गरुडपुराणम्/प्रेतकाण्डः (धर्मकाण्डः)/अध्यायः ४६
श्रीगरुडमहापुराणम् ४६
तार्क्ष्य उवाच  ।
सुकृतस्य प्रभावेण स्वर्गो नानाविधो नणाम्  ।
भोगाः सौख्याति रूपञ्च बलं बुद्धैः पराक्रमः  ॥ २,४६.१ ॥
सत्यं पुण्यवतां देव जायतेऽत्र परत्र च  ।
सत्यंसत्यं पुनः सत्यं वेदवाक्यं न चान्यथा  ॥ २,४६.२ ॥
धर्मो जयति नाधर्मः सत्यं जयाते नानृतम्  ।
क्षमा जयति न क्रोधो विष्णुर्जयति नासुरः  ॥ २,४६.३ ॥
तद्वत्सत्यं मया ज्ञातं सुकृताच्छोभनं भवेत् ।
यतोत्कृष्टतमं पुण्यं तथोत्कृष्टतरोनरः  ॥ २,४६.४ ॥
एवन्तु श्रोतुमिच्छामि जायन्ते पापिनो यथा  ।
येन कर्मविपाकेन यथा नियमभाग्भवेत् ॥ २,४६.५ ॥
यांयां योनिमवाप्नोति यथारूपश्च जायते  ।
तन्मे वद सुरश्रेष्ठ समासेनापि काङ्क्षितम्  ॥ २,४६.६ ॥
श्रीकृष्ण उवाच  ।
शुभाशुभफलैस्तार्क्ष्य भुक्तभोगा नरास्त्विह  ।
जायन्ते लक्षणैर्यैस्तुतानि मे शृणु काश्यप  ॥ २,४६.७ ॥
गुरुरात्मवतां शास्ता राजा शास्ता दुरात्मनाम्  ।
इह प्रच्छन्नपापानां शास्ता वैवस्वतो यमः  ॥ २,४६.८ ॥
प्रायश्चित्तेष्वचीर्णेषु यमलोका ह्यनेकधा  ।
यातनाभिर्विमुक्ता ये यान्ति ते जीवसन्ततीम्  ॥ २,४६.९ ॥
गत्वा मानुषभावे तु पापचिह्ना भवन्ति ते  ।
तान्यहं तव चिह्नानि कथयिष्ये खगोत्तम  ॥ २,४६.१० ॥
सोढ्वा वै यातनाः सर्वा गत्वा वैवस्वतक्षयम्  ।
निस्तीर्णयातनास्ते तु लोकमायान्ति चिह्निताः  ॥ २,४६.११ ॥
गद्गदोऽनतवादी स्यान्मूकश्चैव गवानृते  ।
ब्रह्महा जायते कुष्ठी श्यावदन्तश्च मद्यपः  ॥ २,४६.१२ ॥
कुनखी स्वर्णहरणाद्दुश्चर्मा गुरुतल्पगः  ।
संयोगी हीनयोनिः स्याद्दरिद्रोऽदत्तदानतः  ॥ २,४६.१३ ॥
अयाज्ययाजको याति ग्राहमसूकरतां द्विजः  ।
खरो वै बहुयाजी स्यात्काको निर्मन्त्रभोजनात् ॥ २,४६.१४ ॥
अपरीक्षितभोक्तारो व्याघ्राः स्युर्निर्जने वने  ।
बहुतर्जको मार्जरः खद्योतः कक्षदाहकः  ॥ २,४६.१५ ॥
पात्रे विद्याप्रदाता यो बलीवर्दो भवेत्तसः  ।
अन्नं पर्युषितं विप्रे प्रददत्कुक्करो भवेत् ॥ २,४६.१६ ॥
मात्सर्यादपि जात्यन्धो जन्मान्धः पुस्तकं हरन्  ।
फलान्याहरतोऽपत्यं म्रियते नात्र संशयः  ॥ २,४६.१७ ॥
मृतो वानरतां याति तन्मुखो गण्डवान् भवेत् ।
अदत्त्वा भक्ष्यमश्राति अनपत्यो भवेत्तु सः  ॥ २,४६.१८ ॥
हरन्वस्त्रं भवेद्गोधा गरदः पवनाशनः  ।
