भृगुसंहिता/पञ्चत्रिंशोऽध्यायः
अथ पञ्चत्रिंशोऽध्यायः.	
	
फलश्रुतिः	
	
अथ वक्ष्ये विशेषेण क्रियायोगश्रितं फलं  ।	
यस्तु देवालयं दारुशिलालोहविलेखनैः   ।। ३५.१  ।।	
कारयेन्मृण्मयं वापि तस्यानन्तफलं स्मृतं  ।	
अहन्यहनि यज्ञेन यजतो यन्महत्फलं  ।। ३५.२  ।।	
प्राप्नोति तत्फलं विष्णोर्यः कारयति मन्दिरं  ।	
कुलानां शतमागामि समतीतं तथा शतं  ।। ३५.३  ।।	
तारयेद्भगवद्गेहमिति बुद्धिं करोति यः   ।	
सप्तजन्मकृतं पापमल्पं वा यदि वा बहु   ।। ३५.४  ।।	
विष्णोरालयविन्यासप्रारंभादेव नश्यति   ।	
सप्तलोकमयो विष्णुस्तस्य यःकुरुते गृहं  ।। ३५.५  ।।	
प्रतिष्ठां समपाप्नोति स नरस्साप्तलौकिकीं  ।	
प्रशस्तदेशे भूभागे यो नरो भवनं हरेः   ।। ३५.६  ।।	
कारयत्यक्षयान्लोकान्स वरः प्रतिपद्यते   ।	
इष्टकाचयविन्यासो यावद्वर्षाणि तिष्ठति   ।। ३५.७  ।।	
तावद्वर्षसहस्राणि तत्कर्तादिवि मोदते   ।	
प्रतिमां लक्षणवतीं यः कारयति मानवः   ।। ३५.८  ।।	
केसवस्य स तल्लोकमक्षयं प्रतिपद्यते   ।	
षष्टिं वर्षसहस्राणां सहस्राणि स मोगते   ।। ३५.९  ।।	
स्वर्गौकसां निवासेषु प्रत्येकमरिसूदनः   ।	
ततः प्रयाति वैकुण्ठं निस्समाभ्यधिकं महः   ।। ३५.१०  ।।	
प्रतीष्ठाप्य हरेरर्चां सुप्रशस्ते निवेशने   ।	
पुरुषः कृतकृत्यत्वान्नैनं श्वो मरणं तपेथ् ।। ३५.११  ।।	
ये भविष्यन्ति येऽतीता आकल्पाः पुरुषाः कुले   ।	
तांस्तारयति संस्थाप्य देवस्य प्रतियां हरेः   ।। ३५.१२  ।।	
बेरपूजा त्वियं प्रोक्ता पूजानामुत्तमोत्तमा   ।	
अतीते यजमानेऽपि चिरमस्या अवस्थिते   ।। ३५.१३  ।।	
अनुशस्ताः किल पुरा यमेव यमकिङ्कराः   ।	
पाशधण्डधराः क्रूराः प्रजासंयमनोद्यताः   ।। ३५.१४  ।।	
विहरध्वं यथान्याय्यं नियोगो मेऽनुपाल्यतां  ।	
नाज्ञाभङ्गं करिष्यन्ति भवतां जन्तवः क्वचिथ् ।। ३५.१५  ।।	
केवलं ये जगन्नाथमनस्तं समुपाश्रिताः   ।	
भवद्भिः परिहर्तव्यास्तेषां नास्त्यत्र संस्थितिः   ।। ३५.१६  ।।	
ये तु भागवता लोके तच्चित्तास्तत्परायणाः   ।	
पूजयन्ति सदा विष्णुं ते वस्त्याज्याः सुदूरतः   ।। ३५.१७  ।।	
यस्तिष्ठन्यस्स्वपन्भुञ्जनुत्तिष्ठन्स्खलितेषु च   ।	
संकीर्तयति गोविन्दं स वस्त्याज्यस्सुदूरतः   ।। ३५.१८  ।।	
नित्यनैमित्तिकैर्देवं ये यजन्ते जनार्दनं  ।	
नावलोक्या भवद्भिस्ते तत्तेजो हन्ति वौ गतिं  ।। ३५.१९  ।।	
ये धूपपुष्पवासोभिर्भूषणैश्चापि दुर्लभैः   ।	
अर्चयन्ति न ते ग्राह्यानराः कृष्णाश्रयोद्धताः   ।। ३५.२०  ।।	
उपलेपनकर्तारस्सम्मार्जनकराश्च ये   ।	
कृष्णालये परित्याज्यास्तेषां त्रिपूरुषं कुलं  ।। ३५.२१  ।।	
येन चायतनं विष्णोः कारितं तत्कुलोद्भवं  ।	
पुंसां कुलं नावलोक्यं भवद्भिर्दुष्टचक्षुषा   ।। ३५.२२  ।।	
येनार्चा भगवद्भक्त्या वासुदेवस्य कारिता   ।	
नरायुतं तत्कुलजं भवतां शासनातिगं  ।। ३५.२३  ।।	
भवतां भ्रमतामत्र विष्णुसंश्रयमुद्रया   ।	
विनाज्ञाभङ्गकृन्नैव भविष्यति नरःक्वचिथ् ।। ३५.२४  ।।	
यज्ञा नराणां पापौघक्षालनाः सर्वकामदाः   ।	
तथैवेज्या जगद्धातुस्सर्वयज्ञमयो हरिः   ।। ३५.२५  ।।	
स्थापितं प्रतिमा विष्णोस्सम्यक्संपूज्य मानवः   ।	
यं यं कामयते कामं तं तमाप्नोत्यसंशयं  ।। ३५.२६  ।।	
यथा हि ज्वलनो वह्निस्तमोहानिन्तदर्थिनां  ।	
शीतहानिन्तदन्येषां स्वेदं स्वेदाभिलाषिणां  ।। ३५.२७  ।।	
करोति क्षुधितानां च भोज्यां पाकक्रियां शिखी   ।	
तथैव कामान्भूतेशस्सददाति यथेप्सितं  ।। ३५.२८  ।।	
कल्पद्रुमादिवहरेर्यदिष्टं तदवाप्यते   ।	
यस्सदायतने विष्णोः कुरुते मार्जनक्रियां  ।। ३५.२९  ।।	
सपांसुभुम्यैर्? देहस्य सर्वं पापं व्यपोहाति   ।	
यावन्तः पांसुकणिका मार्ज्यन्ते केशवालये   ।। ३५.३०  ।।	
वर्षाणि दिवि तावन्ते वसत्यस्तमलो नरः   ।	
अहन्यहनि यत्पापं कुरुते विषयी नरः   ।। ३५.३१  ।।	
यो बाह्याभ्यन्तरं वेश्म मार्जयेत्केशवालये   ।	
सबाह्याभ्यन्तरं तस्य कायो निष्कल्मषो भवेथ् ।। ३५.३२  ।।	
गोचर्ममात्रं सम्मृज्य हन्ति तत्केशवालये   ।	
सबाह्याभ्यन्तरं यच्च मार्जयेदच्युतालये   ।। ३५.३३  ।।	
सबाह्याभ्यन्तरं तस्य कायं निष्कल्मषं विदुः?   ।	
उदकाभ्युक्षणं विष्णोर्यः करोति सता गृहे   ।। ३५.३४  ।।	
सोऽपिगच्छति यत्रास्ते भगवान्यादसां पतिः   ।	
मृदा धातुविकारैर्वा वर्णकैर्गोमयेन वा   ।। ३५.३५  ।।	
विष्णोरायतने नित्यं यः करोत्यनु लेपनं  ।	
प्रवाते वाति गुणवद्वर्षास्वतिमनोहरं  ।। ३५.३६  ।।	
स्वनुलिप्तं शूभाकारं स्वकृहं लभते नरः   ।	
पूर्णधान्यहिरण्यादिमणिमुक्ताफलोज्ज्वलं  ।। ३५.३७  ।।	
प्रत्यासन्नजलोपेतं गृहं प्राप्नोति शोभनं  ।	
सामन्तस्वजनानां च सर्वेषामुत्तमोत्तमं  ।। ३५.३८  ।।	
तदाप्नोति गृहं रम्यमुपलेपनकृन्नरः   ।	
येनानुलिप्ते तिष्टन्ति विष्ण्वायतनभूतले   ।। ३५.३९  ।।	
ब्राह्मणाःक्षत्रिया वैश्याश्शूद्रस्साध्व्यस्त्रियस्तथा   ।	
तस्य पुण्यफलं वक्तुं नालं देवास्सहानुगाः   ।। ३५.४०  ।।	
अप्सरोगणसंकीर्णं मुक्ताहालशतोज्ज्वलं  ।	
श्रेष्ठं सर्वविमानानां स्वर्गधिष्ण्यमवाप्नुयाथ् ।। ३५.४१  ।।	
यावन्त स्तिथयो लिप्ता दिव्याब्दांस्तावतो नरः   ।	
तस्मिन्विमाने स नरस्त्स्री वा तिष्ठति शोभने   ।। ३५.४२  ।।	
स्रग्गन्धवस्त्रसंयुक्तः सर्वभूषणभूषितः   ।	
गन्धर्वाप्सरसां संघैः पूज्यमानस्स तिष्ठति   ।। ३५.४३  ।।	
लिप्ता च यावता हस्ता विष्णोरायतने मही   ।	
तावद्योजनविस्तीर्णस्वर्गस्थानाधिपो भवेथ् ।। ३५.४४  ।।	
पूज्यमानस्सुरगणैश्शीतोष्णादिविवर्जितः   ।	
मनोज्ञगात्रो विप्रेन्द्रैस्तिष्ठत्याभूतसंप्लवं  ।। ३५.४५  ।।	
तत्क्षयादिह चागत्य विशिष्टे जायते कुले   ।	
अत्युत्कृष्टगृहं प्राप्य मर्त्यलोकेऽभिवाञ्छितं  ।। ३५.४६  ।।	
नतत्र तावद्दारिद्षं नोपसर्गोन वाकलिः   ।	
न तावन्मृतनिष्क्रान्तिर्यावज्जीवन्ति साक्षिणः   ।। ३५.४७  ।।	
विष्णुस्समस्तभूतानि ससर्जैतानि यानि वै   ।	
तेषां मध्ये जगद्धातुरतीवेष्टा वसुंधरा   ।। ३५.४८  ।।	
कृते सम्मार्जने तस्यास्तथा चैवानुलेपने   ।	
प्रयाति परमं तोषं विष्णुर्भूर्वैष्णवीयतः   ।। ३५.४९  ।।	
उपोषितो नरो नारी यःकरोत्यनुलेपनं  ।	
न तस्यजायते भङ्गो गार्हस्थ्ये तु कदा च न   ।। ३५.५०  ।।	
या च नारी करोत्येवं यथावदनुलेपनं  ।	
नाप्नोति सापि वैधव्यं गृहभङ्गं कदा च न   ।। ३५.५१  ।।	
सर्वाभरणसंपूर्णस्सर्वोपस्करधान्यवान्  ।	
गोमहिष्यादिसंभागं गृहमाप्नोति मानव   ।। ३५.५२  ।।	
तस्मादभीप्सता सम्यग्गार्हस्थ्यं तदखण्डितं  ।	
विष्णोरायतने कार्यं सहसै वोपलेपनं  ।। ३५.५३  ।।	
यश्चानुलेपनं कुर्याद्विष्णोरायतने नरः   ।	
सोऽपि लोकं समासाद्य मोदतेवै शतक्रतोः   ।। ३५.५४  ।।	
पुष्पप्रकीर्णमत्यर्थं सुगन्धं केशवालये   ।	
उपलिप्ते नरो दत्वा न दुर्गतिमवाप्नुयाथ् ।। ३५.५५  ।।	
स्नानपानांभसां विष्णोः प्रदानात्तत्सलोकभाक्  ।	
स्नानीयद्रव्यदानेन नीरोगः प्रीत्य मोदते   ।। ३५.५६  ।।	
क्ष्ॐआदिदानादाप्नोति परलोके महत्सुखं  ।	
आलेपनद्रव्यदानात्कामानाप्नोति शाश्वतान्  ।। ३५.५७  ।।	
एलाकर्पूरतांबूलीतैलादि स्पर्शनात्पुखी   ।	
परत्रेह च लोके स्याद्दीर्घकालमसंशयः   ।। ३५.५८  ।।	
सर्वयज्ञमयो विष्णुर्गव्यानां परमस्स्मृतः   ।	
जायते येषु लोकेषु पुलकस्संगमोमहान्  ।। ३५.५९  ।।	
येषु क्षीरवहा नद्यो ह्रदाः पायसकर्दमाः   ।	
तान्लोकान्पुरुषा यान्तिक्षीरस्नानकरा हरेः   ।। ३५.६०  ।।	
आह्गादं निर्वृतिं स्वास्थ्यमारोग्यं चारुरूपता   ।	
सप्तजन्मान्यवाप्नोति क्षीरस्नानकरो हरेः   ।। ३५.६१  ।।	
दध्यादीनां विकाराणां क्षीरतस्संभवो यथा   ।	
तथैवाशेषकामानां क्षीरस्नापनतो हरेः   ।। ३५.६२  ।।	
यथा च विमलं क्षीरं यथा निर्वृतिकारकं  ।	
तथास्य निर्मलं ज्ञानं भवत्यतिफलप्रदं  ।। ३५.६३  ।।	
ग्रहानुकूलतां पुष्टिं प्रियं चाप्यखिले जने   ।	
करोति भगवान्विष्णुःक्षीरस्नापनतोषितः   ।। ३५.६४  ।।	
सर्वोऽस्यस्निग्धतामेति दृष्टिमात्प्रात्प्रसीदति   ।	
यस्स्नापयति देवस्य घृतेन प्रतिमां हरेः   ।। ३५.६५  ।।	
इन्द्रप्रस्थे द्विजाग्षाणां स ददाति गवां शतं  ।	
गवां शतस्य विप्राणां न दत्तस्य भवेत्फलं  ।। ३५.६६  ।।	
घृतप्रस्थेन तद्विष्णोर्लभेत्स्नानोपयोगिनां  ।	
पुरा राजर्षिभिः प्राप्ता सप्तद्वीपा वसुन्धरा   ।। ३५.६७  ।।	
घृताढकेन गोविन्द प्रतिमास्नापनात्किल   ।	
प्रतिमासं सिताष्टम्यां घृतेन जगतः पतिं  ।। ३५.६८  ।।	
स्नापयित्वा समस्तेभ्यः पापेभ्योऽपि प्रमुच्यते   ।	
द्वादश्यां पौर्णमास्यां च गव्येन हविषा हरेः   ।। ३५.६९  ।।	
स्नापनं देवदेवस्य महापातकनाशनं  ।	
ज्ञानतोऽज्ञानतो वापि यत्पापं कुरुते नरः   ।। ३५.७०  ।।	
तत्क्षालयति संध्यायां घृतेन स्नापयन्हरिं  ।	
घृतक्षीरेण देवेशे स्नापिते मधुसूदने   ।। ३५.७१  ।।	
स गत्वावैष्णवं धाम मोदते सह सूरिभिः   ।	
स्रजं बद्ध्वा सुमनसां यः प्रयच्छति विष्णवे   ।। ३५.७२  ।।	
स भुक्त्वा विपुलान्भोगान्नाकपृष्ठे विराजते   ।	
चामरव्यजन छत्रदानात्स्वाराज्यमश्नु ते   ।। ३५.७३  ।।	
दानादाभरणादीनां तेजस्वी दिविमोदते   ।	
दानाच्च नवरत्नावां देवसालोक्यमश्नुते   ।। ३५.७४  ।।	
आदर्शनप्रदानेन दृश्यस्सर्वैर्भविष्यति   ।	
गन्धद्रव्य प्रदानेन सुगन्धिर्दायते भृवेथ् ।। ३५.७५  ।।	
धूपद्रव्यप्रदानेन स्वस्थानं स्वर्गिणां भवेथ् ।	
उपानहौ पादुके च वाहनं यानमेव च   ।। ३५.७६  ।।	
