La Bibia piemontèisa/Testament Vej/Giudes/Giudes 6


Liber dij Giudes

6

Israel a la mërcé dij Madianita 

An séguit, j’Israelita a son butasse a fé lòn che për Nosgnor a l’é n’ofèisa grev, e për lòn Nosgnor a l’ha lassaje tombé ant le man dij Madianita për set agn. Ël podèj dij Madianita a l’era fort crasant për Israel tant che për scampeje, j’Israelita a l’ero rivà fin-a a a stërmesse ant le balme dle montagne, ant le tan-e e ant ij rivass ëd le bëcche. Minca na vira che Israel a l'avìa sëmnà ij camp, ij Madianita con j’Amalechita e con d’àutra gent dl’orient, a surtìo për ravageje. As acampavo an sël teritòri dj’Israelita e a butavo a sach tuti ij sò arcòlt fin-a an brova 'd Gasa, tant che a Israel a-j restava pì gnente da mangé, nì ‘d feje, nì ‘d beu, nì ‘d borich. Përchè lor a rivavo an gran quantità parèj d’aliòstre. A j’ero sì tanti che nì lor, nì ij sò gamej a podìo contesse. A debordavo ant ël pais për ravagelo. A l’é parèj che ij Madianita a l'han ardovù Israel an miseria nèira e j'Israelita a l'han crijà a Nosgnor.

Ant ël moment che j’Israelita a l’avìo crijà a Nosgnor për ël mal ch’a-j fasìo ij Madianita, chiel a l’ha mandaje un profeta ch’a l’ha dije: “Parèj a dis ël Signor, Dé d’Israel: ‘Mi i l’hai tirave fòra da l’Egit, i l’hai fave seurte dal pais anté ch’i j’ere dë s-ciav. I l’hai liberave da j’Egissian e da tùit ij vòstri craseur. I l’hai taparaje via dëdnans ëd vojàutri për deve soe tere. I l’hai dive: Mi i son ël Signor, vòst Dé; rende gnun-a adorassion a le divinità dj’Amorita andova ch’i steve. Mach che vojàutri i l’eve pa scotame’”.

Gedeon 

N’àngel ëd Nosgnor a l'é vnùit un dì a setesse sota ël terebint d'Ofra ch'a l'era 'd Ioas, l'Abieserita; Gedeon, fieul ëd Ioas, a batìa 'l gran andrinta a ‘n tòrcc da uva përchè a fussa pa portà vìa dai Madianita. L’àngel ëd Nosgnor a l’é fasse vëdde da chiel e a l’ha dije: “Nosgnor a l’é con ti, guerié vajant!”. Gedeon a l’ha rësponduje: “Car ël mè sgnor, s’a l’é vera che 'l Signor a l'é con nojàutri, përchè a l'é capitane tut sòn? Dov é-lo ch'a son tùit ij prodis che a l'avìo contane ij nòstri grand, quand ch’an disìo: ‘Nosgnor l'han-ne pa fane seurte da l'Egit?’  Adess, contut, Nosgnor a l'ha chitane e a l'ha butane a la mërcé dij Madianita. Antlora ‘l Signor midem a l'é adrëssasse a chiel e a l'ha dije: “Ti ‘t n’has la fòrsa: salva Israel dai Madianita. Son-ne pa mi ch'it mando?”. Gedeon a l’ha rësponduje: “Ma mè Signor, coma podrai-ne mi salvé Israel? Varda: an tra la tribù ‘d Manasse, mè clan a l’é dij pì cit, e mi i son ël pì giovo ‘d mia famija!”. Antlora ‘l Signor a l’ha dije: “Sagrinte nen! Mi i sarai con ti e ti ‘t butras an derota ij Madianita coma s’as tratèissa mach d’un òm sol!”. Mach che Gedeon a l’ha ‘nsistù: “S’i l'hai trovà grassia a tò euj, dame un segn che it sie pròpi ti a parleme. Bugg-te pa da sì fin-a tant ch’i sarai d’artorn da ‘l prontete l’oferta ch’i veuj smon-te”. Ël Signor a l’ha rësponduje: “Va bin, i restrai ambelessì fintant ch’it sie artornà!”.

Antlora Gedeon a l’é andass-ne antëcà për pronté ‘n cravòt; peuj a l’ha ciapà ‘n sach ëd farin-a e a na fane ‘d fogasse sens’ alvà. Parèj a l’ha butà la carn ant na cavagna, ël bròd ant na pèila e a l’ha portà tut sota ‘l terebint e a l’ha sporzùjlo. L’àngel ëd Nosgnor a l’ha dije: “Ciapa la carn e le fogasse sens’ alvà, bùtje dzora ‘d costa pera e vërsje ‘l bròd”. E chiel a l’ha fàit parèj. Antlora l’àngel ëd Nosgnor, con la ponta dël baròt ch’a l’avìa an man, a l’ha tocà la carn e le fogasse sens’ alvà, e dal ròch a l’é surtije na fiamà ch’a l’ha consumà dël tut la carn e le fogasse sens’ alvà. Peuj l’àngel dël Signor a l’é dësparì da soa vista. Gedeon antlora a l’ha capì ch’a l’era stàit pròpi l’àngel ëd Nosgnor a parleje, e a l’ha dit: “Oh Signor, mì pòvr òm! I l’hai vdù l’àngel ëd Nosgnor an facia!”. Ma ‘l Signor a l’ha dije: “Che la pas a sìa con ti! Gnun-e tëmme: it meuireras pa!”. Antlora Gedeon a l’ha drissà an col leugh n’autar e a l’ha ciamalo: “La pas ëd Nosgnor”. Col autar as treuva ancora ‘ncheuj a Ofra dj'Abieserita.

