Osman/19. pjevanje
Gdi Bizancijo bi njekada,<br/ >
sad opkružen tvrdijem zidi<br/ >
na kraju se Carigrada<br/ >
carski saraj trostran vidi;<br/ >

  s jedne strane k njemu slazi<br/ >
Bijelo more; s druge hode<br/ >
Crni vali; s treće pazi<br/ >
luke od grada Slatke vode.<br/ >

  Turnima su ponizani<br/ >
miri ki ga odsvud grle,<br/ >
i za obranu svaki hrani<br/ >
slite od gvozdja trijeske umrle.<br/ >

  Vrata imaju na sve kraje,<br/ >
nu se nijedna vik ne otvore<br/ >
negli spravan car kada je <br/ >
za broditi sinje more.<br/ >

  Samo jedna, ka po srijedi<br/ >
prostrana su i velika,<br/ >
sto'e carske zapovijedi<br/ >
otvorena svakolika.<br/ >

  Na njim pišu zlatna slova<br/ >
među listjem razlicime<br/ >
kako kuća Otmanova<br/ >
primi grčko carstvo i ime;<br/ >

  šti se ovako: „Grad sazida <br/ >
car Konstantin; grad opeta<br/ >
car Konstantin s glavom prida<br/ >
sablji cara Mahumeta.“<br/ >

  Trijem vrh ovijeh vrata stoji,<br/ >
stan bolećijeh s desne strane,<br/ >
sprijed ravnica gdi svakoji<br/ >
najmogućiji s konja ustane.<br/ >

  Ne može bo druzijem vrati,<br/ >
nakon ovijeh koja slide,<br/ >
negli sam car projahati<br/ >
vele ljepše u obzide.<br/ >

  Pravo uzraslijeh sred čepresa,<br/ >
gdje kladenci bistre vode<br/ >
iz mramorna bijela uresa<br/ >
romoneći tiho ishode, <br/ >

  a stupi uresno izdjeljani<br/ >
trijem uzdrže vas okolo,<br/ >
red čaušâ k svakoj strani<br/ >
odjeveni sto'e oholo.<br/ >

  Tuj pod strehom, ku iz Budima<br/ >
car Suliman zlatnu prini,<br/ >
aga u surah sjedište ima<br/ >
janjičarski na visini.<br/ >

  Devet mjesta od kuhinje<br/ >
pri desnomu pak su kraju, <br/ >
ravna zemlja, more sinje<br/ >
kim obilni harač daju.<br/ >

  A slijeva se svijem široka<br/ >
konjušnica carska objavi,<br/ >
gdje od konjâ svega Istoka<br/ >
izbor i cvijet vas boravi.<br/ >

  Nad njom lijepa nadzida je,<br/ >
sedla, uzde i naprave<br/ >
gdje su ostale, kojijem daje<br/ >
zlato i biser vječne slave.<br/ >

  Naprijed hodeć po ravnini<br/ >
nahodi se svim prostrano<br/ >
mjesto gdi se pravda čini,<br/ >
od Turaka, 'divan' zvano.<br/ >

  Uz mjesto ovo pribogata<br/ >
carskoga je blaga shrana,<br/ >
a nalijevu su opet vrata<br/ >
od saraja do sultanâ.<br/ >

  Za ovijem druga još se vide<br/ >
ka se zovu i govore<br/ >
'carska vrata', kud se ide<br/ >
na careve svijetle dvore.<br/ >

  Onijem crni, ovijem bijeli<br/ >
hadumi su straža prava;<br/ >
crnima se crnac veli, <br/ >
hadum bio bijelijem glava.<br/ >

  Tko ovdi uljeze, mjesto opeta<br/ >
u zlatu mu sve se otkriva,<br/ >
gdi car kraljim svega svijeta<br/ >
poklisare pričekiva.<br/ >

  Naprijed jesen i prolitje<br/ >
sred gizdavijeh perivoja<br/ >
vječno voće, vječno cvitje<br/ >
združi u slavah od pokoja.<br/ >

  Sred njih carski pribogati <br/ >
i prisvijetli kram se kaže,<br/ >
nad kijem stvari nije gledati<br/ >
izvrsnije, ljepše i draže.<br/ >

  Tko sred ljudske sad požude<br/ >
sve što je blaga skupit haje, <br/ >
sred raskoše i razblude<br/ >
naprava mu tolika je.<br/ >

  Tle pokova suho zlato,<br/ >
mir sazida dragi kami,<br/ >
zvijezde, mjesec, sunce na to <br/ >
pod sklopiše vječnijem plami.<br/ >

  Zapad, istok i sjeverna<br/ >
i poludna strana od svita<br/ >
sega uresa neizmerna<br/ >
čuda uzmnoži svim čestita,<br/ >

  ka er ufat nije trijebi<br/ >
moć napuno vik izriti,<br/ >
da ih razmišlja svak u sebi<br/ >
bolje ih je ostaviti.<br/ >

  Sva ova mjesta zgar zbrojena<br/ >
svoje osobne straže imaju;<br/ >
tim vojska uzet nabunjena<br/ >
prva vrata hteć saraju,<br/ >

  opriješe se kapidžije,<br/ >
verna obrana mjesta toga. <br/ >
Ali tajčas siječe i bije<br/ >
broj malahan sila mnoga;<br/ >

  i od vrloća da ne ostavi<br/ >
nijedno djelo, svijeh ih splesa,<br/ >
ter učini put krvavi<br/ >
vrhu mrtvijeh njih telesa.<br/ >

  Nu Dilaver, zasveda je<br/ >
odrvô se skupu hudu,<br/ >
još bez misli ne ostaje<br/ >
još se brine, još je u trudu. <br/ >

  Da se odmetnijeh vidi smeće<br/ >
nijesu ne samo utažile<br/ >
neg da svakčas rastu veće<br/ >
njih nabune i njih sile.<br/ >

  Vojska bijesna i zlosrda<br/ >
čuje silno da je napala<br/ >
i od saraja vrata tvrda,<br/ >
straže im sijekuć, na tle rvala.<br/ >

  Čijem s razlogom cjeć toga se<br/ >
sebi, gradu, carstvu boji,<br/ >
prije neg čuje huđe glase,<br/ >
da oslobodi sve nastoji.<br/ >

  Hrlo u obličju derviškomu<br/ >
na Crno se more uputi<br/ >
za na pomoć caru svomu<br/ >
Natolijence podignuti.<br/ >

  Go, izreza od kožica<br/ >
zvjerskijeh zastav mao uzima,<br/ >
na pasu ožica i tikvica<br/ >
visi mu, a štap u ruci ima.<br/ >

