اساسنامه سازمان ترویج و توسعه فعالیت‌های غیر کشاورزی وزارت تعاون و امور روستاها
‌

اساسنامه سازمان ترویج و توسعه فعالیت‌های غیر کشاورزی وزارت تعاون و امور روستاها - مصوب ۱۳ اردیبهشت ۱۳۵۰ مجلس شورای ملی و ۲۲ اردیبهشت ۱۳۵۰ مجلس سنا کمیسیون‌های تعاون و امور روستاها، دارایی و استخدام مجلسین – این قانون در تاریخ ۳۰ خرداد ۱۳۵۰ به توشیح محمدرضا شاه پهلوی رسید.

فصل اول - کلیات

ماده ۱ 
به استناد ماده ۲ قانون تعاونی نمودن تولید و یکپارچه شدن اراضی در حوزه عمل شرکتهای تعاونی روستایی مصوب ۴۹٫۱۲٫۲۴ دروزارت تعاون و امور روستاها سازمانی به نام سازمان ترویج و توسعه فعالیتهای غیر کشاورزی که در این اساسنامه سازمان نامیده می‌شود تشکیل‌می‌گردد. این سازمان مشمول قوانین و مقررات استخدامی کشور نیست و با داشتن شخصیت حقوقی و استقلال کامل مالی به صورت بازرگانی و طبق‌مقررات این اساسنامه اداره می‌شود.

ماده ۲ 
مرکز اصلی سازمان در تهران است و سازمان می‌تواند با تصویب وزیر تعاون و امور روستاها هر کجا که لازم باشد شعبه و یا نمایندگی‌تأسیس نماید و یا به واحدهای تابعه وزارت تعاون و امور روستاها نمایندگی بدهد و یا قبول نمایندگی نماید.

ماده ۳ 
سازمان به تبعیت از برنامه‌های وزارت تعاون و امور روستاها به منظور فراهم نمودن موجبات افزایش درآمد روستانشینان کشور و پرورش‌استعدادهای فنی و هنری با استفاده از ایام و ساعات فراغت و بیکاری آنان موجبات اشتغال روستانشینان را در فعالیتهای غیر کشاورزی فراهم و برای‌نیل به این مقاصد اقدامات زیر را به تناسب امکانات سازمان به تدریج انجام می‌دهد.

۱ - بررسی و تحقیق درباره صنایع دستی روستایی و بررسی و تحقیق درباره تشخیص و تعیین مناطقی که برای توسعه و ترویج فعالیتهای غیرکشاورزی مناسب می‌باشند.

۲ - آموزش روستانشینان در زمینه فعالیتهای غیر کشاورزی.

۳ - اشاعه و ترویج فعالیتهای غیر کشاورزی در روستاها.

۴ - فراهم نمودن امکانات و تشکیلات و تجهیزات لازم برای تغییر و تبدیل محصولات کشاورزی و فرآورده‌های دامی.

۵ - تهیه طرحهای لازم جهت توسعه و ترویج فعالیتهای غیر کشاورزی.

۶ - ایجاد کارگاه‌های لازم برای انجام وظایف مقرر در این اساسنامه و نظارت بر نحوه فعالیت آنها.

۷ - انجام هر گونه عملیات بازاریابی و بازرگانی مربوط به مواد اولیه و وسائل و ابزار کار و ماشین آلات و فرآورده‌های فعالیتهای غیر کشاورزی و درصورت لزوم اقدام به وارد کردن یا صادر کردن آنها با رعایت مقررات مربوط.

۸ - ایجاد نمایشگاه و غرفه و یا شرکت در آنها با تصویب وزیر تعاون و امور روستاها.

۹ - شرکت در جلسات سمینارها و کنفرانسهای داخل و خارج از کشور و اقدام به تشکیل این قبیل جلسات در ایران با تصویب وزیر تعاون و امورروستاها.

۱۰ - تحصیل اعتبار و وام نقدی و جنسی از منابع اعتبار دهنده داخلی با تصویب وزیر تعاون و امور روستاها.

۱۱ - استفاده از اعتبار و کمکهای بلاعوض دولت و سازمان برنامه.

۱۲ - افتتاح حساب جاری نزد بانکها.

۱۳ - قبول هدایا و عطایا.

ماده ۴ 
سازمان می‌تواند در موارد لزوم برای توسعه و تقویت فعالیتهای غیر کشاورزی با تصویب وزیر تعاون و امور روستاها از امکانات خود به‌شرکتها و اتحادیه‌های تعاونی روستایی و شرکتهای سهامی زراعی و خانه‌های فرهنگ روستایی بلاعوض کمک کند.

