स्कन्दपुराणम्/खण्डः ६ (नागरखण्डः)/अध्यायः १३६
मांडव्य उवाच ॥ ॥ 
ग्रहीष्यामि सुरश्रेष्ठा वरं युष्मत्समुद्रवम् ॥ 
परं मे निर्णयं चैकं धर्मराजः प्रचक्षतु॥ । १ ॥ 
सर्वेषां प्राणिनां लोके कृतं कर्म शुभाशुभम् ॥ 
उपतिष्ठति नान्यत्र सत्यमेतत्सुरोत्तमाः ॥ २ ॥ 
मयाप्यत्र परे चापि किं कृतं पातकं च यत् ॥ 
ईदृशीं वेदनां प्राप्तो न च मृत्युं कथचन ॥ ३ ॥ 
॥ धर्मराज उवाच ॥ ॥ 
अन्यदेहे त्वया विप्र बालभावेन वर्तता ॥ 
शूलाग्रेण सुतीक्ष्णेन काये विद्धो बकः क्षितौ ॥ ४ ॥ 
नान्यत्कृतमपि स्वल्पं पातकं किंचिदेव हि ॥ 
एतस्मात्कारणादेषा व्यथा संसेविता द्विज ॥ ५ ॥ ॥ 
॥ सूत उवाच ॥ ॥ 
तस्य तद्वचनं श्रुत्वा भृशं क्रोधसमन्वितः ॥ 
ततस्तं प्राह मांडव्यो धर्मराजं पुरः स्थितम् ॥ ६ ॥ 
अस्य स्वल्पापराधस्य यस्माद्भूयान्विनिग्रहः ॥ 
कृतस्त्वया सुदुर्बुद्धे तस्माच्छापं गृहाण मे ॥ ७ ॥ 
त्वं प्राप्य मानुषं देहं शूद्रयोनौ व्यवस्थितः ॥ 
जातिक्षयकृतं दुःखं प्रभूतं सेवयिष्यसि ॥ ८ ॥ 
तथा कृता मयैषाद्य व्यवस्था सर्वदेहिनाम् ॥ 
अष्टमाद्वत्सरादूर्ध्यं कर्मणा गर्हितेन च ॥ 
प्रग्रहीष्यति वै जंतुः पुरुषो योषिदेव वा ॥ ९ ॥ 
एवमुक्त्वा स मांडव्यो धर्मराजं ततः परम् ॥ 
प्रस्थितो रोषनिर्मुक्तो वांछिताशां प्रति द्विजाः ॥ 6.136.१० ॥ 
अथ तं प्रस्थितं दृष्ट्वा प्रोचुः सर्वे दिवौकसः ॥ 
धर्मराजकृते व्यग्राः श्रुत्वा शापं तथाविधम् ॥ ११ ॥ 
॥ देवा ऊचुः ॥ ॥ 
भगवन्पापसक्तस्य धर्मराजस्य केवलम्॥ 
न त्वमर्हसि शापेन शूद्रं कर्तुं कथंचन ॥ १२ ॥ 
प्रसादं कुरु तस्मात्त्वमस्य धर्मपतेर्द्विज ॥ 
अस्माकं वचनात्सद्यः प्रार्थयस्व तथा वरम् ॥ ॥ १३ ॥ 
॥ मांडव्य उवाच ॥ ॥ 
नान्यथा जायते वाणी या मयोक्ता सुरोत्तमाः ॥ 
अवश्यं धर्मराजोऽयं शूद्रयोनौ प्रयास्यति ॥ १४ ॥ 
परं नैवास्य संतानं तस्यां योनौ भविष्यति ॥ 
संप्राप्स्यति च भूयोऽपि धर्मराजत्वमुत्तमम् ॥ १५ ॥ 
आराधयतु चाव्यग्रः क्षेत्रेऽत्रैव त्रिलोचनम् ॥ 
प्रसादात्तस्य देवस्य शीघ्रं मृत्युमवाप्स्यति ॥ १६ ॥ 
तथा देयो वरो मह्यं भवद्भिर्यदि स्वर्गपाः ॥ 
तदेषा शूलिकाऽस्माकं स्पर्शाद्भूयात्सुधर्मदा ॥ ॥ १७ ॥ 
॥ देवा ऊचुः ॥ ॥ 
एनां यः प्रातरुत्थाय स्पर्शयिष्यति शूलिकाम् ॥ 
पातकात्स विमुक्तो वा इह लोके भविष्यति ॥ १८ ॥ 
एवमुक्त्वा मुनिं तं ते देवाः शक्रपुरोगमाः ॥ 
ततस्तां सादरं प्राहुः सह भर्त्रा पतिव्रताम् ॥ १९ ॥ 
त्वमपि प्रार्थयाभीष्टमस्मत्तो वरवर्णिनि ॥ 
यत्ते चित्ते स्थितं नित्यं नादेयं विद्यतेऽत्र नः ॥ 6.136.२० ॥ 
॥ पतिव्रतोवाच ॥ ॥ 
येयं मयाकृता गर्ता स्थानेऽत्र त्रिदशेश्वराः ॥ 
मन्नाम्ना ख्यातिमायातु दीर्घिकेति जगत्त्रये ॥ २१ ॥ 
॥ देवा ऊचुः ॥ ॥ 
अद्यप्रभृति लोकेऽत्र गर्त्तेयं तव शोभने ॥ 
दीर्घिकेति सुविख्याता भविष्यति जगत्त्रये ॥ २२ ॥ 
येऽस्यां स्नानं करिष्यंति प्रातरुत्थाय मानवाः ॥ 
सर्वपापविनिर्मुक्तास्ते भविष्यंति तत्क्षणात् ॥ २३ ॥ 
कन्याराशिगते सूर्ये संप्राप्ते पंचमीदिने ॥ 
येऽत्र स्नानं करिष्यंति श्रद्धया सहिता नराः ॥ २४ ॥ 
अपुत्रास्ते भविष्यंति सपुत्रा वंशवर्धनाः ॥ 
एवमुक्त्वाऽथ तां देवा जग्मुः स्वर्गं द्विजोत्तमाः॥ ॥ २५ ॥ 
पतिव्रतापि तेनैव सह कांतेन सुन्दरी ॥ 
सेवयामास कल्याणी स्मरसौख्यमनुत्तमम् ॥ २६ ॥ 
पर्वतेषु सुरम्येषु नदीनां पुलिनेषु च ॥ 
उद्यानेषु विचित्रेषु वनेषूपवनेषु च ॥ २७ ॥ 
ततो वयसि संप्राप्ते पश्चिमे कालपर्ययात् । 
तदेवात्मीयसत्तीर्थं सेवयामास सादरम् ॥ २८ ॥ 
ततो देहं परित्यक्त्वा स्वकांतं वीक्ष्य तं मृतम् ॥ 
तत्र तोये जगामाथ ब्रह्मलोकं पतिव्रता । २९ ॥ 
एतद्वः सर्वमाख्यातं दीर्घिकाख्यानमुत्तमम् ॥ 
यस्य संश्रवणादेव नरः पापात्प्रमुच्यते ॥ 6.136.३० ॥ 
इति श्रीस्कांदे महापुराण एकाशीतिसाहस्र्यां संहितायां षष्ठे नागरखंडे हाटकेश्वर क्षेत्रमाहात्म्ये दीर्घिकोत्पत्तिमाहात्म्यवर्णनंनाम षट्त्रिंशदुत्तरशततमोऽध्यायः ॥ १३६