ददाति यो संदयित्वा? मणिकाञ्चनचित्रितं  ।	
स विमानं तु दुत्प्रापं प्राप्नो त्येव न संशयः   ।। ३५.७७  ।।	
अलङ्कृतं भद्रपीठं प्रयच्छन्सर्वकामभाक्  ।	
विनतानन्दनस्थानं ध्वजमुत्पाद्य दर्शयन्  ।। ३५.७८  ।।	
सामीप्यं सहसा विष्णोर्याति सद्यो स संशयः   ।	
ध्वजं च वाद्यमुत्पाद्य विष्णुसात्कुरुते तु यः   ।। ३५.७९  ।।	
स दिव्यदुन्दुभि प्रायंस्थानं प्राप्य विराजते   ।	
दासीदासं तथात्मान मात्मीयं च प्रयच्छलि   ।। ३५.८०  ।।	
वासुदेवाय दास्येन मुक्तिः करतलेस्थिता   ।	
नृत्तभेदैर्गीतभेदैस्तथा वाद्यैरनेकथा   ।। ३५.८१  ।।	
श्रोतव्यैरपि दृश्यैश्च देवदेवस्य सन्निधौ   ।	
आसीनमुपचारैस्तैर्ये समाराधयन्तिते   ।। ३५.८२  ।।	
प्रेत्य दिव्येषु लोकेषु पूज्यन्तेतैर्न संशयः   ।	
दीपं प्रयच्छति नरो विष्णोरायतने हि यः   ।। ३५.८३  ।।	
सदक्षिणस्य यज्ञस्य फलं प्राप्नोत्यसंशयः   ।	
आहोरात्रमनिर्वाणं दीपमारोपयेन्नरः   ।। ३५.८४  ।।	
सर्वपाप विशुद्धात्मा विष्णुलोके महीयते   ।	
दिनेदिने जपन्नाम केशवेति समाहितः   ।। ३५.८५  ।।	
सकृद्ददातियोविप्रःप्रदीपं केशवालये   ।	
जातिस्मरत्वं प्रज्ञां च प्राकाश्यं सर्ववन्तुषु   ।। ३५.८६  ।।	
अव्याहतेन्द्रियत्वं च समाप्नोति न संशयः   ।	
सर्वकालं च चक्षुष्मान्मेधावी दीपदो नरः   ।। ३५.८७  ।।	
जायते नरकं चापि तमस्संज्ञं न पश्यति   ।	
सुवर्णमणिमुक्ताढ्यं मनोज्ञमतिशोभनं  ।। ३५.८८  ।।	
दीपमालाकुलं दिव्यं विमानमधिरोहति   ।	
तस्मादायतने विष्णोर्दद्याद्दीपं प्रयत्नतः   ।। ३५.८९  ।।	
तांश्चदत्वान्नहीनस्ते? न च तैलवियोजनं  ।	
कुर्वीत दीपहर्ताच मूकूऽन्धो जायते जडः   ।। ३५.९०  ।।	
अन्धेतमसि दुष्पारे नरके पतितान्किल   ।	
विक्रोशमानान्मनुजान्वक्ष्यन्ति यमकिङ्कराः   ।। ३५.९१  ।।	
विलापैरल मत्रेवं किंवो विलपिते फलं  ।	
तथा प्रमादिभिः पूर्वमात्मात्यन्तमुपेक्षितः   ।। ३५.९२  ।।	
पुर्वमालोचितं नैतत्कथमन्ते भविष्यति   ।	
इदानीं यातना भौगाःकिं विलापः करिष्यति   ।। ३५.९३  ।।	
देहोदितानि स्वल्पानि विषयाश्चातिकर्षकाः   ।	
एतत्कोन विजानाति येन यूयं प्रमादिनः   ।। ३५.९४  ।।	
जन्तुर्जन्मसहस्रेभ्यो ह्येकस्मिन्मानुषो यदि   ।	
तत्राप्यतिविमाढत्वात्किंभोगानभिधावति   ।। ३५.९५  ।।	
कोऽतिभारो हरेर्नाम्नि जिह्वया परिकीर्तिते   ।	
वर्णिते तुल्यमूलेतु यदग्निर्लभ्यते सुखं  ।। ३५.९६  ।।	
अतोऽधिकरोलाभः कोवश्चितैऽभवत्तथा   ।	
येनायतेषु हस्तेषु स्वातन्त्षेसति दीपकः   ।। ३५.९७  ।।	
महाफलो विष्णुगृहे न दत्तो नरकापहाः   ।	
न वो विलपिते किं चिदिदानीं दृश्यते फलं  ।। ३५.९८  ।।	
अस्वातन्त्षे विलपतां स्वातन्त्षे तु प्रमादिनां  ।	
अवश्यंपातिनः प्राणा भोक्ताजीवोप्यहर्निशं  ।। ३५.९९  ।।	
दत्तं चलभते भोक्तुं कामयन्विषयांस्तदा   ।	
एतत्स्वातन्त्षवद्भिर्वो युक्तमासीत्परीक्षितुं  ।। ३५.१००  ।।	
इदानीं किं विलापेन सहध्वं यदुपागतं  ।	
यद्येतदनभीष्टं वो यद्दुःखं समुपस्थितं  ।। ३५.१०१  ।।	
यद्भूयोऽपि मतिः पापे न कर्तव्या कथं च न   ।	
पापकर्मणिनिर्वृत्तेऽप्यज्ञानादघनाशनं  ।। ३५.१०२  ।।	
कर्तव्यमप्यविच्छिन्नं स्मरद्भिर्मधुसूदनं  ।	
विमानमतिविद्योति सर्वरत्नमयं दिवि   ।। ३५.१०३  ।।	
समाप्नोति नरो दत्वा प्रदीपं केशवालये   ।	
हविषां पायसादीनां हरये च निवेदनाथ् ।। ३५.१०४  ।।	
सुखैकरसपूर्णत्मा राजते विष्णुसन्निधौ   ।	
भक्ष्यपानीयभोज्यानामन्येषामपि दानतः   ।। ३५.१०५  ।।	
श्वेतद्वीपे तत्समीपे वसन्ति सुखिनस्सदा   ।	
बहुनात्र किमुक्तेन वासुदेवार्थमादराथ् ।। ३५.१०६  ।।	
ददाति वस्तुदानं? यस्थ्सानं प्राप्नोति चेप्सितं  ।	
कर्मणां मार्जनादीनां फलभोगादनन्तरं  ।। ३५.१०७  ।।	
कर्मशेषैः पुनर्जन्म कर्मानुगुणयोनिषु   ।	
उत्कृष्टास्वेन भोक्तारो लभन्ते सुखिनस्सदा   ।। ३५.१०८  ।।	
आरामाणां तटाकानां प्रपाणां च प्रवर्तनाथ् ।	
विष्णोरालयसामीप्ये तत्फलं केन वर्ण्यते   ।। ३५.१०९  ।।	
सुप्रदर्शा बलवती चित्रा धातुविभूषिता   ।	
उपेता सर्वभूतैश्च श्रेष्ठा भूमिरिहोच्यते   ।। ३५.११०  ।।	
तस्याः क्षेत्रविशेषाश्च तटाकानां च बन्धनं  ।	
औदकानि च सर्वाणि प्रवक्ष्याम्यनुपूर्वशः   ।। ३५.१११  ।।	
तटाकानां च वक्ष्यामि कृतानां चापि ये गुणाः   ।	
त्रिषु लोकेषु सर्वत्र पूजनीयः प्रतापवान्  ।। ३५.११२  ।।	
अथ वा मित्रसदनं मैत्रं मित्रविवर्धनं  ।	
कीर्तिसंजननं श्रेष्ठं तटाकानां निवेशनं  ।। ३५.११३  ।।	
धर्मस्यार्थस्य कामस्य फलमाहुर्मनीषिणः   ।	
तटाकं सुकृतं देशेक्षेत्रमेकं महाश्रयं  ।। ३५.११४  ।।	
चतुर्विधानां भूतानां तटाकमुपलक्षयेथ् ।	
तटाकानि च सर्वाणि दिशन्ति श्रियमुत्तमां  ।। ३५.११५  ।।	
देवा मनुष्या गन्धर्वाः पितरो यक्षराक्षसाः   ।	
स्थावराणि च भूतानि संश्रयन्ति जलाशयं  ।। ३५.११६  ।।	
तस्मात्तांस्तु प्रवक्ष्यामि तटाके ये गुणास्स्मृताः   ।	
या च तत्र फलावाप्तिरृषिभिस्समुदाहृता   ।। ३५.११७  ।।	
वर्षाकाले तटाके तु सलिलं यस्य तिष्ठति   ।	
अग्निहोत्रफलं तस्य फलमाहुर्मनीषिणः   ।। ३५.११८  ।।	
शरत्का ले तु सलिलं तटाके यस्य तिष्ठति   ।	
गोसहस्रस्य संप्रेत्य लभते फलमुत्तमं  ।। ३५.११९  ।।	
हेमन्तकाले सलिलं तटाके यस्य तिष्ठति   ।	
स वै बहुसुवर्णस्य यज्ञस्य लभते फलं  ।। ३५.१२०  ।।	
यस्य वै शैशिरे काले तटाके सलिलं भवेथ् ।	
तस्याग्निष्टोमयज्ञस्य भलमूहुर्मनीषिणः   ।। ३५.१२१  ।।	
तटाकं सुकृतं यस्य वसन्तेतं महाश्रयं  ।	
अतिरात्रस्य यज्ञस्य फलं स समुपाश्नुते   ।। ३५.१२२  ।।	
निदाघकाले पानीयं तटाके यस्य तिष्ठति   ।	
वाजिमेधपलं तस्य फलं वै मुनयो विदुः   ।। ३५.१२३  ।।	
स कुलं तारयेत्सर्वं यस्य खाते जलाशये   ।	
गावः पिबन्ति सलिलं साधवश्च नरास्सदा   ।। ३५.१२४  ।।	
तटाके यस्य गावस्तु पिबन्ति तृषिता जलं  ।	
मृगपक्षिमनुष्याश्य सोऽश्वमेधफलं लभेथ् ।। ३५.१२५  ।।	
यत्पिबन्ति जलं तत्र स्त्यायन्ते विश्रमन्तिच   ।	
तटाकदस्य तत्सर्वं प्रेत्यानन्त्याय कल्पते   ।। ३५.१२६  ।।	
दुर्लभं सलिलं चेह विशेषेण परत्र वै   ।	
पानीयस्य प्रदानेन प्रीतिर्भवति शाश्वती   ।। ३५.१२७  ।।	
तटाके यस्य पानीयं पानीयाय जगत्पतेः   ।	
तस्य पुण्यफलं वक्तुं नालं देवास्सहानु गाः   ।। ३५.१२८  ।।	
तटाके यस्य पानीये सायं प्रातर्द्विजातयः   ।	
स्नात्वा कुर्वन्ति कर्माणि तस्य नाकेस्थितिर्भवेथ् ।। ३५.१२९  ।।	
तटाके यस्य देवस्य स्नापनं चाधिवासनं  ।	
तस्य लोका भवन्त्येव पावनाः क्षतिवर्जिताः   ।। ३५.१३०  ।।	
सर्वदानैर्गुरुतरं सर्वदानैर्विशिष्यते   ।	
पानीयावासदानं तु देवस्याग्रे प्रशस्यते   ।। ३५.१३१  ।।	
अथ वक्ष्ये विशेषेण वृक्षाणामवरोपणं  ।	
स्थानराणां च भूतानां जातयष्षट्प्रकीर्तिताः   ।। ३५.१३२  ।।	
वृक्षगुल्पल तावल्ल्यस्त्वक्चारास्तृणजातयः   ।	
एता जात्यस्तु वृक्षाणां तेषां रोपे गुणास्त्विमे   ।। ३५.१३३  ।।	
कीर्तिश्च मानवे लोके प्रेत्य चैव फलं शुभं  ।	
लभते नाम लोके च पितृभिश्च महीयते   ।। ३५.१३४  ।।	
देवलोकगतस्यापि नामतस्य न नश्यति   ।	
अतीतेऽनागते चोभेपितृवं शेऽन्यतस्तथा   ।। ३५.१३५  ।।	
तारयेद्वृक्षरूपी च तस्माद्वृक्षांश्च रोपयेथ् ।	
तस्य पुत्रा भवन्त्येते पादपा नात्र संशयः   ।। ३५.१३६  ।।	
परलोकगतस्स्वर्गं लोकांश्चाप्नोति सोऽव्ययान्  ।	
पुष्पैस्सुरगणान्वृक्षाः फलैश्चापि तथा पितृन्  ।। ३५.१३७  ।।	
चायया चातिथींश्चापि पूजयन्ति महीरुहाः   ।	
किन्नरोरगरक्षांसि देवगन्धर्वमानवाः   ।। ३५.१३८  ।।	
तथा ऋषिगणाश्चैव संश्रयन्ति महीरुहान्  ।	
पुष्पिताः फलवन्तश्च तर्पयन्तीह मानवान्  ।। ३५.१३९  ।।	
वृक्षदं पुत्रवद्वृक्षास्तारयन्ति परत्र तु   ।	
पत्रं फलं वा पुष्पं वा यस्यारामेऽवरोपिते   ।। ३५.१४०  ।।	
अच्युतस्य पदं प्राप्तं लोकास्तस्याच्युता ध्रुवं  ।	
पत्रैःफलैर्वापुष्पैर्वा प्रीयते भगवान्हरिः   ।। ३५.१४१  ।।	
तस्मात्तटारे तद्वृक्षा रोप्याश्श्रेयोर्थिना सदा   ।	
पुत्रवत्परिपाल्याश्च पुत्रास्तेधर्मतस्स्मृताः   ।। ३५.१४२  ।।	
तटाककृद्वृक्षरोपी इष्टयज्ञश्च यो नरः   ।	
एते स्वर्गे महीयन्ते ये चान्ये सत्यवादिनः   ।। ३५.१४३  ।।	
तस्मात्तटाकान्कुर्वीत आरामांश्चैव रोपयेथ् ।	
यजेच्च विविधैर्यज्ञैस्सत्यं च सततं वदेथ् ।। ३५.१४४  ।।	
गोभूहिरण्यदानानि कृत्वाचार्याय विष्णवे   ।	
अर्चकाय विशेषेण स्वर्गतस्सुखमेधते   ।। ३५.१४५  ।।	
अतिदानं तु सर्वेषां भूमिदानमिहोच्यते   ।	
अचला ह्यक्षयो भूमिस्सर्वान्कामान्प्रयच्छति   ।। ३५.१४६  ।।	
यस्तुदद्याद्भूमिदानं देवनाम्नार्चकायहि   ।	
तस्यैहिकं भवेत्पुण्यं तथा पारत्रिकं बहु   ।। ३५.१४७  ।।	
यस्तु दद्यात्स्वनाम्नैव पूजकाय वसुंधरां  ।	
तस्य कामाः प्ररोहन्ति सर्वमैहिकमश्नुते   ।। ३५.१४८  ।।	
देवकार्याय वैदद्याद्यो देवाय वसुन्धरां  ।	
देवनाम्नैव तस्य स्यात्केवलामुष्मिकं फलं  ।। ३५.१४९  ।।	
ब्रह्मार्पणधिया यस्तु गुप्तं दास्यति किं चन   ।	
देवाय देवकार्याय ब्राह्मणायाधिकारिणे   ।। ३५.१५०  ।।	
यावज्जीवति तद्दानं स्वर्गेतस्य स्थितिर्भवेथ् ।	
यं यं कामं तु मनसि कृत्वा यद्यच्च योर्ऽपयेथ् ।। ३५.१५१  ।।	
तं तमेव फलं लब्ध्वाकर्तासम्मोदते चिरं  ।	
किमलभ्यं भगवति प्रसन्ने श्रीनिकेतने   ।। ३५.१५२  ।।	
आचार्यायार्पिता भूमिरत्यन्तफलदायिनी   ।	
ततोर्ऽचकार्पिता दद्यादनन्तं फलमुच्यते   ।। ३५.१५३  ।।	
