वराहपुराणम्/अध्यायः ६९
भद्राश्व उवाच ।	
भगवन् त्वच्छरीरे तु यद् वृत्तं द्विजसत्तम ।	
चिरजीवी भवांस्तन्मे वक्तुमर्हसि सत्तम ।। ६९.१ ।।	अगस्त्य उवाच ।	
मच्छरीरमिदं राजन् बहुकौतूहलान्वितम् ।	
अनेककल्पसंस्थायि वेदविद्याविशोधितम् ।। ६९.२ ।।	
अटन् महीमहं सर्वां गतवानस्मि पार्थिव ।	
इलावृतं महावर्षं मेरोः पार्श्वे व्यवस्थितम् ।। ६९.३ ।।	
तत्र रम्यं सरो दृष्टं तस्य तीरे महाकुटी ।	
तत्रोपवासशिथिलं दृष्टवानस्मि तापसम् ।	
अस्थिचर्मावशेषं तु चीरवल्कलधारिणम् ।। ६९.४ ।।	
तं दृष्टृवाऽहं नृपश्रेष्ठ क एष नृपसत्तम ।	
विश्वास्य प्रतिपत्त्यर्थं विधेयं मे नरोत्तम ।। ६९.५ ।।	
एवं चित्तयतो मह्यं स मां प्राह महामुनिः ।	
स्थीयतां स्थीयतां ब्रह्मन्नातिथ्यं करवाणि ते ।। ६९.६ ।।	
एतच्छ्रुत्वा वचस्तस्य प्रविष्टोऽहं कुटीं तु ताम् ।	
तावत् पश्याम्यहं विप्रं ज्वलन्तमिव तेजसा ।। ६९.७ ।।	
भूमौ स्थितं तु मां दृष्ट्वा हुङ्कारमकरोद् द्विजः ।	
तद्धुङ्कारात् तु पातालं भित्त्वा पञ्च हि कन्यकाः ।। ६९.८ ।।	
निर्ययुः काञ्चनं पीठमेका तासां प्रगृह्य वै ।	
सा मां प्रादात् तदाऽन्याऽदात् सलिलं करसंस्थितम् ।। ६९.९ ।।	
गृहीत्वाऽन्या तु मे पादौ क्षालितुं चोपचक्रमे ।	
अन्ये द्वे व्यजने गृह्य मत्पक्षाभ्यां व्यवस्थिते ।। ६९.१० ।।	
ततो हुङ्कारमकरोत् पुनरेव महातपाः ।	
तच्छब्दादन्तरं हैमद्रोणीं योजनविस्तृताम् ।	
गृह्याजगाम मकरोत्प्लवं सरसि पार्थिव ।। ६९.११ ।।	
तस्यां तु कन्याः शतशो हेमकुम्भकराः शुभाः ।	
आययुस्तमथो दृष्ट्वा स मुनिः प्राह मां नृप ।। ६९.१२ ।।	
स्नानार्थं कल्पितं ब्रह्मन्निदं ते सर्वमेव तु ।	
द्रोणीं प्रविश्य चेमां त्वं स्नातुमर्हसि सत्तम ।। ६९.१३ ।।	
ततोऽहं तस्य वचनात् तस्यां द्रोण्यां नराधिप ।	
विशामि तावत् सरसि सा द्रोणी प्रत्यमज्जत ।। ६९.१४ ।।	
द्रोण्यां जले निमग्नोऽहम् इति मत्वा नरेश्वर ।	
उन्मग्नोऽहं ततो लोकमपूर्वं दृष्टवांस्ततः ।। ६९.१५ ।।	
सुहर्म्यकक्ष्यायतनं विशालं	
रथ्यापथं शुद्धजनानुकीर्णम् ।	
नीत्युत्तमैः सेवितमात्मविद्भि -	
र्नृभिः पुराणैर्नयमार्गसंस्थैः ।। ६९.१६ ।।	
संसारचर्यापरिघाभिरुग्रं	
गम्भीरपातालतलस्थमाद्यम् ।	
सितैर्नृभिः पाशवराग्रहस्तैः	
द्विपाश्वसंघैर्विविधैरुपेतम् ।। ६९.१७ ।।	
विचित्रपद्मोत्पलसंवृतानि	
सरांसि नानाविहगाकुलानि ।	
अम्भोजपत्रस्थितभृङ्गनादै-	
रुद्गीतवन्तीव लयैरनैकैः ।	
कैलासश्रृङ्गप्रतिमानि तीरे -	
ष्वनेकरत्नोत्पलसंचितानि ।	
गृहाणि धन्याध्युषितानि नीचै -	
रुपासितानि द्विजदेवविप्रैः ।। ६९.१८ ।।	
कैलासश्रृङ्गप्रतिमानि तीरे -	
ष्वनेकरत्नोत्पलसंचितानि ।	
गृहाणि धन्याध्युषितानि नीचै -	
रुपासितानि द्विजदेवविप्रैः ।। ६९.१९ ।।	
पद्मानि भृङ्गावनतानि चेलु -	
स्तेषां पुनर्गुरुभारादजस्त्रम् ।	
जलेषु येषां सुस्वरास्यो द्विजाति-	
र्वेदोदितानाह विचित्रमन्त्रान् ।। ६९.२० ।।	
सिताब्जमालार्चितगात्रवन्ति	
वासोत्तरीयाणि खगप्रवारैः ।	
