वराहपुराणम्/अध्यायः ५१
श्रीवराह उवाच ।	
श्रुत्वा दुर्वाससो वाक्यं धरणीव्रतमुत्तमम् ।	
ययौ सत्यतपाः सद्यो हिमवत्पार्श्वमुत्तमम् ।। ५१.१ ।।	
पुष्पभद्रा नदी यत्र शिला चित्रशिला तथा ।	
वटो भद्रवटो यत्र तत्र तस्याश्रमो बभौ ।	
तत्रोपरि महत् तस्य चरितं संभविष्यति ।। ५१.२ ।।	धरण्युवाच ।	
बहुकल्पसहस्त्राणि व्रतस्यास्य सनातन ।	
मया कृतस्य तपसस्तन्मया विस्मृतं प्रभो ।। ५१.३ ।।	
इदानीं त्वत्प्रसादेन स्मरणं प्राक्तनं मम ।	
जातं जातिस्मरा चास्मि विशोका परमेश्वर ।। ५१.४ ।।	
यदि नाम परं देव कौतुकं हृदि वर्तते ।	
अगस्त्यः पुनरागत्य भद्राश्वस्य निवेशनम् ।	
यच्चकार स राजा च तन्ममाचक्ष्व भूधर ।। ५१.५ ।।	
श्रीवराह उवाच ।	
प्रत्यागतमृषिं दृष्ट्वा भद्राश्वः श्वेतवाहनः ।	
वरासनगतं दृष्ट्वा कृत्वा पूजां विशेषतः ।	
अपृच्छन्मोक्षधर्माख्यं प्रश्नं सकलधारिणि ।। ५१.६ ।।	भद्राश्व उवाच ।	
भगवन् कर्मणा केन छिद्यते भवसंसृतिः ।	
किं वा कृत्वा न शोचन्ति मूर्त्तामूर्त्तोपपत्तिषु ।। ५१.७ ।।	
'''अगस्त्य उवाच ।	
श्रृणु राजन् कथां दिव्यां दूरासन्नव्यवस्थिताम् ।	
दृश्यादृश्यविभागोत्थां समाहितमना नृप ।। ५१.८ ।।	
नाहो न रात्रिर्न दिशोऽदिशश्च	
न द्यौर्न देवा न दिनं न सूर्यः ।	
तस्मिन् काले पशुपालेति राजा	
स पालयामास पशूननेकान् ।। ५१.९ ।।	
तान् पालयन् स कदाचिद् दिदृक्षुः	
पूर्वं समुद्रं च जगाम तूर्णम् ।	
अनन्तपारस्य महोदधेस्तु	
तीरे वनं तत्र वसन्ति सर्पाः ।। ५१.१० ।।	
अष्टौ द्रुमाः कामवहा नदी च	
तुर्यक् चोद्र्ध्वं बभ्रमुस्तत्र चान्ये ।	
पञ्च प्रधानाः पुरुषास्तथैकां	
स्त्रियं बिभ्रते तेजसा दीप्यमानाम् ।। ५१.११ ।।	
साऽपि स्त्री स्वे वक्षसि धारयन्ती	
सहस्त्रसूर्यप्रतिमं विशालम् ।	
तस्याधरस्त्रिर्विकारस्त्रिवर्ण-	
स्तं राजानं पश्य परिभ्रमन्तम् ।। ५१.१२ ।।	
तूष्णींभूता मृतकल्पा इवासन्	
नृपोऽप्यसौ तद्वनं संविवेश ।	
तस्मिन् प्रविष्टे सर्व एते विविशु-	
र्भयादैक्यं गतवन्तः क्षणेन ।। ५१.१३ ।।	
तैः सर्पैः स नृपो दुर्विनीतैः	
संवेष्टितो दस्युभिश्चिन्तयानः ।	
कथं चैतेन भविष्यन्ति येन	
कथं चैते संसृताः संभवेयुः ।। ५१.१४ ।।	
एवं राज्ञश्चिन्तयतस्त्रिवर्णः पुरुषः परः ।	
श्वेतं रक्तं तथा कृष्णं त्रिवर्णं धारयन्नरः ।। ५१.१५ ।।	
स संज्ञां कृतवान् मह्यमपरोऽथ क्व यास्यसि ।	
एवं तस्य ब्रुवाणस्य महन्नाम व्यजायत ।। ५१.१६ ।।	
तेनापि राजा संवीतः स बुध्यस्वेति चाब्रवीत् ।	
एवमुक्ते ततः स्त्री तु तं राजानं रुरोध ह ।। ५१.१७ ।।	
मायाततं तं मा भैष्ट ततोऽन्यः पुरुषो नृपम् ।	
संवेष्ट्य स्थितवान् वीरस्ततः सर्वेश्वरेश्वरः ।। ५१.१८ ।।	
ततोऽन्ये पञ्च पुरुषा आगत्य नृपसत्तमम् ।	
संविष्ट्य संस्थिताः सर्वे ततो राजा विरोधितः ।। ५१.१९ ।।	
रुद्धे राजनि ते सर्वे एकीभूतास्तु दस्यवः ।	
मथितुं शस्त्रमादाय लीनाऽन्योऽन्यं ततो भयात् ।। ५१.२० ।।	
तैर्लीनैर्नृपर्तेर्वेश्म बभौ परमशोभनम् ।	
अन्येषामपि पापानां कोटिः साग्राभवन्नृप ।। ५१.२१ ।।	
गृहे भूसलिलं वह्निः सुखशीतश्च मारुतः ।	
सावकाशानि शुभ्राणि पञ्चैकोनगुणानि च ।। ५१.२२ ।।	
एकैव तेषां सुचिरं संवेष्ट्यासज्यसंस्थिता ।	
एवं स पशुपालोऽसौ कृतवानञ्जसा नृप ।। ५१.२३ ।।	
तस्य तल्लाघवं दृष्ट्वा रूपं च नृपतेर्मृधे ।	
त्रिवर्णः पुरुषो राजन्नब्रवीद् राजसत्तमम् ।। ५१.२४ ।।	
त्वत्पुत्रोऽस्मि महाराज ब्रूहि किं करवाणि ते ।	
अस्माभिर्बन्धुमिच्छद्भिर्भवन्तं निश्चयः कृतः ।। ५१.२५ ।।	
यदि नाम कृताः सर्वे वयं देव पराजिताः ।	
एवमेव शरीरेषु लीनास्तिष्ठाम पार्थिव ।। ५१.२६ ।।	
मर्य्येके तव पुत्रत्वं गते सर्वेषु संभवः ।	
एवमुक्तस्ततो राजा तं नरं पुनरब्रवीत् ।। ५१.२७ ।।	
पुत्रो भवति मे कर्त्ता अन्येषामपि सत्तम ।	
युष्मत्सुखैर्नरैर्भावैर्नाहं लिप्ये कदाचन ।। ५१.२८ ।।	
एवमुक्त्वा स नृपतिस्तमात्मजमथाकरोत् ।	
तैर्विमुक्तः स्वयं तेषां मध्ये स विरराम ह ।। ५१.२९ ।।	
।। इति श्रीवराहपुराणे भगवच्छास्त्रे एकपञ्चाशोऽध्यायः ।। ५१ ।।