ماده ۵ 
سرمایه اولیه سازمان پانصد میلیون ریال است که به پنجاه هزار سهم ده هزار ریالی تقسیم شده و کلاً پرداخت شده‌است و با تصویب مجمع‌عمومی ممکن است میزان آن تغییر پیدا کند. کلیه سهام سازمان با نام است و باید به امضای رییس سازمان و یکی از بازرسان قانونی برسد.

تبصره - سهام سازمان را فقط سازمان مرکزی تعاون روستایی ایران و اتحادیه‌های تعاونی روستایی و کشاورزی و شرکتهای سهامی زراعی‌می‌توانند خریداری نمایند میزان سهام هر یک از مؤسسات و انتقال سهام بین آنها موکول به اجازه مجمع عمومی خواهد بود.

فصل دوم - ارکان سازمان

ماده ۶ 
ارکان سازمان عبارت است از: مجمع عمومی - شورا - رییس و بازرس یا بازرسان.

ماده ۷ 
مجمع عمومی حداقل در هر سال یک بار با حضور نمایندگان صاحبان سهام تشکیل می‌شود.

نمایندگی سهام سازمان مرکزی تعاون روستایی ایران و ریاست مجمع عمومی با وزیر تعاون و امور روستاها خواهد بود.

ماده ۸ 
مجمع عمومی را باید رییس سازمان حداکثر تا پایان تیر ماه هر سال دعوت نماید. علاوه بر آن نیز در هر موقع ضرورت داشته باشد به‌دستور وزیر تعاون و امور روستاها یا به تقاضای صاحبان سهام لااقل یک سوم سرمایه سازمان یا به دعوت رییس سازمان، مجمع عمومی تشکیل‌می‌شود و رییس سازمان مکلف است ظرف یک ماه این تقاضا را انجام دهد.

ماده ۹ - وظایف مجمع عمومی 
وظایف مجمع عمومی به قرار زیر است:
۱ - استماع گزارش سالانه رییس و بازرسان قانونی سازمان و اظهار نظر راجع به آن.

۲ - رسیدگی و اظهار نظر نسبت به اقلام ترازنامه و حساب سود و زیان.

۳ - اتخاذ تصمیم به خط مشی و برنامه‌های پیشنهادی سازمان برای دوره عملکرد سال بعد.

۴ - تصویب و یا اصلاح بودجه سالانه که از طرف رییس سازمان پیشنهاد می‌شود.

۵ - تعیین حقوق و مزایا و پاداش رییس و بازرسان سازمان و حق حضور اعضای شورا.

۶ - اتخاذ تصمیم نسبت به تغییر میزان سرمایه سازمان.

۷ - اتخاذ تصمیم نسبت به تغییر مواد اساسنامه که پس از تصویب کمیسیونهای تعاون و امور روستاها و دارایی و استخدام مجلسین قابل اجراخواهد بود.

ماده ۱۰ 
دعوت مجمع عمومی به وسیله دعوت‌نامه به عمل خواهد آمد که در آن روز و ساعت و محل انعقاد مجمع ذکر می‌گردد.

ماده ۱۱ 
دستور جلسه باید در دعوتنامه ذکر شود و مطالبی که در دستور جلسه پیش‌بینی نشده‌است با تصویب (۴).(۳) آراء حاضر در مجمع‌عمومی قابل طرح خواهد بود.

ماده ۱۲ 
در مجمع عمومی هر سهم دارای یک رأی است.

ماده ۱۳ 
اتحادیه‌های تعاونی روستایی و یا کشاورزی و شرکتهای سهامی زراعی صاحب سهم می‌توانند نمایندگی خود را در مجمع عمومی‌سازمان به وزیر تعاون و امور روستاها یا به یکی از اعضای هیأت مدیره یا مدیر عامل خود به موجب وکالت کتبی واگذار کنند.

ماده ۱۴ 
مجمع عمومی که طبق مقررات این اساسنامه تشکیل گردد نماینده عموم سهامداران است و تصمیمات آن برای کلیه صاحبان سهام‌الزام‌آور است.

ماده ۱۵ 
مجمع عمومی باید مرکب از صاحبان سهامی باشد که بیش از پنجاه درصد سرمایه سازمان را به عنوان صاحب سهم و یا به نمایندگی و یاوکالت دارا باشند و اگر در دفعه اول این نصاب حاصل نشد مجدداً مجمع عمومی تشکیل و تصمیمات این مجمع قطعی خواهد بود ولو اینکه حدنصاب فوق حاصل نشود.

ماده ۱۶ 
تصمیمات مجمع عمومی به اکثریت نصف به علاوه یک آراء حاضر معتبر است.

