स्कन्दपुराणम्/खण्डः ६ (नागरखण्डः)/अध्यायः ०८१
॥ ॥ श्रीगरुड उवाच ॥ ॥ 
ममास्ति दयितं मित्रं ब्राह्मणो भृगुवंशजः ॥ 
तस्यास्ति माधवीनाम कन्या कमललोचना ॥ १ ॥ 
न तस्याः सदृशः कांतः प्राप्तस्तेन महात्मना ॥ 
यतस्ततोऽहमादिष्टः कांतमस्यास्त्वमानय ॥ 
अनुरूपं द्विजश्रेष्ठ यद्यहं संमतस्तव ॥ २ ॥ 
ततो मयाऽखिला भूमिस्तद्वरार्थं विलोकिता ॥ 
न तदर्थं वरो लब्धः सर्वैः समुचितो गुणैः ॥ ३ ॥ 
ततस्त्वं पुण्डरीकाक्ष मम चित्ते व्यवस्थितः ॥ 
अनुरूपः पतिस्तस्याः सर्वैरेव गुणैर्युतः ॥ ४ ॥ 
तस्मात्पाणिग्रहं तस्याः स्वीकुरुष्व सुरेश्वर ॥ 
अत्यन्तरूपयुक्ताया मम वाक्यप्रणोदितः ॥ ५ ॥ 
॥ भगवानुवाच ॥ ॥ 
अत्रानय द्विजश्रेष्ठ तां कन्यां कमलेक्षणाम्॥ 
येन दृष्ट्वा स्वयं पश्चात्प्रकरोमि यथोदितम् ॥ ६ ॥ 
॥ गरुड उवाच ॥ ॥ 
तव तेजोभयादेव सा कन्या जनकान्विता ॥ 
मया दूरे विनिर्मुक्ता तत्कथं तामिहानये ॥ ७ ॥ 
॥ श्रीभगवानुवाच ॥ ॥ 
अत्र तां मम तत्तेजो जनकेन समन्विताम्॥ 
न हि धक्ष्यति तस्मात्त्वं शीघ्रं द्विजवराऽऽनय ॥ ८ ॥ 
एवमुक्तस्ततस्तेन विष्णुना प्रभविष्णुना ॥ 
तां कन्या मानयामास तं च विप्रभृगूद्वहम्॥ ९ ॥ 
अथासौ प्रणिपत्योच्चैर्ब्राह्मणो मधुसूदनम् ॥ 
लक्ष्मीवन्न्यविशत्पार्श्वे गरुडस्य समीपतः ॥ ६.८१.१० ॥ 
सापि कन्या वरारोहा बाल्यभावादनिन्दिता ॥ 
शय्यैकांते समाविष्टा दक्षिणे मुरविद्विषः ॥ ११ ॥ 
अथ कोपपरीतांगी महिष्याधर्ममाश्रिता ॥ 
लक्ष्मीः शशाप तां कन्यां सपत्नीति विचिन्त्य च ॥ १२ ॥ 
यस्मान्मे पुरतः पापे कांतस्य मम हर्षिता॥ 
शय्यायां त्वं समाविष्टा लज्जां त्यक्त्वा सुदूरतः ॥ 
तस्मादश्वमुखी नूनं विकृता त्वं भविष्यसि ॥ १३ ॥ 
एवं शापे श्रिया दत्ते हाहाकारो महानभूत् ॥ 
सर्वेषां तत्र संस्थानां कोपश्चापि द्विजन्मनः ॥ ॥ १४॥ 
॥ ब्राह्मण उवाच ॥ ॥ 
सहस्रं याच्यते कन्या करोत्येकः करग्रहम् ॥ 
वाङ्मात्रेण न तस्याः स्यात्पत्नीभावः कथंचन ॥ १९ ॥ 
यावन्नाग्निद्विजातीनां प्रत्यक्षं गुरुसंनिधौ ॥ 
ससंकल्पं स्वयं दत्ता गृह्योक्तविधिना जनैः ॥ १६ ॥ 
तस्मात्तद्दोषनिर्मुक्ता सपत्न्येषा समा त्वया ॥ 
कृता वाजिमुखी पापे त्वं गजास्या भविष्यसि ॥।७॥ 
एवमुक्त्वा स विप्रेंद्रस्ततः प्रोवाच केशवम्॥ 
आतिथ्यं विहितं ह्येतत्तव पत्न्या यथोचितम् ॥ 
तस्मात्तत्र प्रयास्यामि यत्र स्यात्तादृशी सुता ॥ १८ ॥ 
॥ श्रीभगवानुवाच ॥ ॥ 
न सन्तापस्त्वया कार्यः कृत्येस्मिन्द्विजसत्तम ॥ 
ममांतिके प्रयातानां नाशुभं जायते क्वचित् ॥ १९ ॥ 
तस्मान्नाश्वमुखी ह्येषा जन्मन्यस्मिन्भविष्यति ॥ 
गृहीत्वेमां गृहं गच्छ प्रयच्छ स्वेप्सिताय च ॥ ६.८१.२० ॥ 
