श्रीमद्भागवतपुराणम्/स्कन्धः ३/अध्यायः ८
मैत्रेय उवाच - 
सत्सेवनीयो बत पूरुवंशो 
     यल्लोकपालो भगवत्प्रधानः । 
बभूविथेहाजितकीर्तिमालां 
     पदे पदे नूतनयस्यभीक्ष्णम् ॥ १ ॥ 
सोऽहं नृणां क्षुल्लसुखाय दुःखं 
     महद्‍गतानां विरमाय तस्य । 
प्रवर्तये भागवतं पुराणं 
     यदाह साक्षात् भगवान् ऋषिभ्यः ॥ २ ॥ 
आसीनमुर्व्यां भगवन्तमाद्यं 
     सङ्कर्षणं देवमकुण्ठसत्त्वम् । 
विवित्सवस्तत्त्वमतः परस्य 
     कुमारमुख्या मुनयोऽन्वपृच्छन् ॥ ३ ॥ 
स्वमेव धिष्ण्यं बहु मानयन्तं 
     यद् वासुदेवाभिधमामनन्ति । 
प्रत्यग्धृताक्षाम्बुजकोशमीषद् 
     उन्मीलयन्तं विबुधोदयाय ॥ ४ ॥ 
स्वर्धुन्युदार्द्रैः स्वजटाकलापैः 
     उपस्पृशन्तश्चरणोपधानम् । 
पद्मं यदर्चन्त्यहिराजकन्याः 
     सप्रेम नानाबलिभिर्वरार्थाः ॥ ५ ॥ 
मुहुर्गृणन्तो वचसानुराग 
     स्खलत्पदेनास्य कृतानि तज्ज्ञाः । 
किरीटसाहस्रमणिप्रवेक 
     प्रद्योतितोद्दामफणासहस्रम् ॥ ६ ॥ 
प्रोक्तं किलैतद्‍भगवत्तमेन 
     निवृत्तिधर्माभिरताय तेन । 
सनत्कुमाराय स चाह पृष्टः 
     साङ्ख्यायनायाङ्ग धृतव्रताय ॥ ७ ॥ 
साङ्ख्यायनः पारमहंस्यमुख्यो 
     विवक्षमाणो भगवद्विभूतीः । 
जगाद सोऽस्मद्‍गुरवेऽन्विताय 
     पराशरायाथ बृहस्पतेश्च ॥ ८ ॥ 
प्रोवाच मह्यं स दयालुरुक्तो 
     मुनिः पुलस्त्येन पुराणमाद्यम् । 
सोऽहं तवैतत्कथयामि वत्स 
     श्रद्धालवे नित्यमनुव्रताय ॥ ९ ॥ 
उदाप्लुतं विश्वमिदं तदासीत् 
     यन्निद्रयामीलितदृङ् न्यमीलयत् । 
अहीन्द्रतल्पेऽधिशयान एकः 
     कृतक्षणः स्वात्मरतौ निरीहः ॥ १० ॥ 
सोऽन्तः शरीरेऽर्पितभूतसूक्ष्मः 
     कालात्मिकां शक्तिमुदीरयाणः । 
उवास तस्मिन् सलिले पदे स्वे 
     यथानलो दारुणि रुद्धवीर्यः ॥ ११ ॥ 
चतुर्युगानां च सहस्रमप्सु 
     स्वपन् स्वयोदीरितया स्वशक्त्या । 
कालाख्ययाऽऽसादितकर्मतन्त्रो 
     लोकानपीतान्ददृशे स्वदेहे ॥ १२ ॥ 
तस्यार्थसूक्ष्माभिनिविष्टदृष्टेः 
     अन्तर्गतोऽर्थो रजसा तनीयान् । 
गुणेन कालानुगतेन विद्धः 
     सूष्यंस्तदाभिद्यत नाभिदेशात् ॥ १३ ॥ 
स पद्मकोशः सहसोदतिष्ठत् 
     कालेन कर्मप्रतिबोधनेन । 
स्वरोचिषा तत्सलिलं विशालं 
     विद्योतयन्नर्क इवात्मयोनिः ॥ १४ ॥ 
तल्लोकपद्मं स उ एव विष्णुः 
     प्रावीविशत्सर्वगुणावभासम् । 
तस्मिन् स्वयं वेदमयो विधाता 
     स्वयंभुवं यं स्म वदन्ति सोऽभूत् ॥ १५ ॥ 
तस्यां स चाम्भोरुहकर्णिकायां 
     अवस्थितो लोकमपश्यमानः । 
परिक्रमन् व्योम्नि विवृत्तनेत्रः 
     चत्वारि लेभेऽनुदिशं मुखानि ॥ १६ ॥ 
तस्माद्युगान्तश्वसनावघूर्ण 
     जलोर्मिचक्रात् सलिलाद्विरूढम् । 
उपाश्रितः कञ्जमु लोकतत्त्वं 
