अग्निपुराणम्/अध्यायः ५५


पिण्डिकालक्षणकथनम्
भगवानुवाच
अतः परं प्रवक्ष्यामि प्रतिमानान्तु पिण्डिकाम्। 
दैर्घ्येण प्रतिमातुल्या तदर्द्धेन तु विस्तृता ।। १ ।।

उच्छितायामतोर्द्धेन सुविस्तारार्द्धभागतः। 
तृतीयेन तु वा तुल्यं तत्त्रिभागेण मेखला ।। २ ।।

खातं च तत्‌प्रमाणं तु किञ्चिदुत्तरतो नतम्। 
विस्तारस्य चतुर्थेन प्रणालस्य विनिर्गमः ।। ३ ।।

सममूलस्य विस्तारमग्ने कुर्य्यात्तदर्द्धतः। 
विस्तारस्य तृतीयेन तोयमार्गन्तु कारयेत् ।। ४ ।।

पिण्डिकार्द्धेन वा तुल्यं  दैर्घ्यमीशस्य कीर्तितम्।
ईशं वा तुल्यदीर्घञ्च ज्ञात्वा सूत्रं प्रकल्पयेत् ।। ४ ।।

उच्छायं पूर्ववत् कुर्य्याद्भागषोडशसङ्‌ख्यया। 
अधः षट्कं द्विभागन्तु कण्ठं कुर्यात्त्रिभागकम् ।। ५ ।।

शेषास्त्वेकैकशः कार्याः प्रतिष्ठानिर्गमास्तथा। 
पट्टिका पिण्डिका चेयं सामान्यप्रतिमासु च ।। ६ ।।

प्रासादद्वारमानेन प्रतिमाद्वारमुच्यते । 
गजव्यालकसंयुक्ता प्रभा स्यात् प्रतिमासु च ।।७ ।।
पिण्डिकापि यथाशोभं कर्त्तव्या सततं हरेः।

सर्वेषामेव देवानां विष्णूक्तं मानमुच्यते। 
देवीनामपि सर्वासं लक्ष्म्युक्तं मानमुच्यते ।। ८ ।।

इत्यादिमहापुराणे आग्नेये पिण्डिकालक्षणं नाम इति पञ्चपञ्चाशत्तमोऽध्यायः

अग्निपुराणम्