دیوان شمس (غزلیات ۶)

 آه در آن شمع منور چه بود
 چونک کمند تو دلم را کشید
 شاخ گلی باغ ز تو سبز و شاد
 دوش دل عربده گر با کی بود
 هر که ز عشاق گریزان شود
 عشق مرا بر همگان برگزید
 گفت کسی خواجه سنایی بمرد
 یا من نعماه غیر معدود
 طارت الکتب الکرام من کرام یا عباد
 من رای درا تلالا نوره وسط الفاد
 میر خوبان را دگر منشور خوبی دررسید
 یا شبه الطیف لی انت قریب بعید
 اگر حریف منی پس بگو که دوش چه بود
 حکم البین بموتی و عمد
 ای شاهد سیمین ذقن درده شرابی همچو زر
 انا فتحنا عینکم فاستبصروا الغیب البصر
 آمد ترش رویی دگر یا زمهریر است او مگر
 رو چشم جان را برگشا در بی‌دلان اندرنگر
 ما را خدا از بهر چه آورد بهر شور و شر
 ای تو نگار خانگی خانه درآ از این سفر
 گرم درآ و دم مده باده بیار و غم ببر
 دی سحری بر گذری گفت مرا یار
 اگر باده خوری باری ز دست دلبر ما خور
 مرا همچون پدر بنگر نه همچون شوهر مادر
 مرا آن اصل بیداری دگرباره به خواب اندر
 گر چه نه به دریاییم دانه گهریم آخر
 یغمابک ترکستان بر زنگ بزد لشکر
 ذاتت عسلست ای جان گفتت عسلی دیگر
 جان بر کف خود داری ای مونس جان زوتر
 نیمیت ز زهر آمد نیمی دگر از شکر
 جان من و جان تو بستست به همدیگر
 تا چند زنی بر من ز انکار تو خار آخر
 ای دیده مرا بر در واپس بکشیده سر
 مکن یار مکن یار مرو ای مه عیار
 ای عاشق بیچاره شده زار به زر بر
 ای رخت فکنده تو بر اومید و حذر بر
 گیرم که بود میر تو را زر به خروار
 به حسن تو نباشد یار دیگر
 بگرد فتنه می‌گردی دگربار
 جفا از سر گرفتی یاد می‌دار
 مرا یارا چنین بی‌یار مگذار
 منم از جان خود بیزار بیزار
 مرا اقبال خندانید آخر
 به ساقی درنگر در مست منگر
 بگردان ساقیا آن جام دیگر
 نگشتم از تو هرگز ای صنم سیر
 در این سرما و باران یار خوشتر
 خداوند خداوندان اسرار
 صد بار بگفتمت نگهدار
 کی باشد اختری در اقطار
 شب گشت ولیک پیش اغیار
 نوریست میان شعر احمر
 نزدیک توام مرا مبین دور
 ای یار شگرف در همه کار
 انجیرفروش را چه بهتر
 انجیرفروش را چه بهتر
 دارد درویش نوش دیگر
 آخر کی شود از آن لقا سیر
 گفتی که زیان کنی زیان گیر
 عاشقی در خشم شد از یار خود معشوق وار
 عرض لشکر می‌دهد مر عاشقان را عشق یار
 چون نبینم من جمالت صد جهان خود دیده گیر
 عزم رفتن کرده‌ای چون عمر شیرین یاد دار
 مطربا در پیش شاهان چون شدستی پرده دار
 یا ربا این لطف‌ها را از لبش پاینده دار
 مرحبا ای جان باقی پادشاه کامیار
 سر برآور ای حریف و روی من بین همچو زر
 نیشکر باید که بندد پیش آن لب‌ها کمر
 در سماع عاشقان زد فر و تابش بر اثیر
 گر به خلوت دیدمی او را به جایی سیر سیر
 معده را پر کرده‌ای دوش از خمیر و از فطیر
 گر خورد آن شیر عشقت خون ما را خورده گیر
 خوی بد دارم ملولم تو مرا معذور دار
 گرم در گفتار آمد آن صنم این الفرار
 آینه چینی تو را با زنگی اعشی چه کار
 لحظه لحظه می برون آمد ز پرده شهریار
 از کنار خویش یابم هر دمی من بوی یار
 شادیی کان از جهان اندر دلت آید مخر
 بهر شهوت جان خود را می‌دهی همچون ستور
 ساقیا هستند خلقان از می ما دور دور
 ای صبا حالی ز خد و خال شمس الدین بیار
 عقل بند ره روان و عاشقانست ای پسر
 هله زیرک هله زیرک هله زیرک زوتر
 مه روزه اندرآمد هله ای بت چو شکر
 همه صیدها بکردی هله میر بار دیگر
 هله زیرک هله زیرک هله زیرک هله زوتر
 بده آن باده به ما باده به ما اولیتر
 سر فروکن به سحر کز سر بازار نظر
 هین که آمد به سر کوی تو مجنون دگر
 صنما این چه گمانست فرودست حقیر
 نه که مهمان غریبم تو مرا یار مگیر
 اختران را شب وصلست و نثارست و نثار
 روستایی بچه‌ای هست درون بازار
 پر ده آن جام می را ساقیا بار دیگر
 داد جاروبی به دستم آن نگار
 گر ز سر عشق او داری خبر
 عقل بند ره روانست ای پسر
