शिवपुराणम्/संहिता ७ (वायवीयसंहिता)/पूर्व भागः/अध्यायः २७
ऋषय ऊचुः
कृत्वा गौरं वपुर्दिव्यं देवी गिरिवरात्मजा  ॥ ७.१,२७.१
कथं ददर्श भर्तारं प्रविष्टा मन्दितं सती  ॥ ७.१,२७.१
प्रवेशसमये तस्या भवनद्वारगोचरैः  ॥ ७.१,२७.२
गणेशैः किं कृतं देवस्तान्दृष्ट्वा किन्तदा ऽकरोत् ॥ ७.१,२७.२
वायुरुवाच
प्रवक्तुमंजसा ऽशक्यः तादृशः परमो रसः  ॥ ७.१,२७.३
येन प्रणयगर्भेण भावो भाववतां हृतः  ॥ ७.१,२७.३
द्वास्थैस्ससंभ्रमैरेव देवो देव्यागमोत्सुकः  ॥ ७.१,२७.४
शंकमाना प्रविष्टान्तस्तञ्च सा समपश्यत  ॥ ७.१,२७.४
तैस्तैः प्रणयभावैश्च भवनान्तरवर्तिभिः  ॥ ७.१,२७.५
गणेन्द्रैर्वन्दिता वाचा प्रणनाम त्रियम्बकम्  ॥ ७.१,२७.५
प्रणम्य नोत्थिता यावत्तावत्तां परमेश्वरः  ॥ ७.१,२७.६
प्रगृह्य दोर्भ्यामाश्लिष्य परितः परया मुदा  ॥ ७.१,२७.६
स्वांके धर्तुं प्रवृत्तो ऽपि सा पर्यंके न्यषीदत  ॥ ७.१,२७.७
पर्यंकतो बलाद्देवीं सोङ्कमारोप्य सुस्मिताम्  ॥ ७.१,२७.७
सस्मितो विवृतैर्नेत्रैस्तद्वक्त्रं प्रपिबन्निव  ॥ ७.१,२७.८
तया संभाषणायेशः पूर्वभाषितमब्रवीत् ॥ ७.१,२७.८
देवदेव उवाच
सा दशा च व्यतीता किं तव सर्वांगसुन्दरि  ॥ ७.१,२७.९
यस्यामनुनयोपायः को ऽपि कोपान्न लभ्यते  ॥ ७.१,२७.९
स्वेच्छयापि न कालीति नान्यवर्णवतीति च  ॥ ७.१,२७.१०
त्वत्स्वभावाहृतं चित्तं सुभ्रु चिंतावहं मम  ॥ ७.१,२७.१०
विस्मृतः परमो भावः कथं स्वेच्छांगयोगतः  ॥ ७.१,२७.११
न सम्भवन्ति ये तत्र चित्तकालुष्यहेतवः  ॥ ७.१,२७.११
पृथग्जनवदन्योन्यं विप्रियस्यापि कारणम्  ॥ ७.१,२७.१२
आवयोरपि यद्यस्ति नास्त्येवैतच्चराचरम्  ॥ ७.१,२७.१२
अहमग्निशिरोनिष्ठस्त्वं सोमशिरसि स्थिता  ॥ ७.१,२७.१३
अग्नीषोमात्मकं विश्वमावाभ्यां समधिष्ठितम्  ॥ ७.१,२७.१३
जगद्धिताय चरतोः स्वेच्छाधृतशरीरयोः  ॥ ७.१,२७.१४
आवयोर्विप्रयोगे हि स्यान्निरालम्बनं जगत् ॥ ७.१,२७.१४
अस्ति हेत्वन्तरं चात्र शास्त्रयुक्तिविनिश्चितम्  ॥ ७.१,२७.१५
वागर्थमिव मे वैतज्जगत्स्थावरजंगमम्  ॥ ७.१,२७.१५
त्वं हि वागमृतं साक्षादहमर्थामृतं परम्  ॥ ७.१,२७.१६
द्वयमप्यमृतं कस्माद्वियुक्तमुपपद्यते  ॥ ७.१,२७.१६
विद्याप्रत्यायिका त्वं मे वेद्यो ऽहं प्रत्ययात्तव  ॥ ७.१,२७.१७
विद्यावेद्यात्मनोरेव विश्लेषः कथमावयोः  ॥ ७.१,२७.१७
न कर्मणा सृजामीदं जगत्प्रतिसृजामि च  ॥ ७.१,२७.१८
सर्वस्याज्ञैकलभ्यत्वादाज्ञात्वं हि गरीयसी  ॥ ७.१,२७.१८
आज्ञैकसारमैश्वर्यं यस्मात्स्वातंत्र्यलक्षणम्  ॥ ७.१,२७.१९
