स्कन्दपुराणम्/खण्डः ५ (अवन्तीखण्डः)/रेवा खण्डम्/अध्यायः ११८
श्रीमार्कण्डेय उवाच -
ततो गच्छेत्तु राजेन्द्र तीर्थं परमशोभनम्  ।
इन्द्रतीर्थेतिविख्यातं नर्मदादक्षिणे तटे  ॥ ११८.१ ॥

युधिष्ठिर उवाच -
नर्मदादक्षिणे कूले इन्द्रतीर्थं कथं भवेत् ।
श्रोतुमिच्छामि विप्रेन्द्र ह्यादिमध्यान्तविस्तरैः  ॥ ११८.२ ॥
एतच्छ्रुत्वा तु वचनं धर्मपुत्रस्य धीमतः  ।
कथयामास तद्वत्तमितिहासं पुरातनम्  ॥ ११८.३ ॥

श्रीमार्कण्डेय उवाच -
विश्वासयित्वा सुचिरं धर्मशत्रुं महाबलम्  ।
वृत्रं जित्वाथ हत्वा तु गच्छमानं शचीपतिम्  ॥ ११८.४ ॥
निष्क्राममाणं मार्गेण ब्रह्महत्या दुरासदा  ।
अहोरात्रमविश्रान्ता जगाम भुवनत्रयम्  ॥ ११८.५ ॥
यतोयतो ब्रह्महणं याति यानेन शोभनम्  ।
दिशो भागं सुरैः सार्द्धं ततो हत्या न मुञ्चति  ॥ ११८.६ ॥
ब्रह्महत्या सुरापानं स्तेयं गुर्वगनागमः  ।
पातकानां गतिर्दृष्टा न तु विश्वासघातिनाम्  ॥ ११८.७ ॥
पापकर्ममुखं दृष्ट्वा स्नानदानैर्विशुध्यति  ।
नारी वा पुरुषो वापि नैव विश्वासघातिनः  ॥ ११८.८ ॥
एवमादीनि चान्यानि श्रुत्वा वाक्यानि देवराट् ।
वचनं तद्विधैरुक्तं विषादमगमत्परम्  ॥ ११८.९ ॥
त्यक्त्वा राज्यं सुरैः सार्धं जगाम तप उत्तमम्  ।
पुत्रदारगृहं राज्यं वसूनि विविधानि च  ॥ ११८.१० ॥
फलान्येतानि धर्मस्य शोभयन्ति जनेश्वरम्  ।
फलं धर्मस्य भुञ्जेति सुहृत्स्वजनबान्धवाः  ॥ ११८.११ ॥
पश्यतां सर्वमेतेषां पापमेकेन भुज्यते  ।
परं हि सुखमुत्सृज्य कर्शयन्वै कलेवरम्  ॥ ११८.१२ ॥
देवराजो जगामासौ तीर्थान्यायतनानि च  ।
गङ्गातीर्थेषु सर्वेषु यामुनेषु तथैव च  ॥ ११८.१३ ॥
सारस्वतेषु सर्वेषु सामुद्रेषु पृथक्पृथक् ।
नदीषु देवखातेषु तडागेषु सरःसु च  ॥ ११८.१४ ॥
पापं न मुञ्चते सर्वे पश्चाद्देवसमागमे  ।
रेवाप्रभवतीर्थेषु कूलयोरुभयोरपि  ॥ ११८.१५ ॥
पूजयन्वै महादेवं स्कन्दतीर्थं समासदत् ।
तव स्थित्वोपवासैश्च कृच्छ्रचान्द्रायणादिभिः  ॥ ११८.१६ ॥
कर्शयन्वै स्वकं देहं न लेभे शर्म वै क्वचित् ।
ग्रीष्मे पञ्चाग्निमध्यस्थो वर्षासु स्थण्डिलेशयः  ॥ ११८.१७ ॥
आर्द्रवासास्तु हेमन्ते चचार विपुलं तपः  ।
एवं तु तपतस्तस्य इन्द्रस्य विदितात्मनः  ॥ ११८.१८ ॥
वत्सराणां सहस्राणि गतानि दश भारत  ।
ततस्त्वेकादशे प्राप्ते वर्षे तु नृपसत्तम  ॥ ११८.१९ ॥
सहसा भगवान्देवस्तु तुतोष परमेश्वरः  ।
तथा ब्रह्मर्षयः सिद्धा ब्रह्मविष्णुपुरोगमाः  ॥ ११८.२० ॥
तत्राजग्मुः सुराः सर्वे यत्र देवः शतक्रतुः  ।
दृष्ट्वा समागतान् देवानृषींश्चैव महामतिः  ॥ ११८.२१ ॥
उवाच प्रणतो भूत्वा सर्वदेवपुरोहितः  ।
विदितं सर्वमेतेषां यथा वृत्रवधः कृतः  ॥ ११८.२२ ॥
युष्माकं चाज्ञया पूर्वं ब्रह्मविष्णुमहेश्वराः  ।
तथाप्येवं ब्रह्महणं मत्वा पापस्य कारिणम्  ॥ ११८.२३ ॥
भ्रमन्तं सर्वतीर्थेषु ब्रह्महत्या न मुञ्चति  ।
न नन्दति जगत्सर्वं त्रैलोक्यं सचराचरम्  ॥ ११८.२४ ॥
यथा विहीनचन्द्रार्कं तथा राज्यमनायकम्  ।
तस्मात्सर्वे सुरश्रेष्ठा विज्ञाप्यं मम सम्प्रति  ॥ ११८.२५ ॥
कुर्वन्तु शक्रं निर्दोषं तथा सर्वे महर्षयः  ।
बृहस्पतिमुखोद्गीर्णं श्रुत्वा तद्वचनं शुभम्  ॥ ११८.२६ ॥
ततः प्रोवाच भगवान्ब्रह्मा लोकपितामहः  ।
एतत्पापं महाघोरं ब्रह्महत्यासमुद्भवम्  ॥ ११८.२७ ॥
दैवतेभ्योऽथ भूतेभ्यश्चतुर्भागं क्षिपाम्यहम्  ।
एवं मुक्त्वा क्षिपच्चैनो जलोपरि महामतिः  ॥ ११८.२८ ॥
अवगाह्य ततः पेया आपो वै नान्यथा बुधैः  ।
धरायामक्षिपद्भागं द्वितीयं पद्मसंभवः  ॥ ११८.२९ ॥
अभक्ष्या तेन संजाता सदाकालं वसुंधरा  ।
तदार्धमर्द्धं नारीणां द्वितीयेऽह्नि युधिष्ठिर  ॥ ११८.३० ॥
निक्षिप्य भगवान्देवः पुनरन्यज्जगाद ह  ।
असंग्राह्या त्वसंग्राह्या तेन जाता रजस्वला  ॥ ११८.३१ ॥
चतुर्दिनानि सा प्राज्ञैः पापस्य महतो महात् ।
चतुर्थं तु ततो भागं विभज्य परमेश्वरः  ॥ ११८.३२ ॥
कृषिगोरक्ष्यवाणिज्यैः शूद्रसेवाकरे द्विजे  ।
ततोऽभिनन्दयामासुः सर्वे देवा महर्षयः  ॥ ११८.३३ ॥
देवेन्द्रं वाग्भिरिष्टाभिर्नर्मदाजलसंस्थितम्  ।
वरेण छन्दयामास ततस्तुष्टो महेश्वरः  ॥ ११८.३४ ॥
वरं दास्यामि देवेश वरं वृणु यथेप्सितम्  ॥ ११८.३५ ॥