  Begum lijepe Adžamkinje<br/ >
na čelu je ime upisô,<br/ >
sad ljubovce, prije robinje,<br/ >
za kom Istok vas je uzdisô.<br/ >

  Za ures vidjet nje jedini, <br/ >
svačija srca ki gospodi,<br/ >
mnokrat putnik kralj se učini<br/ >
ki se u zlatnijeh Indijah rodi.<br/ >

  Iz sjeverne jošte strane,<br/ >
otkli rijeka Don istječe, <br/ >
da š nje bistri dan mu svane,<br/ >
gospodičić mlad doteče.<br/ >

  Nova Zemlja, gdi sred tmine<br/ >
pali u mrazu šes ljet stoje,<br/ >
jeda im novo sunce sine,
<br/ >
posla u Istok mlace svoje.<br/ >

  U slatkomu samosilju<br/ >
po glasu ona slavnom svomu<br/ >
kraljevaše i Vasilju,<br/ >
careviću moškovskomu. <br/ >

  Ni led rijekâ u planini<br/ >
Tartarhana je zaštitila;<br/ >
gori u mrazu - toj mu čini<br/ >
ljuvenoga ognja sila.<br/ >

  Ali vrh svijeh tuj lipotu, <br/ >
koj prilike naći nije,<br/ >
želi stravljen u životu<br/ >
Hajder, sin kralja od Persije;<br/ >

  i da slacim jur pokojom<br/ >
trud samiri u kom staše,<br/ >
vjerenicom i gospojom<br/ >
u pjesni ju klikovaše.<br/ >

  Kroz što veće od istoči<br/ >
drugo sunce, svâ prilika,<br/ >
donijelo se biješe na oči <br/ >
kraljevića ljubovnika;<br/ >

  i on ju pazeć cjeć uresa,<br/ >
kom joj lipos sja vesela,<br/ >
glasi ju: „Evo zgar s nebesa<br/ >
božica je k nam sletjela. <br/ >

  Ah, priliko smrtna lica<br/ >
ka šlješ plame ognja živa,<br/ >
budi istočna ti božica,<br/ >
sunce kim noć mâ svaniva!<br/ >

  Nu ako ovi izgled tvoj me, brače,<br/ >
prži ovako mraznom sjenim,<br/ >
kô tî ista draže i jače<br/ >
pogledim ćeš tvim ognjenim?<br/ >

  Tvoj pram zlatni sve me blago,<br/ >
tvoje čelo bijela zora,<br/ >
tvoje oči sunce drago,<br/ >
tve mi lice dan otvora.<br/ >

  Ti si jedna sve me dobro,<br/ >
ti sva rados mâ ispuna;<br/ >
ja sam tebe služit obrô,<br/ >
krune moje ti si kruna.“<br/ >

  Tako u željah neizmernijeh<br/ >
mruć kraljević s tej gospođe,<br/ >
s mnogom družbom svojih vernijeh<br/ >
svijetô u slavi po nju pođe.<br/ >

  Nu Dilaver uto isteče,<br/ >
ter ju ugrabi mladu silom,<br/ >
i u plijenu se čestit reče<br/ >
robinjicom takom milom.<br/ >

  Zanio biješe glas i njega<br/ >
od liposti slavne svudi;<br/ >
pospješi se cića toga<br/ >
da ini ne otmu što on žudi.<br/ >

  Nu ona, misleć koliko su<br/ >
ljuti jadi stât sred uza, <br/ >
po rumenom licu prosu<br/ >
drobni biser groznijeh suza.<br/ >

  I kô ružicu i lir veće<br/ >
iz kladenca poli od oči,<br/ >
kliče lipos klet ka smeće <br/ >
tolike joj sad uzroči:<br/ >

  „Ah, prokleta majka moja<br/ >
ka me lijepu porodila,<br/ >
veljaše, ako bez pokoja<br/ >
živjet mi je vas vijek sila.<br/ >

  Mâ ljepoto privarena,<br/ >
što si sreći učinila?<br/ >
Na uzah li namijenjena<br/ >
kruna ti se privratila?“<br/ >

  Ču kraljević glas u vaju,<br/ >
Dilavera pozva tima<br/ >
da na sabljah razigraju<br/ >
čija djevojka biti ima.<br/ >

  Poruči mu: „Od junaka<br/ >
gusarovat nije ukradom;<br/ >
hod' sa mnom se viđ, a paka<br/ >
pod' kô vitez s diklom mladom!“<br/ >

  Ali Turčin mu odvit poda:<br/ >
„Ne kô gusar sablju sminu<br/ >
neg kô carski vojevoda<br/ >
prostrijeh u tvu kraljevinu.<br/ >

  I da tî ju vrh tve glave<br/ >
još sad zoveš, sreća je moja;<br/ >
tim, kô hoćeš, čini sprave,<br/ >
ne ustručam se ja od boja.<br/ >

  S robinjom ću, netom svane,<br/ >
usred ravna polja siti;<br/ >
koji od nas živ ostane,<br/ >
djevojka će toga biti.“<br/ >

  Bivši ovako utvrdili<br/ >
među njima kletvom veće,<br/ >
čim svak gleda kad pribili<br/ >
dan s nebesa zgar isteć će,<br/ >

  eto Zora ključmi od zlata<br/ >
vedri otvorit istok ide,<br/ >
proz korajna neka vrata<br/ >
nadvor žarko sunce izide.<br/ >

  S jedne i druge strane ureda<br/ >
s mnogo vitez, straže cića,<br/ >
Dilavera svak ugleda<br/ >
i adžamskoga kraljevića.<br/ >

  Polje ravno i široko<br/ >
od boja je mjesto njima,<br/ >
a sunčano svijetlo oko<br/ >
svjedočit im jakos ima.<br/ >

  Vrana konja Turčin jaše,<br/ >
a na drugom svemu bilu<br/ >
lijepa Begum uza nj staše,<br/ >
mučna gledat rat nemilu.<br/ >

  Zelen pastuh u ponosna <br/ >
kraljevića igra i skače,<br/ >
na Turčina ki jakosna<br/ >
zateć se ončas ne uzmače.<br/ >

  Nu i Dilaver protiv njemu<br/ >
konja obode, skoči hrlo:<br/ >
i kopje ovemu i onemu<br/ >
susretište skrši vrlo.<br/ >

  I ovi i oni vitez tada<br/ >
iza pasa sablju trže,<br/ >
i u zamahu je plaho vlada,<br/ >
protivnika da ubije brže.<br/ >