आज्ञया विप्रयुक्तस्य चैश्वर्यं मम कीदृशम्  ॥ ७.१,२७.१९
न कदाचिदवस्थानमावयोर्विप्रयुक्तयोः  ॥ ७.१,२७.२०
देवानां कार्यमुद्दिश्य लीलोक्तिं कृतवानहम्  ॥ ७.१,२७.२०
त्वयाप्यविदितं नास्ति कथं कुपितवत्यसि  ॥ ७.१,२७.२१
ततस्त्रिलोकरक्षार्थे कोपो मय्यपि ते कृतः  ॥ ७.१,२७.२१
यदनर्थाय भूतानां न तदस्ति खलु त्वयि  ॥ ७.१,२७.२२
इति प्रियंवदे साक्षादीश्वरे परमेश्वरे  ॥ ७.१,२७.२२
शृंगारभावसाराणां जन्मभूमिरकृत्रिमा  ॥ ७.१,२७.२३
स्वभर्त्रा ललितन्तथ्यमुक्तं मत्वा स्मितोत्तरम्  ॥ ७.१,२७.२३
लज्जया न किमप्यूचे कौशिकी वर्णनात्परम्  ॥ ७.१,२७.२४
तदेव वर्णयाम्यद्य शृणु देव्याश्च वर्णनम्  ॥ ७.१,२७.२४
देव्युवाच
किं देवेन न सा दृष्टा या सृष्टा कौशिकी मया  ॥ ७.१,२७.२५
तादृशी कन्यका लोके न भूता न भविष्यति  ॥ ७.१,२७.२५
तस्या वीर्यं बलं विन्ध्यनिलयं विजयं तथा  ॥ ७.१,२७.२६
शुंभस्य च निशुंभस्य मारणे च रणे तयोः  ॥ ७.१,२७.२६
प्रत्यक्षफलदानं च लोकाय भजते सदा  ॥ ७.१,२७.२७
लोकानां रक्षणं शश्वद्ब्रह्मा विज्ञापयिष्यति  ॥ ७.१,२७.२७
इति संभाषमाणाया देव्या एवाज्ञया तदा  ॥ ७.१,२७.२८
व्याघ्रः सख्या समानीय पुरो ऽवस्थापितस्तदा  ॥ ७.१,२७.२८
तं प्रेक्ष्याह पुनर्देवी देवानीतमुपायतम्  ॥ ७.१,२७.२९
व्याघ्रं पश्य न चानेन सदृशो मदुपासकः  ॥ ७.१,२७.२९
अनेन दुष्टसंघेभ्यो रक्षितं मत्तपोवनम्  ॥ ७.१,२७.३०
अतीव मम भक्तश्च विश्रब्धश्च स्वरक्षणात् ॥ ७.१,२७.३०
स्वदेशं च परित्यज्य प्रसादार्थं समागतः  ॥ ७.१,२७.३१
यदि प्रीतिरभून्मत्तः परां प्रीतिं करोषि मे  ॥ ७.१,२७.३१
नित्यमन्तःपुरद्वारि नियोगान्नन्दिनः स्वयम्  ॥ ७.१,२७.३२
रक्षिभिस्सह तच्चिह्नैर्वर्ततामयमीश्वर  ॥ ७.१,२७.३२
वायुरुवाच
मधुरं प्रणयोदर्कं श्रुत्वा देव्याः शुभं वचः  ॥ ७.१,२७.३३
प्रीतो ऽस्मीत्याह तं देवस्स चादृश्यत तत्क्षणात् ॥ ७.१,२७.३३
बिभ्रद्वेत्रलतां हैमीं रत्नचित्रं च कंचुकम्  ॥ ७.१,२७.३४
छुरिकामुरगप्रख्यां गणेशो रक्षवेषधृक् ॥ ७.१,२७.३४
यस्मात्सोमो महादेवो नन्दी चानेन नन्दितः  ॥ ७.१,२७.३५
सोमनन्दीति विख्यातस्तस्मादेष समाख्यया  ॥ ७.१,२७.३५
इत्थं देव्याः प्रियं कृत्वा देवश्चर्धेन्दुभूषणः  ॥ ७.१,२७.३६
भूषयामास तन्दिव्यैर्भूषणै रत्नभूषितैः  ॥ ७.१,२७.३६
ततस्स गौरीं गिरिशो गिरीन्द्रजां सगौरवां सर्वमनोहरां हरः  ॥ ७.१,२७.३७
पर्यंकमारोप्य वरांगभूषणैर्विभूषयामास शशांकभूषणः  ॥ ७.१,२७.३७
इति श्रीशिवमहापुराणे सप्तम्यां वायवीयसंहितायां पूर्वखण्डे सप्तविंशो ऽध्यायः