रामायणम्/उत्तरकाण्डम्/सर्गः २४
निवर्तमानः संहृष्टो रावणस्सुदुरात्मवान् ।	
जह्रे पथि नरेन्द्रर्षिदेवगन्धर्वकन्यकाः ।। ७.२४.१ ।।	
दर्शनीयां हि रक्षः स कन्यां स्त्रीं वापि पश्यति ।	
हत्वा बन्धुजनं तस्या विमाने तां रुरोध ह ।। ७.२४.२ ।।	
एवं पन्नगकन्याश्च राक्षसासुरमानुषीः ।	
यक्षदानवकन्याश्च विमाने सो ऽध्यरोपयत् ।। ७.२४.३ ।।	
ताश्च सर्वाः समं दुःखान्मुमुचुर्बाष्पजं जलम् ।	
तुल्यमग्न्यर्चिषां तत्र शोकाग्निभयसम्भवम् ।। ७.२४.४ ।।	
ताभिः सर्वानवद्याभिर्नदीभिरिव सागरः ।	
आपूरितं विमानं तद्भयशोकाशिवाश्रुभिः ।। ७.२४.५ ।।	
नागगन्धर्वकन्याश्च महर्षितनयाश्च याः ।	
दैत्यदानवकन्याश्च विमाने शतशो ऽरुदन् ।। ७.२४.६ ।।	
दीर्घकेश्यः सुचार्वङ्ग्यः पूर्णचन्द्रनिभाननाः ।	
पीनस्तन्यस्तथा वज्रवेदिमध्यसमप्रभाः ।। ७.२४.७ ।।	
रथकूबरसङ्काशैः श्रोणिदेशैर्मनोहराः ।	
स्त्रियः सुराङ्गनाप्रख्या निष्टप्तकनकप्रभाः ।। ७.२४.८ ।।	
शोकदुःखभयत्रस्ता विह्वलाश्च सुमध्यमाः ।	
तासां निश्वासवातेन सर्वतः सम्प्रदीपितम् ।। ७.२४.९ ।।	
अग्निहोत्रमिवाभाति सन्निरुद्धाग्निपुष्पकम् ।	
दशग्रीववशं प्राप्तास्तास्तु शोकाकुलाः स्त्रियः ।। ७.२४.१० ।।	
दीनवक्रेक्षणाः श्यामा मृग्यः सिंहवशा इव ।	
काचिच्चिन्तयती तत्र किं नु मां भक्षयिष्यति ।। ७.२४.११ ।।	
काचिद्दध्यौ सुदुःखार्ता अपि मां मारयेदयम् ।	
इति मातृपितऽन्स्मृत्वा भर्तऽन्भ्रातऽंस्तथैव च ।	
दुःखशोकसमाविष्टा विलेपुः सहिताः स्त्रियः ।। ७.२४.१२ ।।	
कथं नु खलु मे पुत्रो भविष्यति मया विना ।	
कथं माता कथं भ्राता निमग्नाः शोकसागरे ।। ७.२४.१३ ।।।	
हा कथं नु करिष्यामि भर्तुस्तस्मादहं विना ।	
मृत्यो प्रसादयामि त्वां नय मां दुःखभागिनीम् ।। ७.२४.१४ ।।	
किन्नु तद्दुष्कृतं कर्म पुरा देहान्तरे कृतम् ।। ७.२४.१५ ।।	
एवं स्म दुःखिताः सर्वाः पतिताः शोकसागरे ।	
न खल्विदानीं पश्यामो दुःखस्यास्यान्तमात्मनः ।। ७.२४.१६ ।।	
अहो धिङ्मानुषं लोकं नास्ति खल्वधमः परः ।	
यद्दुर्बला बलवता भर्तारो रावणेन नः ।। ७.२४.१७ ।।	
सूर्येणोदयता काले नक्षत्राणीव नाशिताः ।	
अहो सुबलवद्रक्षो वधोपायेषु युज्यते ।। ७.२४.१८ ।।	
अहो दुर्वृत्तमास्थाय नात्मानं वैजुगुप्सते ।	
सर्वथा सदृशस्तावद्विक्रमो ऽस्य दुरात्मनः ।। ७.२४.१९ ।।	
इदं त्वसदृशं कर्म परदाराभिमर्शनम् ।	
यस्मादेष परक्यासु रमते राक्षसाधमः ।। ७.२४.२० ।।	
तस्माद्वै स्त्रीकृतेनैव प्राप्स्यते दुर्मतिर्वधम् ।	
सतीभिर्वरनारीभिरेवं वाक्ये ऽभ्युदीरिते ।। ७.२४.२१ ।।	
नेदुर्दुन्दुभयः खस्थाः पुष्पवृष्टिः पपात च ।	