पदार्थिनामथान्वेषां तथान्यविभवस्य च   ।	
सर्वमेव भवेद्दत्तं वसुधां यः प्रयच्छति   ।। ३५.१५४  ।।	
फालकृष्टां महीं दद्यात्सबीजां सस्यमालिनीं  ।	
यावत्सूर्यकरा लोके तावत्स्वर्गे महीयते   ।। ३५.१५५  ।।	
फालकृष्टां महीं दद्यात्सबीजां सस्यमालिनीं  ।	
यावत्सूर्यकरा लोके तावत्स्वर्गे महीयते   ।। ३५.१५६  ।।	
यश्चापि कुरुते पापं पुरुषोवृत्तिकर्शितः   ।	
अपि गोकर्णमात्रेण भूमिदानेन शुद्ध्यति   ।। ३५.१५७  ।।	
सप्तहस्तेन वा सम्यक्त्रिंशद्दण्डेन वर्धनं  ।	
स शतान्येव गोकर्णमिति वेदविदो विदः   ।। ३५.१५८  ।।	
जितेन्द्रयाय गुणिने पूजकाय तपस्विने   ।	
दद्यान्महीं भदेत्तस्य फलमक्षयमच्युतं  ।। ३५.१५९  ।।	
यथाप्सु पतितस्सद्यस्तैलबिन्दुः प्ररोहति   ।	
एवं भूमिकृतं दानं सस्ये सस्ये प्ररोहति   ।। ३५.१६०  ।।	
यथा बीजानि रोहन्ति प्रकीर्णानि महीतले   ।	
एवं कामाःप्ररोहन्ति भूमिदानसमार्जिताः   ।। ३५.१६१  ।।	
यथा गौर्भरते वत्सं क्षीरिणी क्षीरमुत्सृजेथ् ।	
एवं दत्ताचिरं कालं भूमिर्भरति भूमिदं  ।। ३५.१६२  ।।	
इक्षुभिस्सततां भूमिं यवगोधूमशाद्वलैः   ।	
यो ददाति नरश्रेष्ठस्स न प्रच्यवते दिवः   ।। ३५.१६३  ।।	
शुभं भद्रासनं छत्रं वराश्च वरयोषितः   ।	
भूमिदानस्य चिह्नानि फलमेतन्न संशयः   ।। ३५.१६४  ।।	
आदित्य वसवो विष्णुर्ब्रह्मा सोमो हुताशनः   ।	
शूलपाणिश्च भगवानभिनन्दन्ति भूमिदं  ।। ३५.१६५  ।।	
सौवर्णछत्रहक्म्याणि वसोर्धाराश्च कामदाः   ।	
गन्धर्वाप्सरसो यत्र तत्र तिष्ठन्ति भूमिदाः   ।। ३५.१६६  ।।	
इयमेव पुरा भूमिः पालिता बहुभिग्नृपैः   ।	
अन्यैश्च बहुभिर्दत्ता राजभिस्सत्यसंगरैः   ।। ३५.१६७  ।।	
यस्य यस्य यदा भूमि स्तस्य तस्य तदा फलं  ।	
भूमिं यः प्रतिगृह्णाति यश्च भूमिं प्रयच्छति   ।। ३५.१६८  ।।	
तावुभौ पुण्यकर्माणौ नियतौ स्वर्गगामिनौ   ।	
दानपालनयोर्मध्ये दानाच्छ्रेयोऽनुपालनं  ।। ३५.१६९  ।।	
दानात्स्वर्गमवाप्नोति पालनादच्युतं पदं  ।	
स्वदत्ताद्द्विगुणं पुण्यं परदत्तानुपालनं  ।। ३५.१७०  ।।	
भूमिदस्स्वर्गमारुह्य शास्वतीरेधते समाः   ।	
पुनश्च जन्म संपाप्य भवेद्भूमि पतिर्ध्रुवं  ।। ३५.१७१  ।।	
यथा भूमिस्सदा देवी दातारं कुरुते पतिं  ।	
एवं सदक्षिणा दत्ताकुरुते गौर्जनाधिपं  ।। ३५.१७२  ।।	
अपि पापकृतं प्राप्य प्रतिगृह्णाति भूमिदं  ।	
महीं ददत्पवित्रस्स्यात्पुण्या च जगती यतः   ।। ३५.१७३  ।।	
नामैव प्रियदत्तेति गुह्यामेतत्सनातनं  ।	
तदस्यास्सततं प्रीत्यैकीर्तनीया प्रयच्छता   ।। ३५.१७४  ।।	
तपोयज्ञाश्रितं शीलमलोभस्सत्यवादिता   ।	
गुरुदैवतपूजा च नातिक्रामति भूमिदं  ।। ३५.१७५  ।।	
भर्तुर्निश्श्रेयसे युक्ता स्त्यक्तात्मादोरणे हताः   ।	
ब्रह्मलोकगतास्सन्तो नातिक्रामन्तिभूमिदं  ।। ३५.१७६  ।।	
यथा जनित्री क्षीरेण पुष्णाति स्वसुतं मुदा   ।	
एवं सर्वगुणैर्भूमिर्दातारमनुपुष्यति   ।। ३५.१७७  ।।	
अग्निष्टोमादिभिर्यज्ञैरिष्ट्वा विपुलदक्षिणैः   ।	
न तत्फलमवाप्नोति यद्दत्वा वसुधां पुनः   ।। ३५.१७८  ।।	
मृत्योर्हि किङ्करा दण्डा ह्यग्नितापास्सुदारुणाः   ।	
घोराश्च वारुणाः पाशा नोपसर्पन्ति भूमिदं  ।। ३५.१७९  ।।	
पीतरः पितृलोकस्था देवलोके दिवौकसः   ।	
सन्तर्पयन्ति दातारं भूमेः प्रभवतांनरः   ।। ३५.१८०  ।।	
आदित्या इव दीप्यन्ते तेजसा दि मानवाः   ।	
ये प्रयच्छन्ति वसुधां हरये लोकसाक्षिणे   ।। ३५.१८१  ।।	
कृशाय कृशभृत्याय वृत्तिं क्षीणाय सीदते   ।	
देवाग्रेर्ऽप्यतु विप्राय सुश्रीर्भवति मानवः   ।। ३५.१८२  ।।	
आस्फोटयन्ति पितरः प्रनृत्य नि पितामहाः   ।	
भूमिदो नः कुले जातस्सवस्सन्तारयिष्यति   ।। ३५.१८३  ।।	
स नः कुलस्य पुरुषस्सनो बन्धुस्सनो गुरुः   ।	
स दाता स च विक्रान्तो यो ददाति वसुंधरां  ।। ३५.१८४  ।।	
लोकांस्तु सृजता पूर्वं गावस्सृष्टास्स्वयंभुवा   ।	
वृद्ध्यर्थं सर्वभूतानां तस्मात्ता मातरस्स्मृताः   ।। ३५.१८५  ।।	
तास्तुदत्वा सौरभेयीस्स्वर्गेलोके महीयते   ।	
धेनुं दत्वा सुव्रतां च सोपधानां पयस्विनीं  ।। ३५.१८६  ।।	
सवत्सां कपिलां दिव्यामाचार्यायार्चकाय च   ।	
देवदेवस्य तुष्ट्यर्थं देवाय ब्राह्मणाय वा   ।। ३५.१८७  ।।	
न तस्य शक्यते वक्तुं फलं वर्षशतैरपि   ।	
यावन्ति धेन्वालोमानि वत्सायाश्च विशेषतः   ।। ३५.१८८  ।।	
तावद्वर्ष सहस्राणि कामान्दुह्येत सा वरा   ।	
प्रयच्छते यःकपिलां सवत्सां कांस्यजोहनां  ।। ३५.१८९  ।।	
स्वर्णश्रुङ्गीं रौप्यखुरां तैस्तैर्द्रव्यगुणैः पुनः   ।	
सा गौः कामदुघा भूत्वा दातारमुपसर्पति   ।। ३५.१९०  ।।	
गोसहस्रं तु यो दद्यात्सर्वरत्नैरलङ्कृतं  ।	
परां वृद्धिंश्रियं प्राप्य स्वर्गलोके महीयते   ।। ३५.१९१  ।।	
दश चोभयतःप्रेत्य माता महपितामहाः   ।	
गच्छेत्सुकृतिनां लोकान्गावो दत्वा यथाविधि   ।। ३५.१९२  ।।	
दायाद्यलब्धैर्योगाद्यैर्गावस्सम्पाद्य योददेथ् ।	
तस्यापि चाक्षया लोका भवन्तीह परत्र च   ।। ३५.१९३  ।।	
यो वा द्यूते धनं जित्वागावःक्रीत्वा प्रयच्छति   ।	
स गच्छेद्विरजान्लोकान्गोप्रदानफलार्जितान्  ।। ३५.१९४  ।।	
प्रतिगृह्यतु यो दद्याद्गावश्शुद्धेन चेतसा   ।	
स गत्वा दुर्लभं स्थानममरैस्सह मोदते   ।। ३५.१९५  ।।	
यश्चात्मविक्रयं कृत्वा गावो दद्याद्यधाविधि   ।	
स गत्वा विरजान्लोकान्सुखं वसति देववथ् ।। ३५.१९६  ।।	
संग्रामे यस्तनुं त्यक्त्वा त्वक्त्वा गावःप्रयच्छति   ।	
देहविक्रय मूल्यास्ता श्शाश्वताः कामदोहनाः   ।। ३५.१९७  ।।	
जीर्णां चैवोपभुक्राञ्च जरद्गां शीलवर्जिताम्,   ।	
तमः प्रविशते दत्वा द्विजं क्लेशेन योजयेथ् ।। ३५.१९८  ।।	
दानयोग्या भवेस्नैव कृशा दुष्टा पलायिनी   ।	
युञ्ज्यात्ल्केशैस्तु यो विप्रं दत्वैनां तद्वृधा भवेथ् ।। ३५.१९९  ।।	
युवानं बलिनं श्यामं हलेन सह यूथपं  ।	
गोपतिं हरये दद्याद्भूरिश्रुङ्गमलङ्कृतं  ।। ३५.२००  ।।	
ब्राह्मणानां गवां चैव कुलमेकं द्विधा कृतं  ।	
एकत्र मन्त्रा स्तिष्ठन्ति हविरेकत्र तिष्ठति   ।। ३५.२०१  ।।	
उपगम्य तु यो दद्याद्गावश्शुद्धेन चेतसा   ।	
यावन्तितासां रोमाणि तावत्स्वर्गे महीयते   ।। ३५.२०२  ।।	
प्रवक्ष्यामि गवांलोका यादृशायत्र संस्थिताः   ।	
मनोज्ञा रमणीयाश्च सर्वकामदुहास्सदा   ।। ३५.२०३  ।।	
पुण्याःपापहराश्चेव गवां लोका न संशयः   ।	
अत्यन्तसुखिनस्तत्र सर्वपापविवर्जिताः   ।। ३५.२०४  ।।	
प्रमोदन्ते महास्थ्साने नरा विगतकल्मषाः   ।	
तुल्यप्रभावा देवैस्ते मोदन्ते प्सरसां गणैः   ।। ३५.२०५  ।।	
गन्धर्वैरुपगीयन्ते गोशरण्या न संशयः   ।	
ब्राह्मणास्साधुवृत्ताश्च दयावन्तोऽनुकंपकाः   ।। ३५.२०६  ।।	
घृणिनश्शुभकर्तारो मोदन्तेदैवतैस्सह   ।	
यथैव सलिले मत्स्यस्सलिलेन सहोष्य ते   ।। ३५.२०७  ।।	
गोभिः पापकृतं कर्म दृढमेव व्यपोह्यते   ।	
मातरस्सर्वभूतानां प्रजानां रक्षणे कृताः   ।। ३५.२०८  ।।	
ब्रह्माणा लोकसारेण गावःपापभयापहाः   ।	
तानु दत्तासु लोकेऽस्मिन्किं न दत्तं भवेदिह   ।। ३५.२०९  ।।	
देवेशाय विशेषेण तत्क्रियाय तथा पुनः   ।	
प्रतिपाद्यास्सदा गानो भूतिं स्भारामभीप्सुभिः   ।। ३५.२१०  ।।	
सुवर्णं परमं दानं सुवर्णं दक्षिणा परा   ।	
एतत्पवित्रं परममेतत्स्वस्त्ययनं महथ् ।। ३५.२११  ।।	
दशपूर्वान्परान्वंश्यानात्मानं च विशेषतः   ।	
अपिपापशतं कृत्वा दत्तं विप्रिषु तारयेथ् ।। ३५.२१२  ।।	
सुवर्णं ये प्रयच्छन्ति नराश्शुद्धेव चेतसा   ।	
देवतास्ते प्रयच्छन्ति समस्तमिति नश्श्रुतं  ।। ३५.२१३  ।।	
अग्निर्हि देवतास्सर्वास्सुवर्णं च हुताशनः   ।	
तस्मात्सुवर्णं ददता दत्तास्सर्वाश्च देवताः   ।। ३५.२१४  ।।	
अग्न्यभावे च कुर्वन्ति वह्निस्थाने च काञ्चनं  ।	
सर्वदेवप्रमाणज्ञा वेदश्रुतिनिदर्शनाथ् ।। ३५.२१५  ।।	
यस्त्वेनं ज्वलयेदग्निमादित्योदयनं प्रति   ।	
दद्याद्वै देवमुद्दिश्य सर्वान्कामानवाप्नुयाथ् ।। ३५.२१६  ।।	
सुवर्णदस्सर्वलोके कामानिष्टानवाप्नुते   ।	
विरजांबरसंवीतः परियाति ततस्ततः   ।। ३५.२१७  ।।	
विमानेनार्कवर्णेन भास्वरेण विराजता   ।	
अप्सरोगणसंकीर्णो भास्वरस्तेन तेजसा   ।। ३५.२१८  ।।	
हंसबर्हिणयुक्तेन कामगेन नरोत्तमः   ।	
दिव्यगन्धवहस्स्वर्गे परिगच्छन्नितस्ततः   ।। ३५.२१९  ।।	
तस्मात्स्वशक्त्या दातव्यं काञ्चनं मानवैर्भुवि   ।	
विमानेनार्कवर्णेन स याति स्वर्गमुत्तमं  ।। ३५.२२०  ।।	
न ह्यतः परमं लोके सद्यः पापविनाशनं  ।	
ब्रह्मकोशस्य शुद्धस्य सुवर्णं यः प्रयच्छति   ।। ३५.२२१  ।।	
बहून्यब्दसहस्राणि स्वर्गेलोके महीयते   ।	
इति संक्षेपतः प्रोक्तं स्वर्णदानफलं मया   ।। ३५.२२२  ।।	
अथ वक्ष्ये विशेषेण फलमन्नस्य दापनाथ् ।	
विष्णवे च श्रियै भूम्यै सर्वदेवेभ्य एव च   ।। ३५.२२३  ।।	
तन्नि वेदित शेषस्य दानाच्चार्थिभ्य आदराथ् ।	
न शक्यते फलं तस्य वक्तुं वर्षशतैरपि   ।। ३५.२२४  ।।	
तथापि गीयते यत्तु विस्तारात्परमर्षिभिः   ।	
संक्षेपतः प्रवक्ष्यामि अन्नदानार्जितं फलं  ।। ३५.२२५  ।।	
प्रसादममृतं ब्रूयादन्नं देवनिवेदितं  ।	
तीर्थं चामृतमित्येव देवपादोदकं वदेथ् ।। ३५.२२६  ।।	
अन्नमेव प्रशंसन्ति देवा ऋषिगणास्तथा   ।	
लोकतन्त्रं हि संज्ञाश्च सर्वमन्ने प्रतिष्ठितं  ।। ३५.२२७  ।।	
अन्नेन सदृशं दानं न भूतो न भविष्यति   ।	
तस्मादन्नं विशेषेण दातुमिच्छन्ति मानवाः   ।। ३५.२२८  ।।	
अन्नमूर्जस्करं लोके प्राणाश्चान्ने प्रतिष्ठिताः   ।	
