دیوان شمس (غزلیات ۱۱)

 دم ده و عشوه ده ای دلبر سیمین بر من
 تو سبب سازی و دانایی آن سلطان بین
 همه خوردند و بخفتند و تهی گشت وطن
 شیرمردا تو چه ترسی ز سگ لاغرشان
 چه نشستی دور چون بیگانگان
 هر کجا که پا نهی ای جان من
 شاه ما باری برای کاهلان
 می بده ای ساقی آخرزمان
 نک بهاران شد صلا ای لولیان
 بشنو از دل نکته‌های بی‌سخن
 جان جان‌هایی تو جان را برشکن
 ای دلارام من و ای دل شکن
 ساقیا برخیز و می در جام کن
 راز چون با من نگوید یار من
 فقر را در خواب دیدم دوش من
 جان من جان تو جانت جان من
 آمد آمد در میان خوب ختن
 مرغ خانه با هما پر وا مکن
 ای ببرده دل تو قصد جان مکن
 ای خدا این وصل را هجران مکن
 صبحدم شد زود برخیز ای جوان
 ای زیان و ای زیان و ای زیان
 رو قرار از دل مستان بستان
 مات خود را صنما مات مکن
 ای به انکار سوی ما نگران
 به شکرخنده ببردی دل من
 ای امتان باطل بر نان زنید بر نان
 گر چه بسی نشستم در نار تا به گردن
 ای مرغ آسمانی آمد گه پریدن
 گفتی مرا که چونی در روی ما نظر کن
 ای محو راه گشته از محو هم سفر کن
 من از کی باک دارم خاصه که یار با من
 جانا نخست ما را مرد مدام گردان
 ای دل ز شاه حوران یا قبله صبوران
 آن خوب را طلب کن اندر میان حوران
 امروز سرکشان را عشقت جلوه کردن
 چون جان تو می‌ستانی چون شکر است مردن
 از زنگ لشکر آمد بر قلب لشکرش زن
 رو سر بنه به بالین تنها مرا رها کن
 روز است ای دو دیده در روزنم نظر کن
 پروانه شد در آتش گفتا که همچنین کن
 ای سنگ دل تو جان را دریای پرگهر کن
 دیدی چه گفت بهمن هیزم بنه چو خرمن
 جانا بیار باده و بختم بلند کن
 تو آب روشنی تو در این آب گل مکن
 مستی و عاشقی و جوانی و جنس این
 می‌آیدم ز رنگ تو ای یار بوی آن
 آن کیست ای خدای کز این دام خامشان
 ای دم به دم مصور جان از درون تن
 جانا بیار باده و بختم تمام کن
 می‌بینمت که عزم جفا می‌کنی مکن
 ای آنک از میانه کران می‌کنی مکن
 با عاشقان نشین و همه عاشقی گزین
 بشنیده‌ام که عزم سفر می‌کنی مکن
 مست شدی عاقبت آمدی اندر میان
 خواجه غلط کرده‌ای در روش یار من
 یار شو و یار بین دل شو و دلدار بین
 با رخ چون مشعله بر در ما کیست آن
 گفت لبم ناگهان نام گل و گلستان
 یک غزل آغاز کن بر صفت حاضران
 بوسه بده خویش را ای صنم سیمتن
 سیر نشد چشم و دل از نظر شاه من
 ای رخ خندان تو مایه صد گلستان
 باز فروریخت عشق از در و دیوار من
 باز درآمد ز راه فتنه برانگیز من
 باز برآمد ز کوه خسرو شیرین من
 ای هوس عشق تو کرده جهان را زبون
 بازشکستند خلق سلسله یا مسلمین
 بیش مکن همچنان خانه درآ همچنین
 یا تو ترش کرده رو مایه ده شکران
 هر چه کنی تو کرده من دان
 جفای تلخ تو گوهر کند مرا ای جان
 دلا تو شهد منه در دهان رنجوران
 مکن مکن که روا نیست بی‌گنه کشتن
 توی که بدرقه باشی گهی گهی رهزن
 به جان تو که از این دلشده کرانه مکن
 به من نگر به دو رخسار زعفرانی من
 چهار روز ببودم به پیش تو مهمان
 مقام ناز نداری برو تو ناز مکن
 چهار شعر بگفتم بگفت نی به از این
 نعیم تو نه از آن است که سیر گردد جان
 برای چشم تو صد چشم بد توان دیدن
 اگر سزای لب تو نبود گفته من
 بیا بیا که ز هجرت نه عقل ماند نه دین
 به صلح آمد آن ترک تند عربده کن
 من کجا بودم عجب بی‌تو این چندین زمان
 بگویم مثالی از این عشق سوزان
 ببردی دلم را بدادی به زاغان
 تنت زین جهان است و دل زان جهان
 به پیش آر سغراق گلگون من
 ای هفت دریا گوهر عطا کن
 آن دلبر من آمد بر من
 تازه شد از او باغ و بر من
 یک قوصره پر دارم ز سخن
 با من صنما دل یک دله کن
 گر تنگ بدی این سینه من
 چون دل جانا بنشین بنشین
 شب محنت که بد طبیب و تو افکار یاد کن
 چند نظاره جهان کردن
 چند بوسه وظیفه تعیین کن
 سیر گشتم ز نازهای خسان
 چیست با عشق آشنا بودن
 گر چه اندر فغان و نالیدن
