قانون تعاونی نمودن تولید و یکپارچه شدن اراضی در حوزه عمل شرکت‌های تعاونی روستایی
قانون تعاونی نمودن تولید و یکپارچه شدن اراضی در حوزه عمل شرکت‌های تعاونی روستایی - مصوب ۶ اسفند ۱۳۴۹ مجلس شورای ملی و ۲۴ اسفند ۱۳۴۹ مجلس سنا – این قانون در تاریخ ۲۹ اسفند ۱۳۴۹ به توشیح محمدرضا شاه پهلوی رسید.

ماده ۱ 
ماده ۱ - به منظور یکپارچه کردن قطعات اراضی مزروعی زارعین داوطلب عضو شرکت‌های تعاونی روستایی در هر یک از دهات حوزه عمل آن‌شرکت‌ها در جهت امکان حداکثر بهره‌برداری از منابع آب و خاک کشور از طریق تأسیس شبکه‌های نوین آبیاری و تسطیح اراضی مزروعی و احداث‌راه‌های ارتباطی بین دهات و آشنا ساختن اعضاء شرکت‌های تعاونی مزبور با اصول و شیوه‌های جدید کاشت و داشت و برداشت و استفاده صحیح ازوسائل و ماشین آلات کشاورزی متناسب با شرایط محلی با رعایت نظام تعاون و احیای اراضی بایر و مسلوب‌المنفعه و موات واقع در منطقه عمل‌شرکت‌های مزبور یا مجاور آن و همچنین فراهم نمودن امکانات و تسهیلات بیشتر برای توسعه و بهبود و ایجاد صنایع دستی و تبدیل فرآورده‌های‌دامی و زراعی و گسترش فعالیت‌های مفید غیر کشاورزی در حوزه عمل این شرکتها و بالنتیجه فراهم شدن موجبات افزایش تولید و درآمد سرانه سکنه‌روستاها و تأمین رشد مداوم اقتصادی کشور، به وزارت اصلاحات ارضی و تعاون روستایی اجازه داده می‌شود با رعایت اصل مالکیت فردی کشاورزان‌و تأمین حقوق ناشی از آن به تدریج و متناسب با امکانات و مقدورات دولت و همچنین استقبال کشاورزان از برنامه یکپارچه کردن اراضی مزروعی و تعاون نمودن تولید در حوزه عمل شرکت‌های تعاونی روستایی حائز شرایط، برنامه مذکور را به مورد اجرا بگذارد.

تبصره ۱ - در حوزه عمل شرکت‌های مزبور فعالیت‌ها و خدمات به صورت دسته‌جمعی بوده و تقسیم عواید بر حسب سهم و نسق زراعی و نسبت‌مشارکت زارعین عضو در امور مذکور انجام خواهد گرفت.

تبصره ۲ - آیین‌نامه اجرایی این قانون وسیله وزارت اصلاحات ارضی و تعاون روستایی و وزارت آب و برق تهیه و به تصویب هیأت وزیران‌خواهد رسید.

تغییرات و اصلاحات آیین‌نامه مذکور نیز با تصویب هیأت وزیران قابل اجرا است.

ماده۲ 
ماده ۲ - وزارت اصلاحات ارضی و تعاون روستایی مجاز است به منظور ترویج و توسعه فعالیتهای غیر کشاورزی در روستاها واحد سازمانی لازم‌را به وجود آورد.

واحد سازمانی مزبور مشمول قوانین و مقررات استخدامی کشور نیست و با داشتن شخصیت حقوقی و استقلال کامل مالی به صورت بازرگانی و طبق‌مقررات اساسنامه‌ای که به پیشنهاد وزارت اصلاحات ارضی و تعاون روستایی به تصویب کمیسیونهای اصلاحات ارضی و تعاون روستایی و دارایی واستخدام مجلسین خواهد رسید اداره خواهد شد.

ماده ۳ 
ماده ۳ - وزارت اصلاحات ارضی و تعاون روستایی می‌تواند تمام یا قسمتی از اراضی دایر و بایر و موات و مسلوب‌المنفعه متعلق به دولت را که درحوزه عمل شرکتهای موضوع ماده ۱ یا مجاور آن باشد مجاناً به شرکتهای مذکور واگذار کند.

مشروط بر اینکه عواید حاصل از بهره‌برداری این قبیل اراضی، بر اساس مقررات پیش‌بینی شده در آیین‌نامه مذکور در ماده یک این قانون صرف بهبود وکمک و تقویت شرکت تعاونی روستایی مربوط بشود.

ماده ۴ 
ماده ۴ - شرکتهای موضوع این قانون در استفاده از کلیه اقدامات و برنامه‌هایی که وزارتخانه‌ها و سازمانها و دستگاه‌ها و شرکتهای دولتی در موردرفاه اجتماعی و عمران روستایی و آبادانی و آبیاری و بهبود وضع محصول و ترویج و توسعه صنایع دستی و فعالیتهای غیر کشاورزی و آموزش فنی وحرفه‌ای و خرید و بیمه محصولات و فرآورده‌های کشاورزان و امثال آن در مناطق مختلف کشور اجرا می‌کنند در حوزه مورد عمل حق تقدم خواهندداشت.

ماده ۵ 
ماده ۵ - دولت مکلف است برای اجرای این قانون همه‌ساله اعتبار لازم را از محل اعتبارات عمرانی یا بودجه جاری کشور به صورت کمک‌بلاعوض و یا وام در اختیار وزارت اصلاحات ارضی و تعاون روستایی بگذارد.

ماده ۶ 
ماده ۶ - این قانون به مدت پنج سال به صورت آزمایش اجرا خواهد شد، و هر گاه در این مدت وزارت اصلاحات ارضی و تعاون روستایی با توجه‌به نتایج تحقیقات انجام شده وسیله مرکز تحقیقات روستایی این وزارت (‌موضوع ماده ۱۵ قانون تشکیل شرکتهای سهامی زراعی مصوب بهمن ماه۱۳۴۶) تغییرات و اصلاحاتی را در این قانون لازم تشخیص دهد مراتب را جهت تصویب به کمیسیونهای اصلاحات ارضی و تعاون روستایی مجلسین‌تقدیم می‌نماید و این تغییرات و اصلاحات پس از تصویب قابل اجرا است.

دولت مکلف است در پایان مدت ۵ سال لایحه نهایی را جهت تصویب مجلسین تقدیم نماید و تا زمانی که لایحه نهایی به تصویب نرسیده مقررات این‌قانون و تغییرات و اصلاحاتی که به تصویب کمیسیونهای اصلاحات ارضی و تعاون روستایی مجلسین برسد لازم‌الاجرا است.

قانون فوق مشتمل بر شش ماده و دو تبصره پس از تصویب مجلس شورای ملی در جلسه روز پنجشنبه ۱۳۴۹٫۱۲٫۶ در جلسه روز شنبه بیست وچهارم اسفند ماه یک هزار و سیصد و چهل و نه شمسی به تصویب مجلس سنا رسید.

رییس مجلس سنا - جعفر شریف‌امامی

مجلس شورای ملی قوانین دوره قانونگذاری بیست و دوم - ۱۴ مهر ۱۳۴۶ تا ۹ شهریور ۱۳۵۰
قوانین انقلاب شاه و مردم