नारदस्मृतिः/व्यवहारपदानि/स्त्रीपुंसयोगः
<table>		
		
<td><p>		
	विवाहादिविधिः स्त्रीणां यत्र पुंसां च कीर्त्यते   ।स्त्रीपुंसयोगनामैतद्विवादपदं उच्यते   । । १२.१  । ।	</p>
<td><p>		
	स्त्रीपुंसयोस्तु संबन्धाद्वरणं प्राग्विधीयते   ।वरणाद्ग्रहणं पाणेः संस्कारोऽथ द्विलक्षणः   । । १२.२  । ।	</p>
<td><p>		
	तयोरनियतं प्रोक्तं वरणं दोषदर्शनात् ।पाणिग्रहणमन्त्राभ्यां नियतं दारलक्षणम्  । । १२.३  । ।	</p>
<td><p>		
	ब्राह्मणक्षत्रियविशां शूद्राणां च परिग्रहे   ।स्वजात्या श्रेयसी भार्या स्वजात्यश्च पतिः स्त्रियाः   । । १२.४  । ।	</p>
<td><p>		
	ब्राह्मणस्यानुलोम्येन स्त्रियोऽन्यास्तिस्र एव तु   ।शूद्रायाः प्रातिलोम्येन तथान्ये पतयस्त्रयः   । । १२.५  । ।	</p>
<td><p>		
	द्वे भार्ये क्षत्रियस्यान्ये वैश्यस्यैका प्रकीर्तिता   ।वैश्याया द्वौ पती ज्ञेयावेकोऽन्यः क्षत्रियापतिः   । । १२.६  । ।	</p>
<td><p>		
	आ सप्तमात्पञ्चमाद्वा बन्धुभ्यः पितृमातृताः   ।अविवाह्याः सगोत्राः स्युः समानप्रवरास्तथा   । । १२.७  । ।	</p>
<td><p>		
	परीक्ष्यः पुरुषः पुंस्त्वे निजैरेवाङ्गलक्षणैः   ।पुमांश्चेदविकल्पेन स कन्यां लब्धुं अर्हति   । । १२.८  । ।	</p>
<td><p>		
	सुबद्धजत्रुजान्वस्थिः सुबद्धांसशिरोधरः   ।स्थूलघाटस्तनूरुत्वगविलग्नगतिस्वरः   । । १२.९  । ।	</p>
<td><p>		
	विट्चास्य प्लवते नाप्सु ह्लादि मूत्रं च फेनिलम्  ।पुमान्स्यांल्लक्षणैरेतैर्विपरीतैस्तु पण्डकः   । । १२.१०  । ।	</p>
<td><p>		
	चतुर्दशविधः शास्त्रे स तु दृष्टो मनीषिभिः   ।चिकित्स्यश्चाचिकित्स्यश्च तेषां उक्तो विधिः क्रमात् । । १२.११  । ।	</p>
<td><p>		
	निसर्गपण्डो वध्रिश्च पक्षपण्डस्तथैव च   ।अभिशापाद्गुरो रोगाद्देवक्रोधात्तथैव च   । । १२.१२  । ।	</p>
<td><p>		
	ईर्ष्यापण्डश्च सेव्यश्च वातरेता मुखेभगः   ।आक्षिप्तो मोघबीजश्च शालीनोऽन्यपतिस्तथा   । । १२.१३  । ।	</p>
<td><p>		
	तत्राद्यावप्रतीकरौ पक्षाख्यो मासं आचरेत् ।अनुक्रमात्त्रयस्यास्य कालः संवत्सरः स्मृतः   । । १२.१४  । ।	</p>
<td><p>		
	ईर्ष्यापण्डादयो येऽन्ये चत्वारः समुदाहृताः   ।संत्यक्तव्याः पतितवत्क्षतयोन्या अपि स्त्रियाः   । । १२.१५  । ।	</p>
<td><p>		
	आक्षिप्तमोघबीजाभ्यां पत्यावप्रतिकर्मणि   ।पतिरन्यः स्मृतो नार्या वत्सरं संप्रतीक्ष्य तु   । । १२.१६  । ।	</p>
<td><p>		