शप्तः स्त्रीभिः स तु समं हतौजा इव निष्प्रभः ।। ७.२४.२२ ।।	
पतिव्रताभिः साध्वीभिर्बभूव विमना इव ।	
एवं विलपितं तासां शृण्वन्राक्षसपुङ्गवः ।	
प्रविवेश पुरीं लङ्कां पूज्यमानो निशाचरैः ।। ७.२४.२३ ।।	
एतस्मिन्नन्तरे घोरा राक्षसी कामरूपिणी ।	
सहसा पतिता भूमौ भगिनी रावणस्य सा ।। ७.२४.२४ ।।	
तां स्वसारं समुत्थाप्य रावणः परिसान्त्वयन् ।	
अब्रवीत्किमिदं भद्रे वक्तुकामा ऽसि मे द्रुतम् ।। ७.२४.२५ ।।	
सा बाष्पपरिरुद्धाक्षी रक्ताक्षी वाक्यमब्रवीत् ।	
कृता ऽस्मि विधवा राजंस्त्वया बलवता बलात् ।। ७.२४.२६ ।।	
एते राजंस्त्वया वीरा दैत्या विनिहता रणे ।	
कालकेया इति ख्याताः सहस्राणि चतुर्दश ।। ७.२४.२७ ।।	
प्राणेभ्यो ऽपि गरीयान्मे तत्र भर्ता महाबलः ।। ७.२४.२८ ।।	
सो ऽपि त्वया हतस्तात रिपुणा भ्रातृगृध्नुना ।	
त्वया ऽस्मि निहता राजन्स्वयमेव हि बन्धुना ।। ७.२४.२९ ।।	
राजन्वैधव्यशब्दं च भोक्ष्यामि त्वत्कृते ह्यहम् ।	
ननु नाम त्वया रक्ष्यो जामाता समरेष्वपि ।	
स त्वया निहतो युद्धे स्वयमेव न लज्जसे ।। ७.२४.३० ।।	
एवमुक्तो दशग्रीवो भगिन्या क्रोशमानया ।	
अब्रवीत्सान्त्वयित्वा तां सामपूर्वमिदं वचः ।। ७.२४.३१ ।।	
अलं वत्से रुदित्वा ते न भेतव्यं च सर्वशः ।	
दानमानप्रसादैस्त्वां तोषयिष्यामि यत्नतः ।। ७.२४.३२ ।।	
युद्धप्रमत्तो व्याक्षिप्तो जयाकाङ्क्षी क्षिपञ्छरान् ।	
नावगच्छामि युद्धेषु स्वान्परान्वाप्यहं शुभे ।। ७.२४.३३ ।।	
जामातरं न जाने स्म प्रहरन्युद्धदुर्मदः ।	
तेनासौ निहतः सङ्ख्ये मया भर्ता तव स्वसः ।। ७.२४.३४ ।।	
अस्मिन्काले तु यत्प्राप्तं तत्करिष्यामि ते हितम् ।	
भ्रातुरैश्वर्ययुक्तस्य खरस्य वस पार्श्वतः ।। ७.२४.३५ ।।	
चतुर्दशानां भ्राता ते सहस्राणां भविष्यति ।	
प्रभुः प्रयाणे दाने च राक्षसानां महाबलः ।। ७.२४.३६ ।।	
तत्र मातृष्वसेयस्ते भ्राता ऽयं वै खरः प्रभुः ।	
भविष्यति तवादेशं सदा कुर्वन्निशाचरः ।। ७.२४.३७ ।।	
शीघ्रं गच्छत्वयं वीरो दण्डकान्परिरक्षितुम् ।	
दूषणो ऽस्य बलाध्यक्षो भविष्यति महाबलः ।। ७.२४.३८ ।।	
तत्र ते वचनं शूरः करिष्यति सदा खरः ।	
रक्षसां कामरूपाणां प्रभुरेष भविष्यति ।। ७.२४.३९ ।।	
एवमुक्त्वा दशग्रीवः सैन्यमस्यादिदेश ह ।	
चतुर्दश सहस्राणि रक्षसां वीर्यशालिनाम् ।। ७.२४.४० ।।	
स तैः परिवृतस्सर्वै राक्षसैर्घोरदर्शनैः ।	
आगच्छत खरः शीघ्रं दण्डकानकुतोभयः ।। ७.२४.४१ ।।	
स तत्र कारयामास राज्यं निहतकण्टकम् ।	
सा च शूर्पणखा तत्र न्यवसद्दण्डकावने ।। ७.२४.४२ ।।	
इत्यार्षे श्रीमद्रामायणे वाल्मीकीये आदिकाव्ये श्रीमदुत्तरकाण्डे चतुर्विंशः सर्गः ।। २४ ।।	

रामायणम्/उत्तरकाण्डम्