याज्ञवल्क्यस्मृतिः/आचाराध्यायः/श्राद्धप्रकरणम्
<table>		
		
<td><p>		
	अमावास्याष्टका वृद्धिः कृष्णपक्षोऽयनद्वयम्  ।द्रव्यं ब्राह्मणसंपत्तिर्विषुवत्सूर्यसंक्रमः   । । १.२१७  । ।	</p>
<td><p>		
	व्यतीपातो गजच्छाया ग्रहणं चन्द्रसूर्ययोः   ।श्राद्धं प्रति रुचिश्चैते श्राद्धकालाः प्रकीर्तिताः   । । १.२१८  । ।	</p>
<td><p>		
	अग्र्यः सर्वेषु वेदेषु श्रोत्रियो ब्रह्मविद्युवा   ।वेदार्थविज्ज्येष्ठसामा त्रिमधुस्त्रिसुपर्णकः   । । १.२१९  । ।	</p>
<td><p>		
	स्वस्रीयर्त्विज्जामातृ याज्यश्वशुरमातुलाः   ।त्रिणाचिकेतदौहित्र शिष्यसंबन्धिबान्धवाः   । । १.२२०  । ।	</p>
<td><p>		
	कर्मनिष्ठास्तपोनिष्ठाः पञ्चाग्निर्ब्रह्मचारिणः   ।पितृमातृपराश्चैव ब्राह्मणाः श्राद्धसंपदः   । । १.२२१  । ।	</p>
<td><p>		
	रोगी हीनातिरिक्ताङ्गः काणः पौनर्भवस्तथा   ।अवकीर्णी कुण्डगोलौ कुनखी श्यावदन्तकः   । । १.२२२  । ।	</p>
<td><p>		
	भृतकाध्यापकः क्लीबः कन्यादूष्यभिशस्तकः   ।मित्रध्रुक्पिशुनः सोम विक्रयी परिविन्दकः   । । १.२२३  । ।	</p>
<td><p>		
	मातापितृगुरुत्यागी कुण्डाशी वृषलात्मजः   ।परपूर्वापतिः स्तेनः कर्मदुष्टाश्च निन्दिताः   । । १.२२४  । ।	</p>
<td><p>		
	निमन्त्रयेत पूर्वेद्युर्ब्राह्मणानात्मवान्शुचिः   ।तैश्चापि संयतैर्भाव्यं मनोवाक्कायकर्मभिः   । । १.२२५  । ।	</p>
<td><p>		
	अपराह्णे समभ्यर्च्य स्वागतेनागतांस्तु तान्  ।पवित्रपाणिराचान्तानासनेषूपवेशयेत् । । १.२२६  । ।	</p>
<td><p>		
	युग्मान्दैवे यथाशक्ति पित्र्येऽयुग्मांस्तथैव च   ।परिस्तृते शुचौ देशे दक्षिणाप्रवणे तथा   । । १.२२७  । ।	</p>
<td><p>		
	द्वौ दैवे प्राक्त्रयः पित्र्य उदगेकैकं एव वा   ।मातामहानां अप्येवं तन्त्रं वा वैश्वदेविकम्  । । १.२२८  । ।	</p>
<td><p>		
	पाणिप्रक्षालनं दत्त्वा विष्टरार्थं कुशानपि   ।आवाहयेदनुज्ञातो विश्वे देवास इत्यृचा   । । १.२२९  । ।	</p>
<td><p>		
	यवैरन्ववकीर्याथ भाजने सपवित्रके   ।शं नो देव्या पयः क्षिप्त्वा यवोऽसीति यवांस्तथा   । । १.२३०  । ।	</p>
<td><p>		
	या दिव्या इति मन्त्रेण हस्तेष्वर्घ्यं विनिक्षिपेत् ।दत्त्वा उदकं गन्धमाल्यं धूपदानं सदीपकम्  । । १.२३१  । ।	</p>
<td><p>		
	तथाच्छादनदानं च करशौचार्थं अम्बु च   ।अपसव्यं ततः कृत्वा पितॄणां अप्रदक्षिणम्  । । १.२३२  । ।	</p>
<td><p>		
	द्विगुणांस्तु कुशान्दत्त्वा ह्युषन्तस्त्वेत्यृचा पितॄन्  ।आवाह्य तदनुज्ञातो जपेदायन्तु नस्ततः   । । १.२३३  । ।	</p>
<td><p>		
	अपहता इति तिलान्विकीर्य च समन्ततः   ।यवार्थास्तु तिलैः कार्याः कुर्यादर्घ्यादि पूर्ववत् । । १.२३४  । ।	</p>