  Jak dva bika u planini,<br/ >
kad ih ljuven bijes uhiti,<br/ >
mukaju strašnoj u vrlini,<br/ >
ovi onoga ište ubiti; <br/ >

  zgiblju glave, želja mnoga<br/ >
podžiže ih sveđ i srči,<br/ >
tere jedan na drugoga<br/ >
s vitorozim čelom trči.<br/ >

  Ljubovca ih gleda iz stada,<br/ >
kad je od boja uzrok njima,<br/ >
i u sumnji stoji mlada<br/ >
čija od njih biti ima.<br/ >

  Tako bjenje sad izlazi<br/ >
među Andžamom i Turčinom;<br/ >
djevojka ih mlada pazi:<br/ >
čija će biti, ne zna istinom.<br/ >

  Vrhu oružja gvozdobita<br/ >
gradi udorâc teški se ore;<br/ >
skaču i lete iskre iz štitâ,<br/ >
bijela oklopja plamim gore.<br/ >

  Brzi konji strelovito,<br/ >
kud viteške ih ruke svrću,<br/ >
tim zamiču se i u vitô<br/ >
zdesna, slijeva svud nasrću.<br/ >

  Jednu snagu, jedno doba<br/ >
i jednaka srca i ruke<br/ >
ukazaše viteza oba,<br/ >
ni među njim bi razluke.<br/ >

  Tvrdi štiti, cijele oklopi,<br/ >
još izranjen nije nitko;<br/ >
ničije krvi još ne popi<br/ >
jednu kaplju gvozdje britko.<br/ >

  Nu napokon Hajder rani<br/ >
Dilaveru lakat lijevi;<br/ >
vidi on teć krv i u obrani<br/ >
čuje štit težak - tijem se gnjevi.<br/ >

  Jedovita pun čemera<br/ >
pače u sebi buči time,<br/ >
kô na vihru od sjevera<br/ >
dublje u gori posred zime.<br/ >

  Na stremen je uskočio<br/ >
i, ako ne izda sila mnoga,<br/ >
udorcom bi jednijem htio<br/ >
neprijatelja svršit svoga;<br/ >

  nu zavitli česti odveće<br/ >
ki Hajdera glavu sviše<br/ >
treskovite vrle smeće<br/ >
teška udorca ustaviše.<br/ >

  Nu kraljević smeten osta<br/ >
i u podne mu dan se smrče;<br/ >
toj poznavši, hrli dosta<br/ >
na pomoć mu svoji trče.<br/ >

  Kopjâ vitijeh dvije dubrave<br/ >
staše odasvud u čas ovi<br/ >
da se biju u krvave<br/ >
turski i adžamski vitezovi.<br/ >

  Stoji Dilaver i vapije<br/ >
kraljevića koreć priko:<br/ >
„Vazmi ljubi, evo ti je! <br/ >
Gdi je junaštvo tve veliko?<br/ >

  Evo Begum za kom toli<br/ >
u ljuvenu gorje plamu!<br/ >
Što ju ostavljaš, kralju oholi,<br/ >
u gusarskijeh rukah samu? <br/ >

  Gdje su riječi i zahvale<br/ >
s kijem me na boj prije poziva?<br/ >
Nu, kô tebe, i tve ostale<br/ >
dobiću i otet jošte živa!“<br/ >

  I uto s konjem naprijed teče;<br/ >
bez milosti, bez pokoja.<br/ >
lupa, cijepa, bode, siječe -<br/ >
smrtni je kosijer ruka svoja.<br/ >

  Nu njegovoj buduć sili,<br/ >
zasve da ih teško udari,<br/ >
kraljevića ugrabili<br/ >
ćesel-baški vojničari,<br/ >

  pod mire se tvrda grada<br/ >
ukloniše hrlo š njime,<br/ >
a Dilaveru osta mlada <br/ >
dikla i uvik slavno ime.<br/ >

  Ovo od njega popijeva se<br/ >
po svijeh stranah od Istoči;<br/ >
a on Begum lijepu uza se<br/ >
drži i ljubi kô dvije oči.<br/ >

  Ne robinja neg ljubovca<br/ >
ona je u njemu sad jedina:<br/ >
ulovila tako je lovca<br/ >
još u lovu svâ lovina.<br/ >

  A on sam nje je dobro svako,<br/ >
slatki pokoj, rados mila;<br/ >
junaku se vrijednom tako<br/ >
lijepa i mlada zavirila.<br/ >

  Tim igda se na hrabrena<br/ >
slavna djela on otpravi,<br/ >
vazda je uza nj uspomena<br/ >
od prislatke sve ljubavi.<br/ >

  Paček stjecat on vjeruje<br/ >
svekolike srećne boje,<br/ >
s neprijateljim kad vojuje,<br/ >
u ime lijepe Begum svoje.<br/ >

  Ne ostavlja tim nikada<br/ >
od sebe ovo drago ime,<br/ >
i u prigodi ovoj sada<br/ >
uputi se veseo š njime.<br/ >

  Ali uto od uhodâ<br/ >
čuli bijehu odmetnici<br/ >
glas njegova skrovna hoda<br/ >
u derviškoj u prilici.<br/ >

  Vrli Derviš nu se tište<br/ >
s družbom svojijeh spahoglana<br/ >
da ga traži, da ga ište<br/ >
crnomorskijeh uprav strana.<br/ >

  Vapije: „Na krv, na osvetu,<br/ >
o junaci, slijedite me!<br/ >
Neprijatelju hudu i kletu<br/ >
vrha doći sad je brijeme.“<br/ >

  Ter jak pastuh, kad se od bijesa<br/ >
s jasli otrgne, vihra brži<br/ >
teče, skače, grivom stresa,<br/ >
glavu uzdiže, puha i rži,<br/ >

  priko grada vitez vrli<br/ >
taki srne, rukam maha,<br/ >
prijeti obrazom, zgledom prli,<br/ >
ne stiže ga strijela plaha.<br/ >

  Nu zasve to on nabliže<br/ >
svom brzinom svojom tada<br/ >
Dilavera ne dostiže<br/ >
negli izvan Carigrada.<br/ >

  Kô ga upazi, isred tijeka<br/ >
viknu: „Bježat zaman ti je;<br/ >
izbliza a ne izdaleka,<br/ >
rukam se a ne nogam bije.<br/ >

  Nu se od straha cić privara<br/ >
ne samo u to priobraža'<br/ >
negli u pticu još pritvara',<br/ >
jur te sablja mâ poraža.“<br/ >

  Na prijetenje vrlo ovako<br/ >
odgovori smioni paša:<br/ >
„Prida mnom si i prije skakô, <br/ >
i još ćeš - svis me tva ne ustraša.<br/ >

