स्कन्दपुराणम्/खण्डः १ (माहेश्वरखण्डः)/कौमारिकाखण्डः/अध्यायः २५
॥अर्जुन उवाच॥	
देवर्षे वर्ण्यते चेयं कथा पीयूषसोदरा॥	
पुनरेतन्मुने ब्रूहि यदा वेत्ति महेश्वरः॥ २५.१ ॥	
भगवान्स्वां सतीं भार्यां वधार्थं चापि तारकम्॥	
सत्याश्च विरहात्तप्यन्ददाह किमसौ स्मरम्॥ २५.२ ॥	
त्वयैवोक्तं स विरहात्सत्यास्तप्यति वै तपः॥	
हिमाद्रिमास्थितो देवस्तस्याः संगमवांछया॥ २५.३ ॥	॥नारद उवाच॥	
सत्यमेतत्पुरा पार्थ भवस्येदं मनीषितम्॥	
अतप्ततपसा योगो न कर्तव्यो मयाऽनया॥ २५.४ ॥	
तपो विना शुद्धदेहो न कथंचन जायते॥	
असुद्धदेहेन समं संयोगो नैव दैहिकः॥ २५.५ ॥	
महत्कर्माणि यानीह तेषां मूलं सदा तपः॥	
नातप्ततपसां सिद्धिर्महत्कर्माणि यांति वै॥ २५.६ ॥	
एतस्मात्कारणाद्देवो दर्पितं तं ददाह तु॥	
ततो दग्धे स्मरे चापि पार्वतीमपि व्रीतिताम्॥ २५.७ ॥	
विहाय सगणो देवः कैलासं समपद्यत॥	
देवी च परमोद्विग्ना प्रस्खलंती पदेपदे॥ २५.८ ॥	
जीवितं स्वं विनिंदंती बभ्रामेतस्ततश्चसा॥	
हिमाद्रिरपि स्वे श्रृंगे रुदतीं पृष्टवान्रतिम्॥ २५.९ ॥	
कासि कस्यासि कल्याणि किमर्थं चापि रोदिषि॥	
पृष्टा सा च रतिः सर्वं यथावृत्तं न्यवेदयत्॥ २५.१० ॥	
निवेदिते तथा रत्या शैलः संभ्रांतमानसः॥	
प्राप्य स्वां तनयां पाणावादायागात्स्वकं पुरम्॥ २५.११ ॥	
सा तत्र पितरौ प्राह सखीनां वदनेन च॥	
दुर्भगेन शरीरेण किमनेन हि कारणम्॥ २५.१२ ॥	
देहवासं परित्यक्ष्ये प्राप्स्ये वाभिमतं पतिम्॥	
असाध्यं चाप्यभीष्टं च कथं प्राप्यं तपो विना॥ २५.१३ ॥	
नियमैर्विविधैस्तस्माच्छोषयिष्ये कलेवरम्॥	
अनुजानीत मां तत्र यदि वः करुणा मयि॥ २५.१४ ॥	
श्रुत्वेति वचनं माता पिता च प्राह तां शुभाम्॥	
उ मेति चपले पुत्रि न क्षमं तावकं वपुः॥ २५.१५ ॥	
सोढुं क्लेशात्मरूपस्य तपसः सौम्यदर्शने॥	
भावीन्यप्यनि वार्याणि वस्तूनि च सदैव तु॥ २५.१६ ॥	
भाविनोर्था भवंत्येव नरस्यानिच्छतोपि हि॥	
तस्मान्न तपसा तेऽस्ति बाले किंचित्प्रयोजनम्॥ २५.१७ ॥	
॥श्रीदेव्युवाच॥	
यदिदं भवतो वाक्यं न सम्यगिति मे मतिः॥	
केवलं न हि दैवेन प्राप्तुमर्थो हि शक्यते॥ २५.१८ ॥	
त्किंचिद्दैवाद्धठात्किंचित्किंचिदेव स्वभावतः॥	
पुरुषः फलमाप्नोति चतुर्थं नात्र कारणम्॥ २५.१९ ॥	
