बृहत्संहिता/अध्यायः ४०
४० द्रव्यनिश्चयाध्यायः ।।
 ये येषां द्रव्याणां अधिपतयो राशयः समुद्दिष्टाः ।	
 मुनिभिः शुभाशुभार्थं तानागमतः प्रवक्ष्यामि ।।	४०.०१ ।। 
 वस्त्रऽविककुतुपानां मसूरगोधूमरालकयवानाम् ।	
 स्थलसम्भवओषधीनां कनकस्य च कीर्तितो मेषः ।।	४०.०२ ।। 
 गवि वस्त्रकुसुमगोधूमशालियवमहिषसुरभितनयाः स्युः ।	
 मिथुने +अपि धान्यशारदवल्लीशालूककार्पासाः ।।	४०.०३ ।। 
 कर्किणि कोद्रवकदलीदूर्वाफलकन्दपत्रचोचानि ।	
 सिंहे तुषधान्यरसाः सिंहऽदीनां त्वचः सगुडाः ।।	४०.०४ ।। 
 षष्ठे +अतसीकलायाः कुलत्थगोधूममुद्गनिष्पावाः ।	
 सप्तमराशौ माषा *यवगोधूमाः ससर्षपाश्चएव[क्.गोधूमाः सर्षपाः सयवाः] ।।	४०.०५ ।। 
 अष्टमराशाविक्षुः सैक्यं लोहान्यजऽविकं चापि ।	
 नवमे तु तुरगलवणाम्बरास्त्रतिलधान्यमूलानि ।।	४०.०६ ।। 
 मकरे तरुगुल्मऽद्यं सैक्यैक्षुसुवर्णकृष्णलोहानि ।	
 कुम्भे सलिलजफलकुसुमरत्नचित्राणि रूपाणि ।।	४०.०७ ।। 
 मीने कपालसम्भवरत्नान्यम्बुउद्भवानि वज्राणि ।	
 स्नेहाश्च नैकरूपा व्याख्याता मत्स्यजातं च ।।	४०.०८ ।। 
 राशेश्चतुर्दशार्थायसप्तनवपञ्चमस्थितो जीवः ।	
 द्व्येकादशदशपञ्चाष्टमेषु शशिजश्च वृद्धिकरः ।।	४०.०९ ।। 
 षट्सप्तमगो हानिं वृद्धिं शुक्रः करोति शेषेषु ।	
 उपचयसंस्थाः क्रूराः शुभदाः शेषेषु हानिकराः ।।	४०.१० ।। 
 राशेर्यस्य क्रूराः पीडास्थानेषु संस्थिता बलिनः ।	
 तत्प्रोक्तद्रव्याणां महार्घता दुर्लभत्वं च ।।	४०.११ ।। 
 इष्टस्थाने सौम्या बलिनो येषां भवन्ति राशीनाम् ।	
 तद्द्रव्याणां वृद्धिः *सामर्घ्यं वल्लभत्वं च[क्.सामर्थयमदुर्लभत्वं च] ।।	४०.१२ ।। 
 गोचरपीडायां अपि राशिर्बलिभिः शुभग्रहैर्दृष्टः ।	
 पीडां न करोति तथा क्रूरैरेवं विपर्यासः ।।	४०.१३ ।।