La Bibia piemontèisa/Testament Vej/Re/1Re 20


1 Rè

20

L’armeja dla Siria a taca Samaria 

Ore, rè Ben-Adad ëd Siria a l'ha assemblà tuta soa armeja, con chiel a j'ero trantedoi rè, ij sò aleà con cavaj e chèr ëd guèra. Chiel a l'ha marcià contra 'd Samaria, a l'ha butala sota assedi. Peui chiel a l'ha mandà 'd nunsi a rè Acab d'Israel, che a l'era an sità, disendje: “Sòn a l'é lòn che Ben-Adad a dis: 'Tò argent e tò òr a son ij mè, tant come le pì bele dle toe fomne e dij tò fieuj. Ël rè d'Israel a l'ha rësponduje: “A l’é pròpi parèj com it dise, òh rè. Mi e tut lòn che a l'é mè a aparten-o a ti!”.

Ij mëssagé a son torna vnùit e a l'han dije: “Sòn a l'é lòn che at dis Ben-Adad: I l'hai mandave 's mëssagi: venta ch'i t'am mande tò argent, òr, fomna e fieuj. Foma parèj: doman a st'ora-sì it mandrai ij mè servitor che a sërcran an tò palass e ant le ca dij tò servent. A portran via tut lòn ch’a sia pressios”. Antlora ‘l rè d'Israel a l'ha convocà tùit ij cap dël pais e a l'ha dit: “Marché da bin come che st'òm a sërca 'd provoché. An efet, a l'ha ciamà mie fomne, ij mè fieuj, argent e òr, e mi i l'hai pa savù dije che 'd nò”. Tuti j’ansian dël pòpol e la gent a l'han dije: “Venta pa che t'armëtte o che t'acete soe arceste”. Parèj che a l'ha dije ai nunsi ëd Ben-Adad: “Dije sòn al mè padron, ël rè, mi 't darai tut lòn ch’it l’has ciamame ant un prim moment dai tò servitor, ma pròpi lòn che it l'has ciamame a la fin i peus pa acetelo”. Përparèj che ij mëssagé a son tornà e a l'han daje sò rapòrt.  

Ben-Adad a l'ha mandaje n'àutr mëssagi: “Che ij mè dio am colpisso e fin-a am masso se a-i restrà pro ‘d póer an Samaria che ij mè soldà a peusso pa cheuje ant le man!”. Ël rè d'Israel a l'ha rësponduje: “Col ch’a l’ha pen-a butasse adòss sò echipagiament da bataja a deuv pa gloriesse tanme ‘n guerié ch’a l’avèissa già vinciù!”. Cora che Ben-Adad a l'ha arseivù costa réplica, chiel e j'àutri rè a stasìo beivend ëd vin ant ij sò alògiament. A l'ha comandaje ai sò ufissiaj: “Pronteve a taché!” Peui a son prontasse a taché la sità.

Nosgnor a lìbera Israel 

Ore, un profeta a l'ha fàit na visità al rè Acab d'Israel e a l'ha