Neuv Sermon Subalpin/A son mach ëd pere
Tàula

A son mach ëd pere 

Le grand'euvre dl'architetura, antiche e moderne, frut dl'ingegn ëd l'òm, a son sèmper ëstàite oget d'amirassion e 'd maravija. Le "set maravije dël mond" a j'ero le struture e j'euvre architetòniche artìstiche e stòriche che j'antich grech e roman a consideravo le fàbriche pì bele e strasordinàrie dl'umanità antrega.  An tra coste-sì a j'ero la piràmida 'd Chèop an Egit e 'l colòss ëd Ròdi. Ancheuj a l'é l'UNESCO ch'a diciara "patrimòni dl'umanità" pì 'd mila euvre strasordinàrie frut ëd l'ingegn uman e da preservesse an tut ël mond. Pensé mach, peuj, a le catedraj, magnifiche e majestose, sparpajà për l'Euròpa, che 'ncora a son la destinassion ëd pelerin e 'd turista ch'a ven-o da tut ël mond mach për vardeje. A son dj'edifissi ch'a fan resté a boca doverta.

Al temp ëd Gesù. j'ebreo a j'ero bin orgojos ëd sò templ magnifich ch'as trovava a Gerusalem,  dont la grandëssa a l'avìa gnente da invidié a le grande fàbriche religiose dij pagan. Ëd sicur ël Dé ver e viv a l'è degn ëd la ca la pì bela e gloriosa che ij sò fedej a son bon ëd fabricheje, nen vera? Ant l'episòdi dël Vangel ch'i vardoma ancheuj, i trovoma un dij dissépoj ëd Gesù che a-j mostra con fierëssa la grandëssa dël templ ëd Gerusalem. Com é-lo che Gesù a reagiss? Lesoma.

"Antramentre ch'a seurtiva da le cort dël Templ, un dij Sò dissépoj a l'ha dije: 'Magìster, varda mach che 'd pere e che 'd fabriche!'. E Gesù a l'ha rësponduje: 'Vëddes-to cole gran' fabriche? A-i na resterà nen pera 'n su pera! Tut a sarà spianà!'" (Marco 13:1-2).

A tuta cola esaltassion, contut, Nosgnor a smija nen ch'a veuja tant pijene part. Përchè campé l'eva 'n sël feu parèj? Fòrse che Gesù a sà nen apressié la blëssa e la glòria 'd lòn che j'uman a fàbrico? Avrìom-ne pa da esse fier d'avèj drissà 'n santuari tant grandios për la glòria 'd Dé? Dovrìa pa 'l Fieul ëd Nosgnor ess-ne arconossent? Vera, 'l templ ëd Gerusalem a l'era magnìfich, ma Gesù a varda bin al dëdlà dj'aparense. Gesù a varda al cheur ëd le përson-e e a vëdìa che la pì part ëd la gent ch'a-j andasìa, al templ, a l'era pròpi nen a pòst con la cossiensa, che soe motivassion ëd lor a l'ero sfaussà, che soa condòta 'd lor a l'era pròpi nen conforma al volej ëd Nosgnor Dé. Lòn ch'a serv onoré Nosgnor con n'edifissi glorios se la condòta dij fedej a fà onta a col istess Signor? Gesù a l'era profeta e vëdìa che për motiv dij pëccà dla nassion, col templ magnifich a sarìa stàit bin tòst ravagià e dësblà. Gesù a dis: "Vëddes-to cole gran' fabriche? A-i na resterà nen pera 'n su pera! Tut a sarà spianà!". 

