महाभारतम्-02-सभापर्व-054
रामकृष्णयोः विद्याभ्यासार्थं सान्दीर्पिन्याचार्यसमीपगमनम्।। 1।।
सान्दीपिनिना गुरुदक्षिणात्वेन मृतपुत्रानयनं चोदितेन कृष्णेन स्वेनोज्जीवि तस्य पुत्रस्य समर्पणम्।।2।। 
कंसपराक्रमादिवर्णनम्।। 3।। 
कृष्णेन जरासन्धपराजयः।। 4।।
<table>				
<td>

	भीष्म उवाच।। 	<td>	2-54-1x	
				
<td>

	ततस्तौ जग्मतुस्तत्र गुरुं सान्दीपिनिं पुनः। गुरुशुश्रूषणायुक्तौ धर्मज्ञौ धर्मचारिणौ।। 	<td>	2-54-1a2-54-1b	
				
<td>

	व्रतमुग्रं महात्मानौ विचरन्ताववन्तिषु। अहोरात्रैश्चतुष्पष्ट्या साङ्गान्वेदानवापतुः।। 	<td>	2-54-2a2-54-2b	
				
<td>

	लेख्यं च गणितं चोभौ प्राप्नुतां यदुनन्दनौ।गान्धर्ववेदं वैद्यं च सकलं समावापतुः।। 	<td>	2-54-3a2-54-3b	
				
<td>

	हस्तिशिक्षामश्विशिक्षां द्वादशाहेन चाप्नुताम्। तावुभौ जग्मतुर्वीरौ गुरुं सान्दीपिनिं पुनः।। 	<td>	2-54-4a2-54-4b	
				
<td>

	धनुर्वेदचिकीर्षार्थं धर्मज्ञौ धर्मचारिणौ। ताविष्वासवराचार्यमभिगम्य प्रणम्य च।। 	<td>	2-54-5a2-54-5b	
				
<td>

	तेन वै सत्कृतौ राजंश्चरन्तौ ताववन्तिषु। पञ्चाशद्भिरहोरात्रैर्दशाङ्गं सुप्रतिष्ठितम्।। 	<td>	2-54-6a2-54-6b	
				
<td>

	सरहस्यं धनुर्वेदं सकलं ताववापतुः। दृष्ट्वा कृतार्थो विप्रेन्द्रो गुर्वर्थे तावचोदयत्।। 	<td>	2-54-7a2-54-7b	
				
<td>

	अयाचतार्थं गोविन्दं तदा सान्दीपिनिर्विभुम्। मम पुत्रः समुद्रेऽस्मिंस्तिमिना चापवाहितः।। 	<td>	2-54-8a2-54-8b	
				
<td>

	पुत्रमानय भद्रं ते भक्षितं तिमिना मम। आर्ताय गुरवे तत्र प्रतिशुश्राव दुष्करम्।। 	<td>	2-54-9a2-54-9b	
				
<td>

	अशक्यं सर्वभूतेषु कर्तुमन्येन केनचित्। यश्च सान्दीपिनेः पुत्रं जहार भरतर्षभ।। 	<td>	2-54-10a2-54-10b	
				
<td>

	सोऽसुरः समरे ताभ्यां समुद्रे विनिपातितः। ततः सान्दीपिनेः पुत्रः प्रसादादमितौजसः।। 	<td>	2-54-11a2-54-11b	
				
<td>

	दीर्घकालं कृतः प्रेतः पुनरासीच्छरीरवान्। तदशक्यमचिन्त्यं च दृष्ट्वा सुमहदद्भुतम्।। 	<td>	2-54-12a2-54-12b	
				
<td>

	सर्वेषामेव भूतानां विस्मयः समजायत। आसनानि च सर्वाणि गवाश्वं च धनादिकम्।। 	<td>	2-54-13a2-54-13b	
				
<td>

	सर्वं तदुपजहाते गुरवे रामकेशवौ। गदापरिघयुद्धे च सर्वास्त्रेषु च केशवः।। 	<td>	2-54-14a2-54-14b	
				
<td>

	परमां मुख्यतां प्राप्तः सर्वलोकेषु विश्रुतः। कश्च नारायणादन्यः सर्वरत्नविभूषितम्।। 	<td>	2-54-15a2-54-15b	
				
