La Bibia piemontèisa/Testament Vej/Re/2Re 9


2 Rè

9

Ieu consacrà rè d’Israel 

Ore, ël profeta Elisé a l'ha ciamà un ëd la consorterìa dij profeta e a l'ha dije: “Pàriete a parte, ciapa cost tupin d'euli e va a Ramot-Ghilead. Pen-a ch'it ses rivà lì, serca Ieu fieul ëd Ieosafat ben Nimsi e pòrtlo drinta na càmera, e ch’a-i sio nen d’àutri. Pija ël tupin e svërs-ne l’euli dzora 'd soa testa, an disend: ‘Sòn a l'é lòn che 'l Signor a dis: I l'hai consacrate rè dzora d'Israel’. Peui it dovërtras la pòrta e t'andras via pì che 'n pressa!”. 

Përparèj che 'l giovo profeta a l'é andàit a Ramot-Ghilead. Pen-a ch’a l’é rivaje, a l'ha trovà ij cap dl'armeja setà tùit ansema ambelelà. Parèj che a l'ha dit: “Comandant! I l'hai na neuva për ti!”. Ieu a l'ha ciamaje: “Për chi é-lo ‘d nojàutri?” A l'ha arbatù: “Për ti, comandant!”. Parèj che Ieu a l'é alvasse e a l'é intrà con chiel drinta na càmera. Antlora l'òm ëd Dé a l'ha svërsàje l'euli an testa an diséndje: “Sòn a l'é lòn che Nosgnor Dé d'Israel a dis: I l'hai designate rè dzora dël pòpol dël Signor, ansima Israel. It l’has da dëstruve la famija 'd tò sgnor Acab. Parèj, mi 'm pijerai arvangia contra 'd Iesebel përchè chila a l’ha fàit massé ij mè servent, ij profeta e d’àutri servent ëd Nosgnor. L'antrega famija d'Acab a andrà a meuire. Mi rancherai via minca un dij dissendent mas-cc ëd la famija d'Acab, giovo o vej ch’a sìo, a fà nen anté ch’a stan. I farai dla dinastìa d'Acab parèj dla casà ëd Geroboam fieul ëd Nebat, e tanme la ca 'd Basa fieul d'Achia. Ij can a dvoreran Iesebel ant la doverta campagna 'd Iesrael: gnun andrà a sotréla”. Dit ch’a l’avìa sossì, a l'é scapà via.

Cora che Ieu a l'ha argionzusse a j'ufissiaj ëd sò padron, costi-sì a l'han ciamaje: “Va-lo tut bin? Com é-la che sto mat a l'ha fate vìsita?” A l'ha rësponduje: “Ah, deje pa da ment. Vojàutri i conòsse che rassa d'òm a sia e lòn che ‘d sòlit a bertavela”. Ma lor a l'han dit: “Nò! A l'è pa vera! Conta 'dcò a nojàutri lòn che a l'ha dite!”. Antlora a l'ha dije: “A l'ha parlame parèj e parèj. A l’ha dime che ‘l Signor a l’ha consacrame rè dzora d'Israel". Antlora mincadun ëd lor a l'é gavasse an pressa 'l mantel  e a l'ha dëstendulo sota 'd chiel an sj' ëscalin. A l'é sonasse ‘l còrn e tùit a l'han crijà: “Ieu a l'é ‘l rè!”.

Ieu a massa Jeoram e peuj Acasìa 

Da col moment Ieu fieul ëd Ieosafat  fieul ëd Nimsi a l'é butasse a cospiré contra ‘d Jeoram. Ora Jeoram a l'avìa dësfendù con tuta l'armeja israelita Ramot ëd Ghilead an facia 'd Casael, rè d'Aram.  Peui Jeoram a l'era tornà a ristabilisse an Iesrel da le ferìe arseivùe dai Sirian ant la guera contra Casael rè 'd Siria. Ieu a l'ha dije ai sò cambrada: “S’i veule pròpi për da bon che mi i sia ‘l rè, fé che gnun a seurta da la sità e a scapa a dijlo an Iesrael”. Antlora Ieu a l'é montà dzora 'd sò chèr e a l'é portasse vers Iesrael, andova Jeoram a l'era a let cogià e Acasia rè 'd Giuda a l'era calà a feje vìsita.

Ore, la sentinela che a stasìa an sla tor ëd vàrdia an Iesrael a l'ha vëddù le trope 'd Ieu avzinesse. A l'ha crija: “I vëddo un trep ëd gent arambesse!”. Anlora Jeoram a l'ha comandà: “Mandé n'òm a caval a rëscontreje për ciamé: “E-lo ch’it ven-e an pas?”. Parèj che un sivalié a l'é andaje ancontra an disend: “Sòn a l'é lòn che a dis ël rè: ‘E-lo ch’it ven-e an pas?’” Ieu a l'ha replicà: “A son pa ij tò afé! Venme dapress”. La sentinela a l'ha arferì: “Ël mëssagé a l'é rivà da lor, ma a torna pa andaré”. Antlora 'l rè a l'ha mandà në scond òm a caval che, rivà da coj-lì a l'ha ciamaje: “Ël rè a veul savèj: ‘E-lo ch’it ven-e an pas?’”. Ma Ieu a l'ha rësponduje: “Còs at në fa-lo a ti ëd la pas? Ven-me dapress”. La sentinela a l'ha arportà: “A l'é rivà da lor, ma a torna pa andaré. La manera 'd guidé 'l chèr a l'é cola 'd Ieu; an efet a guida parèj d'un mat”.

