श्रीदत्तभावसुधारसस्तोत्रम्
श्री दत्त भावसुधारस स्तोत्रम् ।
	
दत्तात्रेयं परमसुखमयं वेदगेयं ह्यमेयं	
योगिध्येयं हृतनिजभयं स्वीकृतानेककायम् ।	
दुष्टागम्यं विततविजयं देवदैत्यर्षिवन्द्यं	
वन्दे नित्यं विहितविनयं चाव्ययं भावगम्यम् ॥ १॥	
दत्तात्रेय नमोऽस्तु ते भगवते पापक्षयं कुर्वते	
दारिद्र्यं हरते भयं शमयते कारुण्यमातन्वते ।	
भक्तानुद्धरते शिवं च ददते सत्कीर्तिमातन्वते	
भूतान्द्रावयते वरं प्रददते श्रेयः पते सद्गते ॥ २॥	
एकं सौभाग्यजनकं तारकं लोकनायकम् ।	
विशोकं त्रातभजकं नमस्ये कामपूरकम् ॥ ३॥	
नित्यं स्मरामि ते पादे हतखेदे सुखप्रदे ।	
प्रदेहि मे शुद्धभावं भावं यो वारयेद्द्रुतम् ॥ ४॥	
समस्तसंपत्प्रदमार्तबंधुं समस्तकल्याणदमस्तबंधुम् ।	
कारुण्यसिंधुं प्रणमामि दत्तं यः शोधयत्याशु मलीनचित्तम् ॥ ५॥	
समस्तभूतांतरबाह्यवर्ती यश्चात्रिपुत्रो यतिचक्रवर्ती ।	
सुकीर्तिसंव्याप्तदिगंतरालः स पातु मां निर्जितभक्तकालः ॥ ६॥	
व्याध्याधिदारिद्र्यभयार्तिहर्ता स्वगुप्तयेऽनेकशरीरधर्ता	
स्वदासभर्ता बहुधा विहर्ता कर्ताप्यकर्ता स्ववशोऽरिहर्ता ॥ ७॥	
स चानसूयातनयोऽभवद्यो विष्णुः स्वयं भाविकरक्षणाय ।	
गुणा यदीया म हि बुद्धिमद्भिर्गण्यंत आकल्पमपीह धात्रा ॥ ८॥	
न यत्कटाक्षामृतवृष्टितोऽत्र	
तिष्ठन्ति तापाः सकलाः परत्र ।	
यः सद्गतिं संप्रददाति भूमा	
स मेऽन्तरे तिष्ठतु दिव्यधामा ॥ ९॥	
स त्वं प्रसीदात्रिसुतार्तिहारिन्	
दिगम्बर स्वीयमनोविहारिन् ।	
दुष्टा लिपिर्या लिखितात्र धात्रा	
कार्या त्वया साऽतिशुभा विधात्रा ॥ १०॥	
सर्वमंगलसंयुक्त सर्वैश्वर्यसमन्वित ।	
प्रसन्ने त्वयि सर्वेशे किं केषां दुर्लभं कुह ॥ ११॥	
हार्दांधतिमिरं हन्तुं शुद्धज्ञानप्रकाशक ।	
त्वदंघ्रिनखमाणिक्यद्युतिरेवालमीश नः ॥ १२॥	
स्वकृपार्द्रकटाक्षेण वीक्षसे चेत्सकृद्धि माम् ।	
भविष्यामि कृतार्थोऽत्र पात्रं चापि स्थितेस्तव ॥ १३॥	
क्व च मन्दो वराकोऽहं क्व भवान्भगवान्प्रभुः ।	
अथापि भवदावेश भाग्यवानस्मि ते दृशा ॥ १४॥	
विहितानि मया नाना पातकानि च यद्यपि ।	
अथापि ते प्रसादेन पवित्रोऽहं न संशयः ॥ १५॥	
स्वलीलया त्वं हि जनान्पुनासि	
तन्मे स्वलीला श्रवणं प्रयच्छ ।	
