स्कन्दपुराणम्/खण्डः ७ (प्रभासखण्डः)/वस्त्रापथक्षेत्रमाहात्म्यम्/अध्यायः ०१
॥ श्रीगणेशाय नमः ॥ 

श्रीसरस्वत्यै नमः ॥ 

॥ अथ श्रीस्कादे महापुराणे सप्तमे प्रभासखण्डे द्वितीयं श्रीवस्त्रापथक्षेत्रमाहात्म्यं प्रारभ्यते ॥ ॥
॥ ईश्वर उवाच ॥ ॥ 
अथ ते संप्रवक्ष्यामि क्षेत्रगर्भं महोदयम् ॥ 
तद्वस्त्रापथमाहात्म्यं यत्र रैवतको गिरिः ॥ १ ॥ 
दामोदरं रैवतके भवं वस्त्रापथे तथा ॥ 
एतद्रैवतकं क्षेत्रं वस्त्रापथमिति स्मृतम् ॥ २ ॥ 
सुवर्णरेवा यत्रस्था नदी पातकनाशनी ॥ 
यत्र साक्षात्स्थितः कृष्णो दामोदर इति स्मृतः ॥ ३ ॥ 
यत्र स्थितं मृगीकुण्डं महापातकनाशनम् ॥ 
सकृच्छ्राद्धे कृते यत्र कल्पकोटिसहस्रकम् ॥ 
पितॄणां जायते तृप्तिरपुनर्भवकांक्षिणी ॥ ४ ॥ 
॥ देव्युवाच ॥ ॥ 
भगवन्विस्तराद्ब्रूहि दामोदरमहोदयम् ॥ 
क्षेत्रगर्भस्य माहात्म्यं कर्णिकारूपसंस्थितम् ॥ ५ ॥ 
॥ ईश्वर उवाच ॥ ॥ 
शृणु देवि प्रवक्ष्यामि दामोदरहरिं प्रति ॥ 
इतिहासं पुराख्यातमृषिभिः कल्पवासिभिः ॥ ६ ॥ 
गंगातीरे शुभे रम्ये पुण्ये जनपदाकुले ॥ 
ऋषिभिः सेविते नित्यं स्वर्गमार्गप्रदे ध्रुवम् ॥ ७ ॥ 
तत्र ज्ञानविदो विप्रा यजंति विविधैर्मखैः ॥ 
ऋषयः सांख्ययोगेन दानेनैवेतरे जनाः ॥ ८ ॥ 
ब्राह्मणाः क्षत्रिया वैश्याः शूद्रा स्वर्गमभीप्सवः ॥ 
सेवंते तज्जलं दिव्यं देवानामपि दुर्लभम् ॥ ९ ॥ 
तत्र राजा गजोनाम बली सर्वजनाधिपः ॥ 
गंगाजलाभिषेकार्थं त्यक्वा राज्यं जगाम ह ॥ 7.2.1.१० ॥ 
भार्या तस्य सती साध्वी पुत्रिणी रूपसंयुता ॥ 
साऽप्ययात्सह तेनैव भर्त्रा वै भर्तृवत्सला ॥ ११ ॥ 
संगता नाम नाम्ना च दक्षा दाक्षायणी यथा ॥ 
एवं निवसतोस्तत्र वर्षाणामयुतं गतम् ॥ १२ ॥ 
आजगाम ऋषिस्तत्र भद्रोनाम महायशाः ॥ 
सहितो बहुभिर्विप्रैर्जपहोमपरायणैः ॥ १३ ॥ 
त्यक्त्वा संसारमार्गं तु स्वर्गमार्गजिगीषवः ॥ 
गंगानिषेवणं कृत्वा स्फोटयित्वाऽऽत्मजं मलम् ॥ १४ ॥ 
जलं दत्त्वा तु भूतेभ्यः पूजयित्वा जनार्द्दनम्॥ 
यावद्यांति नदीतीर ऋषयो भद्रकादयः ॥ 
तावत्पश्यंति राजानं गजं वरगजोपमम् ॥१५॥ 
तेनैव दृष्टा मुनयो राज्ञा निहतकल्मषाः ॥ 
सप्तर्षयो यथा स्वर्गे सुरराजेन धीमता ॥१६॥ 
