पराशरस्मृतिः/प्रथमोध्यायः
<table>		
		
<td><p>		
	अथातो हिमशैलाग्रे देवदारुवनालये   ।व्यासं एकाग्रं आसीनं अपृच्छन्नृषयः पुरा    ।। १.१  ।।	</p>
<td><p>		
	मानुषाणां हितं धर्मं वर्तमाने कलौ युगे   ।शौचाचारं यथावच्च वद सत्यवतीसुत   ।। १.२  ।।	</p>
<td><p>		
	तच्छ्रुत्वा ऋषिवाक्यं तु सशिष्योऽग्न्यर्कसंनिभः   ।प्रत्युवाच महातेजाः श्रुतिस्मृतिविशारदः    ।। १.३  ।।	</p>
<td><p>		
	न चाहं सर्वतत्त्वज्ञः कथं धर्मं वदाम्यहम्  ।अस्मत्पितैव प्रष्टव्य इति व्यासः सुतोऽब्रवीत् ।। १.४  ।।	</p>
<td><p>		
	ततस्त ऋषयः सर्वे धर्मतत्त्वार्थकाङ्क्षिणः   ।ऋषिं व्यासं पुरस्कृत्य गता बदरिकाश्रमं   ।। १.५  ।।	</p>
<td><p>		
	नानापुष्पलताकीर्णं फलवृष्कैरलंकृतम्  ।नदीप्रस्रवणोपेतं पुण्यतीर्थोपशोभितं  ।। १.६  ।।	</p>
<td><p>		
	मृगपक्षिनिनादाढ्यं देवतायतनावृतम्  ।यक्षगन्धर्वसिद्धैश्च नृत्यगीतैरलंकृतम्  ।। १.७  ।।	</p>
<td><p>		
	तस्मिन्नृषिसभामध्ये शक्तिपुत्रं पराशरम्  ।सुखासीनं महातेजा मुनिमुख्यगणावृतं    ।। १.८  ।।	</p>
<td><p>		
	कृताञ्जलिपुटो भूत्वा व्यासस्तु ऋषिभिः सह   ।प्रदक्षिणाभिवादैश्च स्तुतिभिः समपूजयत् ।। १.९  ।।	</p>
<td><p>		
	ततः संतुष्टहृदयः पराशरमहामुनिः   ।आह सुस्वागतं ब्रूहीत्यासीनो मुनिपुङ्गवः   ।। १.१०  ।।	</p>
<td><p>		
	कुशलं सम्यगित्युक्त्वा व्यासः पृच्छत्यनन्तरम्  ।यदि जानासि भक्तिं मे स्नेहाद्वा भक्तवत्सल    ।। १.११  ।।	</p>
<td><p>		
	धर्मं कथय मे तात अनुग्राह्यो ह्यहं तव   ।श्रुता मे मानवा धर्मा वासिष्ठा काश्यपास्तथा  ।। १.१२  ।।	</p>
<td><p>		
	गर्गेया गौतमीयाश्च तथा चोशनसा स्मृताः   ।अत्रेर्विष्णोश्च संवर्ताद्दक्षादङ्गिरसस्तथा   ।। १.१३  ।।	</p>
<td><p>		
	शातातपाच्च हारीताद्याज्ञवल्क्यात्तथैव च   ।आपस्तम्बकृता धर्मा शङ्खस्य लिखितस्य च   ।। १.१४  ।।	</p>
<td><p>		
	कात्यायनकृताश्चैव तथा प्राचेतसान्मुनेः   ।श्रुता ह्येते भवत्प्रोक्ताः श्रुत्यर्था मे न विस्मृताः    ।। १.१५  ।।	</p>
<td><p>		
	अस्मिन्मन्वन्तरे धर्माः कृतत्रेतादिके युगे   ।सर्वे धर्माः कृते जाताः सर्वे नष्टाः कलौ युगे    ।। १.१६  ।।	</p>
<td><p>		
	चातुर्वर्ण्यसमाचारं किंचित्साधारणं वद   ।चतुर्णां अपि वर्णानां कर्तव्यं धर्मकोविदैः    ।। १.१७  ।।	</p>
