Ignassi Isler/Ël Testament ëd Giaco Tross
Artorn

Ël Testament ëd Giaco Tross 

Mi sai pa se sîa malavi
Për la frev ò për la doja
L'hai un seu nen mi ch'am roja
Teribilment sul cheur,
Teribilment sul cheur.
Am ven tante caudan-e
Ch'am fan tiré 'd pavan-e.
   Òhimi pòvr òm ch'i meur!
   Òhimi pòvr òm ch'i meur.

Marcé, marcé un pò dun-a
E piéve tanta pèn-a,
Ciamé un Nodar ch'a vèn-a
Ché veuj fé testament,
Ché veuj fé testament.
Tra tant, për cortesìa,
Porté un pò 'd malvasìa
   A cóst pòvr òm languent,
   A cóst pòvr òm languent.

S'i meuiro, m'arcomando
Ch'am sotro ant una cròta
Donta ch'a-i sîa tavòta
Ëd bon botan pien 'd vin,
Ëd bon botaj pien 'd vin;
Almanch avrai quàich viagi,
Ancóra un pò 'd sufragi
   Sent agn e gnanch pié fin.
   Sent agn e gnanch pié fin.

Ij pé vers la muraja,
Veuj che mè còrp a resta
Butandme con la testa
A mira dël pongat,
A mira dël pongat,
Për gòde cóla bagna
Quand ël botal a dagna,
   Ma ch'ai sìa gnun concat.
   Ma ch'ai sia gnun concat.

Féme soné, për cioché,
An tute j'ostarìe, mie gésie favorìe,
Quartin, pinte e bocaj 
Quartin, pinte e bocaj.
Sentend ste sarabande
La gent da tute bande
   Savran ch'j'heu fàit ij baj.
   Savran ch'j'heu fàit ij baj.

Për tòrce e për candèile,
Portéme sinchsent san-e,
Tra gròsse, pcite e mezan-e,
Pien-e 'd bon vin nebieul.
Pien-e 'd bon vin nebieul.
Almanch na luminària
A tëm né 'l vent, nè l'ària,
   Ch'a sófia fin ch'a veul.
   Ch'a sófia fin ch'a veul.

Vestime, peui, cól càmus
Stërmà ant la guardaròba,
Ch'am fasa pa una bòba>
An cósti ùltim onor,
I l'heu mai pi gavàlo
Dal dì che l'heu catalo
   Da Nicòla 'l brindor,
   Da Nicòla 'l brindor.

Cogéme drinta a un arbi,
Ch'am servirà për cassia.
Ma fàit con bon-a grassia
E ch'a sîa bin vinà:
E ch'a sîa bin vinà:
E për cussin im lasso
Mè car barlat ëd frasso
   Ch'a l'é tant nominà.
   Ch'a l'é tant nominà.

Grupeme le man gionte
D'antorn a una boràcia
Con la doa non-a cracia
E pien-a 'd breu d'autin.
E an testa una gran bóta,
Tajandje 'l fond da sota,
   Ch'am scusa për bartin.
   Ch'am scusa për bartin.

Marché bin lò ch'iv dìjo:
La mia carcàssa mòrta
Sens'àutr i veuj ch'as pòrta
Da dódes botalé,
Da dódes botalé,
Con una cuvertassa
Ambrïacà 'd vinassa
   Ch'am penda fin sui pé
   Ch'am penda fin sui pé.

I veuj, për compagnéme,
Dosènd brindor an gala
Con la dia brinda an spala
E sò pongon an man,
E sò pongon an man;
E sent bronzon për banda
Ma tuti bin d'Olanda
   E cióch tant ch'a podran.
   E cióch tant ch'a podran.

Apress a lor, ch'a ven-o
Con le piorasse an vista
E j'òsto e j'obergista
Ch'a son an cóst paìs,
Ch'a son an cóst pais
Piorand la soa sventura
Vëdend che an seportura
   A va 'l sò vej amis.
   A va 'l sò vej amis.