Gedeon a dësbla l’autar dël dio Bal 

Ëd cola midema neuit, Nosgnor a l'ha dije: “Ciapa 'l vailèt ëd tò pare e në scond bocin ëd set ani, dësbla dël tut l'autar ëd Bal, col ch'a l'avìa fàit tò pare e fà a tòch ël paloch sacrà ch'a-i ëstà davzin. Buta peuj an pé an cò 'd cost ròch n'autar dedicà al Signor tò Dé e ardrissa tut da bin. Peui pija l'àutr vailèt e smonlo an olocàust an sël bòsch dël paloch sacrà che it l'avras falo a tòch. Gedeon a l’ha fàit tut lòn che ‘l Signor a l’avìa dije con l’agiut ëd des servent. Mach che a l’ha fàit tut lòn ëd neuit. A l’é pa ‘ncalasne ‘d felo ëd dì për paura ‘d soa famija e dla gent ëd soa borgià. L’indoman matin la gent a l’ha trovà l’autar ëd Bal tut drocà e che la bròpa sacrà a l’era stàita fàita a tòch, e ‘dcò che lë scond bocin a l’era stàit smonù an sacrifissi an s’ n’autar neuv. A son disse un con l'àutr: “Chi é-lo ch'a l'ha fàit sòn?”. A l'han arsërcà, a son anformasse e a l'han dit: “A l'é stàit Gedeon, fieul ëd Ioas, ch'a l'ha fàit tut sòn!”. Antlora la gent dla borgià a l'ha dije a Ioas: “Pòrta fòra tò fieul e ch'a sia massà, përchè a l'ha dësblà l'autar ëd Bal e fàit a toch ël passon sacrà ch'a jë stasìa aranda”. Tutun Ioas a l’ha replicà a coj ch’a j’ero presentasse a chiel: “Com é-lo ch’i seve fave j’avocat difensor ëd Bal e fin-a voleve d’ess-ne ij vendicator? Chicassìa ch’as fà ‘l difensor ëd Bal a meuirerà anans la primalba ‘d doman matin. Se Bal a l’é përdabon un dio, ch’as dësfenda daspërchiel, dagià che mè fieul a l’ha spianà ‘l sò autar!”. A l’é për lòn che, da col dì-lì Gedeon a l’ha ‘rseivù lë stranòm ëd Ierub-Bal, ch’a veul dì: “Che Bal as dësfenda daspërchiel”. An efet, Gedeon a l’avìa drocaje l’autar.

Gedeon a domanda a Nosgnor ch’a-j daga na preuva 

Ore, tùit ij Madianita, j'Amalechita e d’àutra gent dl'orient a son mobilitasse e a l'han passà 'l Giordan an butand camp ant la pian-a d'Iesrael. Antlora lë Spirit ëd Nosgnor a l’é ‘mpadronisse ‘d Gedeon, ch’a l’é butasse a soné ‘l còrn për ciamé ansema la gent ëd Abieser ch’a j’andèisso dapress. Chiel a l'ha 'dcò spedije 'd mëssagé a Manasse, ch’a l'é 'dcò stàit anvità a ‘ndeje dapress ëdcò chiel; ëd nunsi a son ëdcò stàit mandà a le tribù d'Aser, Zabulon e 'd Neftali, ch’a son vnùite a giontesse a j'àutri. 

Gedeon a l'ha dije a Nosgnor: “S’it ses an camin ëd salvé Israel për mia man, coma ch’it l’has dit, varda, mi i butrai un toson an sl'èira: se a-i é 'd rosà mach an sla plissa 'd lan-a e tut ël teren a sarà sùit, i savrai che ti 't salveras Israel për mia man, coma ch’it l'has dit”. Parèj a l'é stàit. Matin dòp, Gedeon a l'é aussasse bonora, a l'ha spërmù ël toson e a l'ha schissane la rosà: na copa a ras d'eva. Gedeon a l'ha ancor dije a Dé: “Pijìtla pa con mi: ma mi i veui parlé na vira 'd pì. Lasme fé la preuva con ël plisson ëd lan-a, mach ancora na vira: che a resta sùit mach ël toson e che nopà a-i sia la rosà dzora a tuta la tèra. Cola neuit Dé a l'ha fàit përparèj: mach la plissa 'd lan-a a l'era restà sùita e tuta la rosà a l'é spantiasse an sël teren.

Nòte 

Bibia
Testament Vej
Giudes