ماده ۱۷ 
خلاصه مذاکرات و تصمیمات مجمع عمومی در صورت جلسه ثبت و به امضای رییس مجمع و منشی که به وسیله وزیر تعاون و امورروستاها انتخاب می‌شود می‌رسد.

ماده ۱۸ 
رییس سازمان و اعضای شورا و بازرسان بدون حق رأی در مجمع عمومی سازمان حضور خواهند یافت.

ماده ۱۹ 
شورای سازمان مرکب از پنج نفر به شرح زیر می‌باشد:
۱ - معاون امور تعاون و اعتبارات روستایی وزارت تعاون و امور روستاها که ریاست شورا را خواهد داشت.

۲ - معاون فنی و امور شرکتهای سهامی زراعی وزارت مذکور.

۳ - مدیر عامل سازمان مرکزی تعاون روستایی ایران.

۴ - رییس سازمان خانه‌های فرهنگ روستایی.

۵ - نماینده سازمان برنامه.

تبصره ۱ - نایب رییس شورا از بین اعضاء شورا انتخاب می‌شود.

تبصره ۲ - رییس سازمان بدون حق رأی در جلسات شورا شرکت می‌نماید و نظر او مشورتی است.

ماده ۲۰ 
جلسات شورا وقتی رسمیت خواهد داشت که رییس با نایب رییس و حداقل دو نفر از اعضاء شورا حضور داشته باشند و تصمیمات شوراهنگامی معتبر خواهد بود که حداقل سه نفر از اعضای حاضر به آن رأی موافق داده باشند.

ماده ۲۱ 
جلسات شورا به دعوت رییس سازمان تشکیل می‌شود و وظایف آن به قرار زیر است:
۱ - تصویب و یا اصلاح آیین‌نامه‌های مالی - معاملات - استخدام و سایر آیین‌نامه‌های داخلی که از طرف رییس سازمان پیشنهاد می‌شود.

۲ - اتخاذ تصمیم نسبت به بخشودگی مطالبات غیر قابل وصول و پیشنهاد آن جهت تصویب به مجمع عمومی.

۳ - اتخاذ تصمیم در مورد پیشنهاد تحصیل اعتبار یا اخذ وام نقدی و جنسی از مؤسسات اعتبار دهنده داخلی به وزیر تعاون و امور روستاها.

۴ - اتخاذ تصمیم نسبت به ساختمان و یا خرید محل کار سازمان و شعب و نمایندگیهای آن.

۵ - اتخاذ تصمیم نسبت به هر موضوعی که رییس سازمان طرح آن را در شورا لازم تشخیص دهد مگر در مواردی که از وظائف مراجع صلاحیتداردیگر باشد.

تبصره - تصمیمات شورا در دفتر مخصوص ثبت و به امضاء رییس و منشی شورا می‌رسد.

ماده ۲۲ 
رییس سازمان از طرف وزیر تعاون و امور روستاها منصوب می‌شود و از حقوق و مزایای معاونین وزارتخانه‌ها استفاده می‌نماید.

ماده ۲۳ - وظایف و اختیارات رییس سازمان 

وظایف و اختیارات رییس سازمان به شرح زیر است:

۱ - تهیه و تنظیم گزارش فعالیتهای انجام شده سالانه سازمان برای طرح در مجمع عمومی.

۲ - تهیه و تنظیم ترازنامه و حساب سود و زیان به سازمان برای تسلیم به بازرسان و طرح در مجمع عمومی.

۳ - تهیه برنامه فعالیتهای غیر کشاورزی سازمان.

۴ - تهیه و تنظیم آیین‌نامه‌های موضوع بند ۱ ماده ۲۱ و پیشنهاد آن به شورا.

۵ - تهیه و تنظیم بودجه برنامه‌ای برای سال بعد و پیشنهاد آن به شورا.

۶ - اتخاذ تصمیم نسبت به تشکیلات اداری و فنی و احتیاجات استخدامی سازمان و تصمیمات متخذه پس از تأیید وزیر تعاون و امور روستاهاقابل اجرا خواهد بود.

۷ - نمایندگی سازمان در برابر اشخاص ثالث و مراجع قضایی و کلیه ادارات دولتی و مؤسسات خصوصی با حق توکیل غیر.

۸ - استخدام با رعایت بند ۶ - این ماده و نصب و عزل کارکنان و ارجاع مأموریت و انتقال و تعیین شغل و حقوق و مزایا و ترفیع و تعلیق آنان طبق‌آیین‌نامه استخدامی سازمان در حدود بودجه مصوب.

۹ - افتتاح حساب جاری به نام سازمان نزد بانکها.

