آیین‌نامه وظایف انجمن‌های ده در امور آبادانی و نوسازی روستاها
‌

آیین‌نامه وظایف انجمن‌های ده در امور آبادانی و نوسازی روستاها - مصوب ۹ تیر ماه ۱۳۴۷ کمیسیون آبادانی و مسکن مجلسین
‌

ماده ۱ - وظایف انجمن 

۱ - ایجاد هماهنگی بین برنامه‌های عمرانی در سطح ده به منظور استفاده صحیح از نیروی انسانی و منابع طبیعی ده.
۲ - تشویق ساکنان ده به خودیاری و مشارکت در اجرای طرحهای آبادانی و نوسازی و استفاده از این نیروها برای آبادانی ده.
۳ - اداره و نگهداری و بهره‌برداری از تأسیسات عمرانی و اهتمام در حفظ و توسعه آن.
۴ - تنظیم برنامه برای استفاده مفید و منطقی از نیروی کار کشاورزان به کارهایی از قبیل صنایع دستی و فرا گرفتن حرفه و تکمیل معلومات و مانند‌آن در فصول و ایامی از سال که کشاورزان از کار کشاورزی و فعالیتهای تولیدی دیگر فراغت دارند و مراقبت در حسن اجرای این برنامه‌ها.
۵ - ایجاد همکاری و اشتراک مساعی با انجمنهای دهات مجاور برای استفاده از تجربیات آنها و همچنین اجرای برنامه‌های مشترک و همکاری و‌اشتراک مساعی با انجمنهای ده منطقه و سایر نقاط کشور به منظور تأمین هماهنگی در برنامه‌های کلی آبادانی و نوسازی روستاها و ترقی اجتماعی‌روستاییان.
۶ - اتخاذ تدابیر لازم به منظور ایجاد مسافرخانه، مهمانسرا، چای‌خانه در حدود احتیاجات و امکانات و مراقبت کامل در حفظ بهداشت و نظافت‌آنها.
۷ - همکاری با مأموران ثبت احوال در تسلیم اسناد سجل.
۸ - تنظیم و اجرای برنامه‌های آبادانی دهات با استفاده از نیروی انسانی و همکاری و شرکت ساکنان ده.
۹ - اشتراک مساعی در کلیه امور آبادانی و نوسازی روستاها.
۱۰ - اهتمام و اقدام در ساختمان دبستان و آموزشگاه حرفه‌ای روستایی و قرائتخانه و نظایر آن.
۱۱ - اهتمام و اقدام در تأمین بهداشت عمومی و نظافت ده.
۱۲ - اهتمام و اقدام در ایجاد حمامهای بهداشتی و سایر ساختمانهای ضروری برای تأمین و تعمیم بهداشت روستاییان.
۱۳ - اهتمام و اقدام در تأمین آب آشامیدنی و لوله‌کشی روستاها.
۱۴ - اهتمام و اقدام در تأمین برق و روشنایی روستاها با توجه به برنامه‌های عمومی مملکتی و ضوابط مصوبه دولت.
۱۵ - اهتمام و اقدام در احداث و نگاهداری مساجد، غسالخانه، گورستان
۱۶ - اهتمام و اقدام در ایجاد تأسیسات حفاظتی و ساختمانهای عمومی.
۱۷ - نگاهداری راههای بین دهات و همچنین تسطیح و کف‌سازی میادین و معابر و سایر امور مربوط به آن و اقدام در تهیه و نصب راهنما و علائم‌شناسایی ده در محل مناسب.
۱۸ - اهتمام و اقدام در ایجاد ساختمانهای ورزشی - زمینهای ورزشی و استخرهای شنا و کلیه وسائل مربوط به تعمیم ورزش و تربیت بدنی.
۱۹ - راهنمایی روستاییان در احداث خانه‌های روستایی.
۲۰ - اقدام در توسعه معابر و دهسازی.
۲۱ - وضع مقررات برای نظافت و رفت و روب ده و دفن لاشه حیوانات و نظارت دقیق در اجرای آن.
