महाभारतम्-12-शांतिपर्व-212
भीष्मेण युधिष्ठिरंप्रति शिष्याय गुरूक्तवार्ष्णेयाध्यात्मत्वानुवादः।। 1।।

12-212-7,8 भूतेषु पञ्चसूपादानकारणेषु समेषु सत्सु विपरीता विषमाः कथं क्षयोदया निवर्तन्ते नितरां वर्तन्ते। वेदेषु यद्वाक्यं वर्णधर्मव्यवस्थापरं, लौकिकं स्मृतिवाक्यं तादृशं व्यापकं सर्ववर्णा श्रमसाधारणं इदमपि कथम्। हेतुसाम्येऽपि कार्यवैषम्ये किं बीजं तद्ब्रहीत्यर्थः। श्लोकद्वयमेकं वाक्यम्।।
12-212-9 ब्रह्म गुह्य वेदगोप्यम्। वसु धनं तद्वद्रक्षणीयमुपकारकं वा।।
12-212-10 ब्रह्मणो मुखं वेदादिः प्रणवः। उपायोपेययोरभेदात्प्रणवादीनां वासुदेवत्वम्।।
12-212-11 उपेयस्वरूपमाह पुरुषमिति।।
12-212-12 एतदेवायं कृष्ण इत्याह तदिति। वार्ष्णेयं वृष्णिषु कृतावतारम्। इतिहासं तत्स्वरूपप्रकाशनपरं ग्रन्थम्। राजन्यः क्षत्रियस्तथेति ड. पाठः।।
12-212-27 भावाभावौ सृष्टिप्रलयौ स्वलक्षणं स्वरूपज्ञापकौ यस्य। प्रत्यब्दं यथा वसन्तादिष्वाम्रादयो नियमेन पुष्पिता भवन्त्येवं ब्रह्महरविष्णुषु प्रतिकल्पं सृष्टिप्रलयस्थितिकर्तृत्वं तदातद आविर्भवति। तथा ब्रह्महरादिषु इति ट. पाठः। ब्रह्मापरादिष्विति ड. पाठः। ब्रह्माक्षरादिष्विति ध. पाठः।।
12-212-31 अनुज्ञाता उपदिष्टाः। स्वयंभुवा ब्रह्मणा।।
12-212-33 दत्तात्रेयश्चिकित्सितमिति ट. ड. पाठः।।
12-212-35 हेतुर्युक्तिः। आगमो वेदः। सदाचारः प्रत्यक्षम्। तैः प्रमाणैः।।
12-212-36 अनाद्यं नास्ति आद्यं कारणं यस्य तत्।।
12-212-42 शब्दादिविषयाः पञ्च विकाराः इति थ.पाठः।।
12-212-43 वाक्कर्मणामपि इति थ. पाठः।।
12-212-48 ज्ञानकर्तार उदासीनमुपासते इति ध. पाठः।।
12-212-49 श्रोत्रं नभोगुणं चैव इति झ. पाठः।।
12-212-50 ईश्वरस्तत्स्थमुपाधित्वेन तत्र स्थितं सर्वान्तरङ्गं सत्त्वं जानीयात्। सत्त्वविशिष्टस्य ज्ञेयत्वेऽपि विद्विवेके परिशेषादचितः सत्वस्यैव ज्ञेयत्वमस्तीति सत्वमेव बुद्भ्येतेत्युक्तम्।।
12-212-51 यमादुः प्रकृतेः परमिति झ. पाठः।।
12-212-52 व्यापकः स गुणैः सूक्ष्मः इति थ. पाठः।।
12-212-55 भेदेनैवात्र दृश्यते इति ट. थ. पाठः। शरीरस्थो योगेनैवानुदृश्यते इति झ. पाठः।।
12-212-57 संततत्वाद्यथा यान्ति इति झ. पाठः।।
12-212-59 कर्मणा जायते पूर्वं इति ट. पाठः। कर्मणा बाध्यते रूपं इति पाठः।।

महाभारतम्/शांतिपर्व