रामायणम्/उत्तरकाण्डम्/सर्गः १
प्राप्तराज्यस्य रामस्य राक्षसानां वधे कृते ।	
आजग्मुर्ऋषयः सर्वे राघवं प्रतिनन्दितुम् ।। ७.१.१ ।।	
कौशिको ऽथ यवक्रीतो गार्ग्यो गालव एव च ।	
कण्वो मेधातिथेः पुत्रः पूर्वस्यां दिशि ये श्रिताः ।। ७.१.२ ।।	
स्वस्त्यात्रेयो ऽथ भगवान्नमुचिः प्रमुचिस्तथा ।	
आजग्मुस्ते सहागस्त्या ये श्रिता दक्षिणां दिशम् ।। ७.१.३ ।।	
नृषद्गुः कवषो धौम्यो रौद्रेयश्च महानृषिः ।	
ते ऽप्याजग्मुः सशिष्या वै ये श्रिताः पश्चिमां दिशम् ।। ७.१.४ ।।	
वसिष्ठः कश्यपो ऽथात्रिर्विश्वामित्रः सगौतमः ।	
जमदग्निर्भरद्वाजस्ते ऽपि सप्तर्षयस्तथा ।। ७.१.५ ।।	
उदीच्यां दिशि सप्तैते नित्यमेव निवासिनः ।। ७.१.६ ।।	
सम्प्राप्य ते महात्मानो राघवस्य निवेशनम् ।	
विष्टिताः प्रतिहारार्थं हुताशनसमप्रभाः ।	
वेदवेदाङ्गविदुषो नानाशास्त्रविशारदाः ।। ७.१.७ ।।	
द्वाःस्थं प्रोवाच धर्मात्मा अगस्त्यो मुनिसत्तमः ।	
निवेद्यतां दाशरथेर्ऋषीनस्मान्समागतान् ।। ७.१.८ ।।	
प्रतीहारस्ततस्तूर्णमगस्त्यवचनाद्द्रुतम् ।	
समीपं राघवस्याशु प्रविवेश महात्मनः ।। ७.१.९ ।।	
नयेङ्गितज्ञः सद्वृत्तो दक्षो धैर्यसमन्वितः ।	
स रामं दृश्य सहसा पूर्णचन्द्रसमप्रभम् ।। ७.१.१० ।।	
अगस्त्यं कथयामास सम्प्राप्तमृषिभिः सह ।। ७.१.११ ।।	
श्रुत्वा प्राप्तान्मुनींस्तांस्तु बालसूर्यसमप्रभान् ।	
प्रत्युवाच ततो द्वास्स्थं प्रवेशय यथासुखम् ।। ७.१.१२ ।।	
तान् सम्प्राप्तान् मुनीन् दृष्ट्वा प्रत्युत्थाय कृताञ्जलिः ।	
पाद्यार्घ्यादिभिरानर्च गां निवेद्य च सादरम् ।। ७.१.१३ ।।	
रामो ऽभिवाद्य प्रयत आसनान्यादिदेश ह ।	
तेषु काञ्चनचित्रेषु महत्सु च वरेषु च ।। ७.१.१४ ।।	
कुशान्तर्धानदत्तेषु मृगचर्मयुतेषु च ।	
यथार्हमुपविष्टास्ते आसनेष्वृषिपुङ्गवाः ।। ७.१.१५ ।।	
रामेण कुशलं पृष्टाः सशिष्याः सपुरोगमाः ।	
महर्षयो वेदविदो रामं वचनमब्रुवन् ।। ७.१.१६ ।।	
कुशलं नो महाबाहो सर्वत्र रघुनन्दन ।	
त्वां तु दिष्ट्या कुशलिनं पश्यामो हतशात्रवम् ।। ७.१.१७ ।।	
दिष्ट्या त्वया हतो राजन्रावणो लोकरावणः ।	
न हि भारः स ते राम रावणः पुत्रपौत्रवान् ।। ७.१.१८ ।।	
सधनुस्त्वं हि लोकांस्त्रीन्विजयेथा न संशयः ।	
दिष्ट्या त्वया हतो राम रावणो राक्षसेश्वरः ।। ७.१.१९ ।।	
दिष्ट्या विजयिनं त्वाद्य पश्यामः सह सीतया ।	
लक्ष्मणेन च धर्मात्मन्भ्रात्रा त्वद्धितकारिणा ।। ७.१.२० ।।	
मातृभिर्भ्रातृसहितं पश्यामो ऽद्य वयं नृप ।	
दिष्ट्या प्रहस्तो विकटो विरूपाक्षो महोदरः ।	
अकम्पनश्च दुर्धर्षो निहतास्ते निशाचराः ।। ७.१.२१ ।।	
