La Bibia piemontèisa/Testament Vej/Proverbi/Proverbi 1


Provèrbi

1

Pròlogh 

Proverbi 'd Salomon. fieul ëd David e rè d'Israel. Ël propòsit  ëd cost' archèuita a l'é 'd fé conòsse lòn ch'a sìa la saviëssa e la dissiplin-a e 'd giuté a fé antende 'l disserniment dij savi. Sò propòsit a l'é 'd mostré a vive na vita dissiplinà e 'd bon ésit, ëd giuté a fé lòn ch'a l'é giust, onest e drit. Costi proverbi a mostreran la prudensa ai bonomeri, conossensa e discression ai giovo. Ij savi ch'a scoto sti proverbi-sì a vniran giudissios na vira 'd pì. J'anteligent a n'arseivran ëd bon-e 'ndicassion për trové la stra giusta cand ch'a esaminran lòn ch'a veulo dì sti proverbi e paràbole, le paròle dij savi e ij sò enìgma. 

Ël timor ëd Dé a l'é 'l fondament ëd la vera conossensa: mach dij fòj a peudrìo dëspresié la saviëssa e la dissiplin-a.

Mè fieul, fà cas a lòn ch'a dis tò pare cand ch'at amaestra, scarta pa da lòn ch'at mostra toa mare. Lòn ch'it amprendes da lor at sarà tanme na garlanda an sla testa e 'n colié d'òr portà con onor.

Avertiment contra j'angann ëd l'avidità 

Mè fieul, lass-te pa ambrojé da gent sensa scrùpoj. At diso: "Ven con nojàutri, foma d'amboscà për massé cheidun! Mach për divertisse 'n pò: foma tombé un chèich nossent ant na tràpola! Travondòmlo viv coma ch'a fà la mòrt. Travondòmlo tut antregh, fomlo tombé 'nt na tampa. Pensa mach a tut lòn ch'i-j podrìo ciapeje. I ampiniroma nostre ca con tuta la ròba ch'i podroma ciapeje. Fà càusa comun-a con nojàutri, i së spartiroma la torta!".

Mè fieul, và nen con ëd gent ëd cola sòrt-là; sta bin lontan dai sò senté. Córje pa dapress: a veulo mach fé 'd còse grame; a fan lest a vërsé 'd sangh. Se n'osel as n'ancòrz ch'a l'han butaje 'n bers për ciapelo, as në stà bin lontan. Con tut lòn, cola gent-là la tràpola a l'han butala là mach për lor midem; a saran lor a tombeie 'ndrinta. A l'é cola la sòrt ëd tùit coj ch'a son àvid ëd guadagn dzonest: a-j roba la vita.

Arciam ëd la saviëssa 

La saviëssa a crija për le stra: ant la pùblica piassa a fà sente fòrta soa vos. A ciama la gent ch'a stà arlongh la vìa prinsipal e coj ch'a son assamblà press a j'intrade dla sità. A dis: "Fin-a a cand, vojàutri ij bonomeri, i restreve tacà a vòstra bonomerìa? Fin-a a cand, vojàutri, jë schergnitor, i pijereve piasì a fé dë svergne? Fin-a a cand vojàutri fòj i l'avreve an ghignon la conossensa? Vnì-sì da mi e fé cas ai mè consèj: i dovertrai 'l cheur dë 'dnans a voi e iv rendrai 'd gent savia. I l'hai ciamave già tante vire, ma i l'eve mai vorsù vnì; i l'hai soens dëstendù ij mè brass anvers ëd voi, e i l'eve fàit visa 'd nen. Cand ch'i son butame a vòstra disposission, i l'eve fàit j'ignorant e i l'eve arfudà j'arpròcc ch'iv fasìa. Contut, cand ch'av tocrà la dësgrassia, maravijeve peui pa ch'i sarai mi a rije. I sarai mi a feve dë schergne cand che 'l dësastr av tombrà a còl; cand che 'l maleur av ciaprà 'd pianta tanme n'orissi con la tempesta; cand che 'd bòt an blan l'angossa e ij sagrin as antrucran contra 'd voi . Anlora i crijereve agiut, ma mi i rëspondrai nen; im sërchereve, ma im trovreve pa.

A sarà parèj përchè a l'han avù an òdio la conossensa e a l'han soasì d'avèj gnun-a tëmma 'd Nosgnor, A l'han arfudà ij mè consej e a l'han fàit nen cas ai mè rimpròcc. Për lòn a dovran mangé ij frut amèr d'avèj vorsù vive coma lor a vorìo e a l'avràn da gumité lòn che prima a-j piasìa tant. 

A l'é pròpi për motiv ch'a l'han pa scotame che ij bonomeri a marcio lest anvers la mòrt. A l'é për soa testardàgin che jë stùpid a trovran mach la ruin-a a speteje. Contut, tuti coi ch'a më scoto a vivran an pas e a l'avran gnun sagrin da patì".

Nòte 

Bibia
Testament Vej
Proverbi