विष्णुस्मृतिः/त्रिचत्वारिंशत्तमोऽध्यायः
अथ नरकाः  । । ४३.१  । ।

तामिस्रं  । । ४३.२  । ।

अन्धतामिस्रं  । । ४३.३  । ।

रौरवं  । । ४३.४  । ।

महारौरवं  । । ४३.५  । ।

कालसूत्रं  । । ४३.६  । ।

महानरकं  । । ४३.७  । ।

संजीवनं  । । ४३.८  । ।

अवीचि  । । ४३.९  । ।

तपनं  । । ४३.१०  । ।

संप्रतापनं  । । ४३.११  । ।

संघातकं  । । ४३.१२  । ।

काकोलं  । । ४३.१३  । ।

कुड्मलं  । । ४३.१४  । ।

पूतिमृत्तिकं  । । ४३.१५  । ।

लोहशङ्कुः  । । ४३.१६  । ।

ऋबीसं  । । ४३.१७  । ।

विषमपन्थाः  । । ४३.१८  । ।

कण्टकशाल्मलिः  । । ४३.१९  । ।

दीपनदी  । । ४३.२०  । ।

असिपत्रवनं  । । ४३.२१  । ।

लोहचारकं इति  । । ४३.२२  । ।

एतेष्वकृतप्रायश्चित्ता अतिपातकिनः पर्यायेण कल्पं पच्यन्ते  । । ४३.२३  । ।

महापातकिनो मन्वन्तरं  । । ४३.२४  । ।

अनुपातकिनश्च  । । ४३.२५  । ।
उपपातकिनश्चतुर्युगं  । । ४३.२६  । ।

कृतसंकरीकरणाश्च संवत्सरसहस्रं  । । ४३.२७  । ।

कृतजातिभ्रंशकरणाश्च  । । ४३.२८  । ।

कृतापात्रीकरणाश्च  । । ४३.२९  । ।

कृतमलिनीकरणाश्च  । । ४३.३०  । ।

प्रकीर्णपातकिनश्च बहून्वर्षपूगान् । । ४३.३१  । ।

कृतपातकिनः पापाः प्राणत्यागादनन्तरम्  ।
याम्यं पन्थानं आसाद्य दुःखं अश्नन्ति दारुणम्  । । ४३.३२  । ।

यमस्य पुरुषैर्घोरैः कृष्यमाणा यतस्ततः   ।
सकृच्छ्रेणानुकारेण नीयमानाश्च ते यथा   । । ४३.३३  । ।

श्वभिः शृगालैः क्रव्यादैः काककङ्कबकादिभिः   ।
अग्नितुण्डैर्भक्ष्यमाणा भुजङ्गैर्वृश्चिकैस्तथा   । । ४३.३४  । ।

अग्निना दह्यमानाश्च तुद्यमानाश्च कण्टकैः   ।
क्रकचैः पाट्यमानाश्च पीड्यमानाश्च तृष्णया   । । ४३.३५  । ।

क्षुधया व्यथमानाश्च घोरैर्व्याघ्रगणैस्तथा   ।
पूयशोणितगन्धेन मूर्छमानाः पदे पदे   । । ४३.३६  । ।

परान्नपानं लिप्सन्तस्ताद्यमानाश्च किंकरैः   ।
काककङ्कबकादीनां भीमानां सदृशाननैः   । । ४३.३७  । ।

क्वचित्तैलेन क्वाथ्यन्ते ताड्यन्ते मुसलैः क्वचित् ।
आयसीषु च वट्यन्ते शिलासु च तथा क्वचित् । । ४३.३८  । ।

क्वचिद्वान्तं अथाश्नन्ति क्वचित्पूयं असृक्क्वचित् ।
क्वचिद्विष्ठां क्वचिन्मांसं पूयगन्धि सुदारुणम्  । । ४३.३९  । ।

अन्धकारेषु तिष्ठन्ति दारुणेषु तथा क्वचित् ।
क्रिमिभिर्भक्ष्यमाणाश्च वह्नितुण्डैः सुदारुणैः   । । ४३.४०  । ।

क्वचिच्छीतेन बाध्यन्ते क्वचित्चामेध्यमध्यगाः   ।
परस्परं अथाश्नन्ति क्वचित्प्रेताः सुदारुणाः   । । ४३.४१  । ।

क्वचिद्भूतेन ताड्यन्ते लम्बमानास्तथा क्वचित् ।
क्वचित्क्षिप्यन्ति बानौघैरुत्कृत्यन्ते तथा क्वचित् । । ४३.४२  । ।

कण्टेषु दत्तपादाश्च भुजङ्गाभोगवेष्टिताः   ।
पीड्यमानास्तथा यन्त्रैः कृष्यमाणाश्च जानुभिः   । । ४३.४३  । ।

भग्नपृष्ठशिरोग्रीवाः सूचीकण्ठाः सुदारुणाः   ।
कूटागारप्रमाणैश्च शरीरैर्यातनाक्षमैः   । । ४३.४४  । ।

एवं पातकिनः पापं अनुभूय सुदुःखिताः   ।
तिर्यग्योनौ प्रपद्यन्ते दुःखानि विविधानि च   । । ४३.४५  । ।