अन्नेन धार्यते सर्वं विश्वं जगदिदं महथ् ।। ३५.२२९  ।।	
अन्नाद्गृहस्था लोकेस्मिन्भिक्षवस्तापसास्तथा   ।	
अन्नाद्भवन्ति वै प्राणाः प्रत्यक्षं नात्र संशयः   ।। ३५.२३०  ।।	
कुटुंबं पीडयित्वा तु ब्राह्मणाय महात्मने   ।	
दातव्यं भिक्षवे चान्नमात्मनो भूतिमिच्छता   ।। ३५.२३१  ।।	
ब्राह्मणायाभिरूपाय यो दद्यादन्नमर्थिने   ।	
विदधाति निधिं श्रेष्ठं पारलौकिकमात्मनः   ।। ३५.२३२  ।।	
श्रान्तमध्वनि वर्तन्तं वृद्धमर्हमुपस्थितं  ।	
अर्चयेद्भूतिमन्विच्छन्गृहस्थो गृहमागतं  ।। ३५.२३३  ।।	
क्रोधमुत्पतितं हित्वा सुशीलो वीतमत्सरः   ।	
अन्नदः प्राप्नुते भू यो भुवि चेह च यत्सुखं  ।। ३५.२३४  ।।	
नावमन्येदभिगतं न प्रणुद्यात्कथं चन   ।	
अपि श्वपाके शुनि वा न दानं विप्रणश्यति   ।। ३५.२३५  ।।	
यो दद्यादपरिक्लिष्टमन्न मध्वनि वर्तते   ।	
शान्तायादृष्टपूर्वाय समहद्धर्ममाप्नुयाथ् ।। ३५.२३६  ।।	
पितॄन्देवानृषीन्विप्रानतिथींश्च विशेषतः   ।	
यो नरःप्रीणयत्यन्नैस्तस्य पुण्यफलं महथ् ।। ३५.२३७  ।।	
कृत्वातिपातकं कर्मयो दद्यादन्न मर्थिने   ।	
ब्राह्मणाय विशेषेण न स पापेन मुह्यते   ।। ३५.२३८  ।।	
ब्राह्मणेष्वक्षयं नाम्नां शूद्रे महत्भलं  ।	
अन्नदामपि शूद्रे च ब्राह्मणस्य विशिष्यते   ।। ३५.२३९  ।।	
न पृच्छेद्गोत्रचरणं स्वाध्यायं देशमेन च   ।	
भिक्षितो ब्राह्मणेनेह दद्यादन्नं प्रयाचितः   ।। ३५.२४०  ।।	
अन्नदस्यान्नवृक्षाश्च सर्वकामफलप्रदाः   ।	
भवन्ति चेह नामुत्रनृपतेर्नात्रसंशयः   ।। ३५.२४१  ।।	
आशंसते हि पितरस्सुवृष्टिमिव कर्षकाः   ।	
अस्माकमपि पुत्रो वा पौत्रो वान्नं प्रदास्यति   ।। ३५.२४२  ।।	
ब्राह्मणोहि महद्भूतं स्वयं देहीति याचते   ।	
अकामोवा सकामो वा दत्वा पुण्यमवाप्नुयाथ् ।। ३५.२४३  ।।	
ब्राह्मणस्सर्वभूतानामतिधिः प्रसृताग्रभुक्  ।	
विप्रा यमधिगच्छन्ति भिक्षमाणा गृहं सदा   ।। ३५.२४४  ।।	
सत्कृताच्च निवर्तन्ते तदतीव प्रवर्थते   ।	
महाभोगे कुले प्रेत्य जन्म चाप्नोति नित्यशः   ।। ३५.२४५  ।।	
दत्वात्वन्नं नरो लोके यथास्थानमनुत्तमं  ।	
नित्यं मृष्टान्नदायी तु स्वर्गे वसति सत्कृतः   ।। ३५.२४६  ।।	
अन्नं प्राणा नराणांहि सर्वमन्ने प्रतिष्ठितं  ।	
अन्नदः पशुमान्पुत्री धनवान्भोगवानपि   ।। ३५.२४७  ।।	
प्राणवांश्चापि भवति रूपवांश्च तथा भवेथ् ।	
अन्नदःप्राणदो लोके सर्वदः प्रोच्यते तु सः   ।। ३५.२४८  ।।	
अन्नं हिदत्वातिथये ब्राह्मणाय यथाविधि   ।	
प्रदाता सुखमाप्नोति दैवतैश्चापि पूज्यते   ।। ३५.२४९  ।।	
ब्राह्मणो हि महद्भूतं क्षेत्रभूतमिहोच्यते   ।	
उप्यते यत्र तद्बीजं तद्धि पुण्यफलं महथ् ।। ३५.२५०  ।।	
प्रत्यक्षप्रीतिजननं भोक्तुर्दातुर्भवत्युत   ।	
सर्वाण्यन्यानि दानानि परोक्षफलवन्त्युत   ।। ३५.२५१  ।।	
अन्नाद्धि प्रसवं यान्ति रतिरन्नाद्धि जायते   ।	
धक्मार्थावन्नतो विद्यात्रोगनाशस्तथान्नतः   ।। ३५.२५२  ।।	
अन्नं ह्यद्भुतमित्याह पुरा कल्पे प्रजापतिः   ।	
अन्नं भुवं दिवं खं च सर्वमन्ने प्रतिष्ठितं  ।। ३५.२५३  ।।	
अन्न प्रणाशे भिद्यन्ते शरीरे पञ्च धातवः   ।	
बलं बलवतोऽपीह प्रणश्यत्यन्नहानितः   ।। ३५.२५४  ।।	
आवाहाश्च विवाहाश्च यज्ञाश्चान्नकृते तथा   ।	
निवर्तन्ते विशेषेण ब्रह्म चात्र प्रदीयते   ।। ३५.२५५  ।।	
अन्नतस्सर्वमेतद्धि यत्किञ्चित्स्थाणु जङ्गमं  ।	
त्रिषुलोकेषु धर्मार्थमन्नं देयं ततो बुधैः   ।। ३५.२५६  ।।	
अन्नदस्य मनुष्यस्य बलमोजो यशांसि च   ।	
आयुश्च वर्धते तद्वत्तेषु लोकेषु निश्चितं  ।। ३५.२५७  ।।	
मेघादूर्ध्वं सन्निधत्तेप्राणानां पवनः पतिः   ।	
यच्च मेघगतं वारि शक्रो वर्षति हर्षितः   ।। ३५.२५८  ।।	
आदत्ते च रसान्भ्ॐआनादित्यस्स्वगभस्तिभिः   ।	
वायुरादित्यतप्तांश्च रसान्देवःप्रवर्षति   ।। ३५.२५९  ।।	
तद्यथा मेघतो वारि पतितं भवति क्षितौ   ।	
तदा वसुमती देवी स्निग्धा भवति भाविता   ।। ३५.२६०  ।।	
ततस्सस्यानि रोहन्ति येन वर्तयते जगथ् ।	
मांसमेदोऽस्थिशुक्राणां प्रादुर्भावस्ततः पुनः   ।। ३५.२६१  ।।	
संभवन्ति ततश्शुक्रात्प्राणिनः पृधिवीतले   ।	
अग्निष्टोमौ हि तच्छ्रक्रं सृजतः पुष्यतश्च ह   ।। ३५.२६२  ।।	
एवमन्नाद्धि सूर्यश्च पवनश्शुक्रमेवच   ।	
एक एव स्मृतो राशिस्ततो भूतानि जङ्गिरे   ।। ३५.२६३  ।।	
प्राणान्ददाति भूतानां तेजश्च सततप्रभं  ।	
गृहमभ्यागतायाथ यो दद्यादन्नमर्थिने   ।। ३५.२६४  ।।	
अन्नदानाद्धि येलोकास्तांश्रुणुध्वं समाहिताः   ।	
भवनानि प्रकाशन्ते दिवि तेषां महात्मनां  ।। ३५.२६५  ।।	
तारासंस्थानरूपाणि नाना स्तंभान्वितानि च   ।	
चन्द्रमण्डलशुभ्राणि किङ्किणीजालवन्ति च   ।। ३५.२६६  ।।	
तरुणादित्यवर्णानि स्थावराणि चराणिच   ।	
अनेकशतभ्ॐआनि सांतर्जलचराणि च   ।। ३५.२६७  ।।	
वैडूर्यार्कप्रकाशानि रौक्मरूप्यमयानि च   ।	
सर्वकामफलाश्चापि वृक्षा भवनसंस्थिताः   ।। ३५.२६८  ।।	
वाप्यो वीथ्यः सभाः कूपादीर्घि काश्चैव सर्वशः   ।	
घोषवन्त्यथ यानानि मुक्तान्यथ सहस्रशः   ।। ३५.२६९  ।।	
भक्ष्यभोज्यमयाश्शैला वासांस्याभरणानि च   ।	
क्षीरं स्रवन्ति सरितस्तथा चैवान्न पर्वताः   ।। ३५.२७०  ।।	
प्रासादाः पाण्डुराभ्राभाश्शय्याश्च कनकोज्ज्वलाः   ।	
तान्यन्नदाः प्रपद्यन्ते तस्मादन्नं ददेत्सदा   ।। ३५.२७१  ।।	
दद्यादद्यात्सदैवान्नं विष्णवे विनिवेदितं  ।	
हविःपात्रादि सौवर्णं राजतं ताम्रमेव वा   ।। ३५.२७२  ।।	
कांस्यं वाप्यथ यो दद्यादर्घ्य पात्रादिकानपि   ।	
कलशान्करकान्कुंभानन्यांश्चैव परिच्छदान्  ।। ३५.२७३  ।।	
शक्तिलोभमकृत्वैव तस्य पुण्यफलं महथ् ।	
सौवर्णान्येवयो दद्यात्सारूप्यं लभते फलं  ।। ३५.२७४  ।।	
राजतान्यथ योदद्यात्सामीप्यं फलमाप्नुयाथ् ।	
दद्यात्ताम्राणि कांस्यानि सारोक्यं पदमेति सः   ।। ३५.२७५  ।।	
ध्वचान्विचित्रान्यो दद्यान्नानावर्ण समायुतान्  ।	
सर्वेषामुत्तमो भूत्वा कुलकेतुर्भविष्यति   ।। ३५.२७६  ।।	
श्वेतं वितानं रक्तं वा कृष्णं पीतं च श्यामलं  ।	
दुकूलेनाथ पट्टेन तन्तुनान्येन वा कृतं  ।। ३५.२७७  ।।	
यो दद्याद्देवदेवस्य स गच्छेद्वैष्णवं पदं  ।	
सोपधानां सतल्पां च खट्वां दद्याच्च योहरेः   ।। ३५.२७८  ।।	
कुबेरलोकमासाद्य तत्र सम्मोदते चिरं  ।	
आतपत्रं तथा हैमं मुक्तादामविभूषितं  ।। ३५.२७९  ।।	
हैमदण्डयुतं दद्यादिन्द्रलोकं स गच्छति   ।	
राज्यकामी तु राजा स्यात्सार्वभ्ॐओऽपि जायते   ।। ३५.२८०  ।।	
मयूरच्छत्रदानात्तु वारुणं लोकमाप्नुयाथ् ।	
चामरं हेमदण्डं च व्यजनं रत्नभूषितं  ।। ३५.२८१  ।।	
केवलं हेमदण्डं वा भक्त्या शक्त्या च संयुतं  ।	
अर्पयेद्धरये यस्तु देवलोके महीयते   ।। ३५.२८२  ।।	
मयूरव्यजनं तद्वद्रुक्मदण्डं च शक्तितः   ।	
भक्त्यैव यो हरेर्दद्याद्वायुलोके महीयते   ।। ३५.२८३  ।।	
विमानं हैवसंच्छन्नं विष्णोर्यः कारयेन्नरः   ।	
अशक्यं तत्फलं वक्तुं सर्वैरपि सुरासुरैः   ।। ३५.२८४  ।।	
सौवर्मं विष्णुरूपन्तु यो भक्त्यैव तु कारयेथ् ।	
तस्यापि यत्फलं सर्वमनन्तमिति नश्श्रुतं  ।। ३५.२८५  ।।	
मण्डपं वा प्रपां वाथ रत्नमुक्तोपशोभितं  ।	
हेमलंब? समायुक्तं हैमस्तंभपरिष्कृतं  ।। ३५.२८६  ।।	
कल्पयेद्विष्णुसालोक्यं प्राप्नोत्यमरदुर्लभं  ।	
हैमं सिंहासनं श्रेष्ठं यो भक्त्यैवार्ऽपयेद्धरेः   ।। ३५.२८७  ।।	
सिंहासनं समास्थाय माहेन्द्रीं संपदं व्रजेथ् ।	
हैमीर्याश्शिबिकाश्चैव रङ्गादीन्यश्च कारयेथ् ।। ३५.२८८  ।।	
हैमं यानं तथारुह्य विष्णुलोकं स गच्छति   ।	
अशक्तोदारवान्वाथरङ्गादीन्शिबिकास्तथा   ।। ३५.२८९  ।।	
सिंहासनं वा यो दद्यात्सोमलोकं स गच्छति   ।	
यश्च कांस्यमयीं घण्टांहृद्यध्वनियुतां ददेथ् ।। ३५.२९०  ।।	
हृद्यवाक्सुस्वरो हृद्यो वाग्मी स तु भवेन्नरः   ।	
शङ्खभेर्यादिदानेन शक्रलोके स पूज्यते   ।। ३५.२९१  ।।	
नृत्तगेयादिभिर्वाद्यैर्घोषणं कारयेत्तु यः   ।	
नर्तयेदप्सरोभिर्वा गान्धर्वं लोकमाप्नुयाथ् ।। ३५.२९२  ।।	
वीणावेणुविनादैश्च शक्त्या यः पूजयेद्धरिं  ।	
भुक्त्वात्रमहदैश्वर्यं वैष्णवं पदमाप्नुयाथ् ।। ३५.२९३  ।।	
यद्यद्द्रव्यं मुदा युक्तो दद्यात्तु हरये नरः   ।	
तदग्रे पूजकेभ्यश्च गुरवे च विशेषतः   ।। ३५.२९४  ।।	
तत्प्रीत्यै चेतरेभ्यश्च ब्राह्मणेभ्यो विधानतः   ।	
समृद्धिं तस्य तस्यैव द्रव्यस्याप्नोत्यसंशयं  ।। ३५.२९५  ।।	
यं कामयित्वा दद्याद्यत्तत्सर्वं स लभेन्नरः   ।	
यद्यत्कर्म तदर्थं स्यात्परिचर्या च तस्य या   ।। ३५.२९६  ।।	
तस्योपचारं यत्कर्म करोति श्रद्धया तु यः   ।	
सर्वयज्ञफलं प्राप्य नामीप्यं पदमाप्नु याथ् ।। ३५.२९७  ।।	
तस्मादत्र प्रतिष्ठाप्य देवदेवस्य मन्दिरं  ।	
शक्तिलोभमकृत्वैव विभवानाञ्चभक्तितः   ।। ३५.२९८  ।।	
बहुधा बहुलां वृत्तिं कल्पयेच्चेत्तदुत्तमं  ।	
अथार्ऽचने फलं वक्ष्ये विशेषेण मधुद्विषः   ।। ३५.२९९  ।।	
भक्त्याप्रदक्षिणं कुर्वन्नित्यं विष्ण्वालये नरः   ।	
सायं प्रातश्च देवेशं नमस्यन्नथ चिन्तयन्  ।। ३५.३००  ।।	
यः प्रमामं मुहुः कुर्यात्स तु यज्ञफलं लभेथ् ।	
उपचारविशेषाणाद्वक्ष्यते फलं  ।। ३५.३०१  ।।	
ध्यानमावाहनं कृत्वा सर्वान्कामानवाप्नुयाथ् ।	
अष्टाङ्गयोगमार्गेण मनसा भावयन्हरिं  ।। ३५.३०२  ।।	
संचिन्त्य मनसा पूर्वं पूतकायो महामनाः   ।	
यः कुर्यात्पूजनं विष्णोस्तत्र देवो वसेद्ध्रुवं  ।। ३५.३०३  ।।	
अर्चकस्य तपोयोगात्पूजाया श्चातिशायनाथ् ।	