  Nu junaka snažna i ohola<br/ >
ki proslavit se ište djelom,<br/ >
na čovjeka sama i gola<br/ >
gdi je došô s vojskom cijelom.“<br/ >

  Jak sred gore, kad iz gaja<br/ >
vepar divji van se istira,<br/ >
čim množ pasa sa svijeh kraja<br/ >
kruži ga okolo i opstira,<br/ >

  smrtno prijeteć vrlijem zubi<br/ >
ki iskereči se vas i hroče,<br/ >
tim da smjenstvo lovac gubi<br/ >
ki ga tjera najprije poče -<br/ >

  i on se krepko ustavio,<br/ >
i svijeh čeka; nu nije toga<br/ >
ko bi izbliza udrit smio<br/ >
na divjaka strašivoga.<br/ >

  Proć vezijeru ne smiju tako<br/ >
kleti carski odmetnici;<br/ >
a on stoji krepko i jako<br/ >
s drenovicom u desnici.<br/ >

  Svaki golu sablju uzdiže,<br/ >
svaki prijeku smrt mu žudi,<br/ >
ali stupit nijedan bliže,<br/ >
za udrit š njim se, ne usudi. <br/ >

  Ali on uto štap drenovi<br/ >
u obje ruke stište i hvati,<br/ >
i gdje u skupu vitezovi<br/ >
najvećem su, tuj se obrati.<br/ >

  Jakno soko, kad ga sila<br/ >
jata od ptica stisne odsvudi,<br/ >
oštre čaplje, brza krila<br/ >
iz visina se oreć trudi:<br/ >

  sada onu teško udara,<br/ >
plaho onu sad zanosi, <br/ >
ter u isto doba odzgara<br/ >
perje sniježi a krv rosi -<br/ >

  taki je vidjet vezijer silni:<br/ >
sjemo tamo skače, lupa,<br/ >
rve udorâc grad obilni,<br/ >
mlati, hvista, busa, jupa.<br/ >

  Sablje, štiti, strijele, luci<br/ >
s krvavijem se daždom ore;<br/ >
s jednijem štapom sad u ruci<br/ >
go toliko čovjek more!<br/ >

  Po vezovijeh udri Seća;<br/ >
vjerio se ovi biješe odskora,<br/ >
vjerenici tim se obeća<br/ >
čestit na dvor doć s odora;<br/ >

  ali, ako ga ona uščeka,<br/ >
nastaće se mrazna i naga,<br/ >
er po zemlji rana prijeka<br/ >
u krvi je prostrla ga.<br/ >

  Jak ružica vila mlada<br/ >
ku u vjenčac bere o zori<br/ >
on povenu; na nj san pada<br/ >
uvijek mu oči ki zatvori.<br/ >

  Još Veliji stuče glavu<br/ >
i moždani sve mu proli,<br/ >
ki tad streptje i u krvavu<br/ >
blatu leže na tle doli,<br/ >

  ter je vidjet jak česvina<br/ >
ka u divjoj niknu gori,<br/ >
silni vihar iz korina<br/ >
kad ju podre i obori. <br/ >

  Tuj izdalek Feras pazi<br/ >
i iz šuplja gvozdja tište<br/ >
zrno ognjeno; da porazi<br/ >
slavna pašu, tako ište.<br/ >

  Jur gvozdena cijev razdrije se,<br/ >
smrtno olovo čim istjera,<br/ >
ali Istrufu smrt donese,<br/ >
a ne zgodi Dilavera.<br/ >

  Rodi se ovi u Plovdinu,<br/ >
a s nenadne hude česti<br/ >
s tuđa udorca sad poginu<br/ >
u tuđemu ovdi mjesti.<br/ >

  Mruć obrnu k nebesime<br/ >
oči i ruke, da ukaže<br/ >
rodna grada slatko ime,<br/ >
i uzdišući smrtno ih zaže.<br/ >

  Videć Derviš rasap mnogi<br/ >
od svojijeh od bojnika,<br/ >
sraman sobom u nalogi<br/ >
s golom sabljom skače i vika: <br/ >

  „Da li je moguć, da li je vrijedan<br/ >
sad od ruka ovoliko<br/ >
odrvat se čovjek jedan<br/ >
harajuć nas ljuto i priko?<br/ >

  Ah, našega ruga i smeće!<br/ >
Tko uvijeke da vjeruje,<br/ >
zločesto ovo tamno odveće<br/ >
pripovijedat tko uščuje?<br/ >

  Na stranu se svak ukloni!<br/ >
Ja sâm za svijeh ukazaću<br/ >
od nas dvijeju tko je smioni,<br/ >
i za ubit ga način nać ću.“<br/ >

  Vas štap razbjen vezijer tada<br/ >
meće - učinio š njimje dosta -<br/ >
a sablju i štit s tlî popada<br/ >
što od pobjenijeh pusto osta.<br/ >

  Lijevu nogu naprijed stavlja<br/ >
i njom malo poklekniva;<br/ >
više prsi štit upravlja,<br/ >
glavu uz lakat skuča i skriva;<br/ >

  drugom rukom sablju hvati,<br/ >
bôču uz desno svoje koljeno,<br/ >
a bodezan k srcu obrati<br/ >
svom zlotvoru nesmiljeno.<br/ >

  Uprav stoji Derviš vrli<br/ >
i otkriveno stegno hrani;<br/ >
desnu bedru čuvat hrli,<br/ >
spravan skočit k svakoj strani.<br/ >

  Vrh lijeve se noge uzdrži<br/ >
vaskoličak vitez bijesni, <br/ >
a uzdignut lakat drži<br/ >
britke sablje vrh bodezni.<br/ >

  Tiska jedan proć drugomu<br/ >
oštra gvozdja bez milosti,<br/ >
i smrt prijeti ovi onomu<br/ >
sa svom moći i kreposti.<br/ >

  Nu Dilaver veće u smeći<br/ >
hro za udrit prječe i jače,<br/ >
vas na lijevoj se uzdržeći,<br/ >
desnom nogom naprijed skače.<br/ >

  Ali Derviš desnu stranu<br/ >
hitro uzmače i, hteć zgoda,<br/ >
bodezni odzgar ljutu ranu<br/ >
u stegno mu tajčas poda.<br/ >

  S krvi, koju tad ugleda,<br/ >
srce uzavre u vezijera,<br/ >
tako da uz gniv svoga ijeda<br/ >
ljuta je zmija bez čemera.<br/ >

