महाभारतम्-12-शांतिपर्व-354
नरनारायणाभ्यां नारदाय श्रीभगवन्महिमानुवर्णनम्।। 1।।
वदर्थाश्रमे नरादेन चिरतरं तपश्चर्या।। 2।।
<td>

	नरनारायणावूचतुः।	<td>	12-354-1x	
				
<td>

	धन्योस्यनुगृहीतोसि यत्ते दृष्टः स्वयंप्रभुः।न हि तं दृष्टवान्कश्चित्पद्मयोनिरपि स्वयम्।।	<td>	12-354-1a12-354-1b	
				
<td>

	अव्यक्तयोनिर्भगवान्दुर्दर्शः पुरुषोत्तमः।नारदैतद्धि नौ सत्यं वचनं समुदाहृतम्।।	<td>	12-354-2a12-354-2b	
				
<td>

	नास्य भक्तात्प्रियतरो लोके कश्चन विद्यते।ततः स्वयं दर्शितवान्स्वमात्मानं द्विजोत्तम।।	<td>	12-354-3a12-354-3b	
				
<td>

	तपो हि तप्यतस्तस्य यत्स्थानं परमात्मनः।न तत्संप्राप्नुते कश्चिदृते ह्यावां द्वितोत्तम।।	<td>	12-354-4a12-354-4b	
				
<td>

	या हि सूर्यसहस्रस्य समस्तस्य भवेद्द्युतिः।स्थानस्य सा भवेत्तस्य स्वयं तेन विराजता।।	<td>	12-354-5a12-354-5b	
				
<td>

	तस्मादुत्तिष्ठते विप्र देवाद्विश्वभुवः पतेः।क्षमा क्षमावतां श्रेष्ठ यया भूमिस्तु युज्यते।।	<td>	12-354-6a12-354-6b	
				
<td>

	तस्माच्चोत्तिष्ठते देवात्सर्वभूतहिताद्रसः।आपो हि तेन युज्यन्ते द्रवत्वं प्राप्नुवन्ति च।।	<td>	12-354-7a12-354-7b	
				
<td>

	तस्मादेव समुद्भूतं तेजो रूपगुणात्मकम्।येन संयुज्यते सूर्यस्ततो लोके विराजते।।	<td>	12-354-8a12-354-8b	
				
<td>

	तस्माद्देवात्समुद्भूतः स्पर्शस्तु पुरुषोत्तमात्।येन स्म युज्यते वायुस्ततो लोकान्विवात्यसौ।।	<td>	12-354-9a12-354-9b	
				
<td>

	तस्माच्चोत्तिष्ठते शब्दः सर्वलोकेश्वरात्प्रभोः।आकाशं युज्यते येन ततस्तिष्ठत्यसंवृतम्।।	<td>	12-354-10a12-354-10b	
				
<td>

	तस्माच्चोत्तिष्ठते देवात्सर्वभूतगतं मनः।चन्द्रमा येन संयुक्तः प्रकाशगुणधारणः।।	<td>	12-354-11a12-354-11b	
				
<td>

	सद्भूतोत्पादकं नाम तत्स्थानं वेदसंज्ञितम्।विद्यासहायो यत्रास्ते भगवान्हव्यकव्यभुक्।।	<td>	12-354-12a12-354-12b	
				
<td>

	ये हि निष्कल्मषा लोके पुण्यपापविवर्जिताः।तेषां वै क्षेममध्वानं गच्छतां द्विजसत्तम।।	<td>	12-354-13a12-354-13b	
				
<td>

	सर्वलोके तमोहन्ता आदित्यो द्वारमुच्यते।` ज्वालामाली महातेजा येनेदं धार्यते जगत्।।'	<td>	12-354-14a12-354-14b	
				
<td>

	आदित्यदग्धसर्वाङ्गा अदृश्याः केनचित्क्वचित्।परमाणुभूता भूत्वा तु तं देवं प्रविशन्त्युत।।	<td>	12-354-15a12-354-15b	
				