आभिरूप्याच्च बिंबस्य सन्निधेः प्रोच्यते हरेः   ।। ३५.३०४  ।।	
आसनं हरये दत्वा प्रतिष्ठां लभते चिरं  ।	
स्वागतेनानुमानेन यः पूजयति माधवं  ।। ३५.३०५  ।।	
सर्वैरनुमतो भूत्वा स्वागतं सोऽभिपद्यते   ।	
पाद्यमाचमनीयं च समर्प्य हरये नरः   ।। ३५.३०६  ।।	
बाह्यमाभ्यन्तरं यत्तु पापं तेन विमुच्यते   ।	
नित्यं पुष्पाणि पुण्यानि भक्त्या यस्तु समर्चयेथ् ।। ३५.३०७  ।।	
सूर्यकोटिनिभं दिव्यं विमानमधिरुह्यसः   ।	
विष्णुलोकं गतस्सत्यं विष्णुवन्मोदते चिरं  ।। ३५.३०८  ।।	
देवेशं पुष्पमालाद्यैरलङ्कुर्याच्च यो बुधः   ।	
तस्यानन्तफलं प्रोक्त मनन्तो भगवान्हरिः   ।। ३५.३०९  ।।	
चंपकाशोकपुन्नाग जातीमलयपङ्कजं  ।	
समर्प्य देवदेवाय शुभानामाश्रयो भवेथ् ।। ३५.३१०  ।।	
दमनोशीरलामज्जा केतक्युत्पलमर्पयेथ् ।	
मङ्गलं तस्य निश्छिद्रं भवेदेव न संशयः   ।। ३५.३११  ।।	
तुलसीमर्पयेद्विद्वान्पादयोर्भक्तितो हरेः   ।	
स चान न्तफलं प्राप्य मोदते विष्णुसन्नेधौ   ।। ३५.३१२  ।।	
सुगन्धिपुष्पदानेन सुगन्धिर्जायते नरः   ।	
बहुपुष्पप्रदानेन बहुधा तुष्यते?हरिः   ।। ३५.३१३  ।।	
बहुजातिसुमानां च दानेन प्रीयते स वै   ।	
पादयोरर्पणाद्विष्णोः पुष्पाणां संचयं सकृथ् ।। ३५.३१४  ।।	
पदेपदे चाश्वमेधफलं प्राप्नोत्यसंशयं  ।	
तुलसीं मूर्थ्नि देवस्य समर्प्य मधुविद्विषः   ।। ३५.३१५  ।।	
नरः पापाद्विमुच्येत कर्मणा नोपलिप्यते   ।	
सर्वाङ्गेष्वर्पयन्पुष्पं सर्वगस्य नरो हरेः   ।। ३५.३१६  ।।	
सर्वदा सर्वलोकेषु कामचोरो भविष्यति   ।	
अलङ्कृत्य फलैर्देवं पुष्पार्पणफलं लभेथ् ।। ३५.३१७  ।।	
संगन्धचन्दनद्रव्यं कर्पूरादियुतं तथा   ।	
यथार्हमर्पयेदङ्गेश्लक्ष्णं सर्वाङ्गसुन्दरं  ।। ३५.३१८  ।।	
स नरो विष्णुसालोक्यं प्रयात्यमरदुर्लभं  ।	
स्वयमेवाहृतैः पुष्पैः पूजयेद्यस्तु माधवं  ।। ३५.३१९  ।।	
स सर्वान्समवाप्नोति पुष्पार्पणफलादिकान्  ।	
सर्वेषामपि पुष्पाणां तुलसी प्रीतिदा हरेः   ।। ३५.३२०  ।।	
तुलसीदलमादाय यत्र गच्छति पूजकः   ।	
अनुगच्छति तं देवो यथा गोर्वत्सला भृशं  ।। ३५.३२१  ।।	
प्रत्यहं पूजयेद्यस्तु तुलस्या गरुडध्वजं  ।	
जन्ममृत्युजराव्याधिमुक्तो मुक्तिमवाप्नुयाथ् ।। ३५.३२२  ।।	
मणिकाञ्चनपुष्पाणि मुक्तावैदूर्यकानि च   ।	
तुलसीदलदानस्य कलां नार्ऽहन्ति षोडशीं  ।। ३५.३२३  ।।	
सुमञ्जरीदलैर्युक्तैः कोमलैस्तुलसीदलैः   ।	
ये कुर्वन्ति हरेः पूजां ते कृतार्थाः कलौ युगे   ।। ३५.३२४  ।।	
शुष्कं पर्युषितं वार्ऽद्रं काष्ठं वा तुलसीदलं  ।	
अर्चने वासुदेवस्य लक्षकोटिगुणं भवेथ् ।। ३५.३२५  ।।	
तुलसीग्रहणं शस्तं विष्णोरर्चनहेतवे   ।	
वर्ज्यं पर्युषितं पुष्पं न वर्ज्यं तुलसीदलं  ।। ३५.३२६  ।।	
वर्ज्यं पर्युषितं तोयं न वर्ज्यं जाह्नवीजलं  ।	
अन्यत्पर्युषितं वर्ज्यं न वर्ज्यं पद्मपुष्पकं  ।। ३५.३२७  ।।	
शुष्कैः पर्युषितैर्वापि काष्ठमूलमृदादिभिः   ।	
अर्चनाद्वासुदेवस्य मुक्तो भवति पूरुषः   ।। ३५.३२८  ।।	
पुष्कराद्यानि तीर्थानि गङ्गाद्यास्सरितस्तथा   ।	
देवा दिविस्थिता ये वैतिष्ठन्ति तुलसीदले   ।। ३५.३२९  ।।	
तावद्गर्जन्ति पुष्पाणि मालत्यादीनि गर्वतः   ।	
यावन्न प्राप्यते पुण्या तुलसी विष्णुवल्लभा   ।। ३५.३३०  ।।	
सकृदभ्यर्च्य गोविन्दं तुलस्या चैव मानवः   ।	
मुक्तिभागी निरातङ्कं कृष्णस्यानुचरो भवेथ् ।। ३५.३३१  ।।	
नाक्षतैरर्चयेद्विष्णुं न शंभुं शङ्खवारिणा   ।	
नार्चयेद्दूर्वया दुर्गां न तुलस्या सुरान्तरं  ।। ३५.३३२  ।।	
दलालाभे तुलस्यास्तु पत्रैराराधयेद्धरिं  ।	
पत्रालाभे शिफाभिर्वा शिफाभावे शिफालवैः   ।। ३५.३३३  ।।	
लवालाभे मृदा तत्र भक्तिमानर्चयेद्धरिं  ।	
हरेरभ्यर्चनायां च तुलसी साधनं परं  ।। ३५.३३४  ।।	
अलाभे तुलसी च तन्नामग्रहणं परं  ।	
भगवानरविन्दाक्षस्सन्तुष्यति सहस्रधा   ।। ३५.३३५  ।।	
न पद्मैर्नापि कल्हारैर्न हेमकुसुमैरपि   ।	
तथा तुष्यति गोविन्दो यथैन तुलसीदलैः   ।। ३५.३३६  ।।	
संगृह्य तुलसीं भक्त्या सर्वानिष्ट   ।	
तुलस्यैव हरेः पूजां ये कुर्वन्ति सदा भुवि   ।। ३५.३३७  ।।	
तस्मात्तुलस्या सदृशं स च भूतं न भावि च   ।	
तुलसीकाननामोदवापिता यत्र मारुताः   ।। ३५.३३८  ।।	
न तत्र धरणीभागे चरन्ति यमकिङ्कराः   ।	
"तुलसी तुलसीऽऽत्येवं नामान्यावर्तयन्तिये   ।। ३५.३३९  ।।	
ते विष्णुलोकमासाद्य पश्यन्ति मधुसूदनं  ।	
दर्शनाच्छ्रवणात्स्वर्शात्स्मरणात्कीर्तनादपि   ।। ३५.३४०  ।।	
पुनाति तुलसी पुण्या दशपूर्वान्दशावरान्  ।	
तुलसीकाननं यत्र यत्र वा हरिकीर्तनं  ।। ३५.३४१  ।।	
तत्रैवास्ते हरिश्श्रीमान्शङ्खचक्रगदायुधः   ।	
यः पूजयेत्फलैर्विष्णुं नुपक्वैरमृतोपमैः   ।। ३५.३४२  ।।	
पुण्यवृक्षसमुद्भूतैस्तत्फलं केन वर्ण्यते   ।	
चन्दनागुरुकोष्ठ्वाद्यैर्भूपमाघ्रापयेच्चयः   ।। ३५.३४३  ।।	
सूर्यलोकं स गत्वैव याति विष्णोः परं पदं  ।	
घृतेन कापिलेनैव दृढवर्तियुतं तु यः   ।। ३५.३४४  ।।	
दर्शयेद्देवदेवस्य दीपं दृष्टिमनोहरं  ।	
सोऽन्धं नैव प्रविशति नरकं नरपुङ्गवः   ।। ३५.३४५  ।।	
यस्तु तैलेन संदीप्तं दर्शयेद्दीपमुज्ज्वलं  ।	
विमानमतिविद्योति यात्यारुह्य तमःपरं  ।। ३५.३४६  ।।	
कर्बूरदीपं यो भक्त्या दर्शयेद्धरये नरः   ।	
तस्य पापानि नश्यन्ति निर्लेपस्स भविष्यति   ।। ३५.३४७  ।।	
विधिनार्ऽघ्यं हरेर्दद्यादष्ठाङ्गं भक्तितो नरः   ।	
चन्द्रलोकं स गत्वैव याति विष्णोः परं पदं  ।। ३५.३४८  ।।	
सुगन्धि शुभमुत्पूतं स्नानतोयं च यो ददेथ् ।	
देवेशस्य विशेषण स भवेद्वीतकल्मषः   ।। ३५.३४९  ।।	
ततश्च वारुणं लोकं प्राप्य तत्रैव मोदते   ।	
प्लोतवस्त्रोत्तरीयाणि विशुद्धानि मृदूनि च   ।। ३५.३५०  ।।	
देवदेवस्य दत्वा तु स्ॐयं लोकमवाप्नुयाथ् ।	
कार्पासमथ च क्ष्ॐअं कौशेयं राङ्कवं तथा   ।। ३५.३५१  ।।	
यथाशक्ति समर्प्यैव फलं चानन्तमश्नुते   ।	
कार्पासाद्राङ्गवं तस्मात्कौ शेयं क्ष्ॐअमित्यपि   ।। ३५.३५२  ।।	
प्रशस्तं कथितं वस्त्रं यथा शक्त्यनुरूपतः   ।	
सौवर्णाभरणान्यत्र मुक्तामणिकृतानि वा   ।। ३५.३५३  ।।	
अर्पयेद्देवदेवस्य भवेद्भूमिपतिस्स हि   ।	
जांबूनदं शातकुंभं हाटकं वैणवं तथा   ।। ३५.३५४  ।।	
श्रुङ्गी च शुक्तिजं चैव जातरूपमतः परं  ।	
रसविद्धं तथा प्रोक्तमाकरोद्गतमित्यपि   ।। ३५.३५५  ।।	
प्रोक्तं बहुविधं हेम पूर्वात्पूर्वात्परं परं  ।	
प्रत्युप्तानि विशेषेण रत्नैर्नावाविधैर्हरेः   ।। ३५.३५६  ।।	
भूषणान्यर्पयेद्भक्त्या मित्राण्यस्य नवग्रहाः   ।	
राजश्रियं च भुक्त्वा न्ते विष्णुलोकं स गच्छति   ।। ३५.३५७  ।।	
उपवीतं तु यो दद्यात्सौवर्णैस्तन्तुभिः कृतां  ।	
द्विजोत्तमस्स्याद्विज्ञानी ब्रह्मलोकमवाप्नुयाथ् ।। ३५.३५८  ।।	
सालग्रामैश्च बहुभिर्निर्मितां मालिकां तु यः   ।	
अर्पयेद्देवदेवस्य स विष्णोर्याति सन्निधिं  ।। ३५.३५९  ।।	
लक्ष्मीः प्रियतमा विष्णोस्सा हि नित्यानपायिनी   ।	
स्वसंकाल्पानुविद्धा च शक्तिस्सर्वात्मिका परा   ।। ३५.३६०  ।।	
प्रकृतेर्मूलभूता च स्वामिनी जगतां सतां  ।	
लक्ष्मीप्रतिकृतिं कृत्वा मणिमुक्तादिभिर्मुना   ।। ३५.३६१  ।।	
आबध्य मालिकायां यो देवेशाय समर्पयेथ् ।	
तस्य प्रसन्नौ जायेते दंपती जगतः पती   ।। ३५.३६२  ।।	
मात्रां च देवदेस्य दत्वा हस्ते विशेषतः   ।	
सर्वान्कामानवाप्नोति चरांशस्तर्पितो हरेः   ।। ३५.३६३  ।।	
मधुपर्कं हरेर्दद्याद्भक्त्या प्रीतिकरं हरेः   ।	
विरजांऽ बरसंवीतश्शशाङ्कधवलो मुदा   ।। ३५.३६४  ।।	
चन्द्रलोकाधिपो भूत्वा यायाद्विष्णुपदं महथ् ।	
हविर्नि वेद्य देवस्य प्रतिष्ठाफलमश्नुते   ।। ३५.३६५  ।।	
प्रभूतं विनिवेद्यैव जीर्णोद्धारफलं तथा   ।	
पायसं विनिदेद्यैव हरेर्भक्त्या विशेषतः   ।। ३५.३६६  ।।	
पयोह्रदैश्च पितरस्तृप्तिमायान्ति तस्यतु   ।	
कृसरं विनिवेद्यैव देवस्य मुदितो नरः   ।। ३५.३६७  ।।	
अक्षयं प्रतिपद्येत स्वगृहेऽन्नं चिरं चिरं  ।	
गौल्यं निवेद्य देवस्य प्राप्नोति गुडपर्वतान्  ।। ३५.३६८  ।।	
मुद्गान्नस्य प्रदानेन मुद्गराशिं समाप्नुयाथ् ।	
यवोदनस्य दोनेन नीरोगो भवति ध्रुवं  ।। ३५.३६९  ।।	
शुद्धान्नस्य प्रदानेन त्रिशुद्धा भवति प्रजा   ।	
अपूपादिप्रदानेन मनस्वी जायते नरः   ।। ३५.३७०  ।।	
उपदंशादिदानेन नोपदंशो भविष्यति?   ।	
सुगन्धि स्वादु शुद्धं च पानीयं यो हरेर्ददेथ् ।। ३५.३७१  ।।	
हविर्दानफलस्यार्धं फलं सम्यक्समश्नुते   ।	
कदल्या नारिकेलस्य चूतस्य पनसस्य च   ।। ३५.३७२  ।।	
फलानि च नुपक्वानि भक्त्या शुद्धानि यो ददेथ् ।	
हविर्दानाच्चतुर्भागं फलं सोऽपि समाप्नुयाथ् ।। ३५.३७३  ।।	
कर्पूरैलालवङ्गैश्च तथा जातीफलादिभिः   ।	
मातुलुङ्गफलैश्शुद्धैस्सुपक्वैश्च युतं तथा   ।। ३५.३७४  ।।	
तांबूलं क्रमुकैर्युक्तं मुखवासं च यो ददेथ् ।	
सर्वैश्वर्यमवाप्नोति विष्णुलोकं च गच्छति   ।। ३५.३७५  ।।	
विधिना बलिमाराध्य कारयेद्यः प्रदक्षिणं  ।	
बलं बलवतां लब्ध्वा विष्णुलोकं स गच्छति   ।। ३५.३७६  ।।	
बलिं सेवेत यो भक्त्या सोऽपि यज्ञफलं लभेथ् ।	
देवस्य मण्डपं कुर्याद्गन्धपुष्पैः प्रपान्तुवा   ।। ३५.३७७  ।।	
सर्वैश्वर्यमवाप्यैव नित्यपुष्पफलं व्रजेथ् ।	
विष्णोः कथास्तु संकीर्त्यस्तोत्रैः स्तुत्वा च वैष्णवैः   ।। ३५.३७८  ।।	
श्रुत्वाभक्त्या हरिं ध्यायन्विष्णुलोके महीयते   ।	
स्ॐयान्पुण्यानिमान्विष्णोश्चतुरोऽप्यर्चनाविधीन्  ।। ३५.३७९  ।।	