प्रवज्यागमनाद्राजन् भवेन्मरुपिशाचकः  ॥ २,४६.१९ ॥
चातको जलहर्ता स्याद्धान्यहर्ता च मूषिकः  ।
अप्राप्तयौवनां सेवन् भवेत्सर्प इति श्रुतिः  ॥ २,४६.२० ॥
गुरुदाराभिलाषी च कृकलासो भवेद्ध्रुवम्  ।
जलप्रस्त्रवणं यस्तु भिन्द्यान्मत्स्यो भवेन्नरः  ॥ २,४६.२१ ॥
अविक्रेयक्रयाच्चैव बको गृध्रो भवेन्नरः  ।
अयोनिगो वृको हि स्यादुलूकः क्रयवञ्चनात् ॥ २,४६.२२ ॥
मृतस्यैकादशाहे तु भुञ्जानश्चाभिजायते  ।
प्रतिश्रुत्य द्विजेभ्योर्ऽथमददज्जम्बुको भवेत् ॥ २,४६.२३ ॥
राज्ञरिं गत्वा भवेद्दंष्ट्री तस्करो विङ्वराहकः  ।
शारिवा फलविक्रेता वृषश्च वृषलीपतिः  ॥ २,४६.२४ ॥
मार्जरोऽग्निं पदा स्पृष्ट्वा रोगवान्परमांसभुक् ।
उदक्यागमनात्षण्डो दुर्गन्धश्च सुगन्धहृत् ॥ २,४६.२५ ॥
यद्वा तद्वापि पारक्यं स्वल्पं वा हरते बहु  ।
हृत्वा वै योनिमाप्नोति तिरश्चां नात्र संशयः  ॥ २,४६.२६ ॥
एवमादीनि चिह्नानि अन्यान्यपि खगेश्वर  ।
स्वकर्मविततान्येव? दृश्यन्ते यैस्तु मानवैः  ॥ २,४६.२७ ॥
एवं दुष्कृतकर्मा हि भुक्त्वा च नरकान्क्रमात् ।
जायते कर्मशेषेण उक्तास्वेतासु योनिषु  ॥ २,४६.२८ ॥
ततो जन्मशतं मर्त्ये सर्वजन्तुषु काश्यप  ।
जायते नात्र सन्देहः समीभूते शुभाशुभे  ॥ २,४६.२९ ॥
स्त्रीपुंसयो प्रसङ्गेन निरुद्धे शुक्रसोणिते  ।
समुपेतः पञ्चभूतैर्जायते पाञ्चभौतिकः  ॥ २,४६.३० ॥
इन्द्रियाणि मनः प्राणा ज्ञानमायुः सुखं धृतिः  ।
धारणा प्रेरणं दुः खं मिथ्याहङ्कार एव च  ॥ २,४६.३१ ॥
प्रयताकृतिवर्णस्तु रागद्वेषौ भवाभवौ  ।
तस्येदमात्मनः सर्वमनादेरादिमिच्छतः  ॥ २,४६.३२ ॥
स्वकर्म बद्धस्य तदा गर्भवृद्धिर्भवेदिति  ।
पुरा यथा मया प्रोक्तं तव जन्तोर्हि लक्षणम्  ॥ २,४६.३३ ॥
एवं प्रवर्तितं चक्रं भूतग्रामे चतुर्विधे  ।
समुत्पत्तिर्विनाशश्च जायते तार्क्ष्य देहिनाम्  ॥ २,४६.३४ ॥
स्वधर्मेणैवोर्ध्वगतिरधर्मेणाप्यधोगतिः  ।
जायते सर्ववर्णानां स्वधर्मचलनात्खग  ॥ २,४६.३५ ॥
देवत्वे मानुषत्वे च दानभोगादिकाः क्रियाः  ।
या दृश्यन्ते वैनतेय तत्सर्वं कर्मजं फलम्  ॥ २,४६.३६ ॥
अकर्मविहिते घोरे कामक्रोधार्जितेऽशुभे  ।
पतेद्वै नरके भूयो तस्योत्तारो न विद्यते  ॥ २,४६.३७ ॥
इति श्रीगारुडे महापुराणे उत्तरखण्डे द्वितीयांशे धर्मकाण्डे प्रेतकल्पे जीवस्य शुभाशुभगतिनिरूपणं नाम षट्चत्वारिंशोध्यायः

प्रेतकाण्डः