तस्याः श्रुतेः सान्द्रविलोचनोऽहं	
पुनामि चात्मानमतीव देव ॥ १६॥	
पुरतस्ते स्फुटं वच्मि दोषराशिरहं किल ।	
दोषा ममामिताः पांसुवृष्टिबिन्दुसमा विभोः ॥ १७॥	
पापीयसामहं मुख्यस्त्वं तु कारुणिकाग्रणीः ।	
दयनीयो न हि क्वापि मदन्य इति भाति मे ॥ १८॥	
ईदृशं मां विलोक्यापि कृपालो ते मनो यदि ।	
न द्रवेत्तर्हि किं वाच्यमदृष्टं मे तवाग्रतः ॥ १९॥	
त्वमेव सृष्टवान्सर्वान्दत्तात्रेय दयानिधे ।	
वयं दीनतराः पुत्रास्तवाकल्पाः स्वरक्षणे ॥ २०॥	
जयतु जयतु दत्तो देवसङ्घाभिपूज्यो	
जयतु जयतु भद्रो भद्रदो भावुकेज्यः ।	
जयतु जयतु नित्यो निर्मलज्ञानवेद्यो	
जयतु जयतु सत्यः सत्यसंधोऽनवद्यः ॥ २१॥	
यद्यहं तव पुत्रः स्यां पिता माता त्वमेव मे ।	
दयास्तन्यामृतेनाशु मातस्त्वमभिषिञ्च माम् ॥ २२॥	
ईशाभिन्ननिमित्तोपादनात्स्रष्टुरस्य ते ।	
जगद्योने सुतो नाहं दत्त मां परिपाह्यतः ॥ २३॥	
तव वत्सस्य मे वाक्यं सूक्तं वाऽसूक्तमप्यहो ।	
क्षन्तव्यं मेऽपराधश्च त्वत्तोऽन्या न गतिर्हि मे ॥ २४॥	
अनन्यगतिकस्यास्य बालस्य मम ते पितः ।	
न सर्वथोचितोपेक्षा दोषाणां गणनापि च ॥ २५॥	
अज्ञानित्वादकल्पत्वाद्दोषा मम पदे पदे ।	
भवन्ति किं करोमीश करुणावरुणालय ॥ २६॥	
अथापि मेऽपराधैश्चेदायास्यन्तर्विषादताम् ।	
पदाहतार्भकेणापि माता रुष्यति किं भुवि ॥ २७॥	
रङ्कमङ्कगतं दीनं ताडयन्तं पदेन च ।	
माता त्यजति किं बालं प्रत्युताश्वासयत्यहो ॥ २८॥	
तादृशं मामकल्पं चेन्नाश्वासयसि भो प्रभो ।	
अहहा बत दीनस्य त्वां विना मम का गतिः ॥ २९॥	
शिशुर्नायं शठः स्वार्थीत्यपि नायातु तेऽन्तरम् ।	
लोके हि क्षुधिता बालाः स्मरन्ति निजमातरम् ॥ ३०॥	
जीवनं भिन्नयोः पित्रोर्लोक एकतराच्छिशोः ।	
त्वं तूभयं दत्त मम माऽस्तु निर्दयता मयि ॥ ३१॥	
स्तवनेन न शक्तोऽस्मि त्वां प्रसादयितुं प्रभो ।	
ब्रह्माद्याश्चकितास्तत्र मन्दोऽहं शक्नुयां कथम् ॥ ३२॥	
दत्त त्वद्बालवाक्यानि सूक्तासूक्तानि यानि च ।	
तानि स्वीकुरु सर्वज्ञ दयालो भक्तभावन ॥ ३३॥	
ये त्वा शरणमापन्नाः कृतार्था अभवन्हि ते ।	
एतद्विचार्य मनसा दत्त त्वां शरणं गतः ॥ ३४॥	
त्वन्निष्ठास्त्वत्परा भक्तास्तव ते सुखभागिनः ।	
इति शास्त्रानुरोधेन दत्त त्वां शरणं गतः ॥ ३५॥	
