دیوان شمس (غزلیات ۱۶)

 ای نای بس خوش است کز اسرار آگهی
 شوری فتاد در فلک ای مه چه شسته‌ای
 ای کاشکی تو خویش زمانی بدانیی
 بزم و شراب لعل و خرابات و کافری
 آن دل که گم شده‌ست هم از جان خویش جوی
 سیمرغ و کیمیا و مقام قلندری
 دوش همه شب دوش همه شب گشتم من بر بام حبیبی
 خواجه سلام علیک گنج وفا یافتی
 آه که چه شیرین بتیست در تتق زرکشی
 روی من از روی تو دارد صد روشنی
 هر نفسی از درون دلبر روحانیی
 ای دل چون آهنت بوده چو آیینه‌ای
 یار در آخرزمان کرد طرب سازیی
 رو که به مهمان تو می‌نروم ای اخی
 جان و جهان می‌روی جان و جهان می‌بری
 بازرهان خلق را از سر و از سرکشی
 لاله ستانست از عکس تو هر شوره‌ای
 ای تو ز خوبی خویش آینه را مشتری
 ای که تو عشاق را همچو شکر می‌کشی
 پیشتر آ پیشتر چند از این رهزنی
 شیردلا صد هزار شیردلی کرده‌ای
 گفت مرا آن طبیب رو ترشی خورده‌ای
 قصر بود روح ما نی تل ویرانه‌ای
 بستگی این سماع هست ز بیگانه‌ای
 جای دگر بوده‌ای زانک تهی روده‌ای
 خیره چرا گشته‌ای خواجه مگر عاشقی
 نیست عجب صف زده پیش سلیمان پری
 ای صنم گلزاری چند مرا آزاری
 آه که دلم برد غمزه‌های نگاری
 سلمک الله نیست مثل تو یاری
 خوشدلم از یار همچنانک تو دیدی
 از پگه ای یار زان عقار سمایی
 چند دویدم سوی افندی
 می‌رسد ای جان باد بهاری
 دوش همه شب دوش همه شب
 گاه چو اشتر در وحل آیی
 به خاک پای تو ای مه هر آن شبی که بتابی
 ببرد عقل و دلم را براق عشق معانی
 هزار جان مقدس هزار گوهر کانی
 چه آفتاب جمالی که از مجره گشادی
 اگر مرا تو ندانی بپرس از شب تاری
 چو مهر عشق سلیمان به هر دو کون تو داری
 ز حد چون بگذشتی بیا بگوی که چونی
 گهی به سینه درآیی گهی ز روح برآیی
 من آن نیم که تو دیدی چو بینیم نشناسی
 چو صبحدم خندیدی در بلا بندیدی
 به جان تو ای طایی که سوی ما بازآیی
 تو آسمان منی من زمین به حیرانی
 ربود عقل و دلم را جمال آن عربی
 خدایگان جمال و خلاصه خوبی
 به عاقبت بپریدی و در نهان رفتی
 چه باده بود که در دور از بگه دادی
 ز قیل و قال تو گر خلق بو نبردندی
 منم که کار ندارم به غیر بی‌کاری
 بیا بیا که نیابی چو ما دگر یاری
 خورانمت می جان تا دگر تو غم نخوری
 اگر ز حلقه این عاشقان کران گیری
 ز بامداد درآورد دلبرم جامی
 چه باک دارد عاشق ز ننگ و بدنامی
 نهان شدند معانی ز یار بی‌معنی
 اگر تو یار نداری چرا طلب نکنی
 اگر تو مست شرابی چرا حشر نکنی
 به هر دلی که درآیی چو عشق بنشینی
 ز بامداد دلم می‌پرد به سودایی
 شدم به سوی چه آب همچو سقایی
 رسید ترکم با چهره‌های گل وردی
 تو در عقیله ترتیب کفش و دستاری
 فرست باده جان را به رسم دلداری
 نگاهبان دو دیده‌ست چشم دلداری