तमृषिं स च संप्रेक्ष्य पदानि दश पंच च ॥ 
आगच्छन्त्वत्र पूजार्हा भवतो मम मन्दिरम्॥ १७ ॥ 
पश्यंतु संगतां सर्वे मम भार्यां यशस्विनीम् ॥ 
तस्याः पूजां समादाय यो मार्गो मनसि स्थितः ॥ १८ ॥ 
तं गच्छध्वं महाभागाः पुण्याः पुण्यमभीप्सवः ॥ 
एवमुक्तास्तु ते राज्ञा ऋषयः कौतुकान्विताः ॥ 
आजग्मुर्मंदिरं शुभ्रं पुरंदरपुरोपमम् ॥ १९ ॥ 
आसनानि विचित्राणि दत्त्वा तेषां मनस्विनी ॥ 
संगता राजराजेन सार्द्धमग्रे व्यवस्थिता ॥7.2.1.२०॥ 
कृत्वा करपुटं राजा ऋषीणां पुण्यकर्मणाम् ॥ 
बभाषे वचनं राजा भद्रो भद्रं सुसंगतम्॥२१॥ 
वसुधा वसुसंपूर्णा मंडिता नगरी पुरी ॥ 
पर्वतैश्च समुद्रैश्च सरिद्भिश्च सरोवरैः ॥२२॥ 
ग्रामैश्चतुष्पथैर्घोरैर्गोकुलैराकुलीकृता ॥ 
नररत्नैरश्वरत्नैर्गजरत्नैस्तु संकुला ॥ २३ ॥ 
दुस्त्यजा भोगभोक्तृणां परं ज्ञानमजानताम् ॥ 
संसारेऽत्र महाघोरे पुनरावृत्तिकारिणि ॥ २४ ॥ 
पतंति पुरुषा भद्र पत्राणीव पुनःपुनः ॥ 
कृतेन येन विप्रेंद्र स्वर्गं प्राप्नोति निर्मलम् ॥ 
दानेन तपसा चैव तत्त्वमा चक्ष्व सुव्रत ॥ २५ ॥ 
॥ भद्र उवाच ॥ ॥ 
तीर्थानि तोयपूर्णानि देवाः पाषाणमृन्मयाः ॥ 
आत्मस्थं ये न पश्यंति ते न पश्यंति तत्परम् ॥ २६ ॥ 
संति तीर्थान्यनेकानि पुण्यान्यायतनानि च ॥ 
पुण्यतोया पवित्रश्च सरितः सागरास्तथा ॥ 
बहुपुण्यप्रदा पृथ्वी स्थानेस्थाने पदेपदे ॥ २७ ॥ 
यद्यस्ति तव राजेंद्र ज्ञानं ज्ञानवतां वर ॥ 
विष्णुं जिष्णुं हृषीकेशं शंखिनं गदिनं तथा ॥ २८ ॥ 
चतुर्भुजं महाबाहुं प्रभासे दैत्यसूदनम् ॥ 
वाराहं वामनं चैव नारसिंहं बलार्जुनम् ॥ २९ ॥ 
रामं रामं च रामं च पुरुषोत्तममेव च ॥ 
पुंडरीकेक्षणं चैव गदापाणिं तथैव च ॥ 7.2.1.३० ॥ 
राघवं शक्रदमनं गोविंदं बहुपुण्यदम् ॥ 
जयं च भूधरं चैव देवदेवं जनार्द्दनम् ॥ ३१ ॥ 
सुरोत्तमं श्रीधरं च हरिं योगीश्वरं तथा ॥ 
कपिलेशं भूतनाथं श्वेतद्वीपपतिं हरिम् ॥ ३२ ॥ 
बदर्याश्रमवासौ च नरनारायणौ तथा ॥ 
पद्मनाभं सुनाभं च हयग्रीवं विशां पते ॥ ३३ ॥ 
द्विजनाथं धरानाथं खड्गपाणिं तथैव च ॥ 
दामोदरं जलावासं सर्वपापहरं हरिम् ॥३४॥ 