  Tiho je more kad proždira<br/ >
plav potopom od valova;<br/ >
mirno je nebo kad sve otira<br/ >
sred vihara i treskova.<br/ >

  Glavu, stegno, ruke, prsi<br/ >
neprijatelju svakčas ranja<br/ >
pri života svoga svrsi;<br/ >
nazad se oni sveđ uklanja.<br/ >

  Stiže ga ovi i udara<br/ >
i na nj se ori jakno rijeka<br/ >
ka niz goru strmo odzgara<br/ >
krši plahos bijesna tijeka.<br/ >

  Ali opaki sebar njeki,<br/ >
videć što se Derviš nada,<br/ >
Dilaveru poda prijeki<br/ >
smrtni udorac izazada.<br/ >

  U zatjelak sikiricom<br/ >
on ga udari jakom silom,<br/ >
da s krvavim ončas licom<br/ >
pade smeten nica tilom.<br/ >

  Svak na nj srne odasvudi<br/ >
s golom sabljom u desnici;<br/ >
vrh njega je gora od ljudi,<br/ >
skaču po njem svikolici.<br/ >

  Vapije Derviš plešući ga:<br/ >
„Ti ki uz cara bi najviši<br/ >
dušu u krvi bljuj i riga',<br/ >
pod nogami mojijem sopiši!“<br/ >

  Nu ne može već ovoga<br/ >
čut Dilaver prihrabreni;<br/ >
biješe izdahô prije toga<br/ >
i ostô jakno mraz studeni.<br/ >

  Kô se uzmnožni vizijer ubi,<br/ >
časom raznije glas svuda se,<br/ >
i njegova lijepa ljubi<br/ >
ču ga i naga odrije sva se.<br/ >

  Utječući mladoj s lica,<br/ >
gdje perivoj ljuven biješe,<br/ >
lir pribijeli i ružica,<br/ >
rumene usti problijedješe.<br/ >

  Potamnje joj svijetlijeh oči<br/ >
sunce blago i veselo, <br/ >
a vedrinu od istoči,<br/ >
naoblači bistro čelo.<br/ >

  Skupljen oblak zlatnijeh prama<br/ >
proli obilne dažde svoje<br/ >
i potopi svitlos srama<br/ >
cvjetnijeh prsi perivoje.<br/ >

  Na srce joj krv je utekla,<br/ >
gdi ju teški jad satira;<br/ >
ište žalos da bi izrekla -<br/ >
glas ju bježi, riječ umira.<br/ >

  Najposlije željna sila<br/ >
stupaj puti a ne snaga;<br/ >
van grada se uputila<br/ >
gospodara vidjet draga.<br/ >

  Nije ozira mlados svoja,<br/ >
ni ju uspreže da ne srne<br/ >
gdi uzrok svoga nepokoja<br/ >
vrhu zemlje je prostrt crne.<br/ >

  Pospješi se i poteži<br/ >
i dohodi k mjestu tomu<br/ >
gdi u krvi mrtav leži<br/ >
tko bi život srcu svomu.<br/ >

  Gleda, i tim joj muka prika<br/ >
žestočija vele ishodi,<br/ >
gdi je pod nogam od krvnika<br/ >
tko više njih svijeh gospodi.<br/ >

  U nj se krepko zapazila,<br/ >
svim je vidit stanac kami;<br/ >
bolesti joj mnoge sila<br/ >
ne da iz srca proć suzami.<br/ >

  Tako u plaču čim ne more<br/ >
izjadati sve pečali,<br/ >
ćuti muke huđe i gore,<br/ >
nu je toliko teško žali.<br/ >

  Ali ne ima tej kriposti<br/ >
uzdržat se skup nemili,<br/ >
od žalosti ne od milosti,<br/ >
da ne plače i ne cvili.<br/ >

  Ah, ke prignut neće želje<br/ >
jedna žena mlada i lijepa!<br/ >
Ganja ona neprijatelje<br/ >
i proć volji im srce cijepa.<br/ >

  Ona udugo ne zamuknu,<br/ >
nu da smrtni jad svjedoči,<br/ >
od bolesti joj srce puknu,<br/ >
potop suza proli iz oči.<br/ >

  Tako glasom žalosnime<br/ >
uhiti se za pram zlati;<br/ >
često zovuć drago ime<br/ >
kliče ovako naricati: <br/ >

  „Ovo li su, slatki brače,<br/ >
tve zahvale, moje slave?<br/ >
Ovo li su, o junače,<br/ >
tve viteške bojne sprave?<br/ >

  Duše moje drag pokoju, <br/ >
ovako li sad me smete?<br/ >
Kakav pođe, kakva u boju<br/ >
oči moje, joh, vide te!<br/ >

  Vaj, što gledam? Još ne mogu<br/ >
vjerovati sama sebi,<br/ >
spomenujuć tvu vlas mnogu<br/ >
dobita otprije ka vik ne bi.<br/ >

  Ali što me tužna vara?<br/ >
Poznam ljuta cjeć čemera<br/ >
čestitoga silna cara<br/ >
namjesnika Dilavera.<br/ >

  Viđu onoga ki najprvi<br/ >
bi gospodar me mladosti<br/ >
ogreznuta svega u krvi<br/ >
na tleh ležat bez milosti!<br/ >

  Ah, da proklet čas je oni<br/ >
u koji ti mlada omilih,<br/ >
kad kraljević osta smioni,<br/ >
a s tobom se ja odilih!<br/ >

  Ti na sablji dobi mene <br/ >
i života, joh, ne štedi<br/ >
cić liposti proslavljene,<br/ >
ku vas Istok njegda slijedi,<br/ >

  cić liposti tužne sada<br/ >
i žalosne, joh, saviše,<br/ >
ku sve tmine od zapada<br/ >
vječnom noći priklopiše.<br/ >

  Nu ako bilo suđeno je<br/ >
da se mlada s tobom združim<br/ >
i da tebe sve dni moje<br/ >
gospodara moga služim,<br/ >

  što tve ove smrtne rane<br/ >
neće i mene sad satrti,<br/ >
sadružena neka ostane<br/ >
i smrt moja s tvojom smrti?<br/ >

  Ti ne samo mâ jedina<br/ >
slatka ljubav sveđ si bio<br/ >
nu i drag ćaćko, duša istina<br/ >
i od srdašca bolji dio.<br/ >

  Bez tebe sam bez života<br/ >
i bez dobâr svijeh ostala,<br/ >
udovica i sirota<br/ >
podušena u dno pala.<br/ >