ब्रह्मणा चापि ब्रह्मत्वं प्राप्तं किलतपोबलात्॥	
अन्यैरपि च यल्लब्धं तन्नसंख्यातुमुत्सहे॥ २५.२० ॥	
अध्रुवेण शरीरेण यद्यभीष्टं न साध्यते॥	
पश्चात्स शोच्यते मंदः पतितेऽस्मिञ्छरीरके॥ २५.२१ ॥	
यस्य देहस्य धर्मोऽयं क्वचिज्जायेत्क्वचिन्म्रियेत्॥	
क्वचिद्गर्भगतं नश्येज्जातमात्रं क्वचित्तथा॥ २५.२२ ॥	
बाल्ये च यौवने चापि वार्धक्येपि विनश्यति॥	
तेन चंचलदेहेन कोऽर्थः स्वार्थो न चेद्भवेत्॥ २५.२३ ॥	
इत्युक्त्वा स्वसखीयुक्ता पितृभ्यां साश्रु वीक्षिता॥	
श्रृंगं हिमवतः पुण्यं नानाश्चर्यं जगाम सा॥ २५.२४ ॥	
तत्रां बराणि संत्यज्य भूषणानि च शैलजा॥	
संवीता वल्कलैर्दिव्यैस्तपोऽतप्यत संयता॥ २५.२५ ॥	
ईश्वरं हृदि संस्थाप्य प्रणवाभ्यसनादृता॥	
मुनीनामप्य भून्मान्या तदानीं पार्थ पार्वती॥ २५.२६ ॥	
त्रिस्नाता पाटलापत्रभक्षकाभूच्छतं समाः॥ 	
शंत च बिल्वपत्रेण शीर्णोन कृतभोजना॥ २५.२७ ॥	
जलभक्षा शतं चाभूच्छतं वै वायुभोजना॥	
ततो नियममादाय पादांगुष्ठस्थिताभवत्॥ २५.२८ ॥	
निराहारा ततस्तापं प्रापुस्तत्तपसो जनाः॥	
ततो जगत्समालोक्य तदीयतपसोर्जितम्॥ २५.२९ ॥	
हरस्तत्राययौ साक्षाद्ब्रह्मचारिवपुर्द्धरः॥	
वसानो वल्कलं दिव्यं रौरवाजिनसंवृतः॥ २५.३० ॥	
सुलक्षणाषाढधरः सद्वृत्तः प्रति भानवान्॥	
ततस्तं पूजयामासुस्तत्सख्यो बहुमानतः॥ २५.३१ ॥	
वक्तुमिच्छुः शैलपुत्रीं सखीभिरिति चोदितः॥	
ब्रह्मन्नियं महाभागा गृहीतनियमा शुभा॥ २५.३२ ॥	
मुहूर्तपंचमात्रेण नियमोऽस्याः समाप्यते॥	
तत्प्रतीक्षस्व तं कालं पश्चादस्मत्सखीसमम्॥ २५.३३ ॥	
नानाविदा धर्मवार्ताः प्रकरिष्यसि ब्राह्मण॥	
इत्युक्त्वा विजयाद्यास्ता देवीचरितवर्णनैः॥ २५.३४ ॥	
अश्रुमुख्यो द्विजस्याग्रे निन्युः कालं च तं तदा॥	
ततः काले किंचिदूने ब्रह्मचारी महामतिः॥ २५.३५ ॥	
विलोकनमिषेणागादाश्रमोपस्थितं ह्रदम्॥	
निपपात च तत्रासौ चुक्रोशातितरां ततः॥ २५.३६ ॥	
अहमत्र निमज्जामि कोऽपि मामुद्धरेत भोः॥	
इति तारेण क्रोशंतं श्रुत्वा तं विजयादिकाः॥ २५.३७ ॥	
आजग्मुस्त्वरया युक्ता ददुस्तस्मै करं च ताः॥	
स चुक्रोश ततो गाढं दूरेदूरे पुनःपुनः॥ २५.३८ ॥	
नाहं स्पृशाम्यसंसिद्धां म्रिये वा नानृतं त्विदम्॥	
ततः समाप्तनियमा पार्वती स्वयमाययौ॥ २५.३९ ॥	
