नारदपुराणम्- पूर्वार्धः/अध्यायः ८२
सनत्कुमार उवाच ।।
किं त्वं नारद जानासि पूर्वजन्मनि यत्त्वया ।।
प्राप्तं भगवतः साक्षाच्छूलिनो युगलात्मकम् ।। ८२-१ ।।

कृष्णमंत्ररहस्यं च स्मर विस्मृतिमागतम् ।।

सूत उवाच ।।
इत्युक्तो नारदो विप्राः कुमारेण तु धीमता ।। ८२-२ ।।

ध्याने विवेदाशु चिरं चरितं पूर्वजन्मनः ।।
ततश्चिरं ध्यानपरो नारदो भगवत्प्रियः ।। ८२-३ ।।

ज्ञात्वा सर्वं सुवृत्तांतं सुप्रसन्नाननोऽब्रवीत् ।।
भगवन्सर्ववृत्तांतः पूर्वकल्पसमुद्बवः ।। ८२-४ ।।

मम स्मृतिमनुप्राप्तो विना युगललंभनम् ।।
तच्छ्रुत्वा वचनं तस्य नारदस्य महात्मनः ।। ८२-५ ।।

सनत्कुमारो भगवान् व्याजहार यथातथम् ।।

सनत्कुमार उवाच ।।
श्रृणु विप्र प्रवक्ष्यामि यस्मिञ्जन्मनि शूलिनः ।। ८२-६ ।।

प्राप्तं कृष्णरहस्यं वै सावधानो भवाधुना ।।
अस्मात्सारस्वतात्कल्पात्पूर्वस्मिन्पंचविंशके ।। ८२-७ ।।

कल्पे त्वं काश्यपो जातो नारदो नाम नामतः ।।
तत्रैकदा त्वं कैलासं प्राप्तः कृष्णस्य योगिनः ।। ८२-८ ।।

संप्रष्टुं परमं तत्वं शिवं कैलासवासिनम् ।।
त्वया पृष्टो महादेवो रहस्यं स्वप्रकाशितम् ।। ८२-९ ।।

कथयामास तत्वेन नित्यलीलानुगं हरेः ।।
ततस्तदन्ते तु पुनस्त्वया विज्ञापितो हरः ।। ८२-१० ।।

नित्यां लीलां हरेर्द्रष्टुं ततः प्राह सदाशिवः ।।
गोपीजनपदस्यांते वल्लभेति पदं ततः ।। ८२-११ ।।

चरणाच्छरणं पश्चात्प्रपद्ये इति वै मनुः ।।
मंत्रस्यास्य ऋषिः प्रोक्तो सुरभिश्छंद एव च ।। ८१-१२ ।।

गायत्री देवता चास्य बल्लवीवल्लभो विभुः ।।
प्रपन्नोऽस्मीति तद्भक्तौ विनियोग उदाहृतः ।। ८२-१३ ।।

नास्य सिद्धादिकं विप्र शोधनं न्यासकल्पनम् ।।
केवलं चिंतनं सद्यो नित्यलीलाप्रकाशकम् ।। ८२-१४ ।।

आभ्यंतरस्य धर्मस्य साधनं वच्मि सांप्रतम् ।। ८२-१५ ।।

संगृह्य मन्त्रं गुरुभक्तियुक्तो विचिंत्य सर्वं मनसा तदीहितम् ।।
कृपां तदीयां निजधर्मसंस्थो विभावयन्नात्मनि तोषयेद्गुरुम् ।। ८२-१६ ।।

सताः शिक्षेत वै धर्मांन्प्रपन्नानां भयापहान् ।।
ऐहिकामुष्मिकीचिंताविधुरान् सिद्धिदायकान् ।। ८२-१७ ।।

स्वेष्टदेवधिया नित्यं तोषयेद्वैष्णवांस्तथा ।।
भर्त्सनादिकमेतेषां न कदाचिद्विचिंतयेत् ।। ८२-१८ ।।

पूर्वकर्मवशाद्भव्यमैहिकं भोग्यमेव च ।।
आयुष्यकं तथा कृष्णः स्वयमेव करिष्यति ।। ८२-१९ ।।

श्रीकृष्णं नित्यलीलास्थं चिंतयेत्स्वधियानिशम् ।।
श्रीमदर्चावतारेण कृष्णं परिचरेत्सदा ।। ८२-२० ।।

अनन्यचिंतनीयोऽसौ प्रपन्नैः शरणार्थिभिः ।।
स्थेयं च देहगेहादावुदासीनतया बुधैः ।। ८२-२१ ।।

गुरोरवज्ञां साधूनां निंदां भेदं हरे हरौ ।।
वेदनिंदां हरेंर्नामबलात्पापसमीहनम् ।। ८२-२२ ।।

अर्थवादं हरे र्नाम्नि पाषंडं नामसंग्रहे ।।
अलसे नास्तिके चैव हरिनामोपदेशनम् ।। ८२-२३ ।।

नामविस्मरणं चापि नाम्न्यनादरमेव च ।।
संत्यजेद् दूरतो वत्स दोषानेतान्सुदारुणान् ।। ८२-२४ ।।

प्रपन्नोऽस्मीति सततं चिंतयेद्धृद्गतं हरिम् ।।
स एव पालनं नित्यं करिष्यति ममेति च ।। ८२-२५ ।।

तवास्मि राधिकानाथ कर्मणा मनसा गिरा ।।
कृष्णकांतेति चैवास्मि युवामेव गतिर्मम ।। ८२-२६ ।।

