स्कन्दपुराणम्/खण्डः ७ (प्रभासखण्डः)/प्रभासक्षेत्र माहात्म्यम्/अध्यायः ०९९
॥ ईश्वर उवाच ॥ ॥ 
ततो गच्छेन्महादेवि यत्र चक्रधरः स्थितः ॥ 
दंडपाणिश्च देवेशि यत्रैकस्थानसंस्थितः ॥ १ ॥ 
चंद्रेशात्पूर्वदिग्भागे । सोमेशादुत्तरेस्थितः) ॥ 
धनुषां पंचसंस्थाने गंधर्वेशात्समीपतः ॥ २ ॥ 
उमाया नैर्ऋते भागे ब्रह्मदेवर्षिसंस्थितः ॥  
तस्योत्पत्तिं प्रवक्ष्यामि सर्वपातकनाशिनीम्॥३॥ 
पौंड्रको वासुदेवस्तु वाराणस्यां पुराऽभवत्॥ 
तेन श्रुतं पुराणं तु पठ्यमानं द्विजातिभिः॥४॥ 
कल्पादौ द्वापरांते तु क्षत्रियाणां निवेशने ॥ 
अवतारं महाबाहुवासुदेवः करिष्यति ॥ ५ ॥ 
स तु मूढमतिर्मेने अहं विष्णुरिति प्रिये ॥ 
चिह्नानि धारयामास चक्रादीनि वरानने ॥ ६ ॥ 
स दूतं प्रेषयामास द्वारकायां महोदरम् ॥ 
स गत्वा प्राह विष्णुं वै चक्रादीनि परित्यज ॥ ७ ॥ 
इत्याह पौंड्रको राजा नचेद्वधमवा प्स्यसि ॥ 
ततश्च भगवान्विष्णुः प्राहास्य रुचिरं वचः ॥ ८ ॥ 
वाच्यः स पौंड्रको राजा त्वया हंत वचो मम ॥ 
गृहीतचक्र एवाहं काशीमागम्य ते पुरीम् ॥ ९ ॥ 
संत्यक्ष्यामि ततश्चक्रं गदां चेमामसंशयम् ॥ 
तद्ग्राह्यं भवता चक्रमन्यद्वा यत्तवेप्सितम् ॥ 7.1.99.१० ॥ 
इत्युक्तेऽथ गते दूते संस्मृत्याऽभ्या गतं हरिः ॥ 
गरुत्मन्तं समारुह्य त्वरितस्तत्पुरं ययौ ॥ ११ ॥ 
मित्रस्नेहात्ततस्तस्य काशिराजः सहानुगः ॥ 
सर्वसैन्यपरीवारस्ततः पौंड्रमुपाययौ ॥ १२ ॥ 
ततो बलेन महता काशिराजबलेन च ॥ 
पौंड्रको वासुदेवोऽसौ केशवाभिमुखो ययौ ॥ १३॥ 
तं ददर्श हरिर्दूराद्दुर्वारे स्यंदने स्थितम् ॥ 
चक्रहस्तं गदाशार्ङ्गसंयुतं गरुडध्वजम् ॥ १४ ॥ 
तं दृष्ट्वा भावगंभीरं जहास गरुडध्वजः ॥ 
उवाच पौंड्रकं मूढमात्मचिह्नोपलक्षितम् ॥ १५ ॥ 
पौंड्रकोक्तं त्वया यत्तु दूतवक्त्रेण मां प्रति ॥ 
समुत्सृजेति चिह्नानि तच्च सर्वं त्यजाम्यहम् ॥ १६ ॥ 
चक्रमेतत्समुत्सृष्टं गदेयं च विस र्जिता ॥ 
गरुत्मानेष ते गत्वा समारोहतु वै ध्वजम् ॥ १७ ॥ 
इत्युच्चार्य विमुक्तेन चक्रेणासौ निपातितः ॥ 
रथश्च गदया भग्नो गजाश्चा श्वाश्च चूर्णिताः ॥ १८ ॥ 
ततो हाहाकृते लोके काशिनाथो महाबली ॥ 
युयुधे वासुदेवेन मित्रदुःखेन दुःखितः ॥ १९ ॥ 
ततः शार्ङ्गविनिर्मुक्तैश्छित्त्वा तस्य शरैः शिरः ॥ 
काशीपुर्यां स चिक्षेप कुर्वँल्लोकस्य विस्मयम् ॥ 7.1.99.२० ॥ 
हत्वा तु पौंड्रकं शौरिः काशिराजं च सानु गम् ॥ 
पुनर्द्वारवतीं प्राप्तो मृगयाया गतो यथा ॥ २१ ॥ 
ततः काशिपतेः पुत्रः पितुर्दुःखेन दुःखितः ॥ 
शंकरं तोषयामास स च तस्मै वरं ददौ ॥ २२ ॥ 
स वव्रे भगवन्कृत्या पितुर्हंतुर्वधाय मे ॥ 
समुत्तिष्ठतु कृष्णस्य त्वत्प्रसादात्सुरेश्वर ॥ २३ ॥ 
