नैषधीयचरितम्‌/विंश: सर्गः
सौधाद्रिकुट्टिमानेकधातुकाधित्यकातटम् ।	
स प्राप रथपाथोभृद्वातजातजवो दिवः ॥ २०.१ ॥	
ततः प्रत्युदगाद्भैमी कान्तमायान्तमन्तिकम् ।	
प्रतीचीसिन्धुवीचीव दिनोंकारे सुधाकरम् ॥ २०.२ ॥	
स दूरमादरं तस्या वदने मदनैकदृक् ।	
दृष्टमन्दाकिनीहेमारविन्दश्रीरविन्दत ॥ २०.३ ॥	
तेन स्वर्देशसंदेशमर्षितं सा करोदरे ।	
बभ्राजे बिभ्रती पद्मं पद्मेवोन्निद्रपद्मदृक् ॥ २०.४ ॥	
प्रियेणाल्पमपि प्रत्तं बहु मेनेतरामसौ ।	
एकलक्षतया दध्यौ यत्तमेकवराटकम् ॥ २०.५ ॥	
प्रेयसावादि सा तन्वि त्वदालिङ्गनविघ्नकृत् ।	
समाप्यतां विधिः शेषः क्लेशश्चेतसि चेन्न ते ॥ २०.६ ॥	
क्वैतावान्नर्ममर्माविद्विद्यते विधिरद्य ते ।	
इति तं मनसा रोषादवोचद्वचसा न सा ॥ २०.७ ॥	
क्षणविच्छेदकादेव विधेर्मुग्धे विरज्यसि ।	
विच्छेत्ता न चिरं त्वेति हृदाह स्म तदा कलिः ॥ २०.८ ॥	
सावज्ञेवाथ सा राज्ञः सखीं पद्ममुखीमगात् ।	
लक्ष्मीः कुमुदकेदारादारादम्भोजिनीमिव ॥ २०.९ ॥	
ममासावपि मा संभूत्कलिद्वापरवत्परः ।	
इतीव नित्यसत्रेतां स त्रेतां पर्यतूतुषत् ॥ २०.१ ॥	
क्रियां प्राह्णेतनीं कृत्वा निषेधन्पाणिना सखीम् ।	
कराभ्यां पृष्ठगस्तस्या न्यमिमीलदसौ दृशौ ॥ २०.११ ॥	
दमयन्त्या वयस्याभिः सहास्याभिः समीक्षितः ।	
प्रसृतिभ्यामिवायामं मापयन्प्रेयसीदृशोः ॥ २०.१२ ॥	
तर्कितालि त्वमित्यर्धवाणीका पाणिमोचनात् ।	
ज्ञातस्पर्शान्तरा मौनमानशे मानसेविनी ॥ २०.१३ ॥	
सावादि सुतनुस्तेन कोपस्ते नायमौचिती ।	
त्वां प्रापं यत्प्रसादेन प्रिये तन्नाद्रिये तपः ॥ २०.१४ ॥	
निशि दास्यं गतोऽपि त्वां स्नात्वा यन्नाभ्यवीवदम् ।	
तं प्रवृत्तासि मन्तुं चेन्मन्तुं तद्वद वन्द्यसे ॥ २०.१५ ॥	
इत्येतस्याः पदासत्त्यै पत्यैष प्रेरितौ करौ ।	
रुद्ध्वा सकोपं सातङ्कं तं कटाक्षैरमूमुहत् ॥ २०.१६ ॥	
अवोचत ततस्तन्वीं निषधानामधीश्वरः ।	
तदपाङ्गचलत्तारझलत्कारवशीकृतः ॥ २०.१७ ॥	
कटाक्षकपटारब्धदूरलङ्घनरंहसा ।	
दृशा भीत्या निवृत्तं ते कर्णकूपं निरूप्य किम् ॥ २०.१८ ॥	
सरोषापि सरोजाक्षि त्वमुदेषि मुदे मम ।	
तप्तापि शतपत्रस्य सौरभायैव सौरभा ॥ २०.१९ ॥	
छेत्तुमिन्दौ भवद्वक्त्रबिम्बविभ्रमविभ्रमम् ।	
शङ्के शशाङ्कमानङ्के भिन्नभिन्नविधिर्विधिः ॥ २०.२ ॥	
ताम्रपर्णीतटोत्पन्नैर्मौक्तिकैरिन्दुकुक्षिजैः ।	
बद्धस्पर्धतरा वर्णाः प्रसन्नाः स्वादवस्तव ॥ २०.२१ ॥	