     नात्मानमद्धाविददादिदेवः ॥ १७ ॥ 
क एष योऽसौ अहमब्जपृष्ठ 
     एतत्कुतो वाब्जमनन्यदप्सु । 
अस्ति ह्यधस्तादिह किञ्चनैतद् 
     अधिष्ठितं यत्र सता नु भाव्यम् ॥ १८ ॥ 
स इत्थमुद्वीक्ष्य तदब्जनाल 
     नाडीभिरन्तर्जलमाविवेश । 
नार्वाग्गतस्तत् खरनालनाल 
     नाभिं विचिन्वन् तदविन्दताजः ॥ १९ ॥ 
तमस्यपारे विदुरात्मसर्गं 
     विचिन्वतोऽभूत् सुमहांस्त्रिणेमिः । 
यो देहभाजां भयमीरयाणः 
     परिक्षिणोत्यायुरजस्य हेतिः ॥ २० ॥ 
ततो निवृत्तोऽप्रतिलब्धकामः 
     स्वधिष्ण्यमासाद्य पुनः स देवः । 
शनैर्जितश्वासनिवृत्तचित्तो 
     न्यषीददारूढसमाधियोगः ॥ २१ ॥ 
कालेन सोऽजः पुरुषायुषाभि 
     प्रवृत्तयोगेन विरूढबोधः । 
स्वयं तदन्तर्हृदयेऽवभातं 
     अपश्यतापश्यत यन्न पूर्वम् ॥ २२ ॥ 
मृणालगौरायतशेषभोग 
     पर्यङ्क एकं पुरुषं शयानम् । 
फणातपत्रायुतमूर्धरत्‍न 
     द्युभिर्हतध्वान्तयुगान्ततोये ॥ २३ ॥ 
प्रेक्षां क्षिपन्तं हरितोपलाद्रेः 
     सन्ध्याभ्रनीवेरु रुरुक्ममूर्ध्नः । 
रत्‍नोदधारौषधिसौमनस्य 
     वनस्रजो वेणुभुजाङ्‌घ्रिपाङ्घ्रेः ॥ २४ ॥ 
आयामतो विस्तरतः स्वमान 
     देहेन लोकत्रयसङ्ग्रहेण । 
विचित्रदिव्याभरणांशुकानां 
     कृतश्रियापाश्रितवेषदेहम् ॥ २५ ॥ 
पुंसां स्वकामाय विविक्तमार्गैः 
     अभ्यर्चतां कामदुघाङ्‌घ्रिपद्मम् । 
प्रदर्शयन्तं कृपया नखेन्दु 
     मयूखभिन्नाङ्गुलिचारुपत्रम् ॥ २६ ॥ 
मुखेन लोकार्तिहरस्मितेन 
     परिस्फुरत् कुण्डलमण्डितेन । 
शोणायितेनाधरबिम्बभासा 
     प्रत्यर्हयन्तं सुनसेन सुभ्र्वा ॥ २७ ॥ 
कदम्बकिञ्जल्कपिशङ्गवाससा 
     स्वलङ्कृतं मेखलया नितम्बे । 
हारेण चानन्तधनेन वत्स 
     श्रीवत्सवक्षःस्थलवल्लभेन ॥ २८ ॥ 
परार्ध्यकेयूरमणिप्रवेक 
     पर्यस्तदोर्दण्डसहस्रशाखम् । 
अव्यक्तमूलं भुवनाङ्‌घ्रिपेन्द्र
     महीन्द्रभोगैरधिवीतवल्शम् ॥ २९ ॥ 
चराचरौको भगवन् महीध्र 
     महीन्द्रबन्धुं सलिलोपगूढम् । 
किरीटसाहस्रहिरण्यश्रृङ्गं 
     आविर्भवत्कौस्तुभरत्‍नगर्भम् ॥ ३० ॥ 
निवीतमाम्नायमधुव्रतश्रिया 
     स्वकीर्तिमय्या वनमालया हरिम् । 
सूर्येन्दुवाय्वग्न्यगमं त्रिधामभिः 
     परिक्रमत् प्राधनिकैर्दुरासदम् ॥ ३१ ॥ 
तर्ह्येव तन्नाभिसरःसरोजं 
     आत्मानमम्भः श्वसनं वियच्च । 
ददर्श देवो जगतो विधाता 
     नातः परं लोकविसर्गदृष्टिः ॥ ३२ ॥ 
स कर्मबीजं रजसोपरक्तः 
     प्रजाः सिसृक्षन्नियदेव दृष्ट्वा । 
अस्तौद् विसर्गाभिमुखस्तमीड्यं 
     अव्यक्तवर्त्मन्यभिवेशितात्मा ॥ ३३ ॥

इति श्रीमद्‌भागवते महापुराणे पारमहंस्यां संहितायां 
तृतीयस्कन्धे अष्टमोऽध्यायः ॥ ८ ॥

fr:Le Bhâgavata Purâna/Livre III/Chapitre 8