	शालीनस्यापि धृष्टस्त्री संयोगाद्भज्यते ध्वजः   ।तं हीनवेगं अन्यस्त्री बालाद्याभिरुपक्रमेत् । । १२.१७  । ।	</p>
<td><p>		
	अन्यस्यां यो मनुष्यः स्यादमनुष्यः स्वयोषिति   ।लभेत सान्यं भर्तारं एतत्कार्यं प्रजापतेः   । । १२.१८  । ।	</p>
<td><p>		
	अपत्यार्थं स्त्रियः सृष्टाः स्त्री क्षेत्रं बीजिनः प्रजाः   ।क्षेत्रं बीजवते देयं नाबीजी क्षेत्रं अर्हति   । । १२.१९  । ।	</p>
<td><p>		
	पिता दद्यात्स्वयं कन्यां भ्राता वानुमते पितुः   ।मातामहो मातुलश्च सकुल्या बान्धवास्तथा   । । १२.२०  । ।	</p>
<td><p>		
	माताभावे तु सर्वेषां प्रकृतौ यदि वर्तते   ।तस्यां अप्रकृतिस्थायां दद्युः कन्यां स्वजातयः   । । १२.२१  । ।	</p>
<td><p>		
	यदा तु नैव कश्चित्स्यात्कन्या राजानं आव्रजेत् ।अनुज्ञया तस्य वरं प्रतीत्य वरयेत्स्वयम्  । । १२.२२  । ।	</p>
<td><p>		
	सवर्णं अनुरूपं च कुलरूपवयःश्रुतैः   ।सह धर्मं चरेत्तेन पुत्रांश्चोत्पादयेत्ततः   । । १२.२३  । ।	</p>
<td><p>		
	प्रतिगृह्य च यः कन्यां नरो देशान्तरं व्रजेत् ।त्रीनृतून्समतिक्रम्य कन्यान्यं वरयेद्वरम्  । । १२.२४  । ।	</p>
<td><p>		
	कन्या नर्तुं उपेक्षेत बान्धवेभ्यो निवेदयेत् ।ते चेन्न दद्युस्तां भर्त्रे ते स्युर्भ्रूणहभिः समाः   । । १२.२५  । ।	</p>
<td><p>		
	यावन्तश्च र्तवस्तस्याः समतीता पतिं विना   ।तावत्यो भ्रूणहत्याः स्युस्तस्य यो न ददाति ताम्  । । १२.२६  । ।	</p>
<td><p>		
	अतोऽप्रवृत्ते रजसि कन्यां दद्यात्पिता सकृत् ।महदेनः स्पृशेदेनं अन्यथैष विधिः सताम्  । । १२.२७  । ।	</p>
<td><p>		
	सकृदंशो निपतति सकृत्कन्या प्रदीयते   ।सकृदाह ददानीति त्रीण्येतानि सकृत्सकृत् । । १२.२८  । ।	</p>
<td><p>		
	ब्राह्मादिषु विवाहेषु पञ्चस्वेषु विधिः स्मृतः   ।गुणापेक्षं भवेद्दानं आसुरादिषु च त्रिषु   । । १२.२९  । ।	</p>
<td><p>		
	कन्यायां प्राप्तशुल्कायां ज्यायांश्चेद्वर आव्रजेत् ।धर्मार्थकामसंयुक्तं वाच्यं तत्रानृतं भवेत् । । १२.३०  । ।	</p>
<td><p>		
	नादुष्टां दूषयेत्कन्यां नादुष्टं दूषयेद्वरम्  ।दोषे तु सति नागः स्यादन्योन्यं त्यजतोस्तयोः   । । १२.३१  । ।	</p>
<td><p>		
	दत्त्वा न्यायेन यः कन्यां वराय न ददाति ताम्  ।अदुष्टश्चेद्वरो राज्ञा स दण्ड्यस्तत्र चोरवत् । । १२.३२  । ।	</p>
<td><p>		
	यस्तु दोषवतीं कन्यां अनाख्याय प्रयच्छति   ।तस्य कुर्यान्नृपो दण्डं पूर्वसाहसचोदितम्  । । १२.३३  । ।	</p>
<td><p>		
