याज्ञवल्क्यस्मृतिः/आचाराध्यायः/ब्रह्मचारिप्रकरणम्
<table>		
<td><p>		
	ब्रह्मक्षत्रियविट्शूद्रा वर्णास्त्वाद्यास्त्रयो द्विजाः   ।निषेकाद्याः श्मशानान्तास्तेषां वै मन्त्रतः क्रियाः   । । १.१०  । ।	</p>
<td><p>		
	गर्भाधानं ऋतौ पुंसः सवनं स्पन्दनात्पुरा   ।षष्ठेऽष्टमे वा सीमन्तो मास्येते जातकर्म च   । । १.११  । ।	</p>
<td><p>		
	अहन्येकादशे नाम चतुर्थे मासि निष्क्रमः   ।षष्ठेऽन्नप्राशनं मासि चूडा कार्या यथाकुलम्  । । १.१२  । ।	</p>
<td><p>		
	एवं एनः शमं याति बीजगर्भसमुद्भवम्  ।तूष्णीं एताः क्रियाः स्त्रीणां विवाहस्तु समन्त्रकः   । । १.१३  । ।	</p>
<td><p>		
	गर्भाष्टमेऽष्टमे वाब्दे ब्राह्मणस्योपनायनम्  ।राज्ञां एकादशे सैके विशां एके यथाकुलम्  । । १.१४  । ।	</p>
<td><p>		
	उपनीय गुरुः शिष्यं महाव्याहृतिपूर्वकम्  ।वेदं अध्यापयेदेनं शौचाचारांश्च शिक्षयेत् । । १.१५  । ।	</p>
<td><p>		
	दिवासंध्यासु कर्णस्थ ब्रह्मसूत्रोदङ्मुखः   ।कुर्यान्मूत्रपुरीषे च रात्रौ चेद्दक्षिणामुखः   । । १.१६  । ।	</p>
<td><p>		
	गृहीतशिश्नश्चोत्थाय मृद्भिरभ्युद्धृतैर्जलैः   ।गन्धलेपक्षयकरं शौचं कुर्यादतन्द्रितः   । । १.१७  । ।	</p>
<td><p>		
	अन्तर्जानु शुचौ देश उपविष्ट उदङ्मुखः   ।प्राग्वा ब्राह्मेण तीर्थेन द्विजो नित्यं उपस्पृशेत् । । १.१८  । ।	</p>
<td><p>		
	कनिष्ठादेशिन्यङ्गुष्ठ मूलान्यग्रं करस्य च   ।प्रजापतिपितृब्रह्म देवतीर्थान्यनुक्रमात् । । १.१९  । ।	</p>
<td><p>		
	त्रिः प्राश्यापो द्विरुन्मृज्य खान्यद्भिः समुपस्पृशेत् ।अद्भिस्तु प्रकृतिस्थाभिर्हीनाभिः फेनबुद्बुदैः   । । १.२०  । ।	</p>
<td><p>		
	हृत्कण्ठतालुगाभिस्तु यथासंख्यं द्विजातयः   ।शुध्येरन्स्त्री च शूद्रश्च सकृत्स्पृष्टाभिरन्ततः   । । १.२१  । ।	</p>
<td><p>		
	स्नानं अब्दैवतैर्मन्त्रैर्मार्जनं प्राणसंयमः   ।सूर्यस्य चाप्युपस्थानं गायत्र्याः प्रत्यहं जपः   । । १.२२  । ।	</p>
<td><p>		
	गायत्रीं शिरसा सार्धं जपेद्व्याहृतिपूर्विकाम्  ।प्रतिप्रणवसंयुक्तां त्रिरयं प्राणसंयमः   । । १.२३  । ।	</p>
<td><p>		
	प्राणानायम्य संप्रोक्ष्य तृचेनाब्दैवतेन तु   ।जपन्नासीत सावित्रीं प्रत्यगातारकोदयात् । । १.२४  । ।	</p>
<td><p>		
	संध्यां प्राक्प्रातरेवं हि तिष्ठेदासूर्यदर्शनात् ।अग्निकार्यं ततः कुर्यात्संध्ययोरुभयोरपि   । । १.२५  । ।	</p>
<td><p>		
	ततोऽभिवादयेद्वृद्धानसावहं इति ब्रुवन्  ।गुरुं चैवाप्युपासीत स्वाध्यायार्थं समाहितः   । । १.२६  । ।	</p>
<td><p>		
	आहूतश्चाप्यधीयीत लब्धं चास्मै निवेदयेत् ।हितं तस्याचरेन्नित्यं मनोवाक्कायकर्मभिः   । । १.२७  । ।	</p>
<td><p>		
	कृतज्ञाद्रोहिमेधावि शुचिकल्यानसूयकाः   ।अध्याप्या धर्मतः साधु शक्ताप्तज्ञानवित्तदाः   । । १.२८  । ।	</p>
<td><p>		
	दण्डाजिनोपवीतानि मेखलां चैव धारयेत् ।ब्राह्मणेषु चरेद्भैक्षं अनिन्द्येष्वात्मवृत्तये   । । १.२९  । ।	</p>