त्वद्गिरः क्षीरपाथोधेः सुधयैव सहोत्थिताः ।	
अद्ययावदहो धावद्दुग्धलेपलवस्मिताः ॥ २०.२२ ॥	
पूर्वपर्वतमाश्लिष्टचन्द्रिकश्चन्द्रमा इव ।	
अलंचक्रे स पर्यङ्कमङ्कसंक्रमिताप्रियः ॥ २०.२३ ॥	
प्रावृडारम्भणाम्भोदः स्निग्धां द्यामिव स प्रियाम् ।	
परिरभ्य चिरायास विश्लेषायासमुक्तये ॥ २०.२४ ॥	
चुचुम्बास्यमसौ तस्या रसमग्नः श्रितस्मितम् ।	
नभोमणिरिवाम्भोजं मधुमध्यानुबिम्बितः ॥ २०.२५ ॥	
अथाहूय कलां नाम पाणिना स प्रियासखीम् ।	
पुरस्ताद्वेशितामूचे कर्तुं नर्मणि साक्षिणीम् ॥ २०.२६ ॥	
कस्मादस्माकमब्जास्य वयस्या दयते न ते ।	
आसक्ता भवतीष्वन्यं मन्ये न बहु मन्यते ॥ २०.२७ ॥	
अन्वग्राहि मया प्रेयान्निशि स्वोपनयादिति ।	
न विप्रलभते तावदालीरियमलीकवाक् ॥ २०.२८ ॥	
आह स्मैषा नलादन्यं न जुषे मनसेति यत् ।	
यौवनानुमितेनास्यास्तन्मृषाभून्मनोभुवा ॥ २०.२९ ॥	
आस्यसौन्दर्यमेतस्याः शृणुमो यदि भाषसे ।	
तद्धि लज्जानमन्मौलेः परोक्षमधुनापि नः ॥ २०.३ ॥	
पूर्णयैव द्विलोचन्या सैषालीरवलोकते ।	
द्राग्दृगन्ताणुना मां तु मन्तुमन्तमिवेक्षते ॥ २०.३१ ॥	
न लोकते यथेदानीं मामियं तेन कल्पये ।	
योऽहं दूत्येऽनया दृष्टः सोऽपि व्यस्मारिषीडृशा ॥ २०.३२ ॥	
रागं दर्शयते सैषा वयस्याः सूनृतामृतैः ।	
मम त्वमिति वक्तुं मां मौनिनी मानिनी पुनः ॥ २०.३३ ॥	
कां नामन्त्रयते नाम नामग्राहमियं सखीम् ।	
कले नलेति नास्माकीं स्पृशत्याह्वां न जिह्वया ॥ २०.३४ ॥	
अस्याः पीनस्तनव्याप्ते हृदयेऽस्मासु निर्दये ।	
अवकाशलवोऽप्यस्ति नात्र कुत्र बिभर्तु नः ॥ २०.३५ ॥	
अधिगत्येदृगेतस्या हृदयं मृदुतामुचोः ।	
प्रतीम एव वैमुख्यं कुचयोर्युक्तवृत्तयोः ॥ २०.३६ ॥	
इति मुद्रितकण्ठेऽस्मिन्सोल्लुण्ठमभिधाय ताम् ।	
दमयन्तीमुखाधीतस्मितयाऽसौ तया जगे ॥ २०.३७ ॥	
भावितेयं त्वया साधु नवरागा खलु त्वयि ।	
चिरंतनानुरागार्हं वर्तते नः सखीः प्रति ॥ २०.३८ ॥	
स्मरशास्त्रविदा सेयं नवोढा नस्त्वया सखी ।	
कथं संभुज्यते बाला कथम्स्मासु भाषताम् ॥ २०.३९ ॥	
नासत्यवदनं देव त्वां गायन्ति जगन्ति यम् ।	
प्रिया तस्य सरूपा स्यादन्यथालपना न ते ॥ २०.४ ॥	
मनोभूरस्ति चित्तेऽस्याः किंतु देव त्वमेव सः ।	
त्वदवस्थितिभूर्यस्मान्मनः सख्या दिवानिशम् ॥ २०.४१ ॥	
सतस्तेऽथ सखीचित्ते प्रतिच्छाया स मन्मथह् ।	