۱۰ - اتخاذ تصمیم نسبت به انجام معاملات نقد یا مدت‌دار با رعایت مقررات این اساسنامه و آیین‌نامه‌های مربوط.

۱۱ - اجرای مصوبات مجمع عمومی و شورای سازمان.

۱۲ - اتخاذ تصمیم و اقدام نسبت به کلیه عملیات مندرج در ماده ۲ این اساسنامه به استثنای آنچه از وظایف شورا می‌باشد.

۱۳ - امضای قراردادهایی که یک طرف آن سازمان باشد در حدود آیین‌نامه‌های مصوب.

۱۴ - انجام کلیه اموری که برای اداره امور سازمان لازم است در حدود مقررات مربوط به استثنای احداث ساختمانهای اداری و یا خرید محل کارسازمان که باید با تصویب شورا باشد.

۱۵ - حق امضای کلیه نامه‌ها و مکاتبات سازمان و کلیه اسناد و اوراق بهادار با رییس سازمان خواهد بوده طبق اساسنامه آنچه مربوط به وظایف واختیارات شخص او است امضاء و آنچه اتخاذ تصمیم درباره آن در صلاحیت شورای سازمان باشد پس از تصویب شورا مبادرت به امضاء می‌نمایند.

ماده ۲۴ 
رییس سازمان در حفظ اموال و دارایی و همچنین حسن اداره امور آن در مقابل صاحبان سهام مسئولیت داشته و مسئولیت او همان‌مسئولیت وکیل در مقابل موکل است.

ماده ۲۵ 
رییس سازمان می‌تواند به مسئولیت خود قسمتی از اختیارات اجرایی خود را به معاون خود و یا سایر کارکنان سازمان تفویض نماید.

کسانی که به آنها با رعایت مقررات این اساسنامه اختیاراتی واگذار شده مسئول عملیات خود بوده و در صورتی که مرتکب تقصیر یا تخلف و یا جرمی‌بشوند طبق مقررات مورد تعقیب قانونی قرار خواهند گرفت.

تبصره ۱ - وزیر تعاون و امور روستاها به پیشنهاد رییس سازمان معاون سازمان را به سمت قائم مقام رییس سازمان انتخاب می‌نماید تا در غیاب اوبه جای وی انجام وظیفه نماید.

تبصره ۲ - رییس سازمان می‌تواند به مسئولیت خود طبق آیین‌نامه مربوط به معاون و یا معاونین و کارکنان واجد صلاحیت حق امضاء مجاز بدهد.

ماده ۲۶ 
در مواردی که رییس سازمان در استنباط مفهوم مواد این اساسنامه مواجهه با ابهام بشود نظر وزیر تعاون و امور روستاها معتبر خواهدبود.

ماده ۲۷ 
برای هر سال مالی یک یا دو نفر بازرس به انتخاب مجمع عمومی تعیین می‌شود مسئولیت و وظایف بازرس یا بازرسان تا تجدید انتخاب‌و یا تعیین جانشین آنان ادامه خواهد داشت.

ماده ۲۸ - وظایف بازرس یا بازرسان 
وظایف بازرس یا بازرسان به شرح زیر می‌باشد:
۱ - رسیدگی به حسابهای سازمان اعم از حساب‌های ماهانه و ترازنامه سالانه.

۲ - تنظیم گزارش سالانه حسابهای سازمان و ارسال یک نسخه از آن جهت صاحبان سهام حداقل ده روز قبل از تاریخ انعقاد مجمع عمومی عادی‌سالانه.

۳ - در هر مورد که وزیر تعاون و امور روستاها رسیدگی به امور مربوط به سازمان را لازم بداند می‌تواند موضوع را به بازرس یا بازرسان ارجاع‌نماید.

بازرس یا بازرسان موظفند در مدت تعیین شده اقدام لازم معمول داشته و نتیجه رسیدگی یا اطلاعات خواسته شده و نظر خود را به وزیر تعاون و امورروستاها گزارش بدهند.

تبصره ۱ - بازرس یا بازرسان می‌توانند اطلاعات لازم را برای انجام وظایف خود از رییس سازمان بخواهند و رییس سازمان مکلف است اطلاعات‌خواسته شده را با اسناد و مدارک مربوط در اختیار آنها قرار دهد.

تبصره ۲ - بازرس یا بازرسان حق دخالت در امور جاری سازمان را ندارند.

تبصره ۳ - هر گاه بازرس یا بازرسان در انجام وظایف محوله مرتکب تقصیر یا تخلف یا جرمی شوند بر حسب مورد طبق مقررات و قوانین مربوط‌تحت تعقیب قرار خواهند گرفت.