 اگر به خشم شود چرخ هفتم از تو بری
 دلا همای وصالی بپر چرا نپری
 به من نگر که بجز من به هر کی درنگری
 بیا بیا که پشیمان شوی از این دوری
 مسلم آمد یار مرا دل افروزی
 بیا بیا که تو از نادرات ایامی
 بلندتر شده‌ست آفتاب انسانی
 ایا مربی جان از صداع جان چونی
 ز آب تشنه گرفته‌ست خشم می‌بینی
 بیامدیم دگربار سوی مولایی
 تو نور دیده جان یا دو دیده مایی
 تو عاشقی چه کسی از کجا رسیدستی
 رهید جان دوم از خودی و از هستی
 بیا بیا که چو آب حیات درخوردی
 به جان تو که بگویی وطن کجا داری
 به حق آنک تو جان و جهان جانداری
 شبی که دررسد از عشق پیک بیداری
 اگر تو همره بلبل ز بهر گلزاری
 حرام گشت از این پس فغان و غمخواری
 به اهل پرده اسرارها ببر خبری
 بجه بجه ز جهان تا شه جهان باشی
 اگر دمی بگذاری هوا و نااهلی
 هزار جان مقدس فدای سلطانی
 نگفتمت که تو سلطان خوبرویانی
 بگو به جان مسافر ز رنج‌ها چونی
 از این درخت بدان شاخ و بر نمی‌بینی
 ز بامداد دلم می‌جهد به سودایی
 بیا بیا که شدم در غم تو سودایی
 ترش ترش بنشستی بهانه دربستی
 بداد پندم استاد عشق از استادی
 ببست خواب مرا جاودانه دلداری
 کسی که باده خورد بامداد زین ساقی
 برست جان و دلم از خودی و از هستی
 پدید گشت یکی آهوی در این وادی
 طواف کعبه دل کن اگر دلی داری
 ز صبحگاه فتادم به دست سرمستی
 فرست باده‌ی جان را به رسم دلداری
 میان تیرگی خواب و نور بیداری
 به دست هجر تو زارم تو نیز می‌دانی
 کالی تیشبی آپانسو، ای افندی چلبی
 جان جان مایی، خوشتر از حلوایی
 تو چنین نبودی تو چنین چرایی
 تو خدای خویی تو صفات هویی
 نه ز عاقلانم که ز من بگیری
 عشق تو خواند مرا کز من چه می‌گذری
 در لطف اگر بروی شاه همه چمنی
 دلا گر مرا تو ببینی ندانی
 پذیرفت این دل ز عشقت خرابی
 نگارا، چرا قول دشمن شنیدی؟!
 نشانت کی جوید که تو بی‌نشانی
 اگر چه لطیفی و زیبالقایی
 هم ایثار کردی هم ایثار گفتی
 الا میر خوبان هلا تا نرنجی
 به حیلت تو خواهی که در را ببندی
 چو عشقش برآرد سر از بی‌قراری
 بتا گر مرا تو ببینی ندانی
 گل سرخ دیدم شدم زعفرانی
 عجب‌العجایب توی در کیایی
 تو هر چند صدری شه مجلسی
 رضیت بما قسم‌الله لی
 تماشا مرو نک تماشا تویی
 الا هات حمرا کالعندم
 خواهیم یارا کامشب نخسپی
 حدی نداری در خوش لقایی
 تو جان مایی، ماه سمایی
 با چرخ گردان تیره هوایی
 خواهی ز جنون بویی ببری
 سلطان منی سلطان منی
 آن به که مرا تمکین نکنی
 صنما خرگه توم که بسازی و برکنی
 صنما بر همه جهان تو چو خورشید سروری
 ای خجل از تو شکر و آزادی
 حکم نو کن که شاه دورانی
 مستی و عاشقانه می‌گویی
 بحر ما را کنار بایستی
 آوخ آوخ چو من وفاداری
