महाभारतम्-07-द्रोणपर्व-148
कृष्णेनार्जुनं प्रति सैन्धवमूर्ध्नो धरण्यामनिपातनीयत्वे कारणाभिधानम्।। 1 ।।
	कृष्णाज्ञयाऽर्जुनेन स्यमन्तपञ्चके सन्ध्य मुपासमानस्य वृद्धक्षत्रस्योत्सङ्गे जयद्रथशिरसो निपातनम्।। 2 ।।
	उत्तिष्ठमानस्य तस्योत्सङ्गाच्छिरसि धरणौ पतिते वृद्ध क्षत्रमूर्ध्नो विदारणम्।। 3 ।।

5-148-*	147 तमाध्याये आदित्यं प्रेक्षमाणस्तु इत्यादि 61 तमश्लोकमारभ्य 148 तमाध्याये श्रूयतां तद्यथावृत्तं कारणं सैन्धवं प्रतीति 2 तीयश्लोकपर्यन्तं विद्यमानानां 23 विंशतिश्लोकानां स्थाने ग.घ.ङ.झ.पुस्तकेषु अधोलिखिताः 45 श्लोका दृश्यन्ते।
	एतस्मिन्नेव काले तु द्रुतं गच्छति भास्करे।
	अब्रवीत्पाण्डवं राजंस्त्वरमाणो जनार्दनः।। 1 ।।
	एष मध्ये कृतः षड्भिः पार्थ वीरैर्महारथैः।
	जीवितेप्सुर्महाबाहो भीतस्तिष्ठति सैन्धवः।। 2 ।।
	एताननिर्जित्य रणे षड्रथान्पुरुषर्षभ।
	न शक्यः शैन्धवो हन्तुं यतो निर्व्याजमर्जुन।। 3 ।।
	योगमत्र विधास्यामि सूर्यस्यावरणं प्रति।
	अस्तं गत इति व्यक्तं द्रक्ष्यत्येकः स सिन्धुराट्।। 4 ।।
	हर्षेण जीविताकाङ्क्षी विनाशार्थं तव प्रभो।
	न गोप्स्यति दुराचारः स आत्मानं कथञ्चन।। 5 ।।
	तत्र च्छिद्रे प्रहर्तव्यं त्वयास्त कुरुसत्तम।
	व्यपेक्षा नैव कर्तव्या गतोऽस्तमिति भास्करः।। 6 ।।
	एवमस्त्विति बीभत्सुः केशवं प्रत्यभाषत।
	ततोऽसृजत्तमः कृष्णः सूर्यस्यावरणं प्रति।। 7 ।।
	योगी योगेन संयुक्तो योगिनामीश्वरो हरिः।। 8 ।।
	सृष्टे तमसि कृष्णेन गतोऽस्तमिति भास्करः।
	त्वदीया जहृषुर्योधाः पार्थनाशान्नराधिप।। 9 ।।
	ते प्रहृष्टा रणे राजन्नापश्यन्सैनिका रविम्।
	उन्नाम्य वक्त्राणि तदा स च राजा जयद्रथः।। 10 ।।
	वीक्षमाणे ततस्तस्मिन्सिन्धुराजे दिवाकरम्।
	पुनरेवाब्रवीत्कृष्णो धनञ्जयमिदं वचः।। 11 ।।
	पश्य सिन्धुपतिं वीरं प्रेक्षमाणं दिवाकरम्।
	भयं हि विप्रमुच्यैतत्त्वत्तो भरतसत्तम।। 12 ।।
	अयं कालो महाबाहो वधायास्य दुरात्मनः।
	छिन्धि मूर्धानमस्याशु कुरु साफल्यमात्मनः।। 13 ।।
	इत्येवं केशवोनोक्तः पाण्डुपुत्रः प्रतापवान्।
	न्यवधीत्तावकं सैन्यं शरैरर्काग्निसन्निभैः।। 14 ।।
	कृपं विव्याध विंशत्या कर्णं पञ्चाशता शरैः।
	शल्यं दुर्योधनं चैव षड्भिः षड्भिरताडयत्।। 15 ।।
	वृषसेनं तथाष्टाभिः षष्ट्या सैन्धवमेव च।
	तथैव स महाबाहुस्त्वदीयान्पाण्डुनन्दनः।
	गाढं विद्ध्वा शरै राजञ्जयद्रथमुपाद्रवत्।। 16 ।।
	तं समीपस्थितं दृष्ट्वा लेलिहानमिवानलम्।
	जयद्रथस्य गोप्तारः संशयं परमं गताः।। 17 
	ततः सर्वे महाराज तव योधा जयैषिणः।
	सिषिचुः शरधाराभिः पाकशासनिमाहवे।। 18
	सञ्छाद्यमानः कौन्तेयः शरजालैरनेकशः।
	अक्रुध्यत्स महाबाहुरजितः कुरुनन्दनः।। 19 ।।
	ततः शरमयं जालं तुमुलं पाकशासनिः।
