महाभारतम्-14-आश्वमेधिकपर्व-060
कृष्णेन वसुदेवादीन्प्रति कुरुपाण्डवयुद्धप्रकारकथनम्।। 1 ।।<table>				
<td>

	वसुदेव उवाच।	<td>	14-60-1x	
				
<td>

	श्रुतवानस्मि वार्ष्णेय सङ्ग्रामं परमाद्भुतम्।नराणां वदतां पुत्र कथोद्धातेषु नित्यशः।।	<td>	14-60-1a14-60-1b	
				
<td>

	त्वं तु प्रत्यक्षदर्शी च कार्यज्ञश्च महाभुजः।तस्मात्प्रब्रूहि सङ्ग्रामं याथातथ्येन मेऽनघ।।	<td>	14-60-2a14-60-2b	
				
<td>

	यथा तदभवद्युद्धं पाण्डवानां महात्मनाम्।भीष्मकर्णकृपद्रोणशल्यादिभिरनुत्तमम्।।	<td>	14-60-3a14-60-3b	
				
<td>

	अन्येषां क्षत्रियाणां च कृतास्त्राणामनेकशः।नानावेषाकृतिमतां नानादेशनिवासिनाम्।।	<td>	14-60-4a14-60-4b	
<td>

	वैशम्पायन उवाच।	<td>	14-60-5x	
				
<td>

	इत्युक्तः पुण्डरीकाक्षः पित्रा मातुस्तदाऽन्तिके।शशंस कुरुवीराणां सङ्ग्रामे निधनं यथा।।	<td>	14-60-5a14-60-5b	
<td>

	वासुदेव उवाच।	<td>	14-60-6x	
				
<td>

	अत्यद्भुतानि कर्माणि क्षत्रियाणां महात्मनाम्।बहुलत्वान्न सङ्ख्यातुं शक्यान्यब्दशतैरपि।।	<td>	14-60-6a14-60-6b	
				
<td>

	प्राधान्यतस्तु गदतः समासेनैव मे शृणु।कर्माणि पृथिवीशानां यथावदमरद्युते।।	<td>	14-60-7a14-60-7b	
				
<td>

	भीष्मः सेनापतिरभूदेकादशचमूपतिः।कौरव्यः कौरवेन्द्राणां देवानामिव पावकिः।।	<td>	14-60-8a14-60-8b	
				
<td>

	शिखण्डी पाण्डुपुत्राणां नेता सप्तचमूपतिः।बभूव रक्षितो धीमाञ्श्रीमता सव्यसाचिना।।	<td>	14-60-9a14-60-9b	
				
<td>

	तेषां तदभवद्युद्धं दशाहानि महात्मनाम्।कुरूणां पाण्डवानां च सुमहद्रोमहर्षणम्।।	<td>	14-60-10a14-60-10b	
				
<td>

	अयुध्यमानं गाङ्गेयं शिखण्डी तं महाद्युतिम्।जघान बहुभिर्बाणैः सह गाण्डीवधन्वना।।	<td>	14-60-11a14-60-11b	
				
<td>

	अकरोत्स ततः कालं शरतल्पगतो मुनिः।अयनं दक्षिणं हित्वा सम्प्राप्ते चोत्तरायणे।।	<td>	14-60-12a14-60-12b	
				
<td>

	ततः सेनापतिरभूद्द्रोणोऽस्त्रविदुषांवरः।प्रवीरः कौरवेन्द्रस्य काव्यो दैत्यपतेरिव।।	<td>	14-60-13a14-60-13b	
				
<td>

	अक्षौहिणीभिः शिष्टाभिर्नवभिर्द्विजसत्तमः।संवृतः समरश्लाघी गुप्तः कृपसुतादिभिः।।	<td>	14-60-14a14-60-14b	
				
<td>

	धृष्टद्युम्नस्त्वभून्नेता पाण्डवानां महास्त्रवित्।गुप्तो भीमेन मेधावी मित्रेण वरुणो यथा।।	<td>	14-60-15a14-60-15b	
				
<td>

	स च सेनापरिवृतो द्रोणप्रेप्सुर्महामनाः।पितुर्निकारान्संस्मृत्य रणे कर्माकरोन्महत्।।	<td>	14-60-16a14-60-16b	
				
<td>

	तस्मिंस्ते पृथिवीपाला द्रोणपार्षतसङ्गरे।नानादिगागता वीराः प्रायशो निधनं गताः।।	<td>	14-60-17a14-60-17b	
				
<td>

	दिनानि पञ्च तद्युद्धमभूत्परमदारुणम्।ततो द्रोणः परिश्रान्तो धृष्टद्युम्नवशं गतः।।	<td>	14-60-18a14-60-18b	
				
