آیین‌نامهٔ شوراهای صنفی دانشجویان (۱۳۷۷ تا ۱۳۹۱)
این آیین نامه در سال ۱۳۷۷ ابلاغ شده و در تاریخ ۱۳۹۱ تغییر پیدا کرده است.

مقدمـه 
پیرو ابلاغیه‌های شماره ۱۰۴۳۰/۱۱مورخ ۳۰/۶/۷۷ و ۴۲۷۹/۴ مورخ ۸/۸/۷۸ ، موضوع آیین‌نامه شورای صنفی دانشجویان و بازنگری آن ، به منظور تقویت حضور و مشارکت دانشجویان در نظام تصمیم‌سازی ، برنامه‌ریزی و نظارت بر امور صنفی و رفاهی دانشگاه و در جهت قانونمند کردن بیشتر امور ، با عنایت به تجارب و دستاوردهای بدست آمده طی سال‌های گذشته و با توجه به نتایج ارزیابی‌هاو نظارت ارائه شده «شوراهای صنفی دانشجویان» دانشگاه‌ها و مراکز آموزش عالی کشور براساس مفاد این آیین‌نامه تشکیل می‌شوند.

بخش اول: اهداف ،کلیات و تعاریف

ماده ۱: اهداف 
 بهبود وضعیت امور صنفی و رفاهی و کمک به ایجاد شرایط و فضای مناسب‌تر برای تحصیل ، فعالیت و سکونت دانشجویان.
 ایجاد همدلی در میان دانشجویان و مسؤولان دانشگاه و آشنایی بیشتر آنها با واقعیت‌ها و مشکلات یکدیگر و تقویت فضای مشارکت و همکاری.
 افزایش آگاهی دانشجویان نسبت به مسائل صنفی برای تبیین حقوق و مسؤولیت‌های ایشان.
 تقویت نقش و توسعه فعالیت‌های دانشجویان در امور صنفی و رفاهی.

ماده ۲ 
شورای صنفی دانشجویان یک واحد دانشگاهی ، نماینده دانشجویان آن واحد در امور صنفی و رفاهی می‌باشد.

 تبصره : منظور از واحد دانشگاهی در این آیین‌نامه ، یک یا چند دانشکده یا خوابگاه دانشجویی است که در دستورالعمل اجرایی این آیین‌نامه تعیین می‌شود.

ماده ۳ 
شورای صنفی دانشجویان دانشگاه ، نماینده دانشجویان دانشگاه در امور صنفی و رفاهی می‌باشد.

ماده ۴ 
وظیفه شورای صنفی انعکاس و پیگیری امور صنفی و رفاهی دانشجویان از طریق مسؤولان ذیربط دانشگاه و نظارت بر امور محوله می‌باشد.

 تبصره : در صورت توافق و تصویب شورای دانشگاه ، شورای صنفی می‌تواند در حیطه امور صنفی و رفاهی نقش اجرایی نیز داشته باشد.

ماده ۵ 
امور صنفی و رفاهی عبارتند از :

 امور تغذیه.
 امور خوابگاه‌ها و سکونت دانشجویان.
 امور خدماتی و رفاهی از قبیل : امور فروشگاه‌ها و دفاتر تکثیر ، ایاب و ذهاب دانشجویان ، وام‌های دانشجویی و مراکز درمانی.
 امور کمک آموزشی از قبیل : امور کتابخانه‌ها و مراکز کامپیوتر.
 خدمات آموزشی مرتبط با دانشجویان.
 امور دیگر به پیشنهاد شورای صنفی و تصویب شورای دانشگاه.

ماده ۶ 
این آیین‌نامه دارای یک دستورالعمل اجرایی می‌باشد که بنا به شرایط و مقتضیات موجود در هر دانشگاه و براساس مواد مندرج در بخش سوم این آیین‌نامه تدوین می‌شود.

ماده ۷ 
هیأت نظارت دانشگاه که براساس آیین‌نامه تشکل‌های اسلامی دانشگاهیان تشکیل گردیده است، مطابق مفاد این آیین‌نامه وظیفه رسیدگی به تخلفات شوراهای صنفی و تصویب دستورالعمل اجرایی آن را برعهده دارد.