  Nu tî momu gospodaru<br/ >
koji zada smrtnu ranu.<br/ >
zašto sta on samu caru<br/ >
vjeran vitez na obranu,<br/ >

  ah, gani se, joh, ako si<br/ >
čovjek od puti a ne stijena;<br/ >
osvetio se, dobio si, <br/ >
neprijatelja ti eto ubjena!<br/ >

  Daj dopusti mješte darâ<br/ >
ovi jedan tužni meni:<br/ >
vrh krvava tijela odzgara<br/ >
stavit kami na nj studeni!<br/ >

  To li ukopna ima jama<br/ >
branit mom se ljubovniku,<br/ >
ubij i mene! s glavom sama<br/ >
pod tvu sablju idem priku.<br/ >

  S ovijeh noga, ke ti grlim,<br/ >
ja se neću otkinuti,<br/ >
što mojijem jadim neumrlim<br/ >
ne budeš se prije ganuti.<br/ >

  Oružanijem protiv silam<br/ >
pravo je da se ti opričeš<br/ >
i da kopjim, sabljam, strilam<br/ >
neprijatelje sve posičeš;<br/ >

  nu protiva jedne žene<br/ >
poniženstvu i nevolji<br/ >
nije razlog neg smiljene<br/ >
da ukažeš želje u volji.<br/ >

  Ja ne molim tvu dobrotu<br/ >
da mom vojnu život prosti -<br/ >
nije on veće u životu,<br/ >
dijelio mu se duh iz kostî.<br/ >

  Milos samu i jedinu<br/ >
pitam ti ovu, da nemilo<br/ >
ne prožderu i raskinu<br/ >
psi njegovo mrtvo tilo.“<br/ >

  Prista, ali vire obilne<br/ >
ne ustavi se suzâ ronit<br/ >
za tvrdoće hude i silne<br/ >
većma omekšat i priklonit;<br/ >

  nu vizijerska svijetla žena<br/ >
smirena se tim ne pazi;<br/ >
uzrok ćud je potištena<br/ >
ka na molbah vrlja izlazi.<br/ >

  Odgovara Derviš kleti:<br/ >
„Od ovoga, ki mi osta<br/ >
pod nogami, môj osveti<br/ >
krv ne može bit zadosta.<br/ >

  Najbrže mi bježi s noga!<br/ >
Ljudske i ženske glave nije,<br/ >
ni milosti ni razloga,<br/ >
da me gane srce od zmije.<br/ >

  Ovo tijelo cjeć smiljenja,<br/ >
ko bih imô ja u sebi,<br/ >
ni utaštva ni utješenja<br/ >
nije vrijedno donijet tebi;<br/ >

  nu vrženo da se drpi<br/ >
pasjijem nohti, ptičjijem kljuni,<br/ >
muke nijedne već ne trpi,<br/ >
a željenje me se puni.<br/ >

  Ne brini se! Vojnu tvomu,<br/ >
koji car se drugi zvati<br/ >
u životu može svomu,<br/ >
grob dostojan ja ću dati.“<br/ >

  Ali kô car začu smeće<br/ >
ke postale bijehu okoli,<br/ >
i u pobuni svakčas veće<br/ >
da rastijaše skup oholi,<br/ >

  uzboja se i ushaja<br/ >
i ukloni s mjesta očita,<br/ >
gdje prizida kraj saraja<br/ >
tajaše se svijem skrovita.<br/ >

  Nu tu videć da ne stâše<br/ >
prem slobodno, opet poje<br/ >
na zaklone Sinanpaše<br/ >
i skrovene perivoje.<br/ >

  K vojsci otole posla u jadu<br/ >
hrlo jednoga od vezijera<br/ >
i haduma, ženskom stadu<br/ >
ki mu biješe za pastijera,<br/ >

  misleć, zasve vojska prika<br/ >
da ovijeh pita, ovijem prijeti,<br/ >
na careva namjesnika<br/ >
stavit ruke neće smjeti;<br/ >

  i razmislit još će dobro<br/ >
prije neg dadu smrtnu ranu<br/ >
crnac koga car je obrô<br/ >
za čuvôca svomu stanu;<br/ >

  a on s toga poznat da će,<br/ >
zasve er može stvar bit štetna,<br/ >
ali se ona pokajaće,<br/ >
ali ostat sasma odmetna,<br/ >

  ter s dogodna paka dila<br/ >
za se izabrat svjet najbolji<br/ >
i, na što ga stegne sila,<br/ >
volju hinit pri nevolji.<br/ >

  Nu bi inako neg se scijeni,<br/ >
er u bijesu čim se srde<br/ >
odmetnici raspušteni,<br/ >
meću razlog, razbor grde.<br/ >

  Tim kô vojska ovijeh ima,<br/ >
vazam sablje u desnice,<br/ >
pogubi ih prid vratima<br/ >
od careve konjušnice.<br/ >

  Mišljahu oba da naredno<br/ >
želja se od njih carska izreče;<br/ >
nu objema njima ujedno<br/ >
prije se s glavom riječ prisiječe.<br/ >

  Ne pristajuć s svake strane<br/ >
još krvnici zli vapiti:<br/ >
„Čuj nas dobro, čuj, Osmane!<br/ >
Car nam odsad nećeš biti! <br/ >

  I od toga za zlamenje<br/ >
hod' da vidiš od rusaga<br/ >
kô baš-vezijer tvoj primljen je<br/ >
i uzdani Kazlaraga.<br/ >

  Nu kad nećeš k nam sit zgara,<br/ >
mi ćemo se pripet k tebi;<br/ >
nu je Mustafu slavna cara<br/ >
slobodit nam otprije trijebi.<br/ >

  O Mustafa naš izbrani,<br/ >
o veliki care i sveče,<br/ >
u kojoj si objav' strani!<br/ >
Na noge ti vojska teče.“<br/ >

  Ovo rekši sjemo tamo<br/ >
svud udriše po saraju:<br/ >
„Car Mustafa znat imamo<br/ >
gdi je“, vapit ne pristaju;<br/ >

  ter slikuju konja bijesna<br/ >
ki od uzde bez posluha,<br/ >
gdje ga nosi vlas nesvijesna,<br/ >
trčeć, skačuć rži i puha. <br/ >

  Svak se uklanja: sam ih ide<br/ >
ičoglanin Šaban sresti,<br/ >
od svijeh dvoran ki se vide<br/ >
u saraju najzločestiji.<br/ >

  Ovi u istom dijelu stâše<br/ >
s istom pomnjom, u isto vrime<br/ >
kad Mustafa stolovaše;<br/ >
cić toga se spozna š njime;<br/ >

  tako mu se ter zaviri<br/ >
da sred srca vik svojega<br/ >
u željah se čas ne smiri,<br/ >
da opet carom vidi njega.<br/ >

