دیوان شمس (غزلیات ۱۵)

 عاشقان را آتشی وآنگه چه پنهان آتشی
 آخر ای دلبر تو ما را می‌نجویی اندکی
 ساقیا شد عقل‌ها هم خانه دیوانگی
 چون تو آن روبند را از روی چون مه برکنی
 ای خوشا عیشی که باشد ای خوشا نظاره‌ای
 آه کان سایه خدا گوهردلی پرمایه‌ای
 گشت جان از صدر شمس الدین یکی سوداییی
 گر چه در مستی خسی را تو مراعاتی کنی
 ساخت بغراقان به رسم عید بغراقانیی
 ای بداده دیده‌های خلق را حیرانیی
 از هوای شمس دین بنگر تو این دیوانگی
 ای دهان آلوده جانی از کجا می خورده‌ای
 اقتلونی یا ثقاتی ان فی قتلی حیاتی
 خنک آن دم که به رحمت سر عشاق بخاری
 بمشو همره مرغان که چنین بی‌پر و بالی
 که شکیبد ز تو ای جان که جگرگوشه جانی
 مکن ای دوست نشاید که بخوانند و نیایی
 صنما چونک فریبی همه عیار فریبی
 اگر او ماه منستی شب من روز شدستی
 چو به شهر تو رسیدم تو ز من گوشه گزیدی
 تو ز هر ذره وجودت بشنو ناله و زاری
 تو فقیری تو فقیری تو فقیر ابن فقیری
 ز کجایی ز کجایی هله ای مجلس سامی
 مه ما نیست منور تو مگر چرخ درآیی
 مثل ذره روزن همگان گشته هوایی
 همه چون ذره روزن ز غمت گشته هوایی
 بده ای دوست شرابی که خدایی است خدایی
 خبری است نورسیده تو مگر خبر نداری
 تو نفس نفس بر این دل هوسی دگر گماری
 هله پاسبان منزل تو چگونه پاسبانی
 چو نماز شام هر کس بنهد چراغ و خوانی
 صنما چنان لطیفی که به جان ما درآیی
 سوی باغ ما سفر کن بنگر بهار باری
 به مبارکی و شادی بستان ز عشق جامی
 ز گزاف ریز باده که تو شاه ساقیانی
 به چه روی پشت آرم به کسی که از گزینی
 هله عاشقان بشارت که نماند این جدایی
 صفت خدای داری چو به سینه‌ای درآیی
 بکشید یار گوشم که تو امشب آن مایی
 منگر به هر گدایی که تو خاص از آن مایی
 به خدا کسی نجنبد چو تو تن زنی نجنبی
 بت من ز در درآمد به مبارکی و شادی
 هله ای پری شب رو که ز خلق ناپدیدی
 تو کیی در این ضمیرم که فزونتر از جهانی
 بت من به طعنه گوید چه میان ره فتادی
 چو مرا ز عشق کهنه صنما به یاد دادی
 دل بی‌قرار را گو که چو مستقر نداری
 سحر است خیز ساقی بکن آنچ خوی داری
 ز بهار جان خبر ده هله ای دم بهاری
 ز غم تو زار زارم هله تا تو شاد باشی
 شب و روز آن نکوتر که به پیش یار باشی
 چو یقین شده‌ست دل را که تو جان جان جانی
 تو ز عشق خود نپرسی که چه خوب و دلربایی
 برسید لک لک جان که بهار شد کجایی
 هله ای دلی که خفته تو به زیر ظل مایی
 صنما چگونه گویم که تو نور جان مایی
 چه جمال جان فزایی که میان جان مایی
 صنما تو همچو آتش قدح مدام داری
 برو ای عشق که تا شحنه خوبان شده‌ای
 هست در حلقه ما حلقه ربایی عجبی
 چند روز است که شطرنج عجب می‌بازی
 هله هشدار که با بی‌خبران نستیزی
 وقت آن شد که بدان روح فزا آمیزی
 به شکرخنده اگر می‌ببرد دل ز کسی
 در رخ عشق نگر تا به صفت مرد شوی
 گر گریزی به ملولی ز من سودایی
 نیستی عاشق ای جلف شکم خوار گدای
 در دلت چیست عجب که چو شکر می‌خندی
 هست اندر غم تو دلشده دانشمندی
 ای دریغا در این خانه دمی بگشودی
 به دغل کی بگزیند دل یارم یاری
 مرغ اندیشه که اندر همه دل‌ها بپری
 رو رو ای جان سبک خیز غریب سفری
 سحری کرد ندایی عجب آن رشک پری
 نی تو شکلی دگری سنگ نباشی تو زری
 شکنی شیشه مردم گرو از من گیری
 بر یکی بوسه حقستت که چنان می‌لرزی
 هله تا ظن نبری کز کف من بگریزی
 ننگ هر قافله در شش دره ابلیسی
 به حق و حرمت آنک همگان را جانی
 گر تو ما را به جفای صنمان ترسانی
 تیغ را گر تو چو خورشید دمی رنده زنی
 چه حریصی که مرا بی‌خور و بی‌خواب کنی
 به شکرخنده بتا نرخ شکر می‌شکنی
 هله آن به که خوری این می و از دست روی
 اگر امشب بر من باشی و خانه نروی
 بده ای کف تو را قاعده لطف افزایی
 به شکرخنده اگر می‌ببرد جان ز کسی
 ای که تو چشمه حیوان و بهار چمنی
 سخن تلخ مگو ای لب تو حلوایی
 هر کی از نیستی آید به سوی او خبری
 ای شه جاودانی وی مه آسمانی
 قدر غم گر چشم سر بگریستی
 با چنین رفتن به منزل کی رسی