एतान्येव हि स्थानानि देवदेवस्य चक्रिणः ॥ 
गच्छते यत्र तत्रैव मुच्यते सर्वपातकैः ॥ ३५ ॥ 
गंगा च यमुना चैव तथा देवी सरस्वती ॥ 
दृषद्वती गोमती च तापी कावेरिणी तथा ॥ ३६ ॥ । । 
नर्मदा शर्मदा चैव नदी गोदावरी तथा ॥ 
शतद्रुश्च तथा विंध्या पयोष्णी वरदा तथा ॥ ३७ ॥ 
चर्मण्वती च सरयूर्गंडकी चंडपापहा ॥ 
चंद्रभागा विपाशा च शोणश्चैव पुनःपुनः ॥ ३८ ॥ 
एताश्चान्याश्च बहवो हिमवत्प्रभवाः शुभाः ॥ 
तासु स्नातो नरः स्वर्गं याति पातकवर्जितः ॥ ३९ ॥ 
वनानि नंदनादीनि पर्वता मंदरादयः ॥ 
नामोच्चारेण येषां हि पापं याति रसातले ॥7.2.1.४० ॥ 
॥ गज उवाच ॥ ॥ 
भद्रं हि भाषितं भद्र आख्यानममृतोपमम् ॥ 
पृच्छामि सर्वधर्मज्ञ त्वामहं किंचिदेव हि ॥ ४१ ॥ 
यस्मिन्मासे दिने यस्मिंस्तीर्थे यस्मिन्क्रमान्नरैः ॥ 
अक्षयं सेव्यते स्वर्गस्तन्ममाचक्ष्व सुव्रत ॥ ४२ ॥ 
स्नानं दानं जपो होमः स्वाध्यायो देवतार्चनम् ॥ 
अक्षयो येन वै  स्वर्गस्तन्मे गदितुमर्हसि ॥ ४३ ॥ 
॥ भद्र उवाच ॥ ॥  
श्रूयतां राजशार्दूल कथां कथयतो मम ॥ 
यां श्रुत्वा मुच्यते पापान्नरो नरवरोत्तम ॥ ४४ ॥ 
ऋषीणां कथितं पूर्वं नारदेन महात्मना ॥ ४५ ॥ 
एवं पृष्टश्च तैः सर्वैर्नारदो मुनिसत्तमः ॥ 
कथयामास संहृष्टो मेघदुदुभिनिस्वनैः ॥ ४६ ॥ 
रम्ये हिमवतः पृष्ठे समवाये मया श्रुतम्॥ 
तदहं तव वक्ष्यामि श्रोतुकामं नरर्षभ ॥ ४७ ॥
तीर्थान्येव हि सर्वाणि पुनरावर्त्तकानि तु ॥ 
अक्षयाँल्लभते लोकांस्तत्तीर्थं कथयामि ते ॥ ४८ ॥ 
मार्गशीर्षे कान्यकुब्ज उषित्वा राजसत्तम ॥
न शोचति नरो नारी स्वर्गं याति परावरम् ॥४९॥ 
पौषस्य पौर्णमासी या यदि सा क्रियतेऽर्बुदे ॥ 
वर्षाणामर्बुदं स्वर्गे मोदते पितृभिः सह ॥7.2.1.५०॥ 
माघ्यां यदि गयाश्राद्धं पितॄणां यच्छते नरः ॥ 
त्रयाणामपि देवानां चतुर्थः स प्रजायते ॥५१॥ 
फाल्गुन्यां हिमवत्पृष्ठे वसन्नेकां निशां नरः ॥ 
स याति परमं स्थानं यत्र देवो जनार्द्दनः ॥ ५२ ॥ 
चैत्र्यां श्राद्धं प्रभासे तु ये कुर्वंति मनीषिणः ॥ 
न ते मर्त्त्या भवन्तीह कुलजैः सह सत्तमाः ॥ ५३ ॥ 
चतुर्भुजे तु वैशाख्यां ये कुर्वंति जलप्रिये ॥ 
