बृहस्पतिस्मृतिः/निर्णयप्रकारः
धर्मेण व्यवहारेण चारित्रेण नृपाज्ञया   ।
चतुष्प्रकारोऽभिहितः संदिग्धेऽर्थे विनिर्णयः   ।। १,९.१  ।।

एकैको द्विविधः प्रोक्तः क्रियाभेदान्मनीषिभिः   ।
अपराधानुरूपं तु दण्डं च परिकल्पयेत् ।। १,९.२  ।।

सम्यग्विचार्य कार्यं तु युक्त्या संपरिकल्प्तम्  ।
परीक्षितं तु शपथैः स ज्ञेयो धर्मनिर्णयः   ।। १,९.३  ।।

प्रतिवादी प्रपद्येद्यत्र धर्मः स निर्णयः   ।
दिव्यैर्विशोधितः सम्यङ् निर्णयः समुदाहृतः   ।। १,९.४  ।।

प्रमाणनिश्चितो यस्तु व्यवहारः स उच्यते   ।
वाक्छलानुत्तरत्वेन द्वितीयः परिकीर्तितः   ।। १,९.५  ।।

अनुमानेन निर्णीतं चारित्रं इति कथ्यते   ।
देशस्थित्या तृतीयस्तु शास्त्रविद्भिरुदाहृतः   ।। १,९.६  ।।

प्रमाणसमतायां तु राजाज्ञा निर्णयः स्मृतः   ।
शास्त्रसभ्याविरोधेन चतुर्थः परिकीर्तितः   ।। १,९.७  ।।

धर्मशास्त्रविरोधे तु युक्तियुक्तो विधिः स्मृतः   ।। १,९.८  ।।

वधादृते ब्राह्मणस्य दण्डो भवति कर्हि चित् ।
अवध्या ब्राह्मणा गावो लोकेऽस्मिन्वैदिकी स्मृतिः   ।। १,९.९  ।।

महापातकयुक्तोऽपि न विप्रो वधं अर्हति   ।
निर्वासनाङ्कने मौण्ड्यं तस्य कुर्यान्नराधिपः   ।। १,९.१०  ।।

महापराधयुक्तांश्च वधदण्डेन शासयेत् ।। १,९.११  ।।

स्वल्पेऽपराधे वाग्दण्डो धिग्दण्डः पूर्वसाहसे   ।
मध्योत्तमेऽर्धदण्डस्तु राजद्रोहे च बन्धनम्  ।। १,९.१२  ।।

निर्वासनं वधो वापि कार्यं आत्महितैषिणा   ।
व्यस्ताः समस्ता एकस्य महापातककारिणे   ।। १,९.१३  ।।

मित्रादिषु प्रयुञ्जीत वाग्दण्डं धिक्तपस्विनाम्  ।
विवादिनो नरांश्चापि द्वेषिणोऽर्थेन दण्डयेत् ।। १,९.१४  ।।

पिताचार्यः सुहृन्माता भार्या पुत्रः पुरोहितः   ।
नादण्ड्यो नाम राज्ञोऽस्ति धर्माद्विचलितः स्वकात् ।। १,९.१५  ।।

ऋत्विक्पुरोहितामात्याः पुत्राः संबन्धिबान्धवाः   ।
धर्माद्विचलिता दण्ड्या निर्वास्या राजभिः पुरात् ।। १,९.१६  ।।

गुरून्पुरोहितान्पूज्यान्वाग्दण्डेनैव दण्डयेत् ।
विवादिनो नरांश्चान्यान्धिग्धनाभ्यां च दण्डयेत् ।। १,९.१७  ।।

प्रतिलोमास्तथा चान्त्याः पुरुषाणां मलाः स्मृताः   ।
ब्राह्मणातिक्रमे वध्या न दातव्या दमं क्व चित् ।। १,९.१८  ।।

वधार्हकः स्वर्णशतं दमं दाप्यस्तु पूरुषः   ।
अङ्गच्छेदार्हकस्त्वर्धं सदंशशश्तदर्धकम्  ।। १,९.१९  ।।

ताडनं बन्धनं चैव तथैव च विडन्नकं    ।
एष दण्डो हि शूद्रस्य नार्थदण्डो बृहस्पतिः   ।। १,९.२०  ।।

प्रतिज्ञा भावनाद्वादी प्राड्विवाकादिपूजनात् ।
जयपत्त्रस्य चादनाज्जयी लोके निगद्यते   ।। १,९.२१  ।।

पलायनादनुत्तरादन्यपक्षाश्रयेण च   ।
हीनस्य गृह्यते वादो न स्ववाक्यजितस्य च   ।। १,९.२२  ।।

कुलादिभिर्निश्चितेऽपि न संतोषं गतस्तु यः   ।
विचार्य तत्कृतं राजा कुकृतं पुनरुद्धरेत् ।। १,९.२३  ।।

निश्चित्य बहुभिः सार्धं ब्राह्मणैः शास्त्रपारगैः   ।
दण्डयेज्जयिना साकं पूर्वसभ्यांस्तु दोषिणः   ।। १,९.२४  ।।

अपराधानुरूपश्च दण्डोऽत्र परिकल्पितः   ।
साक्षिलेख्यानुमानेन सम्यग्दिव्येन वा जितः   ।। १,९.२५  ।।

यो न दद्याद्देयदमं स निर्वास्यस्ततः पुरात् ।। १,९.२६  ।।

ललाटाङ्कं ब्राह्मणस्य नान्यो दण्डो विधीयते   ।
महापातकयुक्तोऽपि न विप्रो वधं अर्हति   ।
निर्वासनाङ्ककरणे मौण्ड्यं कुर्यान्नराधिपः   ।। १,९.२७  ।।

प्रमाणं तत्कृतं सर्वं लाभालाभव्ययोदयम्  ।
स्वदेशे वा विदेशे वा न स्वातन्त्र्यं विसंवदेत् ।। १,९.२८  ।।

यः स्वामिना नियुक्तस्तु धनायस्यापलापने   ।
कुसीदकृषिवाणिज्ये निसृष्टार्थस्तु स स्मृतः   ।। १,९.२९  ।।

राज्ञा यत्नेन कर्तव्यं संदिग्धार्थविचारणम्  ।
त्रयस्तत्रोपचीयन्ते हानिरेकस्य जायते   ।। १,९.३०  ।।

जेताप्नोति धनं पूजां जितो विनयनिग्रहम्  ।
जयं दानं दमं राजा सभ्याः पुण्यं अवाप्नुयुः   ।। १,९.३१  ।।

एवं शास्त्रोदितं राजा कुर्वन्निर्णयपालनम्  ।
वितत्येह यशो लोके महेन्द्रसदृशो भवेत् ।। १,९.३२  ।।

साक्षिलेख्यानुमानेन प्रकुर्वन्कार्यनिर्णयम्  ।
वितत्येह यशो राजा ब्रध्नस्याप्नोति विष्टपम्  ।। १,९.३३  ।।

यत्रैवं वेत्ति नृपतिः निर्णयं तु बताध्वरम्  ।
सोऽस्मिन्लोके यशः प्राप्य याति शक्रसलोकताम्  ।। १,९.३४  ।।