  Tim prigodu gdi mu je sreća<br/ >
sad donijela ku sveđ želi,<br/ >
ukazat ga vojsci obeća<br/ >
i š njome se obeseli.<br/ >

  Pustoš jedna od carevijeh<br/ >
perivoja jes na kraju<br/ >
gdi stoje zvijeri ke se od svijeh<br/ >
strana carem darivaju.<br/ >

  Plahi jeljen vrhu glave<br/ >
tu visoke grane stere;<br/ >
lis na dubu, cvit vrh trave<br/ >
sva mu je sjena od potjere.<br/ >

  Košuta ga slijedom slidi,<br/ >
ljubovnica iščeznuta,<br/ >
gdje kladenac bistri vidi<br/ >
vrjet zelenom dubju iz skuta.<br/ >

  Nagla srna brže od vitra<br/ >
teče gusto kroz grmenje,<br/ >
i, skačući laka i hitra,<br/ >
na dubje se meće i penje.<br/ >

  Hroče i puha vepar divlji,<br/ >
i u kosijeru strašna zuba<br/ >
krvavo oko - oganj živi - <br/ >
prijeti smrtna da je poguba.<br/ >

  Vrli medvjed hrka i reži<br/ >
i od čeljusti spilu otvora;<br/ >
vas kostriječi, vas se ježi,<br/ >
oštreć čaplju na panj bora.<br/ >

  Vuk ždrljivi sveđ zavijeva,<br/ >
lupež pitom, drug divjačan;<br/ >
obzire se zdesna i slijeva,<br/ >
tuđa imanja vazda lačan.<br/ >

  Ris srditi u slobodi<br/ >
tamo ovamo sa svijeh strana<br/ >
regbi leti a ne hodi,<br/ >
skačuć dubja povrh grana.<br/ >

  Slon veliki, snažni i jaki,<br/ >
komu zglobno nije koljeno,<br/ >
dugu trublju na čas svaki<br/ >
stavno kupi, stere smjeno.<br/ >

  Hrli kaplan vas je u dici<br/ >
šarovitom pod napravom;<br/ >
snagom materi on lavici<br/ >
a ocu je risu sličan glavom.<br/ >

  Tigre gnjevna, prika i ljuta<br/ >
po gvozdenoj kajpi udara;<br/ >
glave je oble, oka žuta,<br/ >
na razlike pjege odzgara. <br/ >

  Kralj svijeh zvijeri, lav oholi,<br/ >
svakčas zlatnom grivom stresa,<br/ >
veličanstvo slavno toli<br/ >
krijepeć silom vrla bijesa.<br/ >

  I divjači mnoge ine<br/ >
kipa razlika i imena,<br/ >
kijeh pustoši i planine<br/ >
goje u jamah posred stijena.<br/ >

  Tuj sred dubja na široku<br/ >
ali obraslu odsvud mjestu <br/ >
jamu otkriše svim duboku<br/ >
u spletenu grmu i čestu;<br/ >

  na ku pokli svijeh dovede<br/ >
dvornik Šaban, poče od muke<br/ >
svrtat plačne k njim poglede, <br/ >
k jami obraćat kršeć ruke,<br/ >

  vapeć: „U ovom grobu odi<br/ >
car Mustafa dobri i sveti<br/ >
ukopan se živi nahodi;<br/ >
iz nje imate vi ga izeti!“<br/ >

  Okošena zdvor iz grma<br/ >
jama otvori jaznu tminu;<br/ >
nu litica odsvud strma<br/ >
sit ne daše u dubinu.<br/ >

  Tim prostriješe množ konopâ,<br/ >
po kijeh htješe po svôj volji,<br/ >
gdi Mustafa živ se ukopa,<br/ >
sit vitezi svi najbolji.<br/ >

  Ali Daut svijeh ukloni,<br/ >
ter s dva druga sam odzgara<br/ >
side u niski ponor oni<br/ >
i po konopu ize cara.<br/ >

  Zagunjastio i obrastô<br/ >
Mustafa se vas ukaza:<br/ >
lice suho, blijedo i tmasto,<br/ >
put skončana, pun poraza;<br/ >

  i bez snage i bez riječi<br/ >
u naručju vernijeh tada,<br/ >
od kojijeh se krijepi i liječi,<br/ >
trepte usti, glava pada.<br/ >

  Sred grada se pored vide<br/ >
na prostranoj svim ravnici<br/ >
tri mečeta: bijele zide<br/ >
u oholoj vîse dici.<br/ >

  Tuj u srednji mečet lako<br/ >
uniješe ga cić pokoja,<br/ >
gdi od sve vojske čuvan tako<br/ >
svu noć jednu cijelu stoja.<br/ >

  Ali isti večer ovi<br/ >
sultan Osman, kô se tmina <br/ >
crne noći pripolovi,<br/ >
dozva pašu Husaina;<br/ >

  ter š njim u osvijet iz saraja<br/ >
k Aliji se hrlo otpravi,<br/ >
pun pečali, tuge i vaja,<br/ >
janjičarske vojske glavi.<br/ >

  Ovi, ukrotit ne mogući<br/ >
vojske svoje sad pobunu,<br/ >
vas zamišljen stâše u kući,<br/ >
u životu muke punu,<br/ >

  pazeć način da iznađe<br/ >
cara i sebe da osveti.<br/ >
Tuj car dođe, tuj ga nađe,<br/ >
tuj mu ovako kliče rijeti:<br/ >

  „Pođ' k vitezim ter ih pita',<br/ >
ki zakoni hoće i prose,<br/ >
gdi sam ja živ car od svita,<br/ >
da drugoga oni iznose?<br/ >

  Pošastje ti ovo od glave<br/ >
znam da prijeti sad pogube;<br/ >
nu smrt grle sluge prave<br/ >
s čistijem srcem koje ljube.<br/ >

  A kad za ku bolju zgodu<br/ >
ti tvoj život mož sahranit<br/ >
negli carsku za slobodu,<br/ >
negli cara za obranit?<br/ >

  Kunem ti se, podnio bih<br/ >
ja strpljeno ovu smeću,<br/ >
i Mustafi dundu dô bih<br/ >
carstvo i svaku čâs najveću,<br/ >

  i sam bih se s stola moga<br/ >
dobrovoljno uklonio,<br/ >
ali nije on za toga<br/ >
ni sad, ni je nigda bio.<br/ >

  Kako hoćeš da panj jedan<br/ >
suh u gori svijetom vlada<br/ >
i da zakon dâ naredan<br/ >
od istoka do zapada?<br/ >

