स्कन्दपुराणम्/खण्डः ६ (नागरखण्डः)/अध्यायः १२६
॥ सूत उवाच ॥ ॥ 
एवं तस्य तपस्थस्य पुत्र्या सह द्विजोत्तमाः ॥ 
आजग्मुर्ब्राह्मणाः सर्वे चमत्कारपुरोद्भवाः ॥ १ ॥ 
॥ ब्राह्मणा ऊचुः ॥ ॥ 
सन्देहेषु च सर्वेषु विवादेषु विशेषतः ॥ 
अभावात्पार्थिवेन्द्रस्य संजातश्च पराभवः ॥ २ ॥ 
ततश्च द्विजवर्यैः स संन्यस्तः पृथिवीपतिः ॥ 
पृष्टश्च प्रार्थितश्चैव निजराज्यस्य रक्षणे ॥ 
अन्यस्मिन्दिवसे प्राह कृतांजलिपुटः स्थितः ॥ ३ ॥ 
॥ राजोवाच ॥ । 
अनर्होऽहं द्विजश्रेष्ठाः संदेहं हर्तुमेव वः ॥ 
रक्षां कर्तुं विशेषेण त्यक्तशस्त्रोऽस्मि चाधुना ॥ ४ ॥.
॥ ब्राह्मणा ऊचुः ॥ ॥ 
सर्वे वयं महाराज भूपस्याप्यधिका यतः ॥ 
अहंकारेण दर्पेण निजं स्थानं समाश्रिताः ॥ ५ ॥ 
न कस्यचिन्महाराज कदापि च कथंचन ॥ 
वर्तनायाश्च सन्देहः स्थानकृत्येऽपि संस्थितः ॥ ६ ॥ 
असंख्याता कृता वृत्तिः पुराऽस्माकं महात्मना ॥ 
ततः सा वृद्धिमानीता तत्परैः पार्थिवोत्तमैः ॥ ७ ॥ 
त्वया चैव विशेषेण यावद्राजा बृहद्बलः ॥ 
आनर्तविषये राजा यो यः स्यात्स प्रयच्छति ॥ ८ ॥ 
सर्वां वृत्तिं गृहस्थानां यथायोग्यं प्रयत्नतः ॥ 
तवाग्रे किं वयं ब्रूमस्त्वं वेत्सि सकलं यतः ॥ ९ ॥ 
यथा वृत्तिः पुरा दत्ता यथा संरक्षिता त्वया ॥ 
तस्माच्चिन्तय राजेन्द्र स्थानं वर्तनसंभवम् ॥ 
उपायं येन मर्यादा वृत्तिस्तस्मात्सुखेन तु ॥ ६.१२६.१० ॥ 
ततः स सुचिरं ध्यात्वा गर्तातीर्थसमुद्भवान् ॥ 
आकार्योपमन्युवंशस्य संभवान्वेदपारगान् ॥ ११ ॥ 
प्रणिपातं प्रकृत्वाथ ततः प्रोवाच सादरम् ॥ 
मदीयस्थान संस्थानां ब्राह्मणानां विशेषतः ॥ १२ ॥ 
सर्वकृत्यानि कार्याणि भृत्यवद्विनयान्वितैः ॥ 
नित्यं रक्षा विधातव्या युष्मदीयं वचोखिलम् ॥ १३ ॥ 
एते संपालयिष्यन्ति मर्यादाकारमुत्तमम् ॥ 
सन्देहेषु च सर्वेषु विवादेषु विशेषतः ॥ १४ ॥ 
राजकार्येषु चान्येषु एते दास्यन्ति निर्णयम् ॥ 
युष्मदीयं वचः श्रुत्वा शुभं वा यदि वाऽशुभम् ॥ १५ ॥ 
एते पाल्याः प्रसादेन पुष्टिं नेयाश्च शक्तितः॥ 
ईर्ष्यां सर्वां परित्यज्य मदीयस्थानवृद्धये ॥ १६ ॥ 
बाढमित्येव तैः प्रोक्तः स राजा ब्राह्मणोत्तमान् ॥ 
चमत्कापुरोद्भूतान्भूयः प्रोवाच सादरम् ॥ १७ ॥ 
युष्माकं वर्तनार्थाय सर्वकृत्येषु सर्वदा ॥ 