त्वयास्य समरूपत्वमतनोरन्यथा कथम् ॥ २०.४२ ॥	
कः स्मरः कस्त्वमत्रेति संदेहे शोभयोभयोः ।	
त्वय्येवार्थितया सेयं धत्ते चित्तेऽथवा युवाम् ॥ २०.४३ ॥	
त्वयि न्यस्तस्य चित्तस्य दुराकर्षत्वदर्शनात् ।	
शाङ्कया पङ्कजाक्षी त्वां दृगंशेन स्पृशत्यसौ ॥ २०.४४ ॥	
विलोकनात्प्रभृत्यस्या लग्न एवासि चक्षुषोः ।	
स्वेनालोकय शङ्का चेत्प्रत्ययः परवाचि कः ॥ २०.४५ ॥	
परीरम्भेऽनयारभ्य कुचकुङ्कुमसंक्रमम् ।	
त्वयि मे हृदयस्यैवं राग इत्युदितैव वाक् ॥ २०.४६ ॥	
मनसायं भवन्नामकामसूक्तजपव्रती ।	
अक्षसूत्रं सखीकण्ठश्चुम्बत्येकावलिच्छलात् ॥ २०.४७ ॥	
अध्यासिते वयस्याया भवता महता हृदि ।	
स्तनावन्तरसंमान्तौ निष्क्रान्तौ ब्रूमहे बहिः ॥ २०.४८ ॥	
कुचौ दोषोज्झितावस्याः पीडितौ व्रणितौ त्वया ।	
कथं दर्शयतामास्यं बृहन्तावावृतौ ह्रिया ॥ २०.४९ ॥	
इत्यसौ कलया सूक्तैः सिक्तः पीयूषवर्षिभिः ।	
ईदृगेवेति पप्रच्छ प्रियामुन्नमिताननाम् ॥ २०.५ ॥	
बभौ च प्रेयसीवक्त्रं पत्युरुन्नमयन्करः ।	
चिरेण लब्धसंधानमरविन्दमिवेन्दुना ॥ २०.५१ ॥	
ह्रीणा च स्मयमाना च नमयन्ती पुनर्मुखम् ।	
दमयन्ती मुदे पत्युरुच्चैरप्यभवत्तदा ॥ २०.५२ ॥	
भूयोऽपि भूपतिस्तस्याः सखीमाह स्म सस्मितम् ।	
परिहासविलासाय स्पृहयालुः सहप्रियः ॥ २०.५३ ॥	
क्षन्तुं मन्तुं दिनस्यास्य वयस्येयं व्यवस्यतात् ।	
निशीव निशिधात्वर्थं यदाचरति नात्र नः ॥ २०.५४ ॥	
दिनेनास्या नुखस्येन्दुः सखा यदि तिरस्कृतः ।	
तत्कृता शतपत्त्राणां तन्मित्त्राणामपि श्रियः ॥ २०.५५ ॥	
लज्जितानि जितान्येव मयि क्रीडितयाऽनया ।	
प्रत्यावृत्तानि तत्तानि पृच्छ संप्रति कं प्रति ॥ २०.५६ ॥	
निशि दष्टाधरायापि सैषा मह्यं न रुष्यतु ।	
क्व फलं दशते बिम्बीलता कीराय कुप्यति ॥ २०.५७ ॥	
सृणीपदसुचिह्ना श्रीश्चोरिता कुम्भिकुम्भयोः ।	
पश्यैतस्याः कुचाभ्यां तन्नृपस्तौ पीडयानि न ॥ २०.५८ ॥	
अधरामृतपानेन ममास्यमपराध्यतु ।	
मूर्ध्ना किमपराद्धं यः पादौ नाप्नोति चुम्बितुम् ॥ २०.५९ ॥	
अपराद्धं भवद्वाणीश्राविणा पृच्छ किं मया ।	
वीणाह परुषं यन्मां कलकण्ठी च निष्ठुरम् ॥ २०.६ ॥	
सेयमालिजने स्वस्य त्वयि विश्वस्य भाषताम् ।	
ममताऽनुमताऽस्मासु पुनः प्रस्मर्यते कुतः ॥ २०.६१ ॥	
अथोपवदने भैम्याः स्वकर्णोपनयच्छलात् ।	
संनिधाप्य श्रुतौ तस्या निजास्यं सा जगाद ताम् ॥ २०.६२ ॥	
अहो मयि रहोवृत्तं धूर्ते किमपि नाभ्यधाः ।	
