برنامه درسی ملی جمهوری اسلامی ایران/اصول ناظر بر برنامه‌های درسی و تربیتی
3 اصول ناظر بر برنامه های درسی و تربیتی

این اصول به صورت هماهنگ و درهم تنیده ناظر بر سیاست گذاری، برنامه ریزی و مدیریت
برنامه های درسی و تربیتی از سطح ملی تا سطح مدرسه است:

1 3 دین محوری
تمامی اجزا و عناصر برنامه های درسی و تربیتی باید مبتنی بر مبانی توحیدی و اصول و ارزش های
اسلام ناب محمدی )ص (باشد. این اصل بر سایر اصول نیز حاکم می باشد.

2 3 تقویت هویت ملی
برنامه های درسی و تربیتی باید زمینه تقویت و پایداری هویت ملی را با تأکید بر تعمیق باورها و
ارزش های اسلامی، فرهنگ و تمدن اسلام و ایران، زبان و ادبیات فارسی، ارز شهای انقلاب اسلامی،
میهن دوستی، وحدت و انسجام فرهنگی، استقلال ملی و همبستگی اسلامی فراهم آورد.

3 3 اعتبار نقش یادگیرنده
برنامه های درسی و تربیتی باید به نقش فعال، داوطلبانه و آگاهانه دانش آموز در فرآیند یاددهی
یادگیری و تربیت پذیری توجه نماید و زمینه تقویت و توسعه روحیه پرسشگری، پژوهشگری، خلاقیت
و کارآفرینی را در وی فراهم سازد.

4 3 اعتبارنقش مرجعیت معلم ) مربی( 1
برنام ههای درسی و تربیتی باید به نقش مرجعیت 2 معلم در هدایت تربیتی برای تقدم تزکیه بر
تعلیم، غن یسازی محیط تربیتی و یادگیری، فعال سازی دانش آموزان در فرآیند یادگیری و تربیت پذیری
و ترغیب آنان نسبت به یادگیری مستمر توجه نماید. همچنین زمینه ی ارتقاء صلاحیت های
اعتقادی،اخلاقی،حرفه ای و تخصصی معلم را فراهم سازد.

5 3 اعتبار نقش پایه ای خانواده
برنام ههای درسی و تربیتی باید ضمن تقویت بنیان خانواده و تحکیم مناسبات خانوادگی و صله
رحم، زمینه کسب شایستگی ها و مهارت های لازم برای تشکیل و مدیریت خانواده مبتنی بر ارزش ها و
معارف الهی و تعمیق آداب و سبک زندگی اسلامی ایرانی دانش آموزان را فراهم آورد.

6 3 جامعیت
برنام ههای درسی و تربیتی باید به نیازهای گوناگون دانش آموزان و جامعه در سطوح محلی،
منطقه ای، ملی و جهانی در کلیه ساحت های تعلیم و تربیت 1 تأکید کند.

7 3 توجه به تفاوت ها
برنام هها ی درسی و تربیتی باید ضمن تأکید بر ویژگی های مشترک، به تفاوت های ناشی از محیط
زندگی )شهری، روستایی، عشایری، فرهنگی و جغرافیایی(،جنسیتی و فردی دانش آموزان )استعدادها،
توانای یها، نیازها و علایق( توجه کرده و از انعطاف لازم برخوردار باشد.

8 3 تعادل
برنام هه ای درسی و تربیتی باید به رعایت تعادل و پرهیز از افراط و تفریط و رعایت تناسب و
توازن در توجه به ساح تهای تعلیم و تربیت، هدف ومحتوا و بهره گیری از رو شهای متفاوت در
طراحی، تولید، اجرا و ارز شیابی از برنام هها پایبند باشد.

9 3 یادگیری مادام العمر
برنام هه ای درسی و تربیتی باید زمینه کسب شایستگی ها و مهارت های لازم برای استمرار و
معنا دار شدن یادگیری و پیوستگی تجارب یادگیری در زندگی را برای دانش آموزان تأمین کند.

10 3 جلب مشارکت و تعامل
فرآیند برنامه ریزی درسی و تربیتی باید زمین ه مشارکت و تعامل مؤثر معلمان، دانش آموزان، خانواده ها و سایرگروه های ذینفع، ذیربط و ذیصلاح را در طراحی، تولید، اجرا و ارز شیابی برنام هها
فراهم نماید.

11 3 یکپارچگی و فراگیری
برنامه های درسی و تربیتی باید برای تمام دانش آموزان )دانش آموزان عادی، دانش آموزان با
نیازهای ویژه و استعداد های درخشان( به صورت به هم پیوسته و یکپارچه طراحی و تدوین شود.
این برنامه ها باید با رعایت انعطاف پذیری، با نیازهای هریک از گروه های دانش آموزان با نیازها و
استعداد های خاص انطباق و سازگاری داده شود.

توضیحات پاورقی 
1 در این سند واژه های معلم و مربی مترادف هم به کار رفته است و به فردی اطلاق می شود که رسالت خطیر تربیت دانش آموزان
را در نظام تعلیم و تربیت رسمی عمومی بر عهده دارد. )سند تحول بنیادین آموزش و پرورش مصوب شورای عالی انقلاب فرهنگی آذر ماه
)1390

2 مبانی نظری تحول بنیادین آموزش و پرورش مصوب شورای عالی انقلاب فرهنگی آذر ماه 1390 ص

1 ساحت ها شامل تعلیم و تربیت اعتقادی،عبادی و اخلاقی،تعلیم و تربیت اجتماعی و سیاسی، تعلیم و تربیت زیستی و بدنی، تعلیم و
تربیت زیباشناختی و هنری، تعلیم و تربیت اقتصادی و حرفه ای، تعلیم و تربیت علمی و فناورانه است. )سند تحول بنیادین آموزش و پرورش
مصوب شورای عالی انقلاب فرهنگی آذر ماه 1390 (

1 تغییرات ناشی از این انطباق و سازگاری باید به تصویب شورای عالی آموزش و پرورش برسد.