दासाः सखायः पितरः प्रेयस्यश्च हरेरिह ।।
सर्वे नित्या मुनिश्रेष्ठ चिंतनीया महात्मभिः ।। ८२-२७ ।।

गमनागमने नित्यकरोति वनगोष्टयोः ।।
गोचारणं वयस्यैश्च विनासुरविघातनम् ।। ८२-२८ ।।

सखायो द्वादशाख्याता हरेः श्रीदामपूर्वकाः ।।
राधिकायाः सुशीलाद्याः सख्यो द्वात्रिंशदीरिताः ।। ८२-२९ ।।

आत्मानं चिंतयेद्वत्स तासां मध्ये मनोरमाम् ।।
रूपयौवनसंपन्नां किशोरीं च स्वलंकृताम् ।। ८२-३० ।।

नानाशिल्पकलाभिज्ञां कृष्णभोगानुरूपिणीम् ।।
तत्सेवनसुखाह्लादभावेनातिसुनिर्वृताम् ।। ८२-३१ ।।

ब्राह्मं मुहूर्तमारभ्य यावदर्धनिशा भवेत् ।।
तावत्परिचरेत्तौ तु यथाकालानुसेवया ।। ८२-३२ ।।

सहस्रं च तयोर्न्नाम्नां पठेन्नित्यं समाहितः ।।
एतसाधनमुद्दिष्टं प्रपन्नानां मुनीश्वर ।। ८२-३३ ।।

नाख्येयं कस्यचित्तुभ्यं मया तत्त्वं प्रकाशितम् ।।

सनत्कुमार उवाच ।।
ततस्त्वं नारद पुनः पृष्टवान्वै सदाशिवम् ।। ८२-३४ ।।

नाम्नां सहस्रं तच्चापि प्रोक्तवां स्तच्छृणुष्व मे ।।
ध्यात्वा वृंदावने रम्ये यमुनातीरसंगतम् ।। ८२-३५ ।।

कल्पवृक्षं समाश्रित्य तिष्ठंतं राधिकायुतम् ।।
पठेन्नामसहस्रं तु युगलाख्यं महामुने ।। ८२-३६ ।।

देवकीनंदनः शौरिर्वासुदेवो बलानुजः ।।
गदाग्रजः कंसमोहः कंससेवकमोहनः ।। ८२-३७ ।।

भिन्नर्गलः भिन्नलोहः पितृबाह्यः पितृस्तुतः ।।
मातृस्तुतः शिवध्येयो यमुनाजलभेदनः ।। ८२-३८ ।।

व्रजवासी व्रजानंदी नंदबालो दयानिधिः ।।
लीलाबालः पद्मनेत्रो गोकुलोत्सव ईश्वरः ।। ८२-३९ ।।

गोपिकानंदनः कृष्णो गोपानंदः सतां गतिः ।।
बकप्राणहरो विष्णुर्बकमुक्तिप्रदो हरिः ।। ८२-४० ।।

बलदोलाशयशयः श्यामलः सर्वसुंदरः ।।
पद्मनाभो हृषीकेशः क्रीडामनुजबालकः ।। ८२-४१ ।।

लीलाविध्वस्तशकटो वेदमंत्राभिषेचितः ।
यशोदानंदनः कांतो मुनिकोटिनिषेवितः ।। ८२-४२ ।।

नित्यं मधुवनावासी वैकुंठः संभवः क्रतुः ।।
रमापतिर्यदुपतिर्मुरारिर्मधुसूदनः ।। ८२-४३ ।।

माधवो मानहारी च श्रीपतिर्भूधरः प्रभुः ।।
बृहद्वनमहालीलो नंदसूनुर्महासनः ।। ८२-४४ ।।

तृणावर्तप्राणहारी यशोदाविस्मयप्रदः ।।
त्रैलोक्यवक्त्रः पद्माक्षः पद्महस्तः प्रियंकरः ।। ८२-४५ ।।

ब्रह्मण्यो धर्मगोप्ता च भूपतिः श्रीधरः स्वराट् ।।
अजाध्यक्षः शिवाध्यक्षो धर्माध्यक्षो महेश्वरः ।। ८२-४६ ।।

वेदांतवेद्यो ब्रह्मस्थः प्रजापतिरमोघदृक् ।
गोपीकरावलंबी च गोपबालकसुप्रियः ।। ८२-४७ ।।

बालानुयीयी बलवान् श्रीदामप्रिय आत्मवान् ।।
गोपीगृहांगणरतिर्भद्रः सुश्लोकमंगलः ।। ८२-४८ ।।

नवनीतहरो बालो नवनीतप्रियाशनः ।।
बालवृन्दी मर्कवृंदी चकिताक्षः पलायितः ।। ८२-४९ ।।

यशोदातर्जितः कंपी मायारुदितशोभनः ।।
दामोदरोऽप्रमेयात्मा दयालुर्भक्तवत्सलः ।। ८२-५० ।।

सुबद्धोलूखले नम्रशिरा गोपीकदर्थितः ।।
वृक्षभंगी शोकभंगी धनदात्मजमोक्षणः ।। ८२-५१ ।।

देवर्षिवचनश्लाघी भक्तवात्सल्यसागरः ।।
व्रजकोलाहलकरो व्रजानदविवर्द्धनः ।। ८२-५२ ।।

