دیوان شمس (غزلیات ۱۰)

 آن شاخ خشک است و سیه‌هان ای صبا بر وی مزن
 چندان بگردم گرد دل کز گردش بسیار من
 بخت نگار و چشم من هر دو نخسبد در زمن
 با آن سبک روحی گل وان لطف شه برگ سمن
 پوشیده چون جان می روی اندر میان جان من
 آن سو مرو این سو بیا ای گلبن خندان من
 ای بس که از آواز دش وامانده‌ام زین راه من
 با آنک از پیوستگی من عشق گشتم عشق من
 بر گرد گل می گشت دی نقش خیال یار من
 من دزد دیدم کو برد مال و متاع مردمان
 خوش می گریزی هر طرف از حلقه ما نی مکن
 ای نور افلاک و زمین چشم و چراغ غیب بین
 کو خر من کو خر من پار بمرد آن خر من
 عشق تو آورد قدح پر ز بلای دل من
 من خوشم از گفت خسان وز لب و لنج ترشان
 آینه‌ای بزدایم از جهت منظر من
 قصد جفاها نکنی ور بکنی با دل من
 قصد جفاها نکنی ور بکنی با دل من
 کافرم ار در دو جهان عشق بود خوشتر از این
 هی چه گریزی چندین یک نفس این جا بنشین
 آب حیات عشق را در رگ ما روانه کن
 ای شده از جفای تو جانب چرخ دود من
 سیر نمی‌شوم ز تو نیست جز این گناه من
 سیر نمی‌شوم ز تو ای مه جان فزای من
 من طربم طرب منم زهره زند نوای من
 هر کی ز حور پرسدت رخ بنما که همچنین
 دوش چه خورده‌ای دلا راست بگو نهان مکن
 باز نگار می کشد چون شتران مهار من
 گفتم دوش عشق را ای تو قرین و یار من
 تا تو حریف من شدی ای مه دلستان من
 راز تو فاش می کنم صبر نماند بیش از این
 مانده شده‌ست گوش من از پی انتظار آن
 آمده‌ام به عذر تو ای طرب و قرار جان
 عید نمای عید را ای تو هلال عید من
 گرم درآ و دم مده ساقی بردبار من
 باز بهار می کشد زندگی از بهار من
 یا رب من بدانمی‌چیست مراد یار من
 چند گریزی ای قمر هر طرفی ز کوی من
 واقعه‌ای بدیده‌ام لایق لطف و آفرین
 مطرب خوش نوای من عشق نواز همچنین
 تا چه خیال بسته‌ای ای بت بدگمان من
 چهره شرمگین تو بستد شرمگان من
 دوش چه خورده‌ای دلا راست بگو نهان مکن
 مرا در دل همی‌آید که من دل را کنم قربان
 عدو توبه و صبرم مرا امروز ناگاهان
 حرام است ای مسلمانان از این خانه برون رفتن
 خرامان می روی در دل چراغ افروز جان و تن
 چه باشد پیشه عاشق بجز دیوانگی کردن
 چرا کوشد مسلمان در مسلمان را فریبیدن
 چراغ عالم افروزم نمی‌تابد چنین روشن
 نشانی‌هاست در چشمش نشانش کن نشانش کن
 چو آمد روی مه رویم کی باشم من که باشم من
 چو افتم من ز عشق دل به پای دلربای من
 چه دانی تو خراباتی که هست از شش جهت بیرون
 چه دانستم که این سودا مرا زین سان کند مجنون
 مرا هر دم همی‌گویی که برگو قطعه شیرین
 توقع دارم از لطف تو ای صدر نکوآیین
 چو افتم من ز عشق دل به پای دلربای من
 منم آن حلقه در گوش و نشسته گوش شمس الدین
 الا ای باد شبگیرم بیار اخبار شمس الدین
 ای قاعده مستان در همدگر افتادن
 چون چنگ شدم جانا آن چنگ تو دروا کن
 ای سنجق نصرالله وی مشعله یاسین
 در پرده دل بنگر صد دختر آبستان
 ای سرو و گل بستان بنگر به تهی دستان
 ای کار من از تو زر ای سیمبر مستان
 ای جانک من چونی یک بوسه به چند ای جان
 دروازه هستی را جز ذوق مدان ای جان
 رو مذهب عاشق را برعکس روش‌ها دان
 ای نفس چو سگ آخر تا چند زنی دندان
 دو چیز نخواهد بد در هر دو جهان می دان
 ای در غم بیهوده رو کم ترکوا برخوان
 دانی که کجا جویی ما را به گه جستن
 از آتش روی خود اندر دلم آتش زن
 ای یار مقامردل پیش آ و دمی کم زن
 بی جا شو در وحدت در عین فنا جا کن
 ای دل چو نمی‌گردد در شرح زبان من
 من گوش کشان گشتم از لیلی و از مجنون
 آرایش باغ آمد این روی چه روی است این
 در زیر نقاب شب این زنگیکان را بین
 از چشمه جان ره شد در خانه هر مسکین
 آن کس که تو را بیند وانگه نظرش بر تن
 بی او نتوان رفتن بی‌او نتوان گفتن
 آن ساعد سیمین را در گردن ما افکن
 ای سرده صد سودا دستار چنین می کن
 نی نی به از این باید با دوست وفا کردن
 گرت هست سر ما سر و ریش بجنبان
 بیا بوسه به چند است از آن لعل مثمن
 دل دل دل تو دل مرا مرنجان
 با روی تو کفر است به معنی نگریدن
 ما دست تو را خواجه بخواهیم کشیدن
 هر شب که بود قاعده سفره نهادن
 صد گوش نوم باز شد از راز شنودن
 گر زانک ملولی ز من ای فتنه حوران
