La Bibia piemontèisa/Testament Vej/Daniel/Daniel 5


Daniel

5

Ël grand disné 'd Baldassar 

Ël rè Baldassar a l’avìa fàit pronté un grand disné për milen-e dij sò sgnor, e dëdnans a lor a l’era butasse a bèive. Già pitòst su ‘d gir pr’ ël vin ch’a l’avìa beivù, Baldassar a l’ha comandà ch’a-j portèisso ij vas d’òr e d’argent ch’a l’ero stàit portà vìa dal templ ëd Gerusalem përchè chiel, ij sò sgnor, soe fomne e soe concubin-e a-j dovrèisso për bèive. A l’han donca portaje ij vas d’òr e d’argent ch’a l’ero stàit portà vìa dal templ ëd Gerusalem, la ca ‘d Nosgnor, e ‘l rè, ij sò sgnor, soe fomne e soe concubin-e, a l’han dovraje për bèive. Damentre che lor a beivìo ‘l vin, a laudavo ij dé d’òr, d’argent, ëd bronz, ëd fer, ëd bòsch e ‘d pera.

An col precis moment a l’é comparije na man uman-a che, con ij dij, a scrivìa al ciàir dla girindòla an sla muraja dla sala dël rè. A vëdde cola man ch’a scrivìa, ël visage dël rè a l’é vnù smòrt, a l’é stàit ciapà da pensé afros, soe gionture a son fasse mòle e ij ginoj a-j tërmolavo. Antlora ‘l rè a l’é butasse a crijé ch’a fèisso vnì ij mascon, jë stròlogh e coj ch’a predisso l’avnì. Quand ch’a son rivà, ël rè a l’ha promëttù sossì ai savant ëd Babilònia: “Col ch’a sarà bon a lese lòn ch’a l’é marcà e am në darà l’antërpretassion, a sarà vestì ‘d pòrpra, a portrà na colan-a d’òr al còl e a vnirà a esse ‘l ters ësgnor ëd mè regn”.

A son antlora presentasse tùit ij savant dël rè. ma a son nen ëstàit bon a lese l’iscrission  e a dene l’antërpretassion. Ël rè Baldassar a n’é restà motobin sbaruvà e a l’é dventà ancora pì smòrt. Ij sò sgnor a në son ëstàit dësconcertà. Quand che la regin-a a l’ha sentù lòn ch’a disìa ‘l rè e ij sò sgnor, a l’é intrà ant la sala dël convivi e, adressandse al rè, a l’ha dije: “Che ‘l rè a viva për sèmper! Sbaruv-te pì nen e perd pa ël color ëd la facia. An tò regn a-i é n’òm ch’a l’ha lë spirit dij dio sant. Al temp ëd tò pare a l’era trovasse an chiel ciàir, anteligensa e saviëssa coma cole dij dio. Ël rè Nabucodenesar tò pare, a l’avìa falo cap dij mascon, djë stròlogh e ‘d coj ch’a predisso l’avnì. A l’era rëscontrasse ant ësto Daniel, ch’ël rè a l’avìa daje lë stranòm ëd Baltasar, në spirit pì àut e tant ëd col sust da antërpreté ij seugn, da dësgifré j’enigma, e d’arsòlve ‘d question angavignà. Ch’a sìa donca ciamà Daniel, e a sarà chiel a dé l’antërpretassion ëd cost’iscrission”.

Antlora Daniel a l’é stàit ëmnà a la presensa dël rè. Ël rè a l’ha dije: “Ses-to Daniel, un dij deportà ch’ël rè mè pare a l’avìa fàit ven-e da Giuda? I l’hai sentù dì che ti ‘t l’has lë spirit dij dìo e ch’it ses dotà coma gnun d’àutri 'd siensa, anteligensa e saviëssa. Mach adess a l’han fàit intré an mia presensa ij savant e ij mascon për lese costa iscrission e për dem-ne l’antërpretassion, ma gnun ëd lor a l’é stàit bon a dem-la. Ore, a l’han dime che ti ‘t ses bon a dé l’antërpretassion e d’arzolve ‘d question angavignà. S’it ses bon a lese l’iscrission e a ‘ntërpretela, it saras vëstì ‘d pòrpra, it butrai a còl na colan-a d’òr e ‘t saras ël ters prinsi ant ël regn”.

Daniel a dà l’antërpretassion dl’iscrission 

Daniel a l’ha rësponduje al rè: “Tente pura ij tò cadò e daje a d’àutri, ma mi i lesrai al rè costa iscrission, e i-j dirai coma ch’a l’ha da antërpretela. Ël Dé Pì-Àut a l’avìa daje a Nabucodenesar, tò pare, regn, magnificensa, glòria e onor. Për la grandëssa che ‘l Dé Pì-Àut a l’avìa acordaje la gent ëd tùit ij pòpoj, nassion e lenghe, e lor a tërmolavo ëd tëmma dëdnans a chiel; chiel a massava o a lassava vive col ch’a vorìa, a aussava o a sbassava col ch’a jë smijava, ma, quand sò cheur a l’é ansuperbisse e a l’é dventà orgojos e arogant, a l’é stàit detronisà e dzonorà. A l’é stàit taparà vìa d’an tra j’òm, a l’é vivù parèj dle bestie sarvaje e a l’ha mangià d’erba parèj dij beu; la rosà dël cél a l’ha mojalo fin-a ch’a l’avèissa arconossù ch’a l’é ‘l Pì-Àut ch’a dòmina an sij ream dj’òm e a-j dà a chi ch’a-j pias. Ti, Baldassar, sò fieul, combin che ti ‘t savèisse tut lòn, it l’has pa umilià tò cheur. Nen mach lòn, it ses ëstàit bin arogant anvers ël Signor dël cél, tant ch’it l’has fate porté ij vas ëd sò templ për bèiv-ne ti, ij tò sgnor, toe fomne e toe concubin-e; it l’as adorà ij tò dio d’òr, d’argent, ëd bronz, ëd fer, bòsch e pera, lor ch’a s-ciairo pa, a sento nen e a capisso pa, nopà ‘d glorifiché ‘l Signor ch’a l’ha toa vita an man e da col ch'a dipend tò destin. A l’é antlora che chiel a l’ha mandà cola man për scrive lòn ch’it vëdde, ch’a l’é MENE, TECHEL, PERES. Sossì a l’é soa significassion: MENE a veul dì ‘contà’. Ël Signor a l’ha contà ij dì ‘d tò regn e a l’ha dessidù ‘d feje chité. TECHEL a veul dì “peisà”: it ses ëstàit peisà an sle balanse e a l’ha trovà ch’it ses pa pro. PERES a veul dì “dividù”: tò regn a l’é stàit dividù e a l’ha dajlo ai Medi e ai Persian”.

Antlora, për òrdin ëd Baldassar, Daniel a l’é stàit vëstì ‘d pòrpra, a l’han butaje a còl na colan-a d’òr e con na crija pùblica a l’é stàit nominà ters prinsi dël regn. An cola midema neuit, Baldassar, rè dij Caldé, a l’é stàit massà. Dario dla Media a l’ha arseivù ‘l regn ch’a l’avìa apopré sessantedoi agn.

Nòte 

Piemontèis
Bibia
Testament Vej
Daniel