 چاره‌ای کو بهتر از دیوانگی
 قره العین منی ای جان بلی
 بوی باغ و گلستان آید همی
 هر دم ای دل سوی جانان می‌روی
 بار دیگر عزم رفتن کرده‌ای
 بوی مشکی در جهان افکنده‌ای
 فارغم گر گشت دل آواره‌ای
 ای درآورده جهانی را ز پای
 باوفا یارا جفا آموختی
 عاقبت از عاشقان بگریختی
 اندرآ در خانه یارا ساعتی
 گوید آن دلبر که چون همدل شدی
 آفتابا سوی مه رویان شدی
 باوفاتر گشت یارم اندکی
 هست امروز آنچ می‌باید بلی
 باز گردد عاقبت این در بلی
 طبع چیزی نو به نو خواهد همی
 با من ای عشق امتحان‌ها می‌کنی
 باز چون گل سوی گلشن می‌روی
 ناگهان اندردویدم پیش وی
 خوش بود گر کاهلی یک سو نهی
 مرحبا ای پرده تو آن پرده‌ای
 هیچ خمری بی‌خماری دیده‌ای
 می‌زنم حلقه در هر خانه‌ای
 گر سران را بی‌سری درواستی
 ای بهار سبز و تر شاد آمدی
 ساقی این جا هست ای مولا بلی
 هم تو شمعی هم تو شاهد هم تو می
 باد بین اندر سرم از باده‌ای
 آه از عشق جمال حوریی
 ای دلی کز گلشکر پرورده‌ای
 گر در آب و گر در آتش می‌روی
 ز کجا آمده‌ای می‌دانی
 آنچ در سینه نهان می‌داری
 ای خیالی که به دل می‌گذری
 تو چرا جمله نبات و شکری
 از دلبر نهانی گر بوی جان بیابی
 چه باشد ای برادر یک شب اگر نخسپی
 ای آنک امام عشقی تکبیر کن که مستی
 گفتی شکار گیرم رفتی شکار گشتی
 گر چه به زیر دلقی شاهی و کیقبادی
 ای نوبهار خندان از لامکان رسیدی
 از بهر مرغ خانه چون خانه‌ای بسازی
 آن مه چو در دل آید او را عجب شناسی
 ما را مسلم آمد هم عیش و هم عروسی
 چون زخمه رجا را بر تار می‌کشانی
 ای گوهر خدایی آیینه معانی
 اندر مصاف ما را در پیش رو سپر نی
 گرمی مجوی الا از سوزش درونی
 ای مبدعی که سگ را بر شیر می‌فزایی
 ای حیله‌هات شیرین تا کی مرا فریبی
 دی عهد و توبه کردی امروز درشکستی
 یا من عجب فتادم یا تو عجب فتادی
 ای کرده رو چو سرکه چه گردد ار بخندی
 در غیب هست عودی کاین عشق از او است دودی
 ای آنک جان ما را در گلشکر کشیدی
 زان خاک تو شدم تا بر من گهر بباری
 گر از شراب دوشین در سر خمار داری
 بازآمدی که ما را درهم زنی به شوری
 گر روشنی تو یارا یا خود سیه ضمیری
 چون روی آتشین را یک دم تو می‌نپوشی
 دل را تمام برکن ای جان ز نیک نامی
 اندر شکست جان شد پیدا لطیف جانی
 مطرب چو زخمه‌ها را بر تار می‌کشانی
 ای آنک جمله عالم از توست یک نشانی
 رقصان شو ای قراضه کز اصل اصل کانی
 در رنگ یار بنگر تا رنگ زندگانی
 با تو عتاب دارم جانا چرا چنینی
 می‌زن سه تا که یکتا گشتم مکن دوتایی
 دی دامنش گرفتم کای گوهر عطایی
 ای برده اختیارم تو اختیار مایی
 هر چند بی‌گه آیی بی‌گاه خیز مایی
 آمد ز نای دولت بار دگر نوایی
 ای چنگیان غیبی از راه خوش نوایی
 بوی کباب داری تو نیز دل کبابی
 با صد هزار دستان آمد خیال یاری
 اندر قمارخانه چون آمدی به بازی
 ای آن که مر مرا تو به از جان و دیده‌ای
 ای از جمال حسن تو عالم نشانه‌ای
 آن دم که دل کند سوی دلبر اشارتی
 هر روز بامداد به آیین دلبری
 شد جادوی حرام و حق از جادوی بری
 هر روز بامداد درآید یکی پری
 ای دل ز بامداد تو بر حال دیگری
 هر روز بامداد طلبکار ما تویی
 آن لحظه کفتاب و چراغ جهان شوی
 ای سیرگشته از ما ما سخت مشتهی
 ای ساقیی که آن می احمر گرفته‌ای
 ای ساقیی که آن می احمر گرفته‌ای
 ای مرغ گیر دام نهانی نهاده‌ای
 مه طلعتی و شهره قبایی بدیده‌ای
 ای عشق کز قدیم تو با ما یگانه‌ای
 ای جان و ای دو دیده بینا چگونه‌ای
 هر چند شیر بیشه و خورشیدطلعتی
 رویش ندیده پس مکنیدم ملامتی
 جان خاک آن مهی که خداش است مشتری
 ای عشق پرده در که تو در زیر چادری
 ای بس فراز و شیب که کردم طلب گری
 شاها بکش قطار که شهوار می‌کشی
 ای نای خوش نوای که دلدار و دلخوشی
 اندر میان جمع چه جان است آن یکی
 گر من ز دست بازی هر غم پژولمی
 ای آسمان که بر سر ما چرخ می‌زنی
 سوگند خورده‌ای که از این پس جفا کنی
 تا چند از فراق مرا کار بشکنی
 ساقی بیار باده سغراق ده منی