गोपात्मा प्रेरकः साक्षी वृंदावननिवासकृत् ।।
वत्सपालो वत्सपतिर्गोपदारकमंडनः ।। ८२-५३ ।।

बालक्रीडो बालरतिर्बालकः कनकांगदी ।।
पीताम्बरो हेममाली मणिमुक्ताविभूषणः ।। ८२-५४ ।।

किंकिणीकटकी सूत्री नूपुरी मुद्रि कान्वितः ।।
वत्सासुरपतिध्वंसी बकासुरविनाशनः ।। ८२-५५ ।।

अघासुरविनाशी च विनिद्रीकृतबालकः ।।
आद्य आत्मप्रदः संगी यमुनातीरभोजनः ।। ८२-५६ ।।

गोपालमंडलीमध्यः सर्वगोपालभूषणः ।।
कृतहस्ततलग्रासो व्यंजनाश्रितशाखिकः ।। ८२-५७ ।।

कृतबाहुश्रृंगयष्टिगुंजालंकृतकंठकः ।।
मयूरपिच्छमुकुटो वनमालाविभूषितः ।। ८२-५८ ।।

गैरिकाचित्रितवपुर्नवमेघवपुः स्मरः ।।
कोटिकंदर्पलावण्यो लसन्मकरकुंडलः ।। ८२-५९ ।।

आजानुबाहुर्भगवान्निद्रारहितलोचनः ।।
कोटिसागरगाभीर्यः कालकालः सदाशिवः ।। ८२-६० ।।

विरंचिमोहनवपुर्गोपवत्सवपुर्द्धरः ।।
ब्रह्मांडकोटिजनको ब्रह्ममोहविनाशकः ।। ८२-६१ ।।

ब्रह्मा ब्रह्मेडितः स्वामी शक्रदर्पादिनाशनः ।।
गिरिपूजोपदेष्टा च धृतगोवर्द्धनाचलः ।। ८२-६२ ।।

पुरंदरेडितः पूज्यः कामधेनुप्रपूजितः ।।
सर्वतीर्थाभिषिक्तश्च गोविंदो गोपरक्षकः ।। ८२-६३ ।।

कालियार्तिकरः क्रूरो नागपत्नीडितो विराट् ।।
धेनुकारिः प्रलंबारिर्वृषासुरविमर्दनः ।। ८२-६४ ।।

मायासुरात्मजध्वंसी केशिकंठविदारकः ।।
गोपगोप्ता धेनुगोप्ता दावाग्निपरिशोषकः ।। ८२-६५ ।।

गोपकन्यावस्त्रहारी गोपकन्यावरप्रदः ।।
यज्ञपत्न्यन्नभोजी च मुनिमानापहारकः ।। ८२-६६ ।।

जलेशमानमथनो नन्दगोपालजीवनः ।।
गन्धर्वशापमोक्ता च शंखचूडशिरोहरः ।। ८२-६७ ।।

वंशी वटी वेणुवादी गोपीचिन्तापहारकः ।।
सर्वगोप्ता समाह्वानः सर्वगोपीमनोरथः ।। ८२-६८ ।।

व्यंगधर्मप्रवक्ता च गोपीमण्डलमोहनः ।।
रासक्रीडारसास्वादी रसिको राधिकाधवः ।। ८२-६९ ।।

किशोरीप्राणनाथश्च वृषभानसुताप्रियः ।।
सर्वगोपीजनानंदी गोपीजनविमोहनः ।। ८२-७० ।।

गोपिकागीतचरितो गोपीनर्तनलालसः ।।
गोपीस्कन्धाश्रितकरो गोपिकाचुंबनप्रियः ।। ८२-७१ ।।

गोपिकामार्जितमुखो गोपीव्यंजनवीजितः ।।
गोपिकाकेशसंस्कारी गोपिकापुष्पसंस्तरः ।। ८२-७२ ।।

गोपिकाहृदयालंबी गोपीवहनतत्परः ।।
गोपिकामदहारी च गोपिकापरमार्जितः ।। ८२-७३ ।।

गोपिकाकृतसंनीलो गोपिकासंस्मृतप्रियः ।।
गोपिकावन्दितपदो गोपिकावशवर्तनः ।। ८२-७४ ।।

राधा पराजितः श्रीमान्निकुञ्जेसुविहारवान् ।।
कुञ्जप्रियः कुञ्जवासी वृन्दावनविकासनः ।। ८२-७५ ।।

यमुनाजलसिक्तांगो यमुनासौख्यदायकः ।।
शशिसंस्तंभनः शूरः कामी कामविमोहनः ।। ८२-७६ ।।

कामाद्याः कामनाथश्च काममानसभेदनः ।।
कामदः कामरूपश्च कामिनीकामसंचयः ।। ८२-७७ ।।

नित्यक्रीडो महालीलः सर्वः सर्वगतस्तथा ।।
परमात्मा पराधीशः सर्वकारणकारणः (म्) ।। ८२-७८ ।।

गृहीतनारदवचा ह्यक्रूरपरिचिंतितः ।।
अक्रूरवन्दितपदो गोपिकातोषकारकः ।। ८२-७९ ।।

अक्रूरवाक्यसंग्राही मथुरावासकारणः (म्) ।।
अक्रूरतापशमनो रजकायुःप्रणाशनः ।। ८२-८० ।।

मथुरानन्ददायी च कंसवस्त्रविलुण्ठनः ।।
कंसवस्त्रपरीधानो गोपवस्त्रप्रदायकः ।। ८२-८१ ।।

