महाभारतम्-13-अनुशासनपर्व-234
महेश्वरेण पार्वतींप्रति दानस्य षाङ्गुण्यप्तिपादनपूर्वकं तत्फलकथनम्।। 1 ।।<table>				
<td>

	महेश्वर उवाच।	<td>	13-234-1x	
<td>

	एतदर्थमवाप्नोति नरः प्रेत्य शुभेक्षणे।।	<td>	13-234-1a	
<td>

	उमोवाच।	<td>	13-234-2x	
				
				
<td>

	लोकसिद्धं तु यद्द्रव्यं सर्वसाधारणं भवेत्।तददत्सर्विसामान्यं कथं धर्मं लभेन्नरः।एवं साधारणे द्रव्ये तस्य स्वत्वं कथं भवेत्।।	<td>	13-234-2a13-234-2b13-234-2c	
<td>

	महेश्वर उवाच।	<td>	13-234-3x	
				
<td>

	लोके भूतमयं द्रव्यं सर्वसाधारणं तथा।तथैव तद्ददन्मर्त्यो लभेत्पुण्यं स तच्छृणु।।	<td>	13-234-3a13-234-3b	
				
				
<td>

	दाता प्रतिग्रहीता च देयं सोपक्रमं तथा।देशकालौ च यत्त्वेतद्दानं षङ्गुणमुच्यते।तेषां सम्पद्विशेषांश्च कीर्त्यमानान्निबोध मे।।	<td>	13-234-4a13-234-4b13-234-4c	
<td>

	आदिप्रभृति यः शुद्धो मनोवाक्कायकर्मभिः।	<td>	13-234-5a	
<td>

	सत्यवादी जितक्रोधस्त्वलुब्धो नाभ्यसूयकः।	<td>		
<td>

	श्रुद्धावानास्तिकश्चैवक एवं दाता प्रशस्यते।।	<td>		
				
<td>

	शुद्रो दान्तो जितक्रोधस्तथा दीनकुलोद्भवः।श्रुतचारित्रसम्पन्नस्तथा बहुकलत्रवान्।।	<td>	13-234-6a13-234-6b	
				
<td>

	पञ्चयज्ञपरो नित्यं निर्विकारशरीरवान्।एतान्पात्रगुणान्विद्धि तादृक्पात्रं प्रशस्यते।।	<td>	13-234-7a13-234-7b	
				
<td>

	पितृदेवाग्निकार्येषु तस्य दत्तं महाफलम्।यद्यदर्हति यो लोके पात्रं तस्य भवेच्च सः।	<td>	13-234-8a13-234-8b	
<td>

	मुच्येदापद आपन्नो येन पात्रं तदस्य तु।।	<td>		
				
<td>

	अन्नस्य क्षुधितं पात्रं तृषितस्तु जलस्य वै।एवं पात्रेषु नानात्वमिष्यते पुरुषं प्रति।।	<td>	13-234-9a13-234-9b	
				
<td>

	जारश्चोरश्च षण्डश्च हिंस्रः समयभेदकः।लोकविघ्नकराश्चान्ये वर्जितव्याः सर्वशः प्रिये।।	<td>	13-234-10a13-234-10b	
				
<td>

	परोपघाताद्यद्द्रव्यं चौर्याद्वा लभ्यते नृभिः।निर्दयाल्लभ्यते यच्च धूर्तभावेन वै तथा।।	<td>	13-234-11a13-234-11b	
				
<td>

	अधर्मादर्थमोहाद्वा बहूनामुपरोधनात्।यल्लभ्यते धनं देवि तदत्यन्तविगर्हितम्।।	<td>	13-234-12a13-234-12b	
				
<td>

	तादृशेन कृतं धर्मं निष्फलं विद्धि भामिनि।तस्मान्न्यायागतेनैव दातव्यं शुभमिच्छता।।	<td>	13-234-13a13-234-13b	
				
<td>

	यद्यदात्मप्रियं नित्यं तत्तद्देयमिति स्थितिः।उपक्रममिमं विद्धि दातॄणां परमं हितम्।।	<td>	13-234-14a13-234-14b	
				
<td>

	पात्रभूतं तु दूरस्थमभिगम्य प्रसाद्य च।दाता दानं तथा दद्याद्यथा तुष्येत तेन सः।	<td>	13-234-15a13-234-15b	
<td>

	एष दानविधइः श्रेष्ठः समाहूय तु मध्यमः।।	<td>		
				
<td>

	पूर्वं च पात्रतां ज्ञात्वा समाहूय निवेद्य च।शौचाचमनसंयुक्तं दातव्यं श्रद्धया प्रिये।।	<td>	13-234-16a13-234-16b	
				
<td>

	याचितॄणां तु परममाभिमुख्यं पुरस्कृतम्।संमानपूर्वं सङ्ग्राह्यं दातव्यं देशकालयो।।	<td>	13-234-17a13-234-17b	
				
