नारदस्मृतिः/व्यवहारपदानि/स्तेयम्
<table>		
		
<td><p>		
	द्विविधास्तस्करा ज्ञेयाः परद्रव्यापहारिणः   ।प्रकाशाश्चाप्रकाशाश्च तान्विद्यादात्मवान्नृपः   । । १८.१  । ।	</p>
<td><p>		
	प्रकाशवञ्चकास्तत्र कूटमानतुलाश्रिताः   ।उत्कोटकाः साहसिकाः कितवाः पण्ययोषितः   । । १८.२  । ।	</p>
<td><p>		
	प्रतिरूपकराश्चैव मङ्गलोद्देशवृत्तयः   ।इत्येवमादयो ज्ञेयाः प्रकाशलोकवञ्चकाः   । । १८.३  । ।	</p>
<td><p>		
	अप्रकाशाश्च विज्ञेया बहिरभ्यन्तराश्रिताः   ।सुप्तान्प्रमत्तांश्च नरा मुष्णन्त्याक्रम्य चैव ते   । । १८.४  । ।	</p>
<td><p>		
	देशग्रामगृहघ्नाश्च पथिघ्ना ग्रन्थिमोचकाः   ।इत्येवमादयो ज्ञेया अप्रकाशाश्च तस्कराः   । । १८.५  । ।	</p>
<td><p>		
	तान्विदित्वा सुकुशलैश्चारैस्तत्कर्मकारिभिः   ।अनुसृत्य गृहीतव्या गूढप्रणिहितैर्नरैः   । । १८.६  । ।	</p>
<td><p>		
	सभाप्रपापूपशाला वेशमद्यान्नविक्रयाः   ।चतुष्पथाश्चैत्यवृक्षाः समाजाः प्रेक्षणानि च   । । १८.७  । ।	</p>
<td><p>		
	शून्यागाराण्यरण्यानि देवतायतनानि च   ।चारैर्विनेयान्येतानि चौरग्रहणतत्परैः   । । १८.८  । ।	</p>
<td><p>		
	तथैवान्ये प्रणिहिताः श्रद्धेयाश्चित्रवादिनः   ।चरा ह्युत्साहयेयुस्तांस्तस्करान्पूर्वतस्कराः   । । १८.९  । ।	</p>
<td><p>		
	अन्नपानसमादानैः समाजोत्सवदर्शनैः   ।तथा चौर्यापदेशैश्च कुर्युस्तेषां समागमम्  । । १८.१०  । ।	</p>
<td><p>		
	ये तत्र नोपसर्पन्ति सृताः प्रणिहिता अपि   ।तेऽभिसार्य गृहीतव्याः सपुत्रपशुबान्धवाः   । । १८.११  । ।	</p>
<td><p>		
	यांस्तत्र चौरान्गृह्णीयात्तान्विताड्य विडम्ब्य च   ।अवघुष्य च सर्वत्र वध्याश्चित्रवधेन ते   । । १८.१२  । ।	</p>
<td><p>		
	न त्वहोढान्विताश्चौरा राज्ञा वध्या ह्यनागमाः   ।सहोढान्सोपकरणान्क्षिप्रं चौरान्प्रशासयेत् । । १८.१३  । ।	</p>
<td><p>		
	स्वदेशघातिनो ये स्युस्तथा पन्थावरोधिनः   ।तेषां सर्वस्वं आदाय भूयो निन्दां प्रकल्पयेत् । । १८.१४  । ।	</p>
<td><p>		
	अहोढान्विमृशेच्चौरान्गृहीतान्परिशङ्कया   ।भयोपधाभिश्चित्राभिर्ब्रूयुस्तथा यथाकृतम्  । । १८.१५  । ।	</p>
<td><p>		
	देशं कालं दिशं जातिं नाम वा संप्रतिश्रयम्  ।कृत्यं कर्मकरा वा स्युः प्रष्टव्यास्ते विनिग्रहे   । । १८.१६  । ।	</p>
<td><p>		
	वर्णस्वराकारभेदात्ससंदिग्धनिवेदनात् ।अदेशकालदृष्टत्वाद्वासस्याप्यविशोधनात् । । १८.१७  । ।	</p>
<td><p>		