۲۲ - اتخاذ تدابیر لازم به منظور جلوگیری از آلوده شدن آب و نظارت در حسن اجرای آن.
۲۳ - تعیین محل خاص برای تهیه و نگاهداری کودهای غیر شیمیایی و زباله در محلی دور از منطقه مسکونی ده و اماکن عمومی.
۲۴ - تشویق کشاورزان به مصرف مواد نفتی به منظور جلوگیری از استفاده فضولات به عنوان سوخت.
۲۵ - اتخاذ تدابیر لازم به منظور ایجاد ساختمانهای مناسب برای آبهای معدنی و تدارک وسایل لازم برای استفاده از آنها طبق اصول فنی و‌بهداشتی.
۲۶ - اشتراک مساعی در امر تشکیل شرکتهای تعاونی و شرکتهای سهامی زراعی و همکاری با مأموران وزارت اصلاحات ارضی و تعاون روستایی‌و شرکتهای سهامی زراعی در زمینه انجام وظایف مربوطه آنها.
۲۷ - اهتمام در ازدیاد سطح کشت در اراضی ده و بالا بردن بازده آن با استفاده از راهنماییهای مروجین مسئول.
۲۸ - تنظیم برنامه درختکاری و نظارت در اجرای آن و ایجاد بیشه و باغهای عمومی.
۲۹ - تشویق ساکنان ده در ترویج دامداری و اصلاح نژاد دامها و افزایش علوفه و فرآورده‌های دامی.
۳۰ - اهتمام در دفع آفات و تشویق روستاییان به مبارزه با آنها و مراقبت در حفظ مراتع و جلوگیری از کندن و سوزاندن بوته‌های صحرایی و‌کوهستانی خارج از سطح کشت.
۳۱ - کوشش در اشاعه فرهنگ و راهنمایی روستاییان در مسائل اجتماعی.
۳۲ - مراقبت در حفظ آثار باستانی با نظر سازمانهای مربوط و اعلام کشف آثار و اشیا‌ی و مسکوکات عتیقه و نظایر آن و جلوگیری از هر گونه‌کاوشهای باستان‌شناسی غیر مجاز.
۳۳ - همکاری با سپاهی دانش و مدیر دبستان در بهبود امر آموزش اطفال و مبارزه با بیسوادی از طریق اعزام بزرگسالان به کلاسهای درس شبانه.
۳۴ - همکاری و فراهم نمودن تسهیلات لازم در انجام وظایف سپاهیان انقلاب در امر بهداشت - ترویج و آبادانی - مبارزه با بیسوادی و نظائر آن‌و همچنین همکاری با سایر مأموران و اشخاصی که از طرف دولت برای انجام وظایف قانونی به دهات اعزام می‌شوند.
۳۵ - اتخاذ تدابیر لازم برای تشویق از صنایع دستی روستایی و کمک به آنها و فراهم آوردن تسهیلات لازم به منظور حسن اجرای برنامه‌هایی که از‌طرف دولت برای ترویج و حمایت از صنایع روستایی مقرر می‌گردد.
۳۶ - اتخاذ تدابیر لازم به منظور تسهیل و تأمین وسائل پستی و ارتباطی محل با رعایت قوانین و مقررات عمومی مربوط و دستورالعمل‌سازمانهای مسئول.
۳۷ - اتخاذ تدابیر لازم به منظور تأمین آذوقه و مرغوبیت خواربار و رعایت بهداشت در عرضه و توزیع مایحتاج عمومی ده و امور دیگری که‌متضمن رفاه عمومی و بهبود زندگی در روستا باشد.
۳۸ - احداث و نگاهداری مساجد - غسالخانه و گورستان و اشتراک مساعی در حفظ موقوفات عام.
۳۹ - تشویق افراد به تشکیل انجمنهای خیریه و کمک به امور خیریه.
۴۰ - اهتمام و مراقبت در تهیه وسائل نگاهداری معلولین و اشخاص از کار افتاده با استفاده از امکانات محلی و جلب کمک سازمانهای مسئول و‌مجاز.