ماده ۸ 
هیأت مرکزی نظارت شوراهای صنفی که براساس ماده ۲۵ این آیین‌نامه تشکیل می‌شود ،مرجع تجدید نظر در آراء هیأت نظارت دانشگاه در مورد شوراهای صنفی دانشجویان می‌باشد.

 تبصره : صدور مجوز تأسیس اتحادیه‌هی منطقه‌ای و سراسری شوراهای صنفی دانشجویان و تصویب آیین‌نامه آنها برعهده هیأت مرکزی نظارت شوراهای صنفی است.

بخش دوم 
ارکان و تشکیلات

ماده ۹ 
شورای صنفی دانشجویان واحد دانشگاهی متشکل از ۴ تا ۱۲ عضو اصلی و علی‌البدل می‌باشد که از طریق انتخابات و با رأی مستقیم دانشجویان واحد، حداکثر برای مدت دو سال تعیین می‌شوند.

 تبصره ۱ : برگزاری انتخابات ، هر ساله به منظور تعیین حداقل نیمی از اعضای شورای صنفی انجام می‌گیرد (اولین انتخابات پس از اجرای این آیین‌نامه برای تعیین کلیه اعضاء برگزار می‌شود).

 تبصره ۲ : هر ساله عضویت حداکثر نیمی از اعضای شورا تداوم می‌یابد.

 تبصره ۳ : زمان برگزاری انتخابات ، حدنصاب رأی‌دهندگان برای معتبر بودن انتخابات و نحوه تعیین اعضایی که عضویت آنان تمدید می‌شود، در دستورالعمل اجرایی تعیین می‌شود.

ماده ۱۰ 
برگزاری انتخابات شورای صنفی برعهده هیأت اجرایی انتخابات می‌باشد و هیأت نظارت بر انتخابات وظیفه تائید صلاحیت نامزدها و نظارت بر اجرای صحیح انتخابات را برعهده دارد.

 تبصره : تعداد و ترکیب هیأت اجرایی و هیأت نظارت بر انتخابات در دستورالعمل اجرایی تعیین می‌شود.

ماده ۱۱ 
شرایط نامزدهای انتخابات شورای صنفی به شرح زیر است:
 اشتغال به تحصیل در دانشکده و یا سکونت در خوابگاه براساس دستورالعمل اجرایی.
 نداشتن حکم قطعی شامل «توبیخ کتبی و درج در پرونده» و یا بالاتر در کمیته‌های انضباطی دانشگاه‌ها و مراکز آموزش عالی.
 باقی ماندن حداقل سه ترم از تحصیل برای دانشجویان دوره کارشناسی پیوسته و دو ترم برای دانشجویان دوره‌های کاردانی ، کارشناسی ارشد و دکترا.
 دارا بودن شرط معدل براساس دستورالعمل اجرایی (نباید کمتر از ۱۲ باشد).
 گذراندن حداقلی از واحدهای درسی براساس دستورالعمل اجرایی.
 دارا بودن شرط عدم مشروطی بیش از حد معین شده در دستورالعمل اجرایی (نباید بیشتر از دو نیمسال متوالی و یا سه نیمسال غیرمتوالی باشد).

ماده ۱۲ 
اعضای شورای صنفی دانشگاه توسط شورای صنفی واحدها برای مدت یک سال تعیین می‌شوند.

 تبصره : تعداد اعضای شورای صنفی دانشگاه و شیوه تعیین آنها و تعداد اعضای شورای صنفی واحدها دردستورالعمل اجرایی مشخص می‌شود.

ماده ۱۳ 
چنانچه هر یک از اعضای شوراهای صنفی در کمیته‌های انضباطی دانشجویان محکوم به «توبیخ کتبی و درج در پرونده» و یا بالاتر از آن شوند، عضویت آنها در شورا ملغی می‌شود.

ماده ۱۴ 
شورای صنفی واحد ، تنها در امور صنفی و رفاهی مرتبط با واحد دانشگاهی مربوط مجاز به فعالیت است.

ماده ۱۵ 
دخالت شورای صنفی دانشگاه در حوزه واحدهای دانشگاهی ، بدون هماهنگی وتائید شورای صنفی واحد تخلف محسوب می‌شود.