सुदामगृहगामी च सुदामपरिपूजितः ।।
तंतुवाय कसंप्रीतः कुब्जाचंदनलेपनः ।। ८२-८२ ।।

कुब्जारूपप्रदो विज्ञो मुकुंदो विष्टरश्रवाः ।।
सर्वज्ञो मथुरालोकी सर्वलोकाभिनंदनः ।। ८२-८३ ।।

कृपाकटाक्षदर्शी च दैत्यारिर्देवपालकः ।।
सर्वदुःखप्रशमनो धनुभर्ङ्गी महोत्सवः ।। ८२-८४ ।।

कुवलयापीडहंता दंतस्कंधबलाग्रणीः ।।
कल्परूपधरोधीरो दिव्यवस्त्रानुलेपनः ।। ८२-८५ ।।

मल्लरूपो महाकालः कामरूपी बलान्वितः ।।
कंसत्रासकरो भीमो मुष्टिकांतश्च कंसहा ।। ८२-८६ ।।

चाणूरघ्नो भयहरः शलारिस्तोशलांतकः ।।
वैकुंठवासी कंसारिः सर्वदुष्टनिषूदनः ।। ८२-८७ ।।

देवदुंदुभिनिर्घोषी पितृशोकनिवारणः ।।
यादवेंद्रः सतांनाथो यादवारिप्रमर्द्दनः ।। ८२-८८ ।।

शौरिशोकविनाशी च देवकीतापनाशनः ।।
उग्रसेनपरित्राता उग्रसेनाभिपूजितः ।। ८२-८९ ।।

उग्रसेनाभिषेकी च उग्रसेनदया परः ।।
सर्वसात्वतसाक्षी च यदूनामभिनंदनः ।। ८२-९० ।।

सर्वमाथुरसंसेव्यः करुणो भक्तबांधवः ।।
सर्वगोपालधनदो गोपीगोपाललालसः ।। ८२-९१ ।।

शौरिदत्तोपवीती च उग्रसेनदयाकरः ।।
गुरुभक्तो ब्रह्मचारी निगमाध्ययने रतः ।। ८२-९२ ।।

संकर्षणसहाध्यायी सुदामसुहृदेव च ।।
विद्यानिधिः कलाकोशो मृतपुत्रदस्तथा ।। ८२-९३ ।।

चक्री पांचजनी चैव सर्वनारकिमोचनः ।।
यमार्चितः परो देवो नामोच्चारवसो (शो)ऽच्युतः ।। ८२-९४ ।।

कुब्जा विलासी सुभगो दीनबंधुरनूपमः ।।
अक्रूरगृहगोप्ता च प्रतिज्ञापालकः शुभः ।। ८२-९५ ।।

जरासंधजयी विद्वान् यवनांतो द्विजाश्रयः ।।
मुचुकुंदप्रियकरोजरासंधपलायितः ।। ८२-९६ ।।

द्वारकाजनको गूढो ब्रह्मण्यः सत्यसंगरः ।।
लीलाधरः प्रियकरो विश्वकर्मा यशःप्रदः ।। ८२-९७ ।।

रुक्मिणीप्रियसंदेशो रुक्मशोकविवर्द्धनः ।।
चैद्यशोकालयः श्रेष्ठो दुष्टराजन्यनाशनः ।। ८२-९८ ।।

रुक्मिवैरूप्यकरणो रुक्मिणीवचने रतः ।।
बलभद्रवचोग्राही मुक्तरुक्मी जनार्दनः ।। ८२-९९ ।।

रुक्मिणीप्राणनाथश्च सत्यभामापतिः स्वयम् ।।
भक्तपक्षी भक्तिवश्यो ह्यक्रूरमणिदायकः ।। ८२-१०० ।।

शतधन्वाप्राणहारी ऋक्षराजसुताप्रियः ।।
सत्राजित्तनयाकांतो मित्रविंदापहारकः ।। ८२-१०१ ।।

सत्यापतिर्लक्ष्मणाजित्पूज्यो भद्राप्रियंकरः ।।
नरका सुरघातीं च लीलाकन्याहरो जयी ।। ८२-१०२ ।।

मुरारिर्मदनेशोऽपि धरित्रीदुःखनाशनः ।।
वैनतेयी स्वर्गगामी अदित्य कुंडलप्रदः ।। ८२-१०३ ।।

इंद्रार्चितो रमाकांतो वज्रिभार्याप्रपूजितः ।।
पारिजातापहारी च शक्रमानापहारकः ।। ८२-१०४ ।।

प्रद्युम्नजनकः सांबतातो बहुसुतो विधुः ।।
गर्गाचार्यः सत्यगतिर्धर्माधारो धारधरः ।। ८२-१०५ ।।

द्वारकामंडनः श्लोक्यः सुश्लोको निगमालयः ।।
पौंड्रकप्राणहारी च काशीराजशिरोहरः ।। ८२-१०६ ।।

अवैष्णवविप्रदाही सुदक्षिणभयाबहः ।।
जरासंधविदारीं च धर्मनन्दनयज्ञकृत् ।। ८२-१०७ ।।

शिशुपालशिररश्चेदी दंतवक्रविनाशनः ।।
विदूरथांसकः श्रीशः श्रीदो द्विविदनाशनः ।। ८२-१०८ ।।

