विष्णुस्मृतिः/सप्तनवतितमोऽध्यायः
ऊरुस्थोत्तानचरणः सव्ये करे करं इतरं न्यस्य तालुस्थाचलजिह्वो दन्तैर्दन्तानसंस्पृशन्स्वं नासिकाग्रं पश्यन्दिशश्चानवलोकयन्विभीः प्रशान्तात्मा चतुर्विंशत्या तत्त्वैर्व्यतीतं चिन्तयेत् । । ९७.१  । ।

नित्यं अतीन्द्रियं अगुणं शब्दस्पर्शरूपरसगन्धातीतं सर्वज्ञं अतिस्थूलं  । । ९७.२  । ।
सर्वगं अतिसूक्ष्मं  । । ९७.३  । ।

सर्वतःपाणिपादं सर्वतोऽक्षिशिरोमुखं सर्वतः सर्वेन्द्रियशक्तिं  । । ९७.४  । ।

एवं ध्यायेत् । । ९७.५  । ।

ध्याननिरतस्य च संवत्सरेण योगाविर्भावो भवति  । । ९७.६  । ।

अथ निराकारे लक्षबन्धं कर्तुं न शक्नोति, तदा पृथिव्यप्तेजोवाय्वाकाशमनोबुद्ध्यात्माव्यक्तपुरुषाणां पूर्वं पूर्वं ध्यात्वा तत्र लब्धलक्षः तत्परित्यज्यापरं अपरं ध्यायेत् । । ९७.७  । ।

एवं पुरुषध्यानं आरभेत  । । ९७.८  । ।

तत्राप्यसमर्थः स्वहृदयपद्मस्य अवाङ्मुखस्य मध्ये दीपवत्पुरुषं ध्यायेत् । । ९७.९  । ।

तत्राप्यसमर्थो भगवन्तं वासुदेवं किरीटिनं कुण्डलिनं अङ्गदिनं श्रीवत्साङ्कं वनमालाविभूषितोरस्कं सौम्यरूपं चतुर्भुजं शङ्खचक्रगदापद्मधरं चरणमध्यगतभुवं ध्यायेत् । । ९७.१०  । ।

यद्ध्यायति तदाप्नोतीति ध्यानगुह्यं  । । ९७.११  । ।

तस्मात्सर्वं एव क्षरं त्यक्त्वा अक्षरं एव ध्यायेत् । । ९७.१२  । ।

न च पुरुषं विना किंचिदप्यक्षरं अस्ति  । । ९७.१३  । ।

तं प्राप्य मुक्तो भवति  । । ९७.१४  । ।

पुरं आक्रम्य सकलं शेते यस्मान्महाप्रभुः   ।
तस्मात्पुरुष इत्येवं प्रोच्यते तत्त्वचिन्तकैः   । । ९७.१५  । ।

प्राग्रात्रापररात्रेषु योगी नित्यं अतन्द्रितः   ।
ध्यायेत पुरुषं विष्णुं निर्गुणं पञ्चविंशकम्  । । ९७.१६  । ।

तत्त्वात्मानं अगम्यं च सर्वतत्त्वविवर्जितम्  ।
अशक्तं सर्वभृच्चैव निर्गुणं गुणभोक्तृ च   । । ९७.१७  । ।

बहिरन्तश्च भूतानां अचरं चरं एव च   ।
सूक्ष्मत्वात्तदविज्ञेयं दूरस्थं चान्तिके च तत् । । ९७.१८  । ।

अविभक्तं च भूतेन विभक्तं इव च स्थितम्  ।
भूतभव्यभवद्रूपं ग्रसिष्णु प्रभविष्णु च   । । ९७.१९  । ।

ज्योतिषां अपि तज्ज्योतिस्तमसः परं उच्यते   ।
ज्ञानं ज्ञेयं ज्ञानगम्यं हृदि सर्वस्य धिष्ठितम्  । । ९७.२०  । ।

इति क्षेत्रं तथा ज्ञानं ज्ञेयं चोक्तं समासतः   ।
मद्भक्त एतद्विज्ञाय मद्भावायोपपद्यते   । । ९७.२१  । ।