स्कन्दपुराणम्/खण्डः ६ (नागरखण्डः)/अध्यायः १४२
॥ सूत उवाच ॥ ॥ 
तथान्यदपि तत्रास्ति पुण्यं गणपतित्रयम् ॥ 
स्वर्गदं मर्त्यदं पुण्यं तथान्यन्नरकापहम्॥१॥ 
हंतृ वै सर्वविघ्नानां पूजितं सुरदानवैः॥ 
सर्वकामप्रदं चैव विद्याकीर्तिविवर्धनम् ॥ २ ॥ 
॥ ऋषय ऊचुः ॥ ॥ 
त्रिविधाः पुरुषाः सूत जायंतेत्र महीतले ॥ 
उत्तमा मध्यमाश्चान्ये तथा चान्येऽधमाः स्थिताः ॥ ३ ॥ 
उत्तमाः प्रार्थयंति स्म मोक्षमेव हि केवलम् ॥ 
गता यत्र निवर्तंते न कथंचिद्धरातले ॥ ४ ॥ 
मध्यमाः स्वर्गमार्गं च दिव्यान्भोगान्मनोरमान् ॥ 
अप्सरोभिः समं क्रीडां यज्ञाद्यैः कर्मभिः कृताम् ॥ ॥ ५ ॥ 
अधमा मर्त्यलोकेत्र रमंते विषयात्मकाः ॥ 
विषकीटकवत्तत्र रतिं कृत्वा गरीयसीम् ॥ ६ । 
स्वर्गमोक्षौ परित्यज्य तत्कस्मान्मर्त्य इष्यते ॥ 
येनासौ प्रार्थ्यते मर्त्यैर्मर्त्यदो गणनायकः ॥ ७ ॥ 
केन संस्थापितास्ते च तस्मिन्क्षेत्रे गजाननाः ॥ 
कस्मिन्काले च द्रष्टव्याः सर्वं विस्तरतो वद ॥ ८ ॥ 
॥ सूत उवाच ॥ ॥ 
पूर्वं तप्त्वा तपस्तीव्रं मर्त्यलोके द्विजोत्तमाः ॥ 
ततो गच्छंति संहृष्टाः स्वेच्छया त्रिदिवं प्रति ॥ 
मोक्षमार्गं तथैवान्ये ध्यानाविष्कृतमानसाः ॥ ९ ॥ 
ततः स्वर्गे समाकीर्णे कदाचिन्मनुजोत्तमैः ॥ 
देवेषु क्षिप्यमाणेषु समंतात्तत्प्रभावतः ॥ ६.१४२.१० ॥ 
गत्वा स्वयं सहस्राक्षः सर्वैर्देवगणैः सह ॥ 
प्रोवाच शंकरं गौर्या सार्धमेकासनस्थितम् ॥ ११ ॥ 
॥ इन्द्र उवाच ॥ ॥ 
तपःप्रभावसंसिद्धैर्मानवैः परमेश्वर ॥ 
अस्माकं व्याप्यते सर्वं महिमानं गृहादिकम्॥ १२ ॥ 
तस्मात्कृत्वा प्रसादं नः कंचिच्चिंतय सांप्रतम् ॥ 
उपायं येन तिष्ठामः सौख्येनात्र शिवालये ॥ १३ ॥ 
अथ श्रुत्वा विरूपाक्षस्तेषां तद्वचनं द्विजाः ॥ 
पार्वत्याः पार्श्वसंस्थाया मुखचन्द्रं समैक्षयत् ॥ १४ ॥ 
निजगात्रं ततो देवी सुसंमर्द्य मुहुर्मुहुः ॥
मलमाहृत्य तं कृत्स्नं चक्रे नागमुखं ततः  १५॥ 
चतुर्हस्तं महाकायं लंबोदरसमन्वितम् ॥ 
सुकौतुककरं तेषां सर्वेषां च दिवौकसाम् ॥ १६ ॥ 
ततः स विनयादाह देवीं शिखरवासिनीम् ॥ 
यदर्थमंब सृष्टोऽहं तत्कार्यं वद मा चिरम् ॥ १७ । 
त्रैलोक्ये त्वत्प्रसादेन नासाध्यं विद्यते मम ॥ ॥ १८ ॥ 
॥ श्रीदेव्युवाच ॥ ॥ 
मर्त्यलोके नरा ये च स्वर्गमोक्षपराः सदा ॥ 
तेषां विघ्नं त्वया कार्यं शुभकृत्येषु चैव हि ॥ १९ ॥ 
सरितां पतयस्त्रिंशच्छंकवः सप्तसप्ततिः ॥ 
महासरोजषष्टिश्च निखर्वाणां च विंशतिः ॥ ६.१४२.२० ॥ 
अर्बुदायुतसंयुक्ताः कोट्यो नवतिपञ्च च ॥ 
लक्षाश्च पंचपंचाशत्सहस्राः पंचविंशतिः॥
शतानि नवषष्टिश्च गणाश्चान्येऽत्र संस्थिताः॥२१॥
येषां नदी स्मृतः पूर्वो महाकालस्तथा परः॥
