स्कन्दपुराणम्/खण्डः ५ (अवन्तीखण्डः)/रेवा खण्डम्/अध्यायः १४८
अध्याय १४८

श्रीमार्कण्डेय उवाच -
ततो गच्छेन्महीपाल तीर्थमङ्गारकं शिवम्  ।
उत्तरे नर्मदाकूले सर्वपापक्षयंकरम्  ॥ १४८.१ ॥
चतुर्थ्यङ्गारकदिने संकल्प्य कृतनिश्चयः  ।
स्नायादस्तं गते सूर्ये सन्ध्योपासनतत्परः  ॥ १४८.२ ॥
पूजयेल्लोहितं भक्त्या गन्धमाल्यविभूषणैः  ।
संस्थाप्यस्थण्डिले देवं रक्तचन्दनचर्चितम्  ॥ १४८.३ ॥
अङ्गारकायेति नमः कर्णिकायां प्रपूजयेत् ।
कुजाय भूमिपुत्राय रक्ताङ्गाय सुवाससे  ॥ १४८.४ ॥
हरकोपोद्भवायेति स्वेदजायातिबाहवे  ।
सर्वकामप्रदायेति पूर्वादिषु दलेषु च  ॥ १४८.५ ॥
एवं सम्पूज्य विधिवद्दद्यादर्घ्यं विधानतः  ।
भूमिपुत्र महावीर्य स्वेदोद्भव पिनाकिनः  ॥ १४८.६ ॥
अङ्गारक महातेजा लोहिताङ्ग नमोऽस्तु ते  ।
करकं वारिसंयुक्तं शालितंदुलपूरितम्  ॥ १४८.७ ॥
सहिरण्यं सवस्त्रं च मोदकोपरि संस्थितम्  ।
ब्राह्मणाय निवेद्यं तत्कुजो मे प्रीयतामिति  ॥ १४८.८ ॥
अर्घं दत्त्वा विधानेन रक्तचन्दनवारिणा  ।
रक्तपुष्पसमाकीर्णं तिलतंदुलमिश्रितम्  ॥ १४८.९ ॥
कृत्वा ताम्रमये पात्रे मण्डले वर्तुले शुभे  ।
कृत्वा शिरसि तत्पात्रं जानुभ्यां धरणीं गतः  ॥ १४८.१० ॥
मन्त्रपूतं महाभाग दद्यादर्घ्यं विचक्षणः  ।
ततो भुञ्जीत मौनेन क्षारतिलाम्लवर्जितम्  ॥ १४८.११ ॥
स्निग्धं मृदुसमधुरमात्मनः श्रेय इच्छता  ।
एवं चतुर्थे सम्प्राप्ते चतुर्थ्यङ्गारके नृप  ॥ १४८.१२ ॥
सौवर्णं कारयेद्देवं यथाशक्ति सुरूपिणम्  ।
स्थापयेत्ताम्रके पात्रे गुडपीठसमन्विते  ॥ १४८.१३ ॥
गन्धपुष्पादिभिर्देवं पूजयेद्गुडसंस्थितम्  ।
ईशान्यां स्थापयेद्देवं गुडतोयसमन्वितम्  ॥ १४८.१४ ॥
कासारेण तथाग्नेय्यां स्थापयेत्करकं परम्  ।
रक्ततन्दुलसंमिश्रं नैरृत्यां वायुगोचरे  ॥ १४८.१५ ॥
स्थापयेन्मोदकैः सार्धं चतुर्थं करकं बुधः  ।
सूत्रेण वेष्टितग्रीवं गन्धमाल्यैरलंकृतम्  ॥ १४८.१६ ॥
शङ्खतूर्यनिनादेन जयशब्दादिमङ्गलैः  ।
रक्ताम्बरधरं विप्रं रक्तमाल्यानुलेपनम्  ॥ १४८.१७ ॥
वेदिमध्यगतं वापि महदासनसंस्थितम्  ।
सुरूपं सुभगं शान्तं सर्वभूतहिते रतम्  ॥ १४८.१८ ॥
वेदविद्याव्रतस्नातं सर्वशास्त्रविशारदम्  ।
पूजयित्वा यथान्यायं वाचयेत्पाण्डुनन्दन  ॥ १४८.१९ ॥
रक्तां गां च ततो दद्याद्रक्तेनानडुहा सह  ।
प्रीयतां भूमिजो देवः सर्वदैवतपूजितः  ॥ १४८.२० ॥
विप्रं प्रदक्षिणीकृत्य पत्नीपुत्रसमन्वितः  ।
पितृमातृसुहृत्सार्द्धं क्षमाप्य च विसर्जयेत् ॥ १४८.२१ ॥
एवं कृतस्य तस्याथ तस्मिंस्तीर्थे विशेषतः  ।
यत्पुण्यं फलमुद्दिष्टं तत्ते सर्वं वदाम्यहम्  ॥ १४८.२२ ॥
सप्त जन्मानि राजेन्द्र सुरूपः सुभगो भवेत् ।
तीर्थस्यास्य प्रभावेन नात्र कार्या विचारणा  ॥ १४८.२३ ॥
अकामो वा सकामो वा तत्र तीर्थे मृतो नरः  ।
अङ्गारकपुरं याति देवगन्धर्वपूजितः  ॥ १४८.२४ ॥
उपभुज्य यथान्यायं दिव्यान्भोगाननुत्तमान्  ।
इह मानुष्यलोके वै राजा भवति धार्मिकः  ॥ १४८.२५ ॥
सुरूपः सुभगश्चैव सर्वव्याधिविवर्जितः  ।
जीवेद्वर्षशतं साग्रं सर्वलोकनमस्कृतः  ॥ १४८.२६ ॥

॥ इति  श्रीस्कान्दे महापुराणे एकाशीतिसाहस्र्यां संहितायां पञ्चम आवन्त्यखण्डे रेवाखण्डे मङ्गलेश्वरतीर्थमाहात्म्यवर्णनं नामाष्टाचत्वारिंशदधिकशततमोऽध्यायः ॥