एते विप्रा मया दत्ता गर्तातीर्थसमुद्भवाः ॥ १८ ॥ 
एतेषां वचनात्सर्वं युष्मदीयं प्रजायताम् ॥ 
प्रतिष्ठा जायते नूनं चातुश्चरणसूचिता ॥ १९ ॥ 
नान्यथा ब्राह्मणश्रेष्ठाः स्वल्पं वा यदि वा बहु ॥ 
प्रोक्तं लक्षमितैरन्यैर्युष्मदीयपुरोद्भवैः ॥ ६.१२६.२० ॥ 
॥ सूत उवाच ॥  
ततस्ते ब्राह्मणा हृष्टास्तानादाय द्विजोत्तमान् ॥ 
तेषां मतेन चक्रुश्च सर्वकृत्यानि सर्वदा ॥ २१ ॥ 
ततस्तत्र पुरे जाता मर्यादा धर्मवर्द्धिनी ॥ 
सर्वकृत्येषु सर्वेषां तथा वृद्धिः पुरस्य च ॥ २२ ॥ 
तेऽपि तेषां प्रसादेन गर्त्तातीर्थभवा द्विजाः ॥ 
परां विभूतिमास्थाय मोदन्ते सुखसंयुताः ॥ २३ ॥ 
कस्यचित्त्वथ कालस्य स राजा तत्पुरोत्तमम् ॥ 
समभ्येत्य द्विजान्सर्वांस्ततः प्रोवाच सादरम् ॥२४॥ 
युष्मदीयप्रसादेन क्षेत्रेऽत्र सुमहत्तपः ॥ 
कृतं स्वर्गं प्रयास्यामि सांप्रतं तु द्विजोत्तमाः ॥ २५ ॥ 
नास्माकमन्वये कश्चित्सांप्रतं वर्तते नृपः ॥ 
तस्याहं लिंगमेतद्वै दर्शयामि द्विजोत्तमाः ॥२६॥ 
पूजार्थं चापि वृत्त्यर्थं भोगार्थं च विशेषतः ॥ 
तस्माद्युष्माभिरेवास्य पूजा कार्या प्रयत्नतः ॥ 
रथयात्रा विशेषेण दयां कृत्वा ममोपरि ॥ २७ ॥ 
॥ ब्राह्मणा ऊचुः ॥ ॥ 
सप्त विंशतिलिंगानि यथेष्टानि महीतले ॥ 
चमत्कारसुतानां च पूज्यंते सर्वदैव तु ॥ २८ ॥ 
अष्टाविंशतिमं तद्वदेतल्लिंगं तवोद्भवम् ॥ 
सर्वदा पूजयिष्यामो निश्चिन्तो भव पार्थिव ॥ २९ ॥ 
अस्य यात्रां करिष्यामः कार्तिके मासि सर्वदा ॥ 
बलिपूजोपहारांश्च गीतवाद्यानि शक्तितः ॥ ६.१२६.३० ॥ 
एवमुक्तः स तैर्हृष्टो गत्वात्मीयं तदाश्रमम् ॥ 
स्नापयित्वाथ तल्लिंगं पूजां चक्रे प्रभक्तितः ॥ ३१ ॥ 
॥ सूत उवाच ॥ ॥ 
एवं समर्पितं लिंगं तेन तद्धरसंभवम् ॥ 
सर्वेषां ब्राह्मणेंद्राणां वंशोच्छेदे स्थिते द्विजाः ॥ ३२ ॥ 
सकलं कार्तिकं मर्त्यो यस्तच्छ्रद्धासमन्वितः ॥ 
स्नापयेत्पूजयेच्चापि स नूनं मुक्तिमाप्नुयात् ॥ ३३ ॥ 
सोमस्य दिवसे प्राप्ते वर्षं यावत्कृतक्षणः ॥ 
तस्य पूजां करोत्येवं स्नापयित्वा विधानतः ॥ 
सोऽपि मुक्तिं व्रजेन्मर्त्य एतत्तातान्मया श्रुतम् ॥ ३४ ॥ 
इति श्रीस्कांदे महापुराण एकाशीतिसाहस्र्यां संहितायां षष्ठे नागरखण्डे हाटकेश्वरक्षेत्रमाहात्म्ये सत्यसंधेश्वरमाहात्म्यवर्णनंनाम षड्विंशत्यधिकशततमोऽध्यायः ॥ १२६ ॥ ॥ छ ॥