महाभारतम्-12-शांतिपर्व-184
भरद्वाजेन भृगुंप्रति सयुक्तिकं संघातान्यजीवपक्षाक्षेपः।। 1।।

12-184-3 जन्तोर्देहेन्द्रियबुद्धिसंघातस्य। प्रमीयमाणस्य नश्यमानस्य। नैवोपलभ्यते पलालपृथक्करणे बीजमिव। तस्माद्वायुवियोग एव मरणम्। जन्तोः प्रकीर्यमाणस्येति थ. पाठः।। 
12-184-4 वायुमयो वायुप्रधानो वायोरन्यः। वायुमण्डलवद्वात्याचक्रवद्वायुना सह दृश्यः स्यादित्यर्थः। यदि वातोपमो जीव इति ट.पाठः।।
12-184-5 संश्लेषो यदि वातेन यदि तस्मात्प्रणश्यतीतिझ. पाठः। तत्र यदि वातेन जीवस्य संश्लेषोऽस्ति तस्माच्च जीवादन्यो वातः पञ्चत्वदशायां यदि प्रणश्यति तर्हि यथा महार्णवे क्षिप्तं जलभाजनं सलिलापगमे दृश्यते तद्वद्वायुसंश्लिष्टो जीवो वायोरपगमे दृश्येतेत्यर्थः।।
12-184-6 क्षिप्रं प्रविश्य नश्येत यथा नश्यत्यसौ तथेति घ. पाठः।।
12-184-7 पञ्चधारणके इति। तेषामन्यतराभावाच्चतुर्णां नास्ति संशयः। इति च. झ. पाठः।।
12-184-14 मृतस्य पुनरागमनाभावोऽपि संसारप्रवाहस्याविच्छेदे दृष्टान्तमाह छिन्नस्येति।।
12-184-15 दार्ष्टान्तिकमाह बीजमात्रमिति। शरीरमूलं तु बीजमात्रं प्रत्यक्षदृष्टं रेतएव नत्वदृष्टमक्लृत्वात्। प्रवर्तते देहरूपेण परिणमते। तथाच बीजरुहतरुवन्नष्टानां नाश एवेतरेषामुद्भव इति। तस्मान्नित्यं समिध्यते इत्यनुपपन्नम्।।

महाभारतम्/शांतिपर्व