रामायणम्/उत्तरकाण्डम्/सर्गः ४०
तथा स्म तेषां वसतामृक्षवानररक्षसाम् ।	
राघवस्तु महातेजाः सुग्रीवमिदमब्रवीत् ।। ७.४०.१ ।।	
गम्यतां सौम्य किष्किन्धां दुराधर्षां सुरासुरैः ।	
पालयस्व सहामात्यो राज्यं निहतकण्टकम् ।। ७.४०.२ ।।	
अङ्गदं च महाबाहो प्रीत्या परमया युतः ।	
पश्य त्वं हनुमन्तं च नलं च सुमहाबलम् ।। ७.४०.३ ।।	
सुषेणं श्वशुरं वीरं तारं च बलिनां वरम् ।	
कुमुदं चैव दुर्धर्षं नीलं चैव महाबलम् ।। ७.४०.४ ।।	
वीरं शतवलिं चैव मैन्दं द्विविदमेव च ।	
गजं गवाक्षं गवयं शरभं च महाबलम् ।	
पश्य प्रीतिसमायुक्तो गन्धमादनमेव च ।। ७.४०.५ ।।	
ऋषभं च सुविक्रान्तं जाम्बवन्तं महाबलम् ।	
ये चेमे सुमहात्मानो मदर्थे त्यक्तजीविताः ।। ७.४०.६ ।।	
पश्य त्वं प्रीतिसंयुक्तो मा चैषां विप्रियं कृथाः ।। ७.४०.७ ।।	
एवमुक्त्वा तु सुग्रीवमाश्लिष्य च पुनः पुनः ।	
विभीषणमुवाचाथ रामो मधुरया गिरा ।। ७.४०.८ ।।	
लङ्कां प्रशाधि धर्मेण धर्मज्ञस्त्वं मतो मम ।	
पुरस्य राक्षसानां च स्वभ्रातुस्सम्मतो ह्यसि ।। ७.४०.९ ।।	
मा च बुद्धिमधर्मे त्वं कुर्या राजन्कथञ्चन ।	
बुद्धिमन्तो हि राजानो ध्रुवमश्नन्ति मेदिनीम् ।। ७.४०.१० ।।	
अहं च नित्यशो राजन्सुग्रीवसहितस्त्वया ।	
स्मर्तव्यः परया प्रीत्या गच्छ त्वं विगतज्वरः ।। ७.४०.११ ।।	
रामस्य भाषितं श्रुत्वा ऋक्षवानरराक्षसाः ।	
साधुसाध्विति काकुत्स्थं प्रशशंसुः पुनः पुनः ।। ७.४०.१२ ।।	
तव बुद्धिर्महाबाहो वीर्यमद्भुतमेव च ।	
माधुर्यं परमं राम स्वयम्भोरिव नित्यदा ।। ७.४०.१३ ।।	
तेषामेवं ब्रुवाणानां वानराणां च राक्षसाम् ।	
हनूमान्प्रवणः भूत्वा राघवं वाक्यमब्रवीत् ।। ७.४०.१४ ।।	
स्नेहो मे परमो राजंस्त्वयि तिष्ठतु नित्यदा ।	
भक्तिश्च नियता वीर भावो नान्यत्र गच्छतु ।। ७.४०.१५ ।।	
वायद्रामकथा वीर चरिष्यति महीतले ।	
तावच्छरीरे वत्स्यन्ति प्राणा मम न संशयः ।। ७.४०.१६ ।।	
यच्चैतच्चरितं दिव्यं कथा ते रघुनन्दन ।	
तन्मयाप्सरसो नाम श्रावयेयुर्नरर्षभ ।। ७.४०.१७ ।।	
तच्छ्रुत्वाहं ततो वीर तव चर्यामृतं प्रभो ।	
उत्कण्ठां तां हरिष्यामि मेघलेखामिवानिलः ।। ७.४०.१८ ।।	
एवं ब्रुवाणं रामस्तु हनूमन्तं वरासनात् ।	
उत्थाय सस्वजे स्नेहाद्वाक्यमेतदुवाच ह ।। ७.४०.१९ ।।	
एवमेतत्कपिश्रेष्ठ भविता नात्र संशयः ।	
चरिष्यति कथा यावदेषा लोके च मामिका ।	
तावत्ते भविता कीर्तिः शरीरे ऽप्यसवस्तथा ।। ७.४०.२० ।।	
लोका हि यावत्स्थास्यन्ति तावत्स्थास्यति मे कथा ।। ७.४०.२१ ।। लोके च मामिका ।	
एकैकस्योपकारस्य प्राणान्दास्यामि ते कपे ।	
नरः प्रत्युपकाराणामापस्त्वायाति पात्रताम् ।। ७.४०.२२ ।।	
ततो ऽस्य हारं चन्द्राभं मुच्य कण्ठात्स राघवः ।	
वैडूर्यतरलं कण्ठे बबन्ध च हनूमतः ।। ७.४०.२३ ।।	
तेनोरसि निबद्धेन हारेण महता कपिः ।	
रराज हेमशैलेन्द्रश्चन्द्रेणाक्रान्तमस्तकः ।। ७.४०.२४ ।।	
श्रुत्वा तु राघवस्यैतदुत्थायोत्थाय वानराः ।	
प्रणम्य शिरसा पादौ निर्जग्मुस्ते महाबलाः ।। ७.४०.२५ ।।	
सुग्रीवः स च रामेण निरन्तरमुरोगतः ।	
विभीषणश्च धर्मात्मा सर्वे ते बाष्पविक्लवाः ।। ७.४०.२६ ।।	
सर्वे च ते बाष्पकलाः साश्रुनेत्रा विचेतसः ।	
सम्मूढा इव दुःखेन त्यजन्तो राघवं तदा ।। ७.४०.२७ ।।	
कृतप्रसादास्तेनैवं राघवेण महात्मना ।	
जग्मुः स्वं स्वं गृहं सर्वे देही देहमिव त्यजन् ।। ७.४०.२८ ।।	
ततस्तु ते राक्षसऋक्षवानराः प्रणम्य रामं रघुवंशवर्धनम् ।	
वियोगजाश्रुप्रतिपूर्णलोचनाः प्रतिप्रयातास्तु यथा निवासिनः ।। ७.४०.२९ ।।	
इत्यार्षे श्रीमद्रामायणे वाल्मीकीये आदिकाव्ये श्रीमदुत्तरकाण्डे चत्वारिंशः सर्गः ।। ४० ।।	

रामायणम्/उत्तरकाण्डम्