गरुडपुराणम्/ब्रह्मकाण्डः (मोक्षकाण्डः)/अध्यायः १७
श्रीगरुडमहापुराणम् १७
गरुड उवाच  ।
चतुर्जन्मसु वै कृष्ण शच्याद्यैः सह भारती  ।
एकदेह विशिष्टैव भुवि जातेति चोक्तवान्  ॥ ३,१७.१ ॥
कारणं ब्रूहि मे ब्रह्मन् शिष्याय तव सुव्रत  ।
गरुडेनैवमुक्तस्तमुवाच मधुसूदनः  ॥ ३,१७.२ ॥
श्रीकृष्ण उवाच  ।
विशिष्टदेहसं प्राप्तौ भारत्याः पक्षिसत्तम  ।
वक्ष्यामि कारणं वीन्द्र सावधानमनाः शृणु  ॥ ३,१७.३ ॥
पुरा कृतयुगे वीन्द्र रुद्रभार्या च पार्वती  ।
इन्द्रभार्या शची देवी यम भार्याच शामला  ॥ ३,१७.४ ॥
अश्विभार्या उषा देवी भर्तृभिः सहिता खग  ।
ब्रह्मलोकं ययुस्तत्र ब्रह्माणं ददृशुस्तदा  ॥ ३,१७.५ ॥
हावं भावं विलासं च दर्शयामासुरञ्जसा  ।
दृष्ट्वा ता उद्धता ब्रह्मा शशाप खगसत्तम  ॥ ३,१७.६ ॥
उद्धताश्च यतो यूयं मानुषीं योनिमाप्स्यथ  ।
तत्र स्वभर्तृसंयोगमवाप्स्यथ खगेश्वर  ॥ ३,१७.७ ॥
एवं शप्तास्तु ताः सर्वा आजग्मुर्मेरुपर्वतम्  ।
तत्रोपविष्टं ब्रह्माणं वञ्चयामासुरञ्जसा  ॥ ३,१७.८ ॥
तूष्णीमेव स्थिते वीन्द्र वञ्चयन्त्यः स्थिताः पुनः  ।
ततस्तूष्णीं स्थितं वीन्द्र वञ्चयामासुरञ्जसा  ॥ ३,१७.९ ॥
त्रिवारानन्तरं ब्रह्मा शप्तवांस्ता महाप्रभुः  ।
त्रिवारं वञ्चनं यस्मादेकवारं च दर्शनम्  ॥ ३,१७.१० ॥
किं चाश्रुत्वातः पश्चाच्चतुर्जन्मसु भूतले  ।
एकदेहान्मानुषत्वं भविष्यति न संशयः  ॥ ३,१७.११ ॥
द्वितीये जन्मनि तथा अन्यगात्वमवाप्स्यथ  ।
तृतीये जन्मनि तथा भर्तृसंयोग माप्स्यथ  ॥ ३,१७.१२ ॥
जन्मन्याद्ये चतुर्थे च नान्यगात्वमवाप्स्यथ  ।
तथा स्वभर्तृसंयोगं नावाप्स्यथ च सर्वशः  ॥ ३,१७.१३ ॥
एवं शप्तास्तु ताः सर्वा ब्रह्मणा पक्षिसत्तम  ।
तदा विचारयामासुर्मिलित्वा मेरुमूर्धनि  ॥ ३,१७.१४ ॥
ब्रह्मशापस्त्वनिर्वाय उपायैः शतशोपि च  ।
नीचैः समागमो निन्द्यस्तथैव च विपत्तिदः  ॥ ३,१७.१५ ॥
उत्तमेन च संगेन दैवेनाप्यर्थदो भवेत् ।
देवानामुत्तमो वायुस्तदर्थं संगमाचरेत् ॥ ३,१७.१६ ॥
विचार्यैवमुमाद्या भारत्याः सेवां तु चक्रिरे  ।
सहस्रवत्सरान्ते सा भारती तोषिताब्रवीत् ॥ ३,१७.१७ ॥
मत्सेवां च किमर्थं वै ह्याचरिष्यन्ति सुव्रताः  ।
तस्यां रक्ताश्च ता देव्यस्त्वब्रुवन्स्वचिकीर्षितम्  ॥ ३,१७.१८ ॥
पुरा वयं तु शप्ताः स्म ब्रह्मणा क्रोधरूपिणा  ।
एकदेहान्मानुषत्वमवाप्स्यथ वराङ्गनाः  ॥ ३,१७.१९ ॥
चतुर्थजन्मन्यप्येवं द्वितीये जन्मनि प्रभो  ।
समाप्स्यथान्यगात्वं चेत्येवं शप्ता ह भामिनि  ॥ ३,१७.२० ॥
अस्माकं वायुना देवेनान्यगात्वं न दोषभाक् ।
अतस्त्वयैकदेहत्वमिच्छामो देवि जन्मसु  ॥ ३,१७.२१ ॥
हत्युक्ता ताभिरथ च तथैत्युक्त्वा द्विजोत्तम  ।
सा पार्वत्यादिभिर्युक्ता भारतीत्यभवद्भुवि  ॥ ३,१७.२२ ॥
शिवनाम्नो द्विजस्यैव गृहे सा तु कुमारिका  ।
कर्मैक्यार्थं तपश्चक्रेः विष्णोश्च शिवसंज्ञिनः  ॥ ३,१७.२३ ॥
तपसा तोषिता विष्णुः शिव संज्ञो महाप्रभुः  ।
वरं प्रादात्तृतीयेस्मिन्कृष्णजन्मनि भो स्त्रियः  ॥ ३,१७.२४ ॥