فصل سوم - مقررات مالی

ماده ۲۹ 
سال مالی سازمان روز اول فروردین هر سال آغاز و در روز آخر اسفند ماه همان سال به پایان می‌رسد به استثنای سال اول تأسیس که جزوسال بعد محسوب خواهد شد.

ماده ۳۰ 
رییس سازمان باید هر سه ماه یک نسخه از خلاصه حسابهای دفتر کل و ۲۰ روز قبل از انعقاد مجمع عمومی سالانه یک نسخه از ترازنامه‌با کلیه ضمائم مربوط را جهت حسابرسی به بازرس یا بازرسان تسلیم نماید.

ماده ۳۱ 
مدت استهلاک در مورد اموال منقول تا سه سال بر حسب نوع مال و مدت استهلاک ساختمانها بر حسب دوام و استحکام آنها تعیین و درهر حال نباید از بیست سال تجاوز نماید.

تبصره - برای مطالبات مشکوک‌الوصول باید اندوخته کافی از محل سود ویژه تأمین گردد و هر گاه مطالبات مذکور غیر قابل وصول تشخیص داده‌شود با تصویب مجمع عمومی از اندوخته مزبور باید برداشت و واریز شود.

ماده ۳۲ 
سود ویژه سازمان عبارت است از جمع درآمدها پس از کسر هزینه و استهلاک‌ها.

ماده ۳۳ 
سود ویژه با تصویب مجمع عمومی به طریق زیر تقسیم می‌شود:

الف - پانزده درصد آن به حساب سرمایه احتیاطی منتقل می‌گردد.

منظور کردن این قسمت از سود ویژه به سرمایه احتیاطی تا زمانی که سرمایه مزبور برابر سرمایه پرداخت شده سازمان بشود اجباری است.

ب - به پیشنهاد رییس سازمان قسمتی از سود ویژه برای تشکیل اندوخته مطالبات مشکوک‌الوصول تخصیص می‌یابد.

ج - ممکن است مبلغی از سود ویژه برای پاداش رییس و بازرس یا بازرسان و کارکنان سازمان اختصاص داده شود.

د - تخصیص قسمتی از سود ویژه برای نقل به درآمد سال بعد سازمان به پیشنهاد رییس سازمان در صورت لزوم.

ه - بقیه به نسبت سهام بین سهامداران تقسیم خواهد شد.

فصل چهارم - مقررات متفرقه

ماده ۳۴ 
هیچ یک از اعضاء شورا و رییس و بازرس یا بازرسان سازمان نمی‌توانند در معاملاتی که با سازمان و یا به حساب سازمان می‌شود به طورمستقیم و یا غیر مستقیم سهیم شوند.

ماده ۳۵ 
اعضاء شورا و رییس و بازرس یا بازرسان قبل از شروع به کار باید در اولین جلسه شورای سازمان حاضر شده سوگند یاد نمایند که ضمن‌حفظ سرمایه و منافع و اسرار سازمان حداکثر کوشش و فعالیت را برای پیشرفت و توسعه امور سازمان و افزایش و بهبود فعالیتهای غیر کشاورزی به کاربرند.

ماده ۳۶ 
تا زمانی که سهام سازمان مرکزی تعاون روستایی ایران بیش از پنجاه درصد سرمایه ثبت شده سازمان باشد وزیر تعاون و امور روستاهامی‌تواند در موارد ضروری و از نظر تسریع در امور مربوط به عنوان نماینده اکثریت صاحبان سهام بدون تشکیل مجمع عمومی تصمیماتی که در این‌اساسنامه به عهده مجمع عمومی گذارده شده‌است اتخاذ و برای اجرا به سازمان ابلاغ نماید.

ماده ۳۷ 
مواردی که در این اساسنامه صراحتاً پیش‌بینی نشده‌است بر اساس مقررات قانون تجارت عمل خواهد شد.

اساسنامه فوق مشتمل بر سی و هفت ماده و ده تبصره پس از تصویب کمیسیونهای تعاون و امور روستاها، دارایی و استخدام مجلس سنا در جلسات‌هشتم و بیست و دوم اردیبهشت ماه ۱۳۵۰، در جلسات کمیسیونهای تعاون و امور روستاها، دارایی، و امور استخدام و سازمانهای اداری مجلس‌شورای ملی رسیده‌است.

رییس مجلس شورای ملی - عبدالله ریاضی

مجلس شورای ملی قوانین دوره قانونگذاری بیست و دوم - ۱۴ مهر ۱۳۴۶ تا ۹ شهریور ۱۳۵۰
قوانین انقلاب شاه و مردم