श्रावयेद्यो बुधो भक्त्या तथा यश्श्रुणुयादपि   ।	
सर्वपापविनिर्मुक्ता वैष्णवं पदमाप्नुयुः   ।। ३५.३८०  ।।	
अथोत्सवादिकरणे फलं वक्ष्ये मधुद्विषः   ।	
सकामानां फलं काम्यमकामानां परं पदं  ।। ३५.३८१  ।।	
उत्सवं तु प्रवक्ष्यन्ति देवदेवार्चनां सुराः   ।	
उत्साह उत्सवः प्रोक्तो मनुष्याणां विशेषेतः   ।। ३५.३८२  ।।	
उदित्युत्कृष्टशब्दोऽयं सवो यज्ञ उदाहृतः   ।	
तस्मादुत्तमयज्ञत्वादुत्सवः परिभाष्यते   ।। ३५.३८३  ।।	
वाजिमेधास्तयागानां तस्माद्देवोत्सवो वरः   ।	
उत्सवं देवदेवस्य यः कुर्यात्स्वकुलं स्वकं  ।। ३५.३८४  ।।	
उत्तारयन्स्वयं विष्णोस्स याति परमं पदं  ।	
सवादुत्तारणं यस्मादुत्सवः परिकीर्त्यते   ।। ३५.३८५  ।।	
स यज्ञो वो नरान्युष्मानुत्तारयति निश्चयं  ।	
इति वेदा वदन्तीति स उत्सव उदीर्य ते   ।। ३५.३८६  ।।	
वाजीमेधसहस्रेण यजतो यत्फलं भवेथ् ।	
यश्चोत्सवेन यजते तयोस्तुल्यं फलं न्मृतं  ।। ३५.३८७  ।।	
यागानामपि सर्वेषां फलमुत्सवकर्मणा   ।	
देवस्याश्नुवते सर्वं ये यजन्ते संशयः   ।। ३५.३८८  ।।	
सवानुत्क्रमते यस्मात्तस्मादुत्सव उछ्यते   ।	
उपकुर्वन्ति ये मर्त्या देवस्योत्सवकर्मणि   ।। ३५.३८९  ।।	
कर्माणा मनसा वाचा तेऽपि यान्ति फलं बहु   ।	
ग्रामे वा रगरे वऽपि पत्तने वा महोत्सवः   ।। ३५.३९०  ।।	
यत्र प्रवर्तते विष्णोस्संपदस्सन्ति तत्र वै   ।	
यत्र देशे जनपदे राष्ट्रे वा प्युत्सवो हरेः   ।। ३५.३९१  ।।	
नापमृत्युभयं तत्र नैनावग्रहसंभवः   ।	
नैव चोराद्युपहतिर्न तापत्रयसंगतिः   ।। ३५.३९२  ।।	
धर्मश्चतुष्पाद्वर्तेत कलौ तत्रादिमो युगः   ।	
धार्मिकश्च भवेद्राजा प्रजा धर्मपरायणाः   ।। ३५.३९३  ।।	
भवन्ति सुखिनस्सर्वे सर्वदुःखविवर्जिताः   ।	
महोत्सवे वर्तमाने यदर्थिभ्यः प्रदीयते   ।। ३५.३९४  ।।	
पानीयमन्नं वस्त्रं वा तत्सहस्रगुणं भवेथ् ।	
पुष्पमुलफलैरिज्या देवस्याभरणादिकैः   ।। ३५.३९५  ।।	
क्रियमाणा यथाशक्ति नित्यानन्त्याय कल्पते   ।	
सेवन्ते तत्र ये देवमहर्निशमतन्द्रिताः   ।। ३५.३९६  ।।	
तेषां पुण्यफलं वक्तुं नालं देवास्सहासुराः   ।	
आलेपनं मार्जनं च रजः प्रशमनं तथा   ।। ३५.३९७  ।।	
वारिभीर्दीपिकारोपं क्ष्वेलनास्फोटनादिकं  ।	
कुर्वन्तिये ब्राह्मलोकं प्रयान्त्यमरदुर्लभं  ।। ३५.३९८  ।।	
यानं वहन्ति ये विप्रास्ते यान्ति ब्रह्मणः पदं  ।	
रथं वहन्ति ये चाश्वास्तेऽपि यान्तिसुरालयं  ।। ३५.३९९  ।।	
छत्रादिधारिणश्चापि मोदन्ते दिवि मानवाः   ।	
आचार्याश्चार्चकाश्चैव तथैव परिचारकाः   ।। ३५.४००  ।।	
उत्सवेऽधिकृता विष्णोः प्राप्नुवन्ति यथेप्सितं  ।	
ऋचो यजूंषि सामानि ये तत्राधीयते जनाः   ।। ३५.४०१  ।।	
ते परे व्योम्नि देवस्य पार्श्वे वर्तन्ति निस्स्पृहाः   ।	
सर्वशान्तिकरं सर्वदुःखोत्सादनमुत्तमं  ।। ३५.४०२  ।।	
राज्ञो राष्ट्रस्य सुखदमायुरारोग्य वर्धनं  ।	
प्रजानां वासुदेवस्य कल्याणाराधनं महथ् ।। ३५.४०३  ।।	
इमं देवादयस्सर्वे विष्णोरुत्सवमुत्तमं  ।	
कृत्वा शाश्वतिकं स्थानं प्राप्नुवन्त्यतिदुर्लभं  ।। ३५.४०४  ।।	
अथ वक्ष्ये विशेषेण महास्नपनजं फलं  ।	
येन द्रव्येण देवेशं स्नापयेद्यस्तुभक्तितः   ।। ३५.४०५  ।।	
तद्द्रव्यं वर्थते तस्य नश्यं त्येवाशुभानि तु   ।	
राज्ञो राष्ट्रस्य तद्द्रव्यं समृद्ध्यैव भविष्यति   ।। ३५.४०६  ।।	
अशुभानि विनश्यन्ति शूभानि प्रभवन्ति च   ।	
निर्माति यःप्रपां विष्णोर्देवस्य न्नपनाय वै   ।। ३५.४०७  ।।	
तस्य निर्मीयते गेहस्स्वर्गे स्वर्गनिवासिभिः   ।	
मृद्भिस्संस्नापनाद्भूमिस्सर्वसस्यान्विता भवेथ् ।। ३५.४०८  ।।	
नगैः प्रदक्षिणादेव गोत्रस्य स्थितिराप्यते   ।	
धान्यैस्संस्नापनाद्विष्णोर्धान्यानां वृद्धिराप्यते   ।। ३५.४०९  ।।	
अङ्कुरैरर्चनाद्विष्णोः प्रजावृद्धिर्भविष्यति   ।	
मङ्गलैः पूजनात्सर्वमङ्गलानि भवन्ति वै   ।। ३५.४१०  ।।	
स्नापनात्पञ्चभिर्गव्यैः पापं सश्यति सर्वधा   ।	
घृतेन स्नापनाद्भुयात्सामाध्ययनजं फलं  ।। ३५.४११  ।।	
क्षीरेण स्नापयेद्विष्णुं गाश्च क्षीरवतीरियाथ् ।	
मधुना स्नापयेद्विष्णुं मधुस्यन्दि भवेद्वचः   ।। ३५.४१२  ।।	
दध्ना संस्नापयेद्देवमच्छं तस्य भवेद्यशः   ।	
गन्धोदस्नापनाद्विष्णोस्सर्वसंपद्वृतोभवेथ् ।। ३५.४१३  ।।	
स्नापयेदक्षतोदैस्तु प्रजा तस्याक्षता भवेथ् ।	
फलोदकस्नापनेन शुभानीयात्फलानि तु   ।। ३५.४१४  ।।	
स्नापनात्तु कुशोदेन ब्रह्मवर्चसमाप्नुयाथ् ।	
रत्नोदकस्नापनेन मणिरत्नादि वर्धयेथ् ।। ३५.४१५  ।।	
जप्योदकस्य स्नानेन सर्वजापफलं लभेथ् ।	
भवन्त्योषधयस्सर्वास्सर्वौषध्युदकाप्लवाथ् ।। ३५.४१६  ।।	
पुण्यपुष्पार्चनेनैव पुण्यवान्जायते नरः   ।	
चूर्णैश्श्रीवेष्टकादीनीमर्पणाद्वृद्धिरायुषः   ।। ३५.४१७  ।।	
उद्वर्तनात्कषायेण चूर्णेनावाप्यते रुचिः   ।	
तीर्थोदस्नापनेनैव तीर्थयात्राफलं भवेथ् ।। ३५.४१८  ।।	
वनौषधीभिस्संस्पर्शाद्भवेन्नित्यमरोगता   ।	
हारिद्रचूर्णस्नानेन प्रीतो भवति चाच्युतः   ।। ३५.४१९  ।।	
मार्जनात्सर्वगन्धैश्च श्रीर्भवत्यचला चला   ।	
मार्जनान्मूलगन्धैश्च कुलमेधेत नित्यशः   ।। ३५.४२०  ।।	
धातुभिश्चाप्यलङ्काराद्धातुवृद्धिर्भविष्यति   ।	
अन्यैरनुक्तैर्वा यस्तुद्रव्यैः स्नापनकर्मणि   ।। ३५.४२१  ।।	
उपतिष्ठेज्जगद्योनिं फलं प्राप्नोति विस्तृतं  ।	
यस्तु कुर्याज्जलद्रोणीं स्नानपीठं च शार्ङ्गिणः   ।। ३५.४२२  ।।	
स सर्वैः पूज्ययानन्तु पीठे चात्युन्न ते वसेथ् ।	
एवं यस्स्नपनं विष्णोः कारयेच्छक्तितो नरः   ।। ३५.४२३  ।।	
यथोक्तानीह लब्ध्वैवफलानि सुचिरं भुवि   ।	
अन्ते विमासमारुह्य हैमं देवैः परीवृतः   ।। ३५.४२४  ।।	
किन्नरैरप्सरोभिश्च नृत्तैर्गेयैश्च तर्पितः   ।	
यक्षैर्वृतोऽथ गन्धर्वैस्त्सूयामानो मुदान्वितः   ।। ३५.४२५  ।।	
सर्वलोकात्परं पुण्यं वैकुण्ठं लोकमाप्नुयाथ् ।	
देवदेवस्य विष्णोस्तु स्नपनं भक्तिमांस्तु यः   ।। ३५.४२६  ।।	
सेवेत सोऽपि पाप्मभ्यो मुच्यते नात्र संशयः   ।	
स्नापनान्तेतु देवेशस्योत्सवं यश्च कारयेथ् ।। ३५.४२७  ।।	
प्रजावृद्धिं श्रियं स्फारां समाप्नोति विशेषतः   ।	
उत्सवं सेवतेयस्तु सोऽपि यज्ञफलं लभेथ् ।। ३५.४२८  ।।	
विष्णुपञ्चदिने यस्तु देवेशं स्नापयेत्प्रभुं  ।	
तस्य स्यान्महती संपत्पशुपुत्रादि सम्मिता   ।। ३५.४२९  ।।	
ग्रहणे विषुवे तद्वत्संक्रमादिषु चैवहि   ।	
अन्येष्वपि च पुण्येषु कार्येषु जगतः प्रभुं  ।। ३५.४३०  ।।	
स्नापयेद्यश्च सेवेत फलमाप्नोति सोऽपि सः   ।	
यः कुर्याद्वैष्णवं धाम भक्तिश्रद्धासमन्वितः   ।। ३५.४३१  ।।	
खण्डिते स्फटिते धाम्नि दूषिते च सूधादिभिः   ।	
समादध्यात्पुनर्धाम स लोकं याति वैष्णवं  ।। ३५.४३२  ।।	
चोरैरपहृते बिंबेयः कुर्यात्प्रतिमां पुनः   ।	
स्थापयेद्भक्ति युक्तश्च स याति परमां गतिं  ।। ३५.४३३  ।।	
प्रमादात्पतिते बिंबे स्फुटते दूषितेऽथ वा   ।	
यः सन्धाय पुनः कुर्यात्प्रितिष्ठां पूर्ववन्मुदा   ।। ३५.४३४  ।।	
तस्य तष्यति देवेशो वरमिष्टं प्रदास्यति   ।	
शीर्णे जीर्णे तथा भिन्ने भूषणादौ विशेषतः   ।। ३५.४३५  ।।	
नवीकृत्यार्ऽपयेद्यस्तु तस्य पापं प्रणश्यति   ।	
यानानि रथङ्गादीन्यालोक्य शिथिलानि वै   ।। ३५.४३६  ।।	
समीकृत्य तु योदद्यात्तानि भक्त्या हरेन्नरः   ।	
तस्य कायकृतं पापं तत्क्षणादेव नश्यति   ।। ३५.४३७  ।।	
यस्तु वीक्ष्य हरेरर्चां पतमानामनादराथ् ।	
नर्धयेद्धनदानेन तस्य लोका मधुद्विषः   ।। ३५.४३८  ।।	
सीदतां वृत्तिहीनानां देवस्याघ्रे पदार्थिनां  ।	
यो दद्यादुचितां वृत्तिं स यमं नोपसर्पति   ।। ३५.४३९  ।।	
यस्तु देवोत्सवादीनि कारयेद्भक्तिसंयुतः   ।	
लुप्तप्रायाणि तस्याऽऽपि भवेत्फलमन न्तकं  ।। ३५.४४०  ।।	
यः कुर्याद्देवतागारे लुप्तकार्याणि सत्तमः   ।	
न तस्य कृतकृत्यत्वादमात्या यमकिङ्कराः   ।। ३५.४४१  ।।	
देवार्धे ब्राह्मणस्यार्ऽथे यस्त्यजेत्तनुमुत्तमां  ।	
तस्य वासो भवेत्स्वर्गे चावदिद्राश्च तुर्धश   ।। ३५.४४२  ।।	
देवार्थे ब्राह्मणस्यार्ऽधे सर्वस्वं स्वन्त्यजेत्तु यः   ।	
तस्य तुष्यति देवेशस्स तु स्वाराज्यमश्नु ते   ।। ३५.४४३  ।।	
प्रायश्चित्तनिमित्तानि संभूतानितु धामनि   ।	
दृष्ट्वा च श्रद्धया युक्तोयो देवमुपतिष्ठते   ।। ३५.४४४  ।।	
तस्य तुष्यति देवेशः प्र हृष्टस्संप्रसीदति   ।	
प्रायश्चित्तान्यशेषाणि पापौघध्वंसनाय वै   ।। ३५.४४५  ।।	
निर्दिष्टानि पुराकल्पे ब्रह्मणा परमेष्ठिना   ।	
लोकानुग्रहलेतोर्वै पवृत्तो गुरुरत्वरः   ।। ३५.४४६  ।।	
नराणां सीदतां दृष्ट्वा चित्तवृत्तीस्सुदुर्मलाः   ।	
प्रायश्चित्तविधानं तु प्रोवाच जगतां हितः   ।। ३५.४४७  ।।	
न कश्चिन्नाचरेत्कर्म शास्त्रोक्तं सकलं क्रमाथ् ।	
तस्मात्सर्वप्रयत्नेन प्रायश्चित्तं समाचरेथ् ।। ३५.४४८  ।।	
प्रायश्चित्तं तु कृत्वैव य उक्तामाचरेत्क्रियां  ।	
तस्य स्याद्द्विगुणं पुण्यं मतस्स्यादनुपालनं  ।। ३५.४४९  ।।	
भक्तिश्रद्धान्वितो यस्तु कुर्याद्वा कारयेत्क्रमाथ् ।	
देवेशस्य प्रतिष्ठादि प्रायश्चित्तान्त सत्क्रियाः   ।। ३५.४५०  ।।	
तस्य पुण्यफलं वक्तुं न शक्यं त्रिदशैरपि   ।	
इह लोकेऽखिलान्कामाननुभूय सुखं चिराथ् ।। ३५.४५१  ।।	
देहन्तेजायते सद्यश्शङ्खचक्रगदाधरः   ।	
श्रीवत्सांकश्चतुर्बाहुश्श्यामलाङ्गस्सु सुन्दरः   ।। ३५.४५२  ।।	
गगने गरुडारूढस्सर्व देवनमस्कृतः   ।	
अदित्यमण्डलं भित्वा गत्वा शुभ्रांशुमण्डलं  ।। ३५.४५३  ।।	