	व्यसृजत्पुरुषव्याघ्रस्तव सैन्यजिघांसया।। 20 ।।
	ते हन्यमाना वीरणे योधा राजन्रणे तव।
	प्रजहुः सैन्धवं भीता द्वौ समं नाप्यधावताम्।। 21 ।।
	तत्राद्भुतमपश्याम कुन्तीपुत्रस्य विक्रमम्।
	तादृङ्ग भावी भूतो वा यच्चकार महायशाः।। 22 ।।
	द्विपान्द्विपगतांश्चैव हयान्हयगतानपि।
	तथा स रथिनश्चैव न्यहन्रुद्रः पशूनिव।। 23 ।।
	न तत्र समरे कश्चिन्मया दृष्टो नराधिप।
	गजो वाजी नरो वापि यो न पार्थशराहतः।। 24 ।।
	रजसा तमसा चैव योधाः सञ्छन्नचक्षुषः।
	कश्मलं प्राविशन्घोरं नान्वजानन्परस्परम्।। 25 ।।
	ते शरैर्भिन्नमर्माणः सैनिकाः पार्थचोदितैः।
	वभ्रमुश्चस्खलुः पेतुः सेदुर्मम्लुश्च भारत।। 26 ।।
	तस्मिंन्महाभीषणके प्रजानामिव सङ्क्षये।
	रणे महति दुष्पारे वर्तमाने सुदारुणे।। 27 ।।
	शोणितस्य प्रसेकेन शीघ्रत्वादनिलस्य च।
	अशाम्यत्तद्रजो भौममसृक्सिक्ते धरातले।। 28 ।।
	आनाभि निरमज्जंश्च रथचक्राणि शोणिते।
	मत्ता वेगवता राजंस्तावकानां रणाङ्गणे।। 29 ।।
	हस्तिनश्च हतारोहा दारिताङ्गाः सहस्रशः।
	स्वान्यनीकानि मृद्गन्त आर्तनादाः प्रदुद्रुवुः।। 30 ।।
	हयाश्च पतितारोहाः पत्तयश्च नराधिप।
	प्रदुद्रुवुर्भयाद्राजन्धनञ्जयशराहताः।। 31 ।।
	मुक्तकेशा विकवचाः क्षरन्तः क्षतजं क्षतैः।
	प्रापलायन्त सन्त्रस्तास्त्यक्त्वा रणशिरो जनाः।। 32 ।।
	ऊरुग्राहगृहीताश्च केचित्तत्राभवन्भूवि।
	हतानां चापरे मध्ये द्विरदानां निलिल्यिरे।। 33 ।।
	एवं तव बलं राजन्द्रावयित्वा धनञ्जयः।
	न्यवधीत्सायकैर्घोरैः सिन्धुराजस्य रक्षिणः।। 34 ।।
	द्रौणिं कृपं कर्णशल्यौ वृषसेनं सुयोधनम्।
	छादयामास तीव्रेण शरजालेन पाण्डवः।। 35 ।।
	न गृह्णन्नक्षिपरन्राजन्मुञ्चन्नापि च सन्दधत्।
	अदृश्यतार्जुनः सङ्ख्ये शीघ्रास्त्रत्वात्कथञ्चन।। 36 ।।
	धनुर्मण्डलमेवास्य दृश्यते स्मास्यतः सदा।
	सायकाश्च व्यदृश्यन्त निश्चरन्तः समन्ततः।। 37 ।।
	कर्णस्य तु धनुश्छित्त्वा वृषसेनस्य चैव ह।
	शल्यस्य सूतं भल्लेन रथनीडादपातयत्।। 38 ।।
	गाढविद्धावुभौ कृत्वा शरैः स्वस्रीयमातुलौ।
	अर्जुनो जयतां श्रेष्ठो द्रौणिशारद्वतौ रणे।। 39 ।।
	एवं तान्व्याकुलीकृत्य त्वदीयानां महारथान्।
	उज्जहार शरं घोरं पाण्डवोऽनलसन्निभम्।। 40 ।।
	इन्द्राशनिसमप्रख्यं दिव्यमस्त्राभिमन्त्रितम्।
	सर्वभारसहं शश्वद्ग्रन्धमाल्यार्चितं महत्।। 41 ।।
	वज्रेणास्त्रेण संयोज्य विधिवत्कुरुनन्दनः।
	समादधन्महाबाहुर्गाण्डीवे क्षिप्रमर्जुनः।। 42 ।।
	तस्मिन्सन्धीयमाने तु शरे ज्वलनतेजसि।
	अन्तरिक्षे महानादो भूतानामभवन्नृप।। 43 ।।
	अब्रवीच्च पुनस्तत्र त्वरमाणो जनार्दनः।
	धनञ्जय शिरश्छिन्धि सैन्धवस्य दुरात्मनः।। 44 ।।
	अस्तं महीधरश्रेष्ठं यियासति दिवाकरः।
	शृणुष्वैतच्च वाक्यं मे जयद्रथवधं पर्ति।। 45 ।।

महाभारतम्/द्रोणपर्व