आस्स्व सभ्यमिमं तत्ते भूपमेवाभिधापये ॥ २०.६३ ॥	
स्मरशास्त्रमधीयाना शिक्षितासि मयैव यम् ।	
अगोऽपि सोऽपि कृत्वा किं दाम्पत्यव्यत्ययस्त्वया ॥ २०.६४ ॥	
मौनिन्यामेव सा तस्यां तदुक्तीरिव शृण्वती ।	
वादं वादं मुहुश्चक्रे हुंहुमित्यन्तरान्तरा ॥ २०.६५ ॥	
अथासावभिसृत्यास्था रतिप्रागल्भ्यशंसिनी ।	
सख्या लीलाम्बुजाघातमनुभूयालपन्नृपम् ॥ २०.६६ ॥	
दृष्टं दृष्टं महाराज त्वदर्थाभ्यर्थनकुधा ।	
यत्ताडयति मामेवं यद्वा तर्जयति भ्रुवा ॥ २०.६७ ॥	
वदत्यचिह्नि चिह्नेन त्वया केनैष नैषधः ।	
शङ्के शक्रः स्वयं कृत्वा मायामायातवानियम् ॥ २०.६८ ॥	
स्वर्णदीस्वर्णपद्मिन्याः पद्मदानं निदानताम् ।	
नयतीयं त्वदिन्द्रत्वे दिवश्चागमनं च ते ॥ २०.६९ ॥	
भाषते नैषधच्छायामायामायि मया हरेः ।	
आह चाहमहल्यायां तस्याकर्णितदुर्नया ॥ २०.७ ॥	
संभावयति वैदर्भी दर्भाग्राभमतिस्तव ।	
जम्भारित्वं कराम्भोजाद्दम्भोलिपरिरम्भिणः ॥ २०.७१ ॥	
अनन्यसाक्षिकाः साक्षात्तदाख्याय रहःक्रियाः ।	
शङ्कातङ्कं तुदैतस्या यदि त्वं तत्त्वनैषधः ॥ २०.७२ ॥	
इति तत्सुप्रयुक्तत्वनिह्नुतीकृतकैतवाम् ।	
वाचमाकर्ण्य तद्भावे संशयालुः शशंस सः ॥ २०.७३ ॥	
स्मरसि छद्मनिद्रालुर्मया नाभौ शयार्पणात् ।	
यदानन्दोल्लसल्लोमा पद्मनाभीभविष्यसि ॥ २०.७४ ॥	
आनासि ह्रीभयव्यग्रा यन्नवे मन्मथोत्सवे ।	
सामिभुक्तैव मुक्तासि मृद्वि खेदभयान्मया ॥ २०.७५ ॥	
स्मर जित्वाजिमेतस्त्वां करे मत्पदधाविनि ।	
अङ्गुलीयुगयोगेन यदाश्लिक्षं जने घने ॥ २०.७६ ॥	
वेत्थ मानेपि मत्त्यागदूनां स्वं मां च यन्मिथः ।	
मद्दृष्टालिख्य पश्यन्ती व्यबाधा रेखयाऽन्तरा ॥ २०.७७ ॥	
प्रस्मृतं न त्वया तावद्यन्मोहनविमोहितः ।	
अतृप्तोऽधरपानेषु रसनामपिबं तव ॥ २०.७८ ॥	
त्वत्कुचार्द्रनखाङ्कस्य मुद्रामालिङ्गनोत्थिताम् ।	
स्मरेः स्वहृदि यत्स्मेरसखीः शिल्पं तवाब्रवम् ॥ २०.७९ ॥	
त्वयान्याः क्रीडयन्मध्येमधुगोष्ठि रुषेक्षितः ।	
वेत्सि तासां पुरो मूर्ध्ना त्वत्पादे यत्किलास्खलम् ॥ २०.८ ॥	
वेत्थ मय्यागते प्रोष्य यत्त्वां पश्यति हार्दिनि ।	
अचुम्बीरालिमालिङ्ग्य तस्यां केलिमुदा किल ॥ २०.८१ ॥	
जागर्ति तत्र संस्कारः स्वमुखाद्भवदानने ।	
विक्षिप्यायाचिषं यत्ता न्यायात्ताम्बूलफालिकाः ॥ २०.८२ ॥	
चित्ते तदस्ति कच्चित्ते नखजं यत्क्रुधा क्षतम् ।	
