गरुडपुराणम्/आचारकाण्डः/अध्यायः १६५
श्रीगरुडमहापुराणम् १६५
धन्वन्तरिरुवाच  ।
क्रिमयश्च द्विधा प्रोक्ता बाह्यभ्यन्तरभेदतः  ।
बहिर्मलकफासृग्विट्जन्मभेदाच्चतुर्विधाः  ॥ १,१६५.१ ॥
नामतो विंशतिविधा बाह्यास्तत्र मलोद्भवाः  ।
तिलप्रमाणसंस्थानवर्णाः केशाम्बराश्रयाः  ॥ १,१६५.२ ॥
बहुपादाश्च सूक्ष्माश्च यूका लिक्षाश्च नामतः  ।
द्विधा ते कोष्ठपिडिकाः कण्डूगण्डान्प्रकुर्वते  ॥ १,१६५.३ ॥
कुष्ठैकहेतवोऽन्तर्जाः श्लेष्मजा बाह्यसम्भवाः  ।
मधुरान्नगुडक्षीरदधिमत्स्यनवौदनैः  ॥ १,१६५.४ ॥
कफादामाशये जाता वृद्धाः सर्पन्ति सर्वतः  ।
पृथुब्रध्ननिभाः केचित्केचिद्गण्डूपदोपमाः  ॥ १,१६५.५ ॥
रूढधान्याङ्कुराकारास्तनुदीर्घास्तथाणवः  ।
श्वेतास्ताम्रावभासाश्च नामतः सप्तधा तु ते  ॥ १,१६५.६ ॥
अन्त्रादा उदरावेष्टा हृदयादा महागुदाः  ।
च्युरवो दर्भकुसुमाः सुगन्धास्ते च कुर्वते  ॥ १,१६५.७ ॥
हृल्लासमास्यश्रवणमविपाकमरोचकम्  ।
मूर्छाच्छर्दिज्वरानाहकार्श्यक्षवथुपीनसान्  ॥ १,१६५.८ ॥
रक्तवाहिशिरास्थानरक्तजा जन्तवोऽणवः  ।
अपादा वृत्तताम्राश्च सौक्ष्म्यात्केचिददर्शनाः  ॥ १,१६५.९ ॥
केशादा रोमविध्वंसा रोमद्वीपा उदुम्बराः  ।
षट्ते कुष्ठैककर्माणः सहसौरसमातरः  ॥ १,१६५.१० ॥
पक्वाशये पुरीषोत्था जायन्तेऽथोविसर्पिणः  ।
वृद्धास्ते स्युर्भवेयुश्च ते यदामाशयोन्मुखाः  ॥ १,१६५.११ ॥
तदास्योद्गारनिः श्वामविड्गन्धानुविधायिनः  ।
पृथुवृत्ततनुस्थूलाः श्यावपीतसितासिताः  ॥ १,१६५.१२ ॥
ते पञ्चनाम्ना क्रिमयः ककेरुकमकेरुकाः  ।
सौसुरादाः सशूलाख्या लेलिहा जनयन्ति हि  ॥ १,१६५.१३ ॥
वङ्भेदशूलविष्टम्भकार्श्यपारुष्यपाण्डुताः  ।
रोमहर्षाग्निसदनं गुदकण्डूंर्विमार्गगाः  ॥ १,१६५.१४ ॥
इति श्रीगारुडे महापुराणे पूर्वखण्डे प्रथमांशाख्ये आचारकाण्डे क्रिमिनिदानं नाम पञ्चषष्ठ्यधिकशततमोऽध्यायः

आचारकाण्डः