عبید زاکانی (غزلیات)
بکشت غمزه‌ی آن شوخ بی‌گناه مرا
 ز حد گذشت جدائی ز حد گذشت جفا
 شوریده کرد شیوه‌ی آن نازنین مرا
 در ما به ناز می‌نگرد دلربای ما
 ای خط و خال خوشت مایه‌ی سودای ما
 میکند سلسله‌ی زلف تو دیوانه مرا
 میزند غمزه‌ی مرد افکن او تیر مرا
 کرد فارغ گل رویت ز گلستان ما را
 دلا با مغان آشنائی طلب
 دارم بتی به چهره‌ی صد ماه و آفتاب
 لطف تو از حد برون حسن تویی منتهاست
 خوشا کسیکه ز عشقش دمی رهائی نیست
 جفا مکن که جفا رسم دلربائی نیست
 دلداده را ز تیر ملامت گزند نیست
 ما را ز شوق یار بغیر التفات نیست
 ترک سر مستم که ساغر میگرفت
 رمید صبر و دل از من چو دلنواز برفت
 سیاه چرده بتم را نمک ز حد بگذشت
 ز سنبلی که عذارت بر ارغوان انداخت
 مرا ز وصل تو حاصل بجز تمنا نیست
 دگر برون شدنم زین دیار ممکن نیست
 جانا بیا که بی تو دلم را قرار نیست
 حاصل ز زندگانی ما جز وبال نیست
 هرگز دلم ز کوی تو جائی دگر نرفت
 در خانه تا قرابه‌ی ما پر شراب نیست
 دلی که بسته‌ی زنجیر زلف یاری نیست
 بیش از این برگ فراق رخ جانانم نیست
 سر نخوانیم که سودا زده‌ی موئی نیست
 نه به ز شیوه‌ی مستان طریق ورائی هست
 دوشم غم تو ملک سویدا گرفته بود
 ز من مپرس که بر من چه حال میگذرد
 دردا که درد ما به دوائی نمیرسد
 نسیم خاک مصلی و آب رکن آباد
 دلم ز عشق تبرا نمی‌تواند کرد
 ساقیا باز خرابیم بده جامی چند
 ترا که گفت که با ما وفا نشاید کرد
 نقش روی توام از پیش نظر می‌نرود
 گرم عنایت او در بروی بگشاید
 دوش اشگم سر به جیحون میکشید
 هرگز کسی به خوبی چون یار ما نباشد
 دوش لعلت نفسی خاطر ما خوش میکرد
 مردیم و یار هیچ عنایت نمیکند
 ز کوی یار زمانی کرانه نتوان کرد
 بی روی یار صبر میسر نمی‌شود
 سعادت روی با دین تو دارد
 لعل نوشینش چو خندان میشود
 باد صبا جیب سمن برگشاد
 کجا کسیکه مرا مژده‌ی چمانه دهد
 سپیده‌دم به صبوحی شراب خوش باشد
 جوقی قلندرانیم بر ما قلم نباشد
 شرم دار ایدل از این دهر رهائی تا چند
 دلم زین بیش غوغا بر نتابد
 ز سوز عشق من جانت بسوزد
 وداع کعبه‌ی جان چون توان کرد
 عاشق شوریده ترک یار نتوانست کرد
 علی‌الصباح که نرگس پیاله بردارد
 خرم آن کس که غم عشق تو در دل دارد
 ناگاه هوش و صبر من آن دلربا ببرد
 پیوسته چشم شوخت ما را فکار دارد
 یار پیمان شکنم با سر پیمان آمد
 باز ترک عهد و پیمان کرده بود
 از دم جان بخش نی‌دل را صفائی میرسد
 دل همان به که گرفتار هوائی باشد
 دوش عقلم هوس وصل تو شیدا میکرد
 دوش سلطان خیالش باز غوغا کرده بود
 جوق قلندرانیم در ما ریا نباشد
 میپزد باز سرم بیهده سودای دگر
 مرا دلیست گرفتار خطه‌ی شیراز
 چمن دل بردن آیین میکند باز
 با ما نکرد آن بت سرکش وفا هنوز
 قصه‌ی درد دل و غصه‌ی شبهای دراز
 بی‌یار دل شکسته و دور از دیار خویش
 در این چنین سره فصلی و نوبهاری خوش
 وصل جانان باشدم جان گو مباش
 نه بر هرخان و خاقان میبرم رشک
 ای ترک چشم مستت بیمار خانه‌ی دل
 گوئی آن یار که هر دو ز غمش خسته‌تریم
 حال خود بس تباه می‌بینم
 ما سریر سلطنت در بینوائی یافتیم
 یارب از کرده به لطف تو پناه آوردیم
 منم اسیر و پریشان ز یار خود محروم
 باز در میکده سر حلقه‌ی رندان شده‌ام
 قصد آن زلفین سرکش کرده‌ام
 هرگه که شبی خود را در میکده اندازیم
 از حد گذشت درد و به درمان نمیرسیم
 ما که رندان کیسه پردازیم
 ما گدایان بعد از این از کار و بار آسوده‌ایم
 رفتم از خطه‌ی شیراز و به جان در خطرم
 بیش از این بد عهد و پیمانی مکن
 دلا باز آشفته کاری مکن
 در خود نمی‌بینم که من بی او توانم ساختن
 منگر به حدیث خرقه پوشان
 خدایا تو ما را صفائی بده
 ای عاشقان رویت بر مهر دل نهاده
 باز فکند در چمن، بلبل مست غلغله
 مرا دلیست ره عافیت رها کرده
 مبارکست نظر بر تو بامداد پگاه
 بدین صفت سر و چشمی و قد و بالائی
 خوش بود گر تو یار ما باشی
 افتاده بازم در سر هوائی
 زهی لعل لبت درج لالی
 دارد به سوی یاری مسکین دلم هوائی
 زلفت به پریشانی دل برد به پیشانی
 عزم کجا کرده‌ای باز که برخاستی
 گر آن مه را وفا بودی چه بودی
 خم ابروی او در جانفزائی