آیین‌نامه کمیسیون‌های تشخیص و توافق
‌آیین‌نامه کمیسیونهای تشخیص و توافق - مصوب ۲۸ تیر ماه ۱۳۲۹ مجلس شورای ملی - کمیسیون قوانین دارایی.

ماده ۱ 
ماده ۱ - در هر حوزه دارایی اعم از شهرستان یا بخش یک یا چند کمیسیون بدوی و تجدید نظر بنا به تشخیص دارایی محل از اشخاص زیر تشکیل‌خواهد شد:

الف - کمیسیون بدوی مرکب از سه نفر به شرح زیر است:
۱ - فرماندار یا بخشدار یا نماینده او.
۲ - رئیس دارایی یا نماینده او.
۳ - نماینده اتاق بازرگانی برای رسیدگی به اختلافات کسبه و بازرگانان و شرکتها - نماینده

شورای کشاورزی یا یکی از مالکین معتمد محل برای رسیدگی به اختلافات املاک مزروعی در مورد آفت یا خسارت - نماینده انجمن شهر و یا شورای‌بخش برای رسیدگی به سایر اختلافات.

ب - کمیسیون تجدید نظر مرکب از پنج نفر به شرح زیر است:
۱ - فرماندار یا بخشدار یا نماینده او.
۲ - رئیس دارایی یا نماینده او.
۳ و ۴ - دو نفر از رؤساء یا کارمندان ارشد ادارات دولتی هر محل بنا به تشخیص فرماندار و یا بخشدار و یا رئیس دارایی محل.
۵ - یک نفر نماینده اتاق بازرگانی برای بازرگانان و کسبه و شرکتها - یک نفر از نمایندگان انجمن شهر برای سایر مؤدیان - یک نفر نماینده شورای‌کشاورزی یا مالکین معتمد محل برای املاک مزروعی.

چنانچه در محلی اتاق بازرگانی یا شورای کشاورزی نباشد به تقاضای اداره دارایی فرماندار یا بخشدار عده متناسبی از بازرگانان با سواد یا معتمدین باسواد محل را دعوت و تعداد لازم از بین آنها برای هر طبقه با رای مخفی و اکثریت نسبی انتخاب خواهند کرد.

حداقل عده‌ای که دعوت می‌شوند نباید از پنج نفر کمتر باشد.

کسانی که از خزانه دولت یا شهرداریها یا شرکتها و بنگاههای دولتی حقوق دریافت می‌دارند نمی‌توانند به وکالت از طرف مؤدی در کمیسیونهای‌تشخیص اعم از بدوی و تجدید نظر حاضر و از حقوق آنها دفاع نمایند.

ماده ۲ 
ماده ۲ - در بهمن ماه هر سال بنا به پیشنهاد رئیس دارایی - فرماندار یا بخشدار هر محل نماینده خود را معرفی و به انتخاب نمایندگان طبقات دیگرنیز اقدام خواهد شد.
انتخاب نمایندگان کمیسیونهای تشخیص باید تا پانزدهم اسفند ماه هر سال تمام شود چنانچه نمایندگان بازرگانان و کشاورزان و دیگر مؤدیان با وجوددعوت اداره دارایی معرفی نشوند فرماندار یا بخشدار با موافقت رئیس دارایی نمایندگان مربوطه را مستقلاً انتخاب و احکام آنان را فرمانداری یا بخشدارصادر خواهند نمود.

ماده ۳ 
ماده ۳ - در موقع انتخاب نمایندگان طبقات مذکور در بند ۳ قسمت الف و بند ۵ قسمت ب ماده ۱ علاوه بر یک نفر نماینده اصلی برای هر کمیسیون‌یک نفر دیگر نیز به عنوان علی‌البدل انتخاب خواهد شد که در موقع غیبت نمایندگان اصلی در کمیسیونهای مربوطه حضور یابند.

ماده ۴ 
ماده ۴ - برای انتخاب نمایندگان سایر مؤدیان در کمیسیونهای تجدید نظر چنانچه در محل انجمن شهر نباشند بنا به تقاضای دارایی شهرستان‌شورای بخش از اشخاص خبیر و بصیر هر محل تعداد لازم انتخاب و معرفی خواهد نمود.

ماده ۵ 
ماده ۵ - ریاست کمیسیونهای بدوی و تجدید نظر به عهده فرماندار یا بخشدار یا نماینده آنها و در غیبت آنان با نماینده دارایی است و در هر صورت‌نماینده دارایی مخبر کمیسیون هم می‌باشد.

ماده ۶ 
ماده ۶ - اشخاصی که در کمیسیونهای بدوی نسبت به مالیات یک مؤدی اظهار عقیده نموده‌اند نمی‌توانند نسبت به بهمان موضوع در کمیسیون‌تجدید نظر رای دهند.

ماده ۷ 
ماده ۷ - در نقاطی که افراد هر یک از طبقات سه‌گانه کمتر از پنج نفر باشد نمایندگان آنها را انجمن شهرداری و اگر انجمن شهرداری نباشد فرماندار یابخشدار با موافقت رئیس دارایی محل انتخاب خواهند نمود.

