बृहत्संहिता/अध्यायः २६
२६  आषाढीयोगाध्यायः ।।
आषाढ्यां समतुलिताधिवासितानाम्	
अन्येद्युर्यदधिकतां उपैति बीजम् ।	
तद्वृद्धिर्भवति न जायते यदूनं	
मन्त्रो +अस्मिन्भवति तुलाभिमन्त्रणाय ।।	२६.०१ ।।
 स्तोतव्या मन्त्रयोगेन सत्या देवी सरस्वती ।	
 दर्शयिष्यसि यत्सत्यं सत्ये सत्यव्रता ह्यसि ।।	२६.०२ ।।
 येन सत्येन चन्द्रार्कौ ग्रहा ज्योतिर्गणास्तथा ।	
 उत्तिष्ठन्तीह पूर्वेण पश्चादस्तं व्रजन्ति च ।।	२६.०३ ।।
 यत्सत्यं सर्ववेदेषु यत्सत्यं ब्रह्मवादिषु ।	
 यत्सत्यं त्रिषु लोकेषु तत्सत्यं इह दृश्यताम् ।।	२६.०४ ।।
 ब्रह्मणो दुहितासि त्वं आदित्यैति प्रकीर्तिता ।	
 काश्यपी गोत्रतश्चएव नामतो विश्रुता तुला ।।	२६.०५ ।।
क्षौमं चतुःसूत्रकसन्निबद्धं	
षडङ्गुलं शिक्यकवस्त्रं अस्याः ।	
सूत्रप्रमाणं च दशाङ्गुलानि	
षडेव *कक्ष्य[क्.कक्ष]उभयशिक्यमध्ये ।।	२६.०६ ।।
याम्ये शिक्ये काञ्चनं सन्निवेश्यं	
शेषद्रव्याण्युत्तरे +अम्बूनि *चएव[क्.चएवम्] ।	
तोयैः कौप्यैः *सैन्धवैः[क्.स्यन्दिभिः] सारसैश्च	
वृष्टिर्[वर्.वृद्धिर्] हीना मध्यमा चोत्तमा च ।।	२६.०७ ।।
दन्तैर्नागा गोहयऽद्याश्च लोम्ना	
हेम्ना भूपाः शिक्थकेन द्विजाद्याः ।	
तद्वद्देशा वर्षमासा दिशश्च	
शेषद्रव्याण्यात्मरूपस्थितानि ।।	२६.०८ ।।
 हैमी प्रधाना रजतेन मध्या तयोरलाभे खदिरेण कार्या ।	
 विद्धः पुमान्येन शरेण सा वा तुला प्रमाणेन भवेद्वितस्तिः ।।	२६.०९ ।।
 हीनस्य नाशो +अभ्यधिकस्य वृद्धिस्तुल्येन तुल्यं तुलितं तुलायाम् ।	
 एतत्तुलाकोशरहस्यं उक्तं प्राजेशयोगे +अपि नरो विदध्यात् ।।	२६.१० ।।
स्वातावषाढास्वथ रोहिणीषु	
पापग्रहा योगगता न शस्ताः ।	
ग्राह्यं तु योगद्वयं अप्युपोष्य	
यदाधिमासो द्विगुणीकरोति ।।	२६.११ ।।
त्रयो +अपि योगाः सदृशाः फलेन	
यदा तदा वाच्यं असंशयेन ।	
विपर्यये यत्त्विह रोहिणीजं	
फलं तदेवाभ्यधिकं निगद्यम् ।।	२६.१२ ।।
 निष्पत्तिरग्निकोपो वृष्टिर्मन्दाथ मध्यमा श्रेष्ठा ।	
 बहुजलपवना पुष्टा शुभा च पूर्वादिभिः पवनैः ।।	२६.१३ ।।
 वृत्तायां आषाढ्यां कृष्णचतुर्थ्यां अजैकपादऋक्षे ।]	
 यदि वर्षति पर्जन्यः प्रावृट्शस्ता न चेन्न ततः ।।]	२६.१४ ।।
 आषाढ्यां पौर्णमास्यां तु यद्यैशानो +अनिलो भवेत् ।]	
 अस्तं गच्छति तीक्ष्णांशौ सस्यसम्पत्तिरुत्तमा ।।]	२६.१५ ।।