तथावंत्यां नरः कश्चित्स याति परमां गतिम् ॥ ५४ ॥ 
ज्यैष्ठ्यां ज्येष्ठर्क्षयुक्तायां श्राद्धं च त्रितकूपके ॥ 
कुर्युर्युगानि ते त्रीणि वसंति नाकसद्मनि ॥ ५५ ॥ 
यो व्रजेशवने नद्यां दिनानि नव पंच च ॥ 
तिष्ठते च नरः स्वर्गं वैकुण्ठमभिगच्छति ॥ ५६ ॥ 
श्रावणस्य तु मासस्य पूर्णायां पूर्वसागरे ॥ 
स्नानं दानं जपं श्राद्धं नरः कुर्वन्न शोचति ॥ ५७ ॥ 
तथा भाद्रपदे क्षेत्रे प्रभासे शशिभूषणम् ॥ 
पूजयित्वा नरो लिंगं देवलिंगी भवेत्ततः ॥ ५८ ॥ 
आश्विने चंद्रभागायां श्राद्धं स्नानं करोति यः ॥ 
स्थानं युगसहस्राणां कृतं तेन त्रिविष्टपे ॥ ५९ ॥ 
अष्टाक्षरैश्चतुर्बाहुं ध्यायंति मुनिसत्तमाः ॥ 
बहुनाऽत्र किमुक्तेन गजाहं प्रवदामि ते ॥ 7.2.1.६० ॥ 

दामोदरसमं तीर्थं न भूतं न भविष्यति ॥ 
मासानां कार्त्तिकः श्रेष्ठः कार्त्तिके भीष्मपंचकम् ॥ ६१ ॥ 
तत्रापि द्वादशी श्रेष्ठा राजन्दामोदरे जले ॥ 
किमन्यैर्बहुभिस्तीर्थेः कि क्षेत्रैः कि महावनैः ॥ 
दामोदरे नरः स्नात्वा सर्वपापैः प्रमुच्यते ॥ ६२ ॥ 
॥ गज उवाच ॥ ॥ 
भद्र भद्रं त्वया प्रोक्तं रसायनमिवापरम् ॥ 
भूयोऽहं श्रोतुमिच्छामि तीर्थस्यास्य महाफलम् ॥ ६३ ॥ 
के देशाः किं प्रमाणं तु का नदी केः च पर्वताः ॥ 
जना वसंति के तत्र ऋषयः के तपस्विनः ॥ ६४ ॥ 
॥ भद्र उवाच ॥ ॥ 
पृथिवी वसुसंपूर्णा सागरेण तु वेष्टिता ॥ 
मंडिता नगरैर्ग्रामैः सुरैः परपुरंजय ॥ ६५ ॥ 
वाराणसी प्रभासं च संगमं सितकृष्णयोः ॥ 
एवं साराणि तीर्थानि यस्मान्मृत्युहराणि च ॥ ६६ ॥ 
दामोदरेति ये नूनं स्मरंतो यत्र तत्र हि॥ 
ते वसंति हरेर्गेहं न सरंति कदाचन ॥ ६७ ॥ 
सोमनाथस्य सान्निध्य उदयन्तो गिरिर्महान् ॥ 
तस्य पश्चिमभागे तु रैवतक इति स्मृतः ॥ ६८ ॥ 
वाहिनी वहते तत्र नदी कांचनशेखरात् ॥ 
धातवस्तत्र ते रक्ताः श्वेता नीलास्तथाऽसिताः ॥ ६९ ॥ 
पाषाणाः कुञ्जराकाराश्चान्ये सैरिभसन्निभाः ॥ 
चणकाकृतयश्चान्ये अन्ये गोक्षुरकप्रभाः ॥ 7.2.1.७० ॥
वृक्षा वल्ल्यश्च गुल्माश्च संतानाः संत्यनेकशः ॥ 
सर्वं तत्कांचनमयं मूलं पुष्पं फलं दलम् ॥ ७१ ॥ 
न हि पश्यति पापात्मा मुक्तः पापेन पश्यति ॥ 
सेव्यते स गिरिर्नित्यं धातुवादपरैर्नरैः ॥ ७२ ॥ 
