बृहत्संहिता/अध्यायः ७४
७४ सौभाग्यकरणाध्यायः ।।
जात्यं मनोभवसुखं सुभगस्य सर्वम्	
आभासमात्रं इतरस्य मनोवियोगात् ।	
चित्तेन भावयति दूरगताअपि यं स्त्री	
गर्भं बिभर्ति सदृशं पुरुषस्य तस्य ।।	७४.०१ ।। 
भङ्क्त्वा काण्डं पादपस्यौप्तं उर्व्यां	
बीजं वाअस्यां नान्यतां एति यद्वत् ।	
एवं ह्यात्मा जायते स्त्रीषु भूयः	
कश्चित्तस्मिन्क्षेत्रयोगाद्विशेषः ।।	७४.०२ ।। 
आत्मा सहएति मनसा मन इन्द्रियेण	
स्वार्थेन चैन्द्रियं इति क्रम एष शीघ्रः ।	
योगो +अयं एव मनसः किं अगम्यं अस्ति	
यस्मिन्मनो व्रजति तत्र गतो +अयं आत्मा ।।	७४.०३ ।। 
आत्माअयं आत्मनि गतो हृदये +अतिसूक्ष्मो	
ग्राह्यो +अचलेन मनसा सतताभियोगात् ।	
यो यं विचिन्तयति याति स तन्मयत्वं	
यस्मादतः सुभगं एव गता युवत्यः ।।	७४.०४ ।। 
 दाक्षिण्यं एकं सुभगत्वहेतुर्विद्वेषणं तद्विपरीतचेष्टा ।	
 मन्त्रओषधऽद्यैः कुहकप्रयोगैर्भवन्ति दोषा बहवो न शर्म ।।	७४.०५ ।। 
 वाल्लभ्यं आयाति विहाय मानं दौर्भाग्यं आपादयते +अभिमानः ।	
 कृच्छ्रेण संसाधयते +अभिमानी कार्याण्ययत्नेन वदन्प्रियाणि ।।	७४.०६ ।। 
 तेजो न तद्यत्प्रियसाहसत्वं वाक्यं न चानिष्टं असत्प्रणीतम् ।	
 कार्यस्य गत्व?अन्तं अनुद्धता ये तेजस्विनस्ते न विकत्थना ये ।।	७४.०७ ।। 
 यः सार्वजन्यं सुभगत्वं इच्छेद्गुणान्स सर्वस्य वदेत्परोक्षम्[क्.परोक्षे] ।	
 प्राप्नोति दोषानसतो +अप्यनेकान्परस्य यो दोषकथां करोति ।।	७४.०८ ।। 
 सर्वौपकारानुगतस्य लोकः सर्वौपकारानुगतो नरस्य ।	
 कृत्वाउपकारं द्विषतां विपत्सु या कीर्तिरल्पेन न सा शुभेन ।।	७४.०९ ।। 
 तृणैरिवाग्निः सुतरां विवृद्धिं आछाद्यमानो +अपि गुणो +अभ्युपैति ।	
 स केवलं दुर्जनभावं एति हन्तुं गुणान्वाञ्छति यः परस्य ।।	७४.१० ।।