La Bibia piemontèisa/Testament Vej/Re/1Re 7


1 Rè

7

Costrussion dël palass real 

Salomon a l’é fasse fabriché un palass real e a l'ha portalo a compiment ant ël gir ëd tërdes agn. A l'ha ciamalo Ël palass ëd la forësta dël Liban; a l'era longh sent cùbit, largh sinquanta e àut tranta. A l'avìa quatr órdin 'd colòne ëd séder con capitèj sèmper ëd séder an sle colòne. Un plafòn ëd séder a l'era dzora dlë stansie che as pogiavo an sle colòne; coste a l'ero quarante-sinch ëd nùmer, quìndes për fila.  A-i era tre file ‘d fnestre rangià an série 'd tre. Tute le pòrte d'intrada a l'ero ëd forma retangolar e a l’ero rangià an série 'd tre. Salomon a l’ha fàit ëdcò fé na “Sala dle colòn-e” ch’a l’era longa sinquanta cùbit e larga tranta. Dëdnans, a-i j'era n'andron e d'àutre colòne e ‘n pavajon an facia dle colòne. Chiel a l'é fasse 'dcò na sala dël tròno ciamà Sala dël Giudissi, andova ch’a fasìa  j'udiénse giudissiàire. Tut a l'avìa ëd panèj ëd séder dal paviment ai trav. Ël palass andova ch’a stasìa, a l'era fabricà dla midema manera. N'àutr palass parèj dël prim, a l'era stàit costruì për la fija dël faraon, che chiel a l'avìa marià. Tute coste costrussion a l'ero fàite 'd grand pere d’àuta qualità, da le fondassion a le pantalere e, fòra dla cort gròssa, a l'ero sislà ant la mzura pì bon-a e tajà con në strompor da tute le bande. Vàire dle pere gròsse ‘d fondassion a mzuravo dai des a j'eut cùbit. Ij blòch ëd pera d’àuta qualità dovrà pr’ij mur a l’ero squadrà e sislà a mzura con bòsch ëd séder. D'antorn ëd la cort pì gròssa a-i j'ero tre file 'd pere sislà e n'órdin ëd tàule 'd séder: a j'ësmijava a la cort dë 'n drinta dël templ ëd Nosgnor e a l'andron dël palass.

Ij travaj comissionà a Chiram 

Rè Salomon a l'ha fàit vnì ‘n tal Chiram da Tir e a l’ha comissionaje ij travaj dël Templ, A l'era 'l fieul ëd na vidoa dla tribù ëd Neftali, e sò pare a l'era stàit n'artësan dël bronz ëd Tir. Chiel a l'avìa la competensa e le conossense necessàrie për fé tùit ij travaj ëd fusion an bronz. Parèj a l'é vnù da rè Salomon për feje tùit ij travaj metàlich ch’a l'avrìa assëgnaje.

Chiel a l'ha fàit fonde doe colòne 'd bronz; mincadun-a a l'era àuta disdeut cùbit e a n'avìa dódes ëd sirconferensa. Peui a l'ha fàit doi capìtej ëd bronz për le colòne; sia un che l'àutr a l'ero àut sinch cùbit. Le grije che a quatavo ij capitej a l'ero archincà con ëd fris e ‘d feston ornamentaj; a-i j'ero set grop ëd rèj e cadnin-e dzora ai doi capitej. Cora che a l'ha fàit le colòne, a l'ha butà doi rainere 'd pomgranà d'antorn a le rèj e a le caden-e për cheurve tùit ë doi ij capitej. La part dë dzora dle doe colòne a l'avìa la forma 'd doi liri, e a l’ero quat cubit d’autëssa. Ancor dzora ëd tute le colòne a-i j'ero ëd capitej aplicà a le sporgense che a l'ero dë 'd là dla grija: a contnìo dosent pomgranà an fila d'antorn ëd minca un capitel. Chiel a l'ha drissà le colòne ant ël pòrti an facia a l'àula la pì amportanta. La colòna che a l'era staita tirà su a drita a vnisìa ciamà Iachin, antramentre cola che a l'era staita drissà a snistra as ciamava Boas.  La part dë dzora dle doe colòne a l'avìa la forma 'd doi liri. E parèj che a l'é completasse 'l travaj dle colòne.

Apress ëd lòn, Chiram a l'ha ëdcò fàit un gròss bassin ëd bronz ciamà Ël mar. A mzurava des cùbit da na part a l'àutra, a l'era 'd forma sircolar e soa autëssa a l'era 'd sinch cùbit. Soa sirconferensa nopà a l'era 'd tranta cùbit. D'antorn, sota l'orlo, as trovavo d'ornament riond rangià an doi file, des për cùbit, che a l'ero stàite fondùe ansema al bassin. Ës Mar as pogiava dzora 'd dódes tòr. Tre con la facia vers tramontan-a, tre che a vardavo a ponent,  tre vers mesdì, e tre a levant. Ël Mar a-j pogiava pròpi ansima, e soe part daré, a vardavo vers la part d'andrinta. Sò spessor a l'era 'd na branca e l'orlo, fàit parèj dël bòrd d'un càles e a l'avìa la forma d'un liri. A podìa contnì doimila bat.

