विष्णुमहिम्नस्तोत्रम्
श्री गणेशाय नमः । 	
महिम्नस्ते पारं विधिहरफणीन्द्रप्रभृतयो	
विदुर्नाद्यप्यज्ञश्चलमतिरहो नाथ नु कथम् ।	
विजानीयामद्धा नलिननयनात्मीयवचसो	
विशुद्ध्यै वक्ष्यामीषदपि तु तथापि स्वमतितः ॥ १॥	
यदाहुर्ब्रह्मैके पुरुषमितरे कर्म च	
परेऽपरे बुद्धं चान्ये शिवमपि च धातारमपरे ।	
तथा शक्तिं केचिद्गणपतिमुतार्कं च	
सुधियो मतीनां वै भेदात्त्वमसि तदशेषं मम मतिः ॥ २॥	
शिवः पादाम्भस्ते शिरसि धृतवानादरयुतं	
तथा शक्तिश्चासौ तव तनुजतेजोमयतनुः ।	
दिनेशं चैवामुं तव नयनमूचुस्तु नियमास्त्वदन्यः	
को ध्येयो जगति किल देवो वद विभो ॥ ३॥	
क्वचिन्मत्स्यः कूर्मः क्वचिदपि वराहो नरहरिः	
क्वचित्खर्वो रामो दशरथसुतो नन्दतनयः ।	
क्वचिद्बुद्धः कल्किर्विहरसि कुभारापहृतये	
स्वतन्त्रोऽजो नित्यो विभुरपि तवाक्रीडनमिदम् ॥ ४॥	
हृताम्नायेनोक्तं स्तवनवरमाकर्ण्य विधिना	
द्रुतं मात्स्यं धृत्वा वपुरजरशङ्खासुरमथो ।	
क्षयं नीत्वा मृत्योर्निगमगणमुद्धृत्य जलधेरशेषं	
सङ्गुप्तं जगदपि च वेदैकशरणम् ॥ ५॥	
निमज्जन्तं वार्धौ नगवरमुपालोक्य	
सहसा हितार्थं देवानां कमठवपुषाऽऽविश्य गहनम् ।	
पयोराशिं पृष्ठे तमजित सलीलं घृतवतो	
जगद्धातुस्तेऽभूत्किमु सुलभभाराय गिरिकः ॥ ६॥	
हिरण्याक्षः क्षोणीमविशदसुरो नक्रनिलयं	
समादायामर्त्यैः कमलजुमुखैरम्बरगतैः ।	
स्तुतेनानन्तात्मन्नचिरमवभाति स्म	
विघृता त्वया दंष्ट्राग्रेऽसाववनिरखिला कन्दुक इव ॥ ७॥	
हरिः क्वास्तीत्युक्ते दनुजपतिनाऽऽपूर्य	
निखिलं जगन्नादैः स्तम्भान्नरहरिशरीरेण करजैः ।	
समुत्पत्याशूरावसुरवरमादारितवतस्तवाख्याता	
भूमन्किमु जगति नो सर्वगतता ॥ ८॥	
विलोक्याजं द्वार्गं कपटलघुकायं सुररिपुर्निषिद्धोऽपि	
प्रादादसुरगुरुणात्मीयमखिलम् ।	
प्रसन्नस्तद्भक्त्या त्यजसि किल नाद्यापि	
भवनं बलेर्भक्ताधीन्यं तव विदितमेवामरपते ॥ ९॥	
समाधावासक्तं नृपतितनयैर्वीक्ष्य पितरं हतं	
बाणै रोषाद्गुरुतरमुपादाय परशुम् ।	
विना क्षत्रं विष्णो क्षितितलमशेषं कृतवसोऽसकृत्किं	
भूभारोद्धरणपटुता ते न विदिता ॥ १०॥	
समाराध्योमेशं त्रिभुवनमिदं वासवमुखं वशे	
चक्रे चक्रिन्नगणयदनिशं जगदिदम् ।	
गतोऽसौ लङ्केशस्त्वचिरमथ ते बाणविषयं	
न केनाप्तं त्वत्तः फलमविनयस्यासुररिपो ॥ ११॥	
क्वचिद्दिव्यं शौर्यं क्वचिदपि रणे कापुरुषता	