Le paròle 'd Gesù a 'rciamo a la ment a le paròle antiche comunicà al pòpol dal profeta Geremìa: "Dé ardriss a vòstra vita e fé lòn ch’a l’é giust, e mi i përmëttrai d seguité a vive an costa tèra. Chité ‘d fidesse ‘d coj ch’av gabolo con ëd paròle busiarde ch’a diso: ‘Gnun-e tëmme! Sto-sì a l’é ‘l templ ëd Nosgnor, ël templ ëd Nosgnor, ël templ ëd Nosgnor!’ Se përdabon i deve ardriss a vòstra vita e feve lòn ch’a l’é giust, s’i trateve j’un j’àutri con giustissia, si dësfrute nen ij foresté ch’a vivo an tra ‘d vojàutri, s’i crase nen j’orfanin e le vidoe, se an cost leugh i vërse nen ëd sangh nossent, e s’i rende nen l’adorassion a d’àutri dio ch’a sarìo vòsta përdission, mi iv farai seguité a sté an ës leugh, ant la tèra ch’i l’hai donà ai vòstri antich për ch’al l’avèisso an proprietà për sèmper. Ma vardeve ‘n pò coma ch’i seve! Iv deve fiusa a ‘d paròle busiarde ch’a servo a nen. I robeve, i comëtte d’adulteri, i giure ‘l fàuss, i bruseve d’ancens ëdnans al dio Baal, i vade dapress a ‘d dio ch’i l’eve mai conossù, e peuj iv ancale a vnì dëdnans a mi an cost templ ch’a pòrta mè nòm. Penseve fòrse ch’a sarà cost templ a salveve e ch’i peude seguité a comëtte ‘d ròbe tant abominàbil? Penseve fòrse che cost templ ch’a pòrta mè nòm a peussa dventé na trun-a ‘d malandrin? Sossì a l’é pròpi lòn ch’i vëddo ch'a càpita ancheuj! I lo diso mi, ël Signor" (Geremìa 7:1-11).

A l'é lòn che Gesù a l'avìa fàit un dì: "Gesù a l’é intrà ant le cort dël Templ e a l’é butasse a scassene fòra coj che a-i vendìo e a-i catavo, e a l’ha comensà a stravaché le tàule dij cambista e le cadreghe ‘d coj ch’a-i vëndìo ‘d colombòt. A përmëttìa gnanca nen ch’a portèisso ‘d marcansìa ant l’area dël Templ. A l’ha comensà a mostreje a la gent parèj: “É-lo nen ëscrit: Mia ca as ciamerà na ca ‘d preghiera për tùit ij pòpoj? Ma voi i l’eve fane na trun-a ‘d làder” (March 11:15-17).

Nosgnor a varda a la sostansa 'd na vita conform a soa volontà 'rvelà e s'a-i é nen, a chiel a-j fà bin pòch dij bej santuari. Cosa ch'as na fà Nosgnor ëd bej templ se la vita 'd sò pòpol a chiel a-j pias pròpi për gnente?  As contenta fòrse che cole bele fàbriche a sio visità dai turista? Cole costrussion a costo 'd bej sòld ch'a sarìo mej ampiegà për d'àutr. Cole-lì a son mach ëd pere e Nosgnor a preferiss ëd pere ch'a vivo, ëd gent ch'a-j pias.

Nò, Nosgnor Gesù Crist a fà nen ëd plente an s' ëd pere an rovin-a, ma chiel a fà 'd plente quand che 'd "pere ch'a vivo" (ël pòpol che chiel a l'ha ciamà a esse ël sò) a l'é an rovin-a da la mira spiritual për motiv dij sò pëccà e a l'é mach d'antrap a l'avansada 'd dò regn! Ëd cese ch'a sio mach ëd muséo ch'a conto mach ëd la vita ch'a-i era ant ij sécoj passà, ch'a vado pura an rovin-a (bele se sossì a sarìa në scandol për j'amator ëd l'arte!): a saran parèj na testimoniansa 'd lòn ch'a càpita cora che 'l pòpol ëd Nosgnor a l'é pì nen fedel a lòn ch'a l'é ciamà d'esse! Se sò pòpol a l'é fedel, a-j fà nen s'as riuniss ant un ciabòt: a sarà lì che Nosgnor a farà sente soa presensa!

PREGHIERA

Nosgnor Dé! A ti at pias quand che ij tò fieuj as pijo soen ëd soa vita 'd lor e tut a l'é bin ardrissà conform a tò volèj. Lolì a l'é lòn ch'a pì conta për ti, e nen tant la magnificensa dle fàbriche eclesiàstiche. Fà che gnun as pija 'n bàilo an chërdend d'esse "gesia" mach quand ch'as òcupa dl'aministrassion e pa nen ëd la qualità dla vita cristian-a dij chërdent. Giutme a fé lòn che pì a conta e tut ël rest a vnirà dòp. Amen.

Neuv sermon subalpin
Pàul Castlin-a