परिव्रात् उपनिषद् (नारदपरिव्राजक)/उपदेशः ७
अथ यतेर्नियमः कथमिति पृष्टं नारदं पितामहः 	
पुरस्कृत्य विरक्तः सन्यो वर्षासु ध्रुवशीलोऽष्टौ 	
मास्येकाकी चरन्नेकत्र निवसेद्भिक्षुर्भयात्सारङ्गवदेकत्र	
न तिष्ठेस्वगमननिरोधग्रहणं न कुर्याद्धस्ताभ्यां 	
नद्युत्तरणं न कुर्यान्न वृक्षारोहणमपि न	
देवोत्सवदर्शनं कुर्यान्नैकत्राशी न बाह्यदेवार्चनं 	
कुर्यात्स्वव्यतिरिक्तं सर्वं त्यक्त्वा मधुकरवृत्त्याहारमहारन्कृशो	
भूत्वा मेदोवृद्धिमकुर्वन्नाज्यं रुधिरमिव त्यजेदेकत्रान्नं 	
पललमिव गन्धलेपनमशुद्धिलेपनमैव क्षारमन्त्यजमिव	
वस्त्रमुच्च्हिष्टपात्रमिवाभ्यङ्गं स्त्रीसङ्गमिव 	
मित्राह्लादकं मूत्रमिव स्पृहां गोमांसमिव ज्ञातचरदेशं 	
चण्डालवाटिकामिव स्त्रियमहिमिव सुवर्णं कालकूटमिव 	
सभास्थलं स्मशानस्थलमिव राजधानीं कुम्भीपाकमिव	
शवपिण्डवदेकत्रान्नं न देहान्तरदर्शनं प्रपञ्चवृत्तिं	
परित्यज्य स्वदेशमुत्सृज्य ज्ञातचरदेशं विहाय 	
विस्मृतपदार्थं पुनः प्राप्तहर्ष इव स्वमानन्दमनुस्मर	
न्स्वशरीराभिमानदेशविस्मरणं मत्वा शवमिव हेयमुपगम्य 	
कारागृहविनिर्मुक्तचोरवत्पुत्राप्तबन्धुभवस्थलं 	
विहाय दूरतो वसेत् ।	
अयत्नेन प्राप्तमाहरन्ब्रह्मप्रणवध्यानानुसन्धानपरो	
भूत्वा सर्वकर्मनिर्मुक्तः कामक्रोधलोभमोहमद	
मात्सर्यादिकं दग्ध्वा त्रिगुणातीतः षडूर्मिरहितः 	
षड्भावविकारशून्यः । सत्यवाक्च्हुचिरद्रोही ग्राम	
एकरात्रं पत्तने पञ्चरात्रं क्षेत्रे पञ्चरात्रं तीर्थे 	
पञ्चरात्रमनिकेतः स्थिरमतिर्नानृतवादी गिरिकन्दरेषु	
वसेदेक एव द्वौ वा चरेत् ग्रामं त्रिभिर्नगरं चतुर्भि	
र्ग्राममित्येकश्चरेत् । भिक्षुश्चतुर्दशकरणानां 	
न तत्रावकाशं दद्यादविच्च्हिन्नज्ञानाद्वैराग्यसंपत्ति	
मनुभूय मत्तो न कश्चिन्नान्यो व्यतिरिक्त इत्यात्मन्यालोच्य	
सर्वतः स्वरूपमेव पश्यञ्जीवन्मुक्तिमवाप्य प्रारब्ध	
प्रतिभासनाशपर्यन्तं चतुर्विधं स्वरूपं ज्ञात्वा 	
देहपतनपर्यन्तं स्वरूपानुसन्धानेन वसेत् ।	
त्रिषवणस्नानं कुटीचकस्य बहूदकस्य द्विवारं	
हंसस्यैकवारं परमहंसस्य मानसस्नानं 	
तुरीयातीतस्य भस्मस्नानमवधूतस्य वायव्यस्नानं 	
ऊर्ध्वपुण्ड्रं कुटीचकस्य त्रिपुण्ड्रं बहूदकस्य 	
ऊर्ध्वपुण्ड्रं त्रिपुण्ड्रं हंसस्य भस्मोद्धूलनं	
परमहंसस्य तुरीयातीतस्य तिलकपुण्ड्रमवधूतस्य न	
किञ्चित् । तुरीयातीतावधूतयोः ऋतुक्षौरं कुटीचकस्य	
ऋतुद्वयक्षौरं बहूदकस्य न क्षौरं हंसस्य	
परमहंसस्य च न क्षौरम् । अस्तिचेदयनक्षौरम् ।	
तुरीयातीतावधूतयोः न क्षौरम् । कुटीचकस्यैकान्नं	
माधुकरं बहूदकस्य हंसपरमहंसयोः करपात्रं	
तुरीयातीतस्य गोमुखं अवधूतस्याजगरवृत्तिः । शाटिद्वयं	
कुटीचकस्य बहूदकस्यैकशाटी हंसस्य खण्डं 	
दिगंबरं परमहंसस्य एककौपीनं वा तुरीयातीतावधूतयो	
र्जातरूपधरत्वं हंसपरमहंसयोरजिनं न त्वन्येषाम् ।	
कुटीचकबहूदकयोर्देवार्चनं हंसपरमहंसयो	
र्मानसार्चनं तुरीयातीतावधूतयोः सोहंभावना । 	
कुटीचकबहूदकयोर्मन्त्रजपाधिकारो हंसपरमहंसयो	
र्ध्यानाधिकारस्तुरीयातीतावधूतयोर्न त्वन्याधिकार	
स्तुरीयातीतावधूतयोर्महावाक्योपदेशाधिकारः 	
परमहंसस्यापि । कुटीचकबहूदकहंसानां 	
नान्यस्योपदेशाधिकारः। कुटीचकबहूदकयोर्मानुषप्रणवः 	
हंसपरमहंसयोरान्तरप्रणवः तुरीयातीतावधूतयोर्ब्रह्मप्रणवः ।	
कुटीचकबहूदकयोः श्रवणं हंसपरमहंसयोर्मननं 	
तुरीयातीतावधूतयोर्निदिध्यासः । सर्वेषामात्मनुसन्धानं 	
विधिरित्येव मुमुक्षुः सर्वदा संसारतारकं तारकमनुस्मर	
ञ्जीवन्मुक्तो वसेदधिकारविशेषेण कैवल्यप्राप्त्युपाय	
मन्विष्येद्यतिरित्युपनिषत् ॥	
इति सप्तमोपदेशः ॥ ७॥