برنامه عمرانی دوم ۱۳۳۴ - ۱۳۴۰
‌

‌قانون برنامه هفت‌ساله دوم عمرانی کشور - مصوب ۸ اسفند ماه ۱۳۳۴

این قانون دارای بیست و یک ماده و دو تبصره است و در جلسه سه‌شنبه هشتم اسفند ماه ۱۳۳۴ به تصویب مجلس شورای ملی رسید.

‌نایب رییس مجلس شورای ملی - امان‌الله اردلان

‌قانون بالا در جلسه اول اسفند ماه ۱۳۳۴ به تصویب مجلس سنا رسیده است.
‌

ماده ۱ 
به منظور افزایش تولید و بهبود و تکثیر صادرات و تهیه مایحتاج مردم در داخله کشور و ترقی کشاورزی و صنایع و اکتشاف و بهره‌برداری‌از معادن و ثروتهای زیر زمینی و اصلاح و تکمیل وسایل ارتباط و اصلاح امور بهداشت عمومی و انجام هر نوع عملیاتی برای عمران کشور و بالا بردن‌سطح فرهنگ و زندگی افراد و بهبود وضع معیشت عمومی دولت مکلف است ضمن انجام برنامه‌هایی که به موجب قانون برنامه مصوب ۲۶ بهمن ماه ۱۳۲۷ و تصمیم قانونی کمیسیون برنامه مجلس شورای ملی مصوب ۲۳ بهمن ماه ۱۳۳۳ در دست اجرا است (‌و در اول مهر ماه ۱۳۳۴ مانده اعتبار آنها‌بالغ بر ۱۷۲۰۰ میلیون ریال بوده است) عملیات موضوع ماده ۲ را که جمع اعتبار آن ۵۲۸۰۰ میلیون ریال تعیین گردیده از تاریخ تصویب این قانون تا‌آخر شهریور ماه ۱۳۴۱ به انجام رسانیده و یا به مرحله اجرا در آورد.
‌
مجموع عملیات در دست اجرا و عملیات پیش‌بینی شده در این قانون برنامه هفت‌ساله دوم عمرانی کشور را تشکیل می‌دهد.
‌

تبصره ۱ - در اجرای برنامه‌های حتی‌المقدور کارهای تولیدی از قبیل:
- راهسازی تکمیل راه‌آهن
- بنادر
- آبیاری و کشاورزی و دفع آفات نباتی
- ساختمان سدها ایجاد کارخانجات
- تهیه وسایل بهره‌برداری از معادن

باید بر کارهای غیر تولیدی مقدم بوده و یا به موازات یکدیگر انجام گیرد.
‌
  
تبصره ۲ - دولت مکلف است در مدت سه ماه حساب عملیات برنامه هفت‌ساله اول را از تاریخ شروع تا اول مهر ۱۳۳۴ تنظیم و به کمیسیون‌مشترک برنامه مجلسین تقدیم نماید.
‌

ماده ۲ 
برای اجرای برنامه هفت‌ساله دوم عمرانی کشور علاوه بر مبالغ مشروحه زیر که برای برنامه‌های در دست اجرا تصویب و تقسیم شده‌است:

- کشاورزی و آبیاری ۶۲۶۰ میلیون ریال‌
- ارتباطات و مخابرات ۵۳۶۷ میلیون ریال‌
- صنایع و معادن ۲۷۵۹ میلیون ریال‌
- امور اجتماعی ۲۸۱۴ میلیون ریال‌
‌جمع ۱۷۲۰۰ میلیون ریال‌
‌وجوهی در هر یک از رشته‌های مختلف اقتصادی و اجتماعی به قرار ذیل اختصاص داده می‌شود:

