دیوان شمس (غزلیات ۷)

 برای عاشق و دزدست شب فراخ و دراز
 به آفتاب شهم گفت هین مکن این ناز
 برو برو که نفورم ز عشق عارآمیز
 عشق گزین عشق و در او کوکبه می‌ران و مترس
 سیر نگشت جان من بس مکن و مگو که بس
 سوی لبش هر آنک شد زخم خورد ز پیش و پس
 نیم شب از عشق تا دانی چه می‌گوید خروس
 حال ما بی‌آن مه زیبا مپرس
 ای دل بی‌بهره از بهرام ترس
 نیست در آخرزمان فریادرس
 ای روترش به پیشم بد گفته‌ای مرا پس
 دست بنه بر دلم از غم دلبر مپرس
 ای سگ قصاب هجر خون مرا خوش بلیس
 بیا که دانه لطیفست رو ز دام مترس
 ای مست ماه روی تو استاره و گردون خوش
 گر عاشقی از جان و دل جور و جفای یار کش
 الحذر از عشق حذر هر کی نشانی بودش
 ای شب خوش رو که تویی مهتر و سالار حبش
 یار نخواهم که بود بدخو و غمخوار و ترش
 دام دگر نهاده‌ام تا که مگر بگیرمش
 اگر گم گردد این بی‌دل از آن دلدار جوییدش
 چه دارد در دل آن خواجه که می‌تابد ز رخسارش
 قرین مه دو مریخند و آن دو چشمت ای دلکش
 پریشان باد پیوسته دل از زلف پریشانش
 ریاضت نیست پیش ما همه لطفست و بخشایش
 آن یار ترش رو را این سوی کشانیدش
 رویش خوش و مویش خوش وان طره جعدینش
 ای یوسف مه رویان ای جاه و جمالت خوش
 زلفی که به جان ارزد هر تار بشوریدش
 جانم به چه آرامد ای یار به آمیزش
 وقتت خوش وقتت خوش حلوایی و شکرکش
 هنگام صبوح آمد ای مرغ سحرخوانش
 درون ظلمتی می‌جو صفاتش
 قضا آمد شنو طبل نفیرش
 نگاری را که می‌جویم به جانش
 برفتم دی به پیشش سخت پرجوش
 شنو پندی ز من ای یار خوش کیش
 امروز خوش است دل که تو دوش
 ای خواجه تو عاقلانه می‌باش
 آن مطرب ما خوشست و چنگش
 ما نعره به شب زنیم و خاموش
 گر لاش نمود راه قلاش
 اندرآ ای اصل اصل شادمانی شاد باش
 ای سنایی گر نیابی یار یار خویش باش
 آنک بیرون از جهان بد در جهان آوردمش
 دوش رفتم در میان مجلس سلطان خویش
 عارفان را شمع و شاهد نیست از بیرون خویش
 ساقیا بی‌گه رسیدی می بده مردانه باش
 شده‌ام سپند حسنت وطنم میان آتش
 به شکرخنده اگر می‌ببرد جان رسدش
 گر لب او شکند نرخ شکر می‌رسدش
 آن که مه غاشیه زین چو غلامان کشدش
 بر ملک نیست نهان حال دل و نیک و بدش
 من توام تو منی ای دوست مرو از بر خویش
 اندک اندک راه زد سیم و زرش
 آنک جانش داده‌ای آن را مکش
 چون تو شادی بنده گو غمخوار باش
 آن مایی همچو ما دلشاد باش
 عقل آمد عاشقا خود را بپوش
 اندرآمد شاه شیرینان ترش
 روی تو جان جانست از جان نهان مدارش
 گر جان بجز تو خواهد از خویش برکنیمش
 سرمست شد نگارم بنگر به نرگسانش
 می‌گفت چشم شوخش با طره سیاهش
 آن مه که هست گردون گردان و بی‌قرارش
 روحیست بی‌نشان و ما غرقه در نشانش
 در عشق آتشینش آتش نخورده آتش
