महाभारतम्-03-आरण्यकपर्व-109
लोमश उवाच ।	3-109-1x
भगीरथवचः शुत्वा प्रियार्य च द्विचौकसाम् ।	3-109-1a
एवमस्त्विति राजानं भगवान्प्रत्यभापत ॥	3-109-1b

धारयिष्ये महाभाग गगनात्मच्युतां शिवाम्	3-109-2a
दिव्यां देवनदीं पुण्यां त्वत्कृते नृपसत्तम् ।	3-109-2b

एवमुक्त्वा महाबाहो हिमवन्तुमुपागमत् ।	3-109-3a
संवृतः पार्षदैर्घोरैर्नानाप्रहरणोधतैः ।	3-109-3b

तत्र स्थित्वा नरश्रेष्ठं भगीरथमुवाच ह ।	3-109-4a
प्रयाचस्व महाबाहो शैलराजसुतां नदीम् ॥	3-109-4b

पितृणां पावनार्थ ते तामहं मनुजाधिप ।	3-109-5a
पतमानां सरिच्छ्रेष्ठां धारयिष्ये त्रिविष्टपात् ।।	3-109-5b

एतच्छ्रुत्वा बचो राजा शर्वेण समुदाहृतम् ।	3-109-6a
प्रयतः प्रणतो भूत्वा गङ्गं हि समचिन्तयत् ॥	3-109-6b

ततः पुण्यजला रम्या राज्ञा समनुचिन्तिता ।	3-109-7a
ईशानं च स्थितं दृष्ट्वा गगनात्सहसा च्युता ॥	3-109-7b

तां प्रच्युतामथो दृष्ट्वा देवाः सार्घ् महर्षिभिः ।	3-109-8a
गन्धर्वोरगयक्षाश्व समाजग्मुर्दिदृक्षवः ॥	3-109-8b

ततः पपात गगनाद्ग्ङ्गा हिमवतः सुता ।	3-109-9a
समुद्वान्तमहावर्ता मीनग्राहसमाकुला ॥	3-109-9b

तां दधार हरो राजन्गङ्गां गगनमेखलाम् ।	3-109-10a 
ललाटदेशे पतितां मालां मुक्तामयीमिव ।	3-109-10b

सा बभूव विसर्पन्ती त्रिधा राजन्समुद्रगा ।	3-109-11a
फेनपुञ्जाकुलजला हंसानामिव पङ्कयः ॥	3-109-11b

क्कचिदाभोगकुटिला प्रस्खलन्ती क्कचित्क्कचित् ।	3-109-12a
सा फेनपटसंवीता मत्तेव प्रमदाऽव्रजत् ।।	3-109-12b

क्कचित्सा तोयनिनदैर्नदन्ती नादमुत्तमम् ।	3-109-13a
‘क्कचिदाकाशमावर्तैः संक्षिपन्तीव सर्वशः ॥	3-109-13b

एवंप्रकारान्सुबहून्कुर्वती गगनाच्युता ।	3-109-14a
पृथिवीतलमासाद्य भगीरथमथाब्रवीत् ॥	3-109-14b

दर्शयस्व महाराज मार्ग केन व्रजाम्यहम् ।	3-109-15a
त्वदर्थमवतीर्णास्मि पृथिवीं पृथिवीपते ॥	3-109-15b

एतच्छ्रुत्वा वचो राजा प्रातिष्टत भगीरथः ।	3-109-16a
तत्र तानि शरीराणि सागराणां महात्मनाम् ।	3-109-16b
प्लावनार्थं नरश्रेष्ठ पुण्येन सलिलेन च ॥	3-109-16c

गंङ्गाया धारणं कृत्वा हरो लोकनमस्कृतः ।	3-109-17a
कैलासं पर्वतश्रेष्ठं जगाम त्रिदशैः सह ॥	3-109-17b

समासाद्य समुद्रं च गङ्गया सहितो नृपः ।	3-109-18a
पूरयामास वेगेन समुद्रं वरुणालयम् ॥	3-109-18b

दुहितृत्वे च नृपतिर्गङ्गां समनुकल्पयत् ।	3-109-19a
पितृणां चोदकं तत्र ददौ पूर्णमनोरथः ॥	3-109-19b

एतत्ते सर्वमाख्यातं गङ्ग त्रिपथगा यथा ।	3-109-20a
पूरणार्थ समुद्रस्य पृथिवीमवतारिता ॥	3-109-20b

`कालेयाश्च महाराज त्रिदशैर्विनिपातिताः ।	3-109-21a
समुद्रश्च यथा पीतः कारणार्थ महात्मना ॥	3-109-21b

वातापिश्च यथा नीतः क्षयं स ब्रह्महा प्रभो ।	3-109-22a 
अगस्त्येन महाराज यन्मां त्वं परिपृच्छसि ॥	3-109-22b

॥ इति श्रीमन्महाभारते अरण्यपर्वणि तीर्थयात्रापर्वणि नवाधिकशततमोऽध्यायः ॥१०९॥	
---
F.N. गगनाच्युतं यथा भवति तथा पतन्त्याः । गगनाद्भुवमिति ।
झ्.पाठः  ॥२२॥ अष्टाधिकशततमोऽध्यायः ॥ १०८॥

महाभारतम्/आरण्यकपर्व