रुक्मिणीमानहारी च रुक्मिणीमानवर्द्धनः ।।
देवर्षिशापहर्ता च द्रौपदीवाक्यपालकः ।। ८२-१०९ ।।

दुर्वासो भयहाति व पांचालीस्मरणागतः ।।
पार्थदूतः पार्थमन्त्री पार्थदुःखौधनाशनः ।। ८२-११० ।।

पार्थमानापहारी च पार्थजीवनदायकः ।।
पांचाली वस्त्रदाता च विश्वपालकपालकः ।। ८२-१११ ।।

श्वेताश्वसारथिः सत्यः सत्यसाध्यो भयापहः ।।
सत्यसंधः सत्यरतिः सत्यप्रिय उदारधीः ।। ८२-११२ ।।

महासेनजयी चैव शिवसैन्यविनाशननः ।।
बाणासुरभुजच्छेत्ता बाणबाहुवरप्रदः ।। ८२-११३ ।।

तार्क्ष्यमानापहारी च तार्क्ष्यतेजोविवर्द्धनः ।।
रामस्वरूपधारी च सत्यभामामुदावहः ।। ८२-११४ ।।

रत्नाकरजलक्रीडो व्रजलीलाप्रदर्शकः ।।
स्वप्रतिज्ञापरिध्वंसी भीष्माज्ञापरिपालकः ।। ८२-११५ ।।

वीरायुधहरः कालः कालिकेशो महाबलः ।।
वर्वरीषशिरोहारी वर्वरीषशिरःप्रदः ।। ८२-११६ ।।

धर्मपुत्रजयी शूरदुर्योधनमदांतकः ।।
गोपिकाप्रीतिनिर्बंधनित्यक्रीडो व्रजेश्वरः ।। ८२-११७ ।।

राधाकुंडरतिर्धन्यः सदांदोलसमाश्रितः ।।
सदामधुवनानन्दी सदावृंदावनप्रियः ।। ८२-११८ ।।

अशोकवनसन्नद्धः सदातिलकसंगतः ।।
सदागोवर्द्धनरतिः सदा गोकुलवल्लभः ।। ८२-११९ ।।

भांडीरवटसंवासी नित्यं वंशीवटस्थितः ।।
नन्दग्रामकृतावासो वृषभानुग्रहप्रियः ।। ८२-१२० ।।

गृहीतकामिनीरूपो नित्यं रासिविलासकृत् ।।
वल्लवीजनसंगोप्ता वल्लवीजनवल्लभः ।। ८२-१२१ ।।

देवशर्मकृपाकर्ता कल्पपादपसंस्थितः ।।
शिलानुगन्धनिलयः पादचारी घनच्छविः ।। ८२-१२२ ।।

अतसीकुसुमप्रख्यः सदा लक्ष्मीकृपाकरः ।।
त्रिपुरारिप्रियकरो ह्युग्रधन्वापराजितः ।। ८२-१२३ ।।

षड्धुरध्वंसकर्ता च निकुंभप्राणहारकः ।।
वज्रनाभपुरध्वंसी पौंड्रकप्राणहारकः ।। ८२-१२४ ।।

बहुलाश्वप्रीतिकर्ता द्विजवर्यप्रियंकरः ।।
शिवसंकटहारी च वृकासुरविनाशनः ।। ८२-१२५ ।।

भृगुसत्कारकारी च शिवसात्त्विकताप्रदः ।।
गोकर्णपूजकः सांबकुष्ठविध्वंसकारणः ।। ८२-१२६ ।।

वेदस्तुतो वेदवेत्ता यदुवंशविवर्द्धनः ।।
यदुवंशविनाशी च उद्धवोद्धारकारकः ।। ८२-१२७ ।।

राधा च राधिका चैव आनंदा वृषभानुजा ।।
वृन्दावनेश्वरी पुण्या कृष्णमानसहारिणी ।। ८२-१२८ ।।

प्रगल्भा चतुरा कामा कामिनी हरिमोहिनी ।।
ललिता मधुरा माध्वी किशोरी कनकप्रभा ।। ८२-१२९ ।।

जितचंद्रा जितमृगा जितसिंहा जितद्विपा ।।
जितरंभा जितपिका गोविंदहृदयोद्भवा ।। ८२-१३० ।।

जितबिंबा जितशुका जितपद्मा कुमारिका ।।
श्रीकृष्णाकर्षणा देवी नित्यं युग्मस्वरूपिणी ।। ८२-१३१ ।।

नित्यं विहारिणी कांता रसिका कृष्णवल्लभा ।।
आमोदिनी मोदवती नंदनंदनभूषिता ।। ८२-१३२ ।।

दिव्यांबरा दिव्यहारा मुक्तामणिविभूषिता ।।
कुञ्जप्रिया कुञ्जवासा कुञ्जनायकनायिका ।। ८२-१३३ ।।

चारुरूपा चारुवक्त्रा चारुहेमांगदा शुभा ।।
श्रीकृष्णवेणुसंगीता मुरलीहारिणी शिवा ।। ८२-१३४ ।।

भद्रा भगवती शांता कुमुदा सुन्दरी प्रिया ।।
कृष्णरतिः श्रीकृष्णसहचारिणी ।। ८२-१३५ ।।

वंशीवटप्रियस्थाना युग्मायुग्मस्वरूपिणी ।।
भांडीरवासिनी शुभ्रा गोपीनाथप्रिया सखी ।। ८२-१३६ ।।