 آمدم من بی‌دل و جان ای پسر
 ای نهاده بر سر زانو تو سر
 بس که می‌انگیخت آن مه شور و شر
 نرم نرمک سوی رخسارش نگر
 عشق را با گفت و با ایما چه کار
 رفتم آن جا مست و گفتم ای نگار
 باز شد در عاشقی بابی دگر
 ای خیالت در دل من هر سحور
 راز را اندر میان نه وامگیر
 در چمن آیید و بربندید دید
 ساقیا باده چون نار بیار
 ساقیا باده گلرنگ بیار
 از لب یار شکر را چه خبر
 روزی خوشست رویت از نور روز خوشتر
 بر منبرست این دم مذکر مذکر
 ای جان جان جان‌ها جانی و چیز دیگر
 ای محو عشق گشته جانی و چیز دیگر
 ای آینه فقیری جانی و چیز دیگر
 هر کس به جنس خویش درآمیخت ای نگار
 دل ناظر جمال تو آن گاه انتظار
 میر شکار من که مرا کرده‌ای شکار
 کس بی‌کسی نماند می‌دان تو این قدر
 مستیم و بیخودیم و جمال تو پرده در
 آمد بهار خرم و آمد رسول یار
 اندیشه را رها کن اندر دلش مگیر
 پرده خوش آن بود کز پس آن پرده دار
 تاخت رخ آفتاب گشت جهان مست وار
 چون سر کس نیستت فتنه مکن دل مبر
 سست مکن زه که من تیر توام چارپر
 وجهک مثل القمر قلبک مثل الحجر
 بر سر ره دیدمش تیزروان چون قمر
 عمر که بی‌عشق رفت هیچ حسابش مگیر
 آید هر دم رسول از طرف شهر یار
 گفت لبم چون شکر ارزد گنج گهر
 چون سر کس نیستت فتنه مکن دل مبر
 نه در وفات گذارد نه در جفا دلدار
 چرا ز قافله یک کس نمی‌شود بیدار
 بیار ساقی بادت فدا سر و دستار
 نبشتست خدا گرد چهره دلدار
 شدست نور محمد هزار شاخ هزار
 چه مایه رنج کشیدم ز یار تا این کار
 مجوی شادی چون در غمست میل نگار
 بیامدیم دگربار چون نسیم بهار
 ز بامداد چه دشمن کشست دیدن یار
 درخت اگر متحرک بدی به پا و به پر
 تو شاخ خشک چرایی به روی یار نگر
 ندا رسید به جان‌ها ز خسرو منصور
 به من نگر که منم مونس تو اندر گور
 مرا بگاه ده ای ساقی کریم عقار
 بکش بکش که چه خوش می‌کشی بیار بیار
 کسی بگفت ز ما یا از اوست نیکی و شر
 فغان فغان که ببست آن نگار بار سفر
 به خدمت لبت آمد به انتجاع شکر
 قدح شکست و شرابم نماند و من مخمور
 ببین دلی که نگردد ز جان سپاری سیر
 مه تو یار ندارد جز او تو یار مگیر
 چو دررسید ز تبریز شمس دین چو قمر
 از آن مقام که نبود گشاد زود گذر
 مطرب عاشقان بجنبان تار
 گر تو خواهی وطن پر از دلدار
 رحم بر یار کی کند هم یار
 عشق جانست عشق تو جانتر
 روی بنما به ما مکن مستور
 مطربا عیش و نوش از سر گیر
 مطربا عشقبازی از سر گیر
 عار بادا جهانیان را عار
 خلق را زیر گنبد دوار
 میر خرابات تویی ای نگار
 چند از این راه نو روزگار
 مست توام نه از می و نه از کوکنار
 جان خراباتی و عمر بهار
 هست کسی صافی و زیبانظر
 رحم کن ار زخم شوم سر به سر
 در بگشا کمد خامی دگر
 جاء الربیع و البطر زال الشتاء و الخطر
 بشنو خبر صادق از گفته پیغامبر
 مرا می‌گفت دوش آن یار عیار
 انجیرفروش را چه بهتر
 انتم الشمس و القمر منکم السمع و البصر
 آفتابی برآمد از اسرار
 جاء الربیع و البطر زال الشتاء و الخطر
 غره وجه سلبت قلب جمیع البشر
 سیدی انی کلیل انت فی زی النهار
 به سوی ما نگر چشمی برانداز
 تو چشم شیخ را دیدن میاموز
 اگر کی در فرینداش یوقسا یاوز
 بیا با تو مرا کارست امروز
 چنان مستم چنان مستم من امروز
 چنان مستم چنان مستم من امروز
 در این سرما سر ما داری امروز
 الا ای شمع گریان گرم می‌سوز
 در این سرما سر ما داری امروز
 ای خفته به یاد یار برخیز
 ماییم فداییان جانباز
 برخیز و صبوح را برانگیز
 من از سخنان مهرانگیز
 گر نه‌ای دیوانه رو مر خویش را دیوانه ساز
 سوی خانه خویش آمد عشق آن عاشق نواز
 عاشقان را شد مسلم شب نشستن تا به روز
 اگر آتش است یارت تو برو در او همی‌سوز
 سیمرغ کوه قاف رسیدن گرفت باز
 یا مکثر الدلال علی الخلق بالنشوز
 ساقی روحانیان روح شدم خیز خیز

دیوان شمس