सव्यं करं ददावस्य तं चासौ नाभ्यनन्दत॥	
भद्रे यच्छुचि नैव स्याद्यच्चैवावज्ञया कृतम्॥ २५.४० ॥	
सदोषेण कृतं यच्च तदादद्यान्न कर्हिचित्॥	
सव्यं चाशुचि ते हस्तं नावलंबामि कर्हिचित्॥ २५.४१ ॥	
इत्युक्ता पार्वती प्राह नाहं दत्तं च दक्षिणम्॥	
ददामि कस्यचिद्विप्र देवदेवाय कल्पितम्॥ २५.४२ ॥	
दक्षिणं मे करं देवो ग्रहीता भव एव च॥	
शीर्यते चोग्रतपसा सत्यमेतन्मयोदितम्॥ २५.४३ ॥	॥विप्र उवाच॥	
यद्येवमवलेपस्ते गमनं केन वार्यते॥	
यथा तव प्रतिज्ञेयं ममापीयं तथाचला॥ २५.४४ ॥	
रुद्रस्यापि वयं मान्याः कीदृशं ते तपो वद॥	
विषमस्थं यत्र विप्रं म्रियमाणमुपेक्षसि॥ २५.४५ ॥	
अवजा नासि विप्रांस्त्वं तच्छीघ्रं व्रज दर्शनात्॥	
यदि वा मन्यसे पूज्यांस्ततोऽभ्युद्धर नान्यथा॥ २५.४६ ॥	
ततो विचार्य बहुधा इति चेति च सा शुभा॥	
विप्रस्योद्धरणं सर्वधर्मेभ्योऽमन्यताधिकम्॥ २५.४७ ॥	
ततः सा दक्षिणं दत्त्वा करं तं प्रोज्जहार च॥	
नरं नारी प्रोद्धरति सज्जन्तं भववारिधौ॥	
एतत्सन्दर्शनार्थाय तथा चक्रे भवोद्भवः॥ २५.४८ ॥	
प्रोद्धृत्य च ततः स्नात्वा बद्ध्व योगासनं स्थिता॥ २५.४९ ॥	
ब्रह्मचारी ततः प्राह प्रहसन्किमिदं शुभे॥	
कर्तुकामासि तन्वंगि दृढयोगासनस्थिता॥ २५.५० ॥	
देवी प्राह ज्वालयिष्ये शरीरं योगवह्निना॥	
महादेवकृतमतिरुच्छिष्टाहं यतोऽभवम्॥ २५.५१ ॥	
ब्रह्मचारी ततः प्राह काश्चिद्ब्राह्मणकाम्यया॥	
कृत्वा वार्तास्ततः स्वीयमभीष्टं कुरु पार्वति॥ २५.५२ ॥	
नोपहन्यां कदाचिद्वि साधुभिर्विप्रकामना॥	
धर्ममेनं मन्यसे चेन्मुहूर्तं ब्रूहि पार्वति॥ २५.५३ ॥	
देवी प्राह ब्रूहि विप्र मुहूर्तं संस्थिता त्वहम्॥	
ततः स्वयं व्रती प्राह देवीं तां स्वसखीयुताम्॥ २५.५४ ॥	
किमर्थमिति रम्भोरु नवे वयसि दुश्चरम्॥	
तपस्त्वया समारब्धं नानुरूपं विभाति मे॥ २५.५५ ॥	
दुर्लभं प्राप्य मानुष्यं गिरिराजगृहेऽधुना॥	
भोगांश्च दुर्लभान्देवि त्यक्त्वा किं क्लिश्यते वपुः॥ २५.५६ ॥	
अतीव दूये वीक्ष्य त्वां सुकुमारतराकृतिम्॥	
अत्युग्रतपसा क्लिष्टा पद्मिनीव हिमर्दिता॥ २५.५७ ॥	
इदं चान्यत्त्व शुभे शिरसो रोगदं मम॥	
यद्देहं त्यक्तुकामा त्वं प्रबुद्धा नासि बालिके॥ २५.५८ ॥	
वामः कामो मनुष्येषु सत्यमेतद्वचो यतः॥	
