स्कन्दपुराणम्/खण्डः ६ (नागरखण्डः)/अध्यायः ०१७
॥ ऋषय ऊचुः ॥ ॥ 
चमत्कारपुरोत्पत्तिः श्रुता त्वत्तो महामते ॥ 
तत्क्षेत्रस्य प्रमाणं यत्तदस्माकं प्रकीर्तय ॥॥। 
यानि तत्र च पुण्यानि तीर्थान्यायतनानि च ॥ 
सहितानि प्रभावेण तानि सर्वाणि कीर्तय ॥ २ ॥ 
॥ सूत उवाच ॥ ॥ 
पञ्चक्रोशप्रमाणेन क्षेत्रं ब्राह्मणसत्तमाः ॥ 
आयामव्यासतश्चैव चमत्कारपुरोत्तमम् ॥ ३ ॥ 
प्राच्यां तस्य गयाशीर्षं पश्चिमेन हरेः पदम् ॥ 
दक्षिणोत्तरयोश्चैव गोकर्णेश्वरसंज्ञितौ ॥४॥ 
हाटकेश्वर संज्ञं तु पूर्वमासीद्द्विजोत्तमाः ॥ 
तत्क्षेत्रं प्रथितं लोके सर्वपातकनाशनम् ॥ ५ ॥ 
यतः प्रभृति विप्रेभ्यो दत्तं तेन महात्मना ॥ 
चमत्कारेण तत्स्थानं नाम्ना ख्यातिं ततो गतम् ॥ ६ ॥ 
॥ ब्राह्मणा ऊचुः ॥ ॥ 
यदेतद्भवता प्रोक्तं तस्य पूर्वे गयाशिरः ॥ 
माहात्म्यं तस्य नो ब्रूहि सूतपुत्र सविस्तरम् ॥ ७ ॥ 
॥ सूत उवाच ॥ ॥ 
आसीद्विदूरथोनाम हैहयाधिपतिः पुरा ॥ 
यो वै दानपतिर्दक्षः शत्रुपक्षक्षयावहः ॥ ८ ॥ 
स कदाचिन्मृगान्हंतुं नृपः सेनावृतो ययौ ॥ 
नानावृक्षलताकीर्णं वनं श्वापदसंकुलम् ॥ ९ ॥ 
स जघान मृगांस्तत्र शरैराशीविषोपमैः ॥ 
महिषांश्चवराहांश्च तरक्षूञ्च्छम्बरान्रुरून् ॥ ६.१७.१० ॥ 
सिंहान्व्याघ्रान्गजान्मत्ताञ्च्छतशोऽथ सहस्रशः ॥ 
अथ तेन मृगो विद्धः शरेणाऽऽनतपर्वणा ॥ ११ ॥ 
न पपात धरापृष्ठे सशरो दुद्रुवे द्रुतम्॥ 
ततः स कौतुकाविष्टस्तस्य पृष्ठे हयोत्तमम् ॥ 
प्रेरयामास वेगेन मनोमारुतवेगधृक् ॥ १२ ॥ 
ततः सैन्यं समुत्सज्य मृगं लिप्सुर्महीपतिः ॥ 
अन्यद्वनांतरं प्राप्तो रौद्रं चित्तभयावहम् ॥ १३ ॥ 
कण्टकीबदरीप्रायं शाल्मलीवनसंकुलम् ॥ 
तथान्यैः कण्टकाकीर्णै रूक्षै र्वृक्षैः समन्वितम् ॥ १४ ॥ 
तत्र रूक्षाऽखिला भूमिर्निर्जला तमसा वृता ॥ 
चीरिकोलूकगृधाढ्या शीर्षच्छायाविवर्जिता ॥ १५ ॥ 
ग्रीष्मे मध्यगते सूर्ये मृगाकृष्टः स पार्थिवः ॥ 
दूराध्वानं जगामाऽथ प्रासपाणिर्वराश्वगः ॥ १६ ॥ 
तेन तस्यानुगा भृत्याः सर्वे सुश्रांतवाहनाः ॥ 
क्षुत्पिपासाकुलाः श्रांताः स्थाने स्थाने समाश्रिताः ॥ १७ ॥ 
सिंहव्याघ्रैस्तथा चान्यैः पतिता नष्टचेतनाः ॥ 
भक्ष्यंते चेतयन्तोऽपि तथाऽन्ये चलनाक्षमाः ॥ १८ ॥ 
ततः सोऽपि महीपालः क्षुत्पिपासासमाकुलः ॥ 
दृष्ट्वा तद्व्यसनं प्राप्तमात्मनः सेवकैः समम् ॥ १९ ॥
कांतारस्यांतमन्विच्छन्प्रेरयामास तं हयम्॥ 
जात्यं सर्वगुणोपेतं कशाघातैः प्रताडयन् ॥ ६.१७.२० ॥ 
ततः स नृपतिस्तेन वायुवेगेन वाजिना ॥ 
नीतो दूरं दुर्गमार्गं सर्वजंतुविवर्जितम् ॥ २१ ॥ 
एवं तस्य नरेन्द्रस्य कांदिशीकेऽनवस्थिते ॥ 
सोऽश्वोऽपतद्धरापृष्ठे सोऽप्यधस्तात्तुरंगमात् ॥ २२ ॥ 
इति श्रीस्कान्दे महापुराण एकाशीतिसाहस्र्यां संहितायां षष्ठे नागरखण्डे हाटकेश्वरक्षेत्रमाहात्म्ये विदूरथमृगयावर्णनंनाम सप्तदशोऽध्यायः ॥ १७ ॥ ॥ छ ॥ ॥