Salve Valtingòjer/Ij miliard a chi a van a gelsomin o ai fasan?/Prim at
Artorn

TUTA NA QUISTION ËD NÒM E COGNÒM

PRIM AT

SUGERIMENT PER LA REGÌA 
LASSAND PERÒ LÌBER ËL REGISTA ANT LE SOE DECISION

L'ASSION A S’ANCAMIN-A QUANDI CHE CENSO, SOA FOMNA BARBARA E SÒ FIEUL VERCINGETÒRIGE, CHE LOR A CIAMO MINO, DIMINUTIV ËD GELSOMIN CHE A L'É 'L NÒM CHE A L'AVRÌO VORSUJE DÉ, A TORNO A CA DÒP ESSI STÀIT DAL NODAR PËR LA LETURA DËL TESTAMENT CHE A L’HA FÀIT ËL BARBA ‘D CENSO MÒRT AN AUSTRALIA.

I SOMA A LA FIN DJ'ANI STANTA E A L'É MESA STAGION, PÌ CÀUD CHE FRESCH.

LA STANSIA, D'UNA CA 'D PERIFERÌA, A L'É AREDÀ SENSA PRETÈISE CON TÀULA, TRE O QUATR CADREGHE, DOE POLTRON-E E 'L BUFÉ STIL ANI SINQUANTA. NA TELEVISION BASTANSA NEUVA E 'L TELEFONO S'UN TAULINÒT DAVZIN A LE POLTRON-E. A-I É 'DCÒ NA BÒCIA 'D VEDER CON UN PESS ROSS, NË SCAFALÒT CON NA DESEN-A 'D LIBER E NË SPECC BUTÀ LATERALMENT. NA PÒRTA D'INTRADA DA LA STRA, UN-A A DRITA PËR LA STANSIA DA LET, UN-A A SNISTRA PËR LA CUSIN-A E NA FNESTRA. A-I VÀ DCÒ UN LAMPADARI, MOTOBIN A LA BON-A, CH'A PEND AN SLA TÀULA.

BARBARA E CENSO, ÒM E FOMNA TRA IJ QUARANTESINCH E IJ SINQUANTESINCH ANI, A SON VESTÌ DA FESTA MA SENSA TRÒPE PRETÈISE. CHIEL A L'É N'IMPIEGÀ MAGASINÉ, CHILA NA DÒNA 'D CA.  A INTRO AN SEN-A AN CIACIARAND. MENTRE CH'A CIACIARO CENSO AS GAVA LA GIACA E A LA PEND AN SLA SPALERA DLA CADREGA, PEUI AS GAVA LE SCARPE E AS FICA LE SAVATE DA CA E A-J DÀ DA MANGÉ AL PESS ROSS. TUTE STE OPERASSION A VAN FÀITE CON TANTA CALMA. BARBARA, AL CONTRARI, AS GAVA AN PRESSA LE SCARPE E AS FICA UN PÀIRA 'D SAVATIN-E COLORÀ. TRAMENTRE CH'A PARLA A VÀ E A VEN DA LA STANSIA ANDOVA CH'A L'É ANDÀITA A CAMBIESSE PORTAND LE PANTOFLE A OMO E FIEUL E MINCA VÒLTA A L'HA UN TÒCH ËD VESTÌ BEL ËD MENO E NË STRASSÈT PËR CA ËD PÌ. NATURALMENT QUÀICH BATÙA A VENTA CH'A LA DISA FÒRA 'D SEN-A. A LA FIN A L'HA 'L FOLAR AN TESTA, UN FAUDAL A FIOR A CÒL E 'N PIUMÈT AN MAN E AS BUTA A GAVÉ LA POVER.  ANSEMA A LOR A INTRA ANT ËCA VERCINGETÒRIGE, UN FIOLASTRON ËD NA VINTEN-A D’ANI VESTÌ CON NA PÒLO E UN PÀIRA 'D BRAJE CURTE: COLE BELE ÀMPIE, A MES'ASTA SOTA AL GINOJ. CAUSSÈT E SCARPE DA GINASTICA. IJ COLOR DLA PÒLO, DLE BRAJE, DIJ CAUSSÈT E DLE SCARPE A L'HAN DA ESSE I PÌ MAL ASSORTÌ POSSÌBIL. GELSOMIN COME CH'A INTRA A VÀ AL BUFÉ A DEURB UN TIROL E A AMBRANCA UN CROASSANT (O DOI), A CHEUJ UN GIORNAL "TOPOLINO" D'AN SLA TÀULA E A SË STRAVACA SENSA PARLÉ SÙ NA POLTRON-A E A SÉGUITA A MANGE E A LESE SENSA DEJE DA MENT A LÒN CH'A DISO PARE E MARE. MINCA TANT, AN LESEND, A RIJOLA BELE DA SOL.

SEN-A PRIMA 
BARBARA, CENSO, GELSOMIN

CENSO          - (INTRAND AN SEN-A AS GAVA LA GIACA) SACOCIN! CHE CÀUD CH'A FÀ ANCORA!

BARBARA     - (RIVANDJE DAPRESS SEGUÌA DA MINO) DAL NODAR A SË STASÌA BIN; GIÀ CHE LOR-LÌ CON IJ SÒLD CH'A L'HAN A PEULO TRAVAJÉ CON L'ÀRIA CONDENSÀ.

CENSO          -  CLIMATISÀ, BARBARA!  NEN CONDENSÀ!

BARBARA     - EH, A VA BIN, A VA BIN! COME CH'IT SES MAI PISTIN CENSO! ÀRIA RECLAMISÀ! VALO BIN?

CENSO          - SI, AN OFERTA SPECIAL: 3X2! LASSOMA PERDE CH'A L'É MEJ! 

BARBARA     - (DÒP QUÀICH SECOND ËD SILENSIO MENTRE CHE CENSO E BARBARA A FAN LE SÒLITE CÒSE CH'AS FAN INTRAND ANT ËCA QUANDI CH'AS RIVA DA FÒRA (BUTESSE CÒMOD, ANSOMA). MINO, ANVECE COME A INTRA A SË STRAVACA AN SLA POLTRON-A CON UN "TOPOLINO" AN MAN) PENSA CHE BEL! A MË SMIJA 'N SEUGN! CON STI SÒLD-LÌ I PODRÌO CATESSE N'ALÒGG NEUV 'D COJ MODERN CON ËL CESS COLORÀ, 'L BAGN CH'AT FÀ IJ MASSAGI E TUT ËL REST E NA MACHINA DA SGNOR: IT SAS, COLE BELE LUSTRE, MOLEGIÀ COME LE PAJASSE 'D FEUJE 'D MELIA E CH'AS PEUL ËDCÒ DECAPITEJE.

CENSO          - È, AMPICHEJE! (SCANDEND LE SÌLABE) DE - CA - PO - TE - JE, BARBARA, NEN DECAPITEJE. (PAUSA) MA TI, VÀIRE CH'A L'HA DIT ËL NODAR CH'A L'HA LASSÀ A NÒST MINO BARBA SAVOJARDO? 

BARBARA     - QUASI DOI MILIARD! IT L'HAS NEN SENTULO DCÒ TI?

CENSO          - SI, SI, MA QUANDI CH'A L'HA DINLO A L'É VNIME UN COLP E I L'HAI PA PÌ CAPÌ  GNENTE.

BARBARA     - MI NÒ. MI I SON ËSTÀITA CON LE ORIJE BIN DUVERTE E J'EUJ PIANTÀ AN FACIA A COLA GRINTA BALORDA 'D GIULIO CESARE CH'A SAVÌA PÌ NEN CÒS DISSE. (DOSSA AL FIEUL) MINO, GIÒJA 'D MAMA, GAVTE LE SCARPE. (MINO SENSA BANFÉ AS NA GAVA UN-A E A LA LASSA LÌ PËR TÈRA) (A L'ÒMO) AS CAPISS CH'A L'É STÀIT LÌ SENSA PARÒLE! A CHIEL A L'HA LASSAJE MACH COLA CIABORNA MESA ANDÀITA E DOI CAMP CHE 'L TORENT AS MANGIA 'N PÒCH PËR VÒLTA. TUTI J'ANI UN TÒCH.

CENSO          - OH! CIABORNA! A L'É LA CASÒTA DIJ NÒSTRI VEJ! NA FRISA A TÒCH, MA.......

BARBARA     - ....PERÒ A L'É GIUST PARÈJ NEH! CHÈ I SOMA STÀIT NOI CH'I L'OMA ACETÀ 'D BATESÉ 'L FIEUL CON ËL NÒM DRÒLO CH'A VORÌA TÒ BARBA: VERCINGETÒRIGE. E DAGIÀ CHE MI 'D COGNÒM I FASO GALLO E TI BATTITORE, A-I VEN FÒRA VERCINGETÒRIGE GALLO BATTITORE.

CENSO          - BARBA A DISÌA CHE A L'ERA NA MANERA PËR SBËFIÉ ANCORA ADESS IJ ROMAN. MA MI ANTLORA I L'HAI ACETÀ MACH PËRCHÈ AN PAGA A L'HA PERDONAME COL DÈBIT CH'I L'AVÌA FÀIT CON CHIEL PËR BUTÉ SÙ CA.

BARBARA     - OH, TANT NÒSTR FIEUL I L'OMA SEMPRE CIAMALO GELSOMIN COME CH'I VORÌO NOI. ANVECE TOA CUSIN-A AURELIA CH'A ANDASÌA PÀ VÀIRE D'ACORDI CON BARBA BONÀNIMA A L'HA CIAMÀ SÒ FIEUL GIULIO CESARE ROMANO.........

CENSO          - ...E DA GIÀ CHE CHILA 'D COGNÒM A FÀ COME MI BATTITORE E A L'HA MARIÀ UN DEGALLI...

BARBARA     - ....A VEN CHE SÒ FIEUL A L'É GIULIO CESARE ROMANO BATTITORE DEGALLI.

CENSO          - OH! BARBA SAVOJARDO BONÀNIMA A L'É PIJASS-LA A MÒRT ANTLORA, CHIEL CH'A 'L L'HA SEMPRE AVULA AMERA CON IJ ROMAN CH'A L'HAN PORTÀ VIA QUASI TUT DA TURIN, ANCAMINAND DA LA CAPITAL.

BARBARA     - PEUI BARBA UN BEL DI A L'HA VENDÙ TUT LÒN CH'A L'AVÌA, MENO CHE COLA CASÒTA E 'N PÀIRA 'D CAMP, E A L'É PARTISS-NE DISEND CH'ANDASÌA A FÉ FORTUN-A AN AUSTRALIA. E ADESS A L'HA CIAMANE 'L NODAR CIAPOTUT......

CENSO          - .......CHIAPPOTTO

BARBARA     -........È, VA BIN, CHIEL-LÌ ANSOMA E A L'HA DINE CHE BARBA SAVOJARDO A L'ERA MÒRT AN AUSTRALIA SENSA "EREDI DIRETTI" E CH'A LASSAVA EREDI IJ FIEUJ DIJ SÒ ANVOD VINCENZO E AURELIA BATTITORE.

CENSO          - SI, IJ MILIARD A NÒSTR VERCINGETÒRIGE; CA E TERA A GIULIO CESARE.

BARBARA     - A L'É VENDICASSE BIN VÀ, CON TOA CUSIN-A AURELIA; A L'HA RANGIAJE LA PIPA CH'A TIRA......

CENSO          - EH, BARBA A L'ERA UN DRITO!