शयने वामदिग्भागः कलत्राणामुदाहृतः ॥ 
दक्षिणे बन्धुलोकानां तत्कालोचितशायिनाम्॥२॥।
सेयं तव सुता विप्र बंधुस्थानं समाश्रिता ॥ 
भविष्यति ततो जामिः कनिष्ठा मेऽन्यजन्मनि ॥ २२ ॥ 
अवतीर्णस्य भूपृष्ठे देवकार्येण केनचित् ॥ 
वाजिवक्त्रधरा प्रोक्ता यद्येषा मम कांतया ॥२३॥ 
ततोऽहं सुमहत्कृत्वा तपश्चैवानया सह ॥ 
करिष्यामि शुभास्यां च तथा लक्ष्मीमपि द्विज ॥ २४ ॥ 
एवं स भगवान्विप्रं तं सन्तोष्य तदा गिरा ॥ 
गरुडेन समं चक्रे कथाश्चित्रा मनोरमाः ॥ २५ ॥ 
अथ तस्मिन्कथांते स गरुडः पुरुषोत्तमम् ॥ 
प्रोवाच तां स्त्रियं दृष्ट्वा वृद्धां तेजःसमन्विताम् ॥ ॥ २६ ॥ 
अपूर्वेयं सुरश्रेष्ठ स्त्री वृद्धा तव पार्श्वगा ॥ 
किमर्थं केयमाख्याहि कुतः प्राप्ता जनार्दन ॥ २७ ॥ 
॥ श्रीभगवानुवाच ॥ ॥ 
एषा ख्याता खगश्रेष्ठ लोकेऽस्मिन्वृद्धकन्यका ॥ 
शांडिलीनाम सर्वज्ञा ब्रह्मचर्यपरायणा ॥ २८ ॥ 
तपोवीर्यसमोपेता सर्वदेवाभिवंदिता ॥ 
नास्ति वै चेदृशी नारी खगेन्द्रात्र जगत्त्रये ॥ २९ ॥ 
॥ सूत उवाच ॥ ॥ 
तस्य तद्वचनं श्रुत्वा विहस्य विहगाधिपः ॥ 
प्रोवाच वासुदेवं च तां विलोक्य चिरं द्विजाः ॥ ६.८१.३० ॥ 
॥ गरुड उवाच ॥ ॥ 
नैतच्चित्रं तपो यच्च क्रियते सुमहत्तरम् ॥ 
यथा च दीयते दानं यच्च तत्रास्ति चाद्भुतम्॥ 
तथा च क्रियते युद्धं संग्रामे युद्धशालिभिः ॥ ३१ ॥ 
नाश्चर्यं चित्रमेतच्च ब्रह्मचर्यं तदद्भुतम् ॥ 
विशेषाद्यौवनावस्थां संप्राप्य पुरुषोत्तम ॥ ३२ ॥ 
विशेषेण च नारीभिरत्र न श्रद्दधाम्यहम् ॥ 
अवश्यं यौवनस्थेन तिर्यग्योनिगतेन च ॥ ३३ ॥ 
विकारः खलु कर्तव्यो नाधि काराय यौवनम् ॥ 
यदि न प्राप्नुवंत्येताः पुरुषं योषितः क्वचित् ॥ ३४ ॥ 
अन्योन्यं मैथुनं चक्रुः कामबाणप्रपीडिताः ॥ 
कुष्ठिनं व्याधितं वापि स्थविरं व्यंगमेव च ॥ 
अप्येताः पुरुषाभावे मन्यंते पंचसायकम् ॥ ३५ ॥ 
नाग्निस्तृप्यति काष्ठानां नापगानां महोदधिः ॥ 
नांतकः सर्वभूतानां न पुंसां वामलोचना ॥ ३६ ॥ 
न परत्र भयादेता मर्यादां विदधुः स्त्रियः ॥ 
मुक्त्वा भूपभयं चैकमथवा गुरुजं भयम् ॥ ३७ ॥ 
॥ सूत उवाच ॥ ॥ 
एवं तस्य वचः श्रुत्वा शांडिली ब्रह्मचारिणी ॥ 
मौनव्रतधराऽप्येवं हृदि कोपं दधार सा ॥ ३८ ॥ 
एतस्मिन्नंतरे तस्य पक्षिनाथस्य तत्क्षणात् ॥ 
उभौ पक्षौ गतौ नाशं रुण्डाकारोऽत्र सोऽभवत् ॥ ३९ ॥ 
मांसपिंडमयो रौद्रः सर्वरोगविवर्जितः ॥ 
अशक्तश्च तथा गन्तुं पदमात्रमपि क्वचित् ॥ ॥ ६.८१.४० ॥ 
इति श्रीस्कान्दे महापुराण एकाशीतिसाहस्र्यां संहितायां षष्ठे नागरखण्डे हाटकेश्वरक्षेत्रमाहात्म्ये सुपर्णपक्षपातवर्णनंनामैकाशीतितमोऽध्यायः ॥ ८१ ॥ ॥ छ ॥