ماده ۲ 
هر انجمن ده مکلف است ظرف مدت دو ماه از تاریخ تشکیل با راهنمایی مأمور آبادانی و مسکن برنامه سه‌ساله‌ای مشتمل بر احتیاجات‌ضروری و اولیه محل بر مبنای حد متوسط درآمد سالانه در دو قسمت به شرح زیر تهیه و به اداره آبادانی و مسکن منطقه ارسال دارد:

۱ - برنامه‌هایی که بدون درخواست کمک مالی اجرای آنها با استفاده از عواید انجمن و خودیاری روستاییان و منابع محلی امکان‌پذیر می‌باشد.
۲ - برنامه‌هایی که اجرای آنها مستلزم جلب کمکهای فنی و یا مالی است.

ماده ۳ 
در مورد اجرای برنامه‌های بند ۱ ماده ۲ انجمن ده به تناسب درآمد وصولی سالانه و استفاده از امکانات محلی تحت راهنمایی و نظارت‌مأموران آبادانی و مسکن رأساً اقدام و برنامه‌های مشمول بند ۲ ماده مذکور را با تعیین نوع و میزان کمک درخواستی به مأموران آبادانی و مسکن تسلیم‌خواهد کرد که با توجه به مقدورات و منابع موجود مالی مورد بررسی و اقدام قرار گیرد.
‌

ماده ۴ 
انجمن ده مکلف است در بهمن ماه هر سال با توجه به برنامه سه‌ساله و موجودی انجمن و برآورد عوائد سال بعد بودجه سال آینده را‌تنظیم و پس از تصویب نسخه‌ای از آن را به اداره آبادانی و مسکن مربوطه تسلیم نماید. بودجه پس از تأیید کتبی اداره مذکور قابل اجرا است.

ماده ۵ 
انجمن ده موظف است ضمن ارسال بودجه سال آینده گزارش عملیات سال جاری را نیز تهیه و به مسئول آبادانی و مسکن ارسال دارد.
‌

ماده ۶ 
انجمن ده موظف است دو ماه قبل از انقضای دوره قانونی خود گزارشی از اقدامات انجام یافته و در دست اجرای سه‌ساله خود را تهیه و‌یک نسخه را در بایگانی انجمن نگاهداری و نسخه دیگر را به اداره آبادانی و مسکن مربوط ارسال نماید.
‌

ماده ۷ 
انجمن ده مکلف است قبل از برداشت هر نوع محصول و یا عوائد دیگر مشمول پرداخت دو درصد موقع و میزان و طرز پرداخت بدهی دو‌درصد هر صاحب درآمد را تعیین و برای وصول کتباً به کدخدا ابلاغ و برای اطلاع عمومی آگهی نماید.

ماده ۸ 
هر گاه افراد نسبت به نظر انجمن اعتراض داشته باشند باید ظرف 15 روز از تاریخ ابلاغ اعتراض خود را کتباً به شورای عمران بخش و‌انجمن ده تسلیم دارند.

ماده ۹ 

شورای عمران بخش موظف است از تاریخ دریافت اعتراض حداکثر ظرف یک ماه به شکایت رسیدگی و نظر خود را به انجمن ده و‌معترض کتباً اعلام نماید رأی شورای عمرانی بخش قطعی و لازم‌الاجرا است. در شورای عمران بخش نماینده اداره آبادانی و مسکن جانشین اداره کل‌امور اجتماعی و عمران دهات می‌باشد.

ماده ۱۰ 
هر گاه اشخاص از پرداخت سهم خود در مدت یا مهلتی که انجمن ده تعیین می‌نماید استنکاف کنند کدخدا مراتب را به اداره آبادانی و‌مسکن مربوط اطلاع می‌دهد و اداره مزبور با مستنکف بر طبق آیین‌نامه اجرایی وصول مالیاتهای املاک مزروعی عمل خواهد کرد.

ماده ۱۱ 
کدخدا مأمور وصول عواید دو درصد می‌باشد و باید عواید مزبور را از بدهکار در مقابل رسید وصول و آن را ظرف سه روز به خزانه‌دار یا‌انباردار انجمن تحویل داده رسید دریافت نموده و مراتب را به اداره آبادانی و مسکن محل گزارش نماید.
‌

ماده ۱۲ 
هر گاه عواید مشمول دو درصد کلاً یا جزئاً به اجاره نقد یا جنس و یا توأماً واگذار شده باشد مستأجر موظف است بر طبق مقررات فوق‌دو درصد عواید را پرداخت و آن را از میزان مال‌الاجاره موضوع نماید.
‌

ماده ۱۳ 
انجمن ده مکلف است برای نگاهداری وجوه انجمن در نزدیکترین بانک افتتاح حساب نماید افتتاح حساب و برداشت از آن با امضای‌رییس و خزانه‌دار انجمن خواهد بود.

ماده ۱۴ 
خزانه‌دار یا انباردار انجمن مکلف است وجوهی را که در مقابل تسلیم رسید از کدخدا دریافت می‌دارد به حساب انجمن در بانک تودیع‌کند.