BARBARA     - SI PERÒ A-I É LA CLAVÌCOLA DËL TESTAMENT

CENSO          - CLÀUSOLA NEN CLÀVICOLA

BARBARA     - UFFAH, LASS-ME PARLÉ LAH! LA CLAUSVÌCOLA CH'A DIS CHE STI SÒLD I-J CIAPOMA MACH SE NÒSTR FIEUL A RIESS A DIVENTÉ ONOREVOL A ROMA. (AL FIEUL) SÙ DA BRAV CIT, GAVTE 'DCÒ L'ÀUTRA. (MINO A-J DÀ NEN DA MENT E A SÈGUITA A LESE E A MANGÉ)

CENSO          - GIÀ, SÌ A L'ÉSCRIT BIN CIÀIR. (A TIRA FÒRA D'AN SACÒCIA UN FEUJ E A LES) "LASCIO LE MIE SOSTANZE LIQUIDE CHE AMMONTANO A CIRCA DUE MILIARDI DI LIRE A MIO NIPOTE VERCINGETÒRIGE A CONDIZIONE CHE, PORTANDO LUI QUEL NOME GLORIOSO, MI DIA LA SODDISFAZIONE DI VEDERE FINALMENTE, ENTRO E NON OLTRE LE PROSSIME ELEZIONI POLITICHE, UN VERCINGETÒRIGE CONQUISTARE ROMA.  L'ALTRO MIO NIPOTE, GIULIO CESARE ROMANO, SE VORRÀ EREDITARE LA CASA DEGLI AVI, DOVRÀ PARTECIPARE ATTIVAMENTE AL SUCCESSO DELL'IMPRESA DI VERCINGETORIGE. NEL CASO NON SI VERIFICASSERO ENTRAMBE LE SUDDETTE CONDIZIONI TUTTI I MIEI BENI DOVRANNO ESSERE DESTINATI AD UNA COSTITUENDA "FONDAZIONE PER LA DIFESA DEL GALLO FORCELLO DELLE ALPI GRAIE", ULTIMA VERA RAZZA PURA DI GALLO ANCORA ESISTENTE". EH SÌ, SE MINO A VINCC NEN A LE ELESSION TUTA L'EREDITÀ A CAMBIA DESTINASSION, AN BLÒCH. IJ MILION, LA CA E LA TÈRA A FINISSO AN BOCA AI FASAN ËD MONTAGNA CHE PEUI I SAI GNANCA S'A-I NA J'É ANCORA QUAIDUN. ËL NODAR A L'HA L'INCARICH D'AMINISTRÉ TUTA L'EREDITÀ FIN-A AL COMPIMENT DLA VOLONTÀ DËL "CARO ESTINTO" CHE DÉ A L'ABIA AN GLÒRIA! A L'HA RANGIÀ LE CÒSE AN MANERA CHE PËR NEN PERDE L'EREDITÀ VERCINGETÒRIGE A DEV DESSE DA FÉ PËR CONQUISTÉ ROMA E GIULIO CESARE A DEV GIUTELO! CHE MANERA BARAVANTAN-A 'D VENDICHESSE DLA STÒRIA!

BARBARA     - GALLI FORCELLI! A L'AVÈISSA ALMENO LASSAJE AI GALLETTI AMBURGHESI, CH'A SON PARÈJ BON. MAGARA A ANDASÌO 'N PÒCH GIÙ 'D PRESSI! TÒ BARBA SAVOJARDO A L'HA TIRANE 'N BEL PACHÈT VÀ! E TUT PËR NA STÒRIA DRÒLA 'D DOI NÒM ËD BATÉSIM.

CENSO          - A L'É STÀITA NA QUISTION ËD PRINSIPI E 'D SIMPATÌA. (QUAICH SECOND ËD SILENSIO COME SE 'L DËSCORS A FUSSA FINÌ. CENSO A VA A LA LIBRERÌA. ANTANT CHE A SGATA AN MES AI LIBER COME PËR SERCHENE UN DA LESE A FÀ NË STRANUVÒT E BARBARA A-I DIS AL FIEUL) 

BARBARA     - MINO, PËR PIASÌ, DAJE DA MENT A TOA MAMIN-A LÀH! GAVTE L'ÀUTRA SCARPA E BUTA LE SAVATIN-E CH'IT PIJE NEN N'ANFREIDOR. (MINO AS GAVA L'ÀUTRA SCARPA, MA A FÀ GNENTE 'D PÌ)

CENSO          - VARDA CH'I SON MI CH'I L'HAI STRANUVÀ, NEH!

BARBARA     - OH TI IT L'HAS NA SALUTE 'D FER. A-I É NEN DA PREOCCUPESSE. A L'É CHIEL PÒVR CIT CH'A L'É TANT DLICÀ 'D POLMON.

CENSO          - (AL PÙBLICH ANSETAND-SE CON UN LÌBER AN MAN) DRÒLO! MI I STRANUVO E 'L FIEUL AS CIAPA L'ANFREIDOR! EH, A L'É PRÒPI VERA NÈH, CHE LE MAME A SAN FÉ ËD MIRACOJ PËR IJ SÒ CIT! (A VOS ÀUTA) SICURA CHE PËR PIJÉ ST'EREDITÀ A VENTRÌA CHE TÒ FIEUL A L'AVÈISSA N'ÀUTRA BIÒCA! A L'É MACH BON A STRAVACHESSE, CIACIARÉ E MANGÉ!

BARBARA     - GIUSTA LÒN CH'A FAN COJ ËSGNOR ËD ROMA! IT VËDDE CH'A SARÌA TAJÀ PËR COL TRAVAJ!

CENSO          - QUAIDUN CH'A FÀ 'L SÒ DOVÈJ A-I É PRO ANCORA LÀ AN MES E NÒSTR MINO A L'HA NEN LA PREPARASSION PËR COMPETE CON COJ-LÀ. J'ÀUTRI A SON SQUASI TUTI AVOCAT E A LO PIJERÌO SÙBIT AN MES.

BARBARA     - (ORGOJOSA) MÉ GELSOMIN, S'IT LO ARCÒRDE NEN, A L’HA STUDIÀ DA  GIÒMETRO E AS FÀ NEN PIJÉ AN MES DA GNUN. IT SENTE NEN QUANDI CH' A DËSCUT ËD BALON CON J'AMIS! A TIRA FÒRA D'ARGOMENT CH'A-J FÀ STÉ TUTI CIUTO. 

CENSO          - OH, A-I VÀ D'ÀUTR PËR FÉ L'ONOREVOL! E ANTANT LE ELESSION A SON DA SÌ N’ANI E S'IS DËS-CIOLOMA NEN AN PRESSA A TROVÉ NA SOLUSSION, CIAO MILIARD!

BARBARA     -  SAGRINTE NEN! IT LO SAS CHE CON IJ SÒLD AS RANGIA SEMPRE TUT! DOI MILIARDÒT A CONTERAN BIN QUAICÒS NÒ?

CENSO          - MA STI DOI MILIARD I-J CIAPOMA MACH DÒP CHE MINO A SARÀ ONOREVOL. E CON CHE SÒLD I PODOMA PAGHEJE LA CAMPAGNA ELETORAL?

BARBARA     - PARLOMJE DËL TESTAMENT AL DIRETOR DLA BANCA: CHIEL AN FARÀ 'L FIDICH.

CENSO          - SI, A LA VENESIAN-A CON LE SIOLE. AS DIS FIDO! E MACH S'IT L'HAS DA DEJE QUAICÒS AN GARANSÌA LA BANCA AT  LO FÀ 'L MUTUO.

BARBARA     - ANTLORA BUTOMA NÒSTRA CA AN MUTUA!

CENSO          - E MAGARA I-J MISUROMA 'DCÒ LA FREV! VARDA NEH, CH'AN VADA BIN AN DARAN SENTESINQUANTA MILION E A BASTO NEN. E SE MINO A VINCC NEN LE ELESSION IS TROVOMA PEUI SENSA CA E SENSA SÒLD. NÒ, NÒ, A L'É MEJ RINUNSIÉ. PENSJE PÌ NEN.

BARBARA     - GNANCA PËR SEUGN! MI I ARNUNSIO NEN A UN FIEUL ONOREVOL! (PIAN) E A DOI MILIARD.

CENSO          - MA SE FIN-A A 'N PÀIRA D'ORE FA, PRIMA D'ANDÉ DAL NODAR, IT SAVÌE QUASI GNANCA CH'A-I J'ERO J'ONOREVOJ! E 'L TÒ SEUGN A L'ERA 'D VËDDE MINO "GIÒMETRO", COME CH'IT DISE TI, DËL MUNICIPIO! ADESS TUT D'UN COLP A L'É VNUTE 'L ZANZIJ DLA POLITICA?

BARBARA     - A L'É PËRCHÈ DAL TESTAMENT I L'HAI CAPÌ CHE BONÀNIMA 'D TÒ BARBA SAVOJARDO A-I TENÌA TANT A VËDDE UN DLA FAMIJA DIVENTÉ ONOREVOL E MI, CH'I L'HAI SEMPRE RISPETALO E I L'HAI VORSUJE BIN COME A 'N PARE, EBIN, PËR COL SANT ÒM I FASO 'L SACRIFISSI 'D MANDÉ MÉ GELSOMIN A ROMA!

CENSO          - ADESS IT LO CIAME SANT ÒM! MA ANTLORA, A COL POVRÒM ËD BARBA, IT L'HAS FIN-A NEGAJE NA SIN-A E UN LÈT AN FAMIJA L'ÙLTIMA SÈIRA PRIMA CH'A PARTÈISSA PËR L'AUSTRALIA NA VINTEN-A D'ANI FÀ E IT L'HAS MANDALO A DEURME E A MANGÉ A L'OBERGI.

BARBARA     - MI..... MI.... MI I L'HAI NEN DAJE DA DEURME E DA MANGÉ, S'IT N'ARCÒRDE, PËRCHÈ .....PËRCHÈ .........CHE GELSOMIN A L'AVÌA LA SCARLATIN-A, ECCÒ, E I VORÌA NEN CHE BARBA A LA CIAPÈISSA.

CENSO          - GIÀ, GIÀ.....MA QUANDI CH'A L'É PARTÌ IT L'HAS DIT: "SPEROMA CH'A TORNA PÌ NEN ANDARÉ!"

BARBARA     - I L'HAI DIT "SPEROMA CH'A TORNA PÌ NEN ANDARÉ" PËRCHÈ......PËRCHÉ...... CH'A SARÌA DËSPIASUME SE....SE.....SE A L'AVÈISSA DËSMENTIÀ QUAICÒS E A DOVÈISSA TORNÉ ANDARERA A PIJELO.

CENSO          - E MAGARA RITARDÉ LA PARTENSA, NEH!.

BARBARA     - SAH, SAH! MOLLA LÌ ADESS, NEH! L'ÙNICA CÒSA CH'AM DËSTURBA 'D TUTA STA FACENDA A L'É CH'I SOMA OBLIGÀ A GAVESSE 'L CAPEL CON TÒ PARENT. MAH! AS PEUL PÀ AVÈISSE TUT ANT LA VITA! PENSOMA PITÒST A CÒS FÉ PËR GAVESSE DA ST'AMBREUJ.

GELSOMIN   - MA MAMA MI I SON GIÀ STRACH ËD PENSÉ ANCHEUJ! I L'HAI STUDIÀ J'ANONSI 'D TRAVAJ TUTA LA MATIN, E PEUI DAL NODAR, TUTE STE FIRME......

BARBARA     - MI I LO DISÌA A TÒ PARE ËD DESSE DA FÉ PËR RISÒLVE STA QUISTION. TI STA LÌ BRAV E ARPÒSTE CHE MI ADESS IT PRONTO MARENDA. (A JË SPÒRZ UN PÀIRA 'D PANTOFLE TUTE PLUCH) TÈH, BUTJE SÙ CH'IT PIJE NEN FRÈID AI PÉ.

GELSOMIN   - (SENSA AUSSÉ J'EUJ DAL GIORNALIN A SERCA D'ANFILESSE LE PANTOFLE TASTAND ËL PAVIMENT CON IJ PÉ) CÒS'IT IM PRONTE 'D BON MAMA?

CENSO          - PRONTA 'N PÀIRA 'D SÀNGUISS D'ANCIOVE AL VERD E UN ËD TOMIN ELÉTRICH PARÈJ I NA MANGIO 'DCÒ MI. TRATANT I DËSTOPO NA BOTA 'D DOSSÈT CH'A L'É LÒN CH'A-I VÀ PËR COMPAGNEJE.......

BARBARA     - (SCANDALISÀ) AL CIT UN SÀNGUISS D'ANCIOVE E IJ TOMIN ELÉTRICH?!? MA IT DAVAN-E?

CENSO          - ANTLORA FAJE NA BELA SÒMA D'AJ.

BARBARA     - È! PARÈJ QUANDI CH'A VÀ A ROMA A FÉ L'ONOREVOL A PEUL PÌ NEN MANGÉ.

CENSO          - PËRCHÈ?

BARBARA     - PERCHÈ A MANGÉ STA RÒBA-LÌ AS ROVIN-A LË STÒMI.

