स्कन्दपुराणम्/खण्डः ६ (नागरखण्डः)/अध्यायः ०६१
॥ ऋषय ऊचुः ॥ ॥ 
शर्मिष्ठातीर्थमित्युक्तं त्वया यच्च महामते ॥ 
कथं जातं महाभाग किंप्रभावं तु तद्वद ॥ १ ॥ 
॥ सूत उवाच॥ ॥ 
आसीद्राजा वृकोनाम सोमवंश समुद्भवः ॥ 
ब्रह्मण्यश्च शरण्यश्च सर्वलोकहिते रतः ॥ २ ॥ 
तस्य भार्याऽभवत्साध्वी प्राणेभ्योऽपि गरीयसी ॥ 
सर्वलक्षणसंपन्ना पतिव्रतपरायणा ॥ ॥ ३ ॥ 
अथ तस्यां समुत्पन्ना प्राप्ते वयसि पश्चिमे ॥ 
कन्यका दिवसे प्राप्ते सर्वशास्त्रविगर्हिते ॥ ४ ॥ 
तत आनीय विप्रान्स ज्योतिर्ज्ञानविचक्षणान् ॥ 
पप्रच्छ कीदृशी कन्या ममेयं संभविष्यति ॥ ५ ॥ 
॥ ब्राह्मणा ऊचुः ॥ ॥ 
या कन्या प्राप्नुयाज्जन्म चित्रासंस्थे दिवाकरे ॥ 
चंद्रे वापि चतुर्दश्यां सा भवेद्विषकन्यका ॥ ६ ॥ 
यस्तस्याः प्रतिगृह्णाति पाणिं पार्थिवसत्तम ॥ 
षण्मासाभ्यंतरे मृत्युं स प्राप्नोति नरो ध्रुवम् ॥ ७ ॥ 
यस्मिन्सा जायते हर्म्ये षण्मासाभ्यंतरे च तत् ॥ 
करोति विभवैर्हीनं धनदस्याप्यसंशयम् ॥ ८ ॥ 
सेयं तव सुता राजन्यथोक्ता विष कन्यका ॥ 
पैतृकं श्वाशुरीयं च हनिष्यति गृहद्वयम् ॥ ९ ॥ 
तस्मादिमां परित्यज्य सुखी भव नराधिप ॥ 
श्रद्दधासि वचोऽस्माकं हित मुक्तं यदि प्रभो ॥ ६.६१.१० ॥ 
॥ राजोवाच ॥ ॥ 
त्यक्ष्यामि यदि नामैतां धारयिष्यामि वा गृहे ॥ 
अन्यदेहोद्भवं कर्म फलिष्यति तथापि मे ॥ ११ ॥ 
शुभं वा यदि वा पापं न तु शक्यं प्ररक्षितुम् ॥ 
तस्मात्कर्म पुरस्कृत्य नैव त्यक्ष्यामि कन्यकाम् ॥ १२ ॥ 
येनयेन शरीरेण यद्यत्कर्म करोति यः ॥ 
तेनतेनैव भूयः स प्राप्नोति सकलं फलम् ॥ १३ ॥ 
यस्यां यस्यामवस्थायां क्रियतेऽत्र शुभाशुभम् ॥ 
तस्यां तस्यां ध्रुवं तस्य फलं तद्भुज्यते नरैः ॥ १४ ॥ 
न नश्यति पुराकर्म कृतं सर्वेंद्रियैरिह ॥ 
अकृतं जायते नैव तस्मान्नास्ति भयं मम ॥ १५ ॥ 
आयुः कर्म च वित्तं च विद्या निधनमेव च ॥ 
पञ्चैतानि हि सृज्यन्ते गर्भस्थस्यैव देहिनः ॥ १६ ॥ 
यथा वृक्षेषु वल्लीषु कुसुमानि फलानि च ॥ 
स्वकालं नातिवर्तंते तद्वत्कर्म पुराकृतम् ॥ १७ ॥ 
येनैव यद्यथा पूर्वं कृतं कर्म शुभाशुभम् ॥ 
स एव तत्तथा भुंक्ते नित्यं विहितमात्मनः ॥ १८ ॥ 
यथा धेनुसहस्रेषु वत्सो विन्दति मातरम् ॥ 
तथैवं कोटिमध्यस्थं कर्तारं कर्म विन्दति ॥ १९ ॥ 
अन्यदेहकृतं कर्म न कश्चित्पुरुषो भुवि ॥ 
बलेन प्रज्ञया वापि समर्थः कर्तुमन्यथा ॥ ६.६१.२० ॥ 
अन्यथा शास्त्रगर्भिण्या धिया धीरो महीयते ॥ 
स्वामिवत्प्राक्कृतं कर्म विदधाति तदन्यथा ॥ २१ ॥ 
स्वकृतान्युपतिष्ठंति सुखदुःखानि देहिनाम् ॥ 
हेतुभूतो हि यस्तेषां सोऽहंकारेण बध्यते ॥ २२ ॥ 
सुशीघ्रमभिधावन्तं निजं कर्मानुधावति ॥ 
शेते सह शयानेन तिष्ठन्तमनुतिष्ठति ॥ २३ ॥ 
यथा छायातपौ नित्यं सुसंबद्धौ परस्परम् ॥ 
तथा कर्म च कर्ता च नात्र कार्या विचारणा ॥ २९ ॥ 
येन यत्रोपभोक्तव्यं सुखं वा दुःखमेव वा ॥ 
नरः स बद्धो रज्ज्वेव बलात्तत्रैव नीयते ॥ २५ ॥ 
प्रमाणं कर्मभूतानां सुखदुःखोपपादने ॥ 
सावधानतया यच्च जाग्रतां स्वपतामपि ॥ २६ ॥ 
तैलक्षये यथा दीपो निर्वाणमधिगच्छति ॥ 
कर्मक्षये तथा जंतुर्निर्वाणमधिगच्छति ॥ २७ ॥ 
न मन्त्रा न तपो दानं न तीर्थं न च संयमः ॥ 
समर्था रक्षितुं जंतुं पीडितं पूर्वकर्मभिः ॥ २८ ॥ 
संगत्या जठरे न्यस्तो रेतोबिन्दुरचेतनः ॥ 
ऋतुकाले मनुष्येण वृद्धिं गच्छति कर्मतः ॥ २९ ॥ 
अन्नपानानि जीर्यंति यत्र भक्ष्यं च भक्षितम् ॥ 
तस्मिन्नेवोदरे गर्भः कथं नाम न जीर्यति ॥ ६.६१.३० ॥ 
तस्मात्कर्मकृतं सर्वं देहिनामत्र जायते ॥ 
शुभं वा यदि वा पापमिति मे निश्चयः सदा ॥ ३१ ॥ 
अरक्षितं तिष्ठति दैवरक्षितं सुरक्षितं दैवहतं विनश्यति ॥ 
जीवत्यनाथोऽपि वने विसर्जितः कृतप्रयत्नोऽपि गृहे न जीवति ॥ ३२ ॥ 
इति श्रीस्कांदे महापुराण एकाशीतिसाहस्र्यां संहितायां षष्ठे नागरखण्डे श्रीहाटकेश्वरक्षेत्रमाहात्म्ये विषकन्यकोत्पत्तिवर्णनंनामैकषष्टितमोऽध्यायः ॥ ६१ ॥