महाभारतम्-06-भीष्मपर्व-070
संकुलयुद्धवर्णनम् ।। 1 ।।<table>				
<td>

	सञ्जय उवाच।	<td>	6-70-1x	
				
<td>

	अकरोत्तुमुलं युद्धं भीष्मः शान्तनवस्तदा।भीमसेनभयादिच्छन्पुत्रांस्तारयितुं तव ।।	<td>	6-70-1a6-70-1b	
				
<td>

	पूर्वाह्णे तन्महारौद्रं राज्ञां युद्धमवर्तत ।कुरूणां पाण्डवानां च मुख्यशूरविनाशनम् ।।	<td>	6-70-2a6-70-2b	
				
<td>

	तस्मिन्नाकुलसंग्रामे वर्तमाने महाभये ।अभवत्तुमुलः शब्दः संस्पृशन्गगनं महत् ।।	<td>	6-70-3a6-70-3b	
				
<td>

	नदद्भिश्च महानागैर्हेषमाणैश्च वाजिभिः ।भेरीशङ्खनिनादैश्च तुमुलं समपद्यत ।।	<td>	6-70-4a6-70-4b	
				
<td>

	युयुत्सवस्ते विक्रान्ता विजयाय महाबलाःक ।अन्योन्यमभिगर्जन्तो गोष्ठिष्विव महर्षभाः ।।	<td>	6-70-5a6-70-5b	
				
<td>

	शिरासं पात्यमानानां समरे निशितैः शरैः।अश्यवृष्टिरिवाकाशे बभूव भरतर्षभ ।।	<td>	6-70-6a6-70-6b	
				
<td>

	कुण्डलोष्णीषधारीणि जातरूपोज्ज्वलानि च।पतितानि स्म दृश्यन्ते शिरांसि भरतर्षभ ।।	<td>	6-70-7a6-70-7b	
				
<td>

	विशिखोन्मथितैर्गात्रैर्बाहुभिश्च सकार्मुकैः ।सहस्ताभरणैश्चान्यैरभवच्छादिता मही ।।	<td>	6-70-8a6-70-8b	
				
<td>

	कवचोपहितैर्गात्रैर्हस्तैश्च समलङ्कृतैः ।मुखैश्च चन्द्रसंकाशै रक्तान्तनयनैः शुभैः ।।	<td>	6-70-9a6-70-9b	
				
<td>

	गजवाजिमनुष्याणां सर्वगात्रैश्च भूपते ।आसीत्सर्वा समास्तीर्णा मुहूर्तेन वसुंधराः ।।	<td>	6-70-10a6-70-10b	
				
<td>

	रजोमेघैश्च तुमुलैः शस्त्रविद्युत्प्रकाशिभिः ।आयुधानां च निर्घोषः स्तनयित्नुसमोऽभवत् ।।	<td>	6-70-11a6-70-11b	
				
<td>

	स संप्रहारस्तुमुलःक कटुकः शोणितोदकः।प्रावर्तत कुरूणां च पाण्डवानां च भारत ।।	<td>	6-70-12a6-70-12b	
				
<td>

	तस्मिन्महाभये घोरे तुमुले रोमहर्षणे।ववृषुः शरवर्षाणि क्षत्रिया युद्धदुर्मदाः ।।	<td>	6-70-13a6-70-13b	
				
<td>

	आक्रोशन्कुञ्जरास्तत्र शरवर्षप्रतापिताः ।तावकानां परेषां च संयुगे भरतर्षभ ।।	<td>	6-70-14a6-70-14b	
				
<td>

	संरब्धानां च वीराणां धीराणाममितौजसाम् ।धनुर्ज्यातलशब्देन न प्राज्ञायत किंचन ।।	<td>	6-70-15a6-70-15b	
				
<td>

	उत्थितेषु कबन्धेषु सर्वतः शोमितोदके।समरे पर्यधावन्त नृपा रिपुवधोद्यताः ।।	<td>	6-70-16a6-70-16b	
				
<td>

	शरशक्तिगदाभिस्ते खङ्गैश्चामिततेजसः ।निजघ्नुः समरेऽन्योन्यं शूराः परिघबाहवः ।।	<td>	6-70-17a6-70-17b	
				
<td>

	बभ्रमुः कुञ्जराश्चात्र शरैर्विद्धा निरङ्कुशाः ।अश्वाश्च पर्यधावन्त हतारोहा दिशो दश ।।	<td>	6-70-18a6-70-18b	
				
<td>

	उत्पत्य निपतन्त्यन्ये शरघातप्रपीडिताः।तावकानां परेषां च योधा भरतसत्तम ।।	<td>	6-70-19a6-70-19b	
				
<td>

	वाहानामुत्तमाङ्गानां कार्मुकाणां च भारत।गदानां परिघाणां च हस्तानां चोरुभिः सह ।।	<td>	6-70-20a6-70-20b	
				
<td>

	पादानां भूषणानां च केयूराणां च सङ्घशः।राशयस्तत्र दृश्यन्ते भीष्मभीमसमागमे ।।	<td>	6-70-21a6-70-21b	
				
<td>

	अश्वानां कुञ्जराणां च रथानां चानिवर्तिनाम् ।सङ्घाताः स्म प्रदृश्यन्ते तत्रतत्र विशांपते ।।	<td>	6-70-22a6-70-22b	
				
<td>

	गदाभिरसिभिः प्रासैर्बाणैश्च नतपर्वभिः ।जघ्नुः परस्पर तत्र क्षत्रियाः काल आगते ।।	<td>	6-70-23a6-70-23b	
				
<td>

	अपरे बाहुभिर्वीरा नियुद्धकुशला युधि।बहुधा समसञ्जन्त आयसैः परिघैरिव ।।	<td>	6-70-24a6-70-24b	
				
<td>

	मुष्टिभिर्जानुभिश्चैव तलैश्चैव विशांपते ।अन्योन्यं जघ्रिरे वीरास्तावकाः पाण्डवैः सह ।।	<td>	6-70-25a6-70-25b	
				
<td>

	पतितैः पात्यमानैश्च विचेष्टद्भिश्च भूतले।घोरमायोधनं जज्ञे तत्रतत्र जनेश्वर ।।	<td>	6-70-26a6-70-26b	
				
<td>

	विरथा रथिनश्चात्र निस्त्रिंशवरधारिणःक ।अन्योन्यमभिधावन्तः परस्परवधैषिणः ।।	<td>	6-70-27a6-70-27b	
				
<td>

	ततो दुर्योधनो राजा कलिङ्गैर्बहुभिर्वृतः।पुरस्कृत्य रणे भीष्मं पाण्डवानभ्यवर्तत ।।	<td>	6-70-28a6-70-28b	
				
<td>

	तथैव पाण्डवाः सर्वे परिवार्य वृकोदरम्।भीष्ममभ्यद्रवन्क्रुद्धास्ततो युद्धमवर्तत ।।	<td>	6-70-29a6-70-29b	
<td>

	।। इति श्रीमन्महाभारते भीष्मपर्वणि भीष्मवधपर्वणि पञ्चमदिवसयुद्धे सप्ततितमोऽध्यायः ।।	<td>		

महाभारतम्/भीष्मपर्व