स्कन्दपुराणम्/खण्डः ५ (अवन्तीखण्डः)/रेवा खण्डम्/अध्यायः ०३५
अध्याय ३५

युधिष्ठिर उवाच -
जलमध्ये महादेवः केन तिष्ठति हेतुना  ।
उत्तरं दक्षिणं कूलं वर्जयित्वा द्विजोत्तम  ॥ ३५.१ ॥

श्रीमार्कण्डेय उवाच -
एतदाख्यानमतुलं पुण्यं श्रुतिमुखावहम्  ।
पुराणे यच्छ्रुतं तात तत्ते वक्ष्याम्यशेषतः  ॥ ३५.२ ॥
त्रेतायुगे महाभाग रावणो देवकण्टकः  ।
त्रैलोक्यविजयी रौद्रः सुरासुरभयंकरः  ॥ ३५.३ ॥
देवदानवगन्धर्वैरृषिभिश्च तपोधनैः  ।
अवध्योऽथ विमानेन यावत्पर्यटते महीम्  ॥ ३५.४ ॥
तावद्धिन्ध्यगिरेर्मध्ये दानवो बलदर्पितः  ।
मयो नामेति विख्यातो गुहावासी तपश्चरन्  ॥ ३५.५ ॥
तस्य पार्श्वगतो रक्षो विनयादवनिं गतः  ।
पूजितो दानसन्मानैरिदं वचनमब्रवीत् ॥ ३५.६ ॥
कस्येयं पद्मपत्राक्षी पूर्णचन्द्रनिभानना  ।
किंनामधेया तपति तप उग्रं कथं विभो  ॥ ३५.७ ॥

मय उवाच -
दानवानां पतिः श्रेष्ठो मयोऽहं नाम नामतः  ।
भार्या तेजोवती नाम तस्यास्तु तनया शुभा  ॥ ३५.८ ॥
मन्दोदरीति विख्याता तपते भर्तृकारणात् ।
आराधयन्ती भर्तारमुमाया दयितं शुभम्  ॥ ३५.९ ॥
तच्छ्रुत्वा वचनं तस्य रावणो मदमोहितः  ।
प्रसृतः प्रणतो भूत्वा मयं वचनमब्रवीत् ॥ ३५.१० ॥
पौलस्त्यान्वयसंजातो देवदानवदर्पहा  ।
प्रार्थयामि महाभाग सुतां त्वं दातुमर्हसि  ॥ ३५.११ ॥
ज्ञात्वा पैतामहं वृत्तं मयेनापि महात्मना  ।
रावणाय सुता दत्ता पूजयित्वा विधानतः  ॥ ३५.१२ ॥
गृहीत्वा तां तदा रक्षोऽभ्यर्च्यमानो निशाचरैः  ।
देवोद्याने विमानैश्च क्रीडते स तया सह  ॥ ३५.१३ ॥
केनचित्त्वथ कालेन रावणो लोकरावणः  ।
पुत्रं पुत्रवतां श्रेष्ठो जनयामास भारत  ॥ ३५.१४ ॥
तेनैव जातमात्रेण रावो मुक्तो महात्मना  ।
संवर्तकस्य मेघस्य तेन लोका जडीकृताः  ॥ ३५.१५ ॥
श्रुत्वा तन्नर्दितं घोरं ब्रह्मा लोकपितामहः  ।
नाम चक्रे तदा तस्य मेघनादो भविष्यति  ॥ ३५.१६ ॥
एवंनामा कृतः सोऽपि परमं व्रतमास्थितः  ।
तोषयामास देवेशमुमया सह शङ्करम्  ॥ ३५.१७ ॥
व्रतैर्नियमदानैश्च होमजाप्यविधानतः  ।
कृच्छ्रचान्द्रायणैर्नित्यं कृशं कुर्वन्कलेवरम्  ॥ ३५.१८ ॥
एवमन्यद्दिने तात कैलासं धरणीधरम्  ।
गत्वा लिङ्गद्वयं गृह्य प्रस्थितो दक्षिणामुखः  ॥ ३५.१९ ॥
नर्मदातटमाश्रित्य स्नातुकामो महाबलः  ।
निक्षिप्य पूजयन् देवं कृतजाप्यो नरेश्वर  ॥ ३५.२० ॥
तत्रायतनावासेन स्नातो हुतहुताशनः  ।
कृतकृत्यमिवात्मानं मानयित्वा निशाचरः  ॥ ३५.२१ ॥
गन्तुकामः परं मार्गं लङ्कायां नृपसत्तम  ।
एकमुद्धरतो लिङ्गं प्रणतः सव्यपाणिना  ॥ ३५.२२ ॥
द्वितीयं तु द्वितीयेन भक्त्या पौलस्त्यनन्दनः  ।
तावदेव महालिङ्गं पतितं नर्मदांभसि  ॥ ३५.२३ ॥
याहि याहीति चेत्युक्त्वा जलमध्ये प्रतिष्ठितः  ।
नमित्वा रावणिस्तस्य देवस्य परमेष्ठिनः  ॥ ३५.२४ ॥
जगामाकाशमाविश्य पूज्यमानो निशाचरैः  ।
तदा प्रभृति तत्तीर्थं मेघनादेति विश्रुतम्  ॥ ३५.२५ ॥
पूर्वं तु गर्जनं नाम सर्वपापक्षयंकरम्  ।
तस्मिंस्तीर्थे तु राजेन्द्र यस्तु स्नानं समाचरेत् ॥ ३५.२६ ॥
अहोरात्रोषितो भूत्वा अश्वमेधफलं लभेत् ।
पिण्डदानं तु यः कुर्यात्तस्मिंस्तीर्थे नराधिप  ॥ ३५.२७ ॥
यत्फलं सत्त्रयज्ञेन तद्भवेन्नात्र संशयः  ।
तेन द्वादशवर्षाणि पितरः संप्रतर्पिताः  ॥ ३५.२८ ॥
यस्तु भोजयते विप्रं षड्रसात्रेन भारत  ।
अक्षयपुण्यमाप्नोति तत्र तीर्थे नरोत्तम  ॥ ३५.२९ ॥
प्राणत्यागं तु यः कुर्याद्भावितो भावितात्मना  ।
स वसेच्छाङ्करे लोके यावदा भूतसम्प्लवम्  ॥ ३५.३० ॥
एषा ते नरशार्दूल गर्जनोत्पत्तिरुत्तमा  ।
कथिता स्नेहबन्धेन सर्वपापक्षयकरी  ॥ ३५.३१ ॥

॥ इति  श्रीस्कान्दे महापुराण एकाशीतिसाहस्र्यां संहितायां पञ्चम आवन्त्यखण्डे रेवाखण्डे मेघनादतीर्थमाहात्म्यवर्णनं नाम पञ्चत्रिंशोऽध्यायः ॥