अर्थशास्त्रम्/अधिकरणम् १४/अध्यायः २
शिरीष-उदुम्बर-शमी-चूर्णं सर्पिषा संहृत्यार्ध-मासिकः क्षुद्-योगः   ।। १४.२.०१  ।।
 कशेरुक-उत्पल-कन्देक्षु-मूल-बिस-दूर्वा-क्षीर-घृत-मण्ड-सिद्धो मासिकः   ।। १४.२.०२  ।।
 माष-यव-कुलत्थ-दर्भ-मूल-चूर्णं वा क्षीर-घृताभ्याम् । वल्ली-क्षीर-घृतं वा सम-सिद्धम् । साल-पृश्नि-पर्णी-मूल-कल्कं पयसा पीत्वा । पयो वा तत्-सिद्धं मधु-घृताभ्यां अशित्वा मासं उपवसति   ।। १४.२.०३  ।।
 श्वेत-बस्त-मूत्रे सप्त-रात्र-उषितैः सिद्ध-अर्थकैः सिद्धं तैलं कटुक-आलाबौ मास-अर्ध-मास-स्थितं चतुष्-पद-द्वि-पदानां विरूप-करणं   ।। १४.२.०४  ।।
 तक्र-यव-भक्षस्य सप्त-रात्रादूर्ध्वं श्वेत-गर्दभस्य लेण्ड-यवैः सिद्धं गौर-सर्षप-तैलं विरूप-करणं   ।। १४.२.०५  ।।
 एतयोरन्यतरस्य मूत्र-लेण्द-रस-सिद्धं सिद्ध-अर्थक-तैलं अर्क-तूल-पतङ्ग-चूर्ण-प्रतीवापं श्वेती-करणं   ।। १४.२.०६  ।।
 श्वेत-कुक्कुट-अजगर-लेण्ड-योगः श्वेती-करणं   ।। १४.२.०७  ।।
 श्वेत-बस्त-मूत्रे श्वेत-सर्षपाः सप्त-रात्र-उषित-अस्तक्र(?)-मर्क--क्षीर-लवणं धान्यं च पक्ष-स्थितो योगः श्वेती-करणं   ।। १४.२.०८  ।।
 कटुक-अलाबौ वली-गते गतं-अर्ध-मास-स्थितं गौर-सर्षप-पिष्टं रोम्णां श्वेती-करणं   ।। १४.२.०९  ।।
 अलोजुनेति यः कीटः श्वेता च गृह-गोलिका  । ।। १४.२.१०अ ब  ।।
 एतेन पिष्तेनाभ्यक्ताः केशाः स्युः शङ्ख-पाण्डराः   ।। १४.२.१०च्द्  ।।
 गोमयेन तिन्दुक-अरिष्ट-कल्केन वा मर्दित-अङ्गस्य भल्लातक-रस-अनुलिप्तस्य मासिकः कुष्ठ-योगः   ।। १४.२.११  ।।
 कृष्ण-सर्प-मुखे गृह-गोलिका-मुखे वा सप्त-रात्र-उषिता गुज्जाः कुष्ठ-योगः   ।। १४.२.१२  ।।
 शुक-पित्त-अण्ड-रस-अभ्यङ्गः कुष्ठ-योगः   ।। १४.२.१३  ।।
 कुष्ठस्य-प्रियाल-कल्क-कषायः प्रतीकारः   ।। १४.२.१४  ।।
 कुक्कुट-कोश-अतकी(?)-शतावरी-मूल-युक्तं आहारयमाणो मासेन गौरो भवति   ।। १४.२.१५  ।।
 वट-कषाय-स्नातः सह-चर-कल्क-दिग्धः कृष्णो भवति   ।। १४.२.१६  ।।
 शकुन-कण्गु-तैल-युक्ता हरि-ताल-मनः-शिलाः श्यामी-करणं   ।। १४.२.१७  ।।
 ख-द्योत-चूर्णं सर्षप-तैल-युक्तं रात्रौ ज्वलति   ।। १४.२.१८  ।।
 ख-द्योत-गण्डू-पद-चूर्णं समुद्र-जन्तूनां भृङ्ग-कपालानां खदिर-कर्णिकाराणां पुष्प-चूर्णं वा शकुन-कङ्गु-तैल-युक्तं तेजन-चूर्णं   ।। १४.२.१९  ।।
 पारिभद्रक-त्वन्-मषी मण्डूक-वसया युक्ता गात्र-प्रज्वालनं अग्निना   ।। १४.२.२०  ।।
 परिभद्रक-त्वक्-तिल-कल्क-प्रदिग्धं शरीरं अग्निना ज्वलति   ।। १४.२.२१  ।।
 पीलु-त्वन्-मषीमयः पिण्डो हस्ते ज्वलति   ।। १४.२.२२  ।।
 मण्डूक-वसा-दिग्धोअग्निना ज्वलति   ।। १४.२.२३  ।।
 तेन प्रदिग्धं अङ्गं कुश-आम्र-फल-तैल-सिक्तं समुद्र-मण्डूकी-फेनक-सर्ज-रस-चूर्ण-युक्तं वा ज्वलति   ।। १४.२.२४  ।।
