La Bibia piemontèisa/Testament Vej/Giudes/Giudes 20


Liber dij Giudes

20

Ciambrea dj’Israelita 

Antlora tuti j’Israelita coma s’a fusso ‘n sol òm a l’han lassà soe ca e a son assemblasse a Mispa a la presensa ‘d Nosgnor. A la ciambréa ‘d tut ël pòpol ëd Dé a l’han pijàit pòst ij cap ëd tute le tribù d’Israel: quatzent òm a pé, bon a dé man a la spa. Ij Beniaminita a l’avìo sentù dì che j’Israelita a l’ero montà a Mispa. J’Israelita a l’han ciamà: “Dëspieghene coma ch’a peul esse capità cost crimen”. Ël Levita, l’òm ëd la fomna ch’a l’era stàita sassinà, a l’ha pijà la paròla e a l’ha dit: “Mia concubin-a e mi i j’ero fërmasse an Ghibea ‘d Beniamin për passeje la neuit. Ij cap ëd Ghibea a l’han atacame ‘d neuit anserciand la ca ‘nté ch’i logiava. A l’avìo l’intension ëd masseme, e a l’han violentà mia concubin-a tant ch’a l’é mòrta. Antlora mi i l’hai ciapà sò còrp e i l’hai squartairalo, mandand-ne ij tòch për tut ël teritòri dl’ardità d’Israel, dagià che coj ëd Ghibea a l’avìo comëttù un crìmen e n’infamia mai vëddùa anans an Israel. E-lo che vojàutri i seve pa tui d’Israelita? Donca discutene e parlene adess ambelessì”.

Antlora tut ël pòpol a l’é aussasse coma ‘n sol òm e a l’han dit: “Gnun ed nojàutri a tornerà a soa tenda nì a soa ca e i faroma contra Ghibea conform a lòn ch’a diso le sòrt. I serneroma des òm da minca sent, e mila da minca desmila an tra tute le tribù d’Israel. Costi-sì a sercheran ëd proviande për l’armeja ch’a ‘ndran contra Ghibèa ‘d Beniamin për castié l’infamia ch’a l’ha comëttù an Israel.

A l’é parèj che j’Israelita a son butasse ansema, tuti aleà coma ‘n sol òm për andeje contra a cola sità. Le tribù d’Israel a l’han mandà d’emissari për tuta la tribù ‘d Beniamin për dije: “Com é-lo che an tra ‘d vojàutri a l’è comëttusse ‘n tal crìmen? Consegnene sùbit coj dësgrassìa ch’a stan a Ghibea, parèj ch’i peudo masseje e parèj purghé Israel da cost maleur”. Mach che ij Beniaminita a l’han pa vorsù scoteje ij sò frej israelita, tant che, da tute soe sità ‘d lor, ij Beniaminita a son concentrasse a Ghibea con la determinassion ëd feje guèra.

Guèra contra ij Beniaminita 

Col dì a son concentrasse vintesses mila òm vajant d’arme, acorù da tute le borgià dij Beniaminita, sensa conté j’abitant ëd Ghibea, ch’a l’han concentrà  setsent òm sernù. An tra tuta cola trupa a-i era setsent guerié mancin antrenà special. Minca un ëd lor a podìa, con soa fronda ‘d frapé la pì cita sibla sensa manchela. Da soa banda ‘d lor, j’Israelita, sensa conté ij Beniaminita, a l’han concentrà quatsent mila combatent d’esperiensa dë spa e ‘d guèra. J’Israelita a son montà a Betel për consultesse con Dé. A l’han ciamaje: “Col ch'a l'é ëd nojàutri che montera-lo për prim a combate contra dij Beniaminita?”. Nosgnor a l'ha rësponduje: “Giuda a sarà an testa!”. Passadoman bonora, j’Israelita a son acampasse an facia ‘d Ghibea. A son sortì për ataché ij Beniaminita, an rangiand-se, pront a la bataja, dëdnans ëd Ghibea. Ij Beniaminita a l'han atacà da Ghibea e an col di a l'han massà vintedoi mila òm d'Israel. Arpijand-se corage, j’Israelita a l’han torna formà l’órdin ëd bataja ant l’istess leugh ch’a l’avìo falo ‘l dì anans. J’Israelita, contut, a son ëvnùit a pioré ëdnans ëd Nosgnor fin-a sèira, peuj a l’han consultà ‘l Signor an disend: “L’omne pròpi da torné a fé guèra contra ij Beniaminita, ij nòstri frej?”. E Nosgnor  a l’ha rësponduje: “Torneje!”. An col second dì, donca, j’Israelita a l’han torna atacà ij Beniaminita. Meno che, na vira 'd pì, ij fieuj ëd Beniamin a l'han tacaje da Ghibea e ësterminà disdeut mila combatent Israelita, tui vajant ëd la spa.  Antlora tuti j’Israelita, l’armèja antrega,a son portasse a Betel. Ambelelà, astà a la presensa dël Signor, a l’han piorà e digiunà për tut col dì-lì e a l’han smonuje ‘n sacrifissi d’olocàust e ‘d sacrifissi ‘d comunion.