	असद्व्ययात्पूर्वचौर्यादसत्संसर्गकारणात् ।लेशैरप्यवगन्तव्या न होढेनैव केवलम्  । । १८.१८  । ।	</p>
<td><p>		
	दस्युवृत्ते यदि नरे शङ्का स्यात्तस्करेऽपि वा   ।यदि स्पृश्येत लेशेन कार्यः स्याच्छपथः ततः   । । १८.१९  । ।	</p>
<td><p>		
	चौराणां भक्तदा ये स्युस्तथाग्न्युदकदायकाः   ।आवासदा देशिकदास्तथैवोत्तरदायकाः   । । १८.२०  । ।	</p>
<td><p>		
	क्रेतारश्चैव भाण्डानां प्रतिग्राहिण एव च   ।समदण्डाः स्मृता ह्येते ये च प्रच्छादयन्ति तान्  । । १८.२१  । ।	</p>
<td><p>		
	राष्ट्रेषु राष्ट्राधिकृताः सामन्ताश्चैव चोदिताः   ।अभ्याघातेषु मध्यस्था यथा चौरास्तथैव ते   । । १८.२२  । ।	</p>
<td><p>		
	गोचरे यस्य मुष्येत तेन चौराः प्रयत्नतः   ।मृग्या दाप्योऽन्यथा मोषं पदं यदि न निर्गतम्  । । १८.२३  । ।	</p>
<td><p>		
	निर्गते तु पदे तस्मिन्नष्टेऽन्यत्र निपातिते   ।सामन्तान्मार्गपालांश्च दिक्पालांश्चैव दापयेत् । । १८.२४  । ।	</p>
<td><p>		
	गृहे वै मुषिते राजा चौरग्राहांस्तु दापयेत् ।आरक्षकान्राष्ट्रिकांश्च यदि चौरो न लभ्यते   । । १८.२५  । ।	</p>
<td><p>		
	यदि वा दाप्यमानानां तस्मिन्मोषे तु संशयः   ।मुषितः शपथं शाप्यो मोषे वैशोध्यकारणात् । । १८.२६  । ।	</p>
<td><p>		
	अचौरे दापिते मोषं चौर्यवैशोध्यकारणात् ।चौरे लब्धे लभेयुस्ते द्विगुणं प्रतिपादिताः   । । १८.२७  । ।	</p>
<td><p>		
	चौरहृतं प्रयत्नेन सरूपं प्रतिपादयेत् ।तदभावे तु मूल्यं स्याद्दण्डं दाप्यश्च तत्समम्  । । १८.२८  । ।	</p>
<td><p>		
	काष्ठकाण्डतृणादीनां मृन्मयानां तथैव च   ।वेणुवैणवभाण्डानां वेत्रस्नाय्वस्थिचर्मणाम्  । । १८.२९  । ।	</p>
<td><p>		
	शाकहरितमूलानां हरणे फलपुष्पयोः   ।गोरसेक्षुविकाराणां तथा लवणतैलयोः   । । १८.३०  । ।	</p>
<td><p>		
	पक्वान्नानां कृतान्नानां मद्यानां आमिषस्य च   ।सर्वेषां अल्पमूल्यानां मूल्यात्पञ्चगुणो दमः   । । १८.३१  । ।	</p>
<td><p>		
	तुलाधरिममेयानां गणिमानां च सर्वशः   ।एभ्यस्तूत्कृष्टमूल्यानां मूल्याद्दशगुणो दमः   । । १८.३२  । ।	</p>
<td><p>		
	धान्यं दशभ्यः कुम्भेभ्यो हरतोऽभ्यधिकं वधः   ।न्यूनं त्वेकादशगुणं दण्डं दाप्योऽब्रवीन्मनुः   । । १८.३३  । ।	</p>
<td><p>		
	सुवर्णरजतादीनां उत्तमानां च वाससाम्  ।रत्नानां चैव मुख्यानां शतादभ्यधिकं वधः   । । १८.३४  । ।	</p>
<td><p>		
	पुरुषं हरतः पात्यो दण्ड उत्तमसाहसः   ।सर्वस्वं स्त्रीं तु हरतः कन्यां तु हरतो वधः   । । १८.३५  । ।	</p>
