Neuv Sermon Subalpin/A val nen la pen-a 'd rësponde a tuti
Artorn

A val nen la pen-a 'd rësponde a tuti 

An ësto mond a-i è tante fòrse, busiarde e sassin-e, ch'a mach ëspantio 'd confusion për ten-e la gent da leugn da la vrità.  A-i é tanti servent ëd la busiarderìa ch'a veulo nen ëscoté rason e ch'a sarìa mach ëd temp ësgairà sté lì a contesteje. Gesù a rëspondìa nen a tuti coj ch'a-j fasìo 'd domande. A rëspondìa a la gent sincera, e pa nen a cola an malafej e ostinà. I lo vëdoma ant ël pass dl'Evangel d'ancheuj: March 11:27-33. Lòn ch'a podrìa mostrene?

L’autorità ‘d Gesù. "A son tornass-ne a Gerusalem e, mentre che Gesù a marciava ant ël Templ, a son andàit da chiel ij gran sacerdòt, ij magister ëd la Lej e j’ansian dël pòpol, e a l’han dije: “Con che autorità fas-to ste còse? Chi é-lo col ch’a l’ha date st’autorità për fé le còse ch’it fas?”. E Gesù a l’ha rësponduje: “A l’é mi ch’i veuj feve na domanda, s’im rësponde, iv dirai për che autorità ch’i faso ste còse. L’autorità ch’a l’avìa Gioann ëd batesé a vnisìa dal cél o ch’a l’era mach uman-a? Rëspondme”. Antlora coj-lì a l’han rasonà an tra ‘d lor an disend: “S’i disoma ‘Dal cél’ chiel an dirà: ‘Përchè donca ch’i l’eve nen chërduje?’ E s’i disoma che l’autorità ‘d Gioann a l’era mach uman-a, i l’oma da tëmme ‘l pòpol, përchè tuti a chërdo che Gioann a l’era stàit un profeta génit”. Antlora, për rispòsta, a l’han dije a Gesù: “I lo savoma nen”. E Gesù a l’ha rësponduje: “Donca, gnanca mi iv dirai për che autorità i faso ste còse” (March 11:27-33).

An cost pass dël vangel i vëdoma Gesù ch'a l'era andass-ne a fé doi pass për ij pòrti ch'a 'nserciavo le cort dël templ ëd Gerusalem. Ij gran santuari dël catolicèsim-roman a jë smijo. Për chiel a l'era nen mach na manera për "pijé 'n pò d'aria", ma n'ocasion për parlé a la gent ch'a-i era e fé 'd conversassion con ij sò dissépoj, ròba ch'a l'é sempe bon-a për amprende quaicòsa 'd neuv da chiel, ël Magister. Ij magìster ëd religion d'antlora a lo fasìo 'dcò. Gesù a savìa bin parlé a la gent, ch'a l'era 'nciarmà da lòn ch'a disìa. L'interesse che Gesù a tirava e soa popolarità, contut, a-j piasìa pròpi për gnente ai prèive dël templ, përchè chiel a l'era nen un prèive tanme lor e gnanca 'n magister "autorisà" al servissi dl'istitussion. A j'ero gelos ëd Gesù e lòn ch'a disìa nen ëd ràir a lo consideravo d'eresìe, ëd dotrin-e nen "an lìnea" con ël magisteri ofissial. Costi prèive, donca, a van da chiel e a-j diso: "Chi ch'a l'ha date l'autorisassion për fé lòn ch'it fase, për fé 'l magìster? Mostrane le carte! Chi ch'a l'ha date cost ' autorità? N'has-to la facoltà?". An efet, Gesù a l'era pa 'n prèive, a l'avìa nen ëstudià a dë scòle teològiche ch'as conossìo; ch'as savèissa, a l'era nen un dissépol ëd quai magìster arconossù e a fasìa pa part ëd grop religios "ëd tendensa" coma ch'a-i na j'era 'dcò tanti an coj temp-là. Gesù a l'avìa gnun-a patènta 'd magister.

