قانون تاسیس شورای عالی شهرسازی و معماری ایران
قانون تاسیس شورای عالی شهرسازی و معماری ایران - مصوب ۲۲ اسفند ۱۳۵۱ مجلس شورای ملی و ۱۲ اسفند ۱۳۵۱ مجلس سنا - این قانون در تاریخ ۲۹ اسفند ۱۳۵۱ به توشیح محمدرضا شاه پهلوی رسید

ماده ۱ - هماهنگ کردن برنامه‌های شهرسازی 
برای هماهنگ کردن برنامه‌های شهرسازی به منظور ایجاد محیط زیست بهتر برای مردم همچنین به منظور اعتلای هنر معماری ایران ورعایت سبکهای مختلف معماری سنتی و ملی و ارائه ضوابط و جنبه‌های اصیل آن با در نظر گرفتن روشهای نوین علمی و فنی و در نتیجه یافتن‌شیوه‌های اصولی و مناسب ساختمانی در مناطق مختلف کشور با توجه به شرایط اقلیمی و طرز زندگی و مقتضیات محلی، شورای عالی شهرسازی ومعماری ایران تأسیس می‌شود.

ماده ۲ - وظایف شورای عالی شهرسازی و معماری ایران 
وظایف شورای عالی شهرسازی و معماری ایران به شرح زیر است:

۱ - بررسی پیشنهادهای لازم در مورد سیاست کلی شهرسازی برای طرح در هیأت وزیران.

۲ - اظهار نظر نسبت به پیشنهادها و لوایح شهرسازی و مقررات مربوط به طرحهای جامع شهری که شامل منطقه‌بندی
- نحوه استفاده از زمین
-‌تعیین مناطق صنعتی
- بازرگانی
- اداری
- مسکونی
- تأسیسات عمومی
- فضای سبز و سایر نیازمندیهای عمومی شهر می‌باشد.

۳ - بررسی و تصویب نهایی طرحهای جامع شهری و تغییرات آنها خارج از نقشه‌های تفصیلی.

۴ - تصویب معیارها و ضوابط و آیین‌نامه‌های شهرسازی.

ماده ۳ - اعضای شورای عالی شهرسازی و معماری ایران 
اعضای شورای عالی شهرسازی و معماری ایران عبارتند از:

۱ - وزیر آبادانی و مسکن.

۲ - وزیر کشور.

۳ - وزیر اقتصاد.

۴ - وزیر فرهنگ و هنر.

۵ - وزیر آب و برق.

۶ - وزیر کشاورزی و منابع طبیعی.

۷ - وزیر جنگ.

۸ - رییس سازمان برنامه و بودجه.

ریاست شورای عالی شهرسازی و معماری ایران با وزیر آبادانی و مسکن خواهد بود.

تبصره ۱ - در مورد بررسی طرحهای جامع شهری و تغییرات آنها نظرات استاندار یا فرماندار کل و انجمن شهرستان و انجمن شهر و شهردار وکارشناسان ذیصلاحیت کسب و مورد استفاده قرار خواهد گرفت.

تبصره ۲ - جلسات شورا با حضور اکثریت اعضاء رسمیت خواهد داشت و تصمیمات شورا با حداقل ۵ رأی معتبر خواهد بود.

تبصره ۳ - در صورتی که هر یک از اعضای شورا نتواند شخصاً در هر یک از جلسات شورا شرکت کند یکی از معاونان خود را به شورا اعزام‌خواهد داشت.

ماده ۴ - واحدی در وزارت آبادانی و مسکن 
وزارت آبادانی و مسکن به جای دبیرخانه شورای عالی شهرسازی در تشکیلات خود واحدی ایجاد می‌کند که تحت نظر معاون شهرسازی‌و معماری آن وزارت وظایف زیر را انجام دهد:

۱ - بررسی و اظهار نظر در مورد طرحهای جامع شهری از طریق کمیته‌های فنی که اعضای آن به انتخاب اعضای شورای عالی شهرسازی ومؤسسات ذیربط تعیین می‌شوند.

۲ - تهیه معیارها و ضوابط و آیین‌نامه‌های شهرسازی.

۳ - نظارت در تهیه طرحهای جامع و تفصیلی و جلب نظر انجمن شهر و شهرداری مربوط در حین تهیه طرحهای تفصیلی.

۴ - نظارت در اجرای مراحل مختلف طرحهای تفصیلی شهری.

۵ - ابلاغ مصوبات شورای عالی شهرسازی و معماری ایران به وزارتخانه‌ها و سازمانهای مسئول و ارشاد و راهنمایی دستگاههای مربوط در موردمسائل ناشی از اجرای طرحهای جامع شهری.

