अर्थशास्त्रम्/अधिकरणम् ४/अध्यायः २
संस्था-अध्यक्षः पण्य-संस्थायां पुराण-भाण्डानां स्व-करण-विशुद्धानां आधानं विक्रयं वा स्थापयेत्  ।। ०४.२.०१  ।।
 तुला-मान-भाण्डानि चावेक्षेत पौतव-अपचारात्  ।। ०४.२.०२  ।।
 परिमाणी-द्रोणयोरर्ध-पल-हीन-अतिरिक्तं अदोषः   ।। ०४.२.०३  ।।
 पल-हीन-अतिरिक्ते द्वादश-पणो दण्डः   ।। ०४.२.०४  ।।
 तेन पल-उत्तरा दण्ड-वृद्धिर्व्याख्याता   ।। ०४.२.०५  ।।
 तुलायाः कर्ष-हीन-अतिरिक्तं अदोषः   ।। ०४.२.०६  ।।
 द्वि-कर्ष-हीन-अतिरिक्ते षट्-पणो दण्डः   ।। ०४.२.०७  ।।
 तेन कर्ष-उत्तरा दण्ड-वृद्धिर्व्याख्याता   ।। ०४.२.०८  ।।
 आढकस्यार्ध-कर्ष-हीन-अतिरिक्तं अदोषः   ।। ०४.२.०९  ।।
 कर्ष-हीन-अतिरिक्ते त्रि-पणो दण्डः   ।। ०४.२.१०  ।।
 तेन कर्ष-उत्तरा दण्ड-वृद्धिर्व्याख्याता   ।। ०४.२.११  ।।
 तुला-मान-विशेषाणां अतोअन्येषां अनुमानं कुर्यात्  ।। ०४.२.१२  ।।
 तुला-मानाभ्यां अतिरिक्ताभ्यां क्रीत्वा हीनाभ्यां विक्रीणानस्य त एव द्वि-गुणा दण्डाः   ।। ०४.२.१३  ।।
 गण्य-पण्येष्वष्ट-भागं पण्य-मूल्येष्वपहरतः षण्-णवतिर्दण्डः   ।। ०४.२.१४  ।।
 काष्ठ-लोह-मणि-मयं रज्जु-चर्म-मृण्-मयं सूत्र-वल्क-रोम-मयं वा जात्यं इत्यजात्यं विक्रय-आधानं नयतो मूल्य-अष्ट-गुणो दण्डः   ।। ०४.२.१५  ।।
 सार-भाण्डं इत्यसार-भाण्डं तज्-जातं इत्यतज्-जातं राधा-युक्तं इत्युपधियुक्तं समुद्ग-परिवर्तिमं वा विक्रय-आधानं नयतो हीन-मूल्यं चतुष्पञ्चाशत्-पणो दण्डः । पण-मूल्यं द्वि-गुणो । द्वि-पण-मूल्यं द्वि-शतः   ।। ०४.२.१६  ।।
 तेनार्घ-वृद्धौ दण्ड-वृद्धिर्व्याख्याता   ।। ०४.२.१७  ।।
 कारु-शिल्पिनां कर्म-गुण-अपकर्षं आजीवं विक्रय-क्रय-उपघातं वा सम्भूय समुत्थापयतां सहस्रं दण्डः   ।। ०४.२.१८  ।।
 वैदेहकानां वा सम्भूय पण्यं अवरुन्धतां अनर्घेण विक्रीणतां वा सहस्रं दण्डः   ।। ०४.२.१९  ।।
 तुला-मान-अन्तरं अर्घ-वर्ण-अन्तरं वा  धरकस्य मायकस्य वा पण-मूल्यादष्ट-भागं हस्त-दोषेणऽचरतो द्वि-शतो दण्डः   ।। ०४.२.२०  ।।
 तेन द्वि-शत-उत्तरा दण्ड-वृद्धिर्व्याख्याता   ।। ०४.२.२१  ।।
 धान्य-स्नेह-क्षार-लवण-गन्ध-भैषज्य-द्रव्याणां सम-वर्ण-उपधाने द्वादश-पणो दण्डः   ।। ०४.२.२२  ।।
 यन्-निषृष्टं उपजीवेयुस्तदेषां दिवस-संजातं संख्याय वणिक्स्थापयेत्  ।। ०४.२.२३  ।।
 क्रेतृ-विक्रेत्रोरन्तर-पतितं आदायादन्यद्भवति   ।। ०४.२.२४  ।।
 तेन धान्य-पण्य-निचयांश्चानुज्ञाताः कुर्युः   ।। ०४.२.२५  ।।
 अन्यथा-निचितं एषां पण्य-अध्यक्षो गृह्णीयात्  ।। ०४.२.२६  ।।
 तेन धान्य-पण्य-विक्रये व्यवहरेतानुग्रहेण प्रजानां   ।। ०४.२.२७  ।।
 अनुज्ञात-क्रयादुपरि चएषां स्व-देशीयानां पण्यानां पञ्चकं शतं आजीवं स्थापयेत् । पर-देशीयानां दशकं   ।। ०४.२.२८  ।।
 ततः परं अर्घं वर्धयतां क्रये विक्रये वा भावयतां पण-शते पञ्च-पणाद्द्वि-शतो दण्डः   ।। ०४.२.२९  ।।
 तेनार्घ-वृद्धौ दण्ड-वृद्धिर्व्याख्याता   ।। ०४.२.३०  ।।
 सम्भूय-क्रये चएषां अविक्रीते नान्यं सम्भूय-क्रयं दद्यात्  ।। ०४.२.३१  ।।
 पण्य-उपघाते चएषां अनुग्रहं कुर्यात्  ।। ०४.२.३२  ।।
 पण्य-बाहुल्यात्पण्य-अध्यक्षः सर्व-पण्यान्येक-मुखानि विक्रीणीत   ।। ०४.२.३३  ।।
 तेष्वविक्रीतेषु नान्ये विक्रीणीरन्  ।। ०४.२.३४  ।।
 तानि दिवस-वेतनेन विक्रीणीरन्ननुग्रहेण प्रजानां   ।। ०४.२.३५  ।।
 देश-काल-अन्तरितानां तु पण्यानां  प्रक्षेपं पण्य-निष्पत्तिं शुल्कं वृद्धिं अवक्रयं  । ।। ०४.२.३६अ ब  ।।
 व्ययानन्यांश्च संख्याय स्थापयेदर्घं अर्घवित्  ।। ०४.२.३६च्द्  ।।