 صد سال اگر گریزی و نایی بتا به پیش
 آینه‌ام من آینه‌ام من تا که بدیدم روی چو ماهش
 مستی امروز من نیست چو مستی دوش
 باز درآمد طبیب از در رنجور خویش
 باز فرود آمدیم بر در سلطان خویش
 ما به سلیمان خوشیم دیو و پری گو مباش
 خواجه چرا کرده‌ای روی تو بر ما ترش
 چون بزند گردنم سجده کند گردنش
 باز درآمد ز راه بیخود و سرمست دوش
 خواجه غلط کرده‌ای در صفت یار خویش
 یار درآمد ز باغ بیخود و سرمست دوش
 باز درآمد طبیب از در ایوب خویش
 جان منست او هی مزنیدش
 ز هدهدان تفکر چو دررسید نشانش
 تمام اوست که فانی شدست آثارش
 ندا رسید به عاشق ز عالم رازش
 سری برآر که تا ما رویم بر سر عیش
 شکست نرخ شکر را بتم به روی ترش
 شنو ز سینه ترنگاترنگ آوازش
 مباد با کس دیگر ثنا و دشنامش
 چو رو نمود به منصور وصل دلدارش
 دلی کز تو سوزد چه باشد دوایش
 مست گشتم ز ذوق دشنامش
 توبه من درست نیست خموش
 آمد آن خواجه سیماترش
 علی الله ای مسلمانان از آن هجران پرآتش
 کل عقل بوصلکم مدهش
 بیا بیا که تویی جان جان سماع
 بیا بیا که تویی جان جان جان سماع
 مدارم یک زمان از کار فارغ
 امروز روز شادی و امسال سال لاغ
 گویند شاه عشق ندارد وفا دروغ
 عیسی روح گرسنه‌ست چو زاغ
 ما دو سه رند عشرتی جمع شدیم این طرف
 ما دو سه مست خلوتی جمع شدیم این طرف
 گر تو تنگ آیی ز ما زوتر برون رو ای حریف
 باده نمی‌بایدم فارغم از درد و صاف
 کعبه جان‌ها تویی گرد تو آرم طواف
 بیا بیا که تویی شیر شیر شیر مصاف
 ای مونس و غمگسار عاشق
 گر خمار آرد صداعی بر سر سودای عشق
 ای جهان را دلگشا اقبال عشق
 ای ناطق الهی و ای دیده حقایق
 باز از آن کوه قاف آمد عنقای عشق
 فریفت یار شکربار من مرا به طریق
 جان و سر تو که بگو بی‌نفاق
 به دلجویی و دلداری درآمد یار پنهانک
 روان شد اشک یاقوتی ز راه دیدگان اینک
 رو رو که نه‌ای عاشق ای زلفک و ای خالک
 آن میر دروغین بین با اسپک و با زینک
 هر اول روز ای جان صد بار سلام علیک
 بباید عشق را ای دوست دردک
 اندرآ با ما نشان ده راستک
 ایا هوای تو در جان‌ها سلام علیک
 ای ظریف جهان سلام علیک
 ای ظریف جهان سلام علیک
 برخیز ز خواب و ساز کن چنگ
 عشق خامش طرفه‌تر یا نکته‌های چنگ چنگ
 عاشقی و آنگهانی نام و ننگ
 تتار اگر چه جهان را خراب کرد به جنگ
 حریف جنگ گزیند تو هم درآ در جنگ
 چو زد فراق تو بر سر مرا به نیرو سنگ
 بگردان شراب ای صنم بی‌درنگ
 هر کی در او نیست از این عشق رنگ
 توبه سفر گیرد با پای لنگ
 ای تو ولی احسان دل ای حسن رویت دام دل
 این بوالعجب کاندر خزان شد آفتاب اندر حمل
 بانگ زدم نیم شبان کیست در این خانه دل
 حلقه دل زدم شبی در هوس سلام دل
 الا ای رو ترش کرده که تا نبود مرا مدخل
