अर्थशास्त्रम्/अधिकरणम् १/अध्यायः १३
कृत-महा-मात्र-अपसर्पः पौर-जानपदानपसर्पयेत्  ।। ०१.१३.०१  ।।
 सत्त्रिणो द्वन्द्विनस्तीर्थ-सभा-पूग-जन-समवायेषु विवादं कुर्युः   ।। ०१.१३.०२  ।।
 "सर्व-गुण-सम्पन्नश्चायं राजा श्रूयते । न चास्य कश्चिद्गुणो दृश्यते यः पौर-जानपदान्दण्ड-कराभ्यां पीडयति" इति   ।। ०१.१३.०३  ।।
 तत्र येअनुप्रशंसेयुस्तानितरस्तं च प्रतिषेधयेत्  ।। ०१.१३.०४  ।।
 "मात्स्य-न्याय-अभिभूताः प्रजा मनुं वैवस्वतं राजानं चक्रिरे   ।। ०१.१३.०५  ।।
 धान्य-षड्-भागं पण्य-दश-भागं हिरण्यं चास्य भाग-धेयं प्रकल्पयामासुः   ।। ०१.१३.०६  ।।
 तेन भृता राजानः प्रजानां योग-क्षेम-आवहाः   ।। ०१.१३.०७  ।।
 तेषां किल्बिषं अदण्ड-करा हरन्त्ययोग-क्षेम-आवहाश्च प्रजानां   ।। ०१.१३.०८  ।।
 तस्मादुञ्छ-षड्-भागं आरण्यकाअपि निर्वपन्ति  "तस्यएतद्भाग-धेयं योअस्मान्गोपायति" इति   ।। ०१.१३.०९  ।।
 इन्द्र-यम-स्थानं एतद्राजानः प्रत्यक्ष-हेड-प्रसादाः   ।। ०१.१३.१०  ।।
 तानवमन्यमानान्दैवोअपि दण्डः स्पृशति   ।। ०१.१३.११  ।।
 तस्माद्राजानो नावमन्तव्याः   ।। ०१.१३.१२  ।।
 इत्येवं क्षुद्रकान्प्रतिषेधयेत्  ।। ०१.१३.१३  ।।
 किं-वदन्तीं च विद्युः   ।। ०१.१३.१४  ।।
 ये चास्य धान्य-पशु-हिरण्यान्याजीवन्ति । तैरुपकुर्वन्ति व्यसनेअभ्युदये वा । कुपितं बन्धुं राष्ट्रं वा व्यावर्तयन्ति । अमित्रं आटविकं वा प्रतिषेधयन्ति । तेषां मुण्ड-जटिल-व्यञ्जनास्तुष्ट-अतुष्टत्वं विद्युः   ।। ०१.१३.१५  ।।
 तुष्टान्भूयोअर्थ-मानाभ्यां पूजयेत्  ।। ०१.१३.१६  ।।
 अतुष्टांस्तुष्टि-हेतोस्त्यागेन साम्ना च प्रसादयेत्  ।। ०१.१३.१७  ।।
 परस्पराद्वा भेदयेदेनान् । सामन्त-आटविक-तत्-कुलीन-अपरुद्धेभ्यश्च   ।। ०१.१३.१८  ।।
 तथाअप्यतुष्यतो दण्ड-कर-साधन-अधिकारेण जनपद-विद्वेषं ग्राहयेत्  ।। ०१.१३.१९  ।।
 विविष्टानुपांशु-दण्डेन जनपद-कोपेन वा साधयेत्  ।। ०१.१३.२०  ।।
 गुप्त-पुत्र-दारानाकर-कर्म-अन्तेषु वा वासयेत्परेषां आस्पद-भयात्  ।। ०१.१३.२१  ।।
 क्रुद्ध-लुब्ध-भीत-मानिनस्तु परेषां कृत्याः   ।। ०१.१३.२२  ।।
 तेषां कार्तान्तिक-नैमित्तिक-मौहूर्तिक-व्यञ्जनाः परस्पर-अभिसम्बन्धं अमित्र-आटविक-सम्बन्धं वा विद्युः   ।। ०१.१३.२३  ।।
 तुष्टानर्थ-मानाभ्यां पूजयेत्  ।। ०१.१३.२४  ।।
 अतुष्टान्साम-दान-भेद-दण्डैः साधयेत्  ।। ०१.१३.२५  ।।
 एवं स्व-विषये कृत्यानकृत्यांश्च विचक्षणः   ।। ०१.१३.२६अ ब  ।।
 पर-उपजापात्सम्रक्षेत्प्रधानान्क्षुद्रकानपि   ।। ०१.१३.२६च्द्  ।।