स्पृहणीयासि सर्वेषामेवं पीडयसे वपुः॥ २५.५९ ॥	
अविज्ञातान्वयो नग्नः शूली भूतगणाधिपः॥	
श्मशाननिलयो भस्मोद्धूलनो वृषवाहनः॥ २५.६० ॥	
गजाजिनो द्विजिह्वाद्यलंकृतांगो जटाधरः॥	
विरूपाक्षः कथंकारं निर्गुणः स्यात्तवोचितः॥ २५.६१ ॥	
गुणा ये कुलशीलाद्य वराणामुदिता बुधैः॥	
तेषामेकोऽपि नैवास्ति तस्मिंस्तन्नोचितः स ते॥ २५.६२ ॥	
शोचनीयतमा पूर्वमासीत्पार्वति कौमुदी॥	
त्वं संवृत्ता द्वितीयासि तस्यास्तत्संगमाशया॥ २५.६३ ॥	
तपोधनाः सर्वसमा वयं यद्यपि पार्वति॥	
दुनोत्येव तवारंभः शूलायां यूपसत्क्रिया॥ २५.६४ ॥	
वृषभारोहणं वासः श्मशाने पाणिसंग्रहः॥	
सव्यालपाणिना क्षौमगजत्वग्बंधनः कथम्॥ २५.६५ ॥	
जनहास्यकरं सर्वं त्वयारब्धमसांप्रतम्॥	
स्त्रीभावाद्भूतिसंपर्क्कः कथं चाभिमतस्तव॥ २५.६६ ॥	
निवर्तय मनस्तस्मादस्मात्सर्वविरोधिनः॥	
मृगाक्षि मदनारातेर्मर्कटाक्षस्य प्रार्थनात्॥ २५.६७ ॥	
विरुद्धवादिनं चैवं ब्रह्मचारिणमीश्वरम्॥	
निशम्य कुपिता देवी प्राह वाचा सगद्गदम्॥ २५.६८ ॥	
मा मा ब्राह्मण भाषिष्ठा विरुद्धमिति शंकरे॥	
महत्तमो याति पुमान्देवदेवस्य निंदया॥ २५.६९ ॥	
न सम्यगभिजानासि तस्य देवस्य चेष्टितम्॥	
श्रृणु ब्राह्मण त्वं पापाद्यथास्मात्परिमुच्यसे॥ २५.७० ॥	
स आदिः सर्वजगतां कोस्य वेदान्वयं ततः॥	
सर्वं जगद्यस्य रूपं दिग्वासाः कीर्त्यते ततः॥ २५.७१ ॥	
गुणत्रयमयं शूलं शूली यस्माद्बिभार्ते सः॥	
अबद्धाः सर्वतो मुक्ता भूता एव च तत्पतिः॥ २५.७२ ॥	
श्मशानं चापि संसारस्तद्वासी कृपयार्थिनाम्॥	
भूतयः कथिता भूतिस्तां बिभर्ति स भूतिभृत्॥ २५.७३ ॥	
वृषो धर्म इति प्रोक्तस्तमारूढस्ततो वृषी॥	
सर्पाश्च दोषाः क्रोधाद्यास्तान्बिभर्ति जगन्मयः॥ २५.७४ ॥	
नानाविधाः कर्मयोगा जटारूपा बिभर्ति सः॥	
वेदत्रयी त्रिनेत्राणि त्रिपुरं त्रिगुणं वपुः॥ २५.७५ ॥	
भस्मीकरोति तद्देवस्त्रिपुरध्नस्ततः स्मृतः॥	
एवंविध महादेवं विदुर्ये सूक्ष्मदर्शिनः॥ २५.७६ ॥	
कथंकारं हि ते नाम भजंते नैव तं हरम्॥	
अथ वा भीतसंसाराः सर्वे विप्र यतो जनाः॥ २५.७७ ॥	
विमृश्य कुर्वते सर्वं विमृश्यैतन्मया कृतम्॥	
शुभं वाप्यशुभं वास्तु त्वमप्येनं प्रपूजय॥ २५.७८ ॥	
इति ब्रुवंत्यां तस्यां तु किंचित्प्रस्फुरिताधरम्॥	
