آیین‌نامه مالیات بر درآمد معاملات رهنی و نزولی و بیع شرطی
‌آیین‌نامه مالیات بر درآمد معاملات رهنی و نزولی و بیع شرطی - مصوب ۴ آذر ماه ۱۳۲۹ (‌کمیسیون قوانین دارایی)

ماده ۱ 
صاحبان دفاتر اسناد رسمی موظفند در موقع تنظیم اسناد معاملات شرطی - رهنی - استقراضی - خرید و فروش ساختمان و املاک‌مزروعی و اراضی مالیات مقرره را به حساب ادارات دارایی دریافت و قبض رسمی مالیاتی صادر و یک نسخه آن را به مؤدی تسلیم نمایند.
مشخصات سند و نام و نشانی متعاملین باید در قبض پرداخت مالیات قید گردد.
در مورد کلیه اسنادی که فرع در سند تعیین نشده و یا کمتر از صدی دوازده قید شده باشد صاحبان دفاتر رسمی مکلفند از قرار ۱۲٪ برای هر سال فرع‌قائل شده و مالیات مقرر را نسبت به فرع مذکور دریافت نمایند.

ماده ۲ 
صاحبان دفاتر مکلفند اقلاً هر پانزده روز یک مرتبه درآمد حاصله را با سیاهه ریز آن که متضمن نوع معامله و تعیین هویت متعاملین ونشانی و شماره و تاریخ سند باشد به ادارات دارایی تحویل و هر گونه توضیحی در اطراف چگونگی معاملات لازم باشد به مأمورین دارایی بدهند به‌صاحبان دفاتر رسمی تا شش درصد مالیات وصولی به عنوان حق‌الزحمه تأدیه می‌شود.

ماده ۳ 
نسبت به اسنادی که مدتی بعد از انقضای موعد سند ابطال می‌شود برای مدت اضافی در موقع ابطال سند در دفتر رسمی یا دایره اجرای‌ثبت طبق نرخ بالا مالیات دریافت می‌شود.

ماده ۴ 
نسبت به اسناد بیع شرطی و رهنی که به علت کمی قیمت ملک نسبت به میزان دین به حراج ملک منتهی و به علت عدم خریدار به داین‌برگزار می‌گردد ملک ارزیابی و در صورت کسر قیمت حاصله نسبت به اصل و فرع وجه به نسبت سودی که عاید داین می‌گردد مالیات دریافت خواهدشد.

ماده ۵ 
حق‌الزحمه مقرر در این ماده به ترتیبی که برای صاحبان دفاتر اسناد رسمی مقرر است به مأمورین اجرای ثبت تأدیه خواهد شد.

ماده ۶ 
در مورد معاملات اراضی که پس از ساختمان بفروش رسیده و ساختمانها و املاک مزروعی که بنای جدیدی در ساختمان و یا آبادی دراملاک مزروعی مورد معامله به عمل آمده‌است که متضمن مخارجی برای فروشنده بوده صاحبان دفاتر رسمی موظفند سیاهه این قبیل معاملات را نیزکه متضمن چگونگی معامله و مشخصات متعاملین باشد به ادارات دارایی برای وصول مالیات بفرستند.

ماده ۷ 
دفاتری که به موجب قانون دفاتر اسناد رسمی صلاحیت ثبت معاملات زائد برده هزار ریال را ندارند مشمول مقررات این آیین‌نامه‌نمی‌باشند.

ماده ۸ 
صاحبان دفاتر اسناد رسمی و دفتریاران موظفند قبل از ظهر پنجشنبه هر هفته کلیه مالیات وصول شده را تحویل صندوق دارایی محل‌نموده و قبض رسید رسمی دریافت نمایند و در هر حال هر موقع که مالیات وصولی به مبلغ پنج هزار ریال رسید باید به صندوق دارایی تحویل کنندمتخلفین از این دستور طبق مقررات تعقیب خواهند شد.

