La Bibia piemontèisa/Testament Vej/Surtia/Surtia 23


Surtìa

23

Giustissia e rispet 

Spantié pa ‘d neuve fàusse. Giuté pa ‘d gent dzonesta an dasend ëd testimonianse fàusse. Buteve nen da la banda dla magioransa për fé lòn ch’a l’é mal. Cand ch’i seve ciamà a fé da testimòni ant un process, lasseve nen tiré da lòn ch’a dis la magioransa se lolì a sfàussa ‘l dirit. Fé le còse giuste ‘dcò ant ël cas che l’acusà a sìa pòver.

 Quand ch’i treuve perdù ‘l beu o l’aso ‘d vòst nemis, artornèjlo andarera sensa esitassion. Se mai i vëdde l’aso ‘d cheidun ch’a v’ha an ghignon ch’a sia drocà sota sò càrich, passé nen anans fasend finta ‘d nen, ma fërmeve a giuté.

Ant un process, neghé pa 'd rendje giustissia a un mach përchè ch’a l’é pòver. Tnive lontan da minca na faussarìa. Condané nen a mòrt ël nossent o ël giust, përchè mi mai i dago l'assolussion a col ch’a l’é colpèivol. Lasseve nen caté. Ij cadò a ambòrgno fin-a coj ch’a jë s-ciairo bin e a sfàusso le càuse dij giust.

Crasé pa ij foresté: vojàutri i conosse pro bin coma ch’a sia la vita dij foresté, përchè i lo seve stàit ëdcò vojàutri ant ël pais d’Egit.

L’arpòs ëd l’ann sabàtich e ‘l  sétim di 

I l’eve ses agn për sëmné la tèra e për archeuine ij frut, ma 'l sétim ann lassela arposé, archeuìne pa ij frut. Lasseje për ij pòver ëd tò pòpol, e lòn ch’a resta, ch’a lo mangio le bestie dla foresta. Feve l’istess con vòstra vigna e con vòstr ulivé.

I l’eve ses dì minca na sman-a për fé ij vòstri travaj ordinari, ma ‘l  sétim di, arposeve; parèj i podreve dé n’ocasion për arposesse ‘dcò ai vòst beu e ai vòstr aso. Lolì a podrà ‘dcò dé n’arlass ai vòstri s-ciav e ai foresté ch’a vivo an tra ‘d vojàutri.

Feste ‘d pelerinagi 

Tre vire l’ann selebré ‘d feste an mè onor compagnà da ‘n pelerinagi.

La prima festa a l’ha da esse la Festa dle Frascà: për set dì i mangereve ‘d pan fàit sens’ alvà, pròpi coma ch’i l’hai comandave. Selebré costa festa minca n’ann al temp fissà an temp ëd  Prima, ant ël mèis d’Abib, përchè col-lì a l’é l’aniversari ‘d vòstra partensa da l’Egit. Che gnun as presenta dë 'dnans a mi a man veuide.

La sconda festa a l’ha da esse la Festa dël Mësson, cora ch’i comense a archeuje ij prim frut ëd vòst travaj, ëd lòn ch’i l’eve sëmnà ant ij vòst camp.

A la fin ëd l’ann, an Otogn, selebré la tersa festa, la Festa dl’Arcòlt, cora ch’i l’avreve arcojì dai camp tut ël frut ëd vòst travaj. Tre vire l’ann, tùit j’òm as presenteran dë 'dnans ëd mi, ch’i son ël Sovran, ël Signor. I l'eve pa da smon-e ‘l sangh dj’oferte sacrificaj ansema a ‘d pan fermentà. Lassé pa fin-a a l’andoman la grassa dle bestie sacrificà ant le mie feste. Pòrta al Templi dël Signor, tò Dé, ël mej dle primissie dij tò camp. 

I deuve pa fé cheuse na cravòta ant ël làit ëd soa mare.

Promësse e istrussion 

Vardé: i mando n’àngel anans ëd vojàutri për ch’av goerna antant ch’i marce e ch'av fasa intré sicur ant ël leu ch’i l’hai prontave. Rispeté e scoté lòn ch’av dirà. Sie nen d’arviros: chiel a përdonrà pa vòstre 'nfidelità, përchè ch’a pòrta mè nòm. S’i scote soa vos e i ubidisse a lòn ch’av dirà, chiel a sarà ‘l nemis dij vòst nemis e l’aversari dij vòstri aversari. Mè àngel a marcerà dë 'dnans ëd vojàutri e av ëmnerà ant ël pais dj’Amorita, dj’Hitita, dij Perisita, dj Canané e dij Gebusita, parèj ch’i andreve a steie. Mi i-j dëstruerai. Adoré nen ij sò dio nì rendje ‘d servissi an gnun-a manera. Imité nen soe sirimònie ‘d lor. A l’opòst, i-j deuve dëstrue dël tut e crasé soe colòne sacre.

Rende l’adorassion mach a mi, ël Signor, vòst Dé e mi iv benedirai bondos con pan e d’eva, e iv tnirai lontan da le maladìe. A-i sarà pa d’abortiment o ‘d sterilità an vòst pais, e mi iv darai na vita longa e pien-a.

I manderai mè teror anans ëd vojàutri e i causerai dë sparm an tra la gent ëd le tère che vojàutri i ocupereve. I farai che ij vòstri nemis a viro soa schin-a e a scapo vìa. I manderai anans ëd vojàutri dë scòp ëd vespe ch’a faran ëscapé j’Evita, ij Canané e j’Hitita.

Tutun, i scasserai pa tui ant un sol ann, dësnò ‘l pais a resterìa desolà e le bestie sarvaje as multiplicherìo e a sarìo na mnassa. I jë scasserai un pòch a la vira fin a tant che vojàutri i sie pì numeros e i podreve ocupé tut col pais.

I slargherai ij confin ëd vòst pais dal Mar Ross fin-a al Mar Mediterani, e dal desert dël Sinai fin-a a l’Eufrate. I farai casché an vòstre man tuti j’abitant dël pais; e ti 't-j faras scapé vìa.  Fé gnun-a aleansa con lor o con ij sò dio. Lassje nen abité an tò pais, dësnò lor a podrìo porteve a pëcché contra ‘d mi. S’i adorèisse ij sò dio, i sarìe bin tòst ciapà ant ël trabucèt ëd l’idolatrìa.

Nòte 

Bibia
Testament Vej
Surtia