इन्द्र उवाच -
यदि तुष्टोऽसि देवेश यदि देयो वरो मम  ।
अत्र संस्थापयिष्यामि सदा संनिहितो भव  ॥ ११८.३६ ॥
एवमस्त्विति चोक्त्वा तं ब्रह्मविष्णुमहेश्वराः  ।
जग्मुराकाशमाविश्य स्तूयमाना महर्षिभिः  ॥ ११८.३७ ॥
गतेषु देवदेवेषु देवराजः शतक्रतुः  ।
स्थापयित्वा महादेवं जगाम त्रिदशालयम्  ॥ ११८.३८ ॥
इन्द्रतीर्थे तु यः स्नात्वा तर्पयेत्पितृदेवताः  ।
महापातकयुक्तोऽपि मुच्यते सर्वपातकैः  ॥ ११८.३९ ॥
इन्द्रतीर्थे तु यः स्नात्वा पूजयेत्परमेश्वरम्  ।
सोऽश्वमेधस्य यज्ञस्य पुष्कलं फलमश्नुते  ॥ ११८.४० ॥
एतत्ते कथितं सर्वं तीर्थमाहात्म्यमुत्तमम्  ।
श्रुतमात्रेण येनैव मुच्यन्ते पातकैर्नराः  ॥ ११८.४१ ॥

॥ इति  श्रीस्कान्दे महापुराण एकाशीतिसाहस्र्यां संहितायां पञ्चम आवन्त्यखण्डे रेवाखण्डे इन्द्रतीर्थमाहात्म्यवर्णनं नामाष्टादशोत्तरशततमोऽध्यायः ॥