ماده ۱۶ 
مرجع حل اختلاف میان شورای صنفی واحدها و شورای صنفی دانشگاه در دستورالعمل اجرایی مشخص می‌شود.

ماده ۱۷ 
بودجه موردنیاز شوراهای صنفی توسط شورای صنفی دانشگاه پیشنهاد و پس از تائید معاونت دانشجویی و فرهنگی در حد مقدورات از محل اعتبارات دانشگاه تأمین می‌گردد.

بخش سوم 
تدوین دستورالعمل اجرایی

ماده ۱۸ 
معاونت دانشجویی و فرهنگی دانشگاه حداکثر دو ماه پس از ابلاغ این آیین‌نامه ، دستورالعمل اجرایی آن را تهیه نموده و جهت تصویب به هیأت نظارت دانشگاه ارائه می‌نماید.

 تبصره : دستورالعمل اجرایی می‌تواند با پیشنهاد شورای صنفی و تصویب هیأت نظارت دانشگاه اصلاح شود.

ماده ۱۹ 
هیأت نظارت دانشگاه،حداکثر یک ماه پس از وصول دستورالعمل اجرایی یا اصلاحات پیشنهادی،نظر خود را در مورد تصویب و یا عدم تصویب آن اعلام می‌نماید.
 تبصره ۱: هیأت نظارت دانشگاه در صورتی می‌تواند دستورالعمل اجرایی یا اصلاحات پیشنهادی را مورد تصویب قرار ندهد که مغایر با آیین‌نامه شوراهای صنفی دانشجویان ، مقررات و آیین‌نامه‌های دانشگاه و یا قوانین و مقررات کشور باشد.
 تبصره ۲: در صورت اختلاف شورای صنفی و هیأت نظارت دانشگاه در مورد دستورالعمل اجرایی و یا بخش‌هایی از آن هیأت مرکزی نظارت شوراهای صنفی حداکثر ظرف مدت یک ماه در این باره تصمیم‌گیری خواهد کرد.
 تبصره ۳: تا زمان تصویب نهایی دستورالعمل اجرایی توافق معاونت دانشجویی و فرهنگی و شورای صنفی دانشگاه مبنای عمل خواهد بود.

ماده ۲۰ 
دستورالعمل اجرایی آیین‌نامه شوراهای صنفی لازم است موارد زیر را دربرداشته باشد:

 تعداد وظایف کمیته‌های شورای صنفی و نحوه اداره هر یک از آنها.
 تعداد اعضای شورای صنفی واحدها.
 تعداد اعضای شورای صنفی دانشگاه و شیوه تعیین آنها.
 شیوه برگزاری انتخابات.
 ترکیب هیأت اجرایی و هیأت نظارت بر انتخابات.
 شرایط نامزدهای انتخابات شوراهای صنفی (براساس ماده ۱۰ این آیین‌نامه).
 مرجع حل اختلاف میان شورای صنفی واحدها و شورای صنفی دانشگاه.
 چگونگی تشکیل جلسات و حدنصاب رسمیت یافتن و اخذ تصمیم در آنها.

ماده ۲۱ 
مرجع تفسیر آیین‌نامه شوراهای صنفی ، هیأت مرکزی نظارت شوراهای صنفی و مرجع تفسیر دستورالعمل اجرایی آن ، هیأت نظارت دانشگاه می‌باشد.

بخش چهارم : نظارت و رسیدگی به تخلفات

ماده ۲۲ 
شوراهای صنفی دانشجویان لازم است به منظور انجام فعالیت‌های مندرج در بند ۱-۲ آیین‌نامه تشکل‌های اسلامی دانشگاهیان،بر طبق شیوه مقرر در دستورالعمل اجرایی شماره ۱ آن آیین نامه،اقدام به اخذ مجوز از هیات نظارت دانشگاه نمایند.

ماده۲۳ 
هیات نظارت دانشگاه،بر مبنای دستورالعمل اجرایی شماره۳ آیین نامه تشکلهای اسلامی دانشگاهیان و مواد ۲۱ الی ۲۶ آیین‌نامه شوراهای صنفی دانشجویان،رسیدگی به تخلفات شوراهای صنفی دانشجویان را برعهده دارد.

