स्कन्दपुराणम्/खण्डः ६ (नागरखण्डः)/अध्यायः ०५९
॥ सूत उवाच ॥ ॥ 
तस्मिन्क्षेत्रे रविः पूर्वं विदुरेण प्रतिष्ठितम् ॥ 
शिवश्च परया भक्त्या तथा विष्णुर्द्विजोत्तमाः ॥ १ ॥ 
यस्तान्पूजयते भक्त्या मानुषो भक्तितस्ततः ॥ 
स यास्यति परं स्थानं यज्ञैरपि सुदुर्लभम् ॥२ ॥ 
हस्तिनापुरसंस्थेन विदुरेण पुरा द्विजाः ॥ 
गालवो मुनिशार्दूलः पृष्टः स्वगृहमागतः ॥ ३ ॥ 
अपुत्रस्य गतिर्लोके कीदृक्संजायते परे ॥ 
एतन्मे पृच्छतो ब्रूहि कृत्वा सद्भावमुत्तमम् ॥ ४ ॥ 
॥ गालव उवाच ॥ ॥ 
अपुत्रस्य गतिर्नास्ति मृतः स्वर्गं न गच्छति ॥ 
द्वादशानामपि तथा यद्येकोऽपि न विद्यते ॥ ५ ॥ 
औरसः क्षेत्रजश्चैव क्रयक्रीतश्च पालितः ॥ 
पौनर्भवः पुनर्दत्तः कुंडो गोलस्तथा परः ॥ 
कानीनश्च सहोढश्च अश्वत्थो ब्रह्मवृक्षकः ॥ ६ ॥ 
एतेषामपि यद्येकः पुरुषाणां न जायते ॥ 
तन्नूनं नरके वासः पुंसंज्ञे वै प्रजायते ॥ ७ ॥ ॥ 
॥ सूत उवाच ॥ ॥ 
तच्छ्रुत्वा वचनं तस्य गालवस्य महात्मनः ॥ 
अपुत्रत्वात्परं दुःखं जगाम विदुरस्तदा ॥ ८ ॥ 
तप्तस्तं गालवः प्राह मा त्वं दुःखपदं व्रज ॥ 
मद्वाक्यात्पुत्रकं वृक्षं विष्णुसंज्ञं द्रुतं कुरु ॥९॥ 
तस्मात्प्राप्स्यसि निःशेषं फलं पुत्रसमुद्भवम् ॥ 
गत्वा पुण्यतमे देशे रक्तशृंगस्य मूर्धनि ॥६.५९.१०॥ 
हाटकेश्वरजे क्षेत्रे सर्ववृद्धिशुभोदये ॥ 
तस्य तद्वचनं श्रुत्वा विदुरस्तत्क्षणाद्ययौ ॥ ११ ॥ 
तत्स्थानं गालवोद्दिष्टं हर्षेण महतान्वितः ॥ 
तत्राश्वत्थतरुं स्थाप्य पुत्रत्वे चाभिषेच्य च ॥ १२ ॥ 
वैवाहिकेन विधिना कृतकृत्यो बभूव ह ॥ 
ततो बभ्राम तत्क्षेत्रं तीर्थयात्रापरायणः॥ १३ ॥
कीर्तितानि विचित्राणि राजर्षीणां महात्मनाम् ॥ 
श्रुत्वा स्थानानि गत्वा च ददर्श स्थानदेवताः॥।४ ॥ 
स दृष्ट्वा कुरुवृद्धस्य कीर्तनानि महात्मनः ॥ 
ततश्चक्रे मतिं तत्र दिव्यप्रासादकर्मणि ॥ १५ ॥ 
ततो माहेश्वरं लिंगं वटाधस्ताद्विधाय सः ॥ 
विष्णुं च स्थापयामास अश्वत्थस्य तरोरधः ॥ १६ ॥ 
निवेश्य च तथा दिव्यं ब्राह्मणेभ्यो न्यवेदयत् ॥ 
एतद्देवत्रयं क्षेत्रे युष्माकं हि मया कृतम् ॥ 