<td><p>		
	दत्त्वा अर्घ्यं संस्रवांस्तेषां पात्रे कृत्वा विधानतः   ।पितृभ्यः स्थानं असीति न्युब्जं पात्रं करोत्यधः   । । १.२३५  । ।	</p>
<td><p>		
	अग्नौ करिष्यन्नादाय पृच्छत्यन्नं घृतप्लुतम्  ।कुरुष्वेत्यभ्यनुज्ञातो हुत्वाग्नौ पितृयज्ञवत् । । १.२३६  । ।	</p>
<td><p>		
	हुतशेषं प्रदद्यात्तु भाजनेषु समाहितः   ।यथालाभोपपन्नेषु रौप्येषु च विशेषतः   । । १.२३७  । ।	</p>
<td><p>		
	दत्त्वान्नं पृथिवीपात्रं इति पात्राभिमन्त्रणम्  ।कृत्वेदं विष्णुरित्यन्ने द्विजाङ्गुष्ठं निवेशयेत् । । १.२३८  । ।	</p>
<td><p>		
	सव्याहृतिकां गायत्रीं मधु वाता इति त्र्यृचम्  ।जप्त्वा यथासुखं वाच्यं भुञ्जीरंस्तेऽपि वाग्यताः   । । १.२३९  । ।	</p>
<td><p>		
	अन्नं इष्तं हविष्यं च दद्यादक्रोधनोऽत्वरः   ।आतृप्तेस्तु पवित्राणि जप्त्वा पूर्वजपं तथा   । । १.२४०  । ।	</p>
<td><p>		
	अन्नं आदाय तृप्ताः स्थ शेषं चैवानुमान्य च   ।तदन्नं विकिरेद्भूमौ दद्याच्चापः सकृत्सकृत् । । १.२४१  । ।	</p>
<td><p>		
	सर्वं अन्नं उपादाय सतिलं दक्षिणामुखः   ।उच्छिष्टसंनिधौ पिण्डान्दद्याद्वै पितृयज्ञवत् । । १.२४२  । ।	</p>
<td><p>		
	मातामहानां अप्येवं दद्यादाचमनं ततः   ।स्वस्तिवाच्यं ततः कुर्यादक्षय्योदकं एव च   । । १.२४३  । ।	</p>
<td><p>		
	दत्त्वा तु दक्षिणां शक्त्या स्वधाकारं उदाहरेत् ।वाच्यतां इत्यनुज्ञातः प्रकृतेभ्यः स्वधोच्यताम्  । । १.२४४  । ।	</p>
<td><p>		
	ब्रूयुरस्तु स्वधेत्युक्ते भूमौ सिञ्चेत्ततो जलम्  ।विश्वे देवाश्च प्रीयन्तां विप्रैश्चोक्त इदं जपेत् । । १.२४५  । ।	</p>
<td><p>		
	दातारो नोऽभिवर्धन्तां वेदाः संततिरेव च   ।श्रद्धा च नो मा व्यगमद्बहु देयं च नोऽस्त्विति   । । १.२४६  । ।	</p>
<td><p>		
	इत्युक्त्वोक्त्वा प्रिया वाचः प्रणिपत्य विसर्जयेत् ।वाजे वाज इति प्रीतः पितृपूर्वं विसर्जनम्  । । १.२४७  । ।	</p>
<td><p>		
	यस्मिंस्तु संस्रवाः पूर्वं अर्घ्यपात्रे निवेशिताः   ।पितृपात्रं तदुत्तानं कृत्वा विप्रान्विसर्जयेत् । । १.२४८  । ।	</p>
<td><p>		
	प्रदक्षिणं अनुव्रज्य भुञ्जीत पितृसेवितम्  ।ब्रह्मचारी भवेत्तां तु रजनीं ब्राह्मणैः सह   । । १.२४९  । ।	</p>
<td><p>		
	एवं प्रदक्षिणावृत्को वृद्धौ नान्दीमुखान्पितॄन्  ।यजेत दधि कर्कन्धु मिश्रान्पिण्डान्यवैः क्रियाः   । । १.२५०  । ।	</p>
<td><p>		
	एकोद्दिष्टं देवहीनं एकार्घ्यैकपवित्रकम्  ।आवाहनाग्नौकरण रहितं ह्यपसव्यवत् । । १.२५१  । ।	</p>
<td><p>		
	उपतिष्ठतां अक्षय्य स्थाने विप्रविसर्जने   ।अभिरम्यतां इति वदेद्ब्रूयुस्तेऽभिरताः स्म ह   । । १.२५२  । ।	</p>
