विष्णुस्मृतिः/अष्टाविंशतितमोऽध्यायः
अथ ब्रह्मचरिणां गुरुकुलवासः  । । २८.१  । ।

संध्याद्वयोपासनं  । । २८.२  । ।

पूर्वां संध्यां जपेत्तिष्ठन्पश्चिमां आसीनः  । । २८.३  । ।

कालद्वयं अभिषेकाग्निकर्मकरणं  । । २८.४  । ।

अप्सु दण्डवन्मज्जनं  । । २८.५  । ।

आहूताध्ययनं  । । २८.६  । ।

गुरोः प्रियहिताचरणं  । । २८.७  । ।

मेखलादण्डाजिनोपवीतधारणं  । । २८.८  । ।

गुरुकुलवर्जं गुणवत्सु भैक्ष्यचरणं  । । २८.९  । ।

गुर्वनुज्ञातं भैक्ष्याभ्यवहरणं  । । २८.१०  । ।

श्राद्धकृतलवणशुक्तपर्युषितनृत्यगीतस्त्रीमधुमांसाञ्जनोच्छिष्टप्राणिहिंसाश्लीलपरिवर्जनं  । । २८.११  । ।

अधः शय्या  । । २८.१२  । ।

गुरोः पूर्वोत्थानं चरमं संवेशनं  । । २८.१३  । ।

कृतसंध्योपासनश्च गुर्वभिवादनं कुर्यात् । । २८.१४  । ।

तस्य च व्यत्यस्तकरः पादावुपस्पृशेत् । । २८.१५  । ।

दक्षिणं दक्षिणेनेतरं इतरेण  । । २८.१६  । ।

स्वं च नामास्याभिवादनान्ते भोःशब्दान्तं निवेदयेत् । । २८.१७  । ।

तिष्ठन्नासीनः शयानो भुञ्जानः पराङ्मुखश्च नास्याभिभाषणं कुर्यात् । । २८.१८  । ।

आसीनस्य स्थितः कुर्यादभिगच्छंस्तु गच्छतः  । आगच्छतः प्रत्युद्गम्य पश्चाद्धावंस्तु धावतः  । । २८.१९  । ।

पराङ्मुखस्याभिमुखः  । । २८.२०  । ।

दूरस्थस्यान्तिकं उपेत्य  । । २८.२१  । ।

शयानस्य प्रणम्य  । । २८.२२  । ।

तस्य च चक्षुर्विषये न यथेष्टासनः स्यात् । । २८.२३  । ।

न चास्य केवलं नाम ब्रूयात् । । २८.२४  । ।

गतिचेष्टाभाषिताद्यं नास्यानुकुर्यात् । । २८.२५  । ।

यत्रास्य निन्दापरिवादौ स्यातां न तत्र तिष्ठेत् । । २८.२६  । ।

नास्यैकासनो भवेत् । । २८.२७  । ।

ऋते शिलाफलकनौयानेभ्यः  । । २८.२८  । ।

गुरोर्गुरौ संनिहिते गुरुवद्वर्तेत  । । २८.२९  । ।

अनिर्दिष्टश्च गुरुणा स्वान्गुरुन्नाभिवादयेत् । । २८.३०  । ।

बाले समानवयसि वाध्यापके गुरुपुत्रे गुरुवद्वर्तेत  । । २८.३१  । ।

नास्य पादौ प्रक्षालयेत् । । २८.३२  । ।

नोच्छिष्टं अश्नीयात् । । २८.३३  । ।

एवं वेदं वेदौ वेदान्वा स्वीकुर्यात् । । २८.३४  । ।

ततो वेदाङ्गानि  । । २८.३५  । ।

यस्त्वनधीतवेदोऽन्यत्र श्रमं कुर्यादसौ ससंतानः शूद्रत्वं एति  । । २८.३६  । ।

मातुरग्रे विजननं द्वितीयं मौञ्जिबन्धनं  । । २८.३७  । ।

तत्रास्य माता सावित्री भवति पिता त्व्*आचार्यः [आचार्थः]  । । २८.३८  । ।

एतेनैव तेषां द्विजत्वं  । । २८.३९  । ।

प्राङ्मौञ्जीबन्धनाद्द्विजः शूद्रसमो भवति  । । २८.४०  । ।

ब्रह्मचारिणा मुण्डेन जटिलेन वा भाव्यं  । । २८.४१  । ।

वेदस्वीकरणादूर्ध्वं गुर्वनुज्ञातस्तस्मै वरं दत्त्वा स्नायात् । । २८.४२  । ।

ततो गुरुकुल एव वा जन्मनः शेषं नयेत् । । २८.४३  । ।

तत्राचार्ये प्रेते गुरुवत्गुरुपुत्रे वर्तेत  । । २८.४४  । ।

गुरुदारेषु सवर्णेषु वा  । । २८.४५  । ।

तदभावेऽग्निशुश्रूषुर्नैष्ठिको ब्रह्मचारी स्यात् । । २८.४६  । ।

एवं चरति यो विप्रो ब्रह्मचर्यं अतन्द्रितः   ।
स गच्छत्युत्तमं स्थानं न चेहाजायते पुनः   । । २८.४७  । ।

कामतो रेतसः सेकं व्रतस्थस्य द्विजन्मनः   ।
अतिक्रमं व्रतस्याहुर्धर्मज्ञा ब्रह्मचारिणः   । । २८.४८  । ।

एतस्मिन्नेनसि प्राप्ते वसित्वा गर्दभाजिनम्  ।
सप्तागारं चरेद्भैक्षं स्वकर्म परिकीर्तयन्  । । २८.४९  । ।

तेभ्यो लब्धेन भैक्ष्येण वर्तयन्नेककालिकम्  ।
उपस्पृशंस्त्रिषवणं अब्देन स विशुध्यति   । । २८.५०  । ।

स्वप्ने सिक्त्वा ब्रह्मचारी द्विजः शुक्रं अकामतः   ।
स्नात्वार्कं अर्चयित्वा त्रिः पुनर्मां इत्यृचं जपेत् । । २८.५१  । ।

अकृत्वा भैक्षचरणं असमिद्ध्य च पावकम्  ।
अनातुरः सप्तरात्रं अवकीर्णिव्रतं चरेत् । । २८.५२  । ।

तं चेदभ्युदियात्सूर्यः शयानं कामकारतः   ।
निम्लोचेद्वाप्य्+अविज्ञानाज्जपन्नुपवसेद्दिनम्  । । २८.५३  । ।