<td>

	अपात्रेभ्योपि चान्येभ्यो दातव्यं भूतिमिच्छता।।पात्राणि सम्परीक्ष्यैव दात्रा वै नाममात्रया।	<td>	13-234-18a13-234-18b	
				
<td>

	अतिशक्तया परं दानं यथाशक्ति तु मध्यमम्।तृतीयं चापरं दानं नानुरूपमिवात्मनः।।	<td>	13-234-19a13-234-19b	
				
<td>

	यथा सम्भाषितं पूर्वं दातव्यं तत्तथैव च।पुण्यिक्षेत्रेषु यद्दत्तं पुण्यकालेषु वा यथा।	<td>	13-234-20a13-234-20b	
<td>

	तच्छोभनतरं विद्धि गौरवाद्देशकालयोः।।	<td>		
<td>

	उमोवाच।	<td>		
<td>

	यश्च पुण्यतमो देशस्तथा कालश्च शंस मे।।	<td>	13-234-21a	
<tr><td>

	महेश्वर उवाच।।</B>।	<td>		

</tr>
				
				
<td>

	कुरुक्षेत्रं महानन्यो यश्च देवर्षिसेवितः।गिरिर्वरश्च तीर्थानि देशभागेषु पूजितः।ग्रहीतुमीप्सितो यत्र तत्र दत्तं महाफमल्।।	<td>	13-234-22a13-234-22b13-234-22c	
				
<td>

	शरद्वसन्तकालश्च पुण्यमासस्तथैव च।शुक्लपक्षश्च पक्षाणां पौर्णमासी च पर्वसु।।	<td>	13-234-23a13-234-23b	
				
<td>

	पितृदैवतनक्षत्रनिर्मलो दिवसस्तथा।तच्छोभनतरं विद्धि चन्द्रसूर्यग्रहे तथा।।	<td>	13-234-24a13-234-24b	
				
<td>

	प्रतिग्रहीतुर्यः कालो मनसा कीर्तितः शुभे।एवमादिष्टकालेषु दत्तं दानं महद्भवेत्।।	<td>	13-234-25a13-234-25b	
				
<td>

	दाता देयं च पात्रं च उपक्रमयुता क्रिया।देशकालं तथा तेषां सम्पच्छुद्धिः प्रकीर्तिता।।	<td>	13-234-26a13-234-26b	
<td>

	यथैव युगपत्सम्पत्तत्र दानं महद्भवेत्।।	<td>	13-234-27a	
				
<td>

	अत्यल्पमपि यद्दानमेभिः षड्भिर्गुणैर्युतम्।भूत्वाऽनन्तं नयेत्स्वर्गं दातारं दोषवर्जितम्।।	<td>	13-234-28a13-234-28b	
				
<td>

	सुमहद्वाऽपि यद्दानं गुणैरेभिर्विनाकृतम्।अत्यल्पफलनिर्योगमफलं वा फलोद्धतम्।।	<td>	13-234-29a13-234-29b	
<td>

	उमोवाच।	<td>		
				
<td>

	एवंगुणयुतं दानं दत्तं च फलतां व्रजेत्।तदस्ति चेन्महद्देयं तन्मे शंसितुमर्हसि।।	<td>	13-234-30a13-234-30b	
<td>

	महेश्वर उवाच।।	<td>		
<td>

	तदप्यस्ति महाभागे नराणां भावदोषतः।।	<td>	13-234-31a	
				
<td>

	कृत्वा धर्मं तु विधिवत्पश्चात्तापं करोति चेत्।श्लाघया वा यदि ब्रूयाद्वृथा संसदिं यत्कृतम्।।	<td>	13-234-32a13-234-32b	
				
<td>

	प्रकल्पयेच्च मनसा तत्फलं प्रेत्यभावतः।कर्म धर्मकृतं यच्च सततं फलकाङ्क्षया।	<td>	13-234-33a13-234-33b	
<td>

	एतत्कृतं वा दत्तं वा परत्र विफलं भवेत्।।	<td>		
				
<td>

	एते दोषा विवर्ज्याश्च दातृभिः पुण्यकाङ्क्षिभिः।सनातनमिदं वृत्तं सद्भिराचरितं तथा।।	<td>	13-234-34a13-234-34b	
				
<td>

	अनुग्रहात्परेषां तु गृहस्थानामृणं हि तत्।इत्येवं मन आविश्य दातव्यं सततं बुधैः।।	<td>	13-234-35a13-234-35b	
				
<td>

	एवमेव कृतं नित्यं सुकृतं तद्भवेन्महत्।सर्वसाधारणं द्रव्यमेवं दत्त्वा महत्फलम्।।	<td>	13-234-36a13-234-36b	
<td>

	।। इति श्रीमन्महाभारते अनुशासनपर्वणि दानधर्मपर्वणि चतुस्त्रिंशदधिकद्विशततमोऽध्यायः।। 234 ।।	<td>		</table>

महाभारतम्/अनुशासनपर्व