<td><p>		
	महापशून्स्तेनयतो दण्ड उत्तमसाहसः   ।मध्यमो मध्यमपशुं पूर्वः क्षुद्रपशुं हरन्  । । १८.३६  । ।	</p>
<td><p>		
	चतुर्विंशावरः पूर्वः परः षण्णवतिर्भवेत् ।शतानि पञ्च तु परो मध्यमो द्विशतावरः   । । १८.३७  । ।	</p>
<td><p>		
	सहस्रं तूत्तमो ज्ञेयः परः पञ्चशतावरः   ।त्रिविधः साहसेष्वेव दण्डः प्रोक्तः स्वयंभुवा   । । १८.३८  । ।	</p>
<td><p>		
	प्रथमे ग्रन्थिभेदानां अङ्गुल्यङ्गुष्ठयोर्वधः   ।द्वितीये चैव तच्छेषं दण्डः पूर्वश्च साहसः   । । १८.३९  । ।	</p>
<td><p>		
	गोषु ब्राह्मणसंस्थासु स्थूरायाश्छेदनं भवेत् ।दासीं तु हरतो नित्यं अर्धपादविकर्तनम्  । । १८.४०  । ।	</p>
<td><p>		
	येन येन विशेषेण स्तेनाङ्गेन विचेष्टते   ।तत्तदेवास्य छेत्तव्यं तन्मनोरनुशासनम्  । । १८.४१  । ।	</p>
<td><p>		
	गरीयसि गरीयांसं अगरीयसि वा पुनः   ।स्तेने निपातयेद्दण्डं न यथा प्रथमे तथा   । । १८.४२  । ।	</p>
<td><p>		
	दश स्थानानि दण्डस्य मनुः स्वायंभुवोऽब्रवीत् ।त्रिषु वर्णेषु यानि स्युर्ब्राह्मणो रक्षितः सदा   । । १८.४३  । ।	</p>
<td><p>		
	उपस्थं उदरं जिह्वा हस्तौ पादौ च पञ्चमम्  ।चक्षुर्नासा च कर्णौ च धनं देहस्तथैव च   । । १८.४४  । ।	</p>
<td><p>		
	अपराधं परिज्ञाय देशकालौ च तत्त्वतः   ।सारानुबन्धावालोक्य दण्डानेतान्प्रकल्पयेत् । । १८.४५  । ।	</p>
<td><p>		
	न मित्रकारणाद्राज्ञा विपुलाद्वा धनागमात् ।उत्स्रष्टव्यः साहसिकस्त्यक्तात्मा मनुरब्रवीत् । । १८.४६  । ।	</p>
<td><p>		
	यावानवध्यस्य वधे तावान्वध्यस्य मोक्षणे   ।भवत्यधर्मो नृपतेर्धर्मस्तु विनियच्छतः   । । १८.४७  । ।	</p>
<td><p>		
	न जातु ब्राह्मणं हन्यात्सर्वपापेष्वपि स्थितम्  ।निर्वासं कारयेत्कामं इति धर्मो व्यवस्थितः   । । १८.४८  । ।	</p>
<td><p>		
	सर्वस्वं वा हरेद्राजा चतुर्थं वावशेषयेत् ।भृत्येभ्योऽनुस्मरन्धर्मं प्राजापत्यं इति स्थितिः   । । १८.४९  । ।	</p>
<td><p>		
	ब्राह्मणस्यापराधे तु चतुःस्वङ्को विधीयते   ।गुरुतल्पे सुरापाने स्तेये ब्राह्मणहिंसने   । । १८.५०  । ।	</p>
<td><p>		
	गुरुतल्पे भगः कार्यः सुरापाने ध्वजः स्मृतः   ।स्तेये तु श्वपदं कृत्वा शिखिपित्तेन कूटयेत् । । १८.५१  । ।	</p>
<td><p>		
	विशिराः पुरुषः कार्यो ललाटे भ्रूणघातिनः   ।असंभाष्यश्च कर्तव्यस्तन्मनोरनुशासनम्  । । १८.५२  । ।	</p>
<td><p>		
