महाभारतम्-05-उद्योगपर्व-034
धृतराष्ट्रेण दुर्योधनादिश्रेयस्साधनप्रश्ने विदुरेण नीतिकथनपूर्वकं युधिष्ठिराय राज्यदानस्य तत्साधनत्वकथनम् ।। 1 ।।

5-34-1 दह्यमानस्य चिन्ताग्निनेति ...... ।। 
5-34-2 अजातशत्रोः पध्ये कुरूणां च श्रेयस्करम् ।। 
5-34-3 पापाशङ्की भाविदुःखादुह्रिजन्। पापं स्वकृतं पर्वापराधं पश्यन् ।।
5-34-6 मिथ्योपेतानि कपटद्युतादीनि। अनुपप्यैः असदपायैः प्रयुक्तानि दुःखफलानीत्यर्थः ।।
5-34-8 अनुबन्धान् प्रयोजनानि ।।
5-34-12 असांप्रतं अयुक्तं यथा स्यात्तथा न वर्तितव्यम् ।।
5-34-13 मुखे मुष्टिमन्ते मृत्युदं कर्म न कर्तव्यमित्यर्थः। अनुबन्धे पश्चाद्बन्धम् ।।
5-34-14 आद्यं भक्षणीयम् ।।
5-34-18 अङ्गारकारको हि मूलत उत्कृत्य काष्ठं दहति । अङ्गार इङ्गालः ।।
5-34-20 अनारभ्याः प्रबलैः सह वैरादयः। अगताः कदाचिदप्यप्राप्ताः ।। 
5-34- 23 लघुमूलान् अल्पोपायनान् ।।
5-34- 25 सुपुष्पितः वाचा चक्षुषा चानुग्रहं दर्शयन्नपि अफलः स्यात्। भृत्ये न धनेन वर्धयेत्। सफलोपि सन् दुरारुहः भृत्यवश्यो न भवेत्। अपक्व इति। अन्तर्बलहीनोऽपि बलवत्तां बहिः प्रकाशयेदेवेत्यर्थः ।।
5-34-26 कर्मणा दानेन। लोकं भृत्यवर्गम् ।।
5-34-29 आदितः आदिकालात् सद्भिराचरितं धर्ममाचरत इत्यन्वयः ।।
5-34-30 प्रतिसंवेष्टते संकुचति । बहुफलं न प्रयच्छतीत्यर्थः ।।
5-34-32 न जहाति श्रियम् ।।
5-34-34 सुव्याहृतानि पाण्डित्यवचनानि सुकृतानि तदुपदिष्टकर्माणि। शिलं कणिशाद्यर्जनम् ।।
5-34-40 योगेन अभ्यासेन। मृजया उद्वर्तनेन ।।
5-34-41 अनुक्रमः व्यायामशिक्षादिः । मानं द्रोणादि ।।
5-34-42 प्रमाणं धर्मस्य कारणम् ।।
5-34-44 अकाले इष्टसिद्धए प्राक् भीतः स्यात्। येन माद्येत् लोभादिना तन्न पिबेत् नाश्रयेत् ।।
5-34-45 अभिजनः सहायः ।।
5-34-51 संपन्नं मिष्टम् ।।
5-34-53 शीलाभावे सत्सु अवमानो महान् क्लेश इत्याह अवृत्तीति ।।
5-34-54 ऐश्वर्यमदः पापिष्ठो निन्दिततमो येभ्यस्ते पानमदादयो मदाः ।।
5-34-55 इन्द्रियार्थेषु शब्दादिषु ग्रहैः सूर्यादिभिः ।।
5-34-56 पञ्चवर्गः श्रोत्रादिगणः ।।
5-34-58 आत्मानं मनः ।।
5-34-61 व्यापादयितुं नाशयितुम्। अविधेयाः अवशाः ।।
5-34-62 अर्थतोऽर्थहेतोः। अनर्थतः अन्यायतः ।।
5-34-67 क्षुद्राक्षेण सूक्ष्मछिद्रेण प्रज्ञानं तौ नाशयतः। जालमिव महामीनावित्यर्थः ।।
5-34-68 समवेक्ष्य अनुरुध्य। संभारान् जयसाधनानि ।।
5-34-70 राजानो रावणादयः। राज्यविभ्रमैः ऐश्वर्यविलासैः । स्वकर्मभिः सीताहरणादिभिः ।।
5-34-72 पञ्च इन्द्रियाणि पञ्चप्रयोजनानि शब्दश्रवणादीनि येषां तान्। उत्पततः उत्पथेन गच्छतः ।। 
5-34-73 अनायासः अचाञ्चल्यम् ।।
5-34-74 तितिक्षा द्वन्द्वसहनशीलता। वाक्गुप्ता असंबद्धप्रलापाद्रक्षिता। अन्त्येषु नीचेषु ।।
5-34-75 आक्रोशो रूक्षभाषणम्। परिवादो निन्दा ।।
5-34-77 वाक्यसंयमो नियतं वचनम्। विचित्रं चमत्कारयुक्तम्।।
5-34-79 बीभत्सं निन्दितं यतो न संरोहति ।।
5-34-80 कर्णी कर्णाकृतिफलको बाणः। नालीकः नलिकया प्रक्षेप्यो बाणः। निर्हरन्ति निःसारयन्ति ।।
5-34-81 नामर्मसु किंतु मर्मस्येव ।।
5-34-82 अवाचीनानि नीचकर्माणि ।।
5-34-85 शिष्यस्ते त्वदाज्ञकारी। शासिता पृथिव्याः ।।
5-34-86 भागधेये राज्यांशे पुरस्कृतः
5-34-87 अनुक्रोशात् दयालुत्वात्। आनृशंस्यात् अक्रौर्यात् ।।