ततोऽवतीर्य निखिलान्लोकानपि यथाक्रमं  ।	
सत्यस्थं सत्यरोकस्थं जगतः प्रभवाप्ययं  ।। ३५.४५४  ।।	
तथाशेषविशेषं च नित्यानन्दं निरञ्जनं  ।	
सुधारससमास्वादतुलितं नित्यतृप्तिदं  ।। ३५.४५५  ।।	
शाश्वतं तत्परञ्ज्योतिः प्रविशेन्नात्र संशयः   ।	
अथ वक्ष्ये विशेषेण क्रियालोपे च यत्फलं  ।। ३५.४५६  ।।	
निर्मातुमालयं यस्तु संकल्प्य मतिमान्नरः   ।	
परेणेद्बोधितो भूयस्तस्मा दर्थान्नि वर्तते   ।। ३५.४५७  ।।	
तावुभौ नरकं प्रेत्य भवेतां दुःखभागिनौ   ।	
कर्ता कारयिता चैव प्रेरकश्चानुमोदकः   ।। ३५.४५८  ।।	
सुकृते दुष्कृते चैव वदन्ति समभागिनः   ।	
निर्मातुमिच्छया धाम देवस्य मधुविद्विषः   ।। ३५.४५९  ।।	
स्वयं निवर्तते यस्तु तस्य स्यान्महती विपथ् ।	
संकल्प्य देवतागारं निर्मातुं यो विशेषतः   ।। ३५.४६०  ।।	
आचार्यं वृणुयान्नो चेत्तस्य कार्यं प्रणश्यति   ।	
आचार्यस्सततं गोप्ता आचार्यस्तु पिता स्मृतः   ।। ३५.४६१  ।।	
आचार्यस्सर्वमेवेति यो मन्येत स मन्यते   ।	
आरभ्य गेहनिर्माणं देवस्य जगतः पतेः   ।। ३५.४६२  ।।	
असमाप्य तु यो मूढो निवर्ते प्रविलोभतः   ।	
तस्य संपद्विनाशस्स्यात्क्रुद्धो भवति चाव्ययः   ।। ३५.४६३  ।।	
प्रवृत्तायां प्रतिष्ठायां येन केनापि हेतुना   ।	
यः कुर्यादन्तरायं तु तस्य पुण्यं विनश्यति   ।। ३५.४६४  ।।	
येन विघ्नस्तदा भूयात्तं हत्वापि न दोषभाक्  ।	
यस्तु शास्त्रोदितं कर्म कुर्वन्तं च पदार्थिनं  ।। ३५.४६५  ।।	
शिल्पिनं विवदेन्मूढस्तस्य नास्तिफलं क्वचिथ् ।	
विवदेत य उच्छास्त्रमाचार्येण पदार्थिना   ।। ३५.४६६  ।।	
तस्याशुभानि भूयांसि भवेयुर्नात्र संशयः   ।	
अध्वरे वर्तमाने तु संभारान्शास्त्रचोदितान्  ।। ३५.४६७  ।।	
यो न दद्यात्स पापीयान्नाप्नुयात्कर्मजं फलं  ।	
प्रतिष्ठाप्य हरेर्बिंबं यो न सत्कुरुते गुरुं  ।। ३५.४६८  ।।	
अन्यान्पदार्थिनश्चापि स किञ्चिन्नाप्नुयात्फलं  ।	
प्रतिष्ठान्ते तथा नित्यमविच्छिन्नं तु पूजितुं  ।। ३५.४६९  ।।	
अर्चकं वृणुयान्नो चेद्यजमानो विनश्यति   ।	
अर्चकं च तथाचार्यमन्यांश्चापि पदार्थिनः   ।। ३५.४७०  ।।	
कालावधिं विनिश्चित्य यः कर्मसु नियोजयेथ् ।	
स भवेद्ब्रह्महा चैव धनं तस्य विलुप्यति   ।। ३५.४७१  ।।	
दायर्हां कायेद्व्रत्तिमर्चकस्य न चेद्यदि   ।	
यजमानो विपद्येत देवावासो नशिष्यति   ।। ३५.४७२  ।।	
आचार्यमर्चकं कुर्यात्स्वस्थानाद्योऽवरोपितं  ।	
अन्यं वा योजयेत्तत्र तावुभौ विनशिष्यतः   ।। ३५.४७३  ।।	
आपद्यपि च कष्ठायां न कदाप्यन्यमर्चकं  ।	
पूर्वावरोपणादेव नियुञ्ज्यात्तु कथं चन   ।। ३५.४७४  ।।	
आद्यार्चकस्य वंशेतु जायन्ते ये महाशयाः   ।	
सर्वे च क्रमशः पूजां कर्तुमर्हन्ति ते यतः   ।। ३५.४७५  ।।	
पित्र्यं भवति देवस्य दायाद्यं पूजनं स्वतः   ।	
तस्मात्तद्वंशजान्हित्वा यद्यन्यैः कारितार्ऽचना   ।। ३५.४७६  ।।	
ब्रह्महत्याभवेत्तस्य तत्बूजा निष्फला भवेथ् ।	
यस्तुदद्यादर्चकाय भृत्यर्थं के वलं धनं  ।। ३५.४७७  ।।	
अन्यद्वाप्यस्थिरं वस्तु न हरिस्तेन तुष्यति   ।	
लोभान्मोहादथाज्ञानाद्य आदत्तेर्ऽचको धनं  ।। ३५.४७८  ।।	
वेतनार्धं तथा दद्याद्यजमानो विमूढधीः   ।	
उभौतौनरकं यातो यादच्चन्द्र दिवाकरं  ।। ३५.४७९  ।।	
वित्तार्थं पूजयेद्यस्तु नियम्याप्यवधिं हरिं  ।	
सवैदेवलको नाम सर्वकर्म बहिर्कृतः   ।। ३५.४८०  ।।	
अदत्वा वसुधामग्रे पूजनार्थ मथार्चके   ।	
निर्माति ब्राह्मणं भूयो यजमानस्तु देवलं  ।। ३५.४८१  ।।	
नह्यस्मात्पातकं किञ्चि द्ब्राह्मणायाऽपराध्यति   ।	
अलब्ध्वादेवतागारनिर्माणसदृशं फलं  ।। ३५.४८२  ।।	
ब्रह्मघ्नत्वमनुप्राप्य विनश्यति न संशयः   ।	
हर्ता हारयिता भूमेर्दत्तस्य दनुशासिनः   ।। ३५.४८३  ।।	
तत्किङ्कराणामन्येषां यो मूढस्स तमोवृतः   ।	
संबद्धो वारुणैः पाशैः कृष्यमाणस्समन्ततः   ।। ३५.४८४  ।।	
दुःखितो नरके भूयस्तिर्यग्योनिषु जायते   ।	
स्वदत्तां वरदत्तां वा यो हरेत वसुन्धरां  ।। ३५.४८५  ।।	
षष्टिर्वर्षसहस्राणि विष्ठायां जायते कृमिः   ।	
स्वदत्ताद्द्विगुणं पुण्यं परदत्तानु पालनं  ।। ३५.४८६  ।।	
परदत्तापहारेण स्वदत्तं निष्पलं भवेथ् ।	
अन्यायेन हृता भूमिरन्यायेनैन हारिता   ।। ३५.४८७  ।।	
हरतो हारकस्यापि दहत्यासप्तमं कुलं  ।	
पञ्च कन्यानृते हन्ति दश हन्ति गवानृते   ।। ३५.४८८  ।।	
शतमश्वानृते हन्ति सहस्रं पुरुषानृते   ।	
हन्ति जातानजातांश्च हिरण्यार्ऽधेऽनृतं वदन्  ।। ३५.४८९  ।।	
सर्वं भूम्यनृते हन्ति नो ब्रूयादनृतं क्वचिथ् ।	
विन्ध्याटवीष्वतोयासु शुष्ककोजरवासिनः   ।। ३५.४९०  ।।	
कृष्णसर्पाः प्रजायन्ते देवब्रह्मस्वहारिणः   ।	
तटाकानां सहस्रेण हयमेधशतेन च   ।। ३५.४९१  ।।	
गवां कोटिप्रदानेन भूमिहर्तान शुद्ध्यति   ।	
ब्रह्मस्वं ब्रह्महत्या च दरिद्रस्य च यद्धनं  ।। ३५.४९२  ।।	
गुरुमित्रधनं चैव स्वर्गस्थमपि पातयेथ् ।	
ब्रह्मस्वे नो मतिं कुर्यात्प्राणैः कण्ठगतैरपि   ।। ३५.४९३  ।।	
अग्निदग्धाः प्ररोहान्ति ब्रह्मदग्धो न रोहति   ।	
न विषं विषमित्याहुर्ब्रह्मस्वं विषमुच्यते   ।। ३५.४९४  ।।	
विषमेकाकिनं हन्ति ब्रह्मस्वं पुत्रपौत्रकं  ।	
ब्रह्मस्वं प्रणयाद्भुक्तं दहत्यासप्तमं कुलं  ।। ३५.४९५  ।।	
विक्रमेण तु भोक्तॄणां दशपूर्वान्दशावरान्  ।	
लोहचूर्णांश्च चूर्णांश्च विषं वा जरयेत्पुमान्  ।। ३५.४९६  ।।	
ब्रह्मस्वं त्रिषु लोकेषु कःपुमान्जरयिष्यति   ।	
देवस्वं ब्राह्मणस्वं च लोभेनो पहिनस्ति यः   ।। ३५.४९७  ।।	
स पापात्तु परेलोके गृध्रोच्छिष्टेन जीवति   ।	
देवद्रव्यविनाशेन ब्रह्मस्वहरणेन च   ।। ३५.४९८  ।।	
कुलान्यकुलतां यान्ति ब्राह्मणातिक्रमेण च   ।	
सहस्रसम्मिता धेनुरनड्वान्दशधेनवः   ।। ३५.४९९  ।।	
दशावड्वत्समं यानं दशयानसमो हयः   ।	
दशवाजिसमा कन्या भूमिदानेन सा समा   ।। ३५.५००  ।।	
षष्टिर्वर्ष सहस्राणि स्वर्गे तिष्ठति भूमिधः   ।	
आच्छेत्ताचानुमन्ता च तान्येन नरके वसेथ् ।। ३५.५०१  ।।	
पतन्त्यश्रूणि रुदतां दीनानामवसीदतां  ।	
ब्राह्मणानां हृते क्षेत्रे हन्यादासप्तमं कुलं  ।। ३५.५०२  ।।	
साधुभ्यो भूमिमाक्षिप्य न भूमिं विन्दतेक्वचिथ् ।	
ददद्धि भूमिं साधुभ्यो विन्दते फूमिमुत्तमां  ।। ३५.५०३  ।।	
अर्चकः प्रणिधिर्यस्माद्देवेशस्य जगत्पतेः   ।	
स देवो ब्राह्मणस्साधुर्महद्भूतं प्रचक्षते   ।। ३५.५०४  ।।	
तस्मात्तदर्पितां वृत्तिं नैव शङ्केत बुद्धिमान्  ।	
तदर्चकार्पितां भूमिं यो हरेत यतेत वा   ।। ३५.५०५  ।।	
किं पुनस्तस्य वक्तव्यं न भवेत्तस्य निष्कृतिः   ।	
न वाचा शक्यते वक्तुं गतिस्तस्य दुरात्मनः   ।। ३५.५०६  ।।	
म्रियेत सद्य एवासौ जायतेऽथ पुनः पुनः   ।	
न तस्य शरणं क्वापि लभ्यते पापकर्मणः   ।। ३५.५०७  ।।	
देवस्येऽपि मतिं कुर्यात्प्रह्मस्वं न हरेत्क्वचिथ् ।	
प्रासादमण्डपादीनां भोक्तारः कैटभद्विषः   ।। ३५.५०८  ।।	
तेमूढमतयः प्रेत्य नरकेषु निरत्ययाः   ।	
वसन्ति भूयो जायन्ते नीचयोनिषु च ध्रुवं  ।। ३५.५०९  ।।	
भूषणच्छत्रवस्त्रादिहर्ता यो दुर्मतिर्नरः   ।	
गले निगलितः पाशैः कृष्यते निरयेषु सः   ।। ३५.५१०  ।।	
वाहनानि च यानानि वैष्णवानि हरन्तिये   ।	
मोहाद्वसन्ति ते दीर्घ मङ्गारनरकोदरे   ।। ३५.५११  ।।	
प्रेत्य भूयोऽपि जायन्ते गर्दभोष्ट्रादियोनिषु   ।	
चन्दनादीनि वस्तूनि पुष्पाणि सुरभीण्यपि   ।। ३५.५१२  ।।	
व्रजन्ति स्वानि विष्णोस्ते व्रजन्ते याम्ययातनाम्?   ।	
अनुभूय पुनर्भूयो जायन्ते गन्धमूषिकाः   ।। ३५.५१३  ।।	
उपानत्पादुकापीठवाहनानि हरन्तिये   ।	
उषित्वा नरकेष्वेते जायन्ते फणिनां कुले   ।। ३५.५१४  ।।	
गोभूहिरण्यवस्त्रादि धनं विष्णोः परिग्रहं  ।	
आहृत्य येऽनुभुञ्जन्ते नरकेषु दुरत्ययाः   ।। ३५.५१५  ।।	
उषित्वा प्रेत्य भूयोऽपि जायन्ते श्वादियोनिषु   ।	
सर्वेषु नरकेष्वेवं देवब्रह्मस्वहारिणः   ।। ३५.५१६  ।।	
नसन्ति मूढमतयो याम्यदुःखेषु यातनाः   ।	
वासुदेवप्रतिकृतेर्भेदनच्छेदनादिषु   ।। ३५.५१७  ।।	
विक्रीडादीनियान्येषु यतन्ते पापचेतसः   ।	
एते यान्ति क्रमात्सर्वास्नरकान्भृशदारुणान्  ।। ३५.५१८  ।।	
अन्येष्वप्यपचारेषु स्थूलसूक्ष्मेषु मानवाः   ।	
कृतिनः प्रेत्य नरके पच्यन्ते दुःखभागिनः   ।। ३५.५१९  ।।	
अथनित्यार्चनायां वै देवेशस्य विशेषतः   ।	
उपचारादिहानो तु पापस्येदं फलं भवेथ् ।। ३५.५२०  ।।	
आसनस्य विहीने तु धर्मनाशो भविष्यति   ।	
स्वागते बुद्धिनाशस्स्यान्मूकत्वमनुमानके   ।। ३५.५२१  ।।	
विहीने पादुकायास्तु पङ्गुत्वं संभवत्युत   ।	
पाद्यहीने महान्रोगः क्लेशश्चापि भविष्यति   ।। ३५.५२२  ।।	
दन्त धावनहीने च दुष्टदन्तोऽभिजायते   ।	
तांबूलहीने विद्वेषं कुष्टं तैलविहीनके   ।। ३५.५२३  ।।	
केशसंशोधने हीने गलरोगो भविष्यति   ।	
स्नानद्रव्यविहीने च स्नानहीने तथैव च   ।। ३५.५२४  ।।	
राजयक्ष्मा भवेद्रोगः पापिष्ठश्च सुदारुणः   ।	
प्लोतहीने वातरोगो वस्त्रहीने जलोदरः   ।। ३५.५२५  ।।	
संव्यानहीने हृद्रोगो यज्ञसूत्रविहीनके   ।	
अग्निदाहभयं चैव मन्दाग्नित्वं च जायते   ।। ३५.५२६  ।।	
गन्धहीने च कुष्ठस्स्याद्भूषाहीने महद्भयं  ।	
पुष्पहीने त्वलाभस्स्यात्तथा च कफसंभवः   ।। ३५.५२७  ।।	
(शूद्राहृतैः क्रयक्रीतैरर्चनं निष्फलं सुमैः   ।	
अरण्याद्वागृहाद्वापि विक्रीतान्यापणान्तराथ् ।। ३५.५२८  ।।	
अयाचितानि पुष्पाणि लब्धान्यर्हाणि नार्ऽचने   ।	
