बृहत्संहिता/अध्यायः ८१
८१ पद्मरागलक्षणाद्यायः ।।
 सौगन्धिककुरुविन्दस्फटिकेभ्यः पद्मरागसम्भूतिः[क्ऽस्त्र्. पद्मरागो सम्भूतिः] ।	
 सौगन्धिकजा भ्रमराञ्जनाब्जजम्बूरसद्युतयः ।।	८१.०१ ।। 
 कुरुविन्दभवाः शबला मन्दद्युतयश्च धातुभिर्विद्धाः ।	
 स्फटिकभवा द्युतिमन्तो नानावर्णा विशुद्धाश्च ।।	८१.०२ ।। 
 स्निग्धः प्रभानुलेपी स्वच्छो +अर्चिष्मान्गुरुः सुसंस्थानः ।	
 अन्तःप्रभो +अतिरागो[क्.अतिरागा] मणिरत्नगुणाः समस्तानाम् ।।	८१.०३ ।। 
 कलुषा मन्दद्युतयो लेखाकीर्णाः सधातवः खण्डाः ।	
 दुर्विद्धा न मनोज्ञाः सशर्कराश्चैति मणिदोषाः ।।	८१.०४ ।। 
 भ्रमरशिखिकण्ठवर्णो दीपशिखासप्रभो भुजङ्गानाम् ।	
 भवति मणिः किक मूर्धनि यो +अनर्घेयः स विज्ञेयः ।।	८१.०५ ।। 
यस्तं बिभर्ति मनुजाधिपतिर्न तस्य	
दोषा भवन्ति विषरोगकृताः कदा चित् ।	
राष्ट्रे च नित्यं अभिवर्षति तस्य देवः	
शत्रूंश्च नाशयति तस्य मणेः प्रभावात् ।।	८१.०६ ।। 
 षड्विंशतिः सहस्राण्येकस्य मणेः पलप्रमाणस्य ।	
 कर्षत्रयस्य विंशतिरुपदिष्टा पद्मरागस्य ।।	८१.०७ ।। 
 अर्धपलस्य द्वादश कर्षस्य एकस्य षट्सहस्राणि ।	
 यच्चाष्टमाषकधृतं तस्य सहस्रत्रयं मूल्यम् ।।	८१.०८ ।। 
 माषकचतुष्टयं दशशतक्रयं द्वौ तु पञ्चशतमूल्यौ ।	
 परिकल्प्यं अन्तराले मूल्यं हीनाधिकगुणानाम् ।।	८१.०९ ।। 
 वर्णन्यूनस्यार्धं तेजोहीनस्य मूल्यं अष्टांशम् ।	
 अल्पगुणो बहुदोषो मूल्यात्प्राप्नोति विंशांशम् ।।	८१.१० ।। 
 आधूम्रं व्रणबहुलं स्वल्पगुणं चाप्नुयाद्द्विशतभागम् ।	
 इति पद्मरागमूल्यं पूर्वाचार्यैः समुद्दिष्टम् ।।	८१.११ ।।