CENSO          - QUAND J'ERA CIT NÒNA A L'HA DAMNE PËR PARÈJ DË STA RÒBA DA MANGÉ E MI I STAG BENISSIM DË STÒMI! E DCÒ TI IT L'HAS FANE NA BELA CURA. 

BARBARA     - CÒSA A-I INTRA LÒN? NOI I SOMA NASSÙ AN CAMPAGNA E PEUI A-I ERA GNENTE D'ÀUTR! (AL FIEUL, DOSSA) GELSOMIN IT JË VEULE 'N PÀIRA 'D FËTTE BISCOTÀ CON LA NUTELLA ANSIMA E 'N BICER ËD LAITINO O IT PREFERISSE ËL TÉ CON DOI BËSCOTIN CH'A L'HA FATE MAMA?

GELSOMIN   - (SENSA DËSTACHÉ J'EUJ DAL "TOPOLINO") LA NUTELLA A VA BIN. I BËSCOTIN I-J MANGERÀI STASÈIRA DÒP SIN-A.

CENSO          - MI ANVECE I NA MANGERÌA 'N PÀIRA BELE SÙBIT, S'IT JË PÒRTE AN SA. ANSI VARDA I-J BAGNO ANT UN GOBLÒT ËD MOSCÀ PARÈJ I FESTEGIOMA LA SQUASI EREDITÀ.

BARBARA     - (A L'ÒM, DURA) BËSCOTIN A-I NA J'É PÒCHI. A SON MACH PËR ËL CIT. IT PEULE BAGNÉ QUAICH CROCION ËD PAN VEJ, S'IT VEULE. (AL FIEUL, DOSSA) GIÒJA, LE FËTTE BISCOTÀ AT VAN BIN COLE NORMAJ?

GELSOMIN   - S'A-I SON COLE PÌ GRÒSSE A L'É MEJ!

CENSO          - (DASPËRCHIEL AL PÙBLICH) FIGURTE S'A VEUL QUAICÒS ËD NORMAL!

BARBARA     - (A RIJ) MA NÒ, STÈILA! IT CIAMAVA S'IT VORÌE COLE NORMAJ O COLE DOSSE!

GELSOMIN   - MA DAI MAMA, COLE DOSSE, NÒ? IT LO SAS CHE J'ÀUTRE A SAN PA ËD GNENTE. E PEUI S'I L'HAI DA FÉ L'ONOREVOL A VENTA CH'IM SOSTEN-A DABIN E CH'I MANGIA 'D RÒBA BON-A.

CENSO          - (DASPËRCHIEL AL PÙBLICH) SVICCIO NÈH! A L'HA GIÀ CAPÌ LÒN CH'A DEV FÉ A ROMA....... S'A-I RIVA.

BARBARA     - VA BIN! ANTLORA MI I VADO AN CUSIN-A E TI CENSO, PENSA! PENSA CÒSA FÉ PËR NÒSTR FIEUL! (A CHEUJ LE SCARPE DL'ÒMO E DËL FIEUL E A SEURT)

SEN-A CONDA 
CENSO E GELSOMIN

CENSO          - (QUASI A PARLÈISSA DA SOL) A-I É PÒCH DA PENSÉ! A L'É N'IMPRÈISA DISPERÀ! 

GELSOMIN   - (CH'A L'HA SENTÙ) MA S'AM GIUTA GIULIO CESARE I-J LA FOMA. CHIEL A L'É AN GAMBA!

CENSO          - FIN-A TRÒP, MÉ CAR, FIN-A TRÒP! A L'É PÌ CHE QUATR ANI CH'A STUDIA A L'UNIVERSITÀ E CON BON PROFIT! TRATANT A L'É ANFILASSE AN POLITICA E A L'É GIÀ SEGRETARI 'D SESSION ËD SÒ PARTÌ E A COLABORA ANT LË STUDI DA ARCHITET DËL SÌNDICH. A L'É ANDRINTA A VÀIRE ASSOCIASSION. MÉ CAR, A L'É 'N FILON CHIEL-LÌ, NA MENT FIN-A! PA COME TI CHE NA VÒLTA PIANTÀ LI DA STUDIÉ IT SES PIJAT'LA TANT, TANT CÒMODA, SPETAND CH'AS FÈISSA UN PÒST AL MONICIPIO E IT SES ANCORA LÌ CH'I TË SPETE! FIGURTE SE CHIEL-LÌ AT GIUTA! S'A PEUL AS FÀ ELEGE CHIEL ONOREVOL, ÀUTR CHE GIUTETE! E PEUI....

GELSOMIN   - (A LO ANTEROMP) MA IJ SÒLD I-J'OMA NOI PËR L'ELESSION, PA CHIEL!

CENSO          - (DA ANRABIÀ PËR ESSE STÀIT ANTEROMPÙ) ANTANT IJ SÒLD I J'OMA GNANCA NOI, PËRCHÈ, SE MAI, AN RIVO DÒP DJ'ELESSION! (AUSSAND ËL TON) E PEUI..

GELSOMIN   - (A LO ANTEROMP) MA SE CHIEL AM GIUTA NEN, LA CA A LA EREDITA NEN.

CENSO          - (DA ANRABIÀ PËR ESSE STÀIT ANTEROMPÙ) CALCOLAND LA FATIGA CH'A DOVRÌA FÉ PËR PORTETE ONOREVOL A ROMA, I SAI PA S'A J'ANTERESSÌO ANCORA COLE QUATR MURAJE. (AUSSAND ANCORA 'D PÌ ËL TON COME A DÌ: "LASS-ME FINÌ 'D PARLÉ") E PEUI.....

GELSOMIN   - (A LO ANTEROMP ANCORA) I SOMA O NÒ PARENT? E ANTLORA A DOVRÌA GIUTENE ANCHE MACH PËR COL MOTIV!

CENSO          - (PROFESSORAL) MÉ CAR MINO, IJ PARENT AN POLITICA A CONTO MACH S'AT PÒRTO 'D VOT PËR FETE ANDÉ AL CADREGHIN, NEN S'AT JË CIAMO PËR ANDEJE LOR! (CITA PÀUSA) E PEUI.....

GELSOMIN   - (A LO ANTEROMP ANCORA E A-J DIS CON CONVINSION) GIULIO CESARE A L'É PARÈJ AMBISSIOS CHE MAGARA AS CONTENTERÌA 'D FEME DA PORTABORSE PËR RIVÉ DCÒ CHIEL A ROMA!

CENSO          - (AN RIJAND SARCÀSTICH) CRIBIO! CHIEL CON LA SOA ISTRUSSION PORTABORSE A TI CH'IT SES GNANCA DIPLOMATE? MA FAME 'L PIASÌ, DIS GNUN-E TAVANADE! IT L'HAS MAI VIST N'AVOCAT PORTÉ AN SLE SPALE N'ASO? NÒ, NEH! MA D'ASO CH'AS PORTO AN SLA SCHIN-A  J'AVOCAT A-I NA J'É N'ESÈRCIT! (CITA PÀUSA) E PEUI....

GELSOMIN   - (A LO ANTEROMP ANCORA) MA ANDOVA ISTRUSSION?!? PENSA CHE QUANDI I DËSCUTOMA 'D BALON A SÀ GNANCA LA DIFERENSA CH'A-I É TRA DIFÈISA A ZÒNA E A ÒM. E 'D MUSICA RÒCK CHIEL A NA CAPISS GNENTE!

CENSO          - (SARCÀSTICH) OH GIÀ....... BALON...... MUSICA RÒCK......EH, COJON PAPÀ....COSTA SÌ CH'A L'É ISTRUSSION. A SON SIENSE CH'AT PORTERAN LONTAN! MÉ CAR FIEUL, A ROMA AT MANGERÌO ANT UN BOCON! N'ONOREVOL.........PRIM: A DEV CAPÌ AL VÒL CON CHI A PARLA E 'D LÒN CH'AS PARLA. PUI A DEV ESSE PRONT ËD PARÒLA, DECIS, AN TUTI J'ARGOMENT NEN MACH ANT LË SPÒRT O ANT LA MUSICA MODERNA, PËR FESSE RISPETÉ. GNUN A DEV MAI PODÈJ DÌ CH'A CAPISS GNENTE 'D QUAICH ARGOMENT DËSNÒ A PERD AN POPOLARITÀ E AN RISPET DLA GENT. PITÒST, SE AS PARLA 'D QUAICÒS CHE CHIEL A CONÒSS NEN DABIN, A L'É MEJ CH'A FASA 'L DIPLOMATICH E CH'A-I GIRA D'ANTORN A L'ARGOMENT SENSA MAI INTREJE ANDRINTA! (CITA PÀUSA) E PEUI.....

GELSOMIN   - E PEUI, E PEUI! UFFA, PAPÀ! A L'É 'N QUART D'ORA CH'IT DISE: (A-J FÀ 'L VERS) "E PEUI" E IT FINISE MAI 'L DËSCORS. E PEUI, CÒSA?

CENSO          - (DÒP D'AVÈILO VARDÀ 'D BRUT) E PEUI GIULIO CESARE A L'É SEGRETARI REGIONAL DJ'AMBIENTALISTA DËL "W W F"

GELSOMIN   - EBIN? E CON LÒN?

CENSO          - (D'ANRABIÀ) CRISCIANIN, LÀ! E MI I SON SEGRETARI REGIONAL DLA "FEDERCACCIA"! IT LO SAS BIN DCÒ TI, NÒ? FIGURTE S'AN GIUTA! NÒ, NÒ, A VENTA TROVÉ N'ÀUTRA STRÀ O RINUNSIÉ A L'EREDITÀ.

GELSOMIN   - (SAUTAND AN PÉ E AVZINAD-SE A LA TÀULA) MI I-I RINUNSIO NEN! DOMAN IM BUTRÀI A STUDIÉ E IT VËDDRAS! (FÒRT) MAMA, A L'É PRONTA MARENDA?

CENSO          - (POGIAND-SE NA MAN AN SLA FRONT E VERS ËL PÙBLICH) DOMAN PEUI AS BUTRÀ A STUDIÉ LA POLITICA!  ANCHEUJ, ANVECE, A S'ALEN-A A MANGÉ!

SEN-A TERSA 
BARBARA E DETTI

BARBARA     - (INTRAND CON UN CABARET AN MAN) ECCÒ SÌ LA MARENDA PËR ËL MÉ QUASI ONOREVOL. (POSAND LA RÒBA AN SLA TÀULA) LAITINO....... NUTELLA...... E, VARDA, FIN-A 'N POM GRATÀ!

GELSOMIN   - MA MI 'L POM I LO VEUJ NEN!

BARBARA     - (CARESSANTA) MINO, MINO! MANGG-LO DA BRAV, SÙ! RICÒRD-TE 'L PROVERBI: "UN POM AL DI A GAVA TUTI IJ BIBÌ!"

CENSO          - S'A L'É PARÈJ I NA MANGIO UN DCÒ MI BELE SÙBIT.

BARBARA     - COSTÌ A L'ERA L'ÙLTIM. POM A-I NA JÉ PÌ GNUN! SE 'L CIT A NA VANSA IT PEULE FINILO TI!

CENSO          - (SËCCÀ) MI I-J VEUJ NEN IJ VANSOIRO!

BARBARA     - BEL PARE! BRAV! GNANCA BON A FÉ 'N SACRIFISSI PËR SÒ FIEUL!

CENSO          - (SËCCÀ A SARA DË SCAT ËL LIBER CH'A L'AVÌA DOERTÀ A CAS E A S'ÀUSSA) MA FAME 'L PIASÌ! CÒSA A-I INTRA SÒN ADESS! SAH, LÀH! I L'HAI CAPÌ! A L'É MEI CH'I VADA A FEME 'N GIR! CIAO NEH! (A FÀ PËR SEURTE)

GELSOMIN   - PAPÀ, 'L POM IT LO DAGO MI CHE TANT I LO MANGIO NEN!

CENSO          - GRASSIE MINO, MA A L'É PASSAMNE LA VEUJA. (A VA ANT L'ÀUTRA STANSIA A BUTESSE LE SCARPE)

BARBARA     - (A STA N'ÀTIM ANTËRDOÀ PEUI, A ÀUSSA LE SPALE. AL FIEUL CH'A L'É NA FRISA SAGRINÀ) MANGIA, MINO, MANGIA. TANT, DÒP UN CAFÈ AL BAR E NA CIACIARADA CON J'AMIS, AS N'ARCÒRDRÀ PÌ NEN.