 ای دلزار محنت و بلا داری
 ساقیا ساقیا روا داری
 تا شدستی امیر چوگانی
 مستم از باده‌های پنهانی
 من مرید توام مراد تویی
 چند اندر میان غوغایی
 گر چه تو نیم شب رسیدستی
 ز اول بامداد سر مستی
 ز اول بامداد سرمستی
 در غم یار یار بایستی
 در غم یار، یار بایستی
 آنکه چون ابر خواند کف ترا
 رو، مسلم تراست بی‌کاری
 زندگانی مجلس سامی
 جان جانی و جان صد جانی
 خامشی ناطقی مگر جانی
 ای که مستک شدی و می‌گویی
 عشق در کفر کرد اظهاری
 مست و خوشی باده کجا خورده‌ی؟
 جان و جهان! دوش کجا بوده‌ی
 ای دل سرمست، کجا می‌پری؟
 از مه من مست دو صد مشتری
 یا ملک المغرب والمشرق
 گر نه شکار غم دلدارمی
 ای که تو از عالم ما می‌روی
 خشم مرو خواجه! پشیمان شوی
 ای که ازین تنگ قفص می‌پری
 باده ده، ای ساقی هر متقی
 صد دل و صد جان بدمی دادمی
 کار به پیری و جوانیستی
 کردم با کان گهر آشتی
 آدمیی، آدمیی، آدمی
 در دل من پرده‌ی نو می‌زنی
 این طریق دارهم یا سندی و سیدی
 اخلایی! اخلایی! صفونی عند مولایی
 ما انصف ندمانی، لو انکر ادمانی
 بغداد همانست که دیدی و شنیدی
 ای جان، چندان خوبی، نوباوه‌ی یعقوبی
 کسی کو را بود خلق خدایی
 عزیزی و کریم و لطف داری
 بگو ای تازه رو، کم کن ملولی
 اتی‌النیروز مسرورالجنان
 ادر کاسی و دعنی عن فنونی
 یا ساقی اسقنی براح
 سلب‌العشق فادی، حصل‌الیوم مرادی
 کالی تیشی آینوسای افندی چلبی
 لا یغرنک سد هوس عن رایی
 غدرالعشق فزلت قدمی
 وقتت خوش ای حبیبی، بشنو بحق یاری
 درهم شکن چو شیشه خود را، چو مست جامی
 بار منست او بچه نغزی، خواجه اگرچه همه مغزی
 سیدی ایم هو کی، خذیدی ایم هو کی
 گهی پرده‌سوزی، گهی پرده‌داری
 الام طماعیة العاذل
 هذا طبیبی، عند الدوآء
 یا ساقی الحی اسمع سالی
 هذا سیدی، هذا سندی
 طیب‌الله عیشکم، لا اوحش‌الله من ابی
 یا ملک المبعث والمحشر
 روزن دل! آه چه خوش روزنی
 اضحکنی بنظرة، قلت له فهکذی
 قد اسکرنی ربی من قهوة مد راری
 الا فی‌الغشق تشریفی و عیدی
 نسیت الیوم من عشقی صلاتی
 اتاک الصوم فی حلل السعود
 نسیم‌الصبح جد بابتشار
 الا یا مالکا رق‌الزمان
 املا قدح البقا ندیمی!
 یا مالک دمة الزمان
 یا ساقیةالمدام هاتی
 طارت حیلی و زال حیلی
 قالت الکأس ارفعونی کم تحبسونی
 ترکبن طبقا عن طبق مولایی
 اسفا لقلبی یوما هجرالحبیب داری
 لا قی‌الفراش نارا کن هکذا حبیبی
 الا حریم لیلی، علیکم سلامی
 اخرج عن‌المکان، یا صارم‌الزمان
 یا من یزید حسنک حقا تحیری
 یا ویح نفسنا بفوات الفضائل
 یا ملک‌المحشر، ترحم لا ترتشی
 قلت له مصیحا یا ملک‌المشرق
 یا ساقی الراح خذ و امرلاء به طاسی
 ایا ملتقی العیش کم تبعدی
 یا ولی نعمتی و سلطانی