 بفریفتیم دوش و پرندوش به دستان
 نشاید از تو چندین جور کردن
 در این دم همدمی آمد خمش کن
 ندا آمد به جان از چرخ پروین
 دل خون خواره را یک باره بستان
 بیا ای مونس جان‌های مستان
 ز زخم دف کفم بدرید ای جان
 چرا منکر شدی ای میر کوران
 شنیدی تو که خط آمد ز خاقان
 کجا خواهی ز چنگ ما پریدن
 اگر تو عاشقی غم را رها کن
 تو نقد قلب را از زر برون کن
 گر این جا حاضری سر همچنین کن
 نتانی آمدن این راه با من
 دل معشوق سوزیده است بر من
 تو هر جزو جهان را بر گذر بین
 تو را پندی دهم ای طالب دین
 بیا ساقی می ما را بگردان
 به باغ آییم فردا جمله یاران
 اگر خواهی مرا می در هوا کن
 برو ای دل به سوی دلبر من
 برآ بر بام و اکنون ماه نو بین
 چو بربندند ناگاهت زنخدان
 فرود آ تو ز مرکب بار می بین
 عشق است بر آسمان پریدن
 دیر آمده‌ای مرو شتابان
 ای ساقی و دستگیر مستان
 ما شادتریم یا تو ای جان
 ای روی مه تو شاد خندان
 ای روی تو نوبهار خندان
 بازآمد آستین فشانان
 مال است و زر است مکسب تن
 وقت آمد توبه را شکستن
 ای دوست عتاب را رها کن
 ای عربده کرده دوش با من
 امروز تو خوشتری و یا من
 عقل از کف عشق خورد افیون
 ای دشمن عقل و جان شیرین
 برخیز و صبوح را برنجان
 از ما مرو ای چراغ روشن
 دلبر بیگانه صورت مهر دارد در نهان
 عاشقان نالان چو نای و عشق همچون نای زن
 هر خوشی که فوت شد از تو مباش اندوهگین
 نازنینی را رها کن با شهان نازنین
 می پرد این مرغ دیگر در جنان عاشقان
 ای ز تو مه پای کوبان وز تو زهره دف زنان
 مهره‌ای از جان ربودم بی‌دهان و بی‌دهان
 من ز گوش او بدزدم حلقه دیگر نهان
 می گزید او آستین را شرمگین در آمدن
 چون ببینی آفتاب از روی دلبر یاد کن
 هر چه آن سرخوش کند بویی بود از یار من
 کاشکی از غیر تو آگه نبودی جان من
 سوی بیماران خود شد شاه مه رویان من
 بانگ آید هر زمانی زین رواق آبگون
 آنچ می آید ز وصفت این زمانم در دهن
 بوی آن باغ و بهار و گلبن رعناست این
 ای برادر تو چه مرغی خویشتن را بازبین
 هست ما را هر زمانی از نگار راستین
 هر صبوحی ارغنون‌ها را برنجان همچنین
 عیش‌هاتان نوش بادا هر زمان ای عاشقان
 ای زیان و ای زیان و ای زیان و ای زیان
 سر فروکرد از فلک آن ماه روی سیمتن
 هست عاقل هر زمانی در غم پیدا شدن
 ساقیا چون مست گشتی خویش را بر من بزن
 روی او فتوی دهد کز کعبه بر بتخانه زن
 آفتابا بار دیگر خانه را پرنور کن
 نوبهارا جان مایی جان‌ها را تازه کن
 یار خود را خواب دیدم ای برادر دوش من
 پرده بردار ای حیات جان و جان افزای من
 شمس دین بر یوسفان و نازنینان نازنین
 در میان ظلمت جان تو نور چیست آن
 جام پر کن ساقیا آتش بزن اندر غمان
 ای تو را گردن زده آن تسخرت بر گرد نان
 ای دل من در هوایت همچو آب و ماهیان
 از بدی‌ها آن چه گویم هست قصدم خویشتن
 مطربا بردار چنگ و لحن موسیقار زن
 از دخول هر غری افسرده‌ای در کار من
 عاشقا دو چشم بگشا چارجو در خود ببین
 موی بر سر شد سپید و روی من بگرفت چین
 ای چراغ آسمان و رحمت حق بر زمین
 عشق شمس الدین است یا نور کف موسی است آن
 عشق شمس حق و دین کان گوهر کانی است آن
 در ستایش‌های شمس الدین نباشم مفتتن
 ایها الساقی ادر کأس الحمیا نصف من
 عاشقان را مژده‌ای از سرفراز راستین
 یارکان رقصی کنید اندر غمم خوشتر از این
 مطربا نرمک بزن تا روح بازآید به تن
 گلسن بنده ستایک غرضم یق اشد رسن
 به خدا میل ندارم نه به چرب و نه به شیرین
 بده آن مرد ترش را قدحی ای شه شیرین
 صنما بیار باده بنشان خمار مستان
 صنما به چشم شوخت که به چشم اشارتی کن
 هله نیم مست گشتم قدحی دگر مدد کن
 چه شکر داد عجب یوسف خوبی به لبان
 جنتی کرد جهان را ز شکر خندیدن
 جان حیوان که ندیده است بجز کاه و عطن
 همه خوردند و بخفتند و تهی گشت وطن
 خوی با ما کن و با بی‌خبران خوی مکن
 هیچ باشد که رسد آن شکر و پسته من
 بشنو از بوالهوسان قصه میر عسسان
 اینک آن انجم روشن که فلک چاکرشان
 چون خیال تو درآید به دلم رقص کنان
 هر که را گشت سر از غایت برگردیدن
 به خدا گل ز تو آموخت شکر خندیدن
 مکن ای دوست ز جور این دلم آواره مکن
 ای ز هجران تو مردن طرب و راحت من

دیوان شمس