CENSO          - (A RIENTRA CON LE SCARPE AI PÉ) TANT LA MIA SALUTE A L'É 'D FER DCÒ SENSA POM, NEH BARBARA? CIAO (A SEURT)

SEN-A QUARTA 
BARBARA E GELSOMIN

GELSOMIN   - IT PODÌE LASSÉ CH'A LO MANGÈISSA 'L POM, CHÈ TANT MI I LO MANGIO NEN.

BARBARA     - TI I T'LO MANGE DA BRAV E SÙBIT!

GELSOMIN   - UFFAH! (E A MANGIA 'L POM ËD MALA GRASSIA)

BARBARA     - A TÒ PARE I-I PENSO MI. STASÈIRA, S'A L'É ANCORA NERVOS, I-J DARÀI UN PÀIRA 'D COJ BËSCOTIN CH'I L'HAI FÀIT PËR TI, PARÈJ A-J PASSRÀ. SE, ANVECE, A SARÀ GIÀ DËSMENTIASS-NE, MEJ! IJ BËSCOTIN A RESTO TUTI PËR TI. (MENTRE CHE 'L FIEUL A MANGIA, SEMPRE LESEND "TOPOLINO", CHILA AS SETA E A SFEUJA DISTRATAMENT NA RIVISTA. AS FËRMA N’ATIM SU NA PAGINA, PEUI A NË S-CIANCA UN TÒCH FICANDËS'LO AN SACÒCIA E, PARLAND PIAN) A PODRÌA ESSE N'IDEJA BON-A.

GELSOMIN   - CÒSA MAMA?

BARBARA     - GNENTE, GNENTE. FORSE LA SOLUSSION GIUSTA D'UN PROBLEMA!

GELSOMIN   - PARL-ME PA 'D MATEMATICA, MAMA, CH'A L'ERA LA MIA BES-CIA GRAMA A SCÒLA. MACH A PENSEJE AM VEN MAL.

BARBARA     - IT L'HAS FINÌ  MARENDA MINO? (MINO A-J FÀ CHE 'D SI CON LA TESTA) BRAV! IT SES PRÒPI LA GIÒJA 'D TOA MAMA! (A CHEUJ AN SËL CABARET J'AVANS DLA MARENDA E A VÀ VERS LA CUSIN-A.

A SON-A 'L TELEFONO
BARBARA    - A L'É SENS'ÀUTR PËR TI, QUÀICHE TÒ AMIS. VA A RËSPONDE LEST!

GELSOMIN   - RËSPOND TI, MAMA, MI I SON ANCAMIN CH'I LESO NA RÒBA MOTOBIN AMPORTANTA!

BARBARA     - (PÒCH CONVINTA) SÙ "TOPOLINO"? MAH! (A RËSPOND) PRONTO, CHI A L'É?......... CHI? ....... MI I CONÒSSO GNUN MONSÙ COEVEDE! (A MINO) A DIS CH'AS CIAMA COEVEDE, A L'É 'N TÒ AMIS?

GELSOMIN   - (SENSA DËSTACHÉ J'EUJ DA "TOPOLINO") NÒ! A SARÀ N'AMIS ËD PAPÀ

BARBARA     - (AL TELEFONO) CENSO A-I É NEN, CH'A CIAMA PÌ TARD. CEREA! (E A CAMPA GIÙ 'L TELEFONO. A AMBRANCA TORNA 'L CABARET CH'A L'AVÌA POSÀ E A FÀ PËR SEURTE. DÒP CH'A L'HA FÀIT UN PÀIRA 'D PASS 'L TELEFONO A SON-A TORNA) SÙ, RËSPOND TI MINO, DA BRAV CHE MI I L'HAI DA FÉ DË 'D LÀ.

GELSOMIN   - (A S'ÀUSSA LENTAMENT CON ËL "TOPOLINO" AN MAN E SEMPRE AN LESEND A TIRA SÙ LA CORNËTTA DËL TELEFONO) PRONTO, CHI A L'È?........... ME PAPÀ A L'É PA ANCORA TORNÀ. CH'A CIAMA PÌ TARD, CEREA! (E A CAMPA GIÙ 'L TELEFONO)(A BARBARA CHE A L'ERA FËRMASSE AN SLA PÒRTA A SENTE) A L'É SEMPRE COL COEVEDE ËD PRIMA. (AS FËRMA AN PÉ A LESE "TOPOLINO" DAVZIN AL TELEFONO)

BARBARA     - CHE BALENGO! I L'HAI DIJE 'D TELEFONÉ PÌ TARD E CHIEL A CIAMA DÒP NA MINUTA! (AS GIRA PËR SEURTE MA A SON-A TORNA 'L TELEFONO. AS FËRMA)

GELSOMIN   - UFFAH! CHE BARBA! GNANCA I FUSSO 'L CENTRALIN DLA FIAT! (AUSSAND LA CORNËTTA) PRONTO, CHI A L'É?..............TORNA CHIEL!?! MÉ PAPÀ A-I É ANCOR NEN I-J L'HAI GIÀ DIJLO! .................I L'HAI CAPÌ, I SON PA FÒL MI! CHIEL A L'É COL COEVEDE ËD PRIMA..............(DA ANRABIÀ) MA CH'AS FASA FURB, BADÒLA! (A BARBARA) A DIS CH'I CAPISSO NEN. (AL TELEFONO) A L'É CHIEL CH'A CAPISS GNENTE! MI I SON SQUASI GEOMETRA, A SÀ? CH'A GUARDA, I-J LO DISO AN POESÌA, TOROLO! "MÉ PAPÀ L'É NEN A CA. / CHIEL CH'A PREUVA AN PÒCH PÌ AN LÀ / E PARÈJ A LO TROVERÀ!" A L'HA CAPÀ? (DA SOL) AM FÀ FIN-A STRAPARLÉ! (FÒRT) A L'HA CAPÌ  MÉ CAR MONSÙ COEVEDE? (E GIÙ 'L TELEFONO) MI, I CAPISSO NEN? MA FAME 'L PIASÌ! A TOCA SENT-NE UN-A NEUVA TUTI IJ DI! (E A VA TORNA A ANSETESSE)   

BARBARA     - BRAV MINO IT L'HAS RËSPONDUJE PRÒPE DABIN! S'A LA CAPISS NEN PARÈJ, A L'É PRÒPE 'N DEFICENT!

GELSOMIN   - PAPÀ PRIMA A L'HA DIME CHE N'ONOREVOL A DEV CAPÌ AL VÒLI CON CHI A PARLA. E MI I L'HAI CAPILO SÙBIT! PEUI CHE A DEV ESSE PRONT ËD PARÒLA, DECIS E A DEV FESSE RISPETÉ. E MI I L'HAI RËSPONDUJE SÙBIT A TON. IT VËDDE, MAMA, CH'I AMPRENDO SÙBIT A FÉ L'ONOREVOL?

BARBARA     - TOA MAMIN-A A LO SÀ CH'IT SES BRAV E S'IT VEULE...(A SON-A TORNA ËL TELEFONO) LASSA CH'I RËSPONDA MI. S'A L'É TORNA COL COEVEDE I-J DAG LA RESTA 'D LÒN CH'A-J VEN! (A RISPOND)PRONTO? A L'É TORNA CHIEL? ... (SARCASTICA E TUT D'UN FIÀ) SI? BRAV, I VËDDO CHE PIAN PIAN A ANCOMENSA A CAPÌ! STA VÒLTA A L'HA LASSÀ PASSÉ NA BON-A MINUTA PRIMA 'D CIAMÉ TORNA, MA NOI I S'ANTENDÌO PARLÉ D'UN PÀIRA D'ORE. A SÀ, N'ORA A L'É QUANDI CHE LA LANCËTTA LONGA DLA MOSTRA A FÀ 'N GIR COMPLET. COLA LONGA, NEN COLA CURTA, NEH! DËSNÒ A PASSO DODES ORE E NOI I SARÌO A DEURME E I PODRÌA ANCHE DËSTACHEINE QUATR ËD COLE GIUSTE, MÉ CAR MONSÙ COEVEDE. A L'HA CAPÌ? SÙ DA BRAV, CH'A FASA 'N CIT ËSFÒRS E A CAPIRÀ!.........MI NÒ, MI! CH'I VEUJ NEN FÉ LA SPIRITOSA! A MË SMIJA CH'A SIA CHIEL PITÒST CH'A VEUL PIJENE AN TORTA! ....(D'ANRABIÀ) CÒÒÒÒSA!?! A DIS CH'A VEUL ËVNÌ CON SÒ AVOCAT!?! MA CH'A VEN-A CON CHI CH'A VEUL, BALENGO D'UN BALENGO!!! MANDEME SÒ AVOCAT MACH PËRCHÈ I L'HAI SPIEGAJE COME CH'AS LES L'ORA SÙ NA MOSTRA! I-J NA MANDO TRE D'AVOCAT MI, TOROLO!...........AH! ADESS A L'HA CAPÌ CON CHI CH'A L'HA DA FÉ, EH? E AM CIAMA SCUSA. A L'É PIJASSE PAURA, EH? (A MINO) A L'HA DIME: "SCUSA, LASSA CH'I MË SPIEGA" (AL TELEFONO) GNENTE! TRÒP TARD! CH'A VEN-A SÌ A SCUSESSE, QUANDI CH'A-I SARÀ MÉ ÒMO! E DËL "TI" CH'A-J LO DAGA A SOA SORELA, MALEDUCÀ! E CH'A TELEFONA PÌ NEN CHE TANT I-J RËSPONDOMA PA PÌ! (E GIÙ 'L TELEFONO)(A MINO) VARDA CH'A L'É PEUI GIÀ 'N BEL TIPO CHIEL-LÌ. PRIMA A DIS CH'A VEUL ËVNÌ CON SÒ AMIS AVOCAT E QUANDI MI I-J RËSPONDO CHE D'AVOCAT MI I-J NA MANDO TRE, A RITIRA TUT E A DIS CH'A L'HA NEN MNASSAME! BASTA, ADESS I VADO DË 'D LÀ A BUTÉ SÙ DA MANGÉ TANT CHIEL-LÌ A TELEFONA PÌ NEN ËD SICURA. (A SEURT).