<td><p>		
	ब्रूहि धर्मस्वरूपज्ञ सूक्ष्मं स्थूलं च विस्तरात् ।व्यासवाक्यावसाने तु मुनिमुख्यः पराशरः    ।। १.१८  ।।	</p>
<td><p>		
	धर्मस्य निर्णयं प्राह सूक्ष्मं स्थूलं च विस्तरात् ।शृणु पुत्र प्रवक्ष्यामि शृण्वन्तु मुनयस्तथा    ।। १.१९  ।।	</p>
<td><p>		
	कल्पे कल्पे क्षयोत्पत्त्या ब्रह्मविष्णुमहेश्वराः   ।श्रुतिस्मृतिसदाचार निर्णेतारश्च सर्वदा   ।। १.२०  ।।	</p>
<td><p>		
	न कश्चिद्वेदकर्ता च वेदं स्मृत्वा चतुर्मुखः   ।तथैव धर्मान्स्मरति मनुः कल्पान्तरेऽन्तरे    ।। १.२१  ।।	</p>
<td><p>		
	अन्ये कृतयुगे धर्मास्त्रेतायां द्वापरे युगे   ।अन्ये कलियुगे नॄणां युगरूपानुसारतः   ।। १.२२  ।।	</p>
<td><p>		
	तपः परं कृतयुगे त्रेतायां ज्ञानं उच्यते   ।द्वापरे यज्ञं एवाहुः दानं एव कलौ युगे    ।। १.२३  ।।	</p>
<td><p>		
	कृते तु मानवा धर्मास्त्रेतायां गौतमाः स्मृताः   ।द्वापरे शाङ्खलिखिताः कलौ पाराशराः स्मृताः    ।। १.२४  ।।	</p>
<td><p>		
	त्यजेद्देशं कृतयुगे त्रेतायां ग्रामं उत्सृजेत् ।द्वापरे कुलं एकं तु कर्तारं तु कलौ युगे   ।। १.२५  ।।	</p>
<td><p>		
	कृते संभाषणादेव त्रेतायां स्पर्शनेन च   ।द्वापरे त्वन्नं आदाय कलौ पतति कर्मणा   ।। १.२६  ।।	</p>
<td><p>		
	कृते तात्कालिकः शापस्त्रेतायां दशभिर्दिनैः   ।द्वापरे चैकमासेन कलौ संवत्सरेण तु   ।। १.२७  ।।	</p>
<td><p>		
	अभिगम्य कृते दानं त्रेतास्वाहूय दीयते   ।द्वापरे याचमानाय सेवया दीयते कलौ   ।। १.२८  ।।	</p>
<td><p>		
	अभिगम्योत्तमं दानं आहूयैव तु मध्यमम्  ।अधमं याचमानाय सेवादानं तु निष्फलं    ।। १.२९  ।।	</p>
<td><p>		
	जितो धर्मो ह्यधर्मेण सत्यं चैवानृतेन च   ।जिताश्चोरैश्च राजानः स्त्रीभिश्च पुरुषाः कलौ   ।। १.३०  ।।	</p>
<td><p>		
	सीदन्ति चाग्निहोत्राणि गुरुपूजा प्रणश्यति   ।कुमार्यश्च प्रसूयन्ते अस्मिन्कलियुगे सदा    ।। १.३१  ।।	</p>
<td><p>		
	कृते त्वस्थिगताः प्राणास्त्रेतायां मांसं आश्रिताः   ।द्वापरे रुधिरं चैव कलौ त्वन्नादिषु स्थिताः    ।। १.३२  ।।	</p>
<td><p>		
	युगे युगे च ये धर्मास्तत्र तत्र च ये द्विजाः   ।तेषां निन्दा न कर्तव्या युगरूपा हि ते द्विजाः    ।। १.३३  ।।	</p>
<td><p>		
