महाभारतम्-02-सभापर्व-053
कृष्णेन बालकैः सह विहृत्य कालियमर्दनम्।। 1।।
बलरामेण धेनुकासुरहननम्।। 2।।
कृष्णेन गोवर्धनोद्धरणम्।। 3।।
अरिष्टासुरादिहननम्।। 4।।
मधुरायां कंसं हत्वा पित्रोः पादाभिवन्दनम्।। 5।।<table>				
<td>

	भीष्ण उवाच। 	<td>	2-53-1x	
				
<td>

	ततः कदचिद्गोविन्दो ज्येष्ठं सङ्कर्षणं विना। चचार तद्वनं रम्यं सुस्वरूपो वराननः।। 	<td>	2-53-1a2-53-1b	
				
<td>

	काकपक्षधरः श्रीमाञ्छ्यामः पद्मनिभेक्षणः। श्रीवत्सेनोरसा युक्तः शशाङ्क इव लक्ष्मणा।। 	<td>	2-53-2a2-53-2b	
				
<td>

	रज्जुयज्ञोपवीती स पीताम्बरधरो युवा। श्वेतचन्द्रनलिप्राङ्गो नीलकुञ्चितमूर्धजः।। 	<td>	2-53-3a2-53-3b	
				
<td>

	राजता बर्हिपत्रेण मन्दमारुतकम्पिना। क्वचिद्गायन्क्वञ्चित्क्रीडन्क्वचिन्नृत्यन्क्वचिद्धसन्।। 	<td>	2-53-4a2-53-4b	
				
<td>

	गोपवेणुं सुमधुरं कामं तदपि वादयन्। प्रह्लादनार्थं च गवां क क्वचिद्वनगतो युवा।। 	<td>	2-53-5a2-53-5b	
				
<td>

	गोकुले मेघकाले तु चचार द्युतिमान्प्रभुः। बहुरम्येषु देशेषु वनस्य वनराजिपु।।	<td>	2-53-6a2-53-6b	
				
<td>

	तासु कृष्णो मुदा युक्तः क्रीडयन्भरतर्षभ। स कदाचिद्वने तस्मिन्गोभिः सह परिव्रजन्।। 	<td>	2-53-7a2-53-7b	
				
<td>

	भाण्डीरं नाम दृष्ट्वाऽथ न्यग्रोधं केशवो महान्। तच्छायायां मतिं चक्रे निवासाय तदा प्रभुः।। 	<td>	2-53-8a2-53-8b	
				
<td>

	स तत्र वयसा तुल्यैर्बत्सपालैस्तदाऽनघ। रेमे स दिवसं कृष्णः पुरा स्वर्गगतो यथा।। 	<td>	2-53-9a2-53-9b	
				
<td>

	तं क्रीडमानं गोपालाः कृष्णं भाण्डीरवासिनः। रमयन्ति स्म बहवो मान्यैः क्रीडनकैस्तदा।। 	<td>	2-53-10a2-53-10b	
				
<td>

	अन्ये स्म परिगायन्ति गोपा मुदितमानसाः। गोपालकृष्णमेवान्ये गायन्ति स्म वनप्रियाः।। 	<td>	2-53-11a2-53-11b	
				
<td>

	तेषां सङ्गायतामेव वादयामास केशवः। पर्णवाद्यान्तरे वेणुं तुम्बवीणां च तत्र वै।। 	<td>	2-53-12a2-53-12b	
				
<td>

	एवं क्रीडान्तरैः कृष्णो गोपालैर्विजहार सः। तेन बालेन कौन्तेय कृतं लोकहितं तदा।। 	<td>	2-53-13a2-53-13b	
				
<td>

	पश्यतां सर्वभूतानां वासुदेवेन भारत। ह्रदे निपातता तत्र क्रीडितं नागमूर्धनि।। 	<td>	2-53-14a2-53-14b	
				
<td>

	शासयित्वा तु कालीयं सर्वलोकस्य पश्यतः। विजहार ततः कृष्णो बलेदवसहायवान्।। 	<td>	2-53-15a2-53-15b	
				
<td>

	धेनुको दारुणो राजन्दैत्यो रासभविग्रहः। तदा तालवने राजन्बलदेवेन वै हतः।। 	<td>	2-53-16a2-53-16b	
				