प्राग्भावाधिगमागस्स्थे त्वया शम्बाकृतं क्षतम् ॥ २०.८३ ॥	
स्वदिग्विनिमयेनैव निशि पार्श्वविवर्तिनोः ।	
स्वप्नेष्वप्यस्तवैमुख्ये सख्ये सौख्यं स्मरावयोः ॥ २०.८४ ॥	
क्षणं प्राप्य सदस्येव नृणां विमनितेक्षणम् ।	
दर्शिताधरमद्दंशा ध्याय यन्मामतर्जयः ॥ २०.८५ ॥	
तथावलोक्य लीलाब्जनालभ्रमणविभ्रमात् ।	
करौ योजयताध्ये(धी)हि यन्मयासि प्रसादिता ॥ २०.८६ ॥	
ताम्बूलदानमन्यस्तकरजं करपङ्कजे ।	
मम न स्मरसि प्रायस्तव नैव स्मरामि तत् ॥ २०.८७ ॥	
तदध्ये (धी) हि मृषोद्यं मां हित्वा यत्त्वं गता सखीः ।	
तत्रापि मे गतस्याग्रे लीलयैवाच्छिनस्तृणम् ॥ २०.८८ ॥	
स्मरसि प्रेय्सि प्रायो यद्द्वितीयरतासहा ।	
शुचिरात्रीत्युपालब्धा त्वं मयापिकनादिनी ॥ २०.८९ ॥	
भुञ्जानस्य नवं निम्बं परिवेविषती मधौ ।	
सपत्नीष्वपि मे रागं संभाव्य स्वरुषः स्मरेः ॥ २०.९ ॥	
स्मर शार्करमास्वाद्य त्वया राद्धमिति स्तुवन् ।	
स्वनिन्दारोषरक्तात्तु यदभैषं तवाधरात् ॥ २०.९१ ॥	
मुखादारभ्य नाभ्यन्तं चुम्बं चुम्बमतृप्तवान् ।	
न प्रापं चुम्बितुं यत्ते धन्या तच्चुम्बतु स्मृतिः ॥ २०.९२ ॥	
कमपि स्मरकेलिं तं स्मर यत्र भवन्निति ।	
मया विहितसंबुद्धिर्वीडिता स्मितवत्यसि ॥ २०.९३ ॥	
नीलदाचिबुकं यत्र मदाक्तेन श्रमाम्बुना ।	
स्मर हारमणौ दृष्टं स्वमास्यं तत्क्षणोचितम् ॥ २०.९४ ॥	
स्मर तन्नखमत्रोरौ कस्तेधा(दा)दिति ते मृषा ।	
ह्रीदैवतमलुम्पं यद्व्रतं रतपरोक्षणम् ॥ २०.९५ ॥	
वनकेलौ स्मराश्वत्थदलं भूपतितं प्रति ।	
देहि मह्यमुदस्येति मद्गिरा व्रीडितासि यत् ॥ २०.९६ ॥	
इति तस्या रहस्यानि प्रिये शंसति सान्तरा ।	
पाणिभ्यां पिदधे सख्याः श्रवसी ह्रीवशीकृता ॥ २०.९७ ॥	
कर्णौ पीडयती सख्या वीक्ष्य नेत्रासितोत्पले ।	
अप्यपीडयतां भैमीकरकोकनदे तु (नु) तौ ॥ २०.९८ ॥	
तत्प्रविष्टं सखीकर्णौ पत्युरालपितं ह्रिया ।	
पिदधाविव वैदर्भी स्वरहस्याभिसंधिना ॥ २०.९९ ॥	
तमालोक्य प्रियाकेलिं नले सोत्प्रासहासिनि ।	
आरात्तत्त्वमबुद्ध्वापि सख्यः सिष्मियिरेऽपराः ॥ २०.१ ॥	
दम्पत्योरुपरि प्रीत्या ता धराप्सरसस्तयोः ।	
ववृषुः स्मितपुष्पाणि सुरभीणि मुखानिलैः ॥ २०.१०१ ॥	
तदास्यहसिताज्जातं स्मितमासामभासत ।	
आलोकादिव शीतांशोः कुमुदश्रेणिजृम्भणम् ॥ २०.१०२ ॥	
प्रत्यभिज्ञाय विज्ञाथ स्वरं हासविकस्वरम् ।	
सख्यास्तासु स्वपक्षायाः कला जातबलाऽजनि ॥ २०.१०३ ॥	