	अकन्येति तु यः कन्यां ब्रूयाद्द्वेषेण मानवः   ।स शतं प्राप्नुयाद्दण्डं तस्या दोषं अदर्शयन्  । । १२.३४  । ।	</p>
<td><p>		
	प्रतिगृह्य तु यः कन्यां अदुष्टां उत्सृजेद्वरः   ।विनेयः सोऽप्यकामोऽपि कन्यां तां एव चोद्वहेत् । । १२.३५  । ।	</p>
<td><p>		
	दीर्घकुत्सितरोगार्ता व्यङ्गा संसृष्टमैथुना   ।धृष्टान्यगतभावा च कन्यादोषाः प्रकीर्तिताः   । । १२.३६  । ।	</p>
<td><p>		
	उन्मत्तः पतितः क्लीबो दुर्भगस्त्यक्तबान्धवः   ।कन्यादोषौ च यौ पूर्वौ एष दोषगणो वरे   । । १२.३७  । ।	</p>
<td><p>		
	अष्टौ विवाहा वर्णानां संस्कारार्थं प्रकीर्तिताः   ।ब्राह्मस्तु प्रथमस्तेषां प्राजापत्यस्तथैव च   । । १२.३८  । ।	</p>
<td><p>		
	आर्षश्चैवाथ दैवश्च गान्धर्वश्चासुरस्तथा   ।राक्षसोऽनन्तरस्तस्मात्पैशाचस्त्वष्टमः स्मृतः   । । १२.३९  । ।	</p>
<td><p>		
	सत्कृत्याहूय कन्यां तु ब्राह्मे दद्याद्त्वलंकृताम्  ।सह धर्मं चरेत्युक्त्वा प्राजापत्यो विधीयते   । । १२.४०  । ।	</p>
<td><p>		
	वस्त्रगोमिथुने दत्त्वा विवाहस्त्वार्ष उच्यते   ।अन्तर्वेद्यां तु दैवः स्यादृत्विजे कर्म कुर्वते   । । १२.४१  । ।	</p>
<td><p>		
	इच्छन्तीं इच्छते प्राहुर्गान्धर्वो नाम पञ्चमम्  ।विवाहस्त्वासुरो ज्ञेयः शुल्कसंव्यवहारतः   । । १२.४२  । ।	</p>
<td><p>		
	प्रसह्य हरणादुक्तो विवाहो राक्षसस्तथा   ।सुप्तमत्तोपगमनात्पैशाचस्त्वष्टमोऽधमः   । । १२.४३  । ।	</p>
<td><p>		
	एषां तु धर्म्यास्चत्वारो ब्राह्माद्याः समुदाहृताः   ।साधारणः स्याद्गान्धर्वस्त्रयोऽधर्म्यास्त्वतः परे   । । १२.४४  । ।	</p>
<td><p>		
	परपूर्वाः स्त्रियस्त्वन्याः सप्त प्रोक्ता यथाक्रमम्  ।पुनर्भूस्त्रिविधा तासां स्वैरिणी तु चतुर्विधा   । । १२.४५  । ।	</p>
<td><p>		
	कन्यैवाक्षतयोनिर्या पाणिग्रहणदूषिता   ।पुनर्भूः प्रथमा सोक्ता पुनः संस्कारं अर्हति   । । १२.४६  । ।	</p>
<td><p>		
	कौमारं पतिं उत्सृज्य यान्यं पुरुषं आश्रिता   ।पुनः पत्युर्गृहं यायात्सा द्वितीया प्रकीर्तिता   । । १२.४७  । ।	</p>
<td><p>		
	असत्सु देवरेषु स्त्री बान्धवैर्या प्रदीयते   ।सवर्णायासपिण्डाय सा तृतीया प्रकीर्तिता   । । १२.४८  । ।	</p>
<td><p>		
	स्त्री प्रसूताप्रसूता वा पत्यावेव तु जीवति   ।कामात्समाश्रयेदन्यं प्रथमा स्वैरिणी तु सा   । । १२.४९  । ।	</p>
<td><p>		
	मृते भर्तरि या प्राप्तान्देवरानप्यपास्य तु   ।उपगच्छेत्परं कामात्सा द्वितीया प्रकीर्तिता   । । १२.५०  । ।	</p>