स्वभक्ताननुगृह्णाति भगवान् भक्तवत्सलः ।	
इति सञ्चित्य सञ्चित्य कथञ्चिद्धारयाम्यसून् ॥ ३६॥	
त्वद्भक्तस्त्वदधीनोऽहमस्मि तुभ्यं समर्पितम् ।	
तनुं मनो धनं चापि कृपां कुरु ममोपरि ॥ ३७॥	
त्वयि भक्तिं नैव जाने न जानेऽर्चनपद्धतिम् ।	
कृतं न दानधर्मादि प्रसादं कुरु केवलम् ॥ ३८॥	
ब्रह्मचर्यादि नाचीर्णं नाधीता विधितः श्रुतिः ।	
गार्हस्थ्यं विधिना दत्त न कृतं तत्प्रसीद मे ॥ ३९॥	
न साधुसङ्गमो मेऽस्ति न कृतं वृद्धसेवनम् ।	
न शास्त्रशासनं दत्त केवलं त्वं दयां कुरु ॥ ४०॥	
ज्ञातेऽपि धर्मे नहि मे प्रवृत्ति	
र्ज्ञातेऽप्यधर्मे न ततो निवृत्तिः ॥ 	
श्रीदत्तनाथेन हृदि स्थितेन	
यथा नियुक्तोऽस्मि तथा करोमि ॥ ४१॥	
कृतिः सेवा गतिर्यात्रा स्मृतिश्चिन्ता स्तुतिर्वचः ।	
भवन्तु दत्त मे नित्यं त्वदीया एव सर्वथा ॥ ४२॥	
प्रतिज्ञा ते न भक्ता मे नश्यन्तीति सुनिश्चितम् ।	
श्रीदत्त चित्त आनीय जीवनं धारयाम्यहम् ॥ ४३॥	
दत्तोऽहं ते मयेतीश आत्मदानेन योऽभवत् ।	
अनसूयात्रिपुत्रः स श्रीदत्तः शरणं मम ॥ ४४॥	
कार्तवीर्यार्जुनायादाद्योगर्धिमुभयीं प्रभुः ।	
अव्याहतगतिं चासौ श्रीदत्तः शरणं मम ॥ ४५॥	
आन्वीक्षिकीमलर्काय विकल्पत्यागपूर्वकम् ।	
योऽदादाचार्यवर्यः स श्रीदत्तः शरणं मम ॥ ४६॥	
चतुर्विंशतिगुर्वाप्तं हेयोपादेयलक्षणं ।	
ज्ञानं यो यदवेऽदात्स श्रीदत्तः शरणं मम ॥ ४७॥	
मदालसागर्भरत्नालर्काय प्राहिणोच्च यः ।	
योगपूर्वात्मविज्ञानं श्रीदत्तः शरणं मम ॥ ४८॥	
आयुराजाय सत्पुत्रं सेवाधर्मपराय यः ।	
प्रददौ सद्गतिं चैष श्रीदत्तः शरणं मम ॥ ४९॥	
लोकोपकृतये विष्णुदत्तविप्राय योऽर्पयत् ।	
विद्यास्तच्छ्राद्धभुग्यः स श्रीदत्तः शरणं मम ॥ ५०॥	
भर्त्रा सहानुगमनविधिं यः प्राह सर्ववित् ।	
राममात्रे रेणुकायै श्रीदत्तः शरणं मम ॥ ५१॥	
समूलमाह्निकं कर्म सोमकीर्तिनृपाय यः ।	
मोक्षोपयोगि सकलं श्रीदत्तः शरणं मम ॥ ५२॥	
नामधारक भक्ताय निर्विण्णाय व्यदर्शयत् ।	
तुष्टः स्तुत्या स्वरूपं स श्रीदत्तः शरणं मम ॥ ५३॥	
यः कलिब्रह्मसंवादमिषेणाह युगस्थितीः ।	
गुरुसेवां च सिद्धाऽऽस्याच्छ्रीदत्तः शरणं मम ॥ ५४॥	
दुर्वासःशापमाश्रुत्य योऽम्बरीषार्थमव्ययः ।	
नानावतारधारी स श्रीदत्तः शरणं मम ॥ ५५॥	