SEN-A QUINTA 
GELSOMIN   - (A CONTINUA A LESE PËR PÒCHI SECOND, PEUI A ÀUSSA LË SGUARD DAL GIORNALIN. A S'ANLUMINA E) ONOREVOL! (PAUSA) A SON-A PRÒPI BIN NEH! ONOREVOLE VERCINGETÒRIGE GALLO BATTITORE! (PAUSA) PARLA PA, CHE ONOR! (PAUSA) E ANCHE 'S NÒM, VERCINGETÒRIGE, CH'A L'É MAI PIASUME PËRCHÈ IJ COMPAGN DË SCÒLA AM PIJAVO SEMPRE AN TORTA, ADESS A VEN A TAJ. ÀUTR CHE GALUCIO SPIUMÀ, COME CH'AM CIAMAVO! A L'É TORNÀ VERCINGETORIGE, CONDOTTIERO DEI GALLI! TREMA ROMA! (A S'ÀUSSA AN PÉ E AS BUTA AN PÒSA DAVANTI A LË SPECC) ONOREVOLE VERCINGETORIGE GALLO BATTITORE! CON UN NÒM PARÈJ J'AUTRI A CAPISSO SÙBIT CH'A L'HAN DA FÉ CON NA PËRSON-A SERIA E AMPORTANTA CH'A SÀ FESSE RISPETÉ. (A FÀ LE PREUVE) ONOREVOL, A PËRMËTT NA PARÒLA? CH'AM DISA BRAVÒM MA AN PRESSA CH'I L'HAI NA RIUNION AMPORTANTA! OPURA. ONOREVOL, A-I SARÌA MÉ FIEUL CHE..... NEN ADESS BON-A DÒNA, NEN ADESS! A MË SPETO AL RICEVIMENT DAL PRESIDENT. CH'A PASSA DOMAN O CH'A-J LO DISA A MÈ SEGRETARI. (COME ANLUMINÀ DA N'IDEJA) AH, ECCÒ, GIUSTA, GIULIO CESARE! GIULIO CESARE, PÒRT-ME LA BORSA DIJ DOCUMENT! GIULIO CESARE, CIAM-ME LA MACHINA! GIULIO CESARE, VAME A CATÉ IJ SIGARET! (A-I PENSA NA MINUTA) ANSI NÒ, I LO CIAMERÀI ROMANO, SÒ TERS NÒM, PARÈJ BARBA SAVÒJARDO A SARÀ FIN-A PÌ CONTENT! ROMANO, PORT-ME 'L CAFÉ! ROMANO VAME A PIJÉ IJ FRANCOBOJ! (AS FÀ NA BELA RIJADA) E CHIEL AM RËSPONDERÀ: "SI, VERCINGETORIGE, A J'ORDIN!" E VIA 'D CORSA A FEME LA COMISSION. MA MI I LO CIAMO SÙBIT ANDARÉ E I-J DISO: "CH'IT PËRMËTTE PÌ NEN ËD CIAMEME PËR NÒM, CAPÌ? I PRETENDO NEN CH'IT IM CIAME ONOREVOLE GALLO BATTITORE, MA GIUSTA PËRCHÈ IT SES MÉ CUSIN PRIM IT PEULE CIAMEME ONOREVOL E BASTA." E CHIEL: "VA BIN, ONOREVOL, CH'A MË SCUSA" E MI CH'I SON GRASSIOS I-J DIRÀI: (CON UN TON  PATERNALISTICH)"SCUSÀ ROMANO, SCUSÀ, MA ADESS VA DA BRAV E FËRM-TE NEN AN GIRONDA A CIACIARÉ CON J'ÀUTRI PORTABORSE CHE I L'HAI DA SCRIVE 'L MÉ DËSCORS PËR DOMAN A LA CAMERA MA I PÀIRO NEN PARÈJ IT IM LO SCRIVE TI." (ÀUTRA RIJADIN-A, PEUI, CON TON PROFESSORAL) EH, A VENTA MANTEN-E LA DISTANSE, MÉ CAR ROMANO, 'DCÒ S'I SOMA PARENT E....., COME A L'HA CIAMANE 'L NODAR?, AH, SI! "COEREDI" (AS FËRMA COME FULMINÀ, PEUI) CRIS-CE!......COEREDE! (CIAMAND FÒRT) MAMA, MAMA......

SEN-A SESTA 
BARBARA     - (DA FÒRA SEN-A) CÒSA A-I É!

GELSOMIN   - IT SAS COL COEVEDE?

BARBARA     - (FASEND-SE AN SL'USS CON UN LASAGNOR AN MAN) A L'É GIÀ RIVÀ? ADESS I-J NA DËSTACO QUATR!

GELSOMIN   - MA NÒ! ANDOVIN-A CHI CH'A L'É?

BARBARA     - CHI A L'É?

GELSOMIN   - A L'É GIULIO CESARE!

BARBARA     - MA FÀ 'L PIASÌ. CHIEL-LÀ AS CIAMA DEGALLI 'D COGNÒM, NEN COEVEDE.

GELSOMIN   - MA NÒ, A L'HA CIAMALO PARÈJ 'DCÒ 'L NODAR ANCHEUJ, IT N'ARCÒRDE PÌ NEN? QUANDI CH'A L'HA FÀIT ËL VERBAL DLA LETURA DËL TESTAMENT A L'HA DIJE A SOA SEGRETARIA: "SIGNORINA, SCRIVA CHE SONO PRESENTI ENTRAMBI I COEREDI GALLO BATTITORE VERCINGETÒRIGE E BATTITORE DEGALLI GIULIO CESARE ROMANO." COEREDE A VEUL DÌ CHI SOMA TUTI DOI EREDI 'D BARBA BONANIMA

BARBARA     - IS-CIANIN! E GIÀ! GIULIO CESARE A PARLA CON LA EVVE AL PÒST DLA ERRE! E ADESS COME I LA RANGIOMA? CHIEL-LÌ A DEV GIUTETE E MI I L'HAI ANSULTALO.

GELSOMIN   - FOMSE GNUN PROBLEMA, MAMA! CHI A L'É CH'A L'É L'ONOREVOL? MI! E ANTLORA I-J DIRÀI CHE........ CHE........ (A SÀ NEN CÒS DÌ)

BARBARA     - ......CHE...... PRIMA 'D PIJELO COME PÒRTABORSE TOA MAMA A VORÌA VËDDE SE........ SE........(A SÀ NEN CÒS DÌ)

GELSOMIN   - (ANLUMINAND-SE).....SE A CAPISS LE CÒSE SÙBIT.... E......

BARBARA     - ....E...... E SE A L'É 'D BON COMAND! ECCÒ, I-J DIROMA PARÈJ!

GELSOMIN   - (SERIO) E CH'A LA FASA NEN TANT LONGA COL MONSÙ, DËSNÒ GNANCA COME  PÒRTASIGARET I LO PIJO NEN, ÀUTR CHE PÒRTABORSE! E ADESS IM NA VADO A GIUEGHE AL BALON CON J'AMIS CHÈ DA DOMAN I L'HAI DA ANCAMINEME A STUDIÉ DA ONOREVOL. CIAO (E A VA VERS LA PÒRTA CON LE PANTOFLE AI PÉ).

BARBARA     - GELSOMIN, GIOJA 'D MAMA, LE SCARPE!

GELSOMIN   - (D'AN SLA PÒRTA) I J'HAI  ANT LË "SPÒGLIATOIO", AL CAMP!

BARBARA     - MA MI I DISÌA NEN COLE DA BALON! IT VËDDE NEN CH'IT SEURTE CON LE PANTOFLE?

GELSOMIN   - OH GIÀ, CHE FÒL! CÒSA IT VEULE MAMA, CON TUTI STI PENSÉ DA ONOREVOL CH'I L'HAI AN TESTA..... (A VA DË 'D LÀ N'ÀTIM A BUTESSE LE SCARPE)

BARBARA     - PÒVR CIT, VA! PËR SOSTENLO, STASÈIRA I-J FARÀI UN BEL SAMBAJON CON TRE EUV! E DA DOMAN, A DISNÉ E A SIN-A SEMPRE BACALÀ! ËL SAUTISSÉ A L'HA DIME CHE A L'É 'N PÈSS PIEN ËD FORFORA CH'A FÀ VNÌ ANTELIGENT. A MÉ GELSOMIN A JË VNIRÀ UN SERVEL, DA DOTOR!

GELSOMIN   - (RIENTRAND CON LE SCARPE) CIAO! (E A SEURT).

SEN-A SETIMA 
BARBARA

BARBARA     - (DA SOLA) VA, VA PURA MINO CHE TOA MAMA, FORSE A L'HA GIÀ TROVÀ LA MANERA GIUSTA PËR GIUTETE. I-J NA PARLERÀI A CENSO ADESS CH'A RIVA. (AN SILENSIO A ARDRISSA LA STANSIA BUTAND A PÒST LE CADREGHE E RANGIAND ËL TAPISS DLA TÀULA PEUI A VA VERS LA CUSIN-A. AS FËRMA ANDECISA, PEUI A TORNA ANDARERA FIN-A AL TELEFONO E) MA NÒ, A L'É INÙTIL SPETÉ CH'A RIVA A CA CENSO! I-J TELEFONO BELE MI. (AS GAVA D'AN SACÒCIA 'L TÒCH ËD GIORNAL CH'A L'AVÌA S-CIANCÀ E A LES) "AMORE, AFFARI, SALUTE, AVVENTURE, CARRIERE!" ECCÒ, PRÒPE CARRIERE, LÒN CHE AN SERV A NOI. "DAL MISTERIOSO PAKISTAN, LA CHIROMANTE-MAGA-VEGGENTE-SENSITIVA POÒSA SÌLGRAN! (A VÀ PRONUNSIÀ MARCAND L'ACENT AN SLA I) METODI ULTRAMODERNI DI DIVINAZIONI ANCHE A DOMICILIO. MATERIALIZZAZIONI SPIRITI SUL POSTO! CATALOGO DI 999 SPIRITI CONTATTABILI IMMEDIATAMENTE! FANTASMI PER OGNI ESIGENZA! CONSULTATECI. APPROFITTATENE! TELEFONO 144.144.144 LIRE 5700 AL MINUTO PIÙ IVA." (A COMENTA) A L'É 'N PÒCH CARA NEH, MA PËR MÉ GELSOMIN, PËR VËDDLO ONOREVOL, SÒN E D'ÀUTR! (A FÀ 'L NUMER) ......PRONTO? CHE MI SCUSI, C'É LA CHIMARAN..... LA CHIRIMAN...... LA CHITARAM......... LA MAGA? .........AH, A L'É IMPEGNATISSIMA? CHE SENTA, TÒTA, NON POTREBBE DISIMPEGNARLA NA MINUTA. È CHE VORREI PARLARCI DI MIO FIGLIO. SÀ, DEVE ANDARE A FARE L'ONOREVOLE A ROMA E CI BISOGNA UN PUSSONE DI QUELLI MARCA LEONE....... CHI SON MI?.... I SON MADAMA GALLO BATTITORE, VIA DEI FARINELLI 35 ..........UN APPUNTAMENTO TRA TRE MESI? EH NO, TRÒP TARD. ABBIAMO UN POCO DI PRESSA SÀ, LE ELESSIONI SONO DA SÌ UN ANNO. NON SI POTREBBE FARE UN POCO PRIMA?......... AH, C'È DA PAGARE UN SUPPLEMENTO PER L'URGENSA? E QUANTO FÀ? ............ BÒJA FÀUSS! TANTO COSÌ? E VÀ BENE VÀ, UNA MAMMA PER UN FIGLIO È PRONTA A TUTTO! QUANDO CHE VIENE ALLORA LA MAGA DA ME?......... COSA A SERCA?........CHE SENTA, TÒTA, PRIMA MI DIA DA MENTE A ME POI SERCHI PURE IL BUCO SULL'AGENDA. .......AH, A TROVATO UN BUCHETTO? E COSA ME NE INFÀ A ME DEL SUO BUCO SULL'AGENDA! SU DA BRAVA, TOTA, LO STUPPI IN PRESSA E MI DICA QUANDO VIENE LA MAGA........DA SÌ MES'ORA?!? MA NON ERA IMPEGNATISSIMA?........(A RIPET PIAN, STUPÌA 'D LÒN CH'A-J DIS CHI A-J RËSPOND, SENSA CAPÌ) SI, MA HA UN BUCO?!? (PEUI AL TELEFONO) MA, CH'A SCUSA, DCÒ LA MAGA A L'É FORATÀ?..............(DÒP LA SPIEGASSION, AN RIJAND) OH, MA CHE FÒLA CH'I SON! CHE MI SCUSI NEH, TÒTA, MA NON AVEVO CAPITO. I CHËRDÌA CHE I FUSSE PIEN-E 'D RAT AN COL UFISSI! (A RIJ TORNA) E A VÀ BIN VÀ! MA "L'ORA DEGLI SPIRITI" A L'É NEN LA SÈIRA, QUANDO CHE È NOTTE?......... COME A DIS?....... AH, I VOSTRI SPIRITI FUNZIONANO 24 ORE AL GIORNO...... PERÒ?........ SÌ, I PREFERISSO, GRASSIE!....... ANTLORA STASÈIRA A NEUV ORE?......BRAVA, CEREA! (A DËSTACA LA COMUNICASSION E FËRTAND-SE LE MAN) BIN COSTA A L'É FÀITA! PARÈJ I L'AVROMA NEN DAMANCA DL'AGIUT ËD COL ANTIPATICH MONTÀ 'D GIULIO CESARE! PËRCHÈ "PARENT, SERPENT" COM'AS DIS! A-I SON SENTMILA LIRE D'URGENSA DA PAGHÉ, 'N PÒCH CARA NEH, MA IJ SÒLD I-J PIJERÀI DA COJ CH'I SON BUTAME DA PART PËR ËL PLISSÒT, TANT PRIMA CH'A SIA NATAL......E PEUI CON IJ MILIARD DL'EREDITÀ IM NA CATRÀI PËR PARÈJ ËD PLISSE! SAH, CH'I VADA A VËDDE SE LA TOFÈJA DIJ FASEUJ A MITON-A. (A SEURT).