 بقا اندر بقا باشد طریق کم زنان ای دل
 مهم را لطف در لطفست از آنم بی‌قرار ای دل
 هر آن کو صبر کرد ای دل ز شهوت‌ها در این منزل
 امروز بحمدالله از دی بترست این دل
 چه کارستان که داری اندر این دل
 صد هزاران همچو ما غرقه در این دریای دل
 شتران مست شدستند ببین رقص جمل
 تو مرا می بده و مست بخوابان و بهل
 رفت عمرم در سر سودای دل
 سوی آن سلطان خوبان الرحیل
 امروز روز شادی و امسال سال گل
 تا نزند آفتاب خیمه نور جلال
 چشم تو با چشم من هر دم بی‌قیل و قال
 شد پی این لولیان در حرم ذوالجلال
 چند از این قیل و قال عشق پرست و ببال
 چگونه برنپرد جان چو از جناب جلال
 تو را سعادت بادا در آن جمال و جلال
 دو چشم اگر بگشادی به آفتاب وصال
 اگر درآید ناگه صنم زهی اقبال
 پیام کرد مرا بامداد بحر عسل
 به گوش دل پنهانی بگفت رحمت کل
 ز خود شدم ز جمال پر از صفا ای دل
 باده ده ای ساقی جان باده بی‌درد و دغل
 عمرک یا واحدا فی درجات الکمال
 لجکنن اغلن هی بزه کلکل
 کجکنن اغلن اودیا کلکل
 ایها النور فی الفاد تعال
 یا منیر البدر قد اوضحت بالبلبال بال
 یا بدیع الحسن قد اوضحت بالبلبال بال
 رشاء العشق حبیبی لشرود و مضل
 عمرک یا واحدا فی درجات الکمال
 تعال یا مدد العیش و السرور تعال
 آمد بهار ای دوستان منزل سوی بستان کنیم
 ای عاشقان ای عاشقان پیمانه را گم کرده‌ام
 این بار من یک بارگی در عاشقی پیچیده‌ام
 هان ای طبیب عاشقان دستی فروکش بر برم
 ای عاشقان ای عاشقان من خاک را گوهر کنم
 بازآمدم چون عید نو تا قفل زندان بشکنم
 کاری ندارد این جهان تا چند گل کاری کنم
 ای با من و پنهان چو دل از دل سلامت می کنم
 ای آسمان این چرخ من زان ماه رو آموختم
 آمد خیال خوش که من از گلشن یار آمدم
 دی بر سرم تاج زری بنهاده است آن دلبرم
 هرگز ندانم راندن مستی که افتد بر درم
 ای ساقی روشن دلان بردار سغراق کرم
 تا من بدیدم روی تو ای ماه و شمع روشنم
 عشقا تو را قاضی برم کاشکستیم همچون صنم
 بس جهد می کردم که من آیینه نیکی شوم
 آمد بهار ای دوستان منزل به سروستان کنیم
 هین خیره خیره می نگر اندر رخ صفراییم
 ای نفس کل صورت مکن وی عقل کل بشکن قلم
 ای پاک رو چون جام جم وز عشق آن مه متهم
 بازآمدم بازآمدم از پیش آن یار آمدم
 تا کی به حبس این جهان من خویش زندانی کنم
 یار شدم یار شدم با غم تو یار شدم
 مرده بدم زنده شدم گریه بدم خنده شدم
 دفع مده دفع مده من نروم تا نخورم
 مطرب عشق ابدم زخمه عشرت بزنم
 باز در اسرار روم جانب آن یار روم
 زین دو هزاران من و ما ای عجبا من چه منم
 جمع تو دیدم پس از این هیچ پریشان نشوم
 هر نفسی تازه ترم کز سر روزن بپرم
 تیز دوم تیز دوم تا به سواران برسم

دیوان شمس