ब्राह्मणैः क्षत्रियैर्वैश्यैः शूद्रैः शूद्रानुगैर्बहिः ॥ 
पक्षिणस्तत्र बहवः शिवाशिवगिरस्तदा ॥ ७३ ॥ 
हंससारसचक्राह्वाः शुककोकिलबर्हिणः ॥ 
मृगाश्च वानरेन्द्राश्च हंसा व्याघ्रास्तथैव च ॥ ७४ ॥ 
तत्तीर्थस्य प्रभावेन न दुष्टान्याचरंति ते ॥ 
कालेन मृत्युमायांति पशुपक्षिसरीसृपाः ॥ ७८५ ॥ 
सर्वे विमानमारूढा गच्छन्ति हरिमन्दिरम्॥ 
वायुना पातितं यत्र पत्रपुष्पफलादिकम् ॥ ७६ ॥ 
तस्या नद्या जलं स्पृष्ट्वा सर्वं वै मुक्तिमाप्नुते ॥ 
सा नदी पृथिवीं भित्त्वा पातालादागता नृप ॥ ७७ ॥ 
पूर्वं पन्नगराजस्तु तेन मार्गेण चागतः ॥ 
स्नातुं दामोदरे तीर्थे यममृत्युप्रघातिनि ॥ ७८ ॥ 
स्वर्गादागत्य चन्द्रोऽपि यष्टुं यज्ञं सुपुष्कलम् ॥ 
यक्ष्मरोगाद्विनिर्मुक्तो गतः स्वर्गं निरामयः ॥ ७९ ॥ 
बलिना चैव दानानि दत्तान्यागत्य कार्तिके ॥ 
हरिश्चन्द्रेण विधिना नलेन नहुषेण च ॥ 7.2.1.८० ॥ 
नाभागेनांबरीषाद्यैः कृतं कर्म सुदुष्करम् ॥ 
दत्त्वा दानान्यनेकानि गजा गावो हया रथाः ॥ ८१ ॥ 
अनडुत्कांचना भूमिं रत्नानि विविधानि च ॥ 
छत्राणि विप्रमुख्येभ्यो यानानि चैव वाससी ॥ ८२ ॥ 
अन्नानि रसमिश्राणि दत्त्वा दामोदराग्रतः ॥ 
गतास्ते विष्णु भुवनं नागच्छंति महीतले ॥ ८३ ॥ 
पत्रं पुष्पं फलं तोयं तस्मिंस्तीर्थे ददाति यः ॥ 
द्विजानां भक्तिसंयुक्तः स याति जलशायिनम् ॥ ८४ ॥ 
प्रकृतिं चापि यो दद्यान्मुष्टिं वाथ क्षुधार्थिने ॥ 
विमानवरमारूढः स सोमं प्रति गच्छति ॥ ८५ ॥ 
दामोदराग्रतः कृत्वा पर्वतानन्नसंभवान् ॥ 
पूजितान्फलपुष्पैश्च दीपं दद्यात्सवर्त्तिकम् ॥ ८६ ॥ 
अवाप्य दुष्करं स्थानं कुलानां तारयेच्छतम् ॥ 
चतुरंगुलमात्रेपि दत्ते दामोदराग्रतः ॥ ८७ ॥ 
दाने युगसहस्राणि स्वर्गलोके महीयते ॥ 
मा गच्छ हिमवत्पृष्ठं मलयं मा च मन्दरम् ॥ ८८ ॥ 
गच्छ रैवतकं शैलं यत्र दामोदरः स्थितः ॥ 
कृत्वा मासोपवासं तु द्विजो दामोदराग्रतः ॥ ८९ ॥ 
न निवर्तति कालेन दामोदरपुरं व्रजेत् ॥ 
करोत्यनशनं यश्च नरो नार्यथवा पुनः ॥ 
सर्व लोकानतिक्रम्य स हरेर्गेहमाप्नुयात् ॥ 7.2.1.९० ॥ 
विघ्नानि तत्र तिष्ठन्ति नित्यं पञ्चशतानि च ॥ 
