याज्ञवल्क्यस्मृतिः/व्यवहाराध्यायः/दायविभागप्रकरणम्
<table>		
		
<td><p>		
	विभागं चेत्पिता कुर्यादिच्छया विभजेत्सुतान्  ।ज्येष्ठं वा श्रेष्ठभागेन सर्वे वा स्युः समांशिनः   । । २.११४  । ।	</p>
<td><p>		
	यदि कुर्यात्समानंशान्पत्न्यः कार्याः समांशिकाः   ।न दत्तं स्त्रीधनं यासां भर्त्रा वा श्वशुरेण वा   । । २.११५  । ।	</p>
<td><p>		
	शक्तस्यानीहमानस्य किंचिद्दत्त्वा पृथक्क्रिया   ।न्यूनाधिकविभक्तानां धर्म्यः पितृकृतः स्मृतः   । । २.११६  । ।	</p>
<td><p>		
	विभजेरन्सुताः पित्रोरूर्ध्वं रिक्थं ऋणं समम्  ।मातुर्दुहितरः शेषं ऋणात्ताभ्य ऋतेऽन्वयः   । । २.११७  । ।	</p>
<td><p>		
	पितृद्रव्याविरोधेन यदन्यत्स्वयं अर्जितम्  ।मैत्रमौद्वाहिकं चैव दायादानां न तद्भवेत् । । २.११८  । ।	</p>
<td><p>		
	क्रमादभ्यागतं द्रव्यं हृतं अप्युद्धरेत्तु यः   ।दायादेभ्यो न तद्दद्याद्विद्यया लब्धं एव च   । । २.११९  । ।	</p>
<td><p>		
	सामान्यार्थसमुत्थाने विभागस्तु समः स्मृतः   ।अनेकपितृकाणां तु पितृतो भागकल्पना   । । २.१२०  । ।	</p>
<td><p>		
	भूर्या पितामहोपात्ता निबन्धो द्रव्यं एव वा   ।तत्र स्यात्सदृशं स्वाम्यं पितुः पुत्रस्य चैव हि   । । २.१२१  । ।	</p>
<td><p>		
	विभक्तेषु सुतो जातः सवर्णायां विभागभाक्  ।दृश्याद्वा तद्विभागः स्यादायव्ययविशोधितात् । । २.१२२  । ।	</p>
<td><p>		
	पितृभ्यां यस्य तद्दत्तं तत्तस्यैव धनं भवेत् ।पितुरूर्ध्वं विभजतां माताप्यंशं समं हरेत् । । २.१२३  । ।	</p>
<td><p>		
	असंस्कृतास्तु संस्कार्या भ्रातृभिः पूर्वसंस्कृतैः   ।भगिन्यश्च निजादंशाद्दत्त्वांशं तु तुरीयकम्  । । २.१२४  । ।	</p>
<td><p>		
	चतुस्त्रिद्व्येकभागाः स्युर्वर्णशो ब्राह्मणात्मजाः   ।क्षत्रजास्त्रिद्व्येकभागा विड्जास्तु द्व्येकभागिनः   । । २.१२५  । ।	</p>
<td><p>		
	अन्योन्यापहृतं द्रव्यं विभक्ते यत्तु दृश्यते   ।तत्पुनस्ते समैरंशैर्विभजेरन्निति स्थितिः   । । २.१२६  । ।	</p>
<td><p>		
	अपुत्रेण परक्षेत्रे नियोगोत्पादितः सुतः   ।उभयोरप्यसौ रिक्थी पिण्डदाता च धर्मतः   । । २.१२७  । ।	</p>
<td><p>		
	औरसो धर्मपत्नीजस्तत्समः पुत्रिकासुतः   ।क्षेत्रजः क्षेत्रजातस्तु सगोत्रेणेतरेण वा   । । २.१२८  । ।	</p>
<td><p>		
	गृहे प्रच्छन्न उत्पन्नो गूढजस्तु सुतः स्मृतः   ।कानीनः कन्यकाजातो मातामहसुतो मतः   । । २.१२९  । ।	</p>
<td><p>		
	अक्षतायां क्षतायां वा जातः पौनर्भवः सुतः   ।दद्यान्माता पिता वा यं स पुत्रो दत्तको भवेत् । । २.१३०  । ।	</p>
<td><p>		
	क्रीतश्च ताभ्यां विक्रीतः कृत्रिमः स्यात्स्वयंकृतः   ।दत्त्वात्मा तु स्वयंदत्तो गर्भे विन्नः सहोढजः   । । २.१३१  । ।	</p>
