Document dla fej cristian-a/La Stra dël Pelerin
Artorn

La stra dël pelerin 
Romans alegòrich ëd John Bunyan (1628-1688)

Introdussion 
L’alegorìa a l’é na figura dla retòrica, già dovrà ant la antichità clàssica, ch’a dà espression a n’ideja astrata stërmand-la darera n’imàgine, na conta ‘d fantasìa, n’assion o na còsa ch’a smija ‘d dì d’àutr. Ёl termin alegorìa a ven da la lenga greca e a l’é fàit butand ansema állos (àutr, divers) e agoreúō ("mi i parlo") con la significassion ëd dì cheicòsa ‘d bel e diferent dal sens leteral ch’a parëss sùbit. Da sta mira-sì John Bunyan (1628-1688) a l’ha scrivù ‘l racont alegòrich “La stra dël pelerin” ch’a fà la dëscrission dl’esperiensa ‘d conversion a la fede cristian-a e dlë dësfide ch’a n’arzulto, coma ‘l pelerinagi ‘d n’òm da cost mond fin-a a soa destinassion final, ël cel, o paradis. John Bunyan a l’ha scrivù cost racont, dal titol complèt: “La stra dël pelerin da cost mond a col ch’a vnirà, scrivù coma s’a fussa ‘n seugn che chiel a l’ha avù” an tra j’agn 1678 e 1684 an Inghiltera, antant che chiel a stasìa an përzon ant la sità ‘d Bedford (Bedfordshire). Bunyan a l’era stàit condanà a la përzon për vàire agn da j’autorità për soa “ostinassion” a prediché l’Evangeli an pùblich sensa ess-ne autorisà dai vësco, feura da la giurisdission e dal contròl ëd la gesia. A l’é seurtine parèj ‘n lìber (ma a-i son motobin d’àutri ancora!) ch’a l’é stàit apressià e publicà mijé ‘d vire an tut ël mond an vàire lenghe fin-a al dì d’ancheuj e ch’a l’é considerà ‘n classich ëd la litratura anglèisa e studià ant le scòle. A podrìa esse ‘d sicur considerà dai cristian coma ‘l catechìsim pì d’efet ch’a-i sia përchè a deuvra d’imagine e pa mach ëd paròle astrate e malfé da arten-e an ment. Parèj i l’oma viralo për la prima vira ant la lenga piemontèisa coma “un compagn” ëd nòstra neuva tradussion an piemontèis ëd la Bìbia cristian-a antrega, dont ij vërsèt pertinent a parësso coma na spiegassion ëd le figure e situassion contà da “La stra dël pelerin”.

Pàul Castlin-a, Dzember 2023.

Capìtoj 

 La përzon
 La necessità dë scapess-ne
 Ël Mojiss dël Dëscorament
 Evangelista a treuva Cristian sota ‘l Mont Sinai e a lo varda sever

A seguitrà

Nòte