ماده ۱۵ 
در صورتی که عواید جنسی دریافت شود خزانه‌دار و انباردار مکلف است که عین جنس را در انبار مخصوص یا محل مناسبی به‌مسئولیت خود نگاهداری نماید.
‌

ماده ۱۶ 
عواید جنسی باید در موقع مناسب و با رعایت صرفه و صلاح از طرف انجمن به فروش برسد شرکتهای تعاونی با تساوی شرایط در خرید‌جنس حق تقدم دارند.
‌

ماده ۱۷ 

خزانه‌دار یا انباردار انجمن ده مکلف است به منظور نگاهداری حساب درآمدهای نقدی و جنسی و حساب بانک کلیه ارقام و اقلام‌دریافتی و پرداختی را مرتباً با استفاده از راهنمایی مأمور آبادانی و مسکن در دفاتر مربوط ثبت نماید.

ماده ۱۸ 
انجمن می‌تواند به منظور انجام و اجرای مخارج فوری و ضروری مورد تصویب تنخواه‌گردانی حداکثر معادل مبلغ پنج هزار ریال در‌اختیار خزانه‌دار بگذارد.
‌

ماده ۱۹ 
استفاده از حساب و برداشت از موجودی انجمن منحصراً برای اجرای برنامه‌ها و مخارجی است که قبلاً به تصویب انجمن ده رسیده و در‌بودجه سالانه همان انجمن پادار شده باشد.
‌

ماده ۲۰ 
اسناد خرید و معامله انجمن را باید رییس و خزانه دارو کدخدا امضا‌ی نمایند و مسئول صحت آن هستند.
‌

ماده ۲۱ 
انجمن ده مکلف است پس از انقضا‌ی دوره قانونی خود کلیه دارایی و اموال و وجوه و عواید و صورت تعهدات انجمن را ضمن تنظیم‌صورت مجلس به مسئولان بعدی انجمن تحویل دهد و یک نسخه از آن را به اداره آبادانی و مسکن محل ارسال دارد.
‌

ماده ۲۲ 
وجوه انجمن و اموال منقول و غیر منقول و مستحدثاتی که از محل درآمدهای انجمن ایجاد می‌شود تحت نظارت و سرپرستی انجمن ده‌قرار داشته و افراد حق شخصی نسب به اموال مذکور ندارند درآمد حاصله از تأسیساتی که در دهات به وسیله قانون تشکیل انجمنهای ده تحصیل‌می‌گردد به حساب درآمد انجمن منظور می‌شود.
‌

ماده ۲۳ 
انجمن ده مکلف است هر گونه درآمدی را که از طریق کمکهای بلاعوض مؤسسات و اشخاص اعم از نقدی یا جنسی و یا مصالح برای‌اجرای برنامه‌های عمرانی تحصیل می‌نماید به حساب انجمن ده منظور و در دفاتر خود عمل نماید.

ماده ۲۴ 
وزارت آبادانی و مسکن کلیه دفاتر و فرمها و اوراق مورد لزوم انجمنهای ده را به صورت یکسان تهیه و در اختیار انجمنها خواهد گذارد.
‌

ماده ۲۵ 
هر گاه چند ده بخواهد برنامه عمرانی مشترکی تنظیم و به موقع اجرا بگذارد برنامه مزبور باید در جلسه مشترک انجمنهای دهات ذینفع که‌با راهنمایی مأمور آبادانی و مسکن تشکیل می‌شود به تصویب برسد و ضمن آن سهم هر یک از دهات در مخارج نیز معلوم گردد.

‌اینگونه برنامه‌ها باید تحت نظر هیأتی مرکب از نمایندگانی که انجمنهای دهات ذینفع انتخاب و معرفی می‌نمایند با راهنمایی و نظارت مأمور اداره‌آبادانی و مسکن اجرا شود و سهمیه هر ده در اختیار هیأت منتخب گذارده خواهد شد.

‌آیین‌نامه فوق مشتمل بر بیست و پنج ماده در تاریخ روز دوشنبه بیست و هفتم خرداد ماه یک هزار و سیصد و چهل و هفت به تصویب کمیسیون آبادانی‌و مسکن مجلس سنا و در جلسه روز یکشنبه نهم تیر ماه یک هزار و سیصد و چهل و هفت شمسی به تصویب کمیسیون آبادانی و مسکن مجلس‌شورای ملی رسیده به استناد تبصره یک ماده یک قانون اصلاح قانون تأسیس وزارت آبادانی و مسکن قابل اجرا می‌باشد.

‌رییس مجلس شورای ملی - عبدالله ریاضی

منبع 
آیین‌نامه وظایف انجمن‌های ده در امور آبادانی و نوسازی روستاها

قوانین انقلاب شاه و مردم
آیین‌نامه‌ها مجلس شورای ملی