स्कन्दपुराणम्/खण्डः ६ (नागरखण्डः)/अध्यायः १७२
सूत उवाच ॥ ॥ 
ततःप्रभृति च्छिद्राणि विश्वामित्रो निरीक्षयन् ॥ 
वसिष्ठस्य वधार्थाय संस्थितो द्विजसत्तमाः ॥ १ ॥ 
आत्मशक्तिप्रभावेन मशकस्य यथा गजः ॥ 
अन्यस्मिन्नहनि प्राप्ते विश्वामित्रेण सा नदी ॥ २ ॥ 
समाहूता समायाता द्रुतं सा स्त्रीस्वरूपिणी ॥ 
अब्रवीत्प्रांजलिर्भूत्वा आदेशो दीयतां मम ॥ 
ब्रह्मर्षे येन कार्येण समाहूतास्मि सांप्रतम् ॥ ३ ॥ 
॥ विश्वामित्र उवाच ॥ ॥ 
यदा निमज्जनं कुर्यात्तव तोये महानदि ॥ 
परमं वेगमास्थाय तदाऽऽनय ममांतिकम् ॥ ४ ॥ 
पूर्णश्रोत्रं जले नैव व्याकुलांगं व्यवस्थितम् ॥ 
निहन्मि येन शीघ्रं च नान्यच्छिद्रं प्रलक्षये ॥ ५ ॥ 
एवमुक्ता तदा तेन विश्वामित्रेण सा नदी ॥ 
वित्रस्ता भयसंयुक्ता शापाद्वाक्यमुवाच सा ॥ ६ ॥ 
नाहं द्रोहं करिष्यामि वसिष्ठस्य महात्मनः ॥ 
ब्रह्मर्षे न च ते युक्तं कर्तुं वै ब्रह्मणो वधम् ॥ ७ ॥ 
यदि त्वं ब्रह्मणा प्रोक्तो ब्रह्मर्षिः स्वयमेव तु ॥ 
कामान्नायं वसिष्ठस्तु तस्मात्कोपं परित्यज ॥ ८ ॥ 
मनसापि वधं यस्तु ब्राह्मणस्य विचिंतयेत् ॥ 
तप्तकृच्छ्रेण मुच्येत मनुः स्वायंभुवोऽब्रवीत् ॥ ९ ॥ 
वाचया प्रवदेद्यस्तु ब्राह्मणस्य वधं नरः ॥ 
चांद्रायणेन शुद्धिः स्यात्तस्य देवोऽब्रवीदिदम् ॥ ६.१७२.१० ॥ 
तस्मान्नाहं करिष्यामि तव वाक्यं कथंचन ॥ 
वसिष्ठार्थं तु यत्प्रोक्तं कुरु यत्तव रोचते ॥ ११ ॥ 
तच्छ्रुत्वा कुपितस्तस्या विश्वामित्रो द्विजोत्तमाः ॥ 
शशाप तां नदीं श्रेष्ठां यत्तद्वक्ष्यामि श्रूयताम् ॥ १२ ॥ 
यस्मात्पापे वचो मह्यं न कृतं कुनदि त्वया ॥ 
तस्माद्रक्तप्रवाहस्ते जलजोऽयं भविष्यति ॥ १३ ॥ 
एवमुक्त्वा करात्तोयं सप्तवाराभिमंत्रितम् ॥ 
चिक्षेपाथ जले तस्याः क्रोधसंरक्तलोचनः ॥ १४ ॥ 
ततश्च तत्क्षणाज्जातं तत्तोयं रुधिरं द्विजाः ॥ 
सारस्वतं सुपुण्यं च यदासीच्छंखसंनिभम् ॥ १५ ॥ 
एतस्मिन्नंतरे प्राप्ता भूतप्रेतनिशाचराः ॥ 
पीत्वापीत्वा प्रनृत्यंति गायंति च हसंति च ॥ १६ ॥
ये तत्र तापसाः केचित्तटे तस्या व्यवस्थिताः ॥ 
ते सर्वेऽपि च तां त्यक्ता दूरदेशं समाश्रिताः ॥ १७ ॥ 
बहिर्वासाश्च ये तत्र नागराः समवस्थिताः ॥ 
चण्डशर्म प्रभृतयस्तेऽपि याताः सुदूरतः ॥ १८ ॥ 
वसिष्ठोऽपि मुनिश्रेष्ठो जगामार्बुदपर्वतम् ॥ 
विश्वामित्रस्तु विप्रर्षिश्चमत्कारपुरं गतः ॥ १९ ॥ 
हाटकेश्वरजे क्षेत्रे यत्स्थितं विप्रसंकुलम् ॥ 
तत्राश्रमपदं कृत्वा तपस्तेपे सुदारुणम् ॥६.१७२.२०॥। 
येन सृष्टिक्षमो जातः स्पर्धते ब्रह्मणा सह ॥ 
एतद्वः सर्वमाख्यातं यथा सारस्वतं जलम् ॥ २१ ॥ 
रुधिरत्वमनुप्राप्तं विश्वामित्रस्य शापतः ॥ 
चंडशर्मादयो विप्रा यथा देशांतरं गताः ॥२२॥ 
इति श्रीस्कांदे महापुराण काशीतिसाहस्र्यां संहितायां षष्ठे नागरखण्डे हाटकेश्वरक्षेत्रमाहात्म्ये सरस्वतीशापवृत्तांतवर्णनंनाम द्विसप्तत्युत्तरशततमोऽध्यायः ॥१७२॥ छ ॥ ॥