ماده ۸ 
ماده ۸ - مدت مأموریت کارمندان کمیسیون‌های تشخیص که از اول بهمن لغایت ۱۵ اسفند انتخاب می‌شوند از ۱۶ اسفند هر سال برای مدت یک سال‌می‌باشد و چنانچه در غیر مدت مذکور انتخاب شوند در ۱۵ اسفند هر سال مأموریت آنها خاتمه خواهد یافت و هرگاه نمایندگان بازرگانان و کشاورزان وسایر مؤدیان سه جلسه متوالی بدون عذر موجه حضور بهم نرسانند مستعفی شناخته شده و برای مدت یک سال حق عضویت کمیسیونهای تشخیص‌را نخواهند داشت.

ماده ۹ 
ماده ۹ - اشخاصی که به اتهام بزه یا تبهکاری یا ورشکستگی به تقصیر محکوم شده‌اند صلاحیت کارمندی کمیسیون تشخیص را ندارند.

ماده ۱۰ 
ماده ۱۰ - وظایف کمیسیونهای تشخیص عبارت است از:
۱ - رسیدگی به اختلافات بین مشمولین مالیات و ادارات دارایی.
۲ - کمیسیون تشخیص می‌تواند اظهارات طرفین و اشخاص ثالث را استماع نموده و حق دارد هر گونه توضیح کتبی یا شفاهی که برای تعیین‌مالیات مورد بحث لازم می‌داند از مؤدیان و دارایی بخواهد و نیز مجاز است دفاتر تجارتی و اسناد مؤدی را رسیدگی نماید.
۳ - کمیسیونهای بدوی و تجدید نظر مکلفند مؤدیان مالیاتی را سه نوبت به فواصل پانزده روز دعوت نموده و چنانچه مؤدیان حاضر نشدند نوبت سوم غیاباً رسیدگی نموده و رای صادر نمایند در هر حال بیش از سه نوبت حق دعوت مؤدی را نخواهند داشت.
۴ - کمیسیونهای تشخیص که بر طبق مقررات فوق تشکیل می‌شوند به کلیه اختلافات مالیاتی بین دارایی و مؤدیان راجع به سالهای قبل از ۲۹ نیزرسیدگی و رای صادر خواهند نمود.

ماده ۱۱ 
ماده ۱۱ - عدم حضور هر یک از نمایندگان در کمیسیون تشخیص به استثنای نماینده دارایی به شرط اطلاع از تشکیل کمیسیون مانع تشکیل کمیسیون و صدور رای نخواهد بود و آرایی که به اکثریت صادر می‌شود معتبر است.

در هر حال برای تشکیل کمیسیون بدوی با حضور دو نفر از اعضای کمیسیون و برای کمیسیون تجدید نظر حضور سه نفر از نمایندگان ضروری می‌باشد. غیبت نمایندگان باید در صورت جلسه قید شود.
در صورتی که اختلاف نظر بین اعضای حاضر کمیسیونهای بدوی و تجدید نظر با رای مساوی حاصل شود کمیسیون بایستی در همان جلسه عضوغایب یا عضو علی‌البدل را دعوت نماید تا در صدور رای شرکت کنند.

ماده ۱۲ 
ماده ۱۲ - تاریخ تشکیل کمیسیون وعده جلسات بر حسب تشخیص دارایی و اطلاع رئیس کمیسیون می‌باشد.

ماده ۱۳ 
ماده ۱۳ - یک یا دو نفر از کارمندان دارایی بدون داشتن حق رای سمت منشیگری کمیسیون را خواهد داشت منشی کمیسیون خلاصه تصمیمات‌هر جلسه را در دفتری ثبت و آراء صادره را به امضای کارمندان کمیسیون خواهد رسانید.

آراء کمیسیون باید مدلل و موجه بوده و در همان جلسه به امضای اعضاء کمیسیون برسد و به طرفین ابلاغ گردد.

ماده ۱۴ 
ماده ۱۴ - کمیسیونهای تشخیص بدوی و تجدید نظر مکلفند قبلاً به نماینده توافق و مؤدی مالیاتی اعم از شرکتها یا بازرگانان و یا سایر مؤدیان‌مالیاتی تکلیف توافق نمایند و چنانچه بین
آنها توافق حاصل شد این توافق پس از تأیید کمیسیون تشخیص قطعی خواهد بود و چنانچه توافق حاصل نشود کمیسیون وارد رسیدگی شده و رای‌خواهد داد برای انجام این منظور در هر یک از کمیسیونهای بدوی و تجدید نظر یک نفر نماینده توافق از طرف دارایی تعیین و معرفی خواهد شد.

ماده ۱۵ 
ماده ۱۵ - چنانچه به ادارات دارایی مسلم شود که کمیسیونهای بدوی و تجدید نظر در صدور رای در محاسبه اشتباه نموده‌اند از کمیسیون‌صادرکننده رای تقاضا خواهند نمود به موضوع اشتباه رسیدگی و حکم صادره را اصلاح نماید تغییر یک یا کلیه اعضاء کمیسیون در صلاحیت کمیسیون‌نسبت به اصلاح رای مؤثر نخواهد بود.

به موجب ماده ۲۵ قانون مالیات املاک مزروعی و مالیات بر درآمد مصوب تیر ماه ۱۳۲۸ آیین‌نامه کمیسیونهای تشخیص و توافق که مشتمل بر پانزده‌ماده و در تاریخ ۱۳۲۹٫۴٫۲۸
به تصویب کمیسیون قوانین دارایی مجلس شورای ملی رسیده قابل اجرا است.

رئیس مجلس شورای ملی - رضا حکمت

منبع 

مجلس شورای ملی قوانین دوره قانونگذاری شانزدهم - ۲۰ بهمن ۱۳۲۸ تا ۲۹ بهمن ۱۳۳۰