श्रुतिनिःश्वसिता दिव्या गोविंदरसदायिनी ।।
श्रीकृष्णप्रार्थनीशाना महानन्दप्रदायिनी ।। ८२-१३७ ।।

वैकुंठजनसंसेव्या कोटिलक्ष्मी सुखावहा ।।
कोटिकंदर्पलावण्या रतिकोटिरतिप्रदा ।। ८२-१३८ ।।

भक्तिग्राह्या भक्तिरूपा लावण्यसरसी उमा ।।
ब्रह्मरुद्रादिसंराध्या नित्यं कौतूहलान्विता ।। ८२-१३९ ।।

नित्यलीला नित्यकामा नित्यश्रृंगारभूषिता ।।
नित्यवृन्दावनरसा नन्दनन्दनसंयुता ।। ८२-१४० ।।

गोपगिकामण्डलीयुक्ता नित्यं गोपालसंगता ।।
गोरसक्षेपणी शूरा सानन्दानन्ददायिनी ।। ८२-१४१ ।।

महालीला प्रकृष्टा च नागरी नगचारिणी ।।
नित्यमाघूर्णिता पूर्णा कस्तूरीतिलकान्विता ।। ८२-१४२ ।।

पद्मा श्यामा मृगाक्षी च सिद्धिरूपा रसावहा ।।
कोटिचन्द्रानना गौरी कोटिकोकिलसुस्वरा ।। ८२-१४३ ।।

शीलसौंदर्यनिलया नन्दनन्दनलालिता ।।
अशोकवनसंवासा भांडीरवनसङ्गता ।। ८२-१४४ ।।

कल्पद्रुमतलाविष्टा कृष्णा विश्वा हरिप्रिया ।।
अजागम्या भवागम्या गोवर्द्धनकृतालया ।। ८२-१४५ ।।

यमुनातीरनिलया शश्वद्गोविंदजल्पिनी ।।
शश्वन्मानवती स्निग्धा श्रीकृष्णपरिवन्दिता ।। ८२-१४६ ।।

कृष्णस्तुता कृष्णवृता श्रीकृष्णहृदयालया ।।
देवद्रुमफला सेव्या वृन्दावनरसालया ।। ८२-१४७ ।।

कोटितीर्थमयी सत्या कोटितीर्थफलप्रदा ।।
कोटियोगसुदुष्प्राप्या कोटियज्ञदुराश्रया ।। ८२-१४८ ।।

मनसा शशिलेखा च श्रीकोटिसुभगाऽनघा ।।
कोटिमुक्तसुखा सौम्या लक्ष्मीकोटिविलासिनी ।। ८२-१४९ ।।

तिलोत्तमा त्रिकालस्था त्रिकालज्ञाप्यधीश्वरी ।।
त्रिवेदज्ञा त्रिलोकज्ञा तुरीयांतनिवासिनी ।। ८२-१५० ।।

दुर्गाराध्या रमाराध्या विश्वाराध्या चिदात्मिका ।।
देवाराध्या पराराध्या ब्रह्माराध्या परात्मिका ।। ८२-१५१ ।।

शिवाराध्या प्रेमसाध्या भक्ताराध्या रसात्मिका ।।
कृष्णप्राणार्पिणी भामा शुद्धप्रेमविलासिनी ।। ८२-१५२ ।।

कृष्णाराध्या भक्तिसाध्या भक्तवृन्दनिषेविता ।।
विश्वाधारा कृपाधारा जीवधारातिनायिका ।। ८२-१५३ ।।

शुद्धप्रेममयी लज्जा नित्यसिद्धा शिरोमणिः ।।
दिव्यरूपा दिव्यभोगा दिव्यवेषा मुदान्विता ।। ८२-१५४ ।।

दिव्यांगनावृन्दसारा नित्यनूतनयौवना ।।
परब्रह्मावृता ध्येया महारूपा महोज्ज्वला ।। ८२-१५५ ।।

कोटिसूर्यप्रभा कोटिचन्द्रबिंबाधिकच्छविः ।।
कोमलामृतवागाद्या वेदाद्या वेददुर्लभा ।। ८२-१५६ ।।

कृष्णासक्ता कृष्णभक्ता चन्द्रावलिनिषेविता ।।
कलाषोडशसंपूर्णा कृष्णदेहार्द्धधारिणी ।। ८२-१५७ ।।

कृष्णबुद्धिः कृष्णसाराकृष्णरूपविहारिणी ।।
कृष्णकान्ता कृष्णधना कृष्णमोहनकारिणी ।। ८२-१५८ ।।

कृष्णदृष्टिः कृष्णगोत्री कृष्णदेवी कुलोद्वहा ।।
सर्वभूतस्थितावात्मा सर्वलोकनमस्कृता ।। ८२-१५९ ।।

कृष्णदात्री प्रेमधात्री स्वर्णगात्री मनोरमा ।।
नगधात्री यशोठात्री महादेवी शुभंकरी ।। ८२-१६० ।।

श्रीशेषदेवजननी अवतारगणप्रसूः ।।
उत्पलांकारविंदांका प्रसादांका द्वितीयका ।। ८२-१६१ ।।

रथांका कुंजरांका च कुंडलांकपदस्थिता ।।
छत्रांका विद्युदंका च पुष्पमालांकितापि च ।। ८२-१६२ ।।

दंडांका मुकुटांका च पूर्णचन्द्रा शुकांकिता ।।
कृष्णात्रहारपाका च वृन्दाकुंजविहारिणी ।। ८२-१६३ ।।

