रामायणम्/उत्तरकाण्डम्/सर्गः २७
कैलासं लङ्घयित्वाथ दशग्रीवः स रावणः ।	
आससाद महातेजा इन्द्रलोकं निशाचरः ।। ७.२७.१ ।।	
तस्य राक्षससैन्यस्य समन्तादुपयास्यतः ।	
देवलोकं ययौ शब्दो मथ्यमानार्णवोपमः ।। ७.२७.२ ।।	
श्रुत्वा तु रावणं प्राप्तमिन्द्रश्चलित आसनात् ।	
अब्रवीत्तत्र तान् देवान् सर्वानेव समागतान् ।। ७.२७.३ ।।	
आदित्यान्सवसून्रुद्रान्विश्वान्साध्यान्मरुद्गणान् ।	
सज्जीभवत युद्धार्थं रावणस्य दुरात्मनः ।। ७.२७.४ ।।	
एवमुक्तास्तु शक्रेण देवाः शक्रसमा युधि ।	
सन्नह्य सुमहासत्त्वा युद्धश्रद्धासमन्विताः ।। ७.२७.५ ।।	
स तु दीनः परित्रस्तो महेन्द्रो रावणं प्रति ।	
विष्णोः समीपमागत्य वाक्यमेतदुवाच ह ।। ७.२७.६ ।।	
विष्णो कथं करिष्यामि महावीर्यपराक्रमः ।	
असौ हि बलवद्रक्षो युद्धार्थमभिवर्तते ।। ७.२७.७ ।।	
वरप्रदानाद्बलवान्न खल्वन्येन हेतुना ।	
तत्तु सत्यवचः कार्यं यदुक्तं पद्मयोनिना ।। ७.२७.८ ।।	
तद्यथा नमुचिर्वृत्रो बलिर्नरकशम्बरौ ।	
त्वद्बलं समवष्टभ्य मया दग्धास्तथा कुरु ।। ७.२७.९ ।।	
नह्यन्यो देवदेवेश त्वामृते मधुसूदन ।	
गतिः परायणं नास्ति त्रैलोक्ये सचराचरे ।। ७.२७.१० ।।	
त्वं हि नारायणः श्रीमान्पद्मनाभः सनातनः ।	
त्वयेमे स्थापिता लोकाः शक्रश्चाहं सुरेश्वरः ।। ७.२७.११ ।।	
त्वया सृष्टमिदं सर्वं त्रैलोक्यं सचराचरम् ।	
त्वामेव भगवन्सर्वे प्रविशन्ति युगक्षये ।। ७.२७.१२ ।।	
तदाचक्ष्व यथा तत्त्वं देवदेव मम स्वयम् ।	
अपि चक्रसहायस्त्वं योत्स्यसे रावणं प्रभो ।। ७.२७.१३ ।।	
एवमुक्तः स शक्रेण देवो नारायणः प्रभुः ।	
अब्रवीन्न परित्रासः कर्तव्यः श्रूयतां च मे ।। ७.२७.१४ ।।	
न तावदेष दुष्टात्मा शक्यो जेतुं सुरासुरैः ।	
हन्तुं चापि समासाद्य वरदानेन दुर्जयः ।। ७.२७.१५ ।।	
सर्वथा तु महत्कर्म करिष्यति बलोत्कटः ।	
राक्षसः पुत्रसहितो दृष्टमेतन्निसर्गतः ।। ७.२७.१६ ।।	
यत्तु मां त्वमभाषिष्ठ युद्ध्यस्वेति सुरेश्वर ।	
नाहं तं प्रतियोत्स्यामि रावणं राक्षसं युधि ।। ७.२७.१७ ।।	
नाहत्वा समरे शत्रुं विष्णुः प्रतिनिवर्तते ।	
दुर्लभश्चैव कामो ऽद्य वरगुप्ताद्धि रावणात् ।। ७.२७.१८ ।।	
प्रतिजाने च देवेन्द्र त्वत्समीपे शतक्रतो ।	
भविता ऽस्मि यथा ऽस्याहं रक्षसो मृत्युकारणम् ।। ७.२७.१९ ।।	
अहमेव निहन्ता ऽस्मि रावणं सपुरःसरम् ।	
देवता नन्दयिष्यामि ज्ञात्वा कालमुपागतम् ।	
एतत्ते कथितं तत्त्वं देवराज शचीपते ।। ७.२७.२० ।।	
युद्ध्यस्व विगतत्रासः सर्वैः सार्धं महाबल ।। ७.२७.२१ ।।यामि ज्ञात्वा कालमुपागतम् ।	
ततो रुद्राः सहादित्या वसवो मरुतो ऽश्वनौ ।	
सन्नद्धा निर्ययुस्तूर्णं राक्षसानभितः पुरात् ।। ७.२७.२२ ।।	
एतस्मिन्नन्तरे नादः शुश्रुवे रजनीक्षये ।	
तस्य रावणसैन्यस्य प्रयुद्धस्य समन्ततः ।। ७.२७.२३ ।।	
ते प्रयुद्धा महावीर्या ह्यन्योन्यमभिवीक्ष्य वै ।	
सङ्ग्राममेवाभिमुखा ह्यभवर्तन्त हृष्टवत् ।। ७.२७.२४ ।।	
ततो दैवतसैन्यनां सङ्क्षोभः समजायत ।	
तदक्षयं महासैन्यं दृष्ट्वा समरमूर्धनि ।। ७.२७.२५ ।।	
ततो युद्धं समभवेद्देवदानवरक्षसाम् ।	
