برنامه درسی ملی جمهوری اسلامی ایران/ساختار و زمان آموزش
۱۳- ساختار و زمان آموزش

1 13 ساختار نظام آموزش و پرورش
۱ ساختار نظام تحصیلی آموزش و پرورش در جمهوری اسلامی ایران براساس مفاد سند
تحول بنیادین آموزش و پرورش، شامل 6 سال دوره ابتدایی و 6 سال دوره متوسطه (جمعاً دوازده سال)
است. هر دوره تحصیلی نیز به دو دوره سه ساله تقسیم می شود 1؛

۲ دوران تحصیل رسمی و عمومی، با توجه به ماهیت و ویژگی برنامه های درسی شامل دوره
آموزش عمومی (مرکب از دوره ابتدایی و دوره متوسطه اول) و نیمه تخصصی (دوره متوسطه دوم)
خواهد بود و در پایان دوره متوسطه دوم به دانش آموزان مدرک دیپلم اعطا می شود؛

۳ دوره پیش دبستان به دوره دو ساله رسمی و غیر اجباری اطلاق م یشود که کودکان گروه
سنی 5 و 6 سال را تحت پوشش برنام ههای آموزشی و تربیتی قرار م یدهد. برنامه های آموزشی و تربیتی
این دوره و میزان حضور نوآموزان در مراکز پی شدبستانی با توجه به ویژگ یهای کودکان منعطف و
سیّال است.

۴ سن شروع دوره ابتدایی، 6 سال تمام خواهد بود. برنامه‌های درسی سه سال اول دوره
ابتدایی به صورت منعطف با عنایت به توانایی‌ها و تفاوت‌های دانش آموزان تدوین و در آن آموزش‌های
پیش‌نیاز و جبرانی ویژه کودکان مناطق محروم و دو زبانه پیش بینی می‌شود؛

۵ مشاوره و هدایت تحصیلی و تربیتی در همه دوره های تحصیلی الزامی است. انتخاب شاخه
و رشته تحصیلی در پایان دوره آموزش عمومی و بر اساس نتایج عملکرد درسی و تربیتی در طول این
دوره تحصیلی صورت می‌گیرد؛

۶ دوره متوسطه دوم دارای سه شاخه نظری، فنی و حرفه‌ای و کاردانش است؛ هر یک از
شاخه‌های این دور‌ه دارای رشته‌هایی خواهد بود که تنوع آنها براساس نیاز جامعه، اقتضای زمان و
امکان اجرای آن تعیین می‌شود.

2 13 زمان تعلیم و تربیت
۱ سال تحصیلی از اول مهر ماه هر سال شروع و تا پایان شهریور ماه سال بعد ادامه خواهد
داشت؛
زمان آموزش 1 هر پایه تحصیلی در دوره ابتدایی 925 ساعت، در دوره متوسطه اول
1110 ساعت و در دوره متوسطه دوم شاخه نظری 1295 ساعت و شاخه فنی و حرفه‌ای و کار دانش
1480 ساعت خواهد بود. علاوه بر این، در تمامی پایه ها 50 ساعت به فعالیت های خارج از کلاس
و مدرسه متناسب با اقتضائات برنامه درسی هر حوزه یادگیری اختصاص می یابد و 50 ساعت
متناسب با شرایط و اقتضائات محیطی در اختیار استان ها، مناطق و مدارس قرار می گیرد 2)جمعاً
100 ساعت(.
۲ با عنایت به راهکار 5 5 سند تحول بنیادین آموزش و پرورش 3 و بنا به ضرورت پاسخگویی
به نیازها و اقتضائات محلی و منطقه ای، برنام هریزی و تأمین محتوای بخشی از زمانِ رسمی تعلیم و
تربیت در اختیار استان، منطقه و مدرسه خواهد بود که در چارچوب آئین نام ههای ابلاغی برنام هریزی
و اجرا می شود؛
۳ ساعات کار هفتگی دوره ابتدایی 25 ساعت در کلیه پای هها و زمان هر جلسه در پای ههای
اول، دوم و سوم 45 دقیقه و در پای ههای چهارم، پنجم و ششم 50 دقیقه م یباشد. میانگین ساعات کار هفتگی دوره متوسطه اول 30 ساعت در کلیه پایه ها و زمان هر جلسه 50 دقیقه م یباشد، و ساعات کار
هفتگی دوره متوسطه دوم نظری حداکثر 35 ساعت در کلیه پای هها و زمان هر جلسه 50 دقیقه م یباشد و
ساعات کار هفتگی دوره متوسطه دوم فنی و حرفه ای و کاردانش متناسب با رشته های تحصیلی حداکثر
40 ساعت در کلیه پای هها و زمان هر جلسه 50 دقیقه م یباشد 1.

تبصره: زمان اختصاص یافته به هر جلسه و زمان استراحت بین آنها مجموعاً 60 دقیقه می باشد
و تلفیق دو جلسه درسی بویژه در دوره ابتدایی مجاز نمی باشد.
۴ جدول عناوین دروس و زمان اختصاص یافته به آنها از سوی سازمان پژوهش و برنام هریزی
آموزشی پیشنهاد و به تصویب شورای عالی آموزش و پرورش خواهد رسید؛
۵ وزارت آموزش و پرورش مسئولیت زمینه سازی لازم برای هدایت و غن یسازی زمان
غیررسمی تعلیم تربیت در خانه، مدرسه و خارج از مدرسه را بر عهده دارد.
۶ وزارت آموزش و پرورش موظف است از مشارکت حداکثری خانواده ها، دستگا ههای
فرهنگی، هنری، خدماتی، مذهبی، تولیدی و...برای طراحی و اجرای برنام هها و فعالیت های خارج از
کلاس و مدرسه، به خصوص بخشی از برنام هها که در تابستان اجرا م یشود استفاده نماید.

۲ از نمونه فعالی تهای رسمی خارج از کلاس و مدرسه م یتوان: مشاهده طبیعت، انجام فعالی ت میدانی و بازدید از موز هها،
نمایشگا هها و مراکز علمی، تولیدی، فرهنگی )موز هها، کانو نهای تربیتی محله و …(، مذهبی )مساجد، زیارتگا هها، دارالقرآ نها و …(، نهادها و
مؤسسات اجتماعی، شرکت در فعالیت های ورزشی، شرکت در فعالی ت گرو هها و انجم نهای علمی، اردوهای علمی، زیارتی و سیاحتی و...
را نام برد.

۳ اختصاص حداقل 10 درصد و حداکثر 20 درصد از برنامه های آموزشی به معرفی حرفه ها، هنرها، جغرافیا، آیین و رسوم، نیازها
و شرایط اقلیمی و جغرافیایی استان ها به ویژه مناطق روستایی و عشایری با رعایت استانداردهای ارتقای کیفیت و تقویت هویت اسلامی ایرانی
دانش آموزان در چارچوب ایجاد کار آمدی و تقویت هویت ملی.

۱ مبنای محاسبه زمان آموزش و امتحانات 37 هفته از اول مهر ماه تا پایان خرداد ماه می باشد.