धर्मविध्वंसकर्तॄणि नरस्तत्र न गच्छति ॥ ९१ ॥ 
प्रद्युम्नबलशैनेयगदाचक्रादिभिः सदा ॥ 
शतलक्षप्रमाणैस्तु सेव्यते स गिरिर्महान् ॥ ९२ ॥ 
क्रीडंति नार्यस्तेषां हि नित्यं दामोदराग्रतः ॥ 
सुचन्द्रवदना गौर्यः श्यामाश्चैव सुमध्यमाः ॥ ९३ ॥ 
नितंबिन्यः सुकेशाश्च शुभ्राः स्वायतलोचनाः ॥ 
सुगंडा ललिताश्चैव सुकक्षाः सुपयोधराः ॥ ९४ ॥
शोभमानाः सुजंघाश्च सुपादाः सुन्दरांगुलीः ॥ 
राजपुत्र्यो गिरौ तस्मिन्हसंति च रमंति च ॥ ९५ ॥ 
कौसुंभं पादयुगले कुंकुमं पीतकंचुकम्॥ 
ब्राह्मणीभ्यो ददन्तीह स्पर्द्धमानाः पृथक्पृथक् ॥ ९६ ॥ 
भक्ष्यं भोज्यं च पेयं च लेह्यं चोष्यं च पिच्छिलम् ॥ 
तांबूलं पुष्पसंयुक्तं कार्तिके हरिवासरे ॥ ९७ ॥ 
दृष्ट्वा तु रेवतीकुंडं प्रदद्यात्फलमुत्तमम् ॥ 
पुत्रिणी ऋद्धिसंपन्ना सुभगा जायते सती ॥ ९८ ॥ 
एवं कृत्वा तु सा रात्रि नीयते निद्रया विना ॥ 
वेदघोषैः सुपुण्यैस्तु भारताख्यानवाचनैः ॥ ९९ ॥ 
हुंकृतैस्तलशब्दैश्च तालशब्दैः पुनःपुनः ॥ 
देशभाषाविभाषिण्यो रामामण्डलमध्यतः ॥ 
हास्यनृत्यसमायुक्ता राजन्दामोदराग्रतः ॥ 7.2.1.१०० ॥ 
पञ्चपाषाणकं हर्म्यं यः करोति शिवालयम् ॥ 
पंचवर्षसहस्राणि स्वर्ग लोके महीयते ॥ १०१ ॥ 
दशपाषाणसंयुक्तं कृत्वा दामोदराग्रतः ॥ 
दशवर्षसहस्राणि स्वर्गे हल्लति मल्लति ॥ १०२ ॥ 
शतपाषाणकं हर्म्यं यः करोति महन्नृप ॥ 
मन्दिरं सुन्दरं शुभ्रं स याति हरिमन्दिरम् ॥ १०३ ॥ 
कृत्वा साहस्रिकं चैत्यं बहुरूपसमन्वितम् ॥ 
सर्वाँल्लोकानतिक्रम्य परं ब्रह्माधिगच्छति ॥ १०४ ॥ 
पंचवर्णध्वजं दद्याद्दामोदरगृहोपरि ॥ 
तं तु प्रमाणवर्षाणि दिव्यानि स दिवं व्रजेत् ॥ १०५ ॥ 
तस्य गव्यूतिमात्रेण क्षेत्रं वस्त्रापथं शुभम् ॥ 
यद्दृष्ट्वा सर्वपापानि विलीयन्ते बहूनि च ॥ १०६ ॥ 
राजंस्तत्पदमायाति यद्गत्वा न निवर्त्तते ॥ 
पूजयित्वा भवं देवं भवसंभवनाशनम् ॥ १०७ ॥ 
नरो नारी नृपश्रेष्ठ शिवलोके महीयते ॥ 
तच्छ्रुत्वा वचनं तस्य भद्रस्य च सुभाषितम् ॥ १०८ ॥ 
आगतः कार्तिकीं कर्त्तुं देवे दामोदरे ततः ॥ 
ऋग्यजुःसामसंयुक्तैर्ब्राह्मणैर्ब्रह्मवित्तमैः ॥ १०९ ॥ 
