La Bibia piemontèisa/Testament Vej/Re/1Re 3


1 Rè

3

Nosgnor a dà 'd sapiensa a Salomon 

Salomon a l'ha stabilì n'aleansa con ël rè d'Egit, ël faraon, mariandse con la fija dël faraon. A l'ha fala alogé ant la sità 'd David, mentre ch'a l'era 'n camin la fàbrica 'd sò palass, dël templi dël Signor e dla muraja ch'a cintava Gerusalem.

Ël pòpol a seguitava 'ncora a smon-e 'd sacrifissi an sle colin-e sacrà, përchè an coj temp-là a l'era 'ncora nen stàit edificà 'l templi dedicà al nòm ëd Nosgnor. Salomon a vorìa bin a Nosgnor e a compìa le prescrission ëd sò pare David. Contut, chiel a ufrìa 'd sacrifissi e a brusava d'ancens an sle colin-e sacrà.

Ël rè a andasìa a eufre 'd sacrifissi a Gabaon, ch'a l'era la colin-a sacrà la pì 'mportanta, e an col autar-là chiel a l'ha smonù mila d'olocàust. A Gabaon Nosgnor a l'é comparìe a Salomon ant un seugn, ant la neuit. Nosgnor a l'ha dije: "Domand-me lòn ch'it veule ch'it daga". Salomon a l'ha rësponduje: "Ti 't l'has dimostrà d'avèj un grand amor për tò sërvent, mè pare David, ch' as portava dë 'dnans a ti an manera fidela, con bontà e dritura 'd cheur. Ti 't l'has mantnuje tò grand amor daséndje 'n fieul ch'a në pijèissa 'l pòst an sël tròno, coma a në-i é 'l cas ël di d'ancheuj. Ore, Nosgnor, mè Dé, ti 't l'has fame dventé 'n rè, tò sërvent, përchè i pijèissa 'l pòst ëd mè pare David. Contut, i son motobin giovo e i sai pa coma ch'as fà për governé. Tò sërvent  as treuva an mes al pòpol ch'it l'has sernù, un pòpol tant numeros ch'as peul pa contesse, tanti ch'a son. Acòrda, donch, a tò sërvent, ch'a l'àbia d'anteligensa për podèj giudiché tò pòpol e disserne an tra 'l bin e 'l mal; përchè chi sarìa-lo bon a governé sta gent, ch'a l'ha tanta 'mportansa?"

A Nosgnor a l'é piasuje la sùplica che Salomon a l'avìa faje. Parèj Nosgnor a l'ha dije: "Dàit che ti 't l'has ciamame sòn, e pa na vita longa, o 'd richësse, o la mòrt dij tò nemis; e che ti 't l'has ciamame ‘d disserniment për giudiché, mi i farai lòn che ti 't dise: it acòrdo sapiensa e 'nteligensa, motobin ëd pì 'd coj ch'a son vnùit anans  ëd ti o ch'a vniran apress. Contut, it acòrdo 'dcò lòn ch'it l'has pa ciamà; ti 't l'avras ëd richëssa e 'd glòria tant da esse an toa generassion ël pì grand. E se ti 't seguite ij mè sentè e 't pije varda dij mè decret e dij mè precèt coma ch'a fasìa tò pare David, mi i slongrai j'agn ëd toa vita".

Salomon a l'é dësvijasse dal seugn, a l'é tornass-ne a Gerusalem e a l'é presentasse dë 'dnans dl'Èrca dl'Aleansa ‘d Nosgnor. A l'ha smonùje a Nosgnor ëd olocàust e 'd sacrifissi 'd comunion e a l'ha 'nvità tuta soa cort a 'n disné gròss.

Salomon a dà la dimostrassion ëd soa sapiensa 

Un di, doi meretris a son presentasse dë 'dnans al rè Salomon përchè a l'avìo na disputa an tra 'd lor d' arsòlve. Un-a 'd lor a-j dis: "Scota, mè signor! Mi e st'àutra fomna-sì i stoma 'nt l'istessa ca. Mi i l'hai butà al mond na masnà quand che 'dcò chila a l'era ant ëcà. Tre di apress ch'i l'avìa catala, ëdcò chila a l'ha butà al mond na masnà. I stoma ansema, sensa gnun d'àutri a ca feura 'd nojàutre doe. Na neuit, ël fieul ëd costa fomna a l'é mòrt, përchè chila, an bogiand-se mentre ch'a durmìa, a l'ha sofocalo contra 'd chila. Quand ch'a l'é ancorzusse 'd lòn ch'a l'avìa fàit, an pien-a neuit, a l'é aussasse e, mentre che mi, toa serventa, i durmìa, a l'ha ciapà mè fieul ch'i l'avìa aranda, a l'ha scambialo con ël sò ch'a l'era mòrt. La matin apress, quand ch'i son alvame për bailé mè fieul, i l'hai trovalo mòrt. Contut, quand ch'i l'hai vardalo da bin, i son arcorzume che col-lì a l'era nen mè fieul". L'àutra fomna a l'ha replicà: "A l'é nen vera! A l'é tò fieul ch'a l'é mòrt, ël mè a l'é col ch'a viv!". Contut, l'àutra a rëspond: "Nò, col ch'a l'é mòrt a l'é tò fieul, ël viv a l'é 'l mè!". A dëscutìo parèj dë 'dnans al rè.

Anlora 'l rè a l'ha dit: "Costa-sì a dis: Mè fieul a l'é 'l viv e 'l tò a l'é 'l mòrt', e cost'àutra a dis: 'Nò, tò fieul a l'é 'l mòrt; ël viv a l'é 'l mè'.  Ël rè a l'ha ordinà: "Porteme na spa". Anlora a l'han portaje na spa, e peui a l'ha dit: "Tajé la masnà viva an doi, e dene la metà a un-a e la metà a l'àutra". Anlora la fomna ch'a l'era la vera mare dla masnà ch'a vivìa e ch'a-j vorìa bin, a l'ha crijà: "Òh nò, mè signor! Ch'a l'abia pura la masnà, ma, për carità, mass-la pa!". L'àutra fomna, nopà, a l'ha dit: "Va bin, la masnà a sarà nì la mia nì la toa: ch'a sia dividùa an tra 'd noi!". Anlora 'l rè a l'ha sentensià: "Massé nen la masnà, ma dela a la fomna che veul ch'a viva, përché a l'è chila la vera mare!". 

 Cora che tut Israel a l'ha savù dla decision dël rè, tùit a l'han sentù për chiel na  amirassion granda, përchè a vëddìo che chiel a l'avìa për dabon na sapiensa divin-a tal ch'a l'avrìa ministrà la giustissia pì che bin".

Bibia
Testament Vej
Re