نظامی (خسرو و شیرین)
خداوند در توفیق بگشای
 به نام آنکه هستی نام ازو یافت
 خبر داری که سیاحان افلاک
 خدایا چون گل ما را سرشتی
 محمد کافرینش هست خاکش
 چو طالع موکب دولت روان کرد
 چون سلطان جوان شاه جوانبخت
 به فرح فالی و فیروزمندی
 زهی دارنده اورنگ شاهی
 سبک باش ای نسیم صبح گاهی
 مرا چون هاتف دل دید دمساز
 مراکز عشق به ناید شعاری
 در آن مدت که من در بسته بودم
 چنین گفت آن سخن گوی کهن زاد
 قضا را از قضا یک روز شادان
 چو خسرو دید کان خواری بر او رفت
 چو آمد زلف شب در عطر رسائی
 ندیمی خاص بودش نام شاپور
 زمین بوسید شاپور سخندان
 چو مشگین جعد شب را شانه کردند
 چو بر زد بامدادن بور گلرنگ
 شباهنگام کاین عنقای فرتوت
 برآمد ناگه مرغ فسون ساز
 چو برزد بامدادان خازن چین
 سخن گوینده پیر پارسی خوان
 فلک چون کار سازیها نماید
 چو شیرین در مداین مهد بگشاد
 چو خسرو دور شد زان چشمه آب
 یکی شب از شب نوروز خوشتر
 خوشا ملکا که ملک زندگانی است
 نشسته شاه روزی نیم هشیار
 چو شد معلوم کز حکم الهی
 چو شیرین را ز قصر آورد شاپور
 کلید رای فتح آمد پدید است
 چنین گوید جهان دیده سخنگوی
 چو دهقان دانه در گل پاک ریزد
 چو پیر سبز پوش آسمانی
 ملک عزم تماشا کرد روزی
 فرو زنده شبی روشنتر از روز
 فرنگیس اولین مرکب روان کرد
 شبی از جمله شبهای بهاری
 ملک را گرم کرد آن آتش تیز
 چو روزی چند شاه آنجا طرب کرد
 چو سر بر کرد ماه از برج ماهی
 چنین در دفتر آورد آن سخن‌سنج
 مهین بانو دلش دادی شب و روز
 چون بر شیرین مقرر گشت شاهی
 چو شاهنشاه صبح آمد بر اورنگ
 چهارم روز مجلس تازه کردند
 در آمد باربد چون بلبل مست
 چو بدر از جیب گردون سر برآورد
 شفاعت کرد روزی شه به شاپور
 پری پیکر نگار پرنیان پوش
 چو دل در مهر شیرین بست فرهاد
 یکی محرم ز نزدیکان درگاه
 ز نزدیکان خود با محرمی چند
 نخستین بار گفتش کز کجائی
 چو شد پرداخته فرهاد را چنگ
 مبارک روزی از خوش روزگاران
 جهان سالار خسرو هر زمانی
 سراینده چنین افکند بنیاد
 در اندیش ای حکیم از کار ایام
 چو خسرو نامه شیرین فرو خواند
 جهان خسرو که تا گردون کمر بست
 به آیین جهانداران یکی روز
 ملک دانسته بود از رای پر نور
 چو عالم بر زد آن زرین علم را
 چو خسرو دید ماه خرگهی را
 جوابش داد سرو لاله رخسار
 دگر باره جهاندار از سر مهر
 دگر ره لعبت طاوس پیکر
 ملک بار دگر گفت از دل افروز
 ز راه پاسخ آن ماه قصب پوش
 ملک چون دید ناز آن نیازی
 به خدمت شمسه خوبان خلخ
 چو خسرو دید کان معشوق طناز
 اجازت داد شیرین باز لب را
 شباهنگام کاهوی ختن گرد
 همان صاحب سخن پیر کهن سال
 نکیسا بر طریقی کان صنم خواست
 نکیسا چون زد این افسانه بر چنگ
 چو بر زد باربد زین سان نوائی
 نکیسا چون زد این طیاره بر چنگ
 چو رود باربد این پرده پرداخت
 نکیسا چون زد این افسانه بر ساز
 نکیسا در ترنم جادوی ساخت
 نکیسا چون ز شاه آتش برانگیخت
 حکایت بر گرفته شاه و شاپور
 به پیروزی چو بر پیروزه گون تخت
 سعادت چون گلی پرورد خواهد
 به نزهت بود روزی با دل‌افروز
 چو خسرو دید کان یار گرامی
 خبر ده کاولین جنبش چه چیز است
 دگرباره به پرسیدش جهاندار
 دگر ره گفت کاجرام کواکب
 دگر ره گفت ما اینجا چرائیم
 دگر ره گفت کای دریای دربار
 دگر باره شه بیدار بختش
 دگر ره گفت اگر جان هست حاصل
 دگر ره گفت بعد از زندگانی
 دگر ره گفت کز دور فلک خیز
 دگر باره بگفتش کای خردمند
 دگر ره باز پرسیدش که جانها
 یکی گفتا بدان ماند که در خواب
 دوم موبد به قصری کرد مانند
 سوم موبد چنان زد داستانی
 چهارم مرد موبد گفت کاین راز
 سخن چون شد به معصومان حوالت
 بزرگ امید چون گلبرگ بشکفت
 دلا از روشنی شمعی برافروز
 چو خسرو تخته حکمت در آموخت
 شبی تاریک نور از ماه برده
 چو صبح از خواب نوشین سر برآورد
 تو کز عبرت بدین افسانه مانی
 ببین ای هفت ساله قره‌العین
 چنین گفت آن سخن پرداز شبخیز
 خداوندی که خلاق‌الوجود است
 شبی رخ تافته زین دیر فانی
 نظامی هان و هان تا زنده باشی
 چو داد اندیشه جادو دماغم
 چه می‌گفتم سخن محمل کجا راند