साहूयोच्चैरथोचे तामेहि स्वर्गेण वञ्चिते ।	
पिब वाणी सुधावेणीर्नृपचन्द्रस्य सुन्दरि ॥ २०.१०४ ॥	
साशृणोत्तस्य वाग्भागमनत्यासत्तिमत्यपि ।	
कल्पग्रामाल्पनिर्घोषं बदरीव कृशोदरी ॥ २०.१०५ ॥	
अथ स्वपृष्ठनिष्ठायाः शृण्वत्या निषधाभिधाः ।	
नलमौलिमणौ तस्या भावमाकलयत्कला ॥ २०.१०६ ॥	
प्रतिबिम्बेक्षितैः सख्या मुखाकूतैः कृतानुमा ।	
तद्द्रीडाद्यनुकुर्वाणा शृण्वतीवान्वमायि सा ॥ २०.१०७ ॥	
कारं कारं तथाकारमूचे साऽशृणवंतमाम् ।	
मिथ्या वेत्थ गिरश्चैतद्व्यर्थाः स्युर्मम देवताः ॥ २०.१०८ ॥	
मत्कर्णभूषणानां तु राजन्निबिडपीडनात् ।	
व्यथिष्यमाणपाणिस्ते निषेद्धुमुचिता प्रिया ॥ २०.१०९ ॥	
इति सा मोचयांचक्रे कर्णौ सख्याः करग्रहात् ।	
पत्युराश्रवतां यान्त्यामुधायासनिषेधिनः ॥ २०.११ ॥	
श्रुतिसंरोधजध्वानसंततिच्छेदतालताम् ।	
जगाम झटिति त्यागस्वनस्तत्कर्णयोस्ततः ॥ २०.१११ ॥	
सापसृत्य कियद्दूरं मुमुदे सिष्मिये ततः ।	
इदं च तां सखीमेत्य ययाचे काकुभिः कला ॥ २०.११२ ॥	
अभिधास्ये रहस्यं ते यदश्रावि मयानयोः ।	
वर्णयाकर्णितं मह्यमेह्यालि विनिमीयताम् ॥ २०.११३ ॥	
वयस्याभ्यर्थनेनास्याः प्राक्कूटश्रूतिनाटने ।	
विस्मितौ कुरुतः स्मैतौ दम्पती कम्पितं शिरः ॥ २०.११४ ॥	
तथालिमालपन्तीं तामभ्यधान्निषधाधिपः ।	
आस्स्व तद्वञ्चितौ स्वश्चेन्मिथ्याशपथसाहसात् ॥ २०.११५ ॥	
प्रत्यालापीत्कलापीमं कलङ्कः शङ्कितः कुतः ।	
प्रियापरिजनोक्तस्य त्वयैवाद्य मृषोद्यता ॥ २०.११६ ॥	
सत्यं खलु तदाश्रौषां परं गुमुगुमारवम् ।	
शृणोमीत्येव चावोचं नतु त्वद्वाचमित्यपि ॥ २०.११७ ॥	
आमन्त्र्य तेन देव त्वां तद्वैयर्थ्यं समर्थये ।	
शपथः कर्कशोदर्कः सत्यं सत्योपि दैवतः ॥ २०.११८ ॥	
असंभोगकथारम्भैर्वञ्चयेथे कथं नु माम् ।	
हन्त सेयमनर्हन्ती यन्न विप्रलभे युवाम् ॥ २०.११९ ॥	
कर्णे कर्णे ततः सख्यौ श्रुतमाचख्यतुर्मिथः ।	
मुहुर्विस्मयमाने च स्मयमाने च ते बहु ॥ २०.१२ ॥	
अथाख्यायि कलासख्या कुप्य मे दमयन्ति मा ।	
कर्णाद्द्वितीयतोऽप्यस्याः संगोप्यैव यदब्रवम् ॥ २०.१२१ ॥	
प्रियः प्रियामथाचष्ट दृष्टं कपटपाटवम् ।	
वयस्ययोरिदं तेऽस्मान्मा सखीष्वेव विश्वसीः ॥ २०.१२२ ॥	
आलापि कलयापीयं पतिर्नालपति क्वचित् ।	
रहस्येऽसौ रहस्यं तत्सभ्ये विस्रभ्यमीदृशि ॥ २०.१२३ ॥	
इति व्युत्तिष्ठमानायां तस्यामूचे नलः प्रियाम् ।	