 تبصره ۱ : بندهای ۱-۱۱ و ۲-۱۱ دستورالعمل فوق در مورد شوراهای صنفی دانشجویان مصداق نداشته و اجرا نمی‌شود. همچنین بند ۲-۱ دستورالعمل فوق در رابطه با شوراهای صنفی ، بدین صورت اصلاح می‌گردد: «تائید صحت برگزاری انتخابات شورای صنفی توسط هیأت نظارت بر انتخابات ، به منزله اعطای مجوز فعالیت به شورای صنفی و تعلیق مجوز به معنی سلب حق انجام فعالیت از شورای صنفی می‌باشد».

 تبصره ۲ : نظارت بر حسن اجرای آیین‌نامه شوراهای صنفی و دستورالعمل اجرایی آن از سوی شوراهای صنفی ، برعهده مدیریت دانشگاه بوده و در صورت بروز تخلف ، مراتب را جهت رسیدگی به هیأت نظارت دانشگاه گزارش می‌نماید.

ماده ۲۴ 
در صورتی که حکم هیأت نظارت دانشگاه ، تعلیق مجوز شورای صنفی واحد دانشگاهی به مدت شش ماه باشد ، شورای صنفی واحد منحل می‌شود و هیأت‌های نظارت و اجرایی انتخابات موظفند حداکثر ظرف مدت یک ماه نسبت به برگزاری انتخابات مجدد در آن واحد دانشگاهی اقدام نمایند.

ماده ۲۵ 
در صورتی که حکم هیأت نظارت دانشگاه ، تعلیق مجوز شورای صنفی دانشگاه به مدت شش ماه باشد ، شورای صنفی دانشگاه منحل می‌گردد و شوراهای صنفی واحدها موظفند حداکثر ظرف مدت دو هفته نسبت به تشکیل آن اقدام نمایند.

 تبصره : اعضای شورای صنفی منحل شده نمی‌توانند عضو شورای صنفی جدید باشند.

ماده ۲۶ 
مرجع تجدید نظر در آراء هیأت نظارت دانشگاه در مورد شوراهای صنفی دانشجویان ، هیأت مرکزی نظارت شوراهای صنفی است که با ترکیب ذیل تشکیل می‌شود:
 معاون دانشجویی وزیر علوم ، تحقیقات و فنآوری (رئیس هیأت).
 مدیر کل امور دانشجویان داخل وزارت علوم ، تحقیقات و فنآوری (دبیر هیأت).
 مدیر کل امور فرهنگی وزارت علوم ، تحقیقات و فنآوری.
 دو نفر از معاونان دانشجویی دانشگاه‌ها به انتخاب معاونان دانشجویی دانشگاه‌ها.
 دو نفر دانشجو به انتخاب دبیران شوراهای صنفی دانشگاه‌های سراسر کشور.

این هیأت ظرف مدت یک ماه از تاریخ دریافت پرونده درخصوص رأی صادره از سوی هیأت نظارت دانشگاه اعلام نظر می‌نماید، رأی هیأت مرکزی نظارت شوراهای صنفی قطعی و لازم‌الاجرا است.

 تبصره : اعضای بند ۴ و ۵ برای مدت یک سال با حکم رئیس هیأت منصوب می‌شوند و انتخاب مجدد ایشان بلامانع است.

ماده ۲۷ 
در صورت عدم همکاری واحدهای دانشگاهی در اجرای صحیح این آیین‌نامه و دستورالعمل اجرایی آن ، شورای صنفی دانشگاه موارد عدم همکاری را برای بررسی و تصمیم‌گیری به هیأت نظارت دانشگاه گزارش می‌نماید.

ماده ۲۸ 
این آیین‌نامه در ۲۸ ماده و ۱۶ تبصره در تاریخ ۲۰/۵/۱۳۸۲ به تصویب وزیر علوم ، تحقیقات و فنآوری رسید و از تاریخ ابلاغ لازم‌الاجرا می‌باشد.

جستارهای وابسته 
آیین نامه شورای صنفی دانشجویان دانشگاه‌های کشور مصوب ۱۳۹۵ وزارت علوم و تحقیقات و فناوری

منبع 
 آیین نامه شورهای صنفی دانشجویان، (ناشر: دانشگاه جهرم)

آموزش عالی