La Bibia piemontèisa/Testament Vej/Re/1Re 10


1 Rè

10

Vìsita dl’argin-a ‘d Saba a Salomon 

Cora che l'argin-a 'd Saba a l'ha sentù dla reputassion granda che Salomon a l'era fasse an glòria ëd Nosgnor, a l'é vnùita për butelo a la preuva con ëd question complicà. Chila  a l'era rivà an Gerusalem con un gròss dëspiegament dë spatuss an portand ëd gamej carià dë spessie, d'òr e 'd giòje pressiose. Quand ch’’a l’é presentasse ‘dnans ëd chiel, a l’ha faje ‘n baron ëd domande an sù tut lòn ch’a-j vnisìa an ment. Salomon a l’avìa ‘d rispòste da deje a tut lòn che l’argin-a a-j ciamava; për ël rè a-i j'era gnun-a domanda tròp arzigosa ch’a-j podèissa pa rësponde. Parèj, ant ël moment che l'argin-a 'd Saba a l'ha rëscontrà la saviëssa pròpi granda dël rè e a l’ha vëddù ‘l palass che chiel a l'avìa fàit fabriché, le vivande ‘d soa tàula, ij sò servitor e atendent, soe livreje, ij sò porteur ëd cope e j’olocàust ch’a smonìa al templ ëd Nosgnor, chila a l’é restane sensa fià. A l’ha dije al rè: “A l'era pròpi vera lòn ch’i l'avìa sentù dì a mè pais ëd toe amprèise e ‘d toa saviëssa! Mi i vorìa gnanca chërdje a lòn ch’as disìa, fin-a che i son nen rivà ambelessì e ij mè euj a l'han vëddulo. E bin, ëd lòn a l'avìo arferime gnanca na metà! Për saviëssa e prosperità, it vade motobin dëdlà ‘d tut lòn ch’i l’avìa sentù! A son vreman beà ij tò atendent ch’at ëstan dacant për tut ël temp ëd podèj sté a sente le paròle ‘d toa sapiensa! Ch’a sia laudà ‘l Signor tò Dé, che a l'é tant compiasusse 'd ti da butete an sël tròno d'Israel! Përchè an sò amor etern për Israel, chiel a l'ha fate rè përchè parèj a sarìa stàit garantì ’l dirit e la giustissia”. Peui, coma sò cadò, chila a l'ha daje al rè sentevint talent d'òr, na gròssa quantità dë spéssie e pere pressiose. A l'era mai vëddusse na quantità parèj dë spéssie, cole che l'argin-a 'd Saba a l'avìa daje a Salomon.

Già la flòta 'd Chiram, carià d'òr d’Ofir, a l'avìa portà ‘n baron ëd bòsch soasì e pere pressiose sernùe. Con ël bòsch ël rè a l'avìa fàit fé 'd balustre për ël templi dël Signor e për ël palass real, e dë strument musicaj për ij cantor. A l'é mai pì rivà e gnanca a l’é mai pì vëddusse tant bòsch sernù përparèj.

Rè Salomon a l'ha daje a l'argin-a 'd Saba tut lòn ch’a vorìa, oltr' a lòn ch’a l'avìa già daje chiel ëd soa volontà. Peui chila a l'é tornà a sò pais con ij sò servent.

Richëssa e splendior ëd Salomon 

Salomon a arsèivìa na réndita 'd 666 talent a l'ann, sensa conté lòn ch’a rivava dai tribùt dij sò sogèt, dai comerciant e da tùit ij rè d'Arabia e governator dël pais. Rè Salomon a l'ha fàit dosent ëscù d'òr sbaussà, an dovrand 600 mzure d'òr për ëscù. A l'ha 'dcò fàit tërzent cit ëscù d'òr batù a martlin-a; tre min-e d'òr a son ëstàite dovrà për mincadun ëd costi scu. Ël rè a l'ha peui butaje ant ël Palass ëd la Foresta dël Lìban.

Nen mach, ma 'l rè a l'ha 'dcò fàit fé un gròss tròno archincà con d'avòri e arvëstì d'òr pur. A-i j'era ses ëscalin dëdnans dël tròno, con teste 'd bocin an sle spalere e doi leon, un për mincadun dij brass dël tròno.  Dódes statue 'd leon as drissavo an sij ses ëscalin, un leon da na part e l'àutr da l'àutra dlë scalin. A j’era gnun d'àutr regn ch’a l’avèissa ‘n tròno përparèj!

Tute le cope për bèive 'd rè Salomon a l'ero fàite d'òr, e tùit j'utiss ant ël Palass ëd la Forësta dël Lìban a l'ero d'òr pur. A-i j'era gnun asi d'argent, përchè al temp ëd Salomon l'argent a l'era pa vàire considerà! 

Ël rè a l'avìa na flòta ‘d nav comerciaj da mar dovert, oltra che la flòta 'd Chiram. Minca tre agn le nav a tornavo al pòrt carià d'òr, d'argent, d'avòri, ëd sùmie e 'd pavon.

Rè Salomon a superava an opulensa e saviëssa qualsëssìa d'àutr rè dla tèra. Ëd gent da tute le nassion a vnisìo a fé visita a Salomon mach për podèj sente la saviëssa che Dé a l'avìa daje. Ann apress ann ij visitator a-j portavo ëd present, valadì, d'oferte d'argent, d'òr, d’arme da guèra, vëstiari, profum, spessie, cavaj e muj.

Salomon a l'ha butà ansema na  fòrsa gròssa ‘d chèr e 'd cavaj. Chiel a l'avìa 1.400 chèr da guera e 12.000 cavaj dressà. A l'ero tui distribuì ant le sità ch’a-j ero designà e ‘dcò davzin a chiel a Gerusalem. Ël rè a l'ha fàit an manera che a-i fùissa an Gerusalem pì d'argent che 'd pere  e che 'l bòsch ëd séder a fùssa tant ordinari parèj dij sicomor ch’a chërso ant la pian-a ai pé dle colin-e 'd Sefela. Ij cavaj ëd Salomon a rivavo da l'Egit e da la Cilicia, pagà dai negossiator a sò pressi ordinari.  Un chèr, portà da l'Egit a costava antlora 600 tòch d'argent e un caval 150. Chèr da guera e cavaj a-j vendìo ‘dcò a tùit ij rè dj’Hitita e ai rè ‘d Sìria.

Nòte 

Bibia
Testament Vej
Re