महाभारतम्-07-द्रोणपर्व-075
श्रीकृष्णेनार्जुनम्प्रति द्रोणादिभिर्जयद्रथरक्षणप्रतिज्ञादिकथनम्।। 1 ।।

5-75-2	अशब्दो निषेधे। अज्ञात्वेत्यर्थः।।
5-75-25	संविधानं प्रतिविधानम्।।
5-75-27	पद्मव्यूहः पश्चार्धे पश्चाद्भागे यस्य। सूची सूचीमुखो व्यूहः।।
5-75-75	पञ्चसप्ततितमोऽध्यायः।।

सञ्जय उवाच॥

प्रतिज्ञाते तु पार्थेन सिन्धुराजवधे तदा |
वासुदेवो महाबाहुर्धनञ्जयमभाषत ॥१॥

भ्रातॄणां मतमाज्ञाय त्वया वाचा प्रतिश्रुतम् |
सैन्धवं श्वोऽस्मि हन्तेति तत्साहसतमं कृतम् ॥२॥

असंमन्त्र्य मया सार्धमतिभारोऽयमुद्यतः |
कथं नु सर्वलोकस्य नावहास्या भवेमहि ॥३॥

धार्तराष्ट्रस्य शिबिरे मया प्रणिहिताश्चराः |
त इमे शीघ्रमागम्य प्रवृत्तिं वेदयन्ति नः ॥४॥

त्वया वै सम्प्रतिज्ञाते सिन्धुराजवधे तदा |
सिंहनादः सवादित्रः सुमहानिह तैः श्रुतः ॥५॥

तेन शब्देन वित्रस्ता धार्तराष्ट्राः ससैन्धवाः |
नाकस्मात्सिंहनादोऽयमिति मत्वा व्यवस्थिताः ॥६॥

सुमहाञ्शब्दसम्पातः कौरवाणां महाभुज |
आसीन्नागाश्वपत्तीनां रथघोषश्च भैरवः ॥७॥

अभिमन्युवधं श्रुत्वा ध्रुवमार्तो धनञ्जयः |
रात्रौ निर्यास्यति क्रोधादिति मत्वा व्यवस्थिताः ॥८॥

तैर्यतद्भिरियं सत्या श्रुता सत्यवतस्तव |
प्रतिज्ञा सिन्धुराजस्य वधे राजीवलोचन ॥९॥

ततो विमनसः सर्वे त्रस्ताः क्षुद्रमृगा इव |
आसन्सुयोधनामात्याः स च राजा जयद्रथः ॥१०॥

अथोत्थाय सहामात्यैर्दीनः शिबिरमात्मनः |
आयात्सौवीरसिन्धूनामीश्वरो भृशदुःखितः ॥११॥

स मन्त्रकाले संमन्त्र्य सर्वा नैःश्रेयसीः क्रियाः |
सुयोधनमिदं वाक्यमब्रवीद्राजसंसदि ॥१२॥

मामसौ पुत्रहन्तेति श्वोऽभियाता धनञ्जयः |
प्रतिज्ञातो हि सेनाया मध्ये तेन वधो मम ॥१३॥

तां न देवा न गन्धर्वा नासुरोरगराक्षसाः |
उत्सहन्तेऽन्यथा कर्तुं प्रतिज्ञां सव्यसाचिनः ॥१४॥

ते मां रक्षत सङ्ग्रामे मा वो मूर्ध्नि धनञ्जयः |
पदं कृत्वाप्नुयाल्लक्ष्यं तस्मादत्र विधीयताम् ॥१५॥

अथ रक्षा न मे सङ्ख्ये क्रियते कुरुनन्दन |
अनुजानीहि मां राजन्गमिष्यामि गृहान्प्रति ॥१६॥

एवमुक्तस्त्ववाक्षीर्षो विमनाः स सुयोधनः |
श्रुत्वाभिशप्तवन्तं त्वां ध्यानमेवान्वपद्यत ॥१७॥

तमार्तमभिसम्प्रेक्ष्य राजा किल स सैन्धवः |
मृदु चात्महितं चैव सापेक्षमिदमुक्तवान् ॥१८॥

नाहं पश्यामि भवतां तथावीर्यं धनुर्धरम् |
योऽर्जुनस्यास्त्रमस्त्रेण प्रतिहन्यान्महाहवे ॥१९॥

वासुदेवसहायस्य गाण्डीवं धुन्वतो धनुः |
कोऽर्जुनस्याग्रतस्तिष्ठेत्साक्षादपि शतक्रतुः ॥२०॥

महेश्वरोऽपि पार्थेन श्रूयते योधितः पुरा |
पदातिना महातेजा गिरौ हिमवति प्रभुः ॥२१॥

दानवानां सहस्राणि हिरण्यपुरवासिनाम् |
जघानेकरथेनैव देवराजप्रचोदितः ॥२२॥

समायुक्तो हि कौन्तेयो वासुदेवेन धीमता |
सामरानपि लोकांस्त्रीन्निहन्यादिति मे मतिः ॥२३॥

सोऽहमिच्छाम्यनुज्ञातुं रक्षितुं वा महात्मना |
द्रोणेन सहपुत्रेण वीरेण यदि मन्यसे ॥२४॥

स राज्ञा स्वयमाचार्यो भृशमाक्रन्दितोऽर्जुन |
संविधानं च विहितं रथाश्च किल सज्जिताः ॥२५॥

कर्णो भूरिश्रवा द्रौणिर्वृषसेनश्च दुर्जयः |
कृपश्च मद्रराजश्च षडेतेऽस्य पुरोगमाः ॥२६॥

शकटः पद्मपश्चार्धो व्यूहो द्रोणेन कल्पितः |
पद्मकर्णिकमध्यस्थः सूचीपाशे जयद्रथः ॥२७॥

स्थास्यते रक्षितो वीरैः सिन्धुराड्युद्धदुर्मदैः ॥२७॥

धनुष्यस्त्रे च वीर्ये च प्राणे चैव तथोरसि |
अविषह्यतमा ह्येते निश्चिताः पार्थ षड्रथाः ॥२८॥

एतानजित्वा सगणान्नैव प्राप्यो जयद्रथः ॥२८॥

तेषामेकैकशो वीर्यं षण्णां त्वमनुचिन्तय |
सहिता हि नरव्याघ्रा न शक्या जेतुमञ्जसा ॥२९॥

भूयश्च चिन्तयिष्यामि नीतिमात्महिताय वै |
मन्त्रज्ञैः सचिवैः सार्धं सुहृद्भिः कार्यसिद्धये ॥३०॥

महाभारतम्/द्रोणपर्व