भण भैमि बहिः कुर्वे दुर्विनीते गृहादमुम् ॥ २०.१२४ ॥	
शिरःकम्पानुमत्याथ सुदत्या प्रीणितः प्रियः ।	
चुलुकं तुच्छमुत्सर्प्य सख्योः सलिलमक्षिपत् ॥ २०.१२५ ॥	
तच्चित्रदत्ताचित्ताभ्यामुच्चैः सिचयसेचनम् ।	
ताभ्यामलिम्भि दूरेऽपि नलेच्छापूरिभिर्जलैः ॥ २०.१२६ ॥	
वरेण वरुणस्यायं सुलभैरम्भसां भरैः ।	
एतयोः स्तिमितीचक्रे हृदयं विस्मयैरपि ॥ २०.१२७ ॥	
तेनापि नापसर्पन्त्यौ दमयन्तीमयं ततः ।	
हर्षेणादर्शयत्पश्य नन्विमे तन्वि मे पुरः ॥ २०.१२८ ॥	
क्लिन्नीकृत्याम्भसा वस्त्रं जैनप्रव्रजितीकृते ।	
सख्यौ सक्षौमभावेऽपि निर्विघ्नस्तनदर्शने ॥ २०.१२९ ॥	
अम्बुनः शम्बरत्वेन मायैवाविरभूदियम् ।	
यत्पटावृतमप्यङ्गमनयोः कथयत्यदः ॥ २०.१३ ॥	
वाससो वाम्बरत्वेन दृश्यतेयमुपागमत् ।	
चारुहारमणिश्रेणितारवीक्षणलक्षणा ॥ २०.१३१ ॥	
ते निरीक्ष्य निजावस्थां ह्रीणे निर्ययतुस्ततः ।	
तयोर्वीक्षारसात्सख्यः सर्वां निश्चक्रमुः क्रमात् ॥ २०.१३२ ॥	
ता बहिर्भूय वैदर्भीमूचुर्नीतावधीतिनि ।	
उपेक्ष्ये ते पुनः सख्यौ मर्मज्ञे नाधुनाप्यमू ॥ २०.१३३ ॥	
उच्चैरूचेऽथ ता राजा सखीयमिदमाह वः ।	
श्रुतं मर्म ममैताभ्यां दृष्टं तत्तु मयानयोः ॥ २०.१३४ ॥	
मद्विरोधितयोर्वाचि न श्रद्धातव्यमेतयोः ।	
अभ्यषिञ्चदिमे मायामिथ्यासिंहासने विधिः ॥ २०.१३५ ॥	
घौतेऽपि कीर्तिधाराभिश्चरिते चारुणि द्विषः ।	
मृषामषीलवैर्लक्ष्म लेखितुं के न शिल्पिनः ॥ २०.१३६ ॥	
ते सख्यावाचचक्षाते न किंचिद् ब्रूवहे बहु ।	
वक्ष्यावस्तत्परं यस्मै सर्वा निर्वासिता वयम् ॥ २०.१३७ ॥	
स्थापत्यैर्न स्म वित्तस्ते वर्षीयस्त्वचलत्करैः ।	
कृतामपि तथावाचि करकम्पेन वारणाम् ॥ २०.१३८ ॥	
अपयातमितो धृष्टे धिग्वामश्लीलशीलताम् ।	
इत्युक्ते चोक्तवन्तश्च व्यतिद्राते स्म ते भिया ॥ २०.१३९ ॥	
आह स्म तद्गिरा ह्रीणां प्रियां नतमुखीं नलः ।	
ईदृग्भण्डसखी कापि निस्त्रपा न मनागपि ॥ २०.१४ ॥	
अहो नापत्रपाकं ते जातरूपमिदं मुखम् ।	
नातितापार्जनेऽपि स्यादितो दुर्वर्णनिर्गमः ॥ २०.१४१ ॥	
तामथैष हृदि न्यस्य ददौ तल्पतले तनुम् ।	
निमिष्य च तदीयाङ्गसौकुमार्यमसिस्वदत् ॥ २०.१४२ ॥	
न्यस्य तस्याः कुचद्वन्द्वे मध्येनीवि निवेश्य च ।	
स पाणेः सफलं चक्रे तत्करग्रहणश्रमम् ॥ २०.१४३ ॥	
स्थापितामुपरि स्वस्य तां हृदा स मुदा वहन् ।	
तदुद्वहनकर्तृत्वमाचष्ट स्पष्टमात्मनः ॥ २०.१४४ ॥	
