चन्द्रालोकः/सप्तमो मयूखः
वृत्तिभेदैस्त्रिभिर्युक्ता स्रोतोभिरिव जाह्नवी   ।
भारती भाति गम्भीरा कुटिला सरला क्वचित् ।। ७.१  ।।

सांमुख्यं विदधानायाः स्फुटं अर्थान्तरे गिरः   ।
कटाक्ष इव लोलाक्ष्या व्यापारो व्यञ्जनात्मकः   ।। ७.२  ।।

अविवक्षितवाच्यस्य द्वौ भेदौ वाच्यं एव चेत् ।
अर्थान्तिरे संक्रमितं अत्यन्तं वा तिरस्कृतम्  ।। ७.३  ।।

द्वौ विवक्षितवाच्यस्य लक्ष्यालक्ष्यक्रमात्मकौ   ।
चत्वारिंशद्युतैकेन भेदाः षट्चानयोः क्रमात् ।। ७.४  ।।

त्रिधा शब्दार्थतद्युग्म-शक्तिजन्मा स्फुटक्रमात् ।
रसभावतदाभास-प्रमुखस्त्वस्फुटक्रमात् ।। ७.५  ।।

वस्त्वलङ्कारयोर्व्यक्तेर्भेदौ द्वौ शब्दशक्तिजौ   ।
अर्थशक्तिसमुत्थस्य भेदा द्वादश तद्यथा   ।। ७.६  ।।

चत्वारो वस्त्वलंकारं अलंकारस्तु वस्तु यत् ।
अलंकारं अलंकारो वस्तु वस्तु व्यनक्ति तत् ।। ७.७  ।।

वक्तुः कविनिबद्धस्य कवेर्वा प्रौढिनिर्मितः   ।
स्वसिद्धो वा व्यञ्जकोऽर्थश्चत्वारस्त्रिगुणास्ततः   ।। ७.८  ।।

शब्दार्थोभयभूरेकः स च वाक्यैकसंश्रयः   ।
पदैकदेशे रचना-वर्णवाक्यपदेष्वपि   ।। ७.९  ।।

प्रबन्धे चेति षोढासौ रसाद्याख्योऽस्फुटक्रमः   ।
एषु सप्तदशस्वेकं परित्यज्यास्फुटक्रमम्  ।। ७.१०  ।।

ये षोडशाद्या द्विगुणास्ते स्युर्वाक्यपदाश्रयात् ।
प्रबन्धेऽपि द्वादश स्युरर्थशक्तिभुवो भिदः   ।। ७.११  ।।

द्वात्रिंशद्द्वादशैकः षट्सर्वसंकलितध्वनेः   ।
भेदाः स्युरेकपञ्चाशत्संभिन्नास्तु सहस्रशः   ।। ७.१२  ।।

वक्तृस्यूतं बोधयितुं व्यङ्ग्यं वक्तुरभीप्सितम्  ।
स्वाङ्कुरितं अतद्रूपं स्वयं उल्लसितं गिरः   ।। ७.१३  ।।

कश्चित्साधारणः कश्चिदामन्त्र्य प्रतिबोधितः   ।
कश्चित्तटस्थः कश्चिच्च बोधितप्रतिबोधितः   ।। ७.१४  ।।

इत्येवं बोद्धृवैचित्र्याद्वक्तृस्यूतं चतुर्विधम्  ।
उपेक्षानिह्नवाभ्यां च द्विधा स्वाङ्कुरितं मतम्  ।। ७.१५  ।।

भूतादिकालभेदेन निह्नवः स्यादनेकधा   ।
अनेनापि प्रभेदेन व्यक्तिवल्ली विजृम्भते   ।। ७.१६  ।।

नानाप्रभेदा नियता क्वचित्प्रकरणादिना   ।
अर्थेऽर्थं अन्यं यं वक्ति तद्वाच्यव्यङ्ग्यं इष्यते   ।। ७.१७  ।।

महादेवः सत्रप्रमुखमखविद्यैकचतुरः सुमित्रा तद्भक्तिप्रणिहितमतिर्यस्य पितरौ   ।
मयूखस्तेनासौ सुकविजयदेवेन रचिते चिरं चन्द्रालोके सुखयतु महति मुनिसंख्यः   ।। ७.१८  ।।

चन्द्रालोकः