SEN-A CH'A FÀ EUT 
CENSO, BELLA PEUI, A TEMP, BARBARA

CENSO          - (INTRAND ANT ËCA) PREGO, TÒTA, PREGO, CH'A S'ACÒMODA. (FÒRT PËR FESSE SENTE) I SON MI, BARBARA!

BARBARA     - (DA FÒRA SEN-A) IT SES TORNÀ?

CENSO          - (A TON) NÒ, I SON ANCORA AL CAFÈ! (DA SOL) CHE DOMANDE!! (A BELLA) MA CH'A S’ANSETA, TÒTA.

BELLA           - (BELA FIJA, GIOVO, ELEGANTA E PROVOCANTA MA BÒRGNA COME UN TARPON. MARCIAND A S'ANTRAPA ANT IJ MOBIJ E ANT LE CADREGHE. A L'HA NA MACHINA FOTOGRÀFICA E NA VINTEQUATRORE D'ANT DOVA A GAVERÀ PEUI LÒN CH'A-J SERV PËR SCRIVE. A SCRIV E A LES BUTANDA J'EUJ QUASI TACÀ AL FEUJ BELE SE 'N PÀIRA D'OCIAJ, TACÀ A 'N BINDEL D'UN COLOR MOTOBIN VISÌBIL, A-J PENDO DAL CÒL. PEN-A INTRÀ A PÒSA TUT AN SLA TÀULA TASTAND PRIMA CON LE MAN E, A L'ANVIT ËD CENSO, AS SETA SERCAND CON LA MAN LA CADREGA. A VEUL PARLÉ AN PIEMONTÈIS MA A L'É PA BON-A E QUINDI A-J DÀ AL DËSCORS NA CADENSA DRÒLA DOVRAND PARÒLE ITALIAN-E CON DESINENSA AN PIEMONTÈIS. A VAN PRONUNSIÀ PARÈJ COME CH'A SON ËSCRITE) GRAZIE MONSIÙ..... MONSIÙ?

CENSO          - CENSO. CENSO BATTITORE.

BELLA           - E PARÈJ SUO FIEUL A L'HA EREDITÀ PIÙ DI DUE MILIARD?

CENSO          - EREDITÀ! NEN PRÒPE EREDITÀ. STI SÒLD A-J PIJA MACH SE A RIESS A DIVENTÉ ONOREVOL. MA CH'A SCUSA NA MINUTA, TÒTA, CHE I CIAMO 'DCÒ MIA FOMNA PARÈJ A LA CONÒSS. (A VÀ AN SLA PÒRTA E A CIAMA FÒRT MA CON DOSSËSSA) BARBARA, VEN DA SÌ CHE I L'OMA 'D VISITE.

BARBARA     - (DA FÒRA SEN-A, COME A PARLÈISSA DA SOLA) CHI SÀ CHE ROMPACIAP A L'HA RABASTAME ANT ËCA ANCHEUJ (PEUI FÒRT) I L'HAI DA PRONTÉ SIN-A, DAJE TI DA BÈIVE A TÒ AMIS CHE PEUI MI I RIVO. ËL PINTON DËL BARBERA IT SAS ANTÉ CH'A L'É!

CENSO          - (A BELLA) CH'A LA SCUSA NEH, TÒTA, MA QUANDI CHE A TRAVAJA AN CUSIN-A A-J DÀ DA MENT A GNUN.

BELLA           - A FÀ NIENTE MONSIÙ BRUCIACUORE.

CENSO          - (PRECISAND) BATTITORE.

BELLA           - LASSUMA CHE FINISSA. INTANTO CIACCIERUMA UN PÒ NUI DUI, MONSIÙ BALLATORE.

CENSO         - BATTITORE. (PEUI, SEMPRE DOSSMAN, FÒRT A LA FOMNA) MA A L'É NEN UN MÉ AMIS! VEN DË 'D SA, LESTA. A L'É NA BELA TÒTA, NA GIORNALISTA.

BARBARA     - (SEMPRE DA FÒRA SEN-A) E MI I SON GINA LOLLOBRIGIDA! I L'HAI DITE CHE I L'HAI DA FÉ. DÒP I VEN-O.

CENSO          - (ARTORNAND A SETESSE DAVZIN A BELLA) CH'A SCUSA, MA A L'È PÌ FÒRT CHE CHILA. (DÒP CHE BELLA A L'HA FAJE UN SEGN COME DÌ "PASSIENSA, A FÀ GNENTE") CÒSA CHE I PEUSS EUFRI-JË? UN CAFÈ......CHEICÒS ËD DOSS..... O A PREFERISS CHEICÒS ËD FÒRT?

BELLA           - NIENTE PER ADESS, GRAZIE! PRENDERUMA QUALCOSA DOP, CUN SUA...... COME CHE SI DIS GIÀ IN PIEMONTÈIS? AH, SI, CUN SUA FOMMENA, MONSIÙ BANDITORE.

CENSO          - BATTITORE! MA CH'A SCUSA A L'É 'N PÒCH CIÒRGNA CHILA? IM CIAMO BATTITORE!

BELLA           - PURTROP AL PRIM IMPAT CON UNA PERSUNA SCUNOSIUA MI EMOSSIUNO UNA FRISA COME AS DIS A TIURIN NEH, E SI ACCUISS IL ME DIFET DI NEN RICORDEME MAI I CUGNOM, MONSIÙ BATTICUORE.

CENSO          - (DA SOL) I ANCAMIN-O A VNÌ NERVOS. (FÒRT) BATTIRORE! MA S'A-J VEN DIFICIL, CH'AM CIAMA PËR NÒM: CENSO.

BELLA           - OKEY MONSIÙ CESTO.

CENSO          - CENSO.

BELLA           - CENTO?

CENSO          - (ARMONIOSAMENT, SÙ DOE NÒTE MUSICAJ) CEEN - SOOOOO

BELLA           - AH...... CENSO.

CENSO          - CENSO, CERTO!

BELLA           - (A RIPET COME A L'AVÈISSA CAPÌ) MONSIÙ CERTO! MA È FACILISSIM! COME DIRE CERTAMENT....... CERTO! MONSIÙ CERTO!

CENSO          - (SCORAGIÀ) CH'A LASSA PERDE CH'A L'É MEJ DËSNÒ SÌ I ANDOMA AVANTI FIN-A A NATAL. TÒTA, CH'A S'LO SCRIVA S'ÙN PAPÉ. FORSE A-J VEN PÌ FACIL S'A LO LES.

BELLA           - GIUST! (A TASTON A SERCA LA VALISËTTA, A LA DEURB E A PIJA UN QUADERNO E NA PIUMA)DUNQUE CHIEL È MONSIÙ..... VEDUMA SE MI RICORDU BIN...... AH, ECCO: CERCO..... BANDITORE....

CENSO          - (AN SL'ISTESS TON COME SE A FUSSA N'ANONSI COMERCIAL) ......VOCE STENTOREA, PARLANTINA SCIOLTA, BELLA PRESENZA, MILITESENTE, MITI PRETESE...

BELLA           - (AN RIJAND).......IN POSSESSO TAMBURO...... (PEUI A VËDDE LA FÀCIA BRUTA CH'A FÀ CENSO) OH, MI SCUSI. HO TURNA SBAGLIÀ?

CENSO          - (D'ANRABIÀ) NEN "TORNA", SEMPRE! (A VËDDE LA TÒTA AN PÒCH SAGRINÀ AS CALMA NA FRISA)TÒTA, I-J LO DISO ANCORA NA VÒLTA, PEUI BASTA. CH'A SCRIVA. IM CIAMO CEN-SO BAT-TI-TO-RE.

BELLA           - (A ARPET MENTRE CH'A SCRIV) CENSO BATTITORE.

CENSO          - OH, LÀ, A LA BONORA. I SOMA RIVAJE! ADESS CH'A S'LO TEN-A LÌ DAVANTI 'S FEUJ PARÈJ A S'ANTRAPA PÌ NEN. (NA CITA PÀUSA) PERÒ NA GIORNALISTA A DOVRÌA ESSE PÌ DËSGENÀ, SECOND MI, ANT COSTE CÒSE.

BELLA           - MI SCUSI, MA COME LE HO DIT, L'EMOSSIUN.......SÀ, SUN ALLE PRIME ARM COME GIURNALISTA......HO INTRAPRENDÙ DA POCH QUESTA PRUFESSIUN... ANZI CUSTA È LA MIA PRIMA INTERVISTA, NEH......EH, SI, PRIMA, PER PAGHÉ GLI STUDI, BATTEVO LA STRÀ.

CENSO          - (ALARMÀ) A BATÌA AN SLA STRÀ?!?

BELLA           - SÌ, CERCAVO CLIENT.

CENSO          - (DA SOL) OMMI PÒVRÒM! FORTUN-A CHE MIA FOMNA A L'É DË 'D LÀ! (FÒRT) A....A SERCAVA DJ'ÒMINI?

BELLA           - ÒMINI, FOMMENE, CHIUNQUE VOLEISSA ESSE MÈ CLIENT.

CENSO          - (A COMENTA DA SOL) ÒMO, FOMNE......BÒJA FÀUSS CHE BEL ELEMENT! (FÒRT) ANTLORA A FASÌA LA VITA!

BELLA           - CERTO, NA VITA, SAPESSE! OT, DES URE AL DI!  E POI LA SEIRA, DOPO NA TELEFONÀ, ANCHE A CÀ DEI CLIENT.

CENSO          - (DA SOL) MAMA MIA CHI CH'A L'É CAPITAME! (FÒRT) NA SQUILLO ANSOMA!

BELLA           - UNO SQUILLO?!? EH BISOGNAVA FAR SQUILLÉ PER PAREI IL CAMPANEL PERCHÈ QUANDO SENTIVANO CHE C'ERA UNA CHE VENDIA ENCICLOPEDIE NON VOLEVANO MAI FARSI TROVÉ.

CENSO          - (AS SENT MEJ E, DA SOL) CRIBIO, CHE BÀILO! (FÒRT) AH, LEI VENDEVA ENCICLOPEDIE?

BELLA           - ENCICLOPEDIE, LIBRI, CURS D'INFORMATICA ECC... MA SI GUADAGNAVA POCH.

CENSO          BASTA, TÒTA, A L'È MEJ CH'AM CONTA PÌ GNENTE. MA PËRCHÈ CHILA A PARLA AN STA MANERA DRÒLA? A L'É NEN ITALIAN E GNANCA PIEMONTÈIS!

BELLA           - MI VÒJ AMPARÉ IL VOSTRO DIALET!

CENSO          - LINGUA NEN DIALET! E ANTLORA CH'AM DAGA DA MENT. S'A VEUL AMPRENDLO DA BON CH'A FREQUENTA QUÀICH CORS ËD PIEMONTÈIS, PËRCHÈ PARLELO PAREJ COME CH'A FÀ CHILA A RIS-CIA 'D DËSPRENDE L'ITALIAN SENSA AMPRENDE 'L PIEMONTÈIS! CH'AM DISA PITÒST COME CH'AS CIAMA E PËR CHE GIORNAL A TRAVAJA.

BELLA           - VEDE COSA CUMBINU MI?. NON MI SUN NEMMENO PRESENTÀ. IO SUN.......

BARBARA     - (AN COL MOMENT A VEN AN SLA PÒRTA E A FËRMA 'D COLP, SORPRÈISA 'D VËDDE CH'A-I É DABON NA TÒTA. PEUI, SERCAND ËD RANGESSE 'N PÒCH IJ CAVÈJ E GAVAND-SE LË SCOSSAL, A VEN AVANTI CON UN SORIS ANTEROMPEND ËL DËSCORS)  MA CENSO, IT PODÌE DCÒ DIM'LO CH'A-I ERA SÌ NA TÒTA!

CENSO          - MA S'I L'HAI DITLO. (A BELLA) NEN VERA TÒTA? (BELLA A FÀ CHE 'D SI CON LA TESTA)

BARBARA     - MI I CHËRDÌA CH'I TË SCHERSÈISSE COME TÒ SÒLIT. E CHI A L'É STA TÒTA?

BELLA           - MI SUN BELLA.......

BARBARA     - MODESTA NÈH!!

