स्कन्दपुराणम्/खण्डः ६ (नागरखण्डः)/अध्यायः १२०
॥ सूत उवाच ॥ ॥ 
एवं शक्रादयो देवा जितास्ते तु रणाजिरे ॥ 
महिषेण ततो राज्यं त्रैलोक्येऽपि चकार सः ॥ १ ॥ 
यत्किञ्चित्त्रिषु लोकेषु सारभूतं प्रपश्यति ॥ 
गजवाजिरथाश्वादि सर्वं गृह्णाति सोऽसुरः ॥ २ ॥ 
एवं प्रवर्तमानस्य तस्य देवाः सवासवाः ॥ 
वधार्थं मिलिताश्चक्रुः कथा दुःखसम न्विताः ॥ ३ ॥ 
एतस्मिन्नंतरे प्राप्तो नारदो मुनिसत्तमः ॥ 
दृष्ट्वा तं माहिषं सर्वं व्यवहारं महोत्कटम् ॥ ४ ॥ 
ततश्च कथयामास सर्वं तेषां सविस्त रम् ॥ 
तस्य संचेष्टितं भूरि लोकत्रयप्रपीडनम् ॥ ५ ॥ 
अथ तेषां महाकोपो भूय एवाभ्यवर्धत ॥ 
नारदस्य वचः श्रुत्वा तादृग्लोककथोद्भवम् ॥ ॥ ६ ॥ 
तेषां कोपोद्भवो घर्मो वक्त्रद्वारेण निर्ययौ ॥ 
येन दिङ्मंडलं सर्वं तत्क्षणात्कलुषीकृतम् ॥ ७ ॥ 
एतस्मिन्नंतरे तत्र कार्तिकेयः समभ्ययात् ॥ 
पप्रच्छ च किमेतद्धि देवानां कोपकारणम् ॥ 
येन कालुष्यतां प्राप्तं दिक्चक्रं सकलं मुने ॥ च ॥ 
॥ नारद उवाच ॥ ॥ 
एतेषां सांप्रतं स्कन्द मया वार्ता निवेदिता ॥ 
त्रैलोक्यं दानवैः सर्वैर्यथा नीतं मदोत्कटैः ॥ ९ ॥ 
स्त्रीरत्नमश्वरत्नं वा न किंचित्कस्यचिद्गृहे ॥ 
ते दृष्ट्वा मोक्षयंति स्म दुर्निवार्या मदोत्कटाः ॥ ६.१२०.१० ॥ 
तच्छ्रुत्वा कार्तिकेयस्य विशेषात्संप्रजायत ॥ 
वक्त्रद्वारेण देवानां यथा कोपः समागतः ॥ ११ ॥ 
एतस्मिन्नंतरे जाता तत्कोपांते कुमारिका ॥ 
सर्वलक्षणसंपन्ना दिव्यतेजोऽन्विता शुभा ॥ १२ ॥ 
कार्तिकेयस्य कोपेन कोपे मिश्रे दिवौकसाम् ॥ 
यस्माज्जातात्र सा कन्या तस्मात्कात्यायनी स्मृता ॥ १३ ॥ 
ततस्तस्या ददौ वज्रमायुधं त्रिदशाधिपः ॥ 
शक्तिं स्कन्दः सुतीक्ष्णाग्रां चापं देवो जनार्दनः ॥ १४ ॥ 
त्रिशूलं च महादेवः पाशं च वरुणः स्वयम् ॥ 
आदित्यश्च सितान्बाणांश्चंद्रमाश्चर्म चोत्तमम् ॥ १५ ॥ 
निस्त्रिंशं निर्ऋतिस्तुष्ट उल्मुकं च हुताशनः ॥ 
वायुश्च च्छुरिकां तीक्ष्णां धनदः परिघं तथा ॥ १६ ॥ 
दण्डं प्रेताधिपो रौद्रं वधाय सुरविद्विषाम् ॥ 
द्वादशैवं समालोक्य साऽऽयुधानि द्विजोत्तमाः ॥ १७ ॥
कात्यायनी ततश्चक्रे भुजद्वादशकं तदा ॥ 
जग्राह च द्रुतं तानि सुरास्त्राणि दिवौकसाम् ॥ १८ ॥ 
ततः प्रोवाच तान्सर्वान्संप्रहृष्टतनूरुहा ॥ 
यदर्थं विबुधश्रेष्ठाः सृष्टा तद्ब्रूत मा चिरम्॥ १९ ॥ 
सर्वं कार्यं करिष्यामि युष्माकं नात्र संशयः ॥ 
॥ देवा ऊचुः ॥ ॥ 
महिषो दानवो रौद्रः समुत्पन्नोऽत्र सांप्रतम् ॥ ६.१२०.२० ॥ 
अवध्यः सर्वभूतानां मानुषाणां विशेषतः ॥ 
मुक्त्वैकां योषितं तेन त्वमस्माभिर्विनिर्मिता ॥ २१ ॥ 
तस्मात्त्वं सांप्रतं गच्छ विंध्याख्यं पर्वतोत्तमम् ॥ 
तपस्तत्र कुरुष्वोग्र तेजो येनाभिवर्धते ॥ २२ ॥ 
ततस्तु तेजःसंयुक्तां त्वां ज्ञात्वा वयमेव हि ॥ 
अग्रे धृत्वा करिष्यामो युद्धं तेन दुरात्मना ॥ २३ ॥ 
ततस्त्वच्छस्त्रनिर्दग्धः पंचत्वं स प्रयास्यति ॥ 
वयं च त्रिदशैश्वर्यं लभिष्यामो हतद्विषः ॥ २४ ॥ 
इति श्रीस्कांदे महापुराण एकाशीतिसाहस्र्यां संहितायां षष्ठे नागरखण्डे हाटकेश्वरक्षेत्रमाहात्म्ये कात्यायन्युत्पत्तिवर्णनंनाम विंशत्युत्तरशततमोऽध्यायः॥ ॥१२०॥। ॥ छ ॥