<td><p>		
	प्राप्ता देशाद्धनक्रीता क्षुत्पिपासातुरा च या   ।तवाहं इत्युपगता सा तृतीया प्रकीर्तिता   । । १२.५१  । ।	</p>
<td><p>		
	देशधर्मानपेक्ष्य स्त्री गुरुभिर्या प्रदीयते   ।उत्पन्नसाहसान्यस्मै सान्त्या वै स्वैरिणी स्मृता   । । १२.५२  । ।	</p>
<td><p>		
	पुनर्भुवां एष विधिः स्वैरिणीनां च कीर्तितः   ।पूर्वा पूर्वाजघन्यासां श्रेयसी तूत्तरोत्तरा   । । १२.५३  । ।	</p>
<td><p>		
	अपत्यं उत्पादयितुस्तासां या शुल्कतो हृता   ।अशुल्कोपनतायां तु क्षेत्रिकस्यैव तत्फलम्  । । १२.५४  । ।	</p>
<td><p>		
	क्षेत्रिकस्य यदज्ञातं क्षेत्रे बीजं प्रदीयते   ।न तत्र बीजिनो भागः क्षेत्रिकस्यैव तद्भवेत् । । १२.५५  । ।	</p>
<td><p>		
	ओघवाताहृतं बीजं क्षेत्रे यस्य प्ररोहति   ।फलभुग्यस्य तत्क्षेत्रं न बीजी फलभाग्भवेत् । । १२.५६  । ।	</p>
<td><p>		
	महोक्षो जनयेद्वत्सान्यस्य गोषु व्रजे चरन्  ।तस्य ते यस्य ता गावो मोघं स्यन्दितं आर्षभम्  । । १२.५७  । ।	</p>
<td><p>		
	क्षेत्रिकानुमतं बीजं यस्य क्षेत्रे प्रमुच्यते   ।तदपत्यं द्वयोरेव बीजिक्षेत्रिकयोर्मतम्  । । १२.५८  । ।	</p>
<td><p>		
	नर्ते क्षेत्रं भवेत्सस्यं न च बीजं विनास्ति तत् ।अतोऽपत्यं द्वयोरिष्टं पितुर्मातुश्च धर्मतः   । । १२.५९  । ।	</p>
<td><p>		
	नाथवत्या परगृहे संयुक्तस्य स्त्रिया सह   ।दृष्टं संग्रहणं तज्ज्ञैर्नागतायाः स्वयं गृहे   । । १२.६०  । ।	</p>
<td><p>		
	प्रदुष्टत्यक्तदारस्य क्लीबस्य क्षमकस्य च   ।स्वेच्छयोपेयुषो दारान्न दोषः साहसो भवेत् । । १२.६१  । ।	</p>
<td><p>		
	परस्त्रिया सहाकालेऽदेशे वा भवतो मिथः   ।स्थानसंभाषणामोदास्त्रयः संग्रहणक्रमाः   । । १२.६२  । ।	</p>
<td><p>		
	नदीनां संगमे तीर्थेष्वारामेषु वनेषु च   ।स्त्री पुमांश्च समेयातां ग्राह्यं संग्रहणं भवेत् । । १२.६३  । ।	</p>
<td><p>		
	दूतीप्रस्थापनैश्चैव लेखासंप्रेषणैरपि   ।अन्यैरपि व्यभिचारैः सर्वं संग्रहणं स्मृतम्  । । १२.६४  । ।	</p>
<td><p>		
	स्त्रियं स्पृशेददेशे यः स्पृष्टो वा मर्शयेत्तथा   ।परस्परस्यानुमते तच्च संग्रहणं भवेत् । । १२.६५  । ।	</p>
<td><p>		
	भक्षैर्वा यदि वा भोज्यैर्वस्त्रैर्माल्यैस्तथैव च   ।संप्रेष्यमानैर्गन्धैश्च सर्वं संग्रहणं स्मृतम्  । । १२.६६  । ।	</p>
<td><p>		
	दर्पाद्वा यदि वा मोहाच्छ्लाघया वा स्वयं वदेत् ।ममेयं भुक्तपूर्वेति सर्वं संग्रहणं स्मृतम्  । । १२.६७  । ।	</p>