BELLA           - ....BELLA VISTA LANOTTE. BELLA DI NOM, VISTA DA PART DI MAMMA E LANOTTE DA PART DI PAPÀ (A RIJOLA PËR LA BATÙA). MI TRAVAIO PER LA "GAZZETTA DI MONCANINO" E PER L' "ECO DI BRICCO PALUCCO". (A S'ÀUSSA PËR DÉ LA MAN A BARBARA, MA, BÒRGNA COME CH'A L'É, A-J LA SPÒRZ A CENSO).

BARBARA     - (SARCÀSTICA) BELLA VISTA DI NOTTE? MA S'A S-CIAIRA GNANCA BIN ËD DÌ! (PEUI TUTA GRASSIOSA)OH, MA CHE PIASÌ 'D CONOSS-LA! MI I SON BARBARA (A CENSO) MA IT L'HAS ANCORA NEN UFRJE GNENTE A LA TÒTA? (A BELLA) A SAVÈISSA CHE BALÒSS D'UN ÒM CH'I L'HAI! A PENSA MAI A GNENTE! CH'A LO SCUSA, NÈH! A LO PIJA 'N CAFÈ? (BELLA A RIFIUTA) NO? UN BICIERIN ËD MARSALA ANTLORA O A PREFERISS D'ÀUTR?

BELLA           - SE CI FUSS UN WHISKYNO, MADAMA...... MADAMA..... (A TASTON A SERCA 'L FEUJ E, BUTANDIS'LO TACÀ J'EUJ A LES) MADAMA BATTITORE.

BARBARA     - (RISENTÌA) MADAMIN PREGO! MADAMIN BATTITÒRE, CHE MIA MARE MADÒNA A L'É ANCORA AN VITA! (A CENSO) I SAI PA S'A-I NA J'É ANCORA 'D LOLÌ DA BÈIVE!

CENSO          - (A S'ÀUSSA LEST E A VÀ A PIJÉ NA BOTA 'D WHISKY E DOI BICER) CERTO CH'A-I NA J'É! I NA PIJO UN DCÒ MI! (E A VERSA DA BÈIVE)

BARBARA     - (A CENSO, PIAN PËR NEN FESSE SENTE DA BELLA) IT PERDE MAI UN COLP TI, NÈH QUANDI CH'A-I É DA BÈIVE! (A BELLA) MA CHE SORPRÈISA, NA GIORNALISTA A CA NÒSTRA. ANTLORA, SOMNE DIVENTÀ FAMOS?

CENSO          - I L'HAI TROVALA SÌ SOTA CA NÒSTRA CHE A SERCAVA 'D NOI, PARÈJ I L'HAI FALA INTRÉ. A L'HA DIME CHE A SÀ DL'EREDITÀ E A VEUL FÉ N'ANTERVISTA A NÒSTR MINO.

BARBARA     - MA SICURA! DARMAGE CH'A L'É NEN PRESENT. MA COME A L'HA SAVULO CHILA DL'EREDITÀ?

BELLA           - I GIURNAL HANNO I LUR INFORMATUR, MADAMA BAS....BAN.....BAR....(A SERCA TORNA 'L FEUJ A TASTON MA A LO TREUVA NEN)

CENSO          - BATTITORE

BELLA           - GRAZIE, MADAMA BATTITÒRE.

BARBARA     - (A PRECISA SËCCA) MADAMIN!

BELLA           - (CH'A PENSA CHE 'L "MADAMIN" A SIA PËR CHILA) NEN MADAMIN, MI SONO ANCORA TÒTA, MADAMA!

BARBARA     - (SËCCÀ) MADAMIN! MADAMIN! I SON MI CHI SON MADAMIN E NEN MADAMA! A L'HA CAPÌ? I L'HAI GIÀ DIJLO PRIMA!

BELLA           -  (PASIANTA) VA BIN, CHE S'ARABIA NEN, MADAM..... SIGNURA! IL DIRETTUR APPENA L'HA SAVÙ MI HA INVIÀ QUI PER FARVI UN SERVIZIO.

BARBARA    - CAPÌ. CH'A RINGRASSIA SÒ DIRETOR, MA  IJ TRAVAJ 'D CA I M'JE FAS DA 'S PËR  MI CHE I L'HAI DAMANCA 'D GNUN.

BELLA           - (A RIJOLA) SPIRITOSA LA MADAMA. (A VËDD BARBARA CH'A LA VARDA 'D BRUT) AH, SI! MIN, MIN, MADAMIN!

CENSO          - BARBARA, FÉ 'L SERVISSI A VEUL DÌ FÉ N'ARTICOL! (A BELLA) A PODRÌA NEN TORNÉ PÌ TARD O DOMAN, TÒTA? PËRCHÈ NÒSTR FIEUL A-I É NEN ADESS. SE NOI I SOMA QUANDI CHE CHILA A VEN TORNA, I LO FOMA SPETÉ.

BELLA           - SÌ, POSS TURNÉ DUMAN, MA INTANT, PER PREPARARME BIN L'ARTICUL, POTRESTE DIRME QUAICOS VUI NEH DI VOSTRO FIEUL. IO PIO APPUNT E POI...... (ANTRAMENTRE CH'A PARLA A SERCA A TASTON LA VALISËTTA, A PIJA UN BLÒCH NÒTES E NA PIUMA E, TNISEND ËL PAPÉ TACÀ A J'EUJ, A SCRIV LENTAMENT)

BARBARA    - (TUT D'UN FIÀ) MA SICURA! I-J NA PARLO MI DËL MÉ GELSOMIN! A L'É TANT UN BRAV FIEUL, A SAVÈISSA! PEUI A L'É STUDIOS, MA PARÈJ STUDIOS, CHE GAVÀ COLE DONTRE ORE AL DI CH'A VÀ A GIEUGHE AL BALON DA PORTIÉ CON J'AMIS, A STA SEMPRE ANT SOA STANSIA A STUDIÉ. CH'A PENSA CHE A SÀ TUT A MEMÒRIA 'L CALENDARI DËL CAMPIONATO DLE PARTÌE A BALON. CH'A PREUVA A CIAMEJE, CH'A PREUVA! CH'A-J CIAMA QUANDI CH'A GIEUGA, SÌ CHI SAI MI, PËR ESEMPI........ LA SARTÒIRA COL TURIN O.......

CENSO          - .....SAMPDÒRIA TÒRINO!

BARBARA     - E ANTEROMP NEN SEMPRE PËR PIASÌ. TÒRINO O TURIN A L'É L'ISTESSA RÒBA. LA TÒTA A L'HA CAPÌ! (A BELLA) OPURAMENT LA PARTÌA DLA JUVE CON LA GALANTA.

CENSO          - L'ATALANTA.

BARBARA     - TALANTA, BALANTA, CALANTA, GALANTA,! A L'É L'ISTESS. PA VERA TÒTA?

CENSO          - (AS FÀ NA BELA RIJADA)

BELLA           -  (A CENSO) NON SI PREOCCUPI. HO SCRIVIÙ TIUTT, POI CUNTROLLU CUN CALMA. STIA TRANQUIL MONSIÙ CESTO?

BARBARA     - (NERVOSËTTA A CENSO) CERTO! LA TÒTA A L'HA CAPÌ!

BELLA           - OH MI SCUSI. MONSIÙ CERTO.

CENSO          - CENSO! NEN CERTO. ANCAMINOMA NEN TORNA CON STA MUSICA, NEH. CH'A LESA LÌ!

BELLA           - (A SERCA A TASTON ËL FEUJ, A LO GUARDA, PEUI) AH SI, CENSO...CENSO BATTITORE.

CENSO          - OH BRAVA LÀ! E CH'A S'LO DËSMENTIA PÌ NEN. MA, CH'A SCUSA, PËRCHÈ CH'AS BUTA NEN J'OCIAJ?

BELLA           - I L'HAI CERCÀ TANT STAMATIN NEH, MA LI HO NEN TRUVÀ!

BARBARA     -TÒTA? E COJ-LÌ CÒSA A SON! (E A-J MOSTRA J'OCIAJ CH'A-I PENDO DAL CÒL) MA A L'É SICURA 'D CIAMESSE BELLA VISTA LANOTTE CHILA? SI? A SARÀ PRO!

BELLA           - (SORPRÈISA) E CUSTI DA DOVE ARIVAN?

BARBARA     - A L'AVRÀ PORTAI-JE 'L BAMBIN STANEUIT! GIUSTA PËR DEJE N'IDEJA 'D COME CH'A L'É GRASSIOS E INTELIGENT MÉ MINO I PODRÌA ANCAMINÉ A CONTEJE 'D QUANDI CH'A L'AVÌA PEN-A DOE SMAN-E. I J'ERA ANCAMIN CHE I LO CAMBIAVA CHE A L'AVÌA SPORCÀ E I L'HAI DIJE: "SALOPÈT, IT L'HAS FANE PÒCA. VARDA 'D NEN FEMLA TORNA PEN-A CAMBIÀ, NEH, MÉ BEL RATIN!" EBIN, CHIEL A L'HA VARDAME CON DOJ UJET FURB E ZICHIN-ZICHÈT, ZACH! A L'HA FAMNE UN PÀIRA D'ETTO D'AMBLÉ! A L'AVÌA GIÀ CAPÌ LÒN CH'I-J DISÌA. CAPÌ, TÒTA, CHE 'D SUST CH'A L'AVÌA BELE DA CIT MÉ GELSOMIN!

CENSO          - MA BARBARA, CÒSA CH’ IT I-J CONTE!

BARBARA     - CIUTO TI, CHE COSTE A SON FINËSSE CHE MACH LE MAME A CAPISSO!

CENSO          - CIAMJE FINËSSE! (A BELLA) CÒSA A NA DIS CHILA?

BELLA           - NO, NO! VÀ BIN PAREJ. PER UN ARTICUL BEN FAT, TIUT I PARTICULAR SERVONO E SUN INTERESSANT.

BARBARA     - AH, A L'HA DAMNE TANTE 'D SODISFASSION MÉ CIT! EH, I N'AVRÌA PËR PARÈJ DA CONTEJNE! PEUI, A SAVÈISSA, A L'É PIEN ËD SENTIMENT! GIUSTA JER CH'I FASÌA 'N PÒCH ËD POLISSÌA ANT LA SOFIA, A SON ËVNUME AN MAN IJ LÌBER E IJ QUADERNO 'D QUANDI CH'ANDASÌA A LE ALIMENTAR. I L'HAI TROVÀ UN SÒ COMPONIMENT E, LESENDLO, A L'É VNUME DA PIORÉ DA COMOVENT CH'A L'É. ANSI, CH'A GUARDA, NA MINUTA E I VAD DË 'D LÀ A PIJEJ’LO, PARÈJ A LO LES DCÒ CHILA E A PEUL GIUDICHÉ. (A S'ÀUSSA E A VÀ VIA 'D CORSA)

BELLA           - VÀ BIN, TUTTO SERV PER COLURÌ.

CENSO          - MA LASSA PERDE BARBARA! (A BELLA) CH'A BÈIVA TÒTA, CH'A BEIVA!

BELLA           - GRAZIE! (E A BEIV SÒ BICER ËD WHISKY ËD COLP)

CENSO          - A VËDD, TÒTA, NÒSTR FIEUL A L'É PRO UN BRAV FIEUL. SOA MAMA A LO VËDD ËSPECIAL MA A L'É UN FIEUL NORMAL. OH, RINGRASSIOMA NOSGNOR, NEH, ËD LÒN CH'A L'HA DANE, MA A L'É UN CH'A S'LA PIJA CON CALMA, DA TRANQUIL. A L'HA NEN LA GRINTA, LA DECISION ANT ËL FÉ LE CÒSE CH'A SERV PËR BUTESSE AN EVIDENSA, PËR FÉ CARRIERA. E, ANTLORA, COME CH'A FÀ UN PARÈJ A VINCE LE ELESSION E ANDÉ ONOREVOL A ROMA? E SE A DIVENTA NEN ONOREVOL, CIAO EREDITÀ!

BARBARA     - (INTRAND) ECCÒ SÌ CH'I L'HAI TROVALO

CENSO          - (CONTINUAND SÒ DËSCORS) A-I ANDARÌA N'AGIUT ËSPECIAL DA L'ÀUT!