कृष्णप्रबोधनकरी कृष्णशेषान्नभोजिनी ।।
पद्मकेसरमध्यस्था संगीतागमवेदिनी ।। ८२-१६४ ।।

कोटिकल्पांतभ्रूभंगा अप्राप्तप्रलयाच्युता ।।
सर्वसत्त्वनिधिः पद्मशंखादिनिधिसेविता ।। ८२-१६५ ।।

अणिमादिगुणैश्वर्या देववृन्दविमोहिनी ।।
सस्वानन्दप्रदा सर्वा सुवर्णलतिकाकृतिः ।। ८२-१६६ ।।

कृष्णाभिसारसंकेता मालिनी नृत्यपंडिता ।।
गोपीसिंधुसकाशाह्वां गोपमंडपशोभिनी ।। ८२-१६७ ।।

श्रीकृष्णप्रीतिदा भीता प्रत्यंगपुलकांचिता ।।
श्रीकृष्णालिंगनरता गोविंदविरहाक्षमा ।। ८२-१६८ ।।

अनंतगुणसंपन्ना कृष्णकीर्तनलालसा ।।
बीजत्रयमयी मूर्तिः कृष्णानुग्रहवांछिता ।। ८२-१६९ ।।

विमलादिनिषेव्या च ललिताद्यार्चिता सती ।।
पद्मवृन्दस्थिता हृष्टा त्रिपुरापरिसेविता ।। ८२-१७० ।।

वृन्तावत्यर्चिता श्रद्धा दुर्ज्ञेया भक्तवल्लभा ।।
दुर्लभा सांद्रसौख्यात्मा श्रेयोहेतुः सुभोगदा ।। ८२-१७१ ।।

सारंगा शारदा बोधा सद्वृंदावनचारिणी ।।
ब्रह्मानन्दा चिदानन्दा ध्यानान्दार्द्धमात्रिका ।। ८२-१७२ ।।

गंधर्वा सुरतज्ञा च गोविंदप्राणसंगमा ।।
कृष्णांगभूषणा रत्नभूषणा स्वर्णभूषिता ।। ८२-१७३ ।।

श्रीकृष्णहृदयावासमुक्ताकनकनालि (सि) का ।।
सद्रत्नकंकणयुता श्रीमन्नीलगिरिस्थिता ।। ८२-१७४ ।।

स्वर्णनूपुरसंपन्ना स्वर्णकिंकिणिमंडिता ।।
अशेषरासकुतुका रंभोरूस्तनुमध्यमा ।। ८२-१७५ ।।

पराकृतिः पररानन्दा परस्वर्गविहारिणी ।।
प्रसूनकबरी चित्रा महासिंदूरसुन्दरी ।। ८२-१७६ ।।

कैशोरवयसा बाला प्रमदाकुलशेखरा ।।
कृष्णाधरसुधा स्वादा श्यामप्रेमविनोदिनी ।। ८२-१७७ ।।

शिखिपिच्छलसच्चूडा स्वर्णचंपकभूषिता ।।
कुंकुमालक्तकस्तूरीमंडिता चापराजिता ।। ८२-१७८ ।।

हेमहरान्वितापुष्पा हाराढ्या रसवत्यपि ।।
माधुर्य्यमधुरा पद्मा पद्महस्ता सुविश्रुता ।। ८२-१७९ ।।

भ्रूभंगाभंगकोदंडकटाक्षशरसंधिनी ।।
शेषदेवाशिरस्था च नित्यस्थलविहारिणी ।। ८२-१८० ।।

कारुण्यजलमध्यस्था नित्यमत्ताधिरोहिणी ।।
अष्टभाषवती चाष्टनायिका लक्षणान्विता ।। ८२-१८१ ।।

सुनूतिज्ञा श्रुतिज्ञा च सर्वज्ञा दुःखहारिणी ।।
रजोगुणेश्वरी चैव जरच्चंद्रनिभानना ।। ८२-१८२ ।।

केतकीकुसुमाभासा सदा सिंधुवनस्थिता ।।
हेमपुष्पाधिककरा पञ्चशक्तिमयी हिता ।। ८२-१८३ ।।

स्तनकुभी नराढ्या च क्षीणापुण्या यशस्वनी ।।
वैराजसूयजननी श्रीशा भुवनमोहिनी ।। ८२-१८४ ।।

महाशोभा महामाया महाकांतिर्महास्मृतिः ।।
महामोहा महाविद्या महाकीर्तिंर्महारतिः ।। ८२-१८५ ।।

महाधैर्या महावीर्या महाशक्तिर्महाद्युतिः ।।
महागौरी महासंपन्महाभोगविलासिनी ।। ८२-१८६ ।।

समया भक्तिदाशोका वात्सल्यरसदायिनी ।।
सुहृद्भक्तिप्रदा स्वच्छा माधुर्यरसवर्षिणी ।। ८२-१८७ ।।

भावभक्तिप्रदा शुद्धप्रेमभक्तिविधायिनी ।।
गोपरामाभिरामा च क्रीडारामा परेश्वरी ।। ८२-१८८ ।।

नित्यरामा चात्मरामा कृष्णरामा रमेश्वरी ।।
एकानैकजगद्व्याप्ता विश्वलीलाप्रकाशिनी ।। ८२-१८९ ।।

सरस्वतीशा दुर्गेशा जगदीशा जगद्विधिः ।।
विष्णुवंशनिवासा च विष्णुवंशसमुद्भवा ।। ८२-१९० ।।

