अर्थशास्त्रम्/अधिकरणम् २/अध्यायः ६
समाहर्ता दुर्गं राष्ट्रं खनिं सेतुं वनं व्रजं वणिक्-पथं चावेक्षेत   ।। ०२.६.०१  ।।
 शुल्कं दण्डः पौतवं नागरिको लक्षण-अध्यक्षो मुद्रा-अध्यक्षः सुरा सूना सूत्रं तैलं घृतं क्षारः सौवर्णिकः पण्य-संस्था वेश्या द्यूतं वास्तुकं कारु-शिल्पि-गणो देवता-अध्यक्षो द्वार-बहिरिका-आदेयं च दुर्गं   ।। ०२.६.०२  ।।
 सीता भागो बलिः करो वणिक्नदी-पालस्तरो नावः पत्तनं विविचितं वर्तनी रज्जुश्चोर-रज्जुश्च राष्ट्रं   ।। ०२.६.०३  ।।
 सुवर्ण-रजत-वज्र-मणि-मुक्ता-प्रवाल-शङ्ख-लोह-लवण-भूमि-प्रस्तर-रस-धातवः खनिः   ।। ०२.६.०४  ।।
 पुष्प-फल-वाट-षण्ड-केदार-मूल-वापाः सेतुः   ।। ०२.६.०५  ।।
 पशु-मृग-द्रव्य-हस्ति-वन-परिग्रहो वनं   ।। ०२.६.०६  ।।
 गो-महिषं अज-अविकं खर-उष्त्रं अश्व-अश्वतरं च व्रजः   ।। ०२.६.०७  ।।
 स्थल-पथो वारि-पथश्च वणिक्-पथः   ।। ०२.६.०८  ।।
 इत्याय-शरीरं   ।। ०२.६.०९  ।।
 मूल्यं भागो व्याजी परिघः क्ल्प्तम्(क्लृप्तम्) रूपिकं अत्ययश्चऽय-मुखं   ।। ०२.६.१०  ।।
 देव-पितृ-पूजा-दान-अर्थम् । स्वस्ति-वाचनम् । अन्तःपुरम् । महानसम् । दूत-प्रावर्तिमम् । कोष्ठ-अगारम् । आयुध-अगारम् । पण्य-गृहम् । कुप्य-गृहम् । कर्म-अन्तो । विष्टिः । पत्ति-अश्व-रथ-द्विप-परिग्रहो । गो-मण्डलम् । पशु-मृग-पक्षि-व्याल-वाटाः । काष्ठ-तृण-वाटाश्चैति व्यय-शरीरं   ।। ०२.६.११  ।।
 राज-वर्षं मासः पक्षो दिवसश्च व्युष्टम् । वर्षा-हेमन्त-ग्रीष्माणां तृतीय-सप्तमा दिवस-ऊनाः पक्षाः शेषाः पूर्णाः । पृथग्-अधिमासकः । इति कालः   ।। ०२.६.१२  ।।
 करणीयं सिद्धं शेषं आय-व्ययौ नीवी च   ।। ०२.६.१३  ।।
 संस्थानं प्रचारः शरीर-अवस्थापनं आदानं सर्व-समुदय-पिण्डः संजातं  एतत्करणीयं   ।। ०२.६.१४  ।।
 कोश-अर्पितं राज-हारः पुर-व्ययश्च प्रविष्टं परम-संवत्सर-अनुवृत्तं शासन-मुक्तं मुख-आज्ञप्तं चापातनीयं  एतत्सिद्धं   ।। ०२.६.१५  ।।
 सिद्धि-कर्म-योगः दण्ड-शेषं आहरणीयं बलात्-कृत-प्रतिष्टब्धं अवमृष्टं च प्रशोध्यं  एतत्शेषम् । असारं अल्प-सारं च   ।। ०२.६.१६  ।।
 वर्तमानः पर्युषितोअन्य-जातश्चऽयः   ।। ०२.६.१७  ।।
 दिवस-अनुवृत्तो वर्तमानः   ।। ०२.६.१८  ।।
 परम-सांवत्सरिकः पर-प्रचार-संक्रान्तो वा पर्युषितः   ।। ०२.६.१९  ।।
 नष्ट-प्रस्मृतं आयुक्त-दण्डः पार्श्वं पारिहीणिकं औपायनिकं डमर-गतक-स्वं अपुत्रकं निधिश्चान्य-जातः   ।। ०२.६.२०  ।।
 विक्षेप-व्याधित-अन्तर-आरम्भ-शेषं च व्यय-प्रत्यायः   ।। ०२.६.२१  ।।
 विक्रिये पण्यानां अर्घ-वृद्धिरुपजा । मान-उन्मान-विशेषो व्याजी । क्रय-संघर्षे वार्ध-वृद्धिः  इत्यायः   ।। ०२.६.२२  ।।
 नित्यो नित्य-उत्पादिको लाभो लाभ-उत्पादिक इति व्ययः  बाह्यं अभ्यन्तरं चायं विद्याद्वर्ष-शतादपि   ।। ०२.६.२३  ।।
 दिवस-अनुवृत्तो नित्यः   ।। ०२.६.२४  ।।
 पक्ष-मास-संवत्सर-लाभो लाभः   ।। ०२.६.२५  ।।
 तयोरुत्पन्नो नित्य-उत्पादिको लाभ-उत्पादिक इति व्ययः   ।। ०२.६.२६  ।।
 संजातादाय-व्यय-विशुद्धा नीवी । प्राप्ता चानुवृत्ता च   ।। ०२.६.२७  ।।
 एवं कुर्यात्समुदयं वृद्धिं चऽयस्य दर्शयेत् । ।। ०२.६.२८अ ब  ।।
 ह्रासं व्ययस्य च प्राज्ञः साधयेच्च विपर्ययं    ।। ०२.६.२८च्द्  ।।