स्कन्दपुराणम्/खण्डः ५ (अवन्तीखण्डः)/रेवा खण्डम्/अध्यायः ००७
अध्याय ७

श्रीमार्कण्डेय उवाच -
पुनरेकार्णवे घोरे नष्टे स्थावरजंगमे  ।
सलिलेनाप्लुते लोके निरालोके तमोद्भवे  ॥ ७.१ ॥
ब्रह्मैको विचरंस्तत्र तमीभूते महार्णवे  ।
दिव्यवर्षसहस्रं तु खद्योत इव रूपवान्  ॥ ७.२ ॥
शेते योजनसाहस्रमप्रमेयमनुत्तमम्  ।
द्वादशादित्यसंकाशं सहस्रचरणेक्षणम्  ॥ ७.३ ॥
प्रसुप्तं चार्णवे घोरे ह्यपश्यत्कूर्मरूपिणम्  ।
तं दृष्ट्वा विस्मयापन्नो ब्रह्मा बोधयते शनैः  ॥ ७.४ ॥
स्तुतिभिर्मंगलैश्चैव वेदवेदांगसंभवैः  ।
वाचस्पते विबुध्यस्व महाभूत नमोऽस्तु ते  ॥ ७.५ ॥
तवोदरे जगत्सर्वं तिष्ठते परमेश्वर  ।
तद्विमुञ्च महासत्त्व यत्पूर्वं संहृतं त्वया  ॥ ७.६ ॥
व्यतीता रजनी ब्राह्मी दिनं समनुवर्तते  ।
निरीक्ष्य सर्वलोकेश येन संभवते जगत् ॥ ७.७ ॥
स निशम्य वचस्तस्य उत्थितः परमेश्वरः  ।
समुद्गिरन् स लोकांस्त्रीन् ग्रस्तान् कल्पक्षये तदा  ॥ ७.८ ॥
देवदानवगन्धर्वाः सयक्षोरगराक्षसाः  ।
सचन्द्रार्कग्रहाः सर्वे शरीरात्तस्य निर्गताः  ॥ ७.९ ॥
ततो ह्येकार्णवं सर्वं विभज्य परमेश्वरः  ।
विस्तीर्णोपलतोयौघां सरित्सरविवर्धिताम्  ॥ ७.१० ॥
पश्यते मेदिनीं देवः सवृक्षौषधिपल्वलाम्  ।
हिमवन्तं गिरिश्रेष्ठं श्वेतं पर्वतमुत्तमम्  ॥ ७.११ ॥
शृङ्गवन्तं महाशैलं ये चान्ये कुलपर्वताः  ।
जंबुद्वीपं कुशं क्रौञ्चं सगोमेदं सशाल्मलम्  ॥ ७.१२ ॥
पुष्करान्ताश्च ये द्वीपा ये च सप्तमहार्णवाः  ।
लोकालोकं महाशैलं सर्वं च पुरतः स्थितम्  ॥ ७.१३ ॥
चतुःप्रकृतिसंयुक्तं जगत्स्थावरजंगमम्  ।
युगान्ते तु विनिष्क्रान्तमपश्यत्स महेश्वरः  ॥ ७.१४ ॥
विप्रकीर्णशिलाजालामपश्यत्स वसुंधराम्  ।
कूर्मपृष्ठोपगां देवीं महार्णवगतां प्रभुः  ॥ ७.१५ ॥
तस्मिन् विशीर्णशैलाग्रे सरित्सरोविवर्जिते  ।
नानातरंगभिन्नोद आवर्तोद्वर्तसंकुले  ॥ ७.१६ ॥
नानौषधिप्रज्वलिते नानोत्पलशिलातले  ।
नानाविहंगसंघुष्टां मत्स्यकूर्मसमाकुलाम्  ॥ ७.१७ ॥
दिव्यमायामयीं देवीमुत्कृष्टाम्बुदसन्निभाम्  ।
नदीमपश्यद्देवेशो ह्यनौपम्यजलाशयाम्  ॥ ७.१८ ॥
मध्ये तस्याम्बुदश्यामां पीनोरुजघनस्तनीम्  ।
वस्त्रैरनुपमैर्दिव्यैर्नानाभरणभूषिताम्  ॥ ७.१९ ॥
सनूपुररवोद्दामां हारकेयूरमण्डिताम्  ।
तादृशीं नर्मदां देवीं स्वयं स्त्रीरूपधारिणीम्  ॥ ७.२० ॥
योगमायामयैश्चित्रैर्भूषणैः स्वैर्विभूषिताम्  ।
अव्यक्ताङ्गीं महाभागामपश्यत्स तु नर्मदाम्  ॥ ७.२१ ॥
अर्धोद्यतभुजां बालां पद्मपत्रायतेक्षणाम्  ।
स्तुवन्तीं देवदेवेशमुत्थितां तु जलात्तदा  ॥ ७.२२ ॥
विस्मयाविष्टहृदयो ह्यहमुद्वीक्ष्य तां शुभाम्  ।
स्नात्वा जले शुभे तस्याः स्तोतुमभ्युद्यतस्ततः  ॥ ७.२३ ॥
अर्चयामास संहृष्टो मन्त्रैर्वेदांगसंभवैः  ।
सृष्टं च तत्पुरा राजन्पश्येयं सचराचरम्  ॥ ७.२४ ॥
सदेवासुरगन्धर्वं सपन्नगमहोरगम्  ।
पश्याम्येषा महाभागा नैव याता क्षयं पुरा  ॥ ७.२५ ॥
महादेवप्रसादाच्च तच्छरीरसमुद्भवा  ।
भूयो भूयो मया दृष्टा कथिता ते नृपोत्तम  ॥ ७.२६ ॥
प्रादुर्भावमिमं कौर्म्यं येऽधीयन्ते द्विजोत्तमाः  ।
येऽपि शृण्वन्ति विद्वांसो मुच्यन्ते तेऽपि किल्बिषैः  ॥ ७.२७ ॥

॥ इति  श्रीस्कान्दे महापुराण एकाशीतिसाहस्र्यां संहितायां पञ्चम आवन्त्यखण्डे रेवाखण्डे नर्मदामाहात्म्ये कूर्मकल्पसमुद्भवो नाम सप्तमोऽध्यायः ॥