क्वचिद्गीताज्ञानं क्वचिदपि परस्त्रीविहरणम् ।	
क्वचिन्मृत्स्नाशित्वं क्वचिदपि च वैकुण्ठविभवश्चरित्रं	
ते नूनं शरणद विमोहाय कुधियाम् ॥ १२॥	
न हिंस्यादित्येद्घ्रुवमवितथं वाक्यमबुधैरथाग्नीषोमीयं	
पशुमिति तु विप्रैर्निगदितम् ।	
तवैतन्नास्थानेऽसुरगणविमोहाय गदतः समृद्धिर्नीचानां	
नयकर हि दुःखाय जगतः ॥ १३॥	
विभागे वर्णानां निगमनिचये चावनितले	
विलुप्ते सञ्जातो द्विजवरगृहे शम्भलपुरे ।	
समारुह्याश्वं स्वं लसदसिकरो	
म्लेन्च्छनिकरान्निहन्ताऽस्युन्मत्तान्किल कलियुगान्ते युगपते ॥ १४॥	
गभीरे कासारे जलचरवराकृष्टचरणो रणेऽशक्तो	
मज्जन्नभयद जलेऽचिन्तयदसौ ।	
यदा नागेन्द्रस्त्वां सपदि पदपाशादपगतो गतः	
स्वर्गं स्थानं भवति विपदां ते किमु जनः ॥ १५॥	
सुतैः पृष्टो वेधाः प्रतिवचनदानेऽप्रभुरसावथात्मन्यात्मानं	
शरणमगमत्त्वां त्रिजगताम् ।	
ततस्तेऽस्तातङ्का ययुरथ मुदं हंसवपुषा	
त्वया ते सार्वज्ञं प्रथितममरेशेह किमु नो ॥ १६॥	
समाविद्धो मातुर्वचनविशिखैराशु विपिनं तपश्चक्रे	
गत्वा तव परमतोषाय परमम् ।	
ध्रुवो लेभे दिव्यं पदमचलमल्पेऽपि वयसि	
किमस्त्यस्मिंल्लोके त्वयि वरद तुष्टे दुरधिगम् ॥ १७॥	
वृकाद्भीतस्तूर्णं स्वजनभयभित्त्वां	
पशुपतिर्भ्रमंल्लोकान्सर्वान् शरणभुपयातोऽथ दनुजः ।	
स्वयं भस्मीभूतस्तव वचनभङ्गोद्गतमती	
रमेशाहो माया तव दुरनुमेयाऽखिलजनैः ।१८॥	
हृतं दैत्यैर्द्दष्ट्वाऽनृतघटमजय्यैस्तु नयतः कटाक्षैः	
संमोहं युवतिवरवेषेण दितिजान् ।	
समग्रं पीयूषं सुभग सुरपूगाय ददतः समस्यापि	
प्रायस्तव खलु हि भृत्येष्वभिरतिः ॥ १९॥	
समाकृष्टा दुष्टैर्दुपदतनयाऽलब्धशरणा सभायां	
सर्वात्मंस्तव शरणमुच्चैरुपगता ।	
समक्षं सर्वेषामभवदचिरं चीरनिचयः स्मृतेस्ते	
साफल्यं नयनविषयं नो किमु सताम् ॥ २०॥	
वदन्त्येके स्थानं तव वरद वैकुण्ठमपरे	
गवां लोकं लोकं फणिनिलयपातालमितरे ।	
तथान्ये क्षीरोदं हृदयनलिनं चापि तु सतां न मन्ये	
तत्स्थानं त्वहमिह च यत्रासि न विभो ॥ २१॥	
शिवोऽहं रूद्राणामहममरराजो दिविषदां मुनीनां	
व्यासोऽहं सुरवर समुद्रोऽस्मि सरसाम् ।	
कुबेरो यक्षाणामिति तव वचो मन्दमतये न	
जाने तज्जातं जगति ननु यन्नासि भगवन् ॥ २२॥	
शिरो नाको नेत्रे शशिदिनकरावम्बरमुरो दिशः	
श्रोते वाणी निगमनिकरस्ते कटिरिला ।	
अकूपारो बस्तिश्चरणमपि पातालमिति	
वै स्वरूपं तेऽज्ञात्वा नृतनुमवजानन्ति कुधियः ॥ २३॥	