<td><p>		
	उत्सृष्टो गृह्यते यस्तु सोऽपविद्धो भवेत्सुतः   ।पिण्डदोऽंशहरश्चैषां पूर्वाभावे परः परः   । । २.१३२  । ।	</p>
<td><p>		
	सजातीयेष्वयं प्रोक्तस्तनयेषु मया विधिः   ।जातोऽपि दास्यां शूद्रेण कामतोऽंशहरो भवेत् । । २.१३३  । ।	</p>
<td><p>		
	मृते पितरि कुर्युस्तं भ्रातरस्त्वर्धभागिकम्  ।अभ्रातृको हरेत्सर्वं दुहितॄणां सुतादृते   । । २.१३४  । ।	</p>
<td><p>		
	पत्नी दुहितरश्चैव पितरौ भ्रातरस्तथा   ।तत्सुता गोत्रजा बन्धु शिष्यसब्रह्मचारिणः   । । २.१३५  । ।	</p>
<td><p>		
	एषां अभावे पूर्वस्य धनभागुत्तरोत्तरः   ।स्वर्यातस्य ह्यपुत्रस्य सर्ववर्णेष्वयं विधिः   । । २.१३६  । ।	</p>
<td><p>		
	वानप्रस्थयतिब्रह्म चारिणां रिक्थभागिनः   ।क्रमेणाचार्यसच्छिष्य धर्मभ्रात्रेकतीर्थिनः   । । २.१३७  । ।	</p>
<td><p>		
	संसृष्टिनस्तु संसृष्टी सोदरस्य तु सोदरः   ।दद्यादपहरेच्चांशं जातस्य च मृतस्य च   । । २.१३८  । ।	</p>
<td><p>		
	अन्योदर्यस्तु संसृष्टी नान्योदर्यो धनं हरेत् ।असंसृष्ट्यपि वादद्यात्संसृष्टो नान्यमातृजः   । । २.१३९  । ।	</p>
<td><p>		
	क्लीबोऽथ पतितस्तज्जः पङ्गुरुन्मत्तको जडः   ।अन्धोऽचिकित्स्यरोगाद्या भर्तव्याः स्युर्निरंशकाः   । । २.१४०  । ।	</p>
<td><p>		
	औरसाः क्षेत्रजास्त्वेषां निर्दोषा भागहारिणः   ।सुताश्चैषां प्रभर्तव्या यावद्वै भर्तृसात्कृताः   । । २.१४१  । ।	</p>
<td><p>		
	अपुत्रा योषितश्चैषां भर्तव्याः साधुवृत्तयः   ।निर्वास्या व्यभिचारिण्यः प्रतिकूलास्तथैव च   । । २.१४२  । ।	</p>
<td><p>		
	पितृमातृपतिभ्रातृ दत्तं अध्यग्न्युपागतम्  ।आधिवेदनिकाद्यं च स्त्रीधनं परिकीर्तितम्  । । २.१४३  । ।	</p>
<td><p>		
	बन्धुदत्तं तथा शुल्कं अन्वाधेयकं एव च   ।अतीतायां अप्रजसि बान्धवास्तदवाप्नुयुः   । । २.१४४  । ।	</p>
<td><p>		
	अप्रजस्त्रीधनं भर्तुर्ब्राह्मादिषु चतुर्ष्वपि   ।दुहितॄणां प्रसूता चेच्छेषेषु पितृगामि तत् । । २.१४५  । ।	</p>
<td><p>		
	दत्त्वा कन्यां हरन्दण्ड्यो व्ययं दद्याच्च सोदयम्  ।मृतायां दत्तं आदद्यात्परिशोध्योभयव्ययम्  । । २.१४६  । ।	</p>
<td><p>		
	दुर्भिक्षे धर्मकार्ये च व्याधौ संप्रतिरोधके   ।गृहीतं स्त्रीधनं भर्ता न स्त्रियै दातुं अर्हति   । । २.१४७  । ।	</p>
<td><p>		
	अधिविन्नस्त्रियै दद्यादाधिवेदनिकं समम्  ।न दत्तं स्त्रीधनं यस्यै दत्ते त्वर्धं प्रकल्पयेत् । । २.१४८  । ।	</p>
<td><p>		
	विभागनिह्नवे ज्ञाति बन्धुसाक्ष्यभिलेखितैः   ।विभागभावना ज्ञेया गृहक्षेत्रैश्च यौतकैः   । । २.१४९  । ।	</p>
</table>