<td>

	ततः कदाचित्कौन्तेय रामकृष्णौ वनं गतौ। चारयन्तौ प्रवृद्धानि गोधनानि शुभाननौ।। 	<td>	2-53-17a2-53-17b	
				
<td>

	विहरन्तौ मुदा युक्तौ वीक्षमाणौ वनानि वै। श्वेलयन्तौ प्रगायन्तौ विचिन्वन्तौ च पादपान्।। 	<td>	2-53-18a2-53-18b	
				
<td>

	नामभिर्व्याहरन्तौ च वत्सान्गाश्च परन्तपौ। चेरतुर्लोकसिद्धाभिः क्रीडाभिरपराजितौ।। 	<td>	2-53-19a2-53-19b	
				
<td>

	तौ देवौ मानुषीं दीक्षां वहन्तौ सुरपूजितौ। तज्जातिगुणयुक्ताभिः क्रीडाभिश्चेरतुर्वनम्।।	<td>	2-53-20a2-53-20b	
<td>

	एवं बाल्येऽपि गोपालैः क्रीडाभिश्च विजह्रतुः।। 	<td>	2-53-21a	
				
<td>

	ततः कृष्णो महातेजास्तदा गत्वा तु गोव्रजम्। गिरियज्ञं तमेवैष प्रवृत्तं गोपदारकैः।। 	<td>	2-53-22a2-53-22b	
				
<td>

	बुभुजे पायसं शौरिरीश्वरः सर्वभूतकृत्। तं दृष्ट्वा गोपकाः सर्वे कृष्णमेव समर्चयन्।। 	<td>	2-53-23a2-53-23b	
				
<td>

	पूज्यमानस्तदा देवैर्दिव्यं वपुरधारयत्। धृतो गोवर्धनो नाम सप्ताहं पर्वतो धृतः।। 	<td>	2-53-24a2-53-24b	
				
<td>

	शिशुना वासुदेवेन गवार्थमरिमर्दन। क्रीडमानस्तदा कृष्णः कृतवान्कर्म दुष्करम्।। 	<td>	2-53-25a2-53-25b	
				
<td>

	तदद्भुतमतीवासीत्सर्वलोकस्य भारत। देवदेवः क्षितं गत्वा कृष्णं नत्वा मुदान्वितः।	<td>	2-53-26a2-53-26b	
				
<td>

	गोविन्द इति तं ह्युक्त्वा ह्यभ्यषिञ्चत्पुरन्दरः। इत्युक्त्वाश्लिष्य गोविन्दं पुरुहूतोभ्ययाद्दिवम्।। 	<td>	2-53-27a2-53-27b	
				
<td>

	अथारिष्ट इति ख्यातं दैत्यं वृषभविग्रहम्। जघान तरसा कृष्णः पशूनां हितकाम्यया।।	<td>	2-53-28a2-53-28b	
				
<td>

	केशिनामा ततो दैत्यो राजंस्तुरगविग्रहः। तथा वनगतं पार्थ गजायुतबलं हयम्।। 	<td>	2-53-29a2-53-29b	
				
<td>

	कराम्भोरुहवज्रेण जघान मधुसूदनः।  अथ मल्लं तु चाणूरं निजघान महाऽसुरम्।। 	<td>	2-53-30a2-53-30b	
				
<td>

	सुदामानममित्रघ्न सर्वसैन्यपुरस्कृतम्। बालरूपेण गोविन्दो निजघान च भारत।। 	<td>	2-53-31a2-53-31b	
				
<td>

	बलदेवेन चायत्नात्समाजे मुष्टिको हतः। ताडितश्च सहामात्यः कंसः कृष्णेन भारत।। 	<td>	2-53-32a2-53-32b	
				
<td>

	हत्वा कंसममित्रघ्नः सर्वेषां पश्यतां तदा। अभिषिच्योग्रसेनं तं पित्रोः पादमवन्दत। 	<td>	2-53-33a2-53-33b	
<td>

	एवमादीनि कर्माणि कृतवान्वै जनार्दनः।। 	<td>	2-53-34a	
<td>

	।। इति श्रीमन्महाभारते सभापर्वणि अर्घाहरणपर्वणि त्रिपञ्चाशोऽध्यायः।।53 ।। 	<td>		

महाभारतम्/सभापर्व