Chiram a l’ha ‘dcò fàit des carej ëd bronz, mincadun longh quat cùbit, largh quat e àut tre cùbit. Vardé sì coma coj carèj a l’ero fabricà: a l’avìo ‘d panej lateraj montà an s’ ëd traverse. An sle curniss e ij giont a j'ero 'd leon, ëd tòr e 'd cherubin; le mideme figure a l'ero an sle traverse. Sota e dzora dij leon e dij tòr a j'ero ëd garlande a forma 'd fëston. Mincadun carel a l'avìa quat roe 'd bronz con j'ass ëd bronz; ij sò quat pé a sporzìo, sota 'l bassin; le sporgense a l'ero 'd metal fondù e butà dë 'd là 'd minca garlanda. La dovertura dij carej a l’avìa ansima na coron-a rionda për pogeje ‘n bassin pì pcit. Cola-lì a surtìa feura de ‘n cubit dzora dla sima dël carel për feje da sostegn al bassinet e a l’avìa ‘n diàmetro d’un cubit e mes. Vers ël da fòra a l’era decorà con ëd gravure ‘d garlande. Le traverse a l'ero 'd forma quadrà, pa rionda. Le quat roe a l'ero sota le travërse e j'assaj dle roe a l'ero fissà a la base  d’un sol tòch con ël carel. L'autëssa 'd tute le roe  a l'era d'un cùbit e mes. Le roe a l'ero fàite parèj dle roe d'un chèr da guèra; ij sò ass, ij sò quart, ij sò ragg e ij sò bot a l'ero tùit ëd metal fondù. Minca ‘n carel a l'avìa quat supòrt, un për canton e ‘dcò costi-sì a l’ero stàit fondù coma ‘n sol tòch ansema ‘l carel. Dzora dël carel a-i j'era ‘n bòrd riond, àut mes cùbit, peui, ancora dzora a-i j'ero ij mani: carel e traverse a l'ero d'un tòch sol. A son ëstàite scurpìe 'd gravure ornamentaj an sij panej, con ëd cherubin , leon e piante 'd palma, conform a jë spassi lìber e con garlande d'antorn. Tuti coj carej a j’ero dl’istessa grandëssa e forma përchè tirà dal midem ëstamp.

Chiram a l’ha ‘dcò fàit des bassinèt ëd bronz, un për minca carel. Minca ‘n bassinèt a l’avìa për diàmetro quat cubit e a podìa conten-e quaranta bat d’eva. Sinch ëd coj carej a son ëstàit butà  an sël fianch ëd drita dël templ e sinch da l'àutra part. Ël bornel ciamà Mar a l'é stàit butà a mesdì dël templ, ant ël canton a sud-est. Chiel a l'ha peui ancora prontà 'd ciodron për la sënner, palëtte e cope.

Parèj, a la fin, Chiram a l’ha terminà pr’ ël Templ ëd Nosgnor tut lòn ch’a l’era staje comissionà dal rè Salomon: ij doi pilastr, ij glòb dij capitèj che a l'ero dëdzora dle colòne e le doe grije che a quatavo tut; ij quatzent pomgranà dzora dle doe rej, doi rainere 'd pomgranà për minca reticolà; ij des carej ch’a portavo ij des bassinet; ël gran bornel ëd bronz ciamà Ël Mar, con sota ij dódes tòr; e le caudere, le palëtte, ij grilèt.

A l’é parèj che a la fin a l’é stàit completà tuti ël travaj ëd bronz che Chiram a l’avìa fàit për ël Templ ëd Nosgnor, giusta coma  rè Salomon a l’avìa dije ‘d fé. Ël rè a l’avìa faje fé ant na fonderìa ‘d creja ch’as trovava ‘nt la comba dël Giordan, an tra Sucòt e Zartan. Salomon a l’ha fàit gnanca peisé tute ste ròbe ‘d bronz, tante ch’a l’ero, parèj che ‘l pèis dël bronz as lo conòss pa. Salomon a l'ha ëdcò fàit fé tùit ij furniment dël templ ëd Nosgnor, l'autar d'òr e la tàula sèmpe d'òr andova che as butavo ij Pan da Smon-e; ij sinch candlé a drita e a gàucia an facia a la stansia, d'òr pì pur, le fior, le làmpie, ij pòrta-mochèt d'òr, le cope d'òr pur, ij cotèj, j’aspersor, ij morté e ij brasé d'òr pì pur, le granghìe për le pòrte dël santuari 'ntern valadì ël Sant dij Sant, e j'ante d'òr për la navà dël templ. Përparèj ch’a l'é compisse tut ël travaj che rè Salomon a l'avìa fàit për ël Templ ëd Nosgnor. Salomon a l'ha peuj fàit porté j'oferte fàite a sò temp da David sò pare, visadì l'argent, l'òr e d'àutri utiss, depositàndje ant ël tesòr dël Templ ëd Nosgnor.

Nòte 

Bibia
Testament Vej
Re