भवद्भिः सकला चास्य चिन्ताकार्या सदैव हि ॥ १७ ॥ 
॥ ब्राह्मणा ऊचुः ॥ ॥ 
वयमस्य करिष्यामो यात्राद्याः सकलाः क्रियाः ॥ १८ ॥ 
तथा वंशोद्भवा ये च पुत्राः पौत्रास्तथापरे ॥ 
करिष्यंति क्रियाः सर्वास्त्वं गच्छ स्वगृहं प्रति ॥ १९ ॥ 
ततो जगाम विदुरः स्वपुरं प्रति हर्षितः ॥ 
कृतकृत्यो द्विजास्ते च चक्रुर्वाक्यं तदुद्भवम्॥ ६.५९.२० ॥ 
माघमासस्य सप्तम्यां सूर्यवारेण यो नरः ॥ 
पूजयेद्भास्करं तत्र स याति परमां गतिम् ॥ २१ ॥ 
शिवं वा सोमवारेण शुक्लाष्टम्यां विशेषतः ॥ 
शयने बोधने विष्णुं सम्यक्छ्रद्धासमन्वितः ॥ २२ ॥ 
तस्मात्सर्वप्रयत्नेन देवानां तत्त्रयं शुभम् ॥ 
पूजनीयं विशेषेण नरैः स्वर्गतिमीप्सुभिः ॥ २३ ॥ 
तत्र सिद्धिं गताः पूर्वं मुनयः संशितव्रताः ॥ 
विदुरेश्वरमाराध्य शतशोऽथ सहस्रशः ॥ २४ ॥ 
ततस्तत्सिद्धिदं ज्ञात्वा लिंगं वै पाकशासनः ॥ 
पांसुभिः पूरयामास यथा कश्चिन्न बुध्यते ॥ २५ ॥ 
कस्यचित्त्वथ कालस्य विदुरस्तत्र चागतः ॥
दृष्ट्वा लोपगतं लिंगं दुःखेन महतान्वितः ॥ २६ ॥ 
एतस्मिन्नेव काले तु वागुवाचाशरीरिणी ॥ 
मा त्वं कुरु विषादं हि लिंगार्थे विदुराधुना ॥२७॥। 
योऽयं स दृश्यते वालो वटस्तस्य तले स्थिता ॥ 
देवद्रोणिः सुरेशेन पांसुभिः परिपूरिता ॥ २८ ॥ 
ततो गजाह्वयात्तूर्णं समानीय धनं बहु ॥ 
शोधयामास तत्स्थानं दिवारात्रमतन्द्रितः ॥ २९ ॥ 
ततो विलोक्य तान्देवान्हर्षेण महतान्वितः ॥ 
प्रासादं निर्ममे तेषां योग्यं साध्वभिसंस्थितम् ॥ ॥ ६.५९.३० ॥ 
कैलासशिखराकारं भास्करार्थे महामुनिः ॥ 
जटामध्यगतं दृष्ट्वा वटस्य च महेश्वरम् ॥ ३१ ॥ 
प्रासादं नाकरोत्तत्र लिंगं यावन्न चालयेत् ॥ 
वासुदेवस्य योग्यां च कृत्वा शालां बृहत्तराम् ॥ ३२ ॥ 
दत्त्वा वृत्तिं च संहृष्टो ब्राह्मणेभ्यो निवेद्य च ॥ 
जगाम स्वाश्रमं भूयो विप्रानामंत्र्य तांस्ततः ॥ ३३ ॥ 
इति श्रीस्कान्दे महापुराण एकाशीतिसाहस्र्यां संहितायां षष्ठे नागरखण्डे हाटकेश्वरक्षेत्रमाहात्म्ये विदुरकृतदेवप्रासादवृत्तान्त वर्णनंनामैकोनषष्टितमोऽध्यायः ॥ ५९ ॥ ॥ छ ॥