 मण्डूक-कुलीर-आदीनां वसया सम-भागं तैलं सिद्धं अभ्यङ्गं गात्राणां अग्नि-प्रज्वालनं   ।। १४.२.२५  ।।
 वेणु-मूल-शैवल-लिप्तं अङ्गं मण्डूक-वसा-दिग्धं अग्निना ज्वलति   ।। १४.२.२६  ।।
 पारिभद्रक-प्पतिबला-वञ्जुल-वज्र-कदली-मूल-कल्केन मण्डूक-वसा-सिद्धेन तैलेनाभ्यक्त-पादोअङ्गारेषु गच्छति   ।। १४.२.२७  ।।
 उप-उदका प्रतिबला वञ्जुलः पारिभद्रकः  । ।। १४.२.२८अ ब  ।।
 एतेषां मूल-कल्केन मण्डूक-वसया सह   ।। १४.२.२८च्द्  ।।
 साधयेत्तैलं एतेन पादावभ्यज्य निर्मलौ  । ।। १४.२.२९अ ब  ।।
 अङ्गार-राशौ विचरेद्यथा कुसुम-संचये   ।। १४.२.२९च्द्  ।।
 हंस-क्रौञ्च-मयूराणां अन्येषां वा महा-शकुनीनां उदक-प्लवानां पुच्छेषु बद्धा नल-दीपिका रात्रावुल्का-दर्शनं   ।। १४.२.३०  ।।
 वैद्युतं भस्म-अङ्गि-शमनं   ।। १४.२.३१  ।।
 स्त्री-पुष्प-पायिता माषा व्रजकुली-मूलं मण्डूक-वसा-मिश्रं चुल्लुयां दीप्तायां अपाचनं   ।। १४.२.३२  ।।
 चुल्ली-शोधनं प्रतीकारः   ।। १४.२.३३  ।।
 पीलुमयो मणिरग्नि-गर्भः सुवर्चला-मूल-ग्रन्थिः सूत्र-ग्रन्थिर्वा पिचु-परिवेष्टितो मुख्यादग्नि-धूम-उत्सर्गः   ।। १४.२.३४  ।।
 कुश-आम्र-फल-तैल-सिक्तोअग्निर्वर्ष-प्रवातेषु ज्वलति   ।। १४.२.३५  ।।
 समुद्र-फेनकस्तैल-युक्तोअम्भसि प्लवमानो ज्वलति   ।। १४.२.३६  ।।
 प्लवमानानां अस्थिषु कल्माष-वेणुना निर्मथितोअग्निर्नौदकेन शाम्यति । उदकेन ज्वलति   ।। १४.२.३७  ।।
 शस्त्र-हतस्य शूल-प्रोतस्य वा पुरुषस्य वाम-पार्श्व-पर्शुक-अस्थिषु कल्माष-वेणुना निर्मथितोअग्निः स्त्रियाः पुरुषस्य वाअस्थिषु मनुष्य-पर्शुकया निर्मथितोअग्निर्यत्र त्रिरपसव्यं गच्छति न चात्रान्योअग्निर्ज्वलति   ।। १४.२.३८  ।।
 चुच्चुन्दरी खञ्जरीटः खार-कीटश्च पिष्यते  । ।। १४.२.३९अ ब  ।।
 अश्व-मूत्रेण संसृष्टा निगलानां तु भञ्जनं   ।। १४.२.३९च्द्  ।।
 अयस्-कान्तो वा पाषाणः कुलीर-दर्दुर-खार-कीट-वसा-प्रदेहेन द्वि-गुणः   ।। १४.२.४०  ।।
 नारक-गर्भः कङ्क-भास-पार्श्व-उत्पल-उदक-पिष्टश्चतुष्-पद-द्वि-पदानां पाद-लेपः   ।। १४.२.४१  ।।
 उलूक-गृध्र-वसाभ्यां उष्ट्र-चर्म-उपानहावभ्यज्य वटपत्त्रैः प्रतिच्छाद्य पञ्चाशद्-योजनान्यश्रान्तो गच्छति   ।। १४.२.४२  ।।
 श्येन-कङ्क-काक-गृध्र-हंस-क्रौञ्च-वीची-रल्लानां मज्जानो रेतांसि वा योजन-शताय । सिंह-व्याघ्र-द्वीप-काक-उलूकानां मज्जानो रेतांसि वा   ।। १४.२.४३  ।।
 सार्ववर्णिकानि गर्भ-पतनान्युष्ट्रिकायां अभिषूय श्मशाने प्रेत-शिशून्वा तत्-समुत्थितं मेदो योजन-शताय   ।। १४.२.४४  ।।
 अनिष्टैरद्भुत-उत्पातैः परस्यौद्वेगं आचरेत् । ।। १४.२.४५अ  ।।
 आराज्यायैति निर्वादः समानः कोप उच्यते   ।। १४.२.४५ब  ।।