فصل اول - کشاورزی و آبیاری

قسمت اول - برنامه هایی با عوامل مشخص 
قسمت اول - برنامه‌هایی که عوامل آن مشخص است
‌
- بند ۱ مطالعات آبیاری و سدسازی ۲۲۸ میلیون ریال‌
- بند ۲ تعلیمات کشاورزی و آبیاری ۲۶۶ میلیون ریال‌
- بند ۳ زراعت و اصلاح نباتات ۵۵۳ میلیون ریال‌
- بند ۴ امور دام ۹۷۶ میلیون ریال‌
- بند ۵ دفع آفات نباتی ۹۱۵ میلیون ریال‌
- بند ۶ جنگلها ۱۰۹۸ میلیون ریال‌
- بند ۷ عمران دهات و اراضی بائر ۵۶۵ میلیون ریال‌
- ‌بند ۸ ترویج کشاورزی ۳۶۲ میلیون ریال‌
- بند ۹ ماشینهای کشاورزی ۴۵۹ میلیون ریال‌
- بند ۱۰ هواشناسی ۹۴ میلیون ریال‌
- بند ۱۱ اقتصاد روستایی و مهندسی زراعی ۱۲۴ میلیون ریال‌
- بند ۱۲ سیلو ۲۶۵ میلیون ریال‌
- ‌بند ۱۳ صنایع کشاورزی ۱۴۵ میلیون ریال‌
- بند ۱۴ آبیاری و سدسازی ۲۴۰۸ میلیون ریال‌
- بند ۱۵ وام برای امور قنایی و چاههای عمیق ۱۰۰۰ میلیون ریال‌

....................................................................

‌جمع ۹۴۵۸ میلیون ریال‌

قسمت ب - پیش بینی اعتبار برنامه هایی با عوامل نامشخص 

قسمت ب - پیش بینی اعتبار برای برنامه‌هایی که عوامل آن بعداً مشخص خواهد شد.‌
بالاخص ‌تأسیس کارخانجات کود شیمیایی ۲۵۰۰ میلیون ریال‌

.......................................................................

‌جمع فصل اول ۱۱۹۵۸ میلیون ریال

فصل دوم - ارتباطات و مخابرات 
‌قسمت الف - برنامه‌هایی که عوامل آن مشخص است:‌
‌بند ۱ راههای شوسه و آسفالته ۷۹۶۰ میلیون ریال‌
‌بند ۲ راه‌آهن ۴۱۲۵ میلیون ریال‌
‌بند ۳ فرودگاهها ۱۰۸۵ میلیون ریال‌
‌بند ۴ بنادر ۲۳۹۲ میلیون ریال‌
‌بند ۵ مخابرات ۱۴۵۱ میلیون ریال‌
‌بند ۶ نقشه‌برداری ۴۴۱ میلیون ریال‌

.......................................................................

‌جمع فصل دوم ۱۷۴۵۴ میلیون ریال‌

فصل سوم - صنایع و معادن

قسمت اول - برنامه هایی با عوامل مشخص 
‌قسمت الف - برنامه‌هایی که عوامل آن مشخص است:‌

‌بند ۱ صنعت نساجی ۵۵۸ میلیون ریال‌
‌بند ۲ صنعت قند ۱۷۱۵ میلیون ریال‌
‌بند ۳ صنعت سیمان ۱۰۳۰ میلیون ریال‌
‌بند ۴ معادن ۲۴۰ میلیون ریال‌
‌بند ۵ صنعت ذوب مس ۸۰ میلیون ریال‌
‌بند ۶ ذوب‌آهن ۲۰۰۰ میلیون ریال‌
‌بند ۷ صنعت مواد نسوز ۴۰ میلیون ریال‌
‌بند ۸ شیلات ۳۶ میلیون ریال‌
‌بند ۹ آزمایشگاهها ۴۵ میلیون ریال‌
‌بند ۱۰ مراکز حرفه‌ای ۴۵ میلیون ریال‌
‌بند ۱۱ شهرهای صنعتی ۷۵ میلیون ریال‌
‌بند ۱۲ اعتبار صنعتی ۹۳۷ میلیون ریال‌

...................................................

‌جمع ۶۸۰۱ میلیون ریال

قسمت ب - پیش بینی اعتبار برنامه های با عوامل نا مشخص 

‌قسمت ب - پیش‌بینی اعتبار برای برنامه‌هایی که عوامل آن بعداً مشخص خواهد شد ۱۰۰۰ میلیون ریال