	राजा स्तेनेन गन्तव्यो मुक्तकेशेन धावता   ।आचक्षाणेन तत्स्तेयं एवं कर्तास्मि शाधि माम्  । । १८.५३  । ।	</p>
<td><p>		
	अनेना भवति स्तेनः स्वकर्मप्रतिपादनात् ।राजानं तत्स्पृशेदेन उत्सृजन्तं सकिल्बिषम्  । । १८.५४  । ।	</p>
<td><p>		
	राजभिर्धृतदण्डास्तु कृत्वा पापानि मानवाः   ।निर्मलाः स्वर्गं आयान्ति सन्तः सुकृतिनो यथा   । । १८.५५  । ।	</p>
<td><p>		
	शासनाद्वा विमोक्षाद्वा स्तेनो मुच्यते किल्बिषात् ।अशासनात्तु तद्राजा स्तेनस्याप्नोति किल्बिषम्  । । १८.५६  । ।	</p>
<td><p>		
	गुरुरात्मवतां शास्ता शास्ता राजा दुरात्मनाम्  ।अथ प्रच्छन्नपापानां शास्ता वैवस्वतो यमः   । । १८.५७  । ।	</p>
<td><p>		
	अष्टापाद्यं तु शूद्रस्य स्तेये भवति किल्बिषम्  ।द्विरष्टापाद्यं वैश्यस्य द्वात्रिंशत्क्षत्रियस्य तु   । । १८.५८  । ।	</p>
<td><p>		
	ब्राह्मणस्य चतुःषष्टीत्येवं स्वायंभुवोऽब्रवीत् ।तत्रापि च विशेषेण विद्वत्स्वभ्यधिकं भवेत् । । १८.५९  । ।	</p>
<td><p>		
	शारीरश्चार्थदण्डश्च दण्डस्तु द्विविधः स्मृतः   ।शारीरा दशधा प्रोक्ता अर्थदण्डास्त्वनेकधा   । । १८.६०  । ।	</p>
<td><p>		
	काकण्यादिस्त्वर्थदण्डः सर्वस्वान्तस्तथैव च   ।शारीरस्त्ववरोधादिर्जीवितान्तस्तथैव च   । । १८.६१  । ।	</p>
<td><p>		
	काकण्यादिस्तु यो दण्डः स तु माषापरः स्मृतः   ।माषावराद्यो यः प्रोक्तः कार्षापणपरस्तु सः   । । १८.६२  । ।	</p>
<td><p>		
	कार्षापणापराद्यस्तु चतुःकार्षापणः परः   ।द्व्यवरोऽष्टापरश्चान्यस्त्र्यवरो द्वादशोत्तरः   । । १८.६३  । ।	</p>
<td><p>		
	कार्षापणाद्या ये प्रोक्ताः सर्वे ते स्युश्चतुर्गुणाः   ।एवं अन्ये तु विज्ञेयाः प्राक्च ते पूर्वसाहसात् । । १८.६४  । ।	</p>
<td><p>		
	कार्षापणो दक्षिणस्यां दिशि रौप्यः प्रवर्तते   ।पणैर्निबद्धः पूर्वस्यां षोडशैव पणाः स तु   । । १८.६५  । ।	</p>
<td><p>		
	माषो विंशतिभागस्तु ज्ञेयः कार्षापणस्य तु   ।काकणी तु चतुर्भागो माषस्य च पणस्य च   । । १८.६६  । ।	</p>
<td><p>		
	पाञ्चनद्याः प्रदेशे तु संज्ञा या व्यावहारिकी   ।कार्षापणप्रमाणं तु निबद्धं इह वै तया   । । १८.६७  । ।	</p>
<td><p>		
	कार्षापणोऽण्डिका ज्ञेयाश्चतस्रस्तास्तु धानकः   ।तद्द्वादश सुवर्णस्य दीनारश्चित्रकः स्मृतः   । । १८.६८  । ।	</p>
<td><p>		
	वार्त्तां त्रयीं चाप्यथ दण्डनीतिं राजानुवर्तेत्संतताप्रमत्तः   ।हन्यादुपायैर्निपुणैर्गृहीतान्पुरे च राष्ट्रे निगृह्णीयात्पापान्  । । १८.६९  । ।	</p>