महाभारतम्-06-भीष्मपर्व-069
कुरुपाण्डवयोर्मकरश्येनव्यूहरचनापूर्वकं युद्धारम्भः ।। 1 ।।<table>				
<td>

	सञ्जय उवाच।	<td>	6-69-1x	
				
<td>

	व्युषितायां तु शर्वर्यामुदिते च दिवाकरे।उभे सेने महाराज युद्धायैव समीयतुः ।।	<td>	6-69-1a6-69-1b	
				
<td>

	अभ्यधावन्त संक्रुद्धाः परस्परजिगीषवः ।ते सर्वे सहिता युद्धे समालोक्य परस्परम् ।।	<td>	6-69-2a6-69-2b	
				
<td>

	पाण्डवा धार्तराष्ट्राश्च राजन्दर्मन्त्रिते तव।व्यूहौ च व्यूह्य संरब्धाः संप्रहृष्टाः प्रहारिणः ।।	<td>	6-69-3a6-69-3b	
				
<td>

	अरक्षन्मकरव्यूहं भीष्मो राजन्समन्ततः ।तथैव पाण्डवा राजन्नरक्षन्व्यूहमात्मनः ।।	<td>	6-69-4a6-69-4b	
				
<td>

	`अजातशत्रुः शत्रूणां मनांसि समकम्पयत्।'श्येनवद्व्यूह्य तं व्यूहं धौम्यस्य वचनात्स्वयम् ।।	<td>	6-69-5a6-69-5b	
				
<td>

	स हि तस्य सुविज्ञात अग्निचित्येषु भारत।मकरस्तु महाव्यूहस्तव पुत्रस्य धीमतः ।।	<td>	6-69-6a6-69-6b	
				
<td>

	स्वयं सर्वेण सैन्येन द्रोणेनानुमतस्तदा ।यथाव्यूहं शान्तनवः सोऽन्ववर्तत तत्पुनः ।।	<td>	6-69-7a6-69-7b	
				
<td>

	स निर्ययौ महाराज पिता देवव्रतस्तव ।महता रथवंशेन संवृतो रथिनां वरः ।।	<td>	6-69-8a6-69-8b	
				
<td>

	इतरेतरमन्वीयुर्यथाभागमवस्थिताः ।रथिनः पत्तयश्चैव दन्तिनः सादिनस्तथा ।।	<td>	6-69-9a6-69-9b	
				
<td>

	तान्दृष्ट्वाऽभ्युद्यतान्सङ्ख्ये पाण्डवा हि यशस्विनः ।श्येनव्यूहेन संव्यूह्य समनह्यन्त संयुगे ।।	<td>	6-69-10a6-69-10b	
				
<td>

	अशोभत मुखे तस्य भीमसेनो महाबलः ।नेत्रे शिखण्डी दुर्धर्षो धृष्टद्युम्नश्च पार्षतः ।।	<td>	6-69-11a6-69-11b	
				
<td>

	शीर्षे तस्याभवद्वीरः सात्यकिः सत्यविक्रमः ।विधुन्वन्गाण्डिवं पार्थो ग्रीवायामभवत्तदा ।।	<td>	6-69-12a6-69-12b	
				
<td>

	अक्षौहिण्या समं तत्र वामपक्षोऽभवत्तदा ।महात्मा द्रुपदः श्रीमान्सह पुत्रेण संयुगे ।।	<td>	6-69-13a6-69-13b	
				
<td>

	दक्षिणश्चाभवत्पक्षः कैकेयोऽक्षौहिणीपतिः ।पृष्ठतो द्रौपदेयाश्च सौभद्रश्चापि वीर्यवान् ।।	<td>	6-69-14a6-69-14b	
				
<td>

	पृष्ठे समभवच्छ्रीमान्स्वयं राजा युधिष्ठिरःक ।भ्रातृभ्यां सहितो वीरो यमाभ्यां चारुविक्रमः ।।	<td>	6-69-15a6-69-15b	
				
<td>

	प्रविश्य तु रणे भीमो मकरं मुखतस्तदा।भीष्ममासाद्य संग्रामे च्छादयामास सायकैः ।।	<td>	6-69-16a6-69-16b	
				
<td>

	ततो भीष्मो महास्राणि पातयामास भारत।मोहयन्पाण्डुपुत्राणां व्यूढं सैन्यं महाहवे ।।	<td>	6-69-17a6-69-17b	
				
<td>

	संमुह्यति तदा सैन्ये त्वरमाणो धनंजयः ।भीष्मं शरसहस्रेण विव्याध रणमूर्धनि ।।	<td>	6-69-18a6-69-18b	
				
<td>

	प्रतिसंवार्य चास्राणि भीष्ममुक्तानि संयुगे।स्वेनानीकेन हृष्टेन युद्धाय समुपस्थितः ।।	<td>	6-69-19a6-69-19b	
				
<td>

	ततो दुर्योधनो राजा भारज्वाजमभाषत ।पूर्वं दृष्ट्वा वधं घोरं बलस्य बलिनां वरः ।।	<td>	6-69-20a6-69-20b	
				