ماده ۹ 
صاحبان دفاتر اسناد رسمی که آماده وصول مالیات مقرر در این آیین‌نامه نمی‌باشند در صورتی که دفتریار داشته باشند و شایستگی دفتریارمورد قبول اداره ثبت باشد وظایف مقرر در این آیین‌نامه را دفتریار انجام خواهد داد و حق‌الزحمه مقرره به دفتریار تعلق خواهد گرفت و در صورتی که‌دفتریار نداشته و یا شایستگی دفتریار مورد قبول اداره ثبت نباشد مکلفند پس از تنظیم سند معامله و ثبت در دفتر اسناد رسمی قبل از امضاء و تکمیل‌سند عین سند را به وسیله اشخاص ذینفع به ادارات دارایی محل بفرستند - ادارات نامبرده باید فوراً مالیات متعلقه را دریافت و قبض مالیاتی صادرنمایند تا دفتر اسناد رسمی اقدام به ثبت سند نماید در مواردی که طرفین معامله پس از وصول مالیات از انجام معامله منصرف شوند و بالنتیجه سندمعامله امضاء و تکمیل نشود سردفتر به مؤدی مالیات گواهی کتبی خواهد داد که به صندوق دارایی مراجعه و مالیات پرداختی را مسترد نماید - تخلف‌از مقررات این ماده مستلزم تعقیب انتظامی سردفتر و یا دفتریار خواهد بود بعلاوه مسئول امر توسط اداره ثبت ملزم به جبران خسارت وارده بر اشخاص‌و دولت خواهد شد.

ماده ۱۰ 
نسبت به اسناد استقراضی مربوط به صداقت و نفقات زوجه و اسناد مربوطه به اعطاء مساعده و تقاوی به کشاورزان و اسناد ذمه و شرطی‌مربوط به بقیه وجه معاملات قطعی و اسناد مربوط به ترک دعوی و نظایر آنها که انتفاعی در بین نباشد مالیات تعلق نخواهد گرفت.

ماده ۱۱ 
بانکها و شرکتهایی که فرع یا حق‌العمل دریافت می‌دارند مشمول مقررات مربوطه این آیین‌نامه نخواهند بود مشروط بر اینکه کلیه‌درآمدهایی را که از این نوع دارند در دفاتر رسمی خود منظور نموده و مالیات مقرر را در موقع تسلیم ترازنامه سالیانه به نرخهای مربوطه پرداخت نمایند.

ماده ۱۲ 
وزارت دارایی با موافقت وزارت کشور صورت شهرهای مشمول تبصره ۳ ماده ۱۴ قانون را که اراضی آن بیش از متری پنجاه ریال ارزش‌دارد معین خواهد نمود.

ماده ۱۳ 
محاضر رسمی در موقع تنظیم اسناد مربوط به معاملات اموال غیر منقول موظفند از فروشندگان اظهارنامه‌ای که حاوی درآمد فروشنده ازمعامله باشد دریافت و مالیات مربوط به آن را نیز طبق اظهارنامه وصول و اظهارنامه مزبور را با ذکر تاریخ و شماره اسناد خرید و فروش و مشخصات‌کامل ملک تکمیل و به امضاء مؤدی رسانیده و به اداره دارایی محل تسلیم نمایند که

از طرف دارایی رسیدگی لازم به عمل آمده و مالیات قطعی تعیین و در صورتی که تفاوتی وجود داشته باشد وصول شود.

به موجب اختیار مندرجه در تبصره ۱ ماده ۱۴ و ماده ۲۸ قانون مالیات املاک مزروعی و مالیات بر درآمد مصوب تیر ماه ۱۳۲۸ آیین‌نامه مربوط به‌مالیات بر درآمد معاملات رهنی و نزولی و بیع شرطی که ضمن ۱۳ ماده به شرح بالا تنظیم یافته و در تاریخ چهارم آذر ماه ۱۳۲۹ به تصویب کمیسیون‌قوانین دارایی مجلس شورای ملی رسیده قابل اجرا می‌باشد.

رییس مجلس شورای ملی - رضا حکمت

منبع 
آیین‌نامه مالیات بر درآمد معاملات رهنی و نزولی و بیع شرطی

مجلس شورای ملی قوانین دوره قانونگذاری شانزدهم - ۲۰ بهمن ۱۳۲۸ تا ۲۹ بهمن ۱۳۳۰