महाभारतम्-05-उद्योगपर्व-036
विदुरेण धृतराष्ट्रंप्रति आत्रेयेण साध्यान्प्रत्युपदिष्टनीतिकथनम् ।। 1 ।।
	तथा महाकुललक्षणाद्यभिधानपूर्वकं पाण्डवैः सह सन्धिकरणविधानम् ।। 2 ।।

5-36-2 हंसरूपेण परिव्राजकरूपेण ।। 
5-36-3 अनुमातुं लिङ्गेन ज्ञातम्। काव्यां विद्वल्लक्षणाभिधायिनीम् ।।
5-36-4 मे मया संश्रुतम्। गुरुभ्य इति शेषः। तदेवाह धृतिरिति ।।
5-36-5 नाक्रोशेत् न शपेत्। यतस्तितिक्षतो मन्युः क्रोध एव आक्रोष्टारं दहति ।।
5-36-8 निर्ऋतिं अलक्ष्मीं मृत्युं वा ।।
5-36-9 बाणैः वाग्बाणैः विरिव्यमानः तनूक्रियमाणः। दधाति पुष्णाति ।।
5-36-10 रङ्गस्य नीलादेर्वशं नीलतादिकम् ।।
5-36-11 अतिप्रोक्तोपि न वदेत् वादयेद्वा। अनाहतो नैव प्रतिहन्यात्। आहतोपि पापकं हन्तारं यदि हन्तुं नेच्छेत् स देवानामपि प्रेष्ठो भवतीत्यर्थः ।।
5-36-12 अव्याहृतं मौनम्। ततोपि श्रेयः सत्यवचनम्। सत्यमपि प्रियं चेत् ततोऽपि श्रेयः। तदपि धर्मादनपेतं चेत् श्रेष्ठतममित्यर्थः ।।
5-36-15 अस्यामवरथायां पुरुषस्य न किंचिद्दुःखादिकमस्तीत्याह न जीयते चेति ।।
5-36-16 भावं कल्याणम्। अभावे अकल्याणे ।।
5-36-17 अनर्थकं मिथ्या न सांत्वयति ।।
5-36-18 दुःशासनः दुष्टं शासनं यस्य। एताः कलाः चित्तस्य अधमस्यैव ।।
5-36-19 परेभ्यः गरुभ्यः। आत्मन्येव शङ्कितः विश्वासहीनः ।।
5-36-23 तपः कृच्छ्रचान्दायणादि। दम इन्द्रियजयः। तानि महाकुलानि विद्धि ।।
5-36-24 न व्यथते न चलति। योनिः पित्रादयोपि ।।
5-36-28 गोभिर्वाग्भिर्विद्ययेत्यर्थः। पुरुषतः सत्पुरुषैः अर्थतः धनैश्च कुलानि कुलसंख्यां कुलेषु गणनां समुपेतानि भवन्ति ।।
5-36-29 वृत्ततः धर्मेण । कर्षन्ति आहरन्ति ।।
5-36-31 गोभिर्विद्याभिः ।।
5-36-32 नैकृतिकः कपटी। वैरकृदादयः कुलघ्ना इत्यर्थः ।।
5-36-33 निर्वपेत् कुर्यात् ।।
5-36-35 सत्कृतिं सत्कारं कर्तुं प्रवृत्तानि तृणादीनि ।।
5-36-36 स्यान्दनः रथयोग्यो वृक्षः। युक्ताः स्यन्दनवदविकलाः ।।
5-36-37 सङ्गतानि संबन्धमात्राणि ।।
5-36-38 बन्धुः संबन्धी । मित्रं उपकारकृत् ।। 
5-36-39 पारिप्लवमतेः भ्रान्तस्य ।।
5-36-41 अभ्रं मेघः ।।
5-36-42 मित्राणां हितायेति शेषः ।।
5-36-43 अनर्थयन्प्रार्थनाशून्यः ।।
5-36-45 अनवाप्यं न प्राप्यम्। शोकेन शोकमात्रेण। इष्टमिति शेषः ।।
5-36-47 सर्वं पुरुषम् ।।
5-36-49 तनुः शरीरमभिव्यक्तिस्थानं काष्ठं तत्र रुद्धोऽनभिव्यक्तः शिखी अग्निस्तथायं राजा धर्मेण रुद्धः। तनुना सूक्ष्मेण धर्मेण वा रुद्धः ।।
5-36-52 विन्दते महत्सद्गुरुशास्त्रादिकं लभते। ततो गुरुशुश्रूषया ज्ञानं ग्रन्थजम्। योगेन सर्वचित्तवृत्तिनिरोधेन शान्तिम्।।
5-36-53 दानपुण्यं दानजं पुण्यं। वेदपुण्यं वेदोक्तयागाद्यनुष्ठानजं पुण्यं तत्तत्फलमित्यर्थः ।।
5-36-54 तस्यान्ते स्वधीतादीनां कर्मणामन्ते ।।
5-36-57 योगः अलब्धलाभः। क्षेमं लब्धपरिपालनम् । तदुभयम् ।।
5-36-58 संपन्नं क्षीरादिसंपत्तिः ।।
5-36-62 एकजः एकाकी। प्रसह्यः शक्यः ।।
5-36-67 सधनतां ऋते विना। अनातुरत्वात् ऋते च।।
5-36-68 प्रशाम्य शान्तिं क्षमां प्राप्नुहि ।।
5-36-69 फलानि पुत्रपश्वादीनि। तत्त्वमिष्टानिष्टविवेकं पित्तोपहतरसनत्वात्। एवं सर्वत्र। भोगः स्त्र्यादिसङ्गः। धनादिजं सुखं लब्धमपि न बुध्यन्ते। अतः संतापं जागरादिद्वारा रोगोत्पादकं त्यजेत्यर्थः ।।
5-36-70 कितवत्वं द्यूतप्रियत्वम् ।।
5-36-73 मेढीभूतः खलस्तम्भीभूतः स्वयं निर्व्यापारोपि परितः संचरमाणानां बलीवर्दानामिव पुत्राणां यथेष्टप्रचारनिरोधकः ।।
5-36-74 अन्तरं भेदम्। स्थापय युद्धान्निवर्तयस्व ।।