	युगे युगे तु सामर्थ्यं शेषं मुनिविभाषितम्  ।पराशरेण चाप्युक्तं प्रायश्चित्तं विधीयते    ।। १.३४  ।।	</p>
<td><p>		
	अहं अद्यैव तत्सर्वं अनुस्मृत्य ब्रवीमि वः   ।चातुर्वर्ण्यसमाचारं शृण्वन्तु ऋषिपुङ्गवाः    ।। १.३५  ।।	</p>
<td><p>		
	पराशरमतं पुण्यं पवित्रं पापनाशनम्  ।चिन्तितं ब्राह्मणार्थाय धर्मसंस्थापनाय च    ।। १.३६  ।।	</p>
<td><p>		
	चतुर्णां अपि वर्णानां आचारो धर्मपालकः   ।आचारभ्रष्टदेहानां भवेद्धर्मः पराङ्मुखः   ।। १.३७  ।।	</p>
<td><p>		
	षट्कर्माभिरतो नित्यं देवतातिथिपूजकः   ।हुतशेषं तु भुञ्जानो ब्राह्मणो नावसीदति    ।। १.३८  ।।	</p>
<td><p>		
	संध्यास्नानं जपो होमो देवतातिथिपूजनम्  ।आतिथ्यं वैश्वदेवं च षट्कर्माणि दिने दिने    ।। १.३९  ।।	</p>
<td><p>		
	इष्टो वा यदि वा द्वेष्यो मूर्खः पण्डित एव वा   ।संप्राप्तो वैश्वदेवान्ते सोऽतिथिः स्वर्गसंग्रमः    ।। १.४०  ।।	</p>
<td><p>		
	दूराध्वोपगतं श्रान्तं वैश्वदेव उपस्थितम्  ।अतिथिं तं विजानीयान्नातिथिः पूर्वं आगतः    ।। १.४१  ।।	</p>
<td><p>		
	नैकग्रामीणं अतिथिं संगृह्णीत कदाचन   ।अनित्यं आगतो यस्मात्तस्मादतिथिरुच्यते    ।। १.४२  ।।	</p>
<td><p>		
	अतिथिं तत्र संप्राप्तं पूजयेत्स्वागतादिना   ।अर्घ्यासनप्रदानेन पादप्रक्षालनेन च    ।। १.४३  ।।	</p>
<td><p>		
	श्रद्धया चान्नदानेन प्रियप्रश्नोत्तरेण च   ।गच्छन्तं चानुयानेन प्रीतिं उत्पादयेद्गृही   ।। १.४४  ।।	</p>
<td><p>		
	अतिथिर्यस्य भग्नाशो गृहात्प्रतिनिवर्तते   ।पितरस्तस्य नाश्नन्ति दश वर्षाणि पञ्च च    ।। १.४५  ।।	</p>
<td><p>		
	काष्ठभारसहस्रेण घृतकुम्भशतेन च   ।अतिथिर्यस्य भग्नाशस्तस्य होमो निरर्थकः    ।। १.४६  ।।	</p>
<td><p>		
	सुक्षेत्रे वापयेद्बीजं सुपात्रे निक्षिपेद्धनम्  ।सुक्षेत्रे च सुपात्रे च ह्युप्तं दत्तं न नश्यति    ।। १.४७  ।।	</p>
<td><p>		
	न पृच्छेद्गोत्रचरणे न स्वाध्यायं श्रुतं तथा   ।हृदये कल्पयेद्देवं सर्वदेवमयो हि सः    ।। १.४८  ।।	</p>
<td><p>		
	अपूर्वः सुव्रती विप्रो ह्यपूर्वश्चातितिहिर्यथा   ।वेदाभ्यासरतो नित्यं तावपूर्वौ दिने दिने    ।। १.४९  ।।	</p>
<td><p>		
	वैश्वदेवे तु संप्राप्ते भिक्षुके गृहं आगते   ।उद्धृत्य वैश्वदेवार्थं भिक्षुकं तु विसर्जयेत्   ।। १.५०  ।।	</p>
<td><p>		
