स्कन्दपुराणम्/खण्डः ६ (नागरखण्डः)/अध्यायः २४६
॥ गालव उवाच ॥ ॥ 
शक्रादयस्तु देवेशा दुःखसंतप्तमानसाः ॥ ॥ 
ईश्वरादर्शनभ्रांतमनः कर्मेंद्रिया रतिम् ॥ १ ॥ 
न प्रापुर्लोकनाथं ते कृत्वा यः प्रतिमाकृतिम् ॥ 
तपसाराधयामासुः सर्वभूतहृदिस्थितम् ॥ २ ॥ 
कपर्दशिरसं देवं शूलहस्तं पिनाकिनम् ॥ 
कपालखट्वांगधरं दशहस्तं किरीटिनम्॥ ३ ॥ 
उमासहितमीशानं पंचवक्त्रं महाभुजम्॥ 
कर्पूरगौरदेहाभं सितभूतिविभूषितम्॥ ॥ ४ ॥ 
नागयज्ञोपवीतेन गजचर्मसमन्वितम् ॥ 
कृष्णसारत्वचा चापि कृतप्रावरणं विभुम् ॥ ५ ॥ 
कृतध्यानाः सुरास्तत्र वृक्षाधारे समाश्रिताः ॥ 
व्रतचर्यां समाश्रित्य प्रचक्रुस्तप उत्तमम् ॥ ६ ॥ 
षडक्षरेण मंत्रेण शैवेन विहिताः सुराः ॥ 
॥ शूद्र उवाच ॥ ॥ 
व्रतचर्या त्वया या सा प्रोक्ता संजा यते कथम् ॥ ७ ॥ 
ब्रह्मन्विस्तरतो ब्रूहि न तृप्येते वचोऽमृतैः ॥ ८ ॥ 
॥ गालव उवाच ॥ ॥ 
जपन्भस्म च खट्वांगं कपालं स्फाटिकं तथा ॥ 
रुंडमालां पंचवक्त्रमर्द्धचंद्रं च मूर्द्धनि ॥ ९ ॥ 
चित्रकृत्तिपरीधानं कौपीनकुण्डलद्वयम् ॥ 
घंटायुग्मं त्रिशूलं च सूत्रं चर्यास्वरूपकम् ॥ ६.२४६.१० ॥ 
अमीभिर्लक्षणैर्लक्ष्यं मयोक्तं तव शूद्रज ॥ 
अनेन विधिना सर्वे देवा वह्निपुरोगमाः ॥ ११ ॥ 
सर्व आराधयामासुः सर्वोपायैर्वरप्रदम् ॥ 
चातुर्मास्ये च संपूर्णे सपूर्णे कार्तिकेऽमले ॥ १२ ॥ 
चीर्णव्रतान्सुरान्दृष्ट्वा विशुद्धांश्च महेश्वरः ॥ 
मतिं तेषां ददौ तुष्टो जीवात्मा सर्वभूतदृक् ॥ १३ ॥ 
शतरुद्रीयजाप्येन विधानसहितेन च ॥ 
ध्यानेन दीपदानेन चातुर्मास्ये तुतोष सः ॥ १४ ॥ 
पूजनैः षोडशविधैर्यथा विष्णोस्तथा हरे ॥ 
कुर्वाणान्भक्तिभावेन ज्ञात्वा देवान्समागतान् ॥ १५ ॥ 
प्रहृष्टो भगवान्रुद्रो ददौ तेषां शुभा मतिम् ॥ 
ततः संमंत्र्य ते देवा वह्निं स्तुत्वा यथार्थतः ॥ १६ ॥ 
प्रसन्नवदनं चक्रुः कार्यसाधनतत्परम् ॥ 
कर्मसाक्षी महातेजाः कृत्वा पारावतं वपु ॥ १७ ॥ 
प्रविवेश ततो मध्ये द्रष्टुं देवं महेश्वरम् ॥ 
चकार गतिविक्षेपं गुंठनैरवगुंठनैः ॥१८॥ 
लुंठनैः सर्पणैश्चैव चारुरूपोऽद्भुतां गतिम् ॥ 
तं दृष्ट्वा भगवांस्तत्र कारणं समबुद्ध्यत ॥१९॥ 
ऊर्ध्वरेतास्ततस्तस्मिन्ससर्जादौ दधार तत् ॥ 
