गरुडपुराणम्/आचारकाण्डः/अध्यायः १२८
श्रीगरुडमहापुराणम् १२८
ब्रह्मोवाच  ।
व्रतानि व्यास वक्ष्यामि यैस्तुष्टः सर्वदो हरिः  ।
शास्त्रोदितो हि नियमो व्रतं तच्च तपो मतम्  ॥ १,१२८.१ ॥
नियमास्तु विशेषाः स्युः व्रतस्यास्य दमादयः  ।
नित्यं त्रिषवणं स्नायादधः शयी जितेन्द्रियः  ॥ १,१२८.२ ॥
स्त्रीशूद्रपतितानां तु वर्जयेदभिभाषणम्  ।
पवित्राणि च पञ्चैव जुहुयाच्चैव शक्तितः  ॥ १,१२८.३ ॥
कृच्छ्राण्येतानि सर्वाणि चरेत्सुकृतवान्नरः  ।
केशानां रक्षणार्थं तु द्विगुणं व्रतमाचरेत् ॥ १,१२८.४ ॥
कांस्यं माषं मसूरं चचणकं कोरदूषकम्  ।
शाकं मधु परान्नं च वर्जयेदुपवासवान्  ॥ १,१२८.५ ॥
पुष्पालङ्कारवस्त्राणि धूपगन्धानुलेपनम्  ।
उपवासेन दुष्येत्तु दन्तधावनमञ्जनम्  ॥ १,१२८.६ ॥
दन्तकाष्ठं पञ्चगव्यं कृत्वा प्रातर्व्रतं चरेत् ।
असकृज्जलपानाच्च ताम्बूलस्य च भक्षणात् ॥ १,१२८.७ ॥
उपवासः प्रदुष्येत दिवास्वप्ना क्षमैथुनात् ।
क्षमा सत्यं दया दानं शौचमिन्द्रियनिग्रहः  ॥ १,१२८.८ ॥
देवपूजाग्निहवने सन्तोषोस्तेयमेव च  ।
सर्वव्रतेष्वयं धर्मः सामान्यो दशधास्मृतः  ॥ १,१२८.९ ॥
नक्षत्रदर्शनान्नक्तमनक्तं निशि भोजनम्  ।
गोमूत्रं च पल दद्यादर्धाङ्गुष्ठं तु गोमयम्  ॥ १,१२८.१० ॥
क्षीरं सप्तपलं दद्याद्दध्नश्चैव पलत्रयम्  ।
घृतमेकफलं दद्यात्पलमेकं कुशोदकम्  ॥ १,१२८.११ ॥
गायत्त्र्या चैव गन्धेति आप्यायस्व दृ दधिग्रहः  ।
तेजोऽसीति च देवस्य ब्रह्मकूर्चव्रतं चरेत् ॥ १,१२८.१२ ॥
अग्न्याधानं प्रतिष्ठां तु यज्ञदानव्रतानि च  ।
वेदव्रतवृषोत्सर्गचूडाकरणमेखलाः  ॥ १,१२८.१३ ॥
माङ्गल्यमभिषेकं च मलमासे विवर्जयत् ।
दर्शाद्दर्शस्य चान्द्रः स्यात्त्रिंशाहोभिस्तु सावनः  ॥ १,१२८.१४ ॥
रविसंक्रमणात्सौरो नाक्षत्रः सप्तविंशतिः  ।
सौरो मासो विवाहाय यज्ञादौ सावनस्थितिः  ॥ १,१२८.१५ ॥
युग्माग्नियुगभूतानि षण्मुन्योर्वसुरन्ध्रयोः  ।
रुद्रेण द्वादशी युक्ता चतुर्दश्याथ पूर्णिमा  ॥ १,१२८.१६ ॥
प्रतिपद्यप्यमावास्या तिथ्योर्मस्यं महाफलम्  ।
एतद्व्यस्तं महाघोरं हन्ति पुण्यं पुरा कृतम्  ॥ १,१२८.१७ ॥
प्रारब्धतपसा स्त्रीणां रजो हन्याद्व्रतं न हि  ।
अन्यैर्दानादिकं कुर्यात्कायिकं स्वयमेव च  ॥ १,१२८.१८ ॥
क्रोधात्प्रमादाल्लोभाद्वा व्रतभङ्गो भवेद्यदि  ।
दिनत्रयं न भुञ्जीत शिरसो मुण्डनं भवेत् ॥ १,१२८.१९ ॥
असामर्थ्ये शरीरस्य पुत्रादीन्कारयेद्व्रतम्  ।
व्रतस्थं मूर्छितं विप्रं जलादीन्यनुपाययेत् ॥ १,१२८.२० ॥
इति श्रीगारुडे महापुराणे पूर्वखण्डे प्रथमांशाख्ये आचारकाण्डे व्रतपरिभाषा नामाष्टाविंशत्युत्तरशततमोऽध्यायः

आचारकाण्डः