<td>

	ततः सेनापतिरभूत्कर्णो दौर्योधने बले।अक्षौहिणीभिः शिष्टाभिर्वृतः पञ्चभिराहवे।।	<td>	14-60-19a14-60-19b	
				
<td>

	तिस्रस्तु पाण्डुपुत्राणां चम्वो बीभत्सुपालिताः।हतप्रवीरभूयिष्ठा बभूवुः समवस्थिताः।।	<td>	14-60-20a14-60-20b	
				
<td>

	ततः पार्थं समासाद्य पतङ्ग इव पावकम्।पञ्चत्वमगमत्सौतिर्द्वितीयेऽहनि दारुणः।।	<td>	14-60-21a14-60-21b	
				
<td>

	हते कर्णे तु कौरव्या निरुत्साहा हतौजसः।अक्षौहिणीभिस्तिसृभिर्मद्रेशं पर्यवारयन्।।	<td>	14-60-22a14-60-22b	
				
<td>

	हतिवाहनभूयिष्ठाः पाण्डिवास्तु युधिष्ठिरम्।अक्षौहिण्या निरुत्साहाः शिष्टया पर्यवारयन्।।	<td>	14-60-23a14-60-23b	
				
<td>

	अवधीन्मद्रराजानं कुरुराजो युधिष्ठिरः।तस्मिंस्तदाऽर्धदिवसे कृत्वा कर्म सुदुष्करम्।।	<td>	14-60-24a14-60-24b	
				
<td>

	हते शल्ये तु शकुनिं सहदेवो महामनाः।आहर्तारं कलेस्तस्य जगानामितविक्रमः।।	<td>	14-60-25a14-60-25b	
				
<td>

	निहते शकुनौ राजा धार्तराष्ट्रः सुदुर्मनाः।अपाक्रामद्गदापाणिर्हतभूयिष्ठसैनिकः।।	<td>	14-60-26a14-60-26b	
				
<td>

	तमन्वधावत्संक्रुद्धो भीमसेनः प्रतापवान्।ह्रदे द्वैपायने चापि सलिलस्थं ददर्श तम्।।	<td>	14-60-27a14-60-27b	
				
<td>

	इतशिष्टेन सैन्येन समन्तात्पर्यवार्य तम्।अथोपविविशुर्हृष्टा ह्रदस्थं पञ्च पाण्डवाः।।	<td>	14-60-28a14-60-28b	
				
<td>

	विगाह्य सलिलं त्वाशु वाग्बाणैर्भृशविक्षतः।उत्थाय स गदापाणिर्युद्धाय समुपस्थितः।।	<td>	14-60-29a14-60-29b	
				
<td>

	ततः स निहतो राजा धार्तराष्ट्रो महारणे।भीमसेनेन विक्रम्य पश्यतां पृथिवीक्षिताम्।।	<td>	14-60-30a14-60-30b	
				
<td>

	ततस्तत्पाण्डवं सैन्यं प्रसुप्तं शिबिरे निशि।निहतं द्रोणपुत्रेण पितुर्वधममृष्यता।।	<td>	14-60-31a14-60-31b	
				
<td>

	हतपुत्रा हतबला हतमित्रा मया सह।युयुधानसहायेन पञ्च शिष्टास्तु पाण्डवाः।।	<td>	14-60-32a14-60-32b	
				
<td>

	सहैव कृपभोजाभ्यां द्रौणिर्युद्धादमुच्यत।युयुत्सुश्चापि कौरव्यो मुक्तः पाण्डवसंश्रयात्।।	<td>	14-60-33a14-60-33b	
				
<td>

	निहते कौरवेन्द्रे तु सानुबन्धे सुयोधने।विदुरः संजयश्चैव धर्मराजमुपस्थितौ।।	<td>	14-60-34a14-60-34b	
				
<td>

	एवं तदभवद्युद्दमहान्यष्टादश प्रभो।यत्र ते पृथिवीपाला निहताः स्वर्गमावसन्।।	<td>	14-60-35a14-60-35b	
<td>

	वैशम्पायन उवाच।	<td>	14-60-36x	
				
<td>

	शृण्वतां तु महाराज कथां तां रोमहर्षणीम्।दुःखशोकपरिक्लेशा वृष्णीनामभवंस्तदा।।	<td>	14-60-36a14-60-36b

14-60-11	ततः शिखण्डी गाङ्गेयं युध्यमानं महाहवे। इति झ.पाठः।।

महाभारतम्/आश्वमेधिकपर्व