Jeoram a l'ha comandà: “Tàcme ij cavaj al chèr!”. Cora che 'l chèr a l'é stàit atalà, Rè Jeoram d'Israel e Rè Acasìa 'd Giuda a son partì mincadun ansima a sò chèr. Lor a son andàit al rëscontr con Ieu, che a l'han arciapà ant ël camp ëd Nabòt ëd Iesrael.

Ant ël moment che Jeoram a l'ha vëdù Ieu, a l'ha ciamaje: “E-lo ch’it ven-e an pas?”. Chiel a l'ha rëspondù: “Coma ch’a podrìa essie ‘d pas se toa mare Iesebel a fà promossion d'idolatrìa e 'd pràtiche pagan-e?”. Antlora Jeoram a l'ha virà sò chèr e a l'é scapà, an disend a Acasìa: ”Costa sì a l’é na tràpola, Acasìa!”. Anlora Ieu a l'ha armà sò arch e a l'ha tiraje na flecia an mes ëd le spale 'd Jeoram. La flecia a l'ha trapassaje 'l cheur e chiel a l'é tombà an sij ginoj dzora 'd sò chèr. 

Ieu a l'ha ordinà a sò ufissial Bidcar: “Tirlo su e camplo ant ël teren che na vira a l'era 'd Nabòt ëd Iesrael. It n'avises-to? I j'ero mi e ti ansima al midem chèr al séguit ëd sò pare Acab, cora che Nosgnor a l'ha pronunsià st'oràcol contra 'd chiel:  ‘I l'hai vëddù ier ël sangh ëd Nabòt e dij sò fieuj! Paròla 'd Nosgnor! Mi 't la farai spurghé an cost midem camp. Oràcol dël Signor’. Parèj adess, àuss-lo  e camp-lo ant ës camp conform a lòn che Nosgnor a l’ha dit”.

Vëddù lòn, Acasìa rè 'd Giuda a l'é scapà via për la stra 'd Bet-Ha-Gan; Ieu a l'é staje a le còste e a l'ha comandà: “Colpì ‘dcò chiel-lì!”. E a l'han colpilo an sël chèr an sla rampa 'd Gur aranda d'Ibleam. Chiel a l'é riussì a rivé ancora a Meghido, ma ambelelì a l'é mòrt. Ij sò servitor a l'han portalo a Gerusalem e a l'han sotralo con ij sò cé ant la Sità 'd David. Acasìa a l'era vnùit esse rè 'd Giuda ant l'ann che a fà óndes ëd Jeoram fieul d'Acab.

La mòrt ëd Iesebel   

Ieu a l'é rivà a Iesrael. Cora che Iesebel a l'ha sentù le neuve, a l'é  fardasse j'euj, rangiasse ij cavèj e a l'é butasse a la fnestra. Antramentre che Ieu a intrava për la pòrta, chila a l'ha dije: “E-lo ch’it ven-e an pas, sassin ch’it ses! Ti ’t ses pròpi tanme Zimri ch’a l’ha massà sò padron!”. Chiel a l'ha beicà a la fnestra e a l'ha dit: “Chi a sta con mi, da mia part? Chi?”. E doi o tre eunùch a son faciasse a vardelo. Ieu a l'ha dije: “Campela giù, cola fomna!”. Përparèj che a l'han campala giù da la fnestra, e quand che a l'ha batù la testa an sl' ësternì, sò sangh a l'ha sbrincià contra la muraja e ansima ai cavaj, e Ieu a l'é passaie ansima con sò chèr. Peui a l'é intrà, a l'ha mangià e beivù. A la fin a l'ha comandà: “Andé a sotré cola fomna maledeta, dòp tut chila a l'era fija 'd rè”. Ma 'ndàit ch'a son për sotrela, a l'han trovà mach pì sò crànio, ij sò pé e le parmele ‘d soe man”. A l'han arferijlo a Ieu che a l'ha dit: “A l'é averasse 'd pianta la paròla 'd Nosgnor che a l'ha dit për mojen ëd sò servent, Elia 'l Tisbita: ‘Ant ël camp d'Iesrael ij can a dvoreran la carn ëd Iesebel. E 'l còrp ëd Iesebel a sarà parèj dë liam ant la campagna, përchè la gent a peussa pa pì arconòss-lo e dì: ‘Chila-sì a l'era Iesebel’”.

Nòte 

Bibia
Testament Vej
Re