E për pi bela pompa
A venta 'ncor ch'ai sìa,
Almanch na companìa
Dla guàrdia dij todèsch,
Dla guàrdia dij todèsch,
A l'anviron dla bera
Con la soa bandojera.
   E sò picé 'd vin fresch.
   E sò picé 'd vin fresch.

Ai quatr canton, ch'ai sia
A tnime la covèrta
Doi pàira dij pì alerta
E mej marcand da vin,
E mej matcand da vin.
Vestì tuti da festa
Portand un óiro an testa
   Durant tut ël camin.
   Durant tut ël camin.

Féme marcé a la testa
Un timbalié ch'a son-a,
Ch'a bata e ch'ja fërdo-na
'Dzora a doe gran barai:
An mes a doi trombëtta
Ch'a tóco quàich ariëtta
   Con 'd ponghe da botaj,
   Con 'd ponghe da botaj.

Peui, féme con bel ordin
Trené daré dle spale
Quarenteses botale,
Ch'a son ij mè canon,
Ch'a son ij mè canon.
Tute con la valdrapa
Bin ansupà ant la rapa:
   Ch'a vado giù a rablon.
   Ch'a vado giù a rablon.

Për stra, mi veuj ch'am canto
A tuta gran ganassa, 
Massimament an piassa,
Cóla bela canson,
La qual noi i cantavo
Quand i stasìo a tavo
   A fé voghé 'l pinton.
   A fé voghé 'l pinton.

Passand 'd nans a j'ansëgne
I veui peui arcordéve
Che stàghe un pò a fërmeve
Fin che l'ósta a ven-a a l'ùss,
Con una gran burnìa
Dël mej vin bianch ch'ai sìa
   A démne dontrè spruss.
   A démne dontrè spruss.

Passà la quarantèn-a
Cóst'incombensa i lasso
Ai mè compagn: ch'am fasso
Marlàit d'un funeral,
Marlàit d'un funeral,
An mez a una cantin-a
Cantand la bërtolin-a
   Dantorn al mèj botal.
   D'antorn al men botal.

Al dì 'd mè aniversari,
Fin tant che 'l mond a dura,
Su la mia seportura
Ch'am vèrso un baril 'd vin,
Ch'am vèrso un baril 'd vin:
Lò-lì, për mia gran glòria,
A servirà 'd memòria
   Che i ciupinava bin.
   Che i ciupinava bin.

An tute j'ostarìe
Am ven la fantasìa
Ch'i veuj ch'mè nòm ai sia
Ansem al mè ritrat,
E ai në sarà pi'd quindes
Che al vëdme am faran brìndes
   Ciapà ch'a l'abio 'l rat.
   Ciapà ch'a l'abio 'l rat.

Mia càriga i l'armëtto
A Bërtromé Bronzògna
Ch'as fa l'onor ch'a bsògna
Tratandse për cimpé,
Trarandse për cimpé:
Tra tùit ij mè cambrada
Ch'a son ant la brigada
   J'é gnun ch'ai ten-a pé.
   J'é gnun ch'ai ten-a pé.

L'universal erede
Sarà mia cara crica
Për l'amicissia antica,
L'é, 'l manch ch'i peussa fé,
L'é, 'l manch ch'i peussa fé,
Von pat chean companìa
Tut sàuta a l'ostarìa
   Fin ch'ai sarà un doidné.
   Fin ch'ai sarà un doidné.

Buteme su la tampa
Cóst'iscrission bin scrita:
A l'ha perdù la vita
Cól pòver Giaco Truss
Cól pòver Giaco Truss
Përché una sola vòta,
An leu d'andé giù an cròts,
   L'é andàit a bèive al poss.
   L'é andàit a bèive al poss.

Pié tùit da mi l'esempi
Ëd bèive mai nen d'eva
Përchè ch'a l'é ròba greva
Ch'a fa marsé 'l pansat,
Ch'a fa marsé 'l pansat:
Mandéla a la malora
Se veule nen ancóra
   Tiré vòst ùltim pat.
   Tiré vòst últim pat.
[1748]

Nòte

Ignassi Isler
Canson
Poesìa
Leteratura piemontèisa