क्षत्रियैः क्षत्रधर्मज्ञैर्वैश्यैर्दानपरायणैः ॥ 
सह शूद्रैः समायातस्तस्मिंस्तीर्थे गजो नृपः ॥ 7.2.1.११० ॥ 
दत्त्वा दानान्यनेकानि हुत्वा हविर्हुताशने ॥ 
अग्निष्टोमादिकान्यज्ञान्हयमेधादिकान्बहून् ॥ 
चकार विधिवद्राजा गजस्तत्र समाहितः ॥ १११ ॥ 
ततश्च न्यवसत्तत्र तपः कर्तुं सहर्षिभिः ॥ 
ऊर्द्ध्वपादाः स्थिता विप्राः पीत्वा धूममधोमुखाः ॥ 
शुष्कपत्राशनाश्चान्ये अन्ये वै फलभोजनाः ॥ ११२ ॥ 
मूलानि चान्ये भक्षंति अन्ये वार्यंशना द्विजाः ॥ 
आलोकंति स्वमन्ये च तथान्ये जलशायिनः ॥ ११३ ॥ 
पञ्चाग्निसाधकाश्चान्ये शिलाचूर्णस्य भक्षकाः ॥ 
जपंति चान्ये संशुद्धा गायत्रीं वेदमातरम् ॥ 
सावित्रीं मनसा चान्ये देवीमन्ये सरस्वतीम्॥ ११४ ॥ 
सूक्तानि हि पवित्राणि ब्रह्मणा निर्मितानि च ॥ 
अन्येऽवसंस्तदा तत्र द्वादशाक्षरचिन्तकाः ॥ ११५ ॥ 
आलोक्य सर्वशास्त्राणि विचार्य च पुनःपुनः ॥ 
इदमेव सुनिष्पन्नं ध्येयो नारायणः सदा ॥ ११६ ॥ 
आराधितः सुदुष्पारे भवे भगवतो विना ॥ 
तथा नान्यो महादेवात्पतन्तं योऽभिरक्षति ॥ ११७ ॥ 
गतागतानि वर्तंते चंद्रसूर्यादयो ग्रहाः ॥ 
अद्यापि न निवर्तंते द्वादशाक्षरचिंतकाः ॥ ११८ ॥। 
येऽक्षरा ऋषयश्चान्ये देवलोकजिगीषवः ॥ 
प्राप्नुवंति ततः स्थानं दग्धबीजं च तत्तथा ॥ ११९ ॥ 
सकृदुच्चरितं येन हरिरित्यक्षरद्वयम् ॥ 
बद्धः परिकरस्तेन मोक्षाय गमनं प्रति ॥ 7.2.1.१२० ॥ 
एकभक्तं तथा नक्तमयाच्यमुषितं तथा॥ 
एवमादीनि चान्यानि कृत्वा दामोदराग्रतः ॥ 
कृतकृत्या भवंतीह यावदाभूतसंप्लवम्॥ १२१ ॥ 
स राजा ऋषिभिः सार्द्धं यावत्तिष्ठति तत्र वै ॥ 
विमानानि सहस्राणि तावत्तत्रागतानि च ॥ १२२ ॥ 
गंधर्वाप्सरस्तत्र सिद्धचारणकिन्नराः ॥ 
सर्वे विमानमारूढाः शतशोऽथ सहस्रशः ॥ १२३॥ 
सर्वैर्जनपदैः सार्द्ध स राजा भार्यया सह ॥ 
गतो विमानमारूढो यत्तत्पदमनामयम् ॥ १२४ ॥ 
य इदं पठते नित्यं शृणुयाद्वाऽपि मानवः ॥ 
सर्वपापविनिर्मुक्तः परं ब्रह्माधिगच्छति ॥ १२५ ॥
 इति श्रीस्कांदे महापुराण एकाशीतिसाहस्र्यां संहितायां सप्तमे प्रभासखण्डे द्वितीये वस्त्रापथक्षेत्रमाहात्म्ये दामोदरमाहात्म्यवर्णनंनाम प्रथमोऽध्यायः ॥ १ ॥