<td><p>		
	गन्धोदकतिलैर्युक्तं कुर्यात्पात्रचतुष्टयम्  ।अर्घ्यार्थं पितृपात्रेषु प्रेतपात्रं प्रसेचयेत् । । १.२५३  । ।	</p>
<td><p>		
	ये समाना इति द्वाभ्यां शेषं पूर्ववदाचरेत् ।एतत्सपिण्डीकरणं एकोद्दिष्टं स्त्रिया अपि   । । १.२५४  । ।	</p>
<td><p>		
	अर्वाक्सपिण्डीकरणं यस्य संवत्सराद्भवेत् ।तस्याप्यन्नं सोदकुम्भं दद्यात्संवत्सरं द्विजे   । । १.२५५  । ।	</p>
<td><p>		
	मृतेऽहनि प्रकर्तव्यं प्रतिमासं तु वत्सरम्  ।प्रतिसंवत्सरं चैवं आद्यं एकादशेऽहनि   । । १.२५६  । ।	</p>
<td><p>		
	पिण्डांस्तु गोऽजविप्रेभ्यो दद्यादग्नौ जलेऽपि वा   ।प्रक्षिपेत्सत्सु विप्रेषु द्विजोच्छिष्टं न मार्जयेत् । । १.२५७  । ।	</p>
<td><p>		
	हविष्यान्नेन वै मासं पायसेन तु वत्सरम्  ।मात्स्यहारिणकौरभ शाकुनच्छागपार्षतैः   । । १.२५८  । ।	</p>
<td><p>		
	ऐणरौरववाराह शाशैर्मांसैर्यथाक्रमम्  ।मासवृद्ध्याभितृप्यन्ति दत्तैरिह पितामहाः   । । १.२५९  । ।	</p>
<td><p>		
	खड्दामिषं महाशल्कं मधु मुन्यन्नं एव वा   ।लौहामिषं महाशाकं मांसं वार्ध्रीणसस्य च   । । १.२६०  । ।	</p>
<td><p>		
	यद्ददाति गयास्थश्च सर्वं आनन्त्यं अश्नुते   ।तथा वर्षात्रयोदश्यां मघासु च विशेषतः   । । १.२६१  । ।	</p>
<td><p>		
	कन्यां कन्यावेदिनश्च पशून्वै सत्सुतानपि   ।द्यूतं कृषिं वाणिज्यां च द्विशफैकशफांस्तथा   । । १.२६२  । ।	</p>
<td><p>		
	ब्रह्मवर्चस्विनः पुत्रान्स्वर्णरूप्ये सकुप्यके   ।ज्ञातिश्रैष्ठ्यं सर्वकामानाप्नोति श्राद्धदः सदा   । । १.२६३  । ।	</p>
<td><p>		
	प्रतिपत्प्रभृतिष्वेकां वर्जयित्वा चतुर्दशीम्  ।शस्त्रेण तु हता ये वै तेभ्यस्तत्र प्रदीयते   । । १.२६४  । ।	</p>
<td><p>		
	स्वर्गं ह्यपत्यं ओजश्च शौर्यं क्षेत्रं बलं तथा   ।पुत्रं श्रैष्ठ्यं च सौभाग्यं समृद्धिं मुख्यतां शुभम्  । । १.२६५  । ।	</p>
<td><p>		
	प्रवृत्तचक्रतां चैव वाणिज्यप्रभृतीनपि   ।अरोगित्वं यशो वीत शोकतां परमां गतिम्  । । १.२६६  । ।	</p>
<td><p>		
	धनं वेदान्भिषक्सिद्धिं कुप्यं गा अप्यजाविकम्  ।अश्वानायुश्च विधिवद्यः श्राद्धं संप्रयच्छति   । । १.२६७  । ।	</p>
<td><p>		
	कृत्तिकादिभरण्यन्तं स कामानाप्नुयादिमान्  ।आस्तिकः श्रद्दधानश्च व्यपेतमदमत्सरः   । । १.२६८  । ।	</p>
<td><p>		
	वसुरुद्रादितिसुताः पितरः श्राद्धदेवताः   ।प्रीणयन्ति मनुष्याणां पितॄन्श्राद्धेन तर्पिताः   । । १.२६९  । ।	</p>
<td><p>		
	आयुः प्रजां धनं विद्यां स्वर्गं मोक्षं सुखानि च   ।प्रयच्छन्ति तथा राज्यं प्रीता नॄणां पितामहाः   । । १.२७०  । ।	</p>
</table>