तथा पर्युषितैर्यापि जन्तुभिर्दूषितैरपि   ।। ३५.५२९  ।।	
म्लानैरस्पृश्यसंस्पृष्टैर्दुर्गन्धैः पादलङ्घितैः   ।	
प्रतिलोमान्त्यजानीतैरर्चनं त्वफलं भवेथ् ।। ३५.५३०  ।।	
उत्तमं स्वार्जितं पुष्पं मध्यमं वन्यमुच्यते   ।	
अधमं तु क्रयक्रीतं पारक्यमधमाधमं  ।। ३५.५३१  ।।	
हस्तानीतं पटानीतं स्वयं पतितमेव वा   ।	
अन्यारामोद्भवं पुष्पं नार्ऽपयेदिति के चन   ।। ३५.५३२  ।।	
आरहरे च शुक्रे च मन्वादिषु युगादिषु   ।	
नाहरेत्तुलसीपत्रं मध्याह्नात्परतस्तथा   ।। ३५.५३३  ।।	
संक्रान्त्यां पक्षयोरन्ते द्वादश्योर्निशि संध्ययोः   ।	
तुलसीं ये विचिन्वन्ति ते कृन्तन्ति हरेश्शिरः   ।। ३५.५३४  ।।	
भृग्वर्कांगारके वारे द्वादश्यां पञ्चपर्वसु   ।	
नाहरेत्तुलसीपत्रं नन्दायां श्रवणेऽपि च   ।। ३५.५३५  ।।	
केशकीटापविद्धानि शीर्णपर्युषितानि च   ।	
भुग्नपत्रं न च ग्राह्यं कृमिदुष्टं च नाहरेथ् ।। ३५.५३६  ।।	
वर्जयेदूर्णनाभेन वासितं यदि शोभनं  ।	
स्थलजं नोद्धरेत्पुष्पं छेदयेज्जलजं न तु   ।। ३५.५३७  ।।	
निषिद्धैर्दुःखदैर्देवं नार्ऽचयेत कदा चन   ।	
न शुष्कैःपूजयेद्देवं कुनुमैर्न महीगतैः   ।। ३५.५३८  ।।	
न विशीर्णतरैश्शिष्टैर्नाशुभैर्नाविकासिभिः   ।	
पूतिगन्धोग्रन्धानि ह्युग्रगन्धानि वर्जयेथ् ।। ३५.५३९  ।।	
स्नानं कृत्वा तु ये के चित्पुष्पं गृह्णन्ति वैद्विजाः   ।	
देवतास्तन्न गृह्णन्तितन्न गृह्णन्ति मानवाः   ।। ३५.५४०  ।।	
पितरस्तन्न गृह्णन्ति भस्मीभवति काष्ठवथ् ।	
स्नानं कृत्वातु मध्याह्ने पुष्पाणि न समाहरेथ् ।। ३५.५४१  ।।	
तेभ्यःक्रुद्धोऽक्षयं दुःखं क्रोधाद्विष्णुः प्रयच्छति   ।	
अन्यदेवार्ऽथसन्दिष्टैः पूजयेद्यो हरिं प्रभुं  ।। ३५.५४२  ।।	
स तु तेनैव पापेन मण्डूको जायते नरः   ।	
ततस्स नरकं याति यावदाभूतसंप्लवं  ।। ३५.५४३  ।।	
कुसुमानां निवेद्यानां गन्धमाघ्राति यो नरः   ।	
स पूति गन्धसंयुक्तः कुष्ठी चैव प्रजायते   ।। ३५.५४४  ।।	
जन्मद्वयं तु वै मूढश्शूद्रतां याति मानवः   ।	
असूत्रग्रथितं पुष्पमस्नेहाक्तं तथोदनं  ।। ३५.५४५  ।।	
अवालुकायुतं तोयं सर्वं पर्युषितं भवेथ् ।	
एतैस्तु पूजनात्सद्यो निष्फलास्सकलाः क्रियाः   ।। ३५.५४६  ।।	
आदर्शनविहीने तु कामिला च भविष्यति   ।	
बाधिर्यं धूपहीने च दीपहीनेऽन्धतामियाथ् ।। ३५.५४७  ।।	
अर्घ्यहीने तु देवस्य कुलं भवति निन्दितं  ।	
मधुपर्कविहीने च मधुमेहो भविष्यति   ।। ३५.५४८  ।।	
मात्रादानविहीने तु सर्वनाशो भविष्यति   ।	
रक्षानीराजने हीने राङ्गसैर्(?) आवृतिर्भवेथ् ।। ३५.५४९  ।।	
वेदाध्ययनहीने तु कर्मलोपो भवेद्ध्रुवं  ।	
हविर्निवेदने हीने दुर्भिक्षं भवति ध्रुवं  ।। ३५.५५०  ।।	
उपदंशविहीने च दारिद्षं ग्रामवासिनां  ।	
नालिकेरफले हीने हीने क्षीरादिके तथा   ।। ३५.५५१  ।।	
विनाशस्सर्वसस्यानां दुर्भिक्षं च भवेध्ध्रुवं  ।	
हीने भक्ष्यादिके चैव विविधे हविषी प्रभो   ।। ३५.५५२  ।।	
तद्ग्रामयजमानस्य विशेषेणाशुभं भवेथ् ।	
विनियोगक्रमस्यात्रहीने पूजैव नश्यति   ।। ३५.५५३  ।।	
काले यवनिकाहीने कर्ता चैव विनश्यति   ।	
द्वारपूजाविहीने तु तस्क रादिप्रवेशनं  ।। ३५.५५४  ।।	
द्वारपालकपूजायो हीने चौराद्युपद्रवः   ।	
शान्तस्य पूजने हीने तथा चैवानपायिनां  ।। ३५.५५५  ।।	
राज्ञो राष्ट्रस्य सर्वस्य विनाशस्स्यान्न संशयः   ।	
यजमानस्य तत्रापि परराजाद्युपद्रवः   ।। ३५.५५६  ।।	
पापरोगादिपीडा च भविष्यति तथा पुनः,   ।	
सर्पवृश्चिकलूताद्यैर्हानिश्चैव भवेद्बहु   ।। ३५.५५७  ।।	
पुष्पन्यासेर्ऽचनेहीने न्यूने वा मन्त्रवर्जिते,   ।	
तद्ग्रामवासिनां चैव राजद्वेषो भविष्यति   ।। ३५.५५८  ।।	
भूतपीठस्य पार्श्वे वा दक्षिणे वा विशेषतः,   ।	
भूतादिनागपर्यन्तं बल्यर्चनविहीनके   ।। ३५.५५९  ।।	
शाकिन्यादिग्रहास्सर्वे प्रविशन्ति न संशयः   ।	
श्रीदेव्या अर्चने हीने संपदां तु भवेत्क्षयः   ।। ३५.५६०  ।।	
हरिण्यर्चनहीने च स्थाननाशो भविष्यति,   ।	
अग्निपूजाविहीने तु न्यूने वा मन्त्रवर्जिते   ।। ३५.५६१  ।।	
निवेदनाज्यहीने वा संभवेद्वर्णसंकरः,   ।	
वर्णाश्रमादिहानिश्च ब्राह्मणानां विपद्भवेथ् ।। ३५.५६२  ।।	
पानीयहीने देवस्य भवेत्तत्र त्ववग्रहः,   ।	
मुखवासविहीने तु जनविद्वेषणं भवेथ् ।। ३५.५६३  ।।	
बलिद्रव्यविहीने तु न्यूने मन्त्रविवर्जिते   ।	
बलक्षयो जनानां स्यात्पितॄणां पतनं भवेथ् ।। ३५.५६४  ।।	
पुष्पांजलिविहीने तु राजकोपा भविष्यति,   ।	
प्रणामस्तुतिहीने तु सद्यो मृत्युर्भविष्यति,   ।। ३५.५६५  ।।	
ध्यानहीने कुलं हन्ति न्यासहीने विपद्भवेथ् ।	
प्राणायामविहीने तु परचक्रभयं भवेथ् ।। ३५.५६६  ।।	
शौचाचारविहीने तु पशुपुत्रादिनाशनं  ।	
बिंबन्यासविहीने तु कलत्रं तस्य नश्यति   ।। ३५.५६७  ।।	
प्रदक्षिणविहीने तु पातकी जायते नरः   ।	
नित्यमर्चावसानेतु पूजकाचार्ययोर्मुदे   ।। ३५.५६८  ।।	
दक्षिणादानहीने तु सा पूजा निष्फला भवेथ् ।	
राष्ट्रस्य यजमानस्य राज्ञश्चापि भवेद्भयं  ।। ३५.५६९  ।।	
हीने तु पाचकादीनां दक्षिणादानकर्मणि   ।	
पशुवाहननाशश्च तद्ग्रामे संभवेन्नृणां  ।। ३५.५७०  ।।	
प्रातः पूजाविहीने तु तद्ग्रामेऽवग्रहो भवेथ् ।	
ब्राह्मणानां क्रियाहानिस्सर्वकर्मविनाशनं  ।। ३५.५७१  ।।	
मध्याह्नपूजाहीने तु राष्ट्रक्षोभो भविष्यति   ।	
सायङ्कालार्ऽचने हीने तद्ग्रामयजमानयोः   ।। ३५.५७२  ।।	
अर्थहानिः प्रजाहानिर्भविष्यति न संशयः   ।	
उपसंध्यार्चने हीने कर्मलोपो भविष्यति   ।। ३५.५७३  ।।	
विष्णुपञ्चदिने चैव हीने स्नानेर्ऽचने तथा   ।	
उत्सवे च विशेषण यजमानभयं भवेथ् ।। ३५.५७४  ।।	
मासपूजाविहीनेतु भ्रातृद्वेषो भविष्यति   ।	
विषुदे चायने चैव हीने तत्रोक्तकर्मणि   ।। ३५.५७५  ।।	
ग्रामस्य यजमानस्य यशोहानिर्भविष्यति   ।	
स्नपनोक्ते तथान्यस्मिन्दिवसे स्नानवर्जिते   ।। ३५.५७६  ।।	
अकाले च कृते वापि भवेत्क्षामभयं तथा   ।	
नित्योत्सवविहीने तु निरानन्दो भवेज्जनः   ।। ३५.५७७  ।।	
अन्यस्मिन्नर्चनद्रव्ये विहीने दोष आपतेथ् ।	
निमित्ते यदि संप्राप्ते स्नापयेच्चेन्न माधवं  ।। ३५.५७८  ।।	
तस्य पापफलं नक्तुं न केनापि हि शक्यते   ।	
राज्ञो राष्ट्रस्य च भवेत्सर्वत्रात्याहितं ध्रुवं  ।। ३५.५७९  ।।	
गृहनाशः प्रपाहीने हीनायां चाप्यलङ्कृतौ   ।	
मृत्सुहीनानु नाशस्स्यात्सस्यानां तु न संशयः   ।। ३५.५८०  ।।	
पर्वतेषु विहीनेषु स्थैर्यं तस्य विलुप्यते   ।	
धान्येषु तु विहीनेषु द्यान्यनाशो भवेत्तथा   ।। ३५.५८१  ।।	
अङ्कुराणामभावे तु प्रजाहानिश्च संभवेथ् ।	
मङ्गलेष्वथ हीनेषु तस्य भूयादमङ्गलं  ।। ३५.५८२  ।।	
पञ्चगव्यविहीने तु गोहत्या समवाप्यते   ।	
घृतहीने बुद्धिनाशोऽनायुष्यं क्षीरहीनके   ।। ३५.५८३  ।।	
मधुहीने महान्व्याधिर्दधिहीने तु संज्वरः   ।	
क्षीरहीने भवेत्तस्य मलिना कीर्तिरेव हि   ।। ३५.५८४  ।।	
गन्धोदकविहीने तु दुर्गन्धो जायते भृशं  ।	
अक्षतोदकहीने तु क्षतिस्तस्य प्रजायते   ।। ३५.५८५  ।।	
फलोदकविहीने तु विफलं तस्य जीवितं  ।	
कुशोदकविहीने च नैधेत ब्रह्मवर्चसं  ।। ३५.५८६  ।।	
रत्नोदकविहीने च धनध्यान्य विनाशनं  ।	
अभावे चौषधीनान्तु व्याधिपीडा भविष्यति   ।। ३५.५८७  ।।	
उपस्नानविहीने तु मलिनं जायते कुलं  ।	
उष्णांभसामभोवे तु भवेदुष्णशरीरता   ।। ३५.५८८  ।।	
पुण्यपुष्पविहिने तु पापीयान्जायते नरः   ।	
जातीफलादिचूर्णस्य चाभावे तु विपद्भवेथ् ।। ३५.५८९  ।।	
कषायचूर्णहीने तु कान्तिहीनो भवेन्नरः   ।	
वनौषधीनां चालाभे रोगी भवति निश्चयः   ।। ३५.५९०  ।।	
हारिद्रचूर्णहीने तु गतश्रीर्जायते नरः   ।	
मूलगन्धविहीने तु वार्धक्यं भवति ध्रवं  ।। ३५.५९१  ।।	
धातूनामप्यभावेतु सिर्धातुर्जायते नरः   ।	
प्लोतवस्त्रोत्तरीयाणां भूषणानां विहीनके   ।। ३५.५९२  ।।	
कर्मनाशो भवेदेव न तुष्टति रमापतिः   ।	
आचार्यस्यर्त्विजां तद्वदन्येषां च पदार्थिनां  ।। ३५.५९३  ।।	
दक्षिणादानहीने च सर्वनाशो भविष्यति   ।	
हीने हविषि देवस्य निष्फलं स्नपनं भवेथ् ।। ३५.५९४  ।।	
स्नपनान्तोत्सवे हीने न देवःपरितुष्यति   ।	
शिथिलं भगवद्गेहं दृष्ट्या श्रुत्वा च योनरः   ।। ३५.५९५  ।।	
तत्क्रिया लोपिता वापि स भवेद्देवहा ध्रुवं  ।	
तद्ग्रामवासिनस्सर्वे राजा चान्योधनी पुनः   ।। ३५.५९६  ।।	
शीघ्रं सर्वं समीकृत्य पूर्ववत्पुनराचरेथ् ।	
अन्यथा यदि कुर्याच्छेद्राजराष्ट्रं विनश्यति   ।। ३५.५९७  ।।	
धर्मसेतुमिमं विन्द्यात्सर्वसाधारणं नरः   ।	
पालनीयस्सदा सोऽयं जगतां यत्र संस्थितिः   ।। ३५.५९८  ।।	
प्रायश्चित्तनिमित्तेतु संप्राप्ते यस्तु मूढधीः   ।	
अकृत्वा निष्कृतिं कुर्यात्कारयेत्कर्म चोत्तरं  ।। ३५.५९९  ।।	
लोभान्मोहदथाज्ञानादनादृत्य च शासनं  ।	
भगवच्छासनद्रोही स भवेत्पातकी जनः   ।। ३५.६००  ।।	
प्रमादिनां मनुष्याणां स्खलनं नियतं यतः   ।	
निष्कृतिर्विहिता पूर्वैर्नतामतिचरेत्क्वचिथ् ।। ३५.६०१  ।।	
ब्रह्माद्यैरपि यद्देवैरशक्यं पूजनं हरेः   ।	
तदुक्ता निष्कृतिः पूर्वैर्नतामतिपतेत्क्वचिथ् ।। ३५.६०२  ।।	
निमित्ते यस्त्वकृत्वैव प्रायश्चित्तं यथोचितं  ।	
न्नित्यं नैमित्तिकं काम्यं कुर्यात्तदकृतं भवेथ् ।। ३५.६०३  ।।	
तस्मान्निमित्ते संप्राप्ते निष्कृतिं सद्य आचरेथ् ।	
इति संक्षेपतः प्रोक्तं क्रियायोगाश्रितं फलं  ।। ३५.६०४  ।।	
	
इति श्रीवैखानसे भगवच्छास्त्रे भृगुप्रोक्तायां सहितायां प्रकीर्णाधिकारे पञ्चत्रिंशोऽध्यायः