‌
جمع فصل سوم ۷۸۰۱ میلیون ریال

فصل چهارم - امور اجتماعی 
‌قسمت الف - برنامه‌هایی که عوامل آن مشخص است:‌

‌بند ۱ بهداشت عمومی ۵۸۲۴ میلیون ریال‌
‌بند ۲ فرهنگ ۲۰۷۰ میلیون ریال‌
‌بند ۳ برق شهرستانها ۱۵۰۰ میلیون ریال‌
‌بند ۴ مراکز برق آبی و بخاری و گازی ۹۷۸ میلیون ریال‌
‌بند ۵ عملیات اجتماعی در شهرستانها و ساختمان‌
‌زندان در شهرهای مهم ۴۳۹۰ میلیون ریال‌
‌بند ۶ آمار و سرشماری نفوس ۲۰۰ میلیون ریال‌
‌بند ۷ کمک به شرکت‌های تعاونی و تولید‌
‌و صندوقهای روستای ۴۰۰ میلیون ریال‌
‌بند ۸ کمک به سازمانهای کارگری ۲۲۵ میلیون ریال‌

..................................................

‌جمع فصل چهارم ۱۵۵۸۷ میلیون ریال‌

‌جمع فصول چهارگانه ۵۲۸۰۰ میلیون ریال‌
‌
تبصره - در مورد برق شهرها و عملیات اجتماعی و شهرسازی از قبیل تأمین:
 
- آب مشروب‌
- احداث کشتارگاه ‌
- غسالخانه ‌
- توسعه معابر ‌
- آسفالت‌خیابانها ‌
- رختشوی‌خانه ‌
- حمام و مستراح عمومی ‌
- سیل‌بند ‌
- خشک کردن باطلاقها ‌

اگر عمل توسط شهرداری یا مشارکت شهرداری با مردم انجام‌شود سازمان برنامه نصف مخارج لازم را بلاعوض در اختیار شهرداری قرار خواهد داد و در صورتی که عملیات مزبور توسط مردم بدون مشارکت‌شهرداری انجام شود سازمان برنامه نصف مخارج را با بهره حداکثر شش درصد سال برای مدتی که از هشت سال تجاوز نکند وام خواهد داد.‌

‌مخارجی که قبل از اجرای این قانون از طرف شهرداریها به عمل آمده و جزء کارهای عمرانی و عملیات شهرسازی فوق ناتمام است در صورتی که‌صحیحاً انجام شده باشد سازمان برنامه برآورد نموده و جزء سهم پنجاه درصد شهرداری آن محل محسوب می‌گردد.‌

‌شهرداریها می‌توانند سهم خود را به ترتیبی که برای خرید مصالح و لوازم یا پرداخت به مقاطعه‌کاران است به اقساط به حساب سازمان برنامه بپردازند‌مشروط بر این که سازمان برنامه نسبت به پرداخت اقساط اطمینان حاصل کند.‌

‌اگر شهرداری از پرداخت هر قسط از تعهدات خود استنکاف نماید سازمان برنامه حق خواهد داشت از انجام تعهداتی که در مقابل شهرداری به عهده‌گرفته خودداری کرده و کلیه وجوهی را که پرداخته است از شهرداری وصول کند.

ماده ۳ 
وجوه مذکور در قسمتهای الف ماده ۲ به طریق ذیل بین سنوات هفتگانه تقسیم خواهد شد:

نیمه آخر سال ۱۳۳۴ سال ۱۳۳۵ سال ۱۳۳۶ 
میلیون ریال میلیون ریال میلیون ریال
...................................................

فصل اول - کشاورزی و آبیاری 

بند ۱ مطالعات آبیاری و سدسازی - ۲۸ ۳۳ 
‌بند ۲ تعلیمات کشاورزی و آبیاری - ۴۳ ۶۴ 
‌بند ۳ زراعت و اصلاح نباتات - ۱۱۵ ۱۲۴ 
‌بند ۴ امور دام - ۶۶ ۱۵۷ 
‌بند ۵ دفع آفات نباتی - ۵ ۱۸۶ 
‌بند ۶ جنگلها - ۱۱۰ ۱۶۰ 
‌بند ۷ عمران دهات و اراضی بائر - ۳۰ ۱۲۷ 
‌بند ۸ ترویج کشاورزی - - ۵۰ 
‌بند ۹ ماشینهای کشاورزی - - ۱۸۵ 
‌بند ۱۰ هواشناسی - ۸ ۱۱ 
‌بند ۱۱ اقتصاد روستایی و مهندسی زراعی- - ۲۴ 
‌بند ۱۲ سیلو - ۸۰ ۱۰۵ 
‌بند ۱۳ صنایع کشاورزی - ۴۱ ۶۷ 
‌بند ۱۴ آبیاری و سدسازی - ۴۳۴ ۶۰۰ 
‌بند ۱۵ وام برای امور قنایی و چاههای عمیق - ۱۰۰ ۲۵۰ 

............................................................

