रामायणम्/उत्तरकाण्डम्/सर्गः ५
सुकेशं धार्मिकं दृष्ट्वा वरलब्धं च राक्षसम् ।	
ग्रामणीर्नाम गन्धर्वो विश्वावसुसमप्रभः ।। ७.५.१ ।।	
तस्य देववती नाम द्वितीया श्रीरिवात्मजा ।	
त्रिषु लोकेषु विख्याता रूपयौवनशालिनी ।	
तां सुकेशाय धर्मेण ददौ रक्षःश्रियं यथा ।। ७.५.२ ।।	
वरदानकृतैश्वर्यं सा तं प्राप्य पतिं प्रियम् ।	
आसीद्देववती तुष्टा धनं प्राप्येव निर्धनः ।। ७.५.३ ।।	
स तया सह संयुक्तो रराज रजनीचरः ।	
अञ्जनादभिनिष्क्रान्तः करेण्वेव महागजः ।। ७.५.४ ।।	
देववत्यां सुकेशस्तु जनयामास राघव ।। ७.५.५ ।।	
त्रीन् पुत्रान् जनयामास त्रेताग्निसमविग्रहान् ।	
माल्यवन्तं सुमालिं च मालिं च बलिनां वरम् ।	
त्रींस्त्रिनेत्रसमान्पुत्रान्राक्षसान्राक्षसाधिपः ।। ७.५.६ ।।	
त्रयो लोका इवाव्यग्राः स्थितास्त्रय इवाग्नयः ।	
त्रयो मन्त्रा इवात्युग्रास्त्रयो घोरा इवामयाः ।। ७.५.७ ।।	
त्रयः सुकेशस्य सुतास्त्रेताग्निसमतेजसः ।	
विवृद्धिमगमंस्तत्र व्याधयोपेक्षिता इव ।। ७.५.८ ।।	
वरप्राप्तिं पितुस्ते तु ज्ञात्वेश्वरतपोबलात् ।	
तपस्तप्तुं गता मेरुं भ्रातरः कृतनिश्चयाः ।। ७.५.९ ।।	
प्रगृह्य नियमान्घोरान्राक्षसा नृपसत्तम ।	
विचेरुस्ते तपो घोरं सर्वभूतभयावहम् ।। ७.५.१० ।।	
सत्यार्जवशमोपेतैस्तपोभिरतिदुष्करैः ।	
सन्तापयन्तस्त्रील्लोँकान्सदेवासुरमानुषान् ।। ७.५.११ ।।	
ततो विभुश्चतुर्वक्त्रो विमानवरमास्थितः ।	
सुकेशपुत्रानामन्त्र्य वरदो ऽस्मीत्यभाषत ।। ७.५.१२ ।।	
ब्रह्माणं वरदं ज्ञात्वा सेन्द्रैर्देवगणैर्वृतम् ।	
ऊचुः प्राञ्जलयः सर्वे वेपमाना इव द्रुमाः ।। ७.५.१३ ।।	
तपसाराधितो देव यदि नो दिशसे वरम् ।	
अजेयाः शत्रुहन्तारस्तथैव चिरजीविनः ।। ७.५.१४ ।।	
प्रभविष्ण्वो भवामेति परस्परमनुव्रताः ।। ७.५.१५ ।।	
एवं भविष्यतीत्युक्त्वा सुकेशतनयान्विभुः ।	
स ययौ ब्रह्मलोकाय ब्रह्मा ब्राह्मणवत्सलः ।। ७.५.१६ ।।	
वरं लब्ध्वा तु ते सर्वे राम रात्रिञ्चरास्तदा ।	
सुरासुरान्प्रबाधन्ते वरदानसुनिर्भयाः ।। ७.५.१७ ।।	
तैर्वध्यमानास्त्रिदशाः सर्षिसङ्घाः सचारणाः ।	
त्रातारं नाधिगच्छन्ति निरयस्था यथा नराः ।। ७.५.१८ ।।	
अथ ते विश्वकर्माणं शिल्पिनां वरमव्ययम् ।	
ऊचुः समेत्य संहृष्टा राक्षसा रघुसत्तम ।। ७.५.१९ ।।	
ओजस्तेजोबलवतां महतामात्मतेजसा ।	
गृहकर्ता भवानेव देवानां हृदयेप्सितम् ।। ७.५.२० ।।	
अस्माकमपि तावत्त्वं गृहं कुरु महामते ।	
हिमवन्तमपाश्रित्य मेरुमन्दरमेव वा ।	
महेश्वरगृहप्रख्यं गृहं नः क्रियतां महत् ।। ७.५.२१ ।।	
विश्वकर्मा ततस्तेषां राक्षसानां महाभुजः ।	
निवासं कथयामास शक्रस्येवामरावतीम् ।। ७.५.२२ ।।	
दक्षिणस्योदधेस्तीरे त्रिकूटो नाम पर्वतः ।	
सुवेल इति चाप्यन्यो द्वितीयस्तत्र सत्तमाः ।। ७.५.२३ ।।	
शिखरे तस्य शैलस्य मध्यमे ऽम्बुदसन्निभे ।	
