गरुडपुराणम्/प्रेतकाण्डः (धर्मकाण्डः)/अध्यायः ४२
श्रीगरुडमहापुराणम् ४२
श्रीविष्णुरुवाच  ।
यथा धेनुसहस्रेषु वत्सो विन्दति मातरम्  ।
तथा पूर्वकृतं कर्म कर्तारमनुगच्छति  ॥ २,४२.१ ॥
आदित्यो वरुणो विष्णुर्ब्रह्मा सोमो हुताशनः  ।
शूलपाणिश्च भगवानभिनन्दति भूमिदम्  ॥ २,४२.२ ॥
नास्ति भूमिसमं दानं नास्ति भूमिसमो निधिः  ।
नास्ति सत्यसमो धर्मो नानृतात्पातकं परम्  ॥ २,४२.३ ॥
अग्नेरपत्यं प्रथमं सुवर्णं भूर्वैष्णवी सूर्यसुताश्च गावः  ।
लोकत्रयं तेन भवेत्प्रदत्तं यः काञ्चनं गां च महीं च दद्यात् ॥ २,४२.४ ॥
त्रीण्याहुरतिदानानि गावः पृथ्वी सरस्वती  ।
नरकादुद्धरन्त्येते जपपूजनहोमतः  ॥ २,४२.५ ॥
कृत्वा बहूनि पापानि रौद्राणि विपुलानि च  ।
अपि गोचर्ममात्रेण भूमिदानेन शुध्यति  ॥ २,४२.६ ॥
हरन्तमपि लोभेन निरुध्यैनं निवारयेत् ।
स याति नरके घोरे यस्तं न परिरक्षति  ॥ २,४२.७ ॥
अकर्तव्यं न कर्तव्यं प्राणैः कण्ठगतैरपि  ।
कर्तव्यमेव कर्तव्यमिति धर्मविदो विदुः  ॥ २,४२.८ ॥
आकारप्रवर्तने पापं गोसहस्रवधैःसमम्  ।
वृत्तिच्छेदे तथा वृत्तेः करणं लक्षधेनुकम्  ॥ २,४२.९ ॥
वरमेकाप्यपहृता न तु दत्तं गवां शतम्  ।
एकां हृत्वा शतं दत्त्वा न तेन समता भवेत् ॥ २,४२.१० ॥
स्वयमेव तु यो दत्त्वा स्वयमेव प्रबाधते  ।
स पापी नरकं याति यावदाभूतसंप्लवम्  ॥ २,४२.११ ॥
न चाश्वमेधेन तथा विधिवद्दक्षिणावता  ।
अवृत्तिकर्शिते दीने ब्राह्मणे रक्षिते यथा  ॥ २,४२.१२ ॥
न तद्भवति वेदेषु यज्ञे सुबहुदक्षिणे  ।
यत्पुण्यं दुर्बले त्रस्ते ब्राह्मणे परिरक्षिते  ॥ २,४२.१३ ॥
ब्रह्मस्वैश्च सुपुष्टानि वाहनानि बलानि च  ।
युद्धकाले विशीर्यन्ते सैकताः सेतवो यथा  ॥ २,४२.१४ ॥
स्वदत्तां परदत्तां वा यो हरेच्च वसुन्धराम्  ।
षष्टिवर्षसहस्राणि विष्ठायां जायते कृमिः  ॥ २,४२.१५ ॥
ब्रह्मस्वं प्रणयाद्भुक्तं दहत्यासप्तमं कुलम्  ।
तदेव चौर्यरूपेण दहत्याचन्द्रतारकम्  ॥ २,४२.१६ ॥
लोहचूर्णाश्मचूर्णानि कदाचिज्जरयेत्पुमान्  ।
ब्रह्मस्वन्त्रिषु लोकेषु कः पुमाञ्जरयिष्यति  ॥ २,४२.१७ ॥
देवद्रव्यविनाशेन ब्रह्मस्वहरणेन च  ।
कुलान्यकुलतां यान्ति ब्राह्मणातिक्रमेण च  ॥ २,४२.१८ ॥
ब्राह्मणाति क्रमो नास्ति विप्रे विद्याविवर्जिते  ।
ज्वलन्तमग्निमुत्सृज्य न हि भस्मनि हूयते  ॥ २,४२.१९ ॥
संक्रान्तौ यानि दानानि हव्यकव्यानि यानि च  ।
सप्तकल्पक्षयं यावद्ददात्यर्कः पुनः पुनः  ॥ २,४२.२० ॥
प्रतिग्रहाध्यापनयाजनेषु प्रतिग्रहं स्वेष्टतमं वदन्ति  ।
प्रतिग्रहाच्छ्रुध्यति जाप्यहोमं न याजनं कर्म पुनन्ति वेदाः  ॥ २,४२.२१ ॥
सदा जापी सदा होमी परपाकविवर्जितः  ।
रत्नपूर्णामपि महीं प्रतिगृह्णन्न लिप्यते  ॥ २,४२.२२ ॥
इति श्रीगारुडे महापुराणे उत्तरखण्डे द्वितीयांशे धर्मकाण्डे प्रेतकल्पे श्रीकृष्णगरुडसंवादे भूदानादिनिरूपणं नाम द्विचत्वारिंशतमोऽध्यायः

प्रेतकाण्डः