अनसूयासतीदुग्धास्वादायेव त्रिरूपतः ।	
अवातरदजो योऽपि श्रीदत्तः शरणं मम ॥ ५६॥	
पीठापुरे यः सुमतिब्राह्मणीभक्तितोऽभवत् ।	
श्रीपादस्तत्सुतस्त्राता श्रीदत्तः शरणं मम ॥ ५७॥	
प्रकाशयामास सिद्धमुखात्स्थापनमादितः ।	
महाबलेश्वरस्यैष श्रीदत्तः शरणं मम ॥ ५८॥	
चण्डाल्यपि यतो मुक्ता गोकर्णे तत्र योऽवसत् ।	
लिङ्गतीर्थमये त्र्यब्दं श्रीदत्तः शरणं मम ॥ ५९॥	
कृष्णाद्वीपे कुरुपुरे कुपुत्रं जननीयुतम् ।	
यो हि मृत्योरपाच्छ्रीपाच्छ्रीदत्तः शरणं मम ॥ ६०॥	
रजकायापि दास्यन्यो राज्यं कुरुपुरे प्रभुः ।	
तिरोऽभूदज्ञदृष्ट्या स श्रीदत्तः शरणं मम ॥ ६१॥	
विश्वासघातिनश्चोरान्स्वभक्तघ्नान्निहत्य यः ।	
जीवयामास भक्तं स श्रीदत्तः शरणं मम ॥ ६२॥	
करञ्जनगरेऽम्बायाः प्रदोषव्रतसिद्धये ।	
योऽभूत्सुतो नृहर्याख्यः श्रीदत्तः शरणं मम ॥ ६३॥	
मूको भूत्वा व्रतात्पश्चाद्वदन्वेदान्स्वमातरम् ।	
प्रव्रजन् बोधयामास श्रीदत्तः शरणं मम ॥ ६४॥	
काशीवासी स संन्यासी निराशीष्ट्वप्रदो वृषम् ।	
वैदिकं विशदीकुर्वन् श्रीदत्तः शरणं मम ॥ ६५॥	
भूमिं प्रदक्षिणीकृत्य सशिष्यो वीक्ष्य मातरम् ।	
जहार द्विजशूलार्तिं श्रीदत्तः शरणं मम ॥ ६६॥	
शिष्यत्वेनोररीकृत्य सायंदेवं ररक्ष यः ॥ 	
भीते च क्रूरयवनाच्छ्रीदत्तः शरणं मम ॥ ६७॥	
प्रेरयत्तीर्थयात्रायै तीर्थरूपोऽपि यः स्वकान् ।	
सम्यग्धर्ममुपादिश्य श्रीदत्तः शरणं मम ॥ ६८॥	
सशिष्यः पर्यलीक्षेत्रे वैद्यनाथसमीपतः ।	
स्थित्वोद्दधार मूढो यः श्रीदत्तः शरणं मम ॥ ६९॥	
विद्वत्सुतमविद्यं यो आगतं लोकनिन्दितम् ।	
छिन्नजिह्वं बुधं चक्रे श्रीदत्तः शरणं मम ॥ ७०॥	
नृसिंहवाटिकास्थो यः प्रददौ शाकभुङ्निधिम् ।	
दरिद्रब्राह्मणायासौ श्रीदत्तः शरणं मम ॥ ७१॥ 	
भक्ताय त्रिस्थलीयात्रां दर्शयामास यः क्षणात् ।	
चकार वरदं क्षेत्रं स श्रीदत्तः शरणं मम ॥ ७२॥	
प्रेतार्तिं वारयित्वा यो ब्राह्मण्यै भक्तिभावितः ।	
ददौ पुत्रौ स गतिदः श्रीदत्तः शरणं मम ॥ ७३॥	
तत्त्वं यो मृतपुत्रायै बोधयित्वाप्यजीवयत् ।	
मृतं कल्पद्रुमस्थः स श्रीदत्तः शरणं मम ॥ ७४॥	
दोहयामास भिक्षार्थं यो वन्ध्यां महिषीं प्रभुः ।	
दारिद्र्यदावदावः स श्रीदत्तः शरणं मम ॥ ७५॥	