<td><p>		
	आदिमध्यावसानेषु भवच्छब्दोपलक्षिता   ।ब्राह्मणक्षत्रियविशां भैक्षचर्या यथाक्रमम्  । । १.३०  । ।	</p>
<td><p>		
	कृताग्निकार्यो भुञ्जीत वाग्यतो गुर्वनुज्ञया   ।आपोशानक्रियापूर्वं सत्कृत्यान्नं अकुत्सयन्  । । १.३१  । ।	</p>
<td><p>		
	ब्रह्मचर्ये स्थितो नैकं अन्नं अद्यादनापदि   ।ब्राह्मणः कामं अश्नीयाच्छ्राद्धे व्रतं अपीडयन्  । । १.३२  । ।	</p>
<td><p>		
	मधुमांसाञ्जनोच्छिष्ट शुक्तस्त्रीप्राणिहिंसनम्  ।भास्करालोकनाश्लील परिवादादि वर्जयेत् । । १.३३  । ।	</p>
<td><p>		
	स गुरुर्यः क्रियाः कृत्वा वेदं अस्मै प्रयच्छति   ।उपनीय ददद्वेदं आचार्यः स उदाहृतः   । । १.३४  । ।	</p>
<td><p>		
	एकदेशं उपाध्याय ऋत्विग्यज्ञकृदुच्यते   ।एते मान्या यथापूर्वं एभ्यो माता गरीयसी   । । १.३५  । ।	</p>
<td><p>		
	प्रतिवेदं ब्रह्मचर्यं द्वादशाब्दानि पञ्च वा   ।ग्रहणान्तिकं इत्येके केशान्तश्चैव षोडशे   । । १.३६  । ।	</p>
<td><p>		
	आषोडशादाद्वाविंशाच्चतुर्विंशाच्च वत्सरात् ।ब्रह्मक्षत्रविशां कालौपनायनिकः परः   । । १.३७  । ।	</p>
<td><p>		
	अत ऊर्ध्वं पतन्त्येते सर्वधर्मबहिष्कृताः   ।सावित्रीपतिता व्रात्या व्रात्यस्तोमादृते क्रतोः   । । १.३८  । ।	</p>
<td><p>		
	मातुर्यदग्रे जायन्ते द्वितीयं मौञ्जिबन्धनात् ।ब्राह्मणक्षत्रियविशस्तस्मादेते द्विजाः स्मृताः   । । १.३९  । ।	</p>
<td><p>		
	यज्ञानां तपसां चैव शुभानां चैव कर्मणाम्  ।वेद एव द्विजातीनां निःश्रेयसकरः परः   । । १.४०  । ।	</p>
<td><p>		
	मधुना पयसा चैव स देवांस्तर्पयेद्द्विजः   ।पितॄन्मधुघृताभ्यां च ऋचोऽधीते च योऽन्वहम्  । । १.४१  । ।	</p>
<td><p>		
	यजूंषि शक्तितोऽधीते योऽन्वहं स घृतामृतैः   ।प्रीणाति देवानाज्येन मधुना च पितॄंस्तथा   । । १.४२  । ।	</p>
<td><p>		
	स तु सोमघृतैर्देवांस्तर्पयेद्योऽन्वहं पठेत् ।सामानि तृप्तिं कुर्याच्च पितॄणां मधुसर्पिषा   । । १.४३  । ।	</p>
<td><p>		
	मेदसा तर्पयेद्देवानथर्वाङ्गिरसः पठन्  ।पितॄंश्च मधुसर्पिर्भ्यां अन्वहं शक्तितो द्विजः   । । १.४४  । ।	</p>
<td><p>		
	वाकोवाक्यं पुराणं च नाराशंसीश्च गाथिकाः   ।इतिहासांस्तथा विद्याः शक्त्याधीते हि योऽन्वहम्  । । १.४५  । ।	</p>
<td><p>		
	मांसक्षीरौदनमधु तर्पणं स दिवौकसाम्  ।करोति तृप्तिं कुर्याच्च पितॄणां मधुसर्पिषा   । । १.४६  । ।	</p>
<td><p>		
	ते तृप्तास्तर्पयन्त्येनं सर्वकामफलैः शुभैः   ।यं यं क्रतुं अधीते च तस्य तस्याप्नुयात्फलम्  । । १.४७  । ।	</p>
<td><p>		
	त्रिर्वित्तपूर्णपृथिवी दानस्य फलं अश्नुते   ।तपसश्च परस्येह नित्यं स्वाध्यायवान्द्विजः   । । १.४८  । ।	</p>
<td><p>		
	नैष्ठिको ब्रह्मचारी तु वसेदाचार्यसंनिधौ   ।तदभावेऽस्य तनये पत्न्यां वैश्वानरेऽपि वा   । । १.४९  । ।	</p>
<td><p>		
	अनेन विधिना देहं सादयन्विजितेन्द्रियः   ।ब्रह्मलोकं अवाप्नोति न चेहाजायते पुनः   । । १.५०  । ।	</p>
</table>