BARBARA     - E CHI A L'HA DITE CH'AN RIVA NEN? (A BELLA) CH'A LESA TÒTA E CH'AM DISA S'I L'HAI NEN RASON!

BELLA           - (AS FICA J'OCIAJ E A LES BIN SCANDÌ 'L FEUJ ËD QUADERNO CHE BARBARA A L'HA PASSAJE):

                    "PARLA DEL TUO NATALE E CONFRONTANE DUE DA TE VISSUTI"                                                      

                                            "SVOLGIMENTO"

"IL NATALE CHE CONOSCO IO SONO DUE: QUELLO CHE SI FÀ FESTA E NON SI VÀ A SCUOLA E QUELLO CHE È MIO ZIO FRATELLO DI MIA MAMMA. SONO TUTTI DUE ALLEGRI E FELICI MA A MIO PAPÀ PIACE SOLO QUELLO DEL GIORNO DI FESTA PERCHÈ DICE CHE VIENE SOLO UNA VOLTA L'ANNO E INVECE L'ALTRO C'È TUTTI I GIORNI. POI MIO PAPÀ DICE ANCHE CHE FORSE SIAMO STATI CATTIVI PERCHÈ IL NATALE, CIOÈ IL ZIO, CI PORTA SEMPRE IN REGALO SOLO STRACCI SPORCHI CHE LA MAMMA LAVA E POI GLIELI DÀ INDIETRO.

A ME MI PIACCIONO INVECE TUTTI DUE I NATALI. QUELLO CHE SI FÀ VACANZA MI PIACE PERCHÈ COSÌ POSSO FARE QUELLO CHE VOGLIO E GIOCARE E GUARDARE LA TV E POI SI MANGIA IL TORRONE E IL PANETTONE E SI BEVE IL SPUMANTE CON LE BOLLICINE CHE SMANGIANO NEL NASO E IN GOLA. POI SI PRENDONO ANCHE I REGALI CHE SONO BELLI E FANNO VENIRE VOGLIA DI TOCCARLI CUANDO SONO NELLA SCATOLA MA DOPO UN POCO MI STANCANO PERCHÈ SONO DIVENTATI VECCHI E NON SONO PIÙ NUOVI.

LA MAMMA E IL PAPÀ MI DICONO SEMPRE CHE QUANDO ERANO PICCOLI COME ME ERANO PIÙ BRAVI E I GIOCATTOLI NON LI ROMPEVANO SUBITO MA LI FAVANO DURARE DA UN NATALE ALL'ALTRO.

IO HO CAPITO IL PERCHÈ. PERCHÈ STAVANO IN CAMPAGNA E NON POTEVANO BUTTARLI DAL SESTO PIANO COME ME CHE STÒ IN CITTÀ.

ANCHE IL MIO ZIO NATALE MI PIACE A ME ANCHE SE NON MI PORTA REGALI, MA LUI MI RACCONTA SEMPRE DELLE BELLE STORIE CHE LUI INVENTA E POI SUONA LA CHITARRA E QUANDO CHE HA VOGLIA PITTURA DEI QUADRI.   

MIA MAMMA LI VUOLE BENE E DICE CHE È UN ARTISTA MA MIO PAPÀ DICE CHE È UN ARTISTA SÌ, MA A FARSI MANTENERE.

IL MIO ZIO NATALE VÀ ANCHE IN BICI DA CORSA MA NON CI À IL FISICO E QUANDO TORNA A CASA È STIRATO E HA GLI OCCHI CHE PIANGONO E DOPO LA DOCCIA SI STRAVACCA SUL LETTO E RUSSA TUTTO IL GIORNO. MIA MAMMA SI SAGRINA E DICE CHE UN GIORNO O L'ALTRO LI SCOPPIA IL CUORE AL MIO ZIO, MA MIO PAPÀ GLI DICE DI STARE TRANQUILLA PERCHÈ I PARASSITI SONO INSETTI E NON HANNO CUORE.

NOI SIAMO UNA BELLA FAMIGLIA CHE TUTTI SI AMANO E PASSANO INSIEME IL NATALE E MIO PAPÀ È MOLTO BRAVO PERCHÈ INVITA SEMPRE MIO ZIO A PASSARLO INSIEME A NOI E ANCHE SE GLIENE DICE TANTE OGNI ANNO GLI FÀ UN REGALO.

QUEST'ANNO AL MIO ZIO CI HA REGALATO UN BEL LIBRO ILLUSTRATO DI UN ESPLORATORE INTITOLATO: FATTI UNA SLITTA E VAI AL POLO NORD.

A MIA MAMMA CI SONO VENUTE LE LACRIME AI OCCHI.... PER LA  COMMOZIONE.

ECCO I MIEI DUE NATALI."

BARBARA     - (A LA FIN DLA LETURA, COMÒSSA) EH, PÒVR NATALE! UN FIEUL D'ÒR! PA VERA CENSO? ADESS PURTRÒP A L'É PÌ NEN CON NOI.

BELLA           - OH, MI DISPIAS! È STATO UN INCIDENT?

CENSO          - (SARCÀSTICH) PÌ CHE "UN INCIDENTE" A L'É STÀIT "UN INCINTANTE" (E A MIMA LA PANSA GRÒSSA)"GRAVIDO DI CONSEGUENZE". A L'É PARTISS-NE PÌ CHE AN PRESSA E A PEUL PÌ NEN TORNÉ DA STE PART. 

BARBARA     - (NA BRUTA OCIADA A CENSO PEUI A BELLA CHE A JË SPÒRZ ËL FEUJ) CH'A LO TEN-A TÒTA, CH'A LO TEN-A PURA, PARÈJ A S'LO CÒPIA. A M'LO REND PEUI QUANDI CH'A VEN TORNA. A L'HA VIST CHE SENTIMENT CH'A L'HA MÉ FIEUL! MA CHILA A DEV TORNÉ E PARLÉ CON CHIEL, CONÒSS-LO. PEUI A SCRIV UN BEL ARTICOL E I LO FOMA ANDÉ DCÒ AN TELEVISION. A CONÒSS QUAIDUN, CHILA, ANT LA TELEVISION.

BELLA           - OH, SI! UN MIO CUMPAGN DI STUDI. È ENTRÀ DA POCH IN RAI COME FATTURIN, MA È DECIS A FÉ CARRIERA.

CENSO          - SPETA VIGIN CHE MI I RIVO........

BELLA           - NON SI CHIAMA VIGIN MA ORLANDO.

CENSO          - OH ANTLORA A L'É TUTA N'ÀUTRA RÒBA!

BARBARA     - SEMPRE SPIRITOS TI, NEH!

BELLA           - (AUSSAND-SE A CHEUJ SOA RÒBA E A LA RANGIA ANT LA VALISËTTA PERÒ A DËSMENTIA 'L FEUJ DJ'APONTI AN SLA TÀULA) BIN! ALLURA  MI VERRÌA DUMAN POMERIGG VERS LE TRE SE VÀ BIN PER VUI.

BARBARA     - BRAVA E MI I-J LO FAS TROVÉ SÌ!

BELLA           - (A SALUTA E A STRENZ LE MAN A CENSO E A BARBARA PEUI, COMPAGNÀ A LA PÒRTA DA CENSO A SEURT MENTRE CHE BARBARA A PIJA LA BOTA DËL WHISKY E A L'ARDRISSA ANT LA CHËRDENSA, PEUJ A PIJA IJ BICER E A-J PÒRTA AN CUSIN-A. CENSO A RIENTRA SÙBIT AN SEN-A E A SERCA 'N LÌBER DA LESE. TROVALO A S'ANSETA).

SEN-A CH'A FÀ NEUV 
BARBARA E CENSO

BARBARA     - (A RIENTRA AN SEN-A E AS BUTA A RANGÉ DABIN 'L TAPIS AN SLA TÀULA, MA PRIMA A LO SOPATA AN ÀRIA E A L'É LÌ CHE DAL TAPIS A CASCA AN TÈRA 'L PAPÉ DËSMENTIÀ DA BELLA. BARBARA A LO CHEUJ E A-J LO SPÒRZ A CENSO.) {SE 'L FEUJ A ROBATÈISSA VERS CENSO A L'É LÒGICH CH'A S'LO CHEUJERÀ BELE DA 'S PËR CHIEL} A L'É TÒ 'S FEUJ?

CENSO          - (VARDAND ËL FEUJ) TEH, VARDA SÌ! COLA GIORNALISTA A L'É NEN MACH BÒRGNA, MA DCÒ SMEMORÀ.

BARBARA     - PËRCHÈ?

CENSO          - A L'HA DËSMENTIÀ 'L FEUJ ANDOVA CH'A SË SCRIVÌA J'APONTI. I-J LO DARÀI DOMAN.

BARBARA     - LES, LES LÒN CH'A L'HA SCRIVÙ!

CENSO          -    (LESEND LÒN CH'A L'HA SCRIVÙ BELLA) "IL GIOVANE SI CHIAMA GINO ED È UN BRAVO RAGAZZO CHE STUDIA E GIOCA A PALLONE COME PORTIERE IN UN CAMPIONATO SPONSORIZZATO DALLA SARTORIA GALANTE DI TORINO". (A RIJ)

BARBARA     - MA CÒSA CH'AS SEUGNA CHILA-LÌ?

CENSO          - PËR FÒRSA, IT L'HAS PARLAJE DLA PARTÌA SARTÒIRA TURIN E JUVE GALANTA! MA ANDOMA AVANTI.

                                  "FIN DA NEONATO SI È RIVELATO DI PRONTA INTELLIGENZA TANTO DA ANDARE DI CORPO A COMANDO PREDETERMINANDONE ANCHE IL PESO RICHIESTO." (AN RIJAND) AH COSTA PEUI!

BARBARA     - MA A L'É FÒLA CHILA-LÌ?

CENSO          - E SENT SÌ: "NON GLI FÀ DIFETTO LA SENSIBILITÀ DI CUORE E LO DIMOSTRAVA GIÀ IN UN COMPONIMENTO SCOLASTICO DELLE ELEMENTARI OVE DESCRIVEVA LA DOLCE E AFFETTUOSA ATMOSFERA FAMILIARE DOMINATA DALLA FIGURA DELLO ZIO NATALE, AMATO DA TUTTI IN FAMIGLIA, GENEROSO NEI REGALI, GRANDE ARTISTA ED ESPLORATORE DEL POLO NORD, CHE HA VISSUTO CON LORO, SINO A QUANDO UN INCIDENTE, GRAVIDO DI CONSEGUENZE, L'HA STRAPPATO PREMATURAMENTE ALL'AMORE DEI SUOI CARI". (A RIJ ËD GUST)                                 

BARBARA     - PÌ CHE BELLA VISTA LANOTTE COLA-LÌ A DOVRÌA CIAMESSE VERA PÒCA LUCE!

CENSO          - (A VÀ AVANTI A LESE) "A DETTA DEL PADRE, GINO, È CALMO, POSATO E TRANQUILLO MA DECISO A FARE CARRIERA E A VINCERE LA CONSULTAZIONE ELETTORALE POTENDO ANCHE CONTARE SU UN AIUTO CHE GLI VERREBBE DA PERSONALITÀ ALTOLOCATE." (CITA PÀUSA VARDAND SORPRÈIS LA FOMNA) MA A L'HA CAPÌ PRÒPI GNENTE STA GNUGNA!

BARBARA     -  L'ULTIMA PART A PODRÌA DCÒ ESSE VERA! AS SÀ MAI, QUAIDUN DIJ NÒSTRI VEJ A PODRÌA DCÒ GIUTELO DA LASSÙ!

CENSO          - MA FAME 'L PIASÌ!

BARBARA     - ADESS VEN DË 'D LÀ CON MI CH'IT IM GIUTE A PIEGHÉ IJ LINSEUJ E LE TENDE CH'I L'HAI LAVÀ! (A FÀ PËR SEURTE)

CENSO          -          (AUSSAND-SE A BOFA) MA PRÒPI ADESS?!

BARBARA     - (AS FËRMA AN SLA PÒRTA) VEN, LESTO! (A LO FÀ SEURTE PEUI, AL PÙBLICH, AN MANERA CATEDRATICA) LA FOMNA A DEV SEMPRE AVÈJ L'ÙLTIMA BATÙA! (A SEURT)

Scond at

Salve Valtingòjer
Teàtro piemontèis