<td><p>		
	पाणौ यश्च निगृह्णीयद्वेण्यां वस्त्रान्तरेऽपि वा   ।तिष्ठ तिष्ठेति वा ब्रुयात्सर्वं संग्रहणं स्मृतम्  । । १२.६८  । ।	</p>
<td><p>		
	स्वजात्यतिक्रमे पुंसां उक्तं उत्तमसाहसम्  ।विपर्यये मध्यमस्तु प्रातिलोमे प्रमापणम्  । । १२.६९  । ।	</p>
<td><p>		
	कन्यायां असकामायां द्व्याङ्गुलस्यावकर्तनम्  ।उत्तमायां वधस्त्वेव सर्वस्वहरणं तथा   । । १२.७०  । ।	</p>
<td><p>		
	सकामायां तु कन्यायां सवर्णे नास्त्यतिक्रमः   ।किंत्वलंकृत्य सत्कृत्य स एवैनां समुद्वहेत् । । १२.७१  । ।	</p>
<td><p>		
	माता मातृष्वसा श्वश्रूर्मातुलानी पितृष्वसा   ।पितृव्यसखिशिष्यस्त्री भगिनी तत्सखी स्नुषा   । । १२.७२  । ।	</p>
<td><p>		
	दुहिताचार्यभार्या च सगोत्रा शरणागता   ।राज्ञी प्रव्रजिता धात्री साध्वी वर्णोत्तमा च या   । । १२.७३  । ।	</p>
<td><p>		
	आसां अन्यतमां गत्वा गुरुतल्पग उच्यते   ।शिश्नस्योत्कर्तनं दण्डो नान्यस्तत्र विधीयते   । । १२.७४  । ।	</p>
<td><p>		
	पशुयोन्यां अतिक्रामन्विनेयः स दमं शतम्  ।मध्यमं साहसं गोषु तदेवान्त्यावसायिषु   । । १२.७५  । ।	</p>
<td><p>		
	अगम्यागामिनः शास्ति दण्डो राज्ञा प्रचोदितः   ।प्रायश्चित्तविधावत्र प्रायश्चित्तं विशोधनम्  । । १२.७६  । ।	</p>
<td><p>		
	स्वैरिण्यब्राह्मणी वेश्या दासी निष्कासिनी च या   ।गम्याः स्युरानुलोम्येन स्त्रियो न प्रतिलोमतः   । । १२.७७  । ।	</p>
<td><p>		
	आस्वेव तु भुजिष्यासु दोषः स्यात्परदारवत् ।गम्या अपि हि नोपेयास्ताश्चेदन्यपरिग्रहाः   । । १२.७८  । ।	</p>
<td><p>		
	अनुत्पन्नप्रजायास्तु पतिः प्रेयाद्यदि स्त्रियाः   ।नियुक्ता गुरुभिर्गच्छेद्देवरं पुत्रकाम्यया   । । १२.७९  । ।	</p>
<td><p>		
	स च तां प्रतिपद्येत तथैवा पुत्रजन्मतः   ।पुत्रे जाते निवर्तेत विप्लवः स्यादतोऽन्यथा   । । १२.८०  । ।	</p>
<td><p>		
	घृतेनाभ्यज्य गात्राणि तैलेनाविकृतेन वा   ।मुखान्मुखं परिहरन्गात्रैर्गात्राण्यसंस्पृशन्  । । १२.८१  । ।	</p>
<td><p>		
	स्त्रियं पुत्रवतीं वन्ध्यां नीरजस्कां अनिच्छन्तीम्  ।न गच्छेद्गर्भिणीं निन्द्यां अनियुक्तां च बन्धुभिः   । । १२.८२  । ।	</p>
<td><p>		
	अनियुक्ता तु या नारी देवराज्जनयेत्सुतम्  ।जारजातं अरिक्थीयं तं आहुर्धर्मवादिनः   । । १२.८३  । ।	</p>
<td><p>		
	तथानियुक्तो भार्यायां यवीयाञ् ज्यायसो व्रजेत् ।यवीयसो वा यो ज्यायानुभौ तौ गुरुतल्पगौ   । । १२.८४  । ।	</p>