J’Israelita a son montaje për ciamé al Signor lòn ch’a l’avìo da fé; antlora l’Erca dl’Aleansa as trovava an col leugh, e Pineas, fieul d’Eleasar, fieul d’Aron, an col temp-là a prestava sërvissi a Nosgnor. Lor a l’han dit: “Dovrìo-ne seurte na vira ‘d pì për combate contra ij nòstri frej beniaminita, o no?”. Nosgnor a l’ha rësponduje: “Tacheje! Përchè doman mi i-j butrai an podej ëd vòstre man”.

Derota dij Beniaminita 

Antlora Israel a l'ha piassà d'òm a l'avàit tut d'antorn ëd Ghibea. Ël dì apress, a l’era ‘l ters dì, a son surtì për ataché ij Beniaminita e a son butasse an formassion ëdnans ëd Ghibea pròpi com a l’avìo fàit anans. Ij Beniaminita a l’han fàit na surtìa e a son ëslontanasse da la sità, lassandla sensa difèisa. Giusta com a l’avìo fàit anans, a son ancaminasse a frapé dur ij sò nemis. Na tranten-a d’Israelita a son ëstàit massà an sla stra ch’a men-a da Betel a Ghibea a camp dovert. Ij Beniaminita, parèj, a l’han pensà ch’a l’avèisso butà ‘n derota j’Israelita coma la prima vira. Mach che j’Israelita a l’avìo a pòsta arseivù l’òrdin dë scapé për tiré ij Beniaminita lontan da la sità an sla stra magistra. Antlora tuti j’Israelita a l’han chità soe posission ed lor e a son butasse pì andaré a Bal Tamar. An col moment j’Israelita stërmà a l’avàit a son sautà fòra da sò pòst, a ponent ëd Ghibea. Des mila òm sernù da tuta Israel a son presentasse dëdnans ëd Ghibea, e ‘l combatiment a l’é stàit motobin sosnù. Ij Beniaminita, contut, a l’avìo ancora pa capì che soa dësfàita ‘d lor  a l’era darera dla pòrta. Nosgnor a l’ha butà ‘n derota Beniamin ëdnans d’Israel: an col dì-lì j’Israelita a l’han massà vintessinch mila Beniaminita, d’òm ch’a l’ero bon a combate. Antlora ij Beniaminita a l’han vëddù ch’a l’avìo përdù la bataja. 

Da l’àutra banda, la rimanensa dj’Israelita a l’ha ancora përdù teren ai Beniaminita perchè a contavo an sj’òm amboscà contra Ghibea. J’amboscà a j’ero dëspiegasse an pressa e a l’ero lansasse contra la sità. A l’han tacala e passà a fil dë spa tùit ij sò abitant. J’Israelita a l’ero acordasse ‘d fé ‘n segnal a j’amboscà: costi-sì, rivà ch’a sarìo dintra dla sità, a l’avrìo fane monté na granda fumada. J’Israelita a l'avrìo dovù viresse andaré e contrataché a col segnal. Benjamin a l'avìa ancaminà a colpì j'Israelita: a l'avìa già massà na tranten-a d'òm; a disìo: gnun dùbit, lor a son an derota parèj dël combatiment passà. Ma 'l segnal, na colòna 'd fum, a ancaminava a aussesse da la sità, e Beniamin, virasse andaré ch’a l’era, a l'ha vëddù che la sità a brusava tuta antrega con ël feu vers ël cel. Quand che j’Israelita  a son virasse andarera, ij Beniaminita a son fasse pijé da lë sparm përchè lor a podìo vëdde 'l maleur che a stasìa për riveje. Antlora a son artirasse dëdnans ëd la gent d’Israel e a son ëscapà anvers la stra dël desert. Mach che j'òm d'Israel a-j andasìo dapress e j'àutri, tornà da la sità, a l'han sarà ij Beniaminita an mes, sbarajàndie. 

Sircondà ch'a son ëstàit ij Beniaminita, a l'han seguitaje sensa sosta da Nocah anientàndje dëdnans ëd Ghibea da la banda 'd levant. Ij tombà ëd Beniamin, an col di, a son ëstàit disdeut mila, tui guerié vajant. Ij survivù, viraje le spale al nemis, a son scapà ant ël desert, anvers ël Priòch ëd Rimon. Ma j'Israelita a l'han massane sinch mila për la stra. Peui a son andàit anans a steje dapress fin-a a Ghidom, an massandne d'àutri doimila. Col di-lì, vintessinch mila dla gent ëd Beniamin, vajant dla spa, a son tombà an bataja, tui guerié coragios. Mach sessent òm a l'han faila a scapé, virand le spale e ciapand la stra dël desert, e a l’han trovà sosta al Ròch ëd Rimon. A son restà ambelelì për quat mèis. J'òm d'Israel a son tornà a le sità beniaminite e a l'han passà a fil dë spa tuti j'abitant mas-cc. A l'han dëstrovù tute le sità abità e fin-a 'l bestiam e tut lòn ch'as podìa trovesse. Tute le sità ch'as trovavo an Beniamin a son ëstaite brusà.

Nòte 

Bibia
Testament Vej
Giudes