सम्यक्त्वभर्तृसंयोगो भविष्यति विना भवम्  ।
यतोनया च पार्वत्या प्रेरिता एव सर्वशः  ॥ ३,१७.२५ ॥
विलासं दर्शयामास ब्रह्मणः परमेष्ठिनः  ।
अतः सा पार्वाती श्रेष्ठा ब्रह्मदेहे न संशयः  ॥ ३,१७.२६ ॥
कृष्णदेहेपि तस्यास्तु न भविष्यति संगमः  ।
अन्यगात्वं द्वितीयेस्मिन्भविष्यति न संशयः  ॥ ३,१७.२७ ॥
रुद्रान्तः स्थो हरिश्चैव वहं दत्त्वा स्त्रियां प्रभुः  ।
अन्तर्धानं ययौ श्रीमान्स्वलोकं गतवानभूत् ॥ ३,१७.२८ ॥
विसृज्य ताश्च तं देहं बभूवुर्नलकन्यकाः  ।
इन्द्रसेनेति संज्ञां च लब्ध्वा ताश्च तपोवनम्  ॥ ३,१७.२९ ॥
ययुस्तत्र चरन्त्यस्ता ददृशुर्मुद्गलं त्वृषिम्  ।
तस्य दर्शनमात्रेण बभूवुः काममोहिताः  ॥ ३,१७.३० ॥
मुद्गलस्याभिमानं हि नाशयित्वा च मारुतः  ।
रमयामास तत्रस्था भारत्यादिवराङ्गनाः  ॥ ३,१७.३१ ॥
तद्देहेन विसृष्टा सा बभूव द्रौपदीति च  ।
यस्मात्सा द्रुपदाज्जाता तस्मात्सा द्रौपदी स्मृता  ॥ ३,१७.३२ ॥
वेदिमध्यात्समुद्भूता तस्मात्सायोनिजा स्मृता  ।
कृष्णवर्णा यतस्तस्मात्सा कृष्णा भूतले स्मृता  ॥ ३,१७.३३ ॥
कृष्णादेहपि भारत्या अभिमानः सदा स्मृतः  ।
शच्यादेरभिमानस्तु तस्मिन्देहे कदाचन  ॥ ३,१७.३४ ॥
यस्याः स्वभर्तृसंयोगकाले च खगसत्तम  ।
अभिमानस्तदैव स्यात्तस्या एव न चान्यथा  ॥ ३,१७.३५ ॥
एतासां रमणे काले उमायाः पक्षिसत्तम  ।
अभिमानश्च नास्त्येव स्वाप एव रताः सदा  ॥ ३,१७.३६ ॥
पार्थस्य रमणे काले द्रौपद्याश्च कलेवरे  ।
भारत्याश्च तथा शच्या अभिमानद्वयं स्मृतम्  ॥ ३,१७.३७ ॥
उमादेः श्याम लादेश्च अभिमानक्षतिस्तदा  ।
सर्वासां स्वाप एव स्यान्नात्र कार्या विचारणा  ॥ ३,१७.३८ ॥
अर्जुनं वीररूपेण प्रविष्टो वायुरेव च  ।
भारतीं रमते नित्यं शामलां च युधिष्ठिरः  ॥ ३,१७.३९ ॥
सुंदरेण च रूपेण प्रविष्टो नकुले मरुत् ।
रमते भारतीं नित्यं नकुलश्चाप्युषां खग  ॥ ३,१७.४० ॥
नीतिरूपेण चाविष्टो सहदेवे च मारुतः  ।
द्रौपदीं रमते नित्यं सहदेवोप्युषां खग  ॥ ३,१७.४१ ॥
शच्याद्या द्रौपदीदेहे नापुः संगं च मारुतः  ।
तासामतोन्यगामित्वं कृष्णादेहे न चिन्तयेत् ॥ ३,१७.४२ ॥
धर्मादिदेहसंगं च भारत्या नैव चिन्तयेत् ।
मनुजस्य च देहस्य तासां संगं चिन्तयेत् ॥ ३,१७.४३ ॥
अपरोक्षवतीनां तु तासां लेपो न सर्वथा  ।
अथवा मुद्गलस्येव रतिकाले खगेश्वर  ॥ ३,१७.४४ ॥
रमणं चक्रुरेवं ता अतो दोषो न विद्यते  ।
एकस्मिन्दिवसे वीन्द्र धर्मो वायुश्च तावुभौ  ॥ ३,१७.४५ ॥
रमणं चक्रतुः सम्यक्कृष्णादेहेऽपि मानद  ।
तथाप्यनन्यागामित्वं चिन्तनीयं न संशयः  ॥ ३,१७.४६ ॥
सुराणां सुरभोग्याश्च भोगं जानन्ति देवताः  ।
न जानन्त्येव मर्त्यांस्तु तेषु देहेषु ते पुनः  ॥ ३,१७.४७ ॥
नीरक्षीरविविकं च हंसो वेत्ति न चापरः  ।
अतः स्वभर्तृसंयोगं कृष्णादेहेन चिन्तयेत्कृष्णादेहेन्यगामित्वं नैव चिन्त्यं खगेश्वर  ॥ ३,१७.४८ ॥
इति श्रीगारुडे महापुराणे उत्तरखण्डे तृतीयांशे ब्रह्मकाण्डे भारत्या विशिष्टदेह संप्राप्त्यै कारणनिरूपणं नाम सप्तदशोऽध्यायः

ब्रह्मकाण्डः