स्विद्यत्कराङ्गुलीलुप्तकस्तूरीलेपमुद्रया ।	
पूत्कार्यपीडनौ चक्रे स सखीषु प्रियास्तनौ ॥ २०.१४५ ॥	
तत्कुचे नखमारोप्य चमत्कुर्वंस्तयेक्षितः ।	
सोऽवादीत्तां हृदिस्थं ते किं मामभिनदेष न ॥ २०.१४६ ॥	
अहो अनौचितीयं ते हृदि शुद्धेऽप्यशुद्धवत् ।	
अङ्कः खलैरिवाकल्पि नखैस्तीक्ष्णमुखैर्मम ॥ २०.१४७ ॥	
यच्चुम्बति नितम्बोरु यदालिङ्गति च स्तनौ ।	
भुङ्क्ते गुणमयं तत्ते वासः शुभदशोचितम् ॥ २०.१४८ ॥	
लीनचीनांशुकं स्वेदि दरालोक्यं विलोकयन् ।	
तन्नितम्बं स निश्वस्य निनिन्द दिनदीर्घताम् ॥ २०.१४९ ॥	
देशमेव ददंशासौ प्रियादन्तच्छदान्तिकम् ।	
चकाराधरपानस्य तत्रैवालीकचापलम् ॥ २०.१५ ॥	
न क्षमे चपलापाङ्गि सोढुं स्मरशरव्यथाम् ।	
तत्प्रसीद प्रसीदेति स तां प्रीतामकोपयत् ॥ २०.१५१ ॥	
नेत्रे निषधनाथस्य प्रियाया वदनाम्बुजम् ।	
ततः स्तनतटौ ताभ्यां जघनं घनमीयतुः ॥ २०.१५२ ॥	
इत्यधीरतया तस्य हठवृत्तिविशङ्किनी ।	
झटित्युत्थाय सोत्कण्ठमसावन्वसरत्सखीः ॥ २०.१५३ ॥	
न्यवारीव यथाशक्ति स्पन्दं मन्दं वितन्वता ।	
भैमीकुचनितम्बेन नलसंभोगलोभिना ॥ २०.१५४ ॥	
अपि श्रोणिभरस्वैरां धर्तुं तामशकन्न सः ।	
तदङ्गसङ्गजस्तम्भो गजस्तम्भोरुदोरपि ॥ २०.१५५ ॥	
आलिङ्ग्यालिङ्ग्य तन्वङ्गि मामित्यर्धगिरं प्रियम् ।	
स्मित्वा निवृत्य पश्यन्ती द्वारपारमगादसौ ॥ २०.१५६ ॥	
प्रियस्याप्रियमारभ्य तमन्तर्दूनयाऽनया ।	
शेके शालीनयालीभ्यो न गन्तुं न निवर्तितुम् ॥ २०.१५७ ॥	
अचकथदथ बन्दिसुन्दरी द्वाःसविधमुपेत्य नलाय मध्यमह्नः ।	
जय नृप दिनयौवनोष्मतप्ताप्लवनजलानि पिपासति क्षितिस्ते ॥ २०.१५८ ॥	
उपहृतमधिगङ्गमम्बु कम्बुच्छवि तव वाञ्छति केशभङ्गिसङ्गात् ।	
अनुभवितुमनन्तरं तरङ्गासमशमनस्वसृमिश्रभावशोभाम् ॥ २०.१५९ ॥	
तपति जगत एव मूर्ध्नि भूत्वा रविरधुना त्वमिवाद्भुतप्रतापः ।	
पुरमथनमुपास्य पश्य पुण्यैरधरितमेनमनन्तरं त्वदीयैः ॥ २०.१६ ॥	
आनन्दं हठमाहरन्निव हरध्यानार्चनादीक्षणस्यासत्तावपि भूपतिः प्रियतमाविच्छेदखेदालसः ।	
पक्षद्वारदिशं प्रति प्रति मुहुर्द्राङ्गिर्गतप्रेयसीप्रत्यासत्तिधिया दिशन्दृशमसौ निर्गन्तुमुत्तस्थिवान् ॥ २०.१६१ ॥	
श्रीहर्षं कविराजराजिमुकुटालंकारहीरः सुतं श्रीहीरः सुषुवे जितेन्द्रियचयं मामल्लदेवी च यम् ।	
अन्याक्षुण्णरसप्रमेयभणितौ विंशस्तदीये महाकाव्येऽयं व्यगलन्नलस्य चरिते सर्गो निसर्गोज्ज्वलः ॥ २०.१६२ ॥