गरुडपुराणम्/प्रेतकाण्डः (धर्मकाण्डः)/अध्यायः ४१
श्रीगरुडमहापुराणम् ४१
श्रीविष्णुरुवाच  ।
वृषोत्सर्गं प्रकुर्वीत विधिपूर्वं खगेश्वर  ।
कार्तिकादिषु मासेषु पौर्णमास्यां शुभे दिने  ॥ २,४१.१ ॥
विवाहोत्सर्जनं श्राद्धं नान्दीमुखमुपक्रमेत् ।
कुर्याद्भुवश्च संस्कारानग्निस्थापनमेव च  ॥ २,४१.२ ॥
वाप्यां कूपे गवां गोष्ठे स्थाप्याग्निं विधिवत्ततः  ।
विवाहविधिना सर्वं कुर्याद्ब्राह्मणवाचनम्  ॥ २,४१.३ ॥
पात्रासादनं श्रपणमुपयमनकुशादिकम्  ।
पुर्युक्षणान्ते होमं च कर्या द्वै ब्राह्मणेन तु  ॥ २,४१.४ ॥
आघारावाज्यभागौ च चक्षुषी च प्रदा पयेत् ।
प्रथमेऽहरिति मन्त्रेण होतव्याश्च षडाहुतीः (तयः)  ॥ २,४१.५ ॥
आघारावाज्यभागौ तु पायसेनाङ्गदेवताः  ।
अग्नये रुद्राय शर्वाय पशुपतये उग्राय शिवाय  ।
भवाय महादेवायेशानाय यमाय च  ॥ २,४१.६ ॥
पिष्टकेन सकृद्धोमं पूषागा इति मन्त्रतः  ।
उभयोः स्विष्टिकूद्धोमश्चरुणा पायसेन च  ॥ २,४१.७ ॥
प्रथमं व्याहृतिहोमः प्रायश्चित्तं प्रजापतिः  ।
संस्त्रवप्राशनं कुर्यात्प्रणीतापरिमोक्षणम्  ॥ २,४१.८ ॥
पवित्रप्रतिपत्तिश्च ब्राह्मणे दक्षैणा ततः  ।
षडङ्गरुद्रजाप्येन प्रोतो मोक्षमवाप्नुयात् ॥ २,४१.९ ॥
एकवर्णं वृषञ्चैव सकृद्वत्सतरीं खग  ।
स्नापयित्वा ततः कुर्यात्सर्वालङ्कारभूषितम्  ॥ २,४१.१० ॥
प्रतिष्ठाप्य च तद्युग्मं प्रेतो मोक्षमवाप्नुयात् ।
पुच्छेच तर्पणं कार्यमुच्छ्रिते मन्त्रपूर्वकम्  ।
ब्राह्मणान् भोजयेत्पश्चाद्दक्षिणाभिश्च तोषयेत् ॥ २,४१.११ ॥
ततः श्राद्धं समुद्दिष्टमेकोद्दिष्टं यथाविधि  ।
जलमन्नं तथा देयं प्रेतोद्धरणहेतवे  ॥ २,४१.१२ ॥
द्वादशाहे ततः कुर्यान्मासेमासे पृथक्पथक् ।
एवं विधिः समायुक्तः प्रेतमोक्षे करोति हि  ॥ २,४१.१३ ॥
इति श्रीगारुडे महापुराणे उत्तरखण्डे द्वितीयांशे धर्मकाण्डे प्रेतकल्पे श्रीकृष्णगरुडसंवादे वृषोत्सर्गनिरूपणं नामै कचत्वारिंशत्तमोऽध्यायः

प्रेतकाण्डः