‌جمع - ۱۰۶۰ ۲۱۴۳

فصل دوم - ارتباطات و مخابرات 
‌بند ۱ راههای شوسه و آسفالته ۲۰۰ ۳۰۰ ۲۰۰۰ 
‌بند ۲ راه‌آهن ۵۰۰ ۹۰۰ ۱۲۰۰ 
‌بند ۳ فرودگاهها - ۲۰۰ ۳۲۰ 
‌بند ۴ بنادر ۲۰۰ ۳۶۰ ۶۰۰ 
‌بند ۵ مخابرات - ۲۰۰ ۳۰۰ 
‌بند ۶ نقشه‌برداری - ۱۴ ۶۰

‌جمع ۹۰۰ ۱۹۷۴ ۴۴۸۰ 

.........................................................

نیمه اول
‌سال۱۳۳۷ سال۱۳۳۸ سال۱۳۳۹ سال۱۳۴۰ سال۱۳۴۱ جمع
‌میلیون ریال میلیون ریال میلیون ریال میلیون ریال میلیون ریال میلیون ریال
.........................................................

۴۱ ۳۴ ۵۷ ۳۵ - ۲۲۸ 
۵۴ ۵۱ ۳۴ ۱۷ ۳ ۲۶۶ 
۹۰ ۷۷ ۶۰ ۶۰ ۲۷ ۵۵۳ 
۱۷۵ ۱۷۳ ۱۷۳ ۱۶۴ ۶۸ ۹۷۶ 
۱۶۶ ۱۶۲ ۱۶۰ ۱۶۰ ۷۶ ۹۱۵ 
۲۲۰ ۲۰۰ ۱۶۰ ۱۶۰ ۸۸ ۱۰۹۸ 
۱۳۵ ۱۱۲ ۸۲ ۵۹ ۲۰ ۵۶۵ 
۷۰ ۷۰ ۷۰ ۷۰ ۳۲ ۳۶۲ 
۱۸۳ ۸۴ ۴ ۳ - ۴۵۹ 
۲۲ ۲۵ ۲۸ - - ۹۴ 
۲۵ ۲۵ ۲۵ ۲۵ - ۱۲۴ 
۸۰ - - - - ۲۶۵
۳۷ - - - - ۱۴۵ 
۵۴۱ ۳۹۳ ۳۰۵ ۱۳۵ - ۲۴۰۸ 
۲۵۰ ۲۰۰ ۱۰۰ ۱۰۰ - ۱۰۰۰ 
۲۰۸۹ ۱۶۰۶ ۱۲۵۸ ۹۸۸ ۳۱۴ ۹۴۵۸ 
۱۵۰۰ ۱۵۰۰ ۱۰۰۰ ۱۰۰۰ ۴۶۰ ۷۹۶۰ 
۱۰۰۰ ۵۲۵ - - - ۴۱۲۵ 
۳۲۰ ۲۴۵ - - - ۱۰۸۵ 
۵۸۰ ۳۴۰ ۳۱۲ - - ۲۳۹۲ 
۳۰۰ ۳۰۰ ۱۵۰ ۱۰۱ ۱۰۰ ۴۵۱
۶۰ ۷۰ ۷۰ ۱۰۰ ۶۷ ۴۴۱ 
۳۷۶۰ ۲۹۸۰ ۱۵۳۲ ۱۲۱۰ ۶۷۲ ۱۷۴۵۴

..........................................

نیمه آخر
سال ۱۳۳۴ سال ۱۳۳۵ سال ۱۳۳۶ 
میلیون ریال میلیون ریال میلیون ریال

..........................................