<td><p>		
	कुले तदवशेषे तु संतानार्थं न कामतः   ।नियुक्तो गुरुभिर्गच्छेद्भ्रातृभार्यां यवीयसः   । । १२.८५  । ।	</p>
<td><p>		
	अविद्यमाने तु गुरौ राज्ञो वाच्यः कुलक्षयः   ।ततस्तद्वचनाद्गच्छेदनुशिष्य स्त्रिया सह   । । १२.८६  । ।	</p>
<td><p>		
	पूर्वोक्तेनैव विधिना स्नातां पुंसवने शुचिः   ।सकृदा गर्भाधानाद्वा कृते गर्भे स्नुषैव सा   । । १२.८७  । ।	</p>
<td><p>		
	अतोऽन्यथा वर्तमानः पुमान्स्त्री वापि कामतः   ।विनेयौ सुभृशं राज्ञा किल्बिषी स्यादनिग्रहात् । । १२.८८  । ।	</p>
<td><p>		
	ईर्ष्यासूयसमुत्थे तु संरम्भे रागहेतुके   ।दम्पती विवदेयातां न ज्ञातिषु न राजनि   । । १२.८९  । ।	</p>
<td><p>		
	अन्योन्यं त्यजतोर्नागः स्यादन्योन्यविरुद्धयोः   ।स्त्रीपुंसयोर्निगूढाया व्यभिचारादृते स्त्रियाः   । । १२.९०  । ।	</p>
<td><p>		
	व्यभिचारे स्त्रिया मौण्ड्यं अधःशयनं एव च   ।कदन्नं वा कुवासश्च कर्म चावस्करोञ्झनम्  । । १२.९१  । ।	</p>
<td><p>		
	स्त्रीधनभ्रष्टसर्वस्वां गर्भविस्रंसिनीं तथा   ।भर्तुश्च वधं इच्छन्तीं स्त्रियं निर्वासयेद्गृहात् । । १२.९२  । ।	</p>
<td><p>		
	अनर्थशीलां सततं तथैवाप्रियवादिनीम्  ।पूर्वाशिनीं च या भर्तुः स्त्रियं निर्वासयेद्बुधः   । । १२.९३  । ।	</p>
<td><p>		
	वन्ध्यां स्त्रीजननीं निन्द्यां प्रतिकुलां च सर्वदा   ।कामतो नाभिनन्देत कुर्वन्नेवं स दोषभाक्  । । १२.९४  । ।	</p>
<td><p>		
	अनुकूलां अवाग्दुष्टां दक्षां साध्वीं प्रजावतीम्  ।त्यजन्भार्यां अवस्थाप्यो राज्ञा दण्डेन भूयसा   । । १२.९५  । ।	</p>
<td><p>		
	अज्ञातदोषेणोढा या निर्गता नान्यं आश्रिता   ।बन्धुभिः सा नियोक्तव्या निर्बन्धुः स्वयं आश्रयेत् । । १२.९६  । ।	</p>
<td><p>		
	नष्टे मृते प्रव्रजिते क्लीबे च पतिते पतौ   ।पञ्चस्वापत्सु नारीणां पतिरन्यो विधीयते   । । १२.९७  । ।	</p>
<td><p>		
	अष्टौ वर्षाण्युदीक्षेत ब्राह्मणी प्रोषितं पतिम्  ।अप्रसूता तु चत्वारि परतोऽन्यं समाश्रयेत् । । १२.९८  । ।	</p>
<td><p>		
	क्षत्रिया षट्समास्तिष्ठेदप्रसूता समात्रयम्  ।वैश्या प्रसूता चत्वारि द्वे समे त्वितरा वसेत् । । १२.९९  । ।	</p>
<td><p>		
	न शूद्रायाः स्मृतः कालो न च धर्मव्यतिक्रमः   ।विशेषतोऽप्रसूतायाः संवत्सरपरा स्थितिः   । । १२.१००  । ।	</p>
<td><p>		
