रामायणम्/उत्तरकाण्डम्/सर्गः ६३
एवमुक्तस्तु रामेण परां व्रीडामुपागमत् ।	
शत्रुघ्नो वीर्यसम्पन्नो मन्दं मन्दमुवाच ह ।। ७.६३.१ ।।	
अधर्मं विद्म काकुत्स्थ ह्यस्मिन्नर्थे नरेश्वर ।	
कथं तिष्ठत्सु ज्येष्ठेषु कनीयानभिषिच्यते ।। ७.६३.२ ।।	
अवश्यं करणीयं च शासनं पुरुषर्षभ ।	
तव चैव महाभाग शासनं दुरतिक्रमम् ।। ७.६३.३ ।।	
त्वत्तो मया श्रुतं वीर श्रुतिभ्यश्च मया श्रुतम् ।	
नोत्तरं हि मया वाच्यं मध्यमे प्रतिजानति ।। ७.६३.४ ।।	
व्याहृतं दुर्वचो घोरं हन्तास्मि लवणं मृधे ।	
तस्यैवं मे दुरुक्तस्य दुर्गतिः पुरुषर्षभ ।। ७.६३.५ ।।	
उत्तरं नहि वक्तव्यं ज्येष्ठेनाभिहिते पुनः ।	
अधर्मसहितं चैव परलोकविवर्जितम् ।। ७.६३.६ ।।	
सो ऽहं द्वितीयं काकुत्स्थ न वक्ष्यामि तवोत्तरम् ।	
मा द्वितीयेन दण्डो वै निपतेन्मयि मानद ।। ७.६३.७ ।।	
कामकारो ह्यहं राजंस्तवास्मि पुरुषर्षभ ।	
अधर्मं जहि काकुत्स्थ मत्कृते रघुनन्दन ।। ७.६३.८ ।।	
एवमुक्ते तु शूरेण शत्रुघ्नेन महात्मना ।	
उवाच रामः संहृष्टो भरतं लक्ष्मणं तथा ।। ७.६३.९ ।।	
सम्भारानभिषेकस्य आनयध्वं समाहिताः ।	
अद्यैव पुरुषव्याघ्रमभिषेक्ष्यामि राघवम् ।। ७.६३.१० ।।	
पुरोहितं च काकुत्स्थं नैगमानृत्विजस्तथा ।	
मन्त्रिणश्चैव तान्सर्वानानयध्वं ममाज्ञया ।। ७.६३.११ ।।	
राज्ञः शासनमाज्ञाय तथा ऽकुर्वन्महारथाः ।	
अभिषेकसमारम्भं पुरस्कृत्य पुरोधसम् ।	
प्रविष्टा राजभवनं राजानो ब्राह्मणास्तथा ।। ७.६३.१२ ।।	
तथो ऽभिषेको ववृधे शत्रुघ्नस्य महात्मनः ।	
सम्प्रहर्षकरः श्रीमान्राघवस्य पुरस्य च ।। ७.६३.१३ ।।	
अभिषिक्तस्तु शत्रुघ्नो बभौ चादित्यसन्निभः ।	
अभिषिक्तः पुरा स्कन्दः सेन्द्रैरिव मरुद्गणैः ।। ७.६३.१४ ।।	
अभिषिक्ते तु शत्रुघ्ने रामेणाक्लिष्टकर्मणा ।	
पौराः प्रमुदिताश्चासन्ब्राह्मणाश्च बहुश्रुताः ।। ७.६३.१५ ।।	
कौसल्या च सुमित्रा च मङ्गलं केकयी तथा ।	
चक्रुस्ता राजभवने याश्चान्या राजयोषितः ।। ७.६३.१६ ।।	
ऋषयश्च महात्मानो यमुनातीरवासिनः ।	
हतं लवणमाशंसुः शत्रुघ्नस्याभिषेचनात् ।। ७.६३.१७ ।।	
ततो ऽभिषिक्तं शत्रुघ्नमङ्कमारोप्य राघवः ।	
उवाच मधुरां वाणीं तेजस्तस्याभिपूरयन् ।। ७.६३.१८ ।।	
अयं शरस्त्वमोघस्ते दिव्यः परपुरञ्जयः ।	
अनेन लवणं सौम्य हन्ता ऽसि रघुनन्दन ।। ७.६३.१९ ।।	
सृष्टः शरो ऽयं काकुत्स्थ यदा शेते महार्णवे ।। ७.६३.२० ।।	
स्वयम्भूरजितो देवो यन्नापश्यन्सुरासुराः ।	
अदृश्यः सर्वभूतानां तेनायं तु शरोत्तमः ।। ७.६३.२१ ।।	
सृष्टः क्रोधाभिभूतेन विनाशार्थं दुरात्मनोः ।	
मधुकैटभयोर्वीर विघाते वर्तमानयोः ।	
स्रष्टुकामेन लोकांस्त्रींस्तौ चानेन हतौ युधि ।। ७.६३.२२ ।।	
तौ हत्वा जनभोगार्थं कैटभं तु मधुं तथा ।	
अनेन शरमुख्येन ततो लोकांश्चकार सः ।। ७.६३.२३ ।।	
नायं मया शरः पूर्वं रावणस्य वधार्थिना ।	
मुक्तः शत्रुघ्न भूतानां महांस्त्रासो भवेदिति ।। ७.६३.२४ ।।	
यच्च तस्य महच्छूलं त्र्यम्बकेण महात्मना ।	
दत्तं शत्रुविनाशाय मधोरायुधमुत्तमम् ।। ७.६३.२५ ।।	
स तं निक्षिप्य भवने पूज्यमान पुनः पुनः ।	
दिशः सर्वाः समासाद्य प्राप्नोत्याहारमुत्तमम् ।। ७.६३.२६ ।।	
यदा तु युद्धमाकाङ्क्षन् कश्चिदेनं समाह्वयेत् ।	
तदा शूलं गहीत्वा तं भस्म रक्षः करोति हि ।। ७.६३.२७ ।।	
स त्वं पुरुषशार्दूल तमायुधविनाकृतम् ।	
अप्रविष्टं पुरं पूर्वं द्वारि तिष्ठ धृतायुधः ।। ७.६३.२८ ।।	
अप्रविष्टं च भवनं युद्धाय पुरुषर्षभ ।	
आह्वयेथा महाबाहो ततो हन्तासि राक्षसम् ।। ७.६३.२९ ।।	
अन्यथा क्रियमाणे तु अवध्यः स भविष्यति ।	
यदि त्वेवं कृते वीर विनाशमुपयास्यति ।। ७.६३.३० ।।	
एतत्ते सर्वमाख्यातं शूलस्य च विपर्ययः ।	
श्रीमतः शितिकण्ठस्य कृत्यं हि दुरतिक्रमम् ।। ७.६३.३१ ।।	
इत्यार्षे श्रीमद्रामायणे वाल्मीकीये आदिकाव्ये श्रीमदुत्तरकाण्डे त्रिषष्टितमः सर्गः ।। ६३ ।।	

रामायणम्/उत्तरकाण्डम्