रामायणम्/उत्तरकाण्डम्/सर्गः ७८
श्रुत्वा तु भाषितं वाक्यं मम राम शुभाक्षरम् ।	
प्राञ्जलिः प्रत्युवाचेदं स स्वर्गी रघुनन्दन ।। ७.७८.१ ।।	
शृणु ब्रह्मन्पुरा वृत्तं ममैतत्सुखदुःखयोः ।	
अनतिक्रमणीयं हि यथा पृच्छसि मां द्विज ।। ७.७८.२ ।।	
पुरा वैदर्भको राजा पिता मम महायशाः ।	
सुदेव इति विख्यातस्त्रिषु लोकेषु वीर्यवान् ।। ७.७८.३ ।।	
तस्य पुत्रद्वयं ब्रह्मन्द्वाभ्यां स्त्रीभ्यामजायत ।	
अहं श्वेत इति ख्यातो यवीयान्सुरथो ऽभवत् ।। ७.७८.४ ।।	
ततः पितरि स्वर्याते पौरा मामभ्यषेचयन् ।	
तत्राहं कृतवान्राज्यं धर्म्यं च सुसमाहितः ।। ७.७८.५ ।।	
एवं वर्षसहस्राणि समतीतानि सुव्रत ।	
राज्यं कारयतो ब्रह्मन्प्रजा धर्मेण रक्षतः ।। ७.७८.६ ।।	
सो ऽहं निमित्ते कस्मिंश्चिद्विज्ञातायुर्द्विजोत्तम ।	
कालधर्मं हृदि न्यस्य ततो वनमुपागमम् ।। ७.७८.७ ।।	
सो ऽहं वनमिदं दुर्गं मृगपक्षिविवर्जितम् ।	
तपश्चर्तुं प्रविष्टो ऽस्मि समीपे सरसः शुभे ।। ७.७८.८ ।।	
भ्रातरं सुरथं राज्ये ह्यभिषिच्य महीपतिम् ।	
इदं सरः समासाद्य तपस्तप्तं मया चिरम् ।। ७.७८.९ ।।	
सो ऽहं वर्षसहस्राणि तपस्त्रीणि महावने ।	
तप्त्वा सुदुष्करं प्राप्तो ब्रह्मलोकमनुत्तमम् ।। ७.७८.१० ।।	
तस्य मे स्वर्गभूतस्य क्षुत्पिपासे द्विजोत्तम ।	
बाधेते परमोदार ततो ऽहं व्यथितेन्द्रियः ।	
गत्वा त्रिभुवनश्रेष्ठं पितामहमुवाच ह ।। ७.७८.११ ।।	
भगवन्ब्रह्मलोको ऽयं क्षुत्पिपासाविवर्जितः ।	
कस्यायं कर्मणः पाकः क्षुत्पिपासानुगो ह्यहम् ।। ७.७८.१२ ।।	
आहारः कश्च मे देव तन्मे ब्रूहि पितामह ।। ७.७८.१३ ।।	
पितामहस्तु मामाह तवाहारः सुदेवज ।	
स्वादूनि स्वानि मांसानि तानि भक्षय नित्यशः ।। ७.७८.१४ ।।	
स्वशरीरं त्वया पुष्टं कुर्वता तप उत्तमम् ।	
अनुप्तं रोहते श्वेत न कदाचिन्महामते ।। ७.७८.१५ ।।	
तृप्तिर्न ते ऽस्ति सूक्ष्मा ऽपि वने सत्वनिषेविते ।	
पुरा तु भिक्षमाणाय भिक्षा वै यतये नृप ।	
न हि दत्ता त्वयेन्द्राभ यस्मादतिथये ऽपि वै ।। ७.७८.१६ ।। 	
दत्तं न ते ऽस्ति सूक्ष्मो ऽपि तप एव निषेवसे ।	
तेन स्वर्गगतो वत्स बाध्यसे क्षुत्पिपासया ।। ७.७८.१७ ।।	
स त्वं सुपुष्टमाहारैः स्वशरीरमनुत्तमम् ।	
भक्षयित्वामृतरसं तेन तृप्तिर्भविष्यति ।। ७.७८.१८ ।।	
यदा तु तद्वनं श्वेत अगस्त्यः सुमहानृषिः ।	
आगमिष्यति दुर्धर्षस्तदा कृच्छ्राद्विमोक्ष्यते ।। ७.७८.१९ ।।	
स हि तारयितुं सौम्य शक्तः सुरगणानपि ।	
किं पुनस्त्वां महाबाहो क्षुत्पिपासावशं गतम् ।। ७.७८.२० ।।	
सो ऽहं भगवतः श्रुत्वा देवदेवस्य निश्चयम् ।	
आहारं गर्हितं स्वशरीरं द्विजोत्तम ।। ७.७८.२१ ।।	
बहून्वर्षगणान्ब्रह्मन्भुज्यमानमिदं मया ।	
क्षयं नाभ्येति ब्रह्मर्षे तृप्तिश्चापि ममोत्तमा ।। ७.७८.२२ ।।	
तस्य मे कृच्छ्रभूतस्य कृच्छ्रादस्माद्विमोचय ।	
अन्येषां न गतिर्ह्यत्र कुम्भयोनिमृते द्विजम् ।। ७.७८.२३ ।।	
इदमाभरणं सौम्य तारणार्थं द्विजोत्तम ।	
प्रतिगृह्णीष्व भद्रं ते प्रसादं कर्तुमर्हसि ।। ७.७८.२४ ।।	
इदं तावत्सुवर्णं च धनं वस्त्राणि च द्विज ।	
भक्ष्यं भोज्यं च ब्रह्मर्षे ददात्याभरणानि च ।। ७.७८.२५ ।।	
सर्वान्कामान्प्रयच्छामि भोगांश्च मुनिपुङ्गव ।	
तारणे भगवन्मह्यं प्रसादं कर्तुमर्हसि ।। ७.७८.२६ ।।	
तस्याहं स्वर्गिणो वाक्यं श्रुत्वा दुःखसमन्वितम् ।	
तारणायोपजग्राह तदाभरणमुत्तमम् ।। ७.७८.२७ ।।	
मया प्रतिगृहीते तु तस्मिन्नाभरणे शुभे ।	
मानुषः पूर्वको देहो राजर्षेर्विननाश ह ।। ७.७८.२८ ।।	
प्रनष्टे तु शरीरे ऽसौ राजर्षिः परया मुदा ।	
तृप्तः प्रमुदितो राजा जगाम त्रिदिवं सुखम् ।। ७.७८.२९ ।।	
तेनेदं शक्रतुल्येन दिव्यमाभरणं मम ।	
तस्मिन्निमित्ते काकुत्स्थ दत्तमद्भुतदर्शनम् ।। ७.७८.३० ।।	
इत्यार्षे श्रीमद्रामायणे वाल्मीकीये आदिकाव्ये श्रीमदुत्तरकाण्डे ऽष्टसप्ततितमः सर्गः ।। ७८ ।।	

रामायणम्/उत्तरकाण्डम्