<td>

	भ्रातॄणां च वधं युद्धे स्मरमाणो महारथः।आचार्यः सततं हि त्वं हितकामो ममानघ ।।	<td>	6-69-21a6-69-21b	
				
<td>

	वयं हि त्वां समाश्रित्य भीष्मं चैव पितामहम् ।देवानपि रणे जेतुं प्रार्थयामो न संशयः ।।	<td>	6-69-22a6-69-22b	
				
<td>

	किमु पाण्डुसुताकन्युद्धे हीनवीर्यपराक्रमान् ।स तथा कुरु भद्रं ते यथा वध्यन्ति पाण्डवाः ।।	<td>	6-69-23a6-69-23b	
				
<td>

	एवमुक्तस्ततो द्रोणस्तव पुत्रेण मारिष ।तत्र संप्रेक्ष्य राजनं संक्रुद्ध इव निश्चसन् ।।	<td>	6-69-24a6-69-24b	
				
<td>

	बालिशस्त्वं न जानीषे पाण्डवानां पराक्रमम् ।न शक्या हि यथा जेतुं पाण्डवा हि महाबलाः ।।	<td>	6-69-25a6-69-25b	
				
				
<td>

	यथाबलं यथावीर्यं कर्म कुर्यामहं हि ते।इत्युक्तवा ते सुतं राजन्नभ्यपद्यत वाहिनीम् ।अभिनत्पाण्डवानीकं प्रेक्षमाणस्य सात्यकेः ।।	<td>	6-69-26a6-69-26b6-69-26c	
				
<td>

	सात्यकिस्तु ततो द्रौणं वारयामात भारत।तयोः प्रववृते युद्धं घोररूपं भयावहम् ।।	<td>	6-69-27a6-69-27b	
				
<td>

	शैनेयं तु रणे क्रुद्धो भारद्वाजः प्रतापावान्।अविध्यन्निशितैर्बाणैर्जत्रुदेशे हसन्निव ।।	<td>	6-69-28a6-69-28b	
				
<td>

	भीमसेनस्ततः क्रुद्धो भारद्वाजमविध्यत ।संरक्षन्सात्यकिं राजन्द्रोणाच्छस्त्रभृतां वरात् ।।	<td>	6-69-29a6-69-29b	
				
<td>

	ततो द्रोणश्च भीष्मश्च तथा शल्यश्च मारिष।भीमसेनं रणे क्रुद्धाश्छादयांचक्रिरे शरैः ।।	<td>	6-69-30a6-69-30b	
				
<td>

	तत्राभिमन्युः संक्रुद्धो द्रौपदेयाश्च मारिष ।विव्यधुर्निशितैर्बैणैः सर्वांस्तानुद्यतायुधान् ।।	<td>	6-69-31a6-69-31b	
				
<td>

	द्रोणभीष्मौ तु संक्रुद्धावापतन्तौ महाबलौ ।प्रत्युद्ययौ शिखण्डी तु महेष्वासो महाहवे ।।	<td>	6-69-32a6-69-32b	
				
<td>

	प्रगृह्य बलवद्वीरो धनुर्जलदनिःश्वनम् ।अभ्यवर्षच्छरैस्तूर्णं छादयानो दिवाकरम् ।।	<td>	6-69-33a6-69-33b	
				
<td>

	शिखण्डिनं समासाद्य भरतानां पितामहः ।अवर्जयत संग्रामं स्त्रीत्वं तस्यानुसंस्मरन् ।।	<td>	6-69-34a6-69-34b	
				
<td>

	ततो द्रोणो महाराज अभ्यद्रवत तं रणे।रक्षमाणस्तदा भीष्मं तव पुत्रेण चोदितः ।।	<td>	6-69-35a6-69-35b	
				
<td>

	शिखण्डी तु समासाद्य द्रोणं शस्त्रभृतां वरम्।अवर्जयत संत्रस्तो युगान्ताग्निमिवोल्बणम् ।।	<td>	6-69-36a6-69-36b	
				
<td>

	ततो बलेन महता पुत्रस्तव विशांपते ।जुगोप भीष्ममासाद्य प्रार्थयानो महद्यशः ।।	<td>	6-69-37a6-69-37b	
				
<td>

	तथैव पाण्डवा राजन्पुरुस्कृत्य धनञ्जयम्।भीष्ममेवाभ्यवर्तन्त जये कृत्वा दृढां मतिम् ।।	<td>	6-69-38a6-69-38b	
				
<td>

	तद्युद्धमभवद्धोरं देवानां दानवैरिव।जयमाकाङ्क्षतां सङ्क्ष्ये यशश्च सुमहाद्भुतम् ।।	<td>	6-69-39a6-69-39b	
<td>

	।। इति श्रीमन्महाभारते भीष्मपर्वणि भीष्मवधपर्वणि पञ्चमदिवसयुद्धे एकोनसप्ततितमोऽध्यायः ।।	<td>		

महाभारतम्/भीष्मपर्व