राजप्रार्थित एत्यास्थान्मठे यो गाणगापुरे ।	
ब्रह्मरक्षः समुद्धर्ता श्रीदत्तः शरणं मम ॥ ७६॥	
विश्वरूपं निन्दकाय शिबिकास्थः स्वलङ्कृतः ।	
गर्वहा दर्शयद्यः स श्रीदत्तः शरणं मम ॥ ७७॥	
त्रिविक्रमेण चानीतौ गर्वितौ ब्राह्मणद्विषौ ।	
बोधयामास तौ यः स श्रीदत्तः शरणं मम ॥ ७८॥	
उक्त्वा चतुर्वेदशाखातदङ्गादिकमीश्वरः ।	
विप्रगर्वहरो यः स श्रीदत्तः शरणं मम ॥ ७९॥	
सप्तजन्मविदं सप्तरेखोल्लङ्घनतो ददौ ।	
यो हीनाय श्रुतिस्फूर्तिः श्रीदत्तः शरणं मम ॥ ८०॥	
त्रिविक्रमायाह कर्मगतिं दत्तविदा पुनः ।	
वियुक्तं पतितं चक्रे श्रीदत्तः शरणं मम ॥ ८१॥	
रक्षसे वामदेवेन भस्ममाहात्म्यमुद्गतिम् ।	
उक्तां त्रिविक्रमायाह श्रीदत्तः शरणं मम ॥ ८२॥	
गोपीनाथसुतो रुग्णो मृतस्तत्स्त्री शुशोच ताम् ।	
बोधयामास यो योगी श्रीदत्तः शरणं मम ॥ ८३॥	
गुर्वगस्त्यर्षिसंवादरूपं स्त्रीधर्ममाह यः ।	
रूपान्तरेण स प्राज्ञः श्रीदत्तः शरणं मम ॥ ८४॥	
विधवाधर्ममादिश्यानुगमं चाक्षभस्मदः ।	
अजीवयन्मृतं विप्रं श्रीदत्तः शरणं मम ॥ ८५॥	
वेश्यासत्यै तु रुद्राक्षमाहात्म्ययुतमीट्कृतम् ।	
प्रसादं प्राह यः सत्यै श्रीदत्तः शरणं मम ॥ ८६॥	
शतरुद्रीयमाहात्म्यं मृतराट् सुतजीवनम् ।	
सत्यै शशंस स गुरुः श्रीदत्तः शरणं मम ॥ ८७॥	
कचाख्यानं स्त्रियो मंत्रानर्हतार्थसुभाग्यदम् ।	
सोमव्रतं च यः प्राह श्रीदत्तः शरणं मम ॥ ८८॥	
ब्राह्मण्या दुःस्वभावं यो निवार्याह्निकमुत्तमम् ।	
शशंस ब्राह्मणायासौ श्रीदत्तः शरणं मम ॥ ८९॥	
गार्हस्थधर्मं विप्राय प्रत्यवायजिहासया ।	
क्रममुक्त्यै य ऊचे स श्रीदत्तः शरणं मम ॥ ९०॥	
त्रिपुंपर्याप्तपाकेन भोजयामास यो नृणाम् ।	
सिद्धश्चतुःसहस्राणि श्रीदत्तः शरणं मम ॥ ९१॥	
अश्वत्थसेवामादिश्य पुत्रौ योऽदात्फलप्रदः ।	
चित्रकृद्वृद्धवन्ध्यायै श्रीदत्तः शरणं मम ॥ ९२॥	
कारयित्वा शुष्ककाष्ठसेवां तद्वृक्षतां नयन् ।	
विप्रकुष्ठं जहारासौ श्रीदत्तः शरणं मम ॥ ९३॥	
भजन्तं कष्टतोऽप्याह सायंदेवं परीक्ष्य यः ।	
गुरुसेवाविधानं स श्रीदत्तः शरणं मम ॥ ९४॥	
शिवतोषकरीं काशीयात्रां भक्ताय योऽवदत् ।	
सविधिं विहितां त्वष्ट्रा श्रीदत्तः शरणं मम ॥ ९५॥	
कौण्डिण्यधर्मविहितमनंतव्रतमाह यः ।	