	अप्रवृत्तौ स्मृतः धर्म एष प्रोषितयोषिताम्  ।जीवति श्रूयमाणे तु स्यादेष द्विगुणो विधिः   । । १२.१०१  । ।	</p>
<td><p>		
	प्रजाप्रवृत्तौ भूतानां सृष्टिरेषा प्रजापतेः   ।अतोऽन्यगमने स्त्रीणां एवं दोषो न विद्यते   । । १२.१०२  । ।	</p>
<td><p>		
	आनुलोम्येन वर्णानां यज्जन्म स विधिः स्मृतः   ।प्रातिलोम्येन यज्जन्म स ज्ञेयो वर्णसंकरः   । । १२.१०३  । ।	</p>
<td><p>		
	अनन्तरः स्मृतः पुत्रः पुत्र एकान्तरस्तथा   ।द्व्यन्तरश्चानुलोम्येन तथैव प्रतिलोमतः   । । १२.१०४  । ।	</p>
<td><p>		
	उग्रः पारशवश्चैव निषादश्चानुलोमतः   ।उत्तमेभ्यस्त्रयस्त्रिभ्यः शूद्रापुत्राः प्रकीर्तिताः   । । १२.१०५  । ।	</p>
<td><p>		
	ब्राह्मण्या अपि चाण्डाल सूतवैदेहका अपि   ।अपरेभ्यस्त्रयस्त्रिभ्या विज्ञेयः प्रतिलोमतः   । । १२.१०६  । ।	</p>
<td><p>		
	अम्बष्ठो मागधश्चैव क्षत्ता च क्षत्रियासुताः   ।आनुलोम्येन तत्रैको द्वौ ज्ञेयौ प्रतिलोमतः   । । १२.१०७  । ।	</p>
<td><p>		
	वैश्यापुत्रास्तु दौष्षन्त यवनायोगवा अपि   ।प्रातिलोम्येन यत्रैको द्वौ ज्ञेयौ चानुलोमजौ   । । १२.१०८  । ।	</p>
<td><p>		
	सूताद्याः प्रतिलोमास्तु ये जातिप्रतिलोमजाः   ।ते संकराः श्वपाकाद्यास्तेषां त्रिः सप्तको गणः   । । १२.१०९  । ।	</p>
<td><p>		
	सवर्णो ब्राह्मणीपुत्रः क्षत्रियायां अनन्तरः   ।अम्बष्ठोग्रौ तथा पुत्रावेवं क्षत्रियवैश्ययोः   । । १२.११०  । ।	</p>
<td><p>		
	एकान्तरस्तु दौष्षन्तो वैश्यायां ब्राह्मणात्सुतः   ।शूद्रायां क्षत्रियात्तद्वन्निषादो नाम जायते   । । १२.१११  । ।	</p>
<td><p>		
	शूद्रा पारशवं सूते ब्राह्मणादुत्तरं सुतम्  ।आनुलोम्येन वर्णानां पुत्रा ह्येते प्रकीर्तिताः   । । १२.११२  । ।	</p>
<td><p>		
	सूतश्च मागधश्चैव पुत्रावायोगवस्तथा   ।प्रातिलोम्येन वर्णानां तद्वदेतेऽप्यनन्तराः   । । १२.११३  । ।	</p>
<td><p>		
	अनन्तरः स्मृतः सूतो ब्राह्मण्यां क्षत्रियात्सुतः   ।मागधायोगवौ तद्वद्द्वी पुत्रौ वैश्यशूद्रयोः   । । १२.११४  । ।	</p>
<td><p>		
	ब्राह्मण्येकान्तरं वैश्यात्सूते वैदेहकं सुतम्  ।क्षत्तारं क्षत्रिया शूद्रात्पुत्रं एकान्तरं तथा   । । १२.११५  । ।	</p>
<td><p>		
	द्व्यन्तरः प्रातिलोम्येन पापिष्ठः सति संकरे   ।चाण्डालो जायते शूद्राद्ब्राह्मणी यत्र मुह्यति   । । १२.११६  । ।	</p>
<td><p>		
	राज्ञा परीक्ष्यं न यथा जायते वर्णसंकरः   ।तस्माद्राज्ञा विशेषेण त्रयी रक्ष्या तु संकरात् । । १२.११७  । ।	</p>