ते सर्वे वशगास्तुभ्यं प्रभवंतु गणोत्तमाः॥२२॥ 
आधिपत्यं मया दत्तं तव वत्स कुरुष्व तत् ॥ 
सर्वेषां गणवृंदानामाधिपत्ये व्यवस्थितः ॥२३॥ 
एवमुक्त्वाथ सा देवी समानीयौषधीभृतान् ॥ 
हेमकुंभान्सुतीर्थांभः परिपूर्णान्महोदयान्॥ २४ ॥ 
तस्याभिषेचनं चक्रे स्वयमेव सुरेश्वरी ॥ 
गीतवाद्यविनोदेन नृत्यमंगलजैः स्वनैः ॥ २५ ॥ 
त्रयस्त्रिंशत्स्मृताः कोटयो देवानां याः स्थिता दिवि ॥ 
ताः सर्वास्तत्र चागत्य तस्य चक्रुश्च मंगलम् ॥ २६ ॥ 
अथ तस्य ददौ तुष्टो भगवान्वृषभध्वजः ॥ 
कुठारं निशितं हस्ते सदा वै श्रेष्ठमायुधम् ॥ २७ ॥ 
पात्रं मोदकसंपूर्णमक्षयं चैव पार्वती ॥ 
भोजनार्थे महाभागा मातृस्नेहपरायणा ॥ २८ ॥ 
मूषकं कार्तिकेयस्तु वाहनार्थं प्रहर्षितः ॥ 
भ्रातरं मन्यमानस्तु बन्धुस्नेहेन संयुतः ॥ २९ ॥ 
ज्ञानं दिव्यं ददौ ब्रह्मा तस्मै हृष्टेन चेतसा ॥ 
अतीतानागतं चैव वर्तमानं च यद्भवेत्॥६.१४२.३०॥
प्रज्ञां विष्णुः सहस्राक्षः सौभाग्यं चोत्तमं महत्॥ 
सौभाग्यं कामदेवस्तु कुबेरो विभवादिकम्॥३१॥ 
प्रतापं भगवान्सूर्यः कांतिमग्र्यां निशाकरः॥३२॥ 
तथान्ये विबुधाः सर्वे ददुरिष्टानि भूरिशः॥ 
आत्मीयानि प्रतुष्ट्यर्थं देव्या देवस्य च प्रभोः॥३३॥
एवं लब्धवरः सोऽथ गणनाथो द्विजोत्तमाः ॥ 
देवकृत्यपरो नित्यं चक्रे विघ्नानि भूतले ॥ ३४ ॥ 
धर्मार्थं यतमानानां मोक्षाय सुकृताय च ॥ 
ततो भूमितलेऽभ्येत्य गणेशस्तत्र यः स्मृतः ॥ ३५ ॥ 
वैमानिकैः समभ्येत्य स्थापितस्तत्र स द्विजाः ॥ 
येन स्वर्गार्थिनो लोकाः पूजां तस्य प्रचक्रिरे ॥ 
प्रथमं सर्वकृत्येषु विघ्ननाशाय तत्पराः ॥ ३६ ॥ 
एतस्मिन्नेव काले च चमत्कारपुरोद्भवैः ॥ 
ब्राह्मणैर्ब्रह्मविज्ञानतत्परैर्मोक्षहेतुभिः ॥ 
ईशानः स्थापितस्तत्र मोक्षदो य उदाहृतः ॥ ३७ ॥ 
स्वर्गं वाञ्छद्भिरेवान्यैः स्वर्गद्वारप्रदस्तथा ॥ 
हेरंबः स्थापितस्तत्र सत्यनामा यथोदितः ॥ ३८ ॥ 
तथान्यैर्मर्त्यदो नाम गणैशस्तत्र यः  स्थितः॥ 
येन स्वर्गाच्च्युता यांति न कदा नरकादिकम्॥ 
तिर्यक्त्वं वा कृमित्वं वा स्थावरत्वमथापि वा ॥ ३९ ॥ 
एतस्मात्कारणात्तत्र क्षेत्रे पुण्ये द्विजोत्तमाः ॥ 
हेरम्बो मर्त्यदो जातः स्वर्गिणां मर्त्यदः सदा ॥ ६.१४२.४० ॥ 
एतद्वः सर्वमाख्यातं पुण्यं हेरंबसंभवम् ॥ 
आख्यानं सर्वविघ्नानि यन्निहन्ति श्रुतं नृणाम् ॥ ४१ ॥ 
एतन्माघचतुर्थां? यः शुक्लायां पूजयेन्नरः ॥ 
न तस्य वत्सरं यावद्विघ्नं सञ्जायते क्वचित् ॥ ४२ ॥ 
इति श्रीस्कांदे महापुराण एकाशीतिसाहस्र्यां संहितायां षष्ठे नागरखण्डे हाटकेश्वरक्षेत्रमाहात्म्ये गणपतित्रयमाहात्म्यवर्णनंनाम द्विचत्वारिंशदुत्तरशत तमोऽध्यायः ॥ १४२ ॥ ॥ छ ॥