कारयामास तद्योऽपि श्रीदत्तः शरणं मम ॥ ९६॥	
श्रीशैलं तंतुकायासौ योगगत्या व्यदर्शयत् ।	
शिवरात्रिव्रताहे स श्रीदत्तः शरणं मम ॥ ९७॥	
ज्ञापयित्वाप्यर्मत्यत्वं स्वस्य दृष्ट्या चकार यः ।	
विकुष्ठं नन्दिशर्माणं श्रीदत्तः शरणं मम ॥ ९८॥	
नरकेसरिणे स्वप्ने स्वं कल्लेश्वरलिङ्गगम् ।	
दर्शयित्वानुजग्राह श्रीदत्तः शरणं मम ॥ ९९॥	
अष्टमूर्तिधरोऽप्यष्टग्रामगो भक्तवत्सलः ।	
दीपावल्युत्सवेऽभूत्स श्रीदत्तः शरणं मम ॥ १००॥	
अपक्वं छेदयित्वापि क्षेत्रे शतगुणं ततः ।	
धान्यं शूद्राय योऽदात्स श्रीदत्तः शरणं मम ॥ १०१॥	
गाणगापुरके क्षेत्रे योऽष्टतीर्थान्यदर्शयत् ।	
भक्तेभ्यो भीमरथ्यां स श्रीदत्तः शरणं मम ॥ १०२॥	
पूर्वदत्तवरायादाद्राज्यं स्फोटकरुग्घरः ।	
म्लेच्छाय दृष्टिं चेष्टं स श्रीदत्तः शरणं मम ॥ १०३॥	
श्रीशैलयात्रामिषेण वरदः पुष्पपीठगः ।	
कलौ तिरोऽभवद्यः स श्रीदत्तः शरणं मम ॥ १०४॥	
निद्रामातृपुरेऽस्य सह्यशिखरे पोठं मिमंक्षापुरे	
काश्याख्ये करहाटकेऽर्घ्यमवरे भिक्षास्य कोलापुरे ।	
पाञ्चाले भुजिरस्य विठ्ठलपुरे पत्रं विचित्रं पुरे	
गांधर्वे युजिराचमः कुरुपुरे दूरे स्मृतो नान्तरे ॥ १०५॥	
अमलकमलवक्त्रः पद्मपत्राभनेत्रः	
परविरतिकलत्रः सर्वथा यः स्वतन्त्रः ।	
स च परमपवित्रः सत्कमण्डल्वमत्रः	
परमरुचिरगात्रो योऽनसूयात्रिपुत्रः ॥ १०६॥	
नमस्ते समस्तेष्टदात्रे विधात्रे	
नमस्ते समस्तेडिताघौघहर्त्रे ।	
नमस्ते समस्तेङ्गितज्ञाय भर्त्रे	
नमस्ते समस्तेष्टकर्त्रेऽकहर्त्रे ॥ १०७॥	
नमो नमस्तेऽस्तु पुरान्तकाय	
नमो नमस्तेऽस्त्वसुरान्तकाय ।	
नमो नमस्तेऽस्तु खलान्तकाय	
दत्ताय भक्तार्तिविनाशकाय ॥ १०८॥	
श्रीदत्तदेवेश्वर मे प्रसीद	
श्रीदत्तसर्वेश्वर मे प्रसीद ।	
प्रसीद योगेश्वर देहि योगं	
त्वदीयभक्तेः कुरु मा वियोगम् ॥ १०९॥	
श्रीदत्तो जयतीह दत्तमनिशं ध्यायामि दत्तेन मे	
हृच्छुद्धिर्विहिता ततोऽस्तु सततं दत्ताय तुभ्यं नमः ।	
दत्तान्नास्ति परायणं श्रुतिमतं दत्तस्य दासोऽस्म्यहम् ।	
श्रीदत्ते परभक्तिरस्तु मम भो दत्त प्रसीदेश्वर ॥ ११०॥	
॥  इति श्री परमहंस परिव्राजकाचार्य श्री श्री श्री 	
वासुदेवानन्द सरस्वती यति वरेण्य विरचितं श्री दत्त 	
भावसुधारस स्तोत्रं संपूर्णम् ॥