विज्ञाय तां सखीमाह किमप्येष विवक्षुकः॥ २५.७९ ॥	
वार्यतामिति विप्रोऽयं महद्दूषणबाषकः॥	
न केवलं पापभागी श्रोता वै स्यान्न संशयः॥ २५.८० ॥	
अथ वा किं च नः कार्यं वादेन सह ब्राह्मणैः॥	
कर्णौ पिधाय यास्यामो यथा यः स्यात्ततास्तु सः॥ २५.८१ ॥	
इत्युक्त्वोत्थाय गच्छंत्यां पिधाय श्रवणावुभौ॥	
स्वरूपं समुपाश्रित्य जगृहे वसनं हरः॥ २५.८२ ॥	
ततो निरीक्ष्य तं देवं संभ्रांता परमेश्वरी॥	
प्रणिपत्य महेशानं तुष्टावावनता उमा॥ २५.८३ ॥	
प्राह तां च महादेवो दासोऽस्मि तव शोभने॥	
तपोद्रव्येण क्रीतश्च समादिश यथेप्सितम्॥ २५.८४ ॥	
॥देव्युवाच॥	
मनसस्त्वं प्रभुः शंभो दत्तं तच्च मया तव॥	
वपुषः पितरावीशौ तौ सम्मानयितुमर्हसि॥ २५.८५ ॥	॥महादेव उवाच॥	
पित्रा हि ते परिज्ञातं दृष्ट्वा त्वां रूपशालिनीम्॥	
बालां स्वयंवरं पुत्री महं दास्यामि नान्यथा॥ २५.८६ ॥	
तत्तस्य सर्वमेवास्तु वचनं त्वं हिमाचलम्॥	
स्वयंवरार्थं सुश्रोणि प्रेरय त्वां वृणे ततः॥ २५.८७ ॥	
इत्युक्त्वा तां महादेवः शुचिः शुचिषदो विभुः॥	
जगामेष्टं तदा देशं स्वपुरं प्रययौ च सा॥ २५.८८ ॥	
दृष्ट्वा देवीं तदा हृष्टो मेनया सहितोऽचलः॥ २५.८९ ॥	
आलिंग्याघ्राय पप्रच्छ सर्वं सा च न्यवेदयत्॥	
दुहितुर्देवदेवेन आज्ञप्तं तु हिमाचलः॥ २५.९० ॥	
स्वयंवरं प्रमुदितः सर्वलोकेष्वघोषयत्॥	
अश्विनो द्वादशादित्या गन्धर्वरुडोरगाः॥ २५.९१ ॥	
यक्षाः सिद्धास्तथा साध्या दैत्याः किंपुरुषा नगाः॥	
समुद्राद्याश्च ये केचित्त्रैलोक्यप्रवरास्च ये॥ २५.९२ ॥	
त्रयस्त्रिंशत्सहस्राणि त्रयस्त्रिंशच्छतानि च॥	
त्रयस्त्रिंशच्च ये देवास्त्रयस्त्रिंशच्च कोटयः॥ २५.९३ ॥	
जग्मुर्गिरीन्द्रपुत्र्यास्तु स्वयंवरमनुत्तमम्॥	
आमंत्रितस्तथा विष्णुर्मेरुमाह हसन्निव॥ २५.९४ ॥	
तातास्माकं च सा देवी मेरो गच्छ नमामि ताम्॥	
अथ शैलसुता देवी हैममारुह्य शोभनम्॥ २५.९५ ॥	
विमानं सर्वतोभद्रं सर्वरत्नैरलंकृतम्॥	
अप्सरोभिः प्रनृत्यद्भिः सर्वाभरणभूषिता॥ २५.९६ ॥	
गंधर्वसंघैर्विविधैः किंनरैश्च सुशोभनैः॥	
बंदिभिः स्तूयमाना च वीरकांस्यधरा स्थिता॥ २५.९७ ॥	
सितातपत्ररत्नांशुमिश्रितं चावहत्तदा॥	
शालिनी नाम पार्वत्याः संध्यापूर्णेदुमंडला॥ २५.९८ ॥	
चामरासक्तहस्ताभिर्दिव्यस्त्रीभिश्च संवृता॥	
