स्कन्दपुराणम्/खण्डः ७ (प्रभासखण्डः)/प्रभासक्षेत्र माहात्म्यम्/अध्यायः २०४
॥ देव्युवाच ॥ ॥ 
भगवन्देवदेवेश संसारार्णवतारक ॥ 
सरस्वत्याश्च माहात्म्यं विस्तरात्कथयस्व मे ॥ १ ॥ 
यात्रागतानां देवेशि पुरुषाणां जितात्मनाम्॥ 
मुखद्वारे तु किं पुण्यं स्नानदाने च शंकर ॥ २ ॥ 
अवगाहनेन चान्यत्र फलं किंस्वित्प्रजायते ॥ 
श्राद्धस्य किं विधानं तु के मंत्रास्तत्र के द्विजाः ॥ ३ ॥ 
किं ग्राह्यं किञ्च भोक्तव्यं ब्राह्मणैः श्राद्धकर्मणि ॥ 
कानि दानानि देयानि नृभिर्यात्रा फलेप्सुभिः ॥ ४ ॥ 
॥ ईश्वर उवाच ॥ ॥ 
शृणु देविप्रवक्ष्यामि दानश्राद्धविधिक्रमम् ॥ 
सरस्वत्याश्च माहात्म्यं कीर्त्यमानं निबोध मे ॥ ५ ॥ 
पुण्यं सारस्वतं तोयं यत्र तत्रावगाह्यते ॥ 
सागरेण तु संमिश्रं देवानामपि दुर्लभम् ॥ ६ ॥ 
सरस्वती सर्वनदीषु पुण्या सरस्वती लोकसुखावगाहा ॥ 
सरस्वतीं प्राप्य न दुःखिता नराः सदा न शोचंति परत्र चेह वा ॥ ७ ॥
पुण्यं सारस्वतं तीर्थं पुण्यकृल्लभते नरः ॥ 
दुर्लभं त्रिषु लोकेषु वैशाख्या सोमपर्वणि। ॥ ८ ॥
अमा सोमेन संयुक्ता यदि तत्रैव लभ्यते ॥ 
तत्र किं क्रियते देवि पर्वकोटिशतैरपि ॥ ९ ॥ 
चान्द्रायणानि कृच्छ्राणि महासां तपनानि च ॥ 
प्रायश्चित्तानि दीयन्ते यत्र नास्ति सरस्वती ॥7.1.204.१०॥ 
यावदस्थि शरीरस्य तिष्ठेत्सारस्वते जले ॥ 
तावद्वर्षसहस्राणि विष्णुलोके वसे न्नरः ॥ 
जात्यन्धैस्ते समा ज्ञेया मृतैः पंगुभिरेव च ॥ ११ ॥ 
समर्था ये न पश्यन्ति प्रभासस्थां सरस्वतीम् ॥ 
ते देशास्तानि तीर्थानि आश्रमास्ते च पर्वताः ॥ १२ ॥ 
येषां सरस्वती देवी मध्ये याति सरिद्वरा ॥ 
त्रैलोक्यपावनीं पुण्यां संश्रिता ये सरस्वतीम् ॥ 
संसारकर्दमामोदमाजिघ्रन्ति न ते पुनः ॥ १३ ॥ 
शब्दविद्येव विस्तीर्णा मतैव जगतः प्रिया ॥ 
सतां मतिरिव स्वच्छा रमणीया सरस्वती ॥ १४ ॥ 
त्रैलोक्यशोभितां देवीं दिव्य तोयां सुनिर्मलाम्॥ 
स नीचो यः पुमानेतां न वन्देत सरस्वतीम् ॥ १५ ॥ 
स्वर्गनिश्रेणिसंभूता प्रभासे तु सरस्वती ॥ 
नापुण्यवद्भिः संप्राप्तुं पुंभिः शक्या महानदी ॥ १६ ॥ 
चन्द्रभागा च गंगा च तथा यत्र सरस्वती ॥ 
देवास्ते न मनुष्यास्ते तिस्रो नद्यः पिबन्ति ये ॥१७॥ 
सत्यमेव मया देवि जाह्नवी शिरसा धृता ॥ 
याः काश्चित्सरितो लोके तासां पुण्या सरस्वती ॥ १८॥ 
दर्शनेन सरस्वत्या राजसूयो न राजते ॥ 
गंडूषश्चाश्वमेधाद्वै सर्व क्रतुवरं पयः ॥१९॥ 
भस्मास्थिचर्मतोयानि नखकेशादिकानि च ॥ 
वातैरपि धुतान्येव तथा सारस्वते जले ॥7.1.204.२॥। 
वहन्ति येषां कालेन ते न काल वशा नराः ॥ 
देवि किं बहुनोक्तेन वर्णितेन पुनःपुनः॥ 
सरस्वत्याः परं तीर्थं न भूतं न भविष्यति ॥२१॥ 
तत्रैव दुर्लभं स्नानं यत्र सागरसंगमः ॥ 
तत्र स्नानेन दानेन कोटियज्ञफलं लभेत् ॥२२॥
यत्र सारस्वतं तोयं सागरोर्मिसमाकुलम् ॥ 
तत्र स्नास्यंति ये मर्त्या भाग्यवन्तो युगेयुगे ॥२३॥ 
ते धन्यास्ते   नमस्कार्यास्तेषां स्फीततरं यशः ॥ 
येषां कलेवरं नॄणां सिक्तं सारस्वतैर्जलैः ॥ २४ ॥ 
इति श्रीस्कान्दे महापुराण एकाशीतिसाहस्र्यां संहितायां सप्तमे प्रभासखण्डे प्रथमे प्रभासक्षेत्रमाहात्म्ये सरस्वतीसंगममाहात्म्यवर्णनंनाम चतुरुत्तरद्विशततमोऽध्यायः ॥ २०४ ॥ छ ॥