यस्य प्रमाणाद्विपुलं प्रमाणं नेह विद्यते ।	
दिष्ट्या ते समरे राम कुम्भकर्णो निपातितः ।। ७.१.२२ ।।	
त्रिशिराश्चातिकायश्च देवान्तकनरान्तकौ ।	
दिष्ट्या ते निहता राम महावीर्या निशाचराः ।। ७.१.२३ ।।	
कुम्भश्चैव निकुम्भश्च राक्षसौ भीमदर्शनौ ।	
दिष्ट्या तौ निहतौ राम कुम्भकर्णसुतौ मृधे ।। ७.१.२४ ।।	
युद्धोन्मत्तश्च मत्तश्च कालान्तकयमोपमौ ।	
यज्ञकोपश्च बलवान्धूम्राक्षो नाम राक्षसः ।। ७.१.२५ ।।	
कुर्वन्तः कदनं घोरमेते शस्त्रास्त्रपारगाः ।	
अन्तकप्रतिमैर्बाणैर्दिष्ट्या विनिहतास्त्वया ।। ७.१.२६ ।।	
दिष्ट्या त्वं राक्षसेन्द्रेण द्वन्द्वयुद्धमुपागतः ।	
देवतानामवध्येन विजयं प्राप्तवानसि ।। ७.१.२७ ।।	
सङ्ख्ये तस्य न किञ्चित्तु रावणस्य पराभवः ।	
द्वन्द्वयुद्धमनुप्राप्तो दिष्ट्या ते रावणिर्हतः ।। ७.१.२८ ।।	
दिष्ट्या तस्य महाबाहो कालस्येवाभिधावतः ।	
मुक्तः सुररिपोर्वीर प्राप्तश्च विजयस्त्वया ।। ७.१.२९ ।।	
अभिनन्दाम ते सर्वे संश्रुत्येन्द्रजितो वधम् ।	
सो ऽवध्यः सर्वभूतानां महामायाधरो युधि ।। ७.१.३० ।।	
विस्मयस्त्वेष चास्माकं तच्छ्रुत्वेन्द्रजितं हतम् ।। ७.१.३१ ।।	
एते चान्ये च बहवो राक्षसाः कामरूपिणः ।	
दिष्ट्या त्वया हता वीरा रघूणां कुलवर्द्धन ।। ७.१.३२ ।।	
दत्त्वा पुण्यामिमां वीर सौम्यामभयदक्षिणाम् ।।	
दिष्ट्या वर्धसि काकुत्स्थ जयेनामित्रकर्शन ।। ७.१.३३ ।।	
श्रुत्वा तु तेषां वचनमृषीणां भावितात्मनाम् ।	
विस्मयं परमं गत्वा रामः प्राञ्जलिरब्रवीत् ।। ७.१.३४ ।।	
भगवन्तः कुम्भकर्णं रावणं च निशाचरम् ।	
अतिक्रम्य महावीर्यौ किं प्रशंसथ रावणिम् ।। ७.१.३५ ।।	
महोदरं प्रहस्तं च विरूपाक्षं च राक्षसम् ।	
मत्तोन्मत्तौ च दुर्धर्षौ देवान्तकनरान्तकौ ।।	
अतिक्रम्य महावीर्यान् किं प्रशंसथ रावणिम् ।। ७.१.३६ ।।	
अतिकायं त्रिशिरसं धूम्राक्षं च निशाचरम् ।	
अतिक्रम्य महावीर्यान्किं प्रशंसथ रावणिम् ।। ७.१.३७ ।।	
कीदृशो वै प्रभावो ऽस्य किं बलं कः पराक्रमः ।	
केन वा कारणेनैष रावणादतिरिच्यते ।। ७.१.३८ ।।	
शक्यं यदि मया श्रोतुं न खल्वाज्ञापयामि वः ।	
यदि गुह्यं न चेद्वक्तुं श्रोतुमिच्छामि कथ्यताम् ।। ७.१.३९ ।।	
शक्रो ऽपि विजितस्तेन कथं लब्धवरश्च सः ।	
कथं च बलवानन्पुत्रो न पिता तस्य रावणः ।। ७.१.४० ।।	
कथं पितुश्चाभ्यधिको महाहवे शक्रस्य जेता हि कथं स राक्षसः ।	
वराश्च लब्धाः कथयस्व मे ऽद्य तत्पृच्छतश्चास्य मुनीन्द्र सर्वम् ।। ७.१.४१ ।।	
इत्यार्षे श्रीमद्रामायणे वाल्मीकीये आदिकाव्ये श्रीमदुत्तरकाण्डे प्रथमः सर्गः ।। १ ।।	

रामायणम्/उत्तरकाण्डम्