मालां प्रगृह्य सा तस्थौ सुरद्रुमसमुद्भवाम्॥ २५.९९ ॥	
एवं तस्यां स्थितायां तु स्थिते लोकत्रये तदा॥	
शिशुर्भूत्वा महादेवः क्रीडार्थं वृषभध्वजः॥ २५.१०० ॥	
उत्संगतलसंगुप्तो बभूव भगवान्भवः॥	
जयेति यत्पदं ख्यातं तस्य सत्यार्थमीश्वरम्॥ २५.१०१ ॥	
अथ दृष्ट्वा शिशुं देवास्तस्य उत्संगवर्तिनः॥	
कोयमत्रेति संमंत्र्य चुक्रुशुर्भृशरोषिताः॥ २५.१०२ ॥	
वज्रमाहारयत्तस्य बाहुमुद्यम्य वृत्रहा॥	
स बाहुरुद्यतस्तस्य तथैव समतिष्ठत॥ २५.१०३ ॥	
स्तंभितः शिशुरूपेण देवदेवेन लीलया॥	
वज्रं क्षेप्तुं न शक्नोति बाहुं चालयितुं तदा॥ २५.१०४ ॥	
वह्निः शक्तिं तदा क्षेप्तुं न शशाक तथोत्थितः॥	
यमोऽपि दंडं खड्गं च निर्ऋतिस्तं शिशुं प्रति॥ २५.१०५ ॥	
पाशं च वरुणो राजा ध्वजयष्टिं समीरणः॥	
सोमो गुडं धनेशश्च गदां सुमहतीं दृढाम्॥ २५.१०६ ॥	
नानायुधानि चादित्या मुसलं वसवस्तथा॥	
महाघोराणि शस्त्राणि तारकाद्याश्च दानवाः॥ २५.१०७ ॥	
स्तंभिता देवदेवेन तथान्ये भुवनेषु ये॥	
पूषा दंतान्दशन्दंर्बालमैक्षत मोहितः॥ २५.१०८ ॥	
तस्यापि दशनाः पेतुर्दृष्टमात्रस्य शंभुना॥	
भगश्च नेत्रे विकृते चकार स्फुटिते च ते॥ २५.१०९ ॥	
बलं तेजश्च योगांश्च सर्वेषां जगृहे प्रभुः॥	
अथ तेषु स्थितेष्वेव मन्युमत्सु सुरेष्वपि॥ २५.११० ॥	
ब्रह्मा ध्यानमुपाश्रित्य बुबोध हरचेष्टितम्॥	
सोऽभिगम्य महादेवं तुष्टाव प्रयतो विधिः॥ २५.१११ ॥	
पौराणैः सामसंगीतैर्वेदिकैर्गुह्यनामभिः॥	
नमस्तुभ्यं महादेव महादेव्यै नमोनमः॥ २५.११२ ॥	
प्रसादात्तव बुद्ध्यादिर्जगदेतत्प्रवर्तते॥	
मूढाश्च देवताः सर्वा नैनं बुध्यत शंकरम्॥ २५.११३ ॥	
महादेवमिहायातं सर्वदेवनमस्कृतम्॥	
गच्छध्वं शरणं शीघ्रं यदि जीवितुमिच्छत॥ २५.११४ ॥	
ततः संभ्रम संपन्नास्तुष्टुवुः प्रणताः सुराः॥	
नमोनमो महादेव पाहिपाहि जगत्पते॥ २५.११५ ॥	
दुराचारान्भवानस्मानात्मद्रोहपरायणान्॥	
अहो पश्यत नो मौढ्यं जानंतस्तव भाविनीम्॥ २५.११६ ॥	
भार्यामुमां महादेवीं तथाप्यत्र समागताः॥	
युक्तमेतद्यदस्माकं राज्यं गृह्येत चासुरैः॥ २५.११७ ॥	
येषामेवंविधाबुद्धिरस्माभिः किं कृतं त्विदम्॥	
अथ वा नो न दोषोऽस्ति पशवो हि वयं यतः॥ २५.११८ ॥	
त्वयैव पतिना सर्वे प्रेरिताः कुर्महे विभो॥	