 شب که جهان است پر از لولیان
 ساقی من خیزد بی‌گفت من
 مست رسید آن بت بی‌باک من
 جان منی جان منی جان من
 می‌نروم هیچ از این خانه من
 ای تو پناه همه روز محن
 بانگ برآمد ز خرابات من
 بانگ برآمد ز خرابات من
 ظلمت شب پرتو ظلمات من
 ای تو چو خورشید و شه خاص من
 بانگ برآمد ز دل و جان من
 بازرسید آن بت زیبای من
 آمده‌ای بی‌گه خامش مشین
 پیشتر آ ای صنم شنگ من
 می تلخی که تلخی‌ها بدو گردد همه شیرین
 اگر امروز دلدارم درآید همچو دی خندان
 دگرباره چو مه کردیم خرمن
 افندس مسین کاغا یومیندن
 کیف اتوب یا اخی من سکر کارجوان
 العشق یقول لی تزین
 ایا بدر الدجی بل انت احسن
 اطیب الاسفار عندی انتقالی من مکان
 اطیب الاعمار عمر فی طریق العاشقین
 یا صغیر السن یا رطب البدن
 ابشر ثم ابشر یا متمن
 نحن الی سیدنا راجعون
 ای عاشقان ای عاشقان آن کس که بیند روی او
 حیلت رها کن عاشقا دیوانه شو دیوانه شو
 مستی ببینی رازدان می‌دانک باشد مست او
 بیدار شو بیدار شو هین رفت شب بیدار شو
 نبود چنین مه در جهان ای دل همین جا لنگ شو
 ای شعشعه نور فلق در قبه مینای تو
 ساقی اگر کم شد میت دستار ما بستان گرو
 آن کون خر کز حاسدی عیسی بود تشویش او
 ای عشق تو موزونتری یا باغ و سیبستان تو
 والله ملولم من کنون از جام و سغراق و کدو
 دل دی خراب و مست و خوش هر سو همی‌افتاد از او
 ای تن و جان بنده او بند شکرخنده او
 چون بجهد خنده ز من خنده نهان دارم از او
 روشنی خانه تویی خانه بمگذار و مرو
 کار جهان هر چه شود کار تو کو بار تو کو
 شب شد ای خواجه ز کی آخر آن یار تو کو
 ای شکران ای شکران کان شکر دارم از او
 چیست که هر دمی چنین می‌کشدم به سوی او
 جان و سر تو ای پسر نیست کسی به پای تو
 ای تو خموش پرسخن چیست خبر بیا بگو
 عید نمی‌دهد فرح بی‌نظر هلال تو
 در سفر هوای تو بی‌خبرم به جان تو
 سخت خوش است چشم تو و آن رخ گلفشان تو
 ای تو امان هر بلا ما همه در امان تو
 هین کژ و راست می‌روی باز چه خورده‌ای بگو
 کی ز جهان برون شود جزو جهان هله بگو
 سیمبرا ز سیم تو سیمبرم به جان تو
 سنگ شکاف می‌کند در هوس لقای تو
 من که ستیزه روترم در طلب لقای تو
 باده چو هست ای صنم بازمگیر و نی مگو
 ندیدم در جهان کس را که تا سر پر نبوده‌ست او
 اگر نه عاشق اویم چه می‌پویم به کوی او
 دگرباره بشوریدم بدان سانم به جان تو
 چو شیرینتر نمود ای جان مها شور و بلای تو
 اگر بگذشت روز ای جان به شب مهمان مستان شو
 فقیر است او فقیر است او فقیر ابن الفقیر است او
 دگرباره بشوریدم بدان سانم به جان تو
 دل آتش پذیر از توست برق و سنگ و آهن تو
 نمی‌گفتی مرا روزی که ما را یار غاری تو
 ز مکر حق مباش ایمن اگر صد بخت بینی تو
 هر شش جهتم ای جان منقوش جمال تو
 گشته‌ست طپان جانم ای جان و جهان برگو
 هم آگه و هم ناگه مهمان من آمد او
 چنگ خردم بگسل تاری من و تاری تو
 ای یار قلندردل دلتنگ چرایی تو
 در خشکی ما بنگر و آن پرده تر برگو
 آن دلبر عیار جگرخواره ما کو
 خزان عاشقان را نوبهار او
 تو کمترخواره‌ای هشیار می‌رو
 تو جام عشق را بستان و می‌رو
 از این پستی به سوی آسمان شو
 دل و جان را طربگاه و مقام او
 به پیشت نام جان گویم زهی رو
 به پیشت نام جان گویم زهی رو
 بیا ای رونق گلزار از این سو
 چو بگشادم نظر از شیوه تو
 خداوندا چو تو صاحب قران کو
 گران جانی مکن ای یار برگو
 در این رقص و در این های و در این هو
 بازم صنما چه می‌فریبی تو
 دیدی که چه کرد آن پری رو
 ای رونق نوبهار برگو
 ای عارف خوش کلام برگو
 ای صید رخ تو شیر و آهو
 آن وعده که کرده‌ای مرا کو
 خوش خرامان می‌روی ای جان جان بی‌من مرو
 از حلاوت‌ها که هست از خشم و از دشنام او
 ای خراب اسرارم از اسرار تو اسرار تو
 جمله خشم از کبر خیزد از تکبر پاک شو
 ای سنایی عاشقان را درد باید درد کو
 ای صبا بادی که داری در سر از یاری بگو

دیوان شمس