<td>

	रथमादित्यसङ्काशमातिष्ठेत शचीपतेः। कस्य चाप्रतिमो यन्ता वज्रपाणेः प्रियः सखा।। 	<td>	2-54-16a2-54-16b	
				
<td>

	मातलिः सङ्गृहीता स्यादन्यत्र पुरुषोत्तमात्। भोजराजात्मजो वापि कंसस्तात युधिष्ठिर।। 	<td>	2-54-17a2-54-17b	
				
<td>

	अस्त्रजाते बले वीर्ये कार्तवीर्यसमोऽभवत्। तस्य भोजपतेः पुत्राद्भोजराजन्यवर्धनात्।। 	<td>	2-54-18a2-54-18b	
				
<td>

	उद्विजन्ते स्म राजानः सुपर्णादिव पन्नगाः। चित्रकार्मुकनिस्त्रिंशविमलप्रासयोधिनः।। 	<td>	2-54-19a2-54-19b	
				
<td>

	शतं शतसहस्राणि पादातास्तस्य भारत। अष्टौ शतसहस्राणि शूराणामनिवर्तिनाम्।। 	<td>	2-54-20a2-54-20b	
				
<td>

	अभवन्भोजराजस्य जाम्बूनदमया ध्वजाः।रुक्मकाञ्चनकक्ष्यास्तु रथास्तस्य युधिष्ठि।।	<td>	2-54-21a2-54-21b	
				
<td>

	अभवन्भोजपुत्रस्य द्विपास्तावद्धि तद्बलम्। चित्रकार्मुकनिस्त्रिंशविमलप्रासयोधिनाम्।। 	<td>	2-54-22a2-54-22b	
				
<td>

	षोडशाश्वसहस्राणि किंशुकाभानि तस्य वै। अपरस्तु महाव्यूहः किशोरणां युधिष्ठिर।। 	<td>	2-54-23a2-54-23b	
				
<td>

	आरोहवरसम्पन्नो दुर्धर्षः केनचिद्बलान्। स च षोडशसाहस्रः कंसभ्रातृपुरः सरः।। 	<td>	2-54-24a2-54-24b	
				
<td>

	सुनामा सर्वतस्त्वेनं स कंसं पर्यपालयत्। सगणो मिश्रको नाम षष्टिमसाहस्र उच्यते।। 	<td>	2-54-25a2-54-25b	
				
<td>

	कंसरोषमहावेगां वैवस्वतवशानुगाम्।। मत्तद्विपमहाग्राहां वैवस्वतवशानुगाम्।। 	<td>	2-54-26a2-54-26b	
				
<td>

	शस्रजालमहाफेनां सादिवेगमहाजलाम्। गदापरिघपाठीनां नानाकवचशैवलाम्।। 	<td>	2-54-27a2-54-27b	
				
<td>

	रथनागमहावर्तां नानारुधिरकर्दमाम्। चित्रकार्मुककल्लोलां रथाश्वकलिलह्रदाम्।। 	<td>	2-54-28a2-54-28b	
				
<td>

	महामृधनदीं घोरां योधावर्तननिस्वनाम्। कोऽन्यो नारायणादेत्य कंसहन्ता युधिष्ठिर।। 	<td>	2-54-29a2-54-29b	
				
<td>

	एष शक्ररथे तिष्ठंस्तान्यनीकानि भारत। व्यधमद्भोजपुत्रस्य महाभ्राणीव मारुतः।। 	<td>	2-54-30a2-54-30b	
				
<td>

	तं सभास्थं सहामात्यं हत्वा कंसं सहान्वयम्। आनयामास मानार्हां देवकीं समुहृद्गणाम्।। 	<td>	2-54-31a2-54-31b	
				
<td>

	यशोदां रोहिणीं चैव अभिवाद्य पुनः पुनः। उग्रसेनं च राजानमभिषिच्य जनार्दनः।। 	<td>	2-54-32a2-54-32b	
				
				
<td>

	अर्चितो यदुमुख्यैश्च भगवान्वासवानुजः। ततः पार्थिवमायान्तं सहितं सर्वराजभिः। सरस्वत्यां जरासन्धमजयत्पुरुषोत्तमः।। 	<td>	2-54-33a2-54-33b2-54-33c	
<td>

	।। इति श्रीमन्महाभारते सभापर्वणि अर्घाहरणपर्वणि चतुः पञ्चाशोऽध्यायः।। 54।। 	<td>		

महाभारतम्/सभापर्व