فصل سوم - صنایع و معادن 
‌بند ۱ صنعت نساجی - ۲۴۰ ۲۳۸ 
‌بند ۲ صنعت قند - ۱۸۰ ۳۷۰ 
‌بند ۳ صنعت سیمان - ۴۰۰ ۵۰۰ 
‌بند ۴ معاون - ۸۴ ۱۲۴ 
‌بند ۵ صنعت ذوب مس - ۳۰ ۴۰ 
‌بند ۶ ذوب آهن - ۲۴۰ ۶۴۰ 
‌بند ۷ صنعت موارد نسوز - ۱۵ ۱۵ 
‌بند ۸ شیلات - ۱۰ ۱۶ 
‌بند ۹ آزمایشگاهها - ۱۴ ۱۸ 
‌بند ۱۰ مراکز حرفه‌ای - ۱۵ ۱۵ 
‌بند ۱۱ شهرهای صنعتی - ۲۵ ۲۵ 
‌بند ۱۲ اعتبارات صنعتی - ۳۰۰ ۴۰۰ 

...........................................

‌جمع - ۱۵۵۳ ۲۴۰۱

فصل چهارم - امور اجتماعی 
‌بند ۱ بهداشت عمومی - ۷۵۰ ۱۰۱۳ 
‌بند ۲ فرهنگ - ۳۷۰ ۵۰۰ 
‌بند ۳ برق شهرستانها - ۱۶۰ ۲۷۰ 
‌بند ۴ مراکز برق آبی و بخاری و گازی - ۱۳ ۱۷۳ 
‌بند ۵ عملیات اجتماعی در شهرستانها - ۴۷۰ ۱۰۱۰ 
‌بند ۶ آمار و سرشماری نفوس - - ۱۰۰ 
‌بند ۷ کمک به شرکتهای تعاونی و تولیدی و
صندوقهای روستایی - ۸۰ ۱۰۰ 
‌بند ۸ کمک به سازمانهای کارگری - ۷۰ ۹۰ 

................................................

‌جمع - ۱۹۱۳ ۳۲۵۶ 

نیمه اول
‌سال۱۳۳۷ سال۱۳۳۸ سال۱۳۳۹ سال۱۳۴۰ سال۱۳۴۱ جمع
‌میلیون ریال میلیون ریال میلیون ریال میلیون ریال میلیون ریال میلیون ریال

....................................................

۸۰ - - - - ۵۵۸ 
۵۴۰ ۴۴۰ ۱۸۵ - - ۱۷۱۵ 
۱۳۰ - - - - ۱۰۳۰ 
۳۲ - - - - ۲۴۰ 
۱۰ - - - - ۸۰ 
۸۰۰ ۳۲۰ - - - ۲۰۰۰ 
۵ ۵ - - - ۴۰ 
۱۰ - - - - ۳۶ 
۱۳ - - - - ۴۵ 
۱۵ - - - - ۴۵ 
۲۵ - - - - ۷۵ 
۲۳۷ - - - - ۹۳۷ 

........................................................
 
جمع ۱۸۹۷ ۷۶۵ ۱۸۵ - - ۶۸۰۱

نیمه اول
‌سال۱۳۳۷ سال۱۳۳۸ سال۱۳۳۹ سال۱۳۴۰ سال۱۳۴۱ جمع
‌میلیون ریال میلیون ریال میلیون ریال میلیون ریال میلیون ریال میلیون ریال

..............................................................

۱۰۵۳ ۹۴۸ ۸۷۳ ۸۲۲ ۳۶۵ ۵۸۲۴ 
۴۰۰ ۳۵۰ ۲۵۰ ۱۵۰ ۵۰ ۲۰۷۰ 
۴۰۰ ۲۵۰ ۲۰۰ ۱۵۰ ۷۰ ۱۵۰۰
۴۰۰ ۱۶۰ ۱۲۰ ۸۰ ۳۲ ۹۷۸ 
۱۰۰ - - - - ۲۰۰ 
۸۰ ۶۰ ۵۰ ۳۰ - ۴۰۰ 
۵۰ ۱۵ - - - ۲۲۵ 

......................................................................

۳۳۸۳ ۲۵۸۳ ۲۱۵۳ ۱۶۳۲ ۶۶۷ ۱۵۵۸۷

منبع 

برنامه عمرانی دوم ۱۳۳۴ - ۱۳۴۰

 
مجلس شورای ملی قوانین دوره قانونگذاری هجدهم - ۲۷ اسفند ۱۳۳۱ تا ۲۶ فروردین ۱۳۳۵