  Kako hoćeš carstvo udugo<br/ >
da utemelji jedan viku<br/ >
ki od čovjeka ne ima drugo<br/ >
negli samo dvornu sliku?<br/ >

  Kako hoćeš čovjek da je<br/ >
tko je neprijatelj od poroda?<br/ >
Nije žene za ku haje, <br/ >
kih nam želju narav poda.<br/ >

  Ali dobar, vrijedan, svijesan<br/ >
i od svakoga svet se zovi!<br/ >
Car moj otac meni uresan<br/ >
ostavio je sto svoj ovi.<br/ >

  Da je Mustafa u životu,<br/ >
oca moga i to dar je:<br/ >
ah, i zato na sramotu<br/ >
dobročinca svoga car je,<br/ >

  i zato mi grabi iz ruka<br/ >
dvakrat carstvo oca moga!<br/ >
Ah jaoh, jeda moga puka,<br/ >
jeda pravde, jeda Boga!<br/ >

  Pospješi se, o moj verni,<br/ >
pođ' me smiri s vojskom veće! <br/ >
Svijeh grijeh prosti neizmerni<br/ >
i pobunu i sve smeće.<br/ >

  Eto, više plate općene,<br/ >
na glavu od njih još svakomu<br/ >
po pet drobnijeh jaspri od mene<br/ >
s peset dukât dara k tomu.“<br/ >

  U besjedam aga kracijeh<br/ >
odgovori smerno tade:<br/ >
„Ne mâ neg sto glava ovacijeh<br/ >
neka na tvôj službi pade! <br/ >

  Er ku vitez steć hrabreni<br/ >
ikad može veću slavu<br/ >
neg kad glavom svôm zamijeni<br/ >
gospodara svoga glavu?“<br/ >

  I pođe ončas; nu poruku<br/ >
carsku vojsci netom reče,<br/ >
podrije sablju svak u ruku:<br/ >
osta isječen vas na peče.<br/ >

  Paka u skupu svi jednaga<br/ >
na kuću mu naripiše,<br/ >
ter sva zlata i sva blaga<br/ >
razgrabiše i razniše.<br/ >

  Ali za njim se isto zgodi<br/ >
i Husain-paši opeta;<br/ >
mirit cara dočim hodi,<br/ >
nađe u smeći smrt ga kleta.<br/ >

  Nu zatijem, kô zvijer vrla,<br/ >
jednom u krv kad se omrsi,<br/ >
da bi isklala sve i strla,<br/ >
teče poljem, skače vrsi;<br/ >

  tako i vojska nesmiljena<br/ >
opojena krvim srće,<br/ >
i bez reda uzoholjena<br/ >
regbi opalit svijet i strće.<br/ >

  Crncu i vezijer-Dilaveru,<br/ >
i svijeh inijeh kijeh posiječe,<br/ >
na Atmejdan, da ih psi deru,<br/ >
metat gole trupe teče.<br/ >

  A na kopja zgar nabili<br/ >
budući im glave opeta,<br/ >
prid mečet su ih postavili<br/ >
sultan-cara Bajazeta.<br/ >

  Nu sred smeće tej goruće<br/ >
vrlijeh vitez pomnja sva bi<br/ >
da se oderu još im kuće<br/ >
i sve oplijeni i pograbi.<br/ >

  Tim svak s golom sabljom skače,<br/ >
da mu je prije sve satrti;<br/ >
jauče se, ciči i plače:<br/ >
smrt je u plijenu, plijen u smrti.<br/ >

  Žene, ljudi, stari i mladi,<br/ >
čâs, imanja i životi,<br/ >
sve se otimlje, smuca i vadi<br/ >
u sili, u krvi, u sramoti.<br/ >

  Bez milosti se i bez reda<br/ >
grabi, dere, valja i žeže;<br/ >
do iz povojâ mlada čeda<br/ >
rastrgnuti po tleh leže.<br/ >

  Slobodno od njih ništa nije:<br/ >
konji, momci, robje, djeca;<br/ >
što ne nosi, toj se bije<br/ >
i na peče sve rasijeca.<br/ >

  U ovoj bijesti izvan sebe<br/ >
udarajuć na sve strane<br/ >
ne pristaše, dokli i tebe <br/ >
ne iznađoše, slavni Osmane.<br/ >

  Bijaše mlad car još na domu<br/ >
janjičarske glave verne,<br/ >
u srdašcu noseć svomu<br/ >
misli teške i čemerne.<br/ >

  Tuj čekaše svakčas glase<br/ >
dobre, zle li svojoj kruni:<br/ >
ali vojska smirila se,<br/ >
ali raste u nabuni.<br/ >

  Sveđ mu sumnja trud prilaga;<br/ >
tim se očito veće boli<br/ >
da uzdani Aliaga<br/ >
vraća mu se kasno toli.<br/ >

  Eto odasvud buka posta,<br/ >
eto se odsvud sablje svijete, <br/ >
sve bojnikâ puno osta,<br/ >
sve se uzbuni, sve se smete.<br/ >

  Vojska usrće janjičarâ;<br/ >
vapije svaki: „Hodi amo<br/ >
s nami na sud, gdje pred cara <br/ >
Mustafu te pozivamo!“ -<br/ >

  „Ja sam vaš car! preuzima<br/ >
Osman opet; koj je taj sada<br/ >
tko suditi mene ima<br/ >
usred moga Carigrada?“ -<br/ >

  „Sad ćeš vidjet tko si i što si!“<br/ >
oni mu opet odvit daju;<br/ >
s tijem svak skače da ga nosi,<br/ >
svi ga silom popadaju.<br/ >

  „Tko na cara, car zavika,<br/ >
zgar od Boga posvećena<br/ >
stavlja ruke, koga slika<br/ >
od svijeta se kljanja i sjena?“ -<br/ >

  „Ti nas si ovo naučio,<br/ >
noseći ga vojska glasi,<br/ >
kad nepravo zatvorio<br/ >
cara i sveca našega si.“<br/ >

  Ovako se Osman mladi,<br/ >
car od cara svijeh najveći,<br/ >
na jednoga konja usadi<br/ >
ki se nađe tuj po sreći.<br/ >

  Kratko ruho i priprosto<br/ >
samo zgar ga odijevaše,<br/ >
bez haljine buduć ostô<br/ >
s kom vrh sunca njekad sjaše. <br/ >

  Tim u srednji mečet tada<br/ >
doprati se i dovede,<br/ >
gdi uz Mustafu usred grada<br/ >
nove paše redom sjede.

Osman