<td>

	तस्मादपि च निर्मुक्ता अनिरुद्धतनौ स्थिताः।मनोभूतास्ततो भूत्वा प्रद्युम्नं प्रविशन्त्युत।।	<td>	12-354-16a12-354-16b	
				
<td>

	प्रद्युम्नाच्चापि निर्मुक्ता जीवं संकर्षणं ततः।विशन्ति विप्रप्रवराः साङ्ख्या भागवतैः सह।।	<td>	12-354-17a12-354-17b	
				
				
<td>

	ततस्त्रैगुण्यहीनास्ते परमात्मानमञ्जसा।प्रविशन्ति द्विजश्रेष्ठाः क्षेत्रज्ञं निर्गुणात्मकम्।सर्वावासं वासुदेवं क्षेत्रज्ञं विद्धि तत्त्वतः।।	<td>	12-354-18a12-354-18b12-354-18c	
				
<td>

	समाहितमनस्काश्च नियताः संयतेन्द्रियाः।एकान्तभावोपगता वासुदेवं विशन्ति ते।।	<td>	12-354-19a12-354-19b	
				
<td>

	आवामपि च धर्मस्य गुहे जातौ द्विजोत्तम।रम्यां विशालामाश्रित्य तप उग्रं समास्थितौ।।	<td>	12-354-20a12-354-20b	
				
<td>

	ये तु तस्यैव देवस्य प्रादुर्भावाः सुरप्रियाः।भविष्यन्ति त्रिलोकस्थास्तेषां स्वस्तीत्यथो द्विज।।	<td>	12-354-21a12-354-21b	
				
<td>

	विधिना स्वेन युक्ताभ्यां यथापूर्वं द्विजोत्तम।आस्थिताभ्यां सर्वकृच्छ्रं व्रतं सम्यगनुत्तमम्।।	<td>	12-354-22a12-354-22b	
				
<td>

	`स्वार्थेन विधिना युक्तः सर्वकृच्छ्रव्रते स्थितः।'आवाभ्यामपि दृष्टस्त्वं श्वेतद्वीपे तपोधन।।	<td>	12-354-23a12-354-23b	
				
<td>

	समागतो भगवता संकल्पं कृतवांस्तथा।सर्वं हि नौ संविदितं त्रैलोक्ये सचराचरे।।	<td>	12-354-24a12-354-24b	
				
<td>

	यद्भविष्यति वृत्तं वा वर्तते वा शुभाशुभम्।सर्वं स ते कथितवान्देवदेवो महामुने।।	<td>	12-354-25a12-354-25b	
<td>

	वैशंपायन उवाच।	<td>	12-354-26x	
				
<td>

	एतच्छ्रुत्वा तयोर्वाक्यं तपस्युग्रे च वर्ततोः।नारदः प्राञ्जलिर्भूत्वा नारायणपरायणः।।	<td>	12-354-26a12-354-26b	
				
<td>

	जजाप विधिवन्मन्त्रान्नारायणगतान्बहून्।दिव्यं वर्षसहस्रं हि नरनारायणाश्रमे।।	<td>	12-354-27a12-354-27b	
				
<td>

	अवसत्स महातेजा नारदो भगवानृषिः।तावेवाभ्यर्चयन्देवौ नरनारायणौ च तौ।।	<td>	12-354-28a12-354-28b	
<td>

	।। इति श्रीमन्महाभारते शान्तिपर्वणि मोक्षधर्मपर्वणि नारायणीये चतुःपञ्चादशधिकत्रिशततमोऽध्यायः।। 354।।	<td>

12-354-2 आकाशयोनिर्भगवानिति ध. पाठः।।
12-354-7 सर्वभूतहितोरस इति थ. पाठः।।
12-354-15 परमाण्वात्मभूतास्तु तं देशं प्रतिसन्त्युतेति थ. पाठः।।
12-354-17 विप्रप्रवरास्तेषां शुद्धा गतिर्हिसेति ध. पाठः।।
12-354-20 विशालां बदरीम्।।

महाभारतम्/शांतिपर्व