घोरं तुमुलनिर्ह्रादं नानाप्रहरणोद्यतम् ।। ७.२७.२६ ।।	
एतस्मिन्नन्तरे शूरा राक्षसा घोरदर्शनाः ।	
युद्धार्थं समवर्तन्त सचिवा रावणस्य ते ।। ७.२७.२७ ।।	
मारीचश्च प्रहस्तश्च महापार्श्वमहोदरौ ।	
अकम्पनो निकुम्भश्च शुकः सारण एव च ।। ७.२७.२८ ।।	
संह्लादो धूमकेतुश्च महादंष्ट्रो घटोदरः ।	
जम्बुमाली महाह्रादो विरूपाक्षश्च राक्षसः ।। ७.२७.२९ ।।	
सुप्तघ्नो यज्ञकोपश्च दुर्मुखो दूषणः खरः ।	
त्रिशिराः करवीराक्षः सूर्यशत्रुश्च राक्षसः ।। ७.२७.३० ।।	
महाकायो ऽतिकायश्च देवान्तकनरान्तकौ ।	
एतैः सर्वैः परिवृतो महावीर्यो महाबलः ।। ७.२७.३१ ।।	
रावणस्यार्यकः सैन्यं सुमाली प्रविवेश ह ।	
स दैवतगणान्सर्वान्नानाप्रहरणैः शितैः ।	
व्यध्वंसयत्सुसङ्क्रुद्धो वायुर्जलधरानिव ।। ७.२७.३२ ।।	
तद्दैवतबलं राम हन्यमानं निशाचरैः ।	
प्रणुन्नं सर्वतो दिग्भ्यः सिंहनुन्ना मृगा इव ।। ७.२७.३३ ।।	
एतस्मिन्नन्तरे शूरो वसूनामष्टमो वसुः ।	
सावित्र इति विख्यातः प्रविवेश रणाजिरम् ।। ७.२७.३४ ।।	
तथा ऽ ऽदित्यौ महावीर्यौ त्वष्टा पूषा च दंशितौ ।	
निंर्भयौ सह सैन्येन तदा प्राविशतां रणे ।। ७.२७.३५ ।।	
ततो युद्धं समभवत्सुराणां सह राक्षसैः ।	
क्रुद्धानां रक्षसां कीर्तिं समरेष्वनिवर्तिनाम् ।। ७.२७.३६ ।।	
ततस्ते राक्षसाः सर्वे विबुधान्समरे स्थितान् ।	
नानाप्रहरणैर्घोरैर्जघ्नुः शतसहस्रशः ।। ७.२७.३७ ।।	
देवाश्च राक्षसान्घोरान्महाबलपराक्रमान् ।	
समरे विमलैः शस्त्रैरुपनिन्युर्यमक्षयम् ।। ७.२७.३८ ।।	
एतस्मिन्नन्तरे राम सुमाली नाम राक्षसः ।	
नानाप्रहरणैः क्रुद्धस्तत्सैन्यं सो ऽभ्यवर्तत ।। ७.२७.३९ ।।	
स दैवतबलं सर्वं नानाप्रहणैः शितैः ।	
व्यध्वंसयत सङ्क्रुद्धो वायुर्जलधरं यथा ।। ७.२७.४० ।।	
ते महाबाणवर्षैश्च शूलप्रासैः सुदारुणैः ।	
हन्यमानाः सुराः सर्वे न व्यतिष्ठन्त संहताः ।। ७.२७.४१ ।।	
ततो विद्राव्यमाणेषु दैवतेषु सुमालिना ।	
वसूनामष्टमः क्रुद्धः सावित्रो वै व्यवस्थितः ।। ७.२७.४२ ।।	
संवृतः स्वैरथानीकैः प्रहरन्तं निशाचरम् ।	
विक्रमेण महातेजा वारयामास संयुगे ।। ७.२७.४३ ।।	
ततस्तयोर्महायुद्धमभवद्रोमहर्षणम् ।। ७.२७.४४ ।।	
सुमालिनो वसोश्चैव समरेष्वनिवर्तिनोः ।	
ततस्तस्य महाबाणैर्वसुना सुमहात्मना ।	
निहतः पन्नगरथः क्षणेन विनिपातितः ।। ७.२७.४५ ।।	
हत्वा तु संयुगे तस्य रथं बाणशतैश्चितम् ।	
गदां तस्य वधार्थाय वसुर्जग्राह पाणिना ।। ७.२७.४६ ।।	
ततः प्रगृह्य दीप्ताग्रां कालदण्डोपमां गदाम् ।	
तां मूर्ध्नि पातयामास सावित्रो वै सुमालिनः ।। ७.२७.४७ ।।	
सा तस्योपरि चोल्काभा पतन्तीव बभौ गदा ।	
इन्द्रप्रमुक्ता गर्जन्ती गिराविव महाशनिः ।। ७.२७.४८ ।।	
तस्य नैवास्थि न शिरो न मांसं ददृशे तदा ।	
गदया भस्मतां नीतं निहतस्य रणाजिरे ।। ७.२७.४९ ।।	
तं दृष्ट्वा निहतं सङ्ख्ये राक्षसास्ते समन्ततः ।	
व्यद्रवन्सहिताः सर्वे क्रोशमानाः परस्परम् ।	
विद्राव्यमाणा वसुना राक्षसा नावतस्थिरे ।। ७.२७.५० ।।	
इत्यार्षे श्रीमद्रामायणे वाल्मीकीये आदिकाव्ये श्रीमदुत्तरकाण्डे सप्तविंशः सर्गः ।। २७ ।।	

रामायणम्/उत्तरकाण्डम्