रामायणम्/उत्तरकाण्डम्/सर्गः १४
ततस्तु सचिवैः सार्धं षड्भिर्नित्यं बलोद्धतैः ।	
महोदरप्रहस्ताभ्यां मारीचशुकसारणैः ।। ७.१४.१ ।।	
धूम्राक्षेण च वीरेण नित्यं समरगृध्नुना ।	
वृतः संप्रययौ श्रीमान्क्रोधाल्लोकान्दहन्निव ।। ७.१४.२ ।।	
पुराणि स नदीः शैलान्वनान्युपवनानि च ।	
अतिक्रम्य मुहूर्तेन कैलासं गिरिमागमत् ।। ७.१४.३ ।।	
सन्निविष्टं गिरौ तस्मिन्राक्षसेन्द्रं निशम्य तु ।	
युद्धे ऽत्यर्थकृतोत्साहं दुरात्मानं समन्त्रिणम् ।। ७.१४.४ ।।	
यक्षा न शेकुः संस्थातुं प्रमुखे तस्य रक्षसः ।	
राज्ञो भ्रातेति विज्ञाय गता यत्र धनेश्वरः ।। ७.१४.५ ।।	
ते गत्वा सर्वमाचख्युर्भ्रातुस्तस्य चिकीर्षितम् ।	
अनुज्ञाता ययुर्हष्टा युद्धाय धनदेन ते ।। ७.१४.६ ।।	
ततो बलानां सङ्क्षोभो व्यवर्धत महोदधेः ।	
तस्य नैर्ऋतराजस्य शैलं सञ्चालयन्निव ।। ७.१४.७ ।।	
ततो युद्धं समभवद्यक्षराक्षससङ्कुलम् ।	
व्यथिताश्चाभवंस्तत्र सचिवा राक्षसस्य ते ।। ७.१४.८ ।।	
स दृष्ट्वा तादृशं सैन्यं दशग्रीवो निशाचरः ।	
हर्षनादान्बहून्कृत्वा स क्रोधादभ्यधावत ।। ७.१४.९ ।।	
ये तु ते राक्षसेन्द्रस्य सचिवा घोरविक्रमाः ।	
तेषां सहस्रमेकैकं यक्षाणां समयोधयन् ।। ७.१४.१० ।।	
ततो गदाभिर्मुसलैरसिभिः शक्तितोमरैः ।	
हन्यमानो दशग्रीवस्तत्सैन्यं समगाहत ।। ७.१४.११ ।।	
स निरुच्छ्वासवत्तत्र वध्यमानो दशाननः ।	
वर्षद्भिरिव जीमूतैर्धाराभिरवरुध्यत ।। ७.१४.१२ ।।	
न चकार व्यथां चैव यक्षशस्त्रैः समाहतः ।	
महीधर इवाम्भोदैर्धाराशतसमुक्षितः ।। ७.१४.१३ ।।	
स दुरात्मा समुद्यम्य कालदण्डोपमां गदाम् ।	
प्रविवेश ततः सैन्यं नयन्यक्षान्यमक्षयम् ।। ७.१४.१४ ।।	
स कक्षमिव विस्तीर्णं शुष्केन्धनमिवाकुलम् ।	
वातेनाग्निरिवायत्तो यक्षसैन्यं ददाह तत् ।। ७.१४.१५ ।।	
तैस्तु तत्र महामात्यैर्महोदरशुकादिभिः ।	
अल्पावशेषास्ते यक्षाः कृता वातैरिवाम्बुदाः ।। ७.१४.१६ ।।	
केचित्समाहता भग्नाः पतिताः समरक्षितौ ।	
ओष्ठांश्च दशनैस्तीक्ष्णैरदशन्कुपिता रणे ।। ७.१४.१७ ।।	
श्रान्ताश्चान्योन्यमालिङ्ग्य भ्रष्टशस्त्रा रणाजिरे ।	
सीदन्ति च तदा यक्षाः कूला इव जलेन ह ।। ७.१४.१८ ।।	
हतानां गच्छतां स्वर्गं युध्यतां पृथिवीतले ।	
प्रेक्षतामृषिसङ्घानां न बभूवान्तरं दिवि ।। ७.१४.१९ ।।	
भग्नांस्तु तान्समालक्ष्य यक्षेन्द्रांस्तु महाबलान् ।	
धनाध्यक्षो महाबाहुः प्रेषयामास यक्षकान् ।। ७.१४.२० ।।	
एतस्मिन्नन्तरे राम विस्तीर्णबलवाहनः ।	
प्रेषितो न्यपतद्यक्षो नाम्ना संयोधकण्टकः ।। ७.१४.२१ ।।	
तेन चक्रेण मारीचो विष्णुनेव रणे हतः ।	
पतितो भूतले शैलात्क्षीणपुण्य इव ग्रहः ।। ७.१४.२२ ।।	
ससञ्ज्ञस्तु मुहूर्तेन स विश्रम्य निशाचरः ।	
तं यक्षं योधयामास स च भग्नः प्रदुद्रुवे ।। ७.१४.२३ ।।	
ततः काञ्चनचित्राङ्गं वैडूर्यरजसोक्षितम् ।	
मर्यादां प्रतिहाराणां तोरणान्तरमाविशत् ।। ७.१४.२४ ।।	
तं तु राजन्दशग्रीवं प्रविशन्तं निशाचरम् ।	
सूर्यभानुरिति ख्यातो द्वारपालो न्यवारयत् ।। ७.१४.२५ ।।	
स वार्यमाणो यक्षेण प्रविवेश निशाचरः ।	
यदा तु वारितो राम न व्यतिष्ठत्स राक्षसः ।। ७.१४.२६ ।।	
ततस्तोरणमुत्पाट्य तेन यक्षेण ताडितः ।	
रुधिरं प्रस्रवन्भाति शैलो धातुस्रवैरिव ।। ७.१४.२७ ।।	
स शैलशिखराभेण तोरणेन समाहतः ।	
जगाम न क्षतिं वीरो वरदानात्स्वयम्भुवः ।। ७.१४.२८ ।।	
तेनैव तोरणेनाथ यक्षस्तेनाभिताडितः ।	
नादृश्यत तदा यक्षो भस्मीकृततनुस्तदा ।। ७.१४.२९ ।।	
ततः प्रदुद्रुवुः सर्वे दृष्ट्वा रक्षःपराक्रमम् ।	
ततो नदीर्गुहाश्चैव विविशुर्भयपीडिताः ।	
त्यक्तप्रहरणाः श्रान्ता विवर्णवदनास्तदा ।। ७.१४.३० ।।	
इत्यार्षे श्रीमद्रामायणे वाल्मीकीये आदिकाव्ये श्रीमदुत्तरकाण्डे चतुर्दशः सर्गः ।। १४ ।।	

रामायणम्/उत्तरकाण्डम्