शकुनैरपि दुष्प्रापे टङ्कच्छिन्नचतुर्दिशि ।। ७.५.२४ ।।	
त्रिंशद्योजनक्स्तीर्णा शतयोजनमायता ।	
स्वर्णप्राकारसंवीता हेमतोरणसंवृता ।। ७.५.२५ ।।	
मया लङ्केति नगरी शक्राज्ञप्तेन निर्मिता ।	
तस्यां वसत दुर्धर्षा यूयं राक्षसपुङ्गवाः ।। ७.५.२६ ।।	
अमरावतीं समासाद्य सेन्द्रा इव दिवौकसः ।	
लङ्कादुर्गं समासाद्य राक्षसैर्बहुभिर्वृताः ।। ७.५.२७ ।।	
भविष्यथ दुराधर्षाः शत्रूणां शत्रुसूदनाः ।। ७.५.२८ ।।	
विश्वकर्मवचः श्रुत्वा ततस्ते राक्षसोत्तमाः ।	
सहस्रानुचरा भूत्वा गत्वा तामवसन्पुरीम् ।। ७.५.२९ ।।	
दृढप्राकारपरिखां हैमैर्गृहशतैर्वृताम् ।	
लङ्कामवाप्य ते हृष्टा न्यवसन्रजनीचराः ।। ७.५.३० ।।	
एतस्मिन्नेव काले तु यथाकामं च राघव ।	
नर्मदा नाम गन्धर्वी बभूव रघुनन्दन ।। ७.५.३१ ।।	
तस्याः कान्यात्रयं ह्यासीत् धीश्रीकिर्तिसमद्युति ।	
ज्येष्ठक्रमेण सा तेषां राक्षसानामराक्षसी ।। ७.५.३२ ।।	
कन्यास्ताः प्रददौ हृष्टा पूर्णचन्द्रनिभाननाः ।	
त्रयाणां राक्षसेन्द्राणां तिस्रो गन्धर्वकन्यकाः ।। ७.५.३३ ।।	
दत्ता मात्रा महाभागा नक्षत्रे भगदैवते ।	
कुतदारास्तु ते राम सुकेशतनयास्तदा ।। ७.५.३४ ।।	
चिक्रीडुः सह भार्याभिरप्सरोभिरिवामराः ।	
ततो माल्यवतो भार्या सुन्दरी नाम सुन्दरी ।। ७.५.३५ ।।	
स तस्यां जनयामास यदपत्यं निबोध तत् ।	
वज्रमुष्टिर्विरूपाक्षोदुर्मुखश्चैव राक्षसः ।। ७.५.३६ ।।	
सुप्तघ्नो यज्ञकोपश्च मत्तोन्मत्तौ तथैव च ।	
अनला चाभवत्कन्या सुन्दर्यां राम सुन्दरी ।। ७.५.३७ ।।	
सुमालिनो ऽपि भार्यासीत्पूर्णचद्रनिभानना ।	
नाम्ना केतुमती राम प्राणेभ्यो ऽपि गरीयसी ।। ७.५.३८ ।।	
सुमाली जनयामास यदपत्यं निशाचरः ।	
केतुमत्यां महाराज तन्निबोधानुपूर्वशः ।। ७.५.३९ ।।	
प्रहस्तो ऽकम्पनश्चैव विकटः कालकार्मुखः ।	
धूम्राक्षश्चैव दण्डश्च सुपार्श्वश्च महाबलः ।। ७.५.४० ।।	
संह्रादिः प्रघसश्चैव भासकर्णश्च राक्षसः ।	
राका पुष्पोत्कटा चैव कैकसी च शुचिस्मिता ।।	
कुम्भीनसी च इत्येते सुमालेः प्रसवाः स्मृताः ।। ७.५.४१ ।।	
मालेस्तु वसुधा नाम गन्धर्वी रूपशालिनी ।	
भार्यासीत्पद्मपत्राक्षी स्वक्षी यक्षीवरोपमा ।। ७.५.४२ ।।	
सुमालेरनुजस्तस्यां जनयामास यत् प्रभो ।	
अपत्यं कथ्यमानं तु मया त्वं शृणु राघव ।। ७.५.४३ ।।	
अनिलश्चानलश्चैव हरः सम्पातिरेव च ।	
एते विभीषणामात्या मालेयास्तु निशाचरः ।। ७.५.४४ ।।	
ततस्तु ते राक्षसपुङ्गवास्त्रयो निशाचरैः पुत्रशतैश्च संवृताः ।	
सुरान्सहेन्द्रानृषिनागयक्षान्बबाधिरे तान्बहुवीर्यदर्पिताः ।। ७.५.४५ ।।	
जगद्भ्रमन्तो ऽनिलवद्दुरासदा रणेषु मृत्युप्रतिमानतेजसः ।	
वरप्रदानादतिगर्विता भृशं क्रतुक्रियाणां प्रशमङ्कराः सदा ।। ७.५.४६ ।।	
इत्यार्षे श्रीमद्रामायणे वाल्मीकीये आदिकाव्ये श्रीमदुत्तरकाण्डे पञ्चमः सर्गः ।। ५ ।।	

रामायणम्/उत्तरकाण्डम्