विष्णुवंशस्तुता कर्त्री विष्णुवंशावनी सदा ।।
आरामस्था वनस्था च सूर्य्यपुत्र्यवगाहिनी ।। ८२-१९१ ।।

प्रीतिस्था नित्ययंत्रस्था गोलोकस्था विभूतिदा ।।
स्वानुभूतिस्थिता व्यक्ता सर्वलोकनिवासिनी ।। ८२-१९२ ।।

अमृता ह्यद्भुता श्रीमन्नारायणसमीडिता ।।
अक्षरापि च कूटस्था महापुरुषसंभवा ।। ८२-१९३ ।।

औदार्यभावसाध्या च स्थूलसूक्ष्मातिरूपिणी ।।
शिरीषपुष्पमृदुला गांगेयमुकुरप्रभा ।। ८२-१९४ ।।

नीलोत्पलजिताक्षी च सद्रत्नकवरान्विता ।।
प्रेमपर्यकनिलया तेजोमंडलमध्यगा ।। ८२-१९५ ।।

कृष्णांगगोपनाऽभेदा लीलावरणनायिका ।।
सुधासिंधुसमुल्लासामृतास्यंदविधायिनी ।। ८२-१९६ ।।

कृष्णचित्ता रासचित्ता प्रेमचित्ता हरिप्रिया ।।
अचिंतनगुणग्रामा कृष्णलीला मलापहा ।। ८२-१९७ ।।

राससिंधुशशांका च रासमंडलमंडीनी ।।
नतव्रता सिंहरीच्छा सुमीर्तिः सुखंदिता ।। ८२-१९८ ।।

गोपीचूडामणिर्गोपीगणेड्या विरजाधिका ।।
गोपप्रेष्ठा गोपकन्या गोपनारी सुगोपिका ।। ८२-१९९ ।।

गोपधामा सुदामांबा गोपाली गोपमोहिनी ।।
गोपभूषा कृष्णभूषा श्रीवृन्दावनचंद्रिका ।। ८२-२०० ।।

वीणादिघोषनिरता रासोत्सवविकासिनी ।।
कृष्णचेष्टा परिज्ञाता कोटिकंदर्पमोहिनी ।। ८२-२०१ ।।

श्रीकृष्ण गुणनागाढ्या देवसुंदरिमोहिनी ।।
कृष्णचंद्रमनोज्ञा च कृष्णदेवसहोदरी ।। ८२-२०२ ।।

कृष्णाभिलाषिणी कृष्णप्रेमानुग्रहवांछिता ।।
क्षेमा च मधुरालापा भ्रुवोमाया सुभद्रिका ।। ८२-२०३ ।।

प्रकृतिः परमानंदा नीपद्रुमतलस्थिता ।।
कृपाकटाक्षा बिंबोष्टी रंभा चारुनितंबिनी ।। ८२-२०४ ।।

स्मरकेलिनिधाना च गंडताटंकमंडिता ।।
हेमाद्रिकांतिरुचिरा प्रेमाद्या मदमंथरा ।। ८२-२०५ ।।

कृष्णचिंता प्रेमचिंता रतिचिन्ता च कृष्णदा ।।
रासचिंता भावचिंता शुद्धचंता महारसा ।। ८२-२०६ ।।

कृष्णादृष्टित्रुटियुगा दृष्टिपक्ष्मिविनिंदिनी ।।
कन्दर्पजननी मुख्या वैकुंठगतिदायिनी ।। ८२-२०७ ।।

रासभावा प्रियाश्लिष्टा प्रेष्ठा प्रथमनायिका ।।
शुद्धादेहिनी च श्रीरामा रसमञ्जरी ।। ८२-२०८ ।।

सुप्रभावा शुभाचारा स्वर्णदी नर्मदांबिका ।।
गोमती चंद्रभागेड्या सरयूस्ताम्रपर्णिसूः ।। ८२-२०९ ।।

निष्कलंकचरित्रा च निर्गुणा च निरंजना ।।
एतन्नामसहस्रं तु युग्मरूपस्य नारद ।। ८२-२१० ।।

पठनीयं प्रयत्नेन वृन्दावनरसावहे ।।
महापापप्रशमनं वंध्यात्वविनिवर्तकम् ।। ८२-२११ ।।

दारिद्र्य शमनं रोगनाशनं कामदं महत् ।।
पापापहं वैरिहरं राधामाधवभक्तिदम् ।। ८२-२१२ ।।

नमस्तस्मै भगवते कृष्णायाकुंठमेधसे ।।
राधासंगसुधासिंधौ नमो नित्यविहारिणे ।। ८२-२१३ ।।

राधादेवी जगत्कर्त्री जगत्पालनतगत्परा ।।
जगल्लयविधात्री च सर्वेशी सर्वसूतिका ।। ८२-२१४ ।।

तस्या नामसहस्रं वै मया प्रोक्तं मुनीश्वर ।।
भुक्तिमुक्तिप्रदं दिव्यं किं भूयः श्रोतुमिच्छसि ।। ८२-२१५ ।।

इति श्रीबृहन्नारदीयपुराणे पूर्वभागे बृहदुपाख्याने तृतीयपादे राधाकृष्ण सहस्रनामकथनं नाम व्द्यशीतितमोऽध्यायः ।। ८२ ।।

नारदपुराणम्- पूर्वार्धः