برای وزارت دارایی که هر موقع مقتضی بداند می‌تواند تجدید ممیزی نماید معتبراست در صورتی که پس از ممیزی عمومی مالکین مستغلات خود را بیش از میزان اجاره‌ای که در موقع ممیزی تعیین شده اجاره داده باشند بایستی‌مالیات خود را به مأخذ اجاره واقعی پرداخت کنند.

ماده ۷ 
اعتراض مؤدیان نسبت به مبلغ مالیات قطعی شده در سال اول برای سنوات بعد در صورتی پذیرفته می‌شود که مستغل بیش از سه ماه‌خالی مانده و یا به موجب احکام تعدیل مال‌الاجاره‌ها در میزان اجاره تعدیل داده شده باشد و یا طبق اسناد رسمی در موقع تجدید اجاره مستغل به مبلغ‌کمتری به اجاره واگذار شده باشد.

ماده ۸ 
مالکین مستغلات مکلفند هر گونه معامله که به موجب آن تمام یا قسمتی از مستغل به دیگری منتقل می‌گردد بلافاصله پس از انجام معامله‌کتباً به اداره دارایی محل اطلاع دهند کسانی که ملکی به آنها منتقل می‌شود نیز مکلفند معامله را به اداره دارایی اعلام نمایند و قبل از قبول انتقال بایدمفاصا حساب مالیاتی را از فروشنده دریافت کنند والا مالک هر ملک مسئول پرداخت کلیه مالیات معوقه دولت خواهد بود.

اداره دارایی می‌تواند از لحاظ تسریع در امر وصول مالیات به خریدار یا فروشنده مراجعه و مالیات دولت را وصول نماید مگر اینکه در سند معامله‌خریدار پرداخت مالیات گذشته مستغل را متقبل شده باشد که در این صورت منحصراً به خریدار مراجعه خواهد شد.

به موجب ماده ۲۵ قانون مالیات املاک مزروعی و مالیات بر درآمد مصوب تیر ماه ۱۳۲۸ آیین‌نامه مربوط به مالیات مستغلات که مشتمل بر هشت ماده‌و در جلسه چهارم امرداد ۱۳۲۹ به تصویب کمیسیون قوانین دارایی مجلس شورای ملی رسیده قابل اجرا است.

رییس مجلس شورای ملی - رضا حکمت

منبع 
آیین‌نامه مالیات مستغلات

مجلس شورای ملی قوانین دوره قانونگذاری شانزدهم - ۲۰ بهمن ۱۳۲۸ تا ۲۹ بهمن ۱۳۳۰