एवं भविष्यतीत्युक्ते दक्षिणाग्नेस्तु मध्यतः ॥ 
महाकृत्या समुत्तस्थौ प्रस्थिता द्वारकां प्रति ॥ २४ ॥ 
ज्वालामालाकरालां तां यादवा भयविह्वलाः ॥ 
दृष्ट्वा जनार्द्दनं सर्वे शरणार्थमुपागताः ॥ २५ ॥ 
ततः सुदर्शनं तस्या मुमोच गरुडध्वजः ॥ 
वधाय सा ततो भग्ना चक्रतेजोऽभिपीडिता ॥ २६ ॥ 
कृत्यामनुजगामाशु विष्णोश्चक्रं सुदर्शनम् ॥ 
कृत्या वाराणसीं प्राप्ता तस्याश्चक्रं तु पृष्ठतः ॥ २७ ॥ 
ततः सा भयसंत्रस्ता शंकरं शरणं गता ॥ 
सोमनाथं जगन्नाथं नान्यः शक्तो हि रक्षितुम् ॥ २८ ॥ 
ततश्चक्रं वरैर्बाणैस्ताडयामास शंकरः ॥ 
तच्च द्वारवतीं प्राप्तं शिवसायकमिश्रितम् ॥ २९ ॥ 
तद्दृष्ट्वा शिवनामांकैस्ताडितं भगवान्हरिः ॥ 
चक्रं शरैस्ततः कुद्धो गृहीत्वा च करेण तत् ॥ 
जगाम तत्र यत्रास्ते सोमेशः कालभैरवः ॥ 7.1.99.३०  
स गत्वा रोष ताम्राक्षश्चक्रोद्यतकरः स्थितः ॥ 
कृत्यां हंतुं मतिं चक्रे कालभैरवनिर्मिताम् ॥ ३१ ॥ 
दृष्टो देवैस्ततः सर्वैदंडपाणिगणेन च ॥ 
देवानां प्रेक्षतां तत्र दण्डपाणिर्महागणः ॥ 
चक्रोद्यतकरं दृष्ट्वा विष्णुं प्राहाब्जलोचनम् ॥ ३२ ॥ 
॥ दंडपाणिरुवाच ॥ ॥ 
मा क्रोधं कुरु देवेश कृत्यां प्रति जगत्प्रभो ॥ ३३ ॥ 
अमोघं युधि ते चक्रं कृत्या चापि च शांकरी ॥ 
एवं चक्र विनिर्मुक्ते भवेत्कोधो हरे यदि ॥ 
भविष्यति महद्दुःखं लोकानां संक्षयो हि वा ॥ ३४ ॥ 
न मोक्तव्यमतश्चक्र शृणु भूयो वचश्च नः ॥ 
अत्र स्थाने नियुक्तोऽहं शंकरेण पुरा हरे ॥ ३५॥ 
पापिनां रक्षणार्थं वै विघ्नार्थं दुष्टचेतसाम्॥ 
तस्मात्त्वं मम सांनिध्ये तिष्ठ चक्रधरो हरे ॥३६ ॥ 
अत्र चक्रधरं देवं पूजयिष्यंति मानवाः ॥ 
धूपमाल्योपहारैश्च नैवेद्यैर्विवि धैरपि ॥ ३७ ॥ 
॥ विष्णुरुवाच ॥ ॥ 
एष एव निवृत्तोहं तव वाक्यांकुशेन वै ॥ 
अत्र चक्रोद्यतकरः स्थास्ये तव समीपतः ॥ ३८ ॥ 
एवं हि स्थितोदेवस्तत्र चक्रधरः प्रिये ॥ 
दंडपाणिश्च भगवान्मम रूपी गणेश्वरः ॥ ३९ ॥ 
यस्तौ पूजयते भक्त्या दंडपाणिहरी क्रमात् ॥ 
स पाप कंचुकैर्मुक्तो गच्छेच्छिवपुरं नरः ॥ 7.1.99.४० ॥ 
माघे मासि चतुर्द्दश्यां कृष्णाष्टम्यां विशेषतः ॥ 
गंधधूपोपहारैर्यः पूजयेद्दण्डनायकम् ॥ 
तस्य क्षेत्रे निवसतो न विघ्नं जायते क्वचित् ॥ ४१ ॥ 
एकादश्यां जिताहारो योऽर्चयेच्चक्रपाणिनम् ॥ 
स मुक्तः पातकैः सर्वैर्याति विष्णोः सलोकताम् ॥ ४२ ॥ 
इति संक्षेपतः प्रोक्तं माहात्म्यं चक्रपाणिनः ॥ 
दण्डपाणिगणस्यापि श्रुतं पापौघनाशनम् ॥ ४३ ॥ 
इति श्रीस्कांदे महापुराण एकाशीति साहस्र्यां सहितायां सप्तमे प्रभासखण्डे प्रथमे प्रभासक्षेत्रमाहात्म्ये मध्ययात्रायां दण्डपाणिचक्रधरमाहात्म्यवर्णनंनामेकोनशततमोऽध्यायः ॥९९॥ ॥ छ ॥ ॥ ॥