सरांस्यनेकानि तथा द्विजास्तु	
पठन्ति यज्ञार्थविधिं पुराणम् ।। ६९.२१ ।।	
भ्रमन्नहं तेषु सरःस्वपश्यं	
वृन्दान्यनेकानि सुराङ्गनानाम् ।	
विद्याधराणां च तथैव कन्याः	
स्नानाय तं देशमुपागताश्च ।। ६९.२२ ।।	
ततः कदाचिद् भ्रमता नृपोत्तम	
प्रदृष्टमन्यत्सुसरः सुतोयम् ।	
प्राग् दृष्टमेकं तु तथैव तीरे	
कुटीं प्रपश्यामि यथा पुराऽहम् ।। ६९.२३ ।।	
यावत् कुटीं तां प्रविशामि राजन्	
तपस्विनं तं स्थितमेकदेशे ।	
दृष्ट्वाभिगम्याभिवदामि यावत्	
स्मयन्नुवाचाप्रतिमप्रभावः ।। ६९.२४ ।।	
तापस उवाच ।	
किं मां विप्र न जानीषे प्राग्दृष्टमपि सत्तम ।	
येन त्वं मूढवल्लोकमिममप्यनुपश्यसि ।। ६९.२५ ।।	
दृष्टं मत्कमिदं देवैर्भुवनं यन्न दृश्यते ।	
त्वत्प्रियार्थं मया लोको दर्शितः स द्विजोत्तम ।। ६९.२६ ।।	
संपदं पश्य लोकस्य मदीयस्य महामुने ।	
दधिक्षीरवहा नद्यस्तथा सर्पिर्मयान् ह्रदान् ।। ६९.२७ ।।	
गृहाणां हेमरत्नानां स्तम्भान् हेममयान् गृहे ।	
रत्नोत्पलचितां भूमिं पद्मरागसमप्रभाम् ।	
पारिजातप्रसूनाढ्यां सेवितां यक्षकिन्नरैः ।। ६९.२८ ।।	
एवमुक्तस्तदा तेन तापसेन नराधिप ।	
विस्मयापन्नहृदयस्तमेवाहं तु पृष्टवान् ।। ६९.२९ ।।	
भगवंस्तव लोकोऽयं सर्वलोकवरोत्तमः ।	
सर्वलोका मया दृष्टा ब्रह्मशक्रादिसंस्थिताः ।। ६९.३० ।।	
अयं त्वपूर्वो लोको मे प्रतिभाति तपोधन ।	
संपदैश्वर्यतेजोभिर्हर्म्यरत्नचयैस्तथा ।। ६९.३१ ।।	
सरोभिः सूदकैः पुण्यैर्जलजैश्च विशेषतः ।	
अत्यद्भुतमिदं लोकं दृष्टवानस्मि ते मुने ।। ६९.३२ ।।	
इत्थंभूतं कथं लोको भवांश्चेत्थं व्यवस्थितः ।	
कथयस्वैतस्य हेतुं मे कश्च त्वं मुनिपुंगव ।। ६९.३३ ।।	
कथमिलावृते वर्षे सरस्तीरे महामुने ।	
दृष्टवानस्मि सोऽहं त्वं सरस्तत् सा कुटी मुने ।	
हेमहर्म्याकुले लोके किं वा स्थानं तु ते कुटिः ।। ६९.३४ ।।	
एवमुक्तः स भगवात् मयाऽसौ मुनिपुंगवः ।	
प्राह मह्यं यथावृत्तं यत् तु राजेन्द्र तच्छृणु ।। ६९.३५ ।।	तापस उवाच ।	
अहं नारायणो देवो जलरूपी सनातनः ।	
येन व्याप्तमिदं विश्वं त्रैलोक्यं सचराचरम् ।। ६९.३६ ।।	
या सा त्वाप्याकृतिस्तस्य देवस्य परमेष्ठिनः ।	
सोऽहं वरुण इत्युक्तः स्वयं नारायणः परः ।। ६९.३७ ।।	
त्वया च सप्त जन्मानि अहमाराधितः पुरा ।	
तेन त्रैलोक्यनाशेऽपि त्वमेकस्त्वभिलक्षितः ।। ६९.३८ ।।	
एवमुक्तस्तदा तेन निद्रामीलितलोचनः ।	
पतितोऽहं धरापृष्ठे तत्क्षणात् पुनरुत्थितः ।। ६९.३९ ।।	
यावत्पश्याम्यहं राजन् तमृषिं तच्च वै पुरम् ।	
तावन्मेरुगिरेर्मूर्ध्निं पश्याम्यात्मानमात्मना ।। ६९.४० ।।	
समुद्रान् सप्त पश्यामि तथैव कुलपर्वतान् ।	
सप्तद्वीपवतीं पृथ्वीं दृष्टवानस्मि पार्थिव ।। ६९.४१ ।।	
अद्यापि तं लोकवरं ध्यायंस्तिष्ठामि सुव्रत ।	
कदा प्राप्स्येऽथ तं लोकमिति चिन्तापरोऽभवम् ।। ६९.४२ ।।	
एवं ते कौतुकं राजन् कथितं परमेष्ठिनः ।	
यद् वृत्तं मम देहे तु किमन्यच्छ्रोतुमिच्छसि ।। ६९.४३ ।।	
।। इति श्रीवराहपुराणे भगवच्छास्त्रे एकोनसप्ततितमोऽध्यायः ।। ६९ ।।