ऋतुसंहारम्/पञ्चमः सर्गः
प्ररूढशालीक्षुचयावृतक्षितिं क्वचित्स्थितक्रौञ्चनिनादराजितं  ।	
प्रकामकामं प्रमदाजनप्रियं वरोरु कालं शिशिराह्वयं शृणु   ।। ५.१  ।।	
निरुद्धवातायनमन्दिरोदरं हुताशनो भानुमतो गभस्तयः   ।	
गुरूणि वासांस्यबलाः सयौवनाः प्रयान्ति कालेऽत्र जनस्य सेव्यतां  ।। ५.२  ।।	
न चन्दनं चन्द्रमरीचिशीतलं न हर्म्यपृष्ठं शरदिन्दुनिर्मलं  ।	
न वायवः सान्द्रतुषारशीतला जनस्य चित्तं रमयन्ति साम्प्रतं  ।। ५.३  ।।	
तुषारसंघातनिपातशीतलाः शशाङ्कभाभिः शिशिरीकृताः पुनः   ।	
विपाण्डुतारागणचारुभूषणा जनस्य सेव्या न भवन्ति रात्रयः   ।। ५.४  ।।	
गृहीतताम्बूलविलेपनस्रजः पुष्पासवामोदितवक्त्रपङ्कजाः   ।	
प्रकामकालागुरुधूपवासितं विशन्ति शय्यागृहमुत्सुकाः स्त्रियः   ।। ५.५  ।।	
कृतापराधान्बहुशोऽभितर्जितान्सवेपथून्साध्वसलुप्तचेतसः   ।	
निरीक्ष्य भर्त्éन्सुरताभिलाषिणः स्त्रियोऽपराधान्समदा विसस्मरुः   ।। ५.६  ।।	
प्रकामकामैर्युवभिः सुनिर्दयं निशासु दीर्घास्वभिरामिताश्चिरं  ।	
भ्रमन्ति मन्दं श्रमखेदितोरवः क्षपावसाने नवयौवनाः स्त्रियः   ।। ५.७  ।।	
मनोज्ञकूर्पासकपीडितस्तनाः सरागकौशेयकभूषितोरवः   ।	
निवेशितान्तः कुसुमैः शिरोरुहैर्विभूषयन्तीव हिमागमं स्त्रियः   ।। ५.८  ।।	
पयोधरैः कुङ्कुमरागपिञ्जरैः सुखोपसेव्यैर्नवयौवनोष्मभिः   ।	
विलासिनीभिः परिपीडितोरसः स्वपन्ति शीतं परिभूय कामिनः   ।। ५.९  ।।	
सुगन्धिनिःश्वासविकम्पितोत्पलं मनोहरं कामरतिप्रबोधकं  ।	
निशासु हृष्टा सह कामिभिः स्त्रियः पिबन्ति मद्यं मदनीयमुत्तमं  ।। ५.१०  ।।	
अपगतमदरागा योषिदेका प्रभाते कृतनिबिडकुचाग्रा पत्युरालिङ्गनेन   ।	
प्रियतमपरिभुक्तं वीक्षमाणा स्वदेहं व्रजति शयनवासाद्वासमन्यं हसन्ती   ।। ५.११  ।।	
अगुरुसुरभिधूपामोदितं केशपाशं गलितकुसुममालं कुञ्चिताग्रं वहन्ती   ।	
त्यजति गुरुनितम्बा निम्ननाभिः सुमध्या उषसि शयनमन्या कामिनी चारुशोभां  ।। ५.१२  ।।	
कनककमलकान्तैश्चारुताम्राधरोष्ठैः श्रवणतटनिषक्तैः पाटलोपान्तनेत्रैः   ।	
उषसि वदनबिम्बैरंससंसक्तकेशैः श्रिय इव गृहमध्ये संस्थिता योषितोऽद्य   ।। ५.१३  ।।	
पृथुजघनभरार्ताः किंचिदानम्रमध्याः स्तनभरपरिखेदान्मन्दमन्दं व्रजन्त्यः   ।	
सुरतसमयवेषं नैशमाशु प्रहाय दधति दिवसयोग्यं वेशमन्यास्तरुण्यः   ।। ५.१४  ।।	
नखपदचितभागान्वीक्षमाणाः स्तनान्तानधरकिसलयाग्रं दन्तभिन्नं स्पृशन्त्यः   ।	
अभिमतरतवेषं नन्दयन्त्यस्तरुण्यः सवितुरुदयकाले भूषयन्त्याननानि   ।। ५.१५  ।।	
प्रचुरगुडविकारः स्वादुशालीक्षुरम्यः प्रबलसुरतकेलिर्जातकन्दर्पदर्पः   ।	
प्रियजनरहितानां चित्तसंतापहेतुः शिशिरसमय एष श्रेयसे वोऽस्तु नित्यं  ।। ५.१६  ।।