वीर्यं वह्निमुखे चैव सोत्पपात गृहाद्बहिः ॥ ६.२४६.२० ॥ 
गते तस्मिन्पतंगेऽथ पार्वती विफलश्रमा ॥ 
संक्रुद्धा सर्वदेवानां सा शशाप महेश्वरी ॥ २१ ॥ 
यस्मान्ममेच्छा विहता भवद्भिर्दुष्टबुद्धिभिः ॥ 
तस्मात्पाषाणतामाशु व्रजंतु त्रिदिवौकसः ॥ २२ ॥ 
निरपत्या निर्दयाश्च सर्वे देवा भविष्यथ ॥ 
ततः प्रसादयामासुः प्रणताः शापयंत्रिताः ॥ २३ ॥ 
महद्दुःखं संप्रविष्टाः पुनः पुनरथाब्रुवन् ॥ २४ ॥
 ॥ देवा ऊचुः ॥ ॥ 
त्वं माता सर्वदेवानां सर्वसाक्षी सनातनी ॥ 
उत्पत्तिस्थितिसंहारकारणं जगतां सदा ॥ २५ ॥ 
भूतप्रकृतिरूपा त्वं महाभूतसमाश्रिता ॥ 
अपर्णा तपसां धात्री भूतधात्री वसुन्धरा ॥ २६ ॥ 
मंत्राराध्या मन्त्रबीजं विश्वबीजलयस्थितिः ॥ 
यज्ञादिफलदात्री च स्वाहारूपेण सर्वदा ॥ २७ ॥ 
मन्त्रयन्त्रसमोपेता ब्रह्मविष्णुशिवादिषु ॥ 
नित्यरूपा महारूपा सर्वरूपा निरञ्जना ॥ २९८ ॥ 
दोषत्रयसमाक्रान्त जननैः श्रेयसप्रदा ॥ 
महालक्ष्मीर्महाकालीमहादेवी महेश्वरी ॥ २९ ॥ 
विश्वेश्वरी महामाया मायाबीजवरप्रदा ॥ 
वररूपा वरेण्या त्वं वरदात्री वरासुता ॥ ६.२४६.३० ॥ 
बिल्वपत्रैः शुभैर्ये त्वां पूजयन्ति नराः सदा ॥ 
तेषां राज्यप्रदात्री च कामदा सिद्धिदा सदा ॥ ३१ ॥ 
चातुर्मास्येऽर्चिता यैस्त्वं बिल्वपत्रैर्विशेषतः ॥ 
तेषां वांछितसिद्ध्यर्थं जाता कामदुघा स्वयम् ॥ ३२ ॥ 
येऽर्चयंति सदा लोके महेश्वरसमन्विताम् ॥ 
बिल्वपत्रैर्महाभक्त्या न तेषां दुःखदुष्कृती ॥ ३३ ॥ 
चातुर्मास्ये विशेषेण तव पूजा महाफला ॥ 
अद्यप्रभृति यैर्लोकैर्बिल्वपत्रैस्तु पूजिता ॥ ३४ ॥ 
विधास्यसि महेशानि तेषां ज्ञानमनुत्तमम्॥ 
चातुर्मास्येऽधिकफलं बिल्वपत्रं वरानने ॥ ३५ ॥ 
उमामहेश्वरप्रीत्यै दत्तं विधिवदक्षयम् ॥ 
यथा श्रीस्तुलसीवृक्षे तथा बिल्वे च पार्वती ॥ ३६ ॥ 
त्वं मूर्त्या दृश्यसे विश्वं सकलाभीष्टदायिनी ॥ 
चातुर्मास्ये विशेषेण सेवितौ द्वौ महाफलौ ॥ ३७ ॥ 
इति श्रीस्कांदे महापुराण एकाशीतिसाहस्र्यां संहितायां षष्ठे नागरखण्डे हाटकेश्वरक्षेत्रमाहात्म्ये शेषशाय्युपाख्याने ब्रह्मनारदसंवादे चातुर्मास्य माहात्म्ये पैजवनोपाख्याने पार्वत्येन्द्रादीनां शापप्रदानवृत्तान्तवर्णनंनाम षट्चत्वारिंशदुत्तरशततमोऽध्यायः ॥ २४६ ॥