शरीरं वैकुण्ठं हृदयनलिनं वाससदनं मनोवृत्तिस्तार्क्ष्यो	
मतिरियमथो सागरसुता ।	
विहारस्तेऽवस्थात्रितयमसवः पार्षदगणो न पश्यत्यज्ञा	
त्वामिह बहिरहो याति जनता ॥ २४॥	
सुघोरं कान्तारं विशति च तडागं सुगहनं	
तथोत्तुङ्गं शृङ्गं सपदि च समारोहति गिरेः ।	
प्रसूनार्थं चेतोम्बुजममलमेकं त्वयि विभो	
समर्प्याज्ञस्तूर्णं वत न च सुखं विन्दति जनः ॥ २५॥	
कृतैकान्तावासा विगतनिखिलाशाः शमपरा	
जितश्वासोच्छ्वासास्त्रुटितभवपाशाः सुयमिनः ।	
परं ज्योतिः पश्यन्त्यनघ यदि पश्यन्तु मम तु	
श्रियाश्लिष्टं भूयान्नयनविषयं ते किल वपुः ॥ २६॥	
कदा गङ्गोत्तुङ्गामलतरतरङ्गाच्छपुलिने	
वसन्नाशापाशादखिलखलदाशाद् अपगतः ।	
अये लक्ष्मीकान्ताम्बुजनयन तातामरपते	
प्रसीदेत्याजल्पन्नमरवर नेष्यामि समयम् ॥ २७॥	
कदा शृङ्गैः स्फीते मुनिगणपरीते हिमनगे द्रुमावीते	
शीते सुरमधुरगीते प्रतिवसन् ।	
क्वचिद्ध्यानासक्तो विषयसुविरक्तो भवहरं	
स्मरंस्ते पादाब्जं जनिहर समेष्यामि विलयम् ॥ २८॥	
सुधापानं ज्ञानं न च विपुलदानं न निगमो	
न यागो नो योगो न च निखिलभोगोपरमणम् ।	
जपो नो नो तीर्थं व्रतमिह न चोग्रं त्वयि	
तपो विना भक्तिं तेऽलं भवभयविनाशाय मधुहन् ॥ २९॥	
नमः सर्वेष्टाय श्रुतिशिखरदृष्टाय च नमो	
नमोऽसंश्लिष्टाय त्रिभुवननिविष्टाय च नमः ।	
नमोविस्पष्टाय प्रणवपरिमृष्टाय च नमो	
नमस्ते सर्वात्मन्पुनरपि पुनस्ते मम नमः ॥ ३०॥	
कणान्कश्चिद्वृष्टेर्गणननिपुणस्तूर्णमवनेस्तथा	
शेषान्पांसूनमित कलयेच्चापि तु जनः ।	
नभः पिण्डीकुर्यादशिरमपि चेच्चर्मवदिदं	
तथापीशासौ ते कलयितुमलं नाखिलगुणान् ॥ ३१॥	
क्व माहात्म्यं सीमोज्झितमविषयं वेदवचसां विभो	
ते मे चेतः क्व च विविधतापाहतमिदम् ।	
मयेदं यत्किञ्चिद्गदितमथ बाल्येन तु गुरो	
गृहाणैतच्छुद्धार्पितमिह न हेयं हि महताम् ॥ ३२॥	
इति हरिस्तवनं सुमनोहरं परमहंसजनेन समीरितम् ।	
सुगमसुन्दरसारपदास्पदं तदिदमस्तु हरेरनिशं मुदे ॥ ३३॥	
गदारथाङ्गाम्बुजकम्बुधारिणो रमासमाश्लिष्टतनोस्तनोतु नः ।	
बिलेशयाधीशशरीरशायिनः शिवं स्तवोऽस्रमयं परं हरेः ॥ ३४॥	
पठेदिमं यस्तु नरः परं स्तवं समाहितोघौघघनप्रभञ्जनम् ।	
स विन्दतेऽत्राखिलभोगसम्पदो महीयते विष्णुपदे ततो ध्रुवम् ॥ ३५॥	
। इति श्रीमत्परमहंसस्वामिब्रह्मानन्दविरचितं 	
श्रीविष्णुमहिम्नः स्तोत्रं सम्पूर्णम् ।