۶ - ایجاد یک مرکز مطالعاتی و تحقیقاتی شهرسازی و معماری.

۷ - جمع‌آوری اطلاعات و آمار اقتصادی و اجتماعی و شهرسازی و معماری.

۸ - تشکیل نمایشگاهها از کارهای مختلف معماری و شهرسازی با همکاری سازمانهای مربوط و انجام مسابقات شهرسازی و معماری و تشکیل‌کنفرانسهای لازم به منظور نیل به هدفهای مذکور در این قانون.

ماده ۵ - بررسی و تصویب طرح‌های تفصیلی شهری 
بررسی و تصویب طرحهای تفصیلی شهری و تغییرات آنها در هر استان یا فرمانداری کل به وسیله کمیسیونی به ریاست استاندار یا فرماندارکل و به عضویت رییس انجمن شهرستان و شهردار و نمایندگان وزارت فرهنگ و هنر و آبادانی و مسکن و نماینده مهندس مشاور تهیه‌کننده طرح انجام‌می‌شود. آن قسمت از نقشه‌های تفصیلی که به تصویب انجمن شهر برسد برای شهرداری لازم‌الاجرا خواهد بود. تغییرات نقشه‌های تفصیلی اگر دراساس طرح جامع شهری مؤثر باشد باید به تأیید شورای عالی شهرسازی برسد.

تبصره - شهرداری پایتخت از شمول این ماده همچنین طرحهای تفصیلی موضوع بند ۳ ماده ۴ و بند ۴ ماده مذکور مستثنی خواهد بود.

ماده ۶ - شهرهای دارای نقشه جامع 
در شهرهایی که دارای نقشه جامع می‌باشند ثبت کل مکلف است در مورد هر تفکیک طبق نقشه‌ای که شهرداری بر اساس ضوابط طرح‌جامع تفصیلی یا هادی تأیید کرده باشد اقدام به تفکیک نماید و در مورد افراز دادگاهها مکلفند طبق نقشه تفکیکی شهرداری اقدام نمایند. هرگاه ظرف‌مدت چهار ماه نقشه تفکیکی از طرف شهرداری حسب مورد به ثبت یا دادگاه ارسال نشود ثبت یا دادگاه نسبت به تفکیک یا افراز رأساً اقدام خواهندنمود.

ماده ۷ - اجرای مصوبات شورا توسط شهرداری‌ها 
شهرداریها مکلف به اجرای مصوبات شورای عالی شهرسازی و معماری ایران طبق مفاد ماده ۲ می‌باشند.

تبصره - در موارد ابهام و اشکال و اختلاف نظر در نحوه اجرای طرحهای جامع و تفصیلی شهری موضوع ماده ۵ مراتب در شورای عالی شهرسازی‌مطرح و نظر شورای عالی قطعی و لازم‌الاجرا خواهد بود.

ماده ۸ 
کلیه سازمان‌های دولتی و وابسته به دولت مکلفند در صورت درخواست وزارت آبادانی و مسکن هر نوع اطلاع مربوط به شهرسازی ومعماری را در اختیار وزارت مذکور بگذارند.

ماده ۹ - عقد قراردادهای مربوظ به نقشه‌های جامع شهری 
عقد قراردادهای مربوط به نقشه‌های جامع شهری با مهندسین مشاور همچنین تهیه شرح وظیفه فنی برای تهیه طرحهای مذکور موکول به‌کسب نظر از وزارت آبادانی و مسکن خواهد بود.

ماده ۱۰ - آیین‌نامه اجرایی 
آیین‌نامه اجرایی این قانون از طرف وزارت آبادانی و مسکن و وزارت کشور تهیه و پس از تأیید شورای عالی شهرسازی و معماری به‌تصویب هیأت وزیران خواهد رسید.

ماده ۱۱ - لغو قوانین مغایر با این قانون 
مواد ۹۷ و ۹۸ اصلاح پاره‌ای از مواد قانون شهرداری و قوانین و مقررات مغایر با مفاد این قانون از تاریخ تصویب این قانون ملغی است.

قانون فوق مشتمل بر یازده ماده و پنج تبصره پس از تصویب مجلس سنا در جلسه روز شنبه ۱۳۵۱٫۱۲٫۱۲، در جلسه روز سه‌شنبه بیست و دوم‌اسفند ماه یک هزار و سیصد و پنجاه و یک شمسی به تصویب مجلس شورای ملی رسید.

نایب رییس مجلس شورای ملی - حسین خطیبی

منبع 
‎