Gesù a-j rëspond con n'àutra domanda: "L’autorità ch’a l’avìa Gioann ëd batesé a vnisìa dal cél o ch’a l’era mach uman-a? Rëspondme”. An efet, ëdcò Gioann Batista a l'era gnanca chiel un prèive o un profeta "autorisà", ma gnun a l 'era ancalasse a buté an question soa ciàira e génita autorità moral e spiritual. Vera, a l'era stàit butà an përzon e fin-a fàit massé dal rè Eròde, ma mach përchè lòn che Gioann a predicava a l'era dësconvenient për ël podèj dël rè e për soa polìtica coròta. Chi é-lo ch'a l'avìa daje a Gioann l'autorisassion a prediché e a batesé? Chi a l'avìa mandalo, Gioann? Ai prèive 'd Gerusalem a convenìa pa 'd rëspònde ciàir a la domanda 'd Gesù, përché, compiasent anvers al podej polìtich coma ch'a l'ero, a l'avìo pensà dë sté ciuto a riguard ëd la tràgica mòrt ëd Gioann e fé finta 'd nen. A vorìo gnanca feje 'n dëspiasì al pòpol parlandje contra a Gioann, përchè la gent a chërdìa che Gioann a fussa stàit un profeta genit. Antlora për ij prèive a l'era bin mej lassé le còse ant l'ambiguità e nen pijé na posission a riguard. Tìpich dj'ipòcrita e dla gent servil. A l'é parèj che soa ipocrisìa 'd lor a meritava gnun-a rëspòsta gnanca a propòsit dla "autorisassion" ch'a-j ciamo a Gesù. Lòn ch'a l'avrìa servì 'd deje na rëspòsta? A sarìa stàit mach na scusa e n'ocasìon për fé 'd ciacòt. La domanda ch'a l'avìo faje a l'era nen sortija da 'n ver interesse për Gesù. Ëd sicur, a sarìo nen ëstàit a scotelo për amprende da chiel përchè a pensavo 'd savèj già tut lor, d'esse lor "ij magister", d'avej gnente da 'mprende da un "paisanòt" tanme Gesù, ch'a l''era gnanca "andàit a scòla". La "patènta" a l'avìo mach lor!

A peul capité 'dcò 'ncheuj d'ancontré 'd përson-e ch'a fan part ëd quai religion, gesia o seta 'd gran pretèise, ch'a vorìo discute con ti ch'it ses un cristian lìber e bìblich, toe dotrin-e o posission, opura ch'at ciamo 'd giustifiché lòn ch'it fase o dise coma cristian professant. Val-ne la pen-a dë sté lì a discute? Soens nò, përchè, an realità, ëd gent ëd cola sòrta at pijerìo nen an sël sério. Për lor it ses ti d'esse an eror e lor a son "da la banda dla rason". A veulo mach buté an question toa fede, ëd critiché toe përsuasion e a spero 'd podèj "convertite" a soa manera 'd lor ëd vardé la fede. A val pa la pen-a, parèj, dë sgairé 'd temp a bate e dibate, ëd tenté 'd vinc-je o convinc-je con toa dialética, ëd "buteje an dirota". Tut lòn ch'it disèisse a sarìa dësqualificà ai sò euj, a lo varderìo nen an sël sério. A son lor ch'as chërdo "ij magister" e për lor it ses ti a dovèj esse dotrinà e ch'it l'has da cangié. Antlora it deuve savèj disserne se soe domande 'd lor a sio sincere o nò, s'a son ispirà da n'interesse genit e lor at jë fan nen mach për fete antrapé. S'a son ëd gent sincera, it peudes bin rende rason ëd la speransa ch'a l'é an ti, testimonié 'd toa fede, mostreje toe përsuasion.

An tùit ij cas, për lòn ch'a riguarda costi "gran sacerdòt, magister ëd la Lej e ansian dël pòpol", lor a l'avrìo deuvù comprende che l'autorità 'd Gesù a vnisìa da Nosgnor Dé, che chiel a savìa 'd pì che tute lë scòle dë sto mond përchè lòn ch'a savìa chiel a l'avìa arseivùlo diret da sò Pare dël cél, e che gnun d'àutri a l'avìa mai fàit o ancalasse 'd dì lòn che Gesù a fasìa o a disìa. Ch'a spetèisso ancora mach dontré dì e sua arsurression a l'avrìa bin dije chi ch'a l'avìa daje soa autorità, përchè l'arsurression a l'avrìa diciarà con potensa che Gesù a l'é 'l Fieul etern ëd Dé e lor, s'a l'avèisso seguità a 'rfudelo, a sarìo stàit diciarà 'd nemis ëd Nosgnor Dé.

PREGHIERA

Nosgnor! Dame la saviëssa 'd savèj disserne se e coma rësponde a chi ch'am fà 'd domande a riguard ëd mia fede o posission. Giutme, an col cas-lì, a rësponde con rispet, calma e competensa. Dame 'dcò l'umiltà necessaria për fé n'esame 'd mie përsuasion mideme o 'd lòn ch'i faso, për amprende 'd còse neuve o për modificheje, s'it ses ti, Signor, ch'it veule parleme për sò mojen ëd lor. Amen.

Neuv sermon subalpin
Pàul Castlin-a