	यतिश्च ब्रह्मचारी च पक्वान्नस्वामिनावुभौ   ।तयोरन्नं अदत्त्वा तु भुक्त्वा चान्द्रायणं चरेत् ।। १.५१  ।।	</p>
<td><p>		
	दद्याच्च भिक्षात्रितयं परिव्राड्ब्रह्मचारिणाम्  ।इच्छया च ततो दद्याद्विभवे सत्यवारितं    ।। १.५२  ।।	</p>
<td><p>		
	यतिहस्ते जलं दद्याद्भैक्षं दद्यात्पुनर्जलम्  ।तद्भैक्ष्यं मेरुणा तुल्यं तज्जलं सागरोपमम्  ।। १.५३  ।।	</p>
<td><p>		
	यस्य छत्रं हयश्चैव कुञ्जरारोहं ऋद्धिमत् ।ऐन्द्रं स्थानं उपासीत तस्मात्तं न विचारयेत्   ।। १.५४  ।।	</p>
<td><p>		
	वैश्वदेवकृतं पापं शक्तो भिक्षुर्व्यपोहितुम्  ।न हि भिक्षुकृतान्दोषान्वैश्वदेवो व्यपोहति    ।। १.५५  ।।	</p>
<td><p>		
	अकृत्वा वैश्वदेवं तु भुञ्जते ये द्विजाधमाः   ।सर्वे ते निष्फला ज्ञेयाः पतन्ति नरकेऽशुचौ    ।। १.५६  ।।	</p>
<td><p>		
	वैश्वदेवविहीना ये आतिथ्येन बहिष्कृताः   ।सर्वे ते नरकं यान्ति काकयोनिं व्रजन्ति च   ।। १.५७  ।। 	</p>
<td><p>		
	पापो वा यदि चण्डालो विप्रघ्नः पितृघातकः   ।वैश्वदेवे तु संप्राप्तः सोऽतिथिः स्वर्गसंक्रमः   ।। १.५८  ।।	</p>
<td><p>		
	यो वेष्टितशिरा भुङ्क्ते यो भुङ्क्ते दक्षिणामुखः   ।वामपादे करं न्यस्य तद्वै रक्षांसि भुञ्जते    ।। १.५९  ।।	</p>
<td><p>		
	अव्रता ह्यनधीयाना यत्र भैक्षचरा द्विजाः   ।तं ग्रामं दण्डयेद्राजा चोरभक्तप्रदो हि सः    ।। १.६०  ।।	</p>
<td><p>		
	क्षत्रियो हि प्रजा रक्षञ् शस्त्रपाणिः प्रदण्डवान्  ।निर्जित्य परसैन्यानि क्षितिं धर्मेण पालयेत् ।। १.६१  ।।	</p>
<td><p>		
	पुष्पं पुष्पं विचिनुयान्मूलच्छेदं न कारयेत् ।मालाकार इवारामे न यथाङ्गारकारकः   ।। १.६२  ।।	</p>
<td><p>		
	लाभकर्म तथा रत्नं गवां च परिपालनम्  ।कृषिकर्म च वाणिज्यं वैश्यवृत्तिरुदाहृता    ।। १.६३  ।।	</p>
<td><p>		
	शूद्रस्य द्विजशुश्रूषा परमो धर्म उच्यते   ।अन्यथा कुरुते किंचित्तद्भवेत्तस्य निष्फलं    ।। १.६४  ।।	</p>
<td><p>		
	लवणं मधुतैलं च दधितक्रं घृतं पयः   ।न दुष्येच्छूद्रजातीनां कुर्यात्सर्वेषु विक्रयं    ।। १.६५  ।।	</p>
<td><p>		
	विक्रीणन्मध्यमांसानि ह्यभक्षस्य च भक्षणम्  ।कुर्वन्नगम्या गमनं शूद्रः पतति तत्क्षणात्   ।। १.६६  ।।	</p>
<td><p>		
	कपिलाक्षीरपानेन ब्राह्मणीगमनेन च   ।वेदाक्षरविचारेण शूद्रश्चाण्डालतां व्रजेत् ।। १.६७  ।।	</p>
</table>