ईश्वरः सर्व भूतानां पतिस्त्वं परमेश्वरः॥ २५.११९ ॥	
भ्रामयस्यखिलं विश्वं यन्त्रारूढं स्वमायया॥	
येन विभ्रामिता मूढाः समायाताः स्वयंवरम्॥ २५.१२० ॥	
तस्मै पशुनां पतये नमस्तुभ्यं प्रसीद नः॥	
अथ तेषां प्रसन्नऽभूद्देवदेवास्त्रियंबकः॥ २५.१२१ ॥ 		
यथापूर्वं चकारैतान्संस्तवाद्ब्रह्मणः प्रभुः॥	
तारकप्रमुखा दैत्याः संक्रुद्धास्तत्र प्रोचिरे॥ २५.१२२ ॥	
कोयमंग महादेवो न मन्यामो वयं च तम्॥	
ततः प्रहस्य बालोऽसौ हुंकारं लीलया व्यधात्॥ २५.१२३ ॥	
हुंकारेणैव ते दैत्याः स्वमेव नगरं गताः॥	
विस्मृतं सकलं तेषां स्वयंवरमुखं च तत्॥ २५.१२४ ॥	
महादेवप्रभावेन दैत्यानां घोरकर्मणाम्॥	
एवं यस्य प्रभावो हि देवदैत्येषु फाल्गुन॥ २५.१२५ ॥	
कथमीश्वरवाक्यार्थस्तस्मादन्यत्र मुच्यते॥	
असंशयं विमुढास्ते पश्चात्तापः पुरा महान्॥ २५.१२६ ॥	
ईश्वरं भुवनस्यास्य ये भजंते न त्र्यंबकम्॥	
ततः संस्तूयमानः स सुरैः पद्मभुवादिभिः॥ २५.१२७ ॥	
वपुश्चकार देवेशस्त्र्यंबकः परमाद्भुतम्॥	
तेजसा तस्य देवास्ते सेंद्रचंद्रदिवाकराः॥ २५.१२८ ॥	
सब्रह्मकाः ससाध्याश्च वसुर्विश्वे च देवताः॥	
सयमाश्च सरुद्राश्च चक्षुरप्रार्थयन्प्रभुम्॥ २५.१२९ ॥	
तेभ्यः परतमं चक्षुः स्ववपुर्द्रष्टुमुत्तमम्॥	
ददावम्बापतिः शर्वो भवान्याश्चालस्य च॥ २५.१३० ॥	
लब्ध्वा रुद्रप्रसादेन दिव्यं चक्षुरनुत्तमम्॥	
सब्रह्यकास्तदा देवास्तमपश्यन्महेश्वरम्॥ २५.१३१ ॥	
ततो जगुश्च मुनयः पुष्पवृष्टिं च खेचराः॥	
मुमुचुश्च तदा नेदुर्देवदुंदुभयो भृशम्॥ २५.१३२ ॥	
जगुगधर्वमुख्याश्च ननृतुश्चाप्सरोगणाः॥	
मुमुदुर्गणपाः सर्वे मुमोदांबा च पार्वती॥ २५.१३३ ॥	
ब्रह्माद्या मेनिरे पूर्णां भवानीं च गिरीश्वरम्॥	
तस्य देवी ततो हृष्टा समक्षं त्रिदिवौकसाम्॥ २५.१३४ ॥	
पादयोः स्थापयामास मालां दिव्यां सुगंधिनीम्॥	
सादुसाध्विति संप्रोच्य तया तं तत्र चर्चितम्॥ २५.१३५ ॥	
सह देव्या नमश्चक्रुः शिरोभिर्भूतलाश्रितैः॥	
सर्वे सब्रह्मका देवा जयेति च मुदा जगुः॥ २५.१३६ ॥	
इति श्रीस्कांदे महापुराण एकाशीतिसाहस्र्यां संहितायां प्रथमे माहेश्वरखण्डे कौमारिकाखण्डे कुमारेश्वरमाहात्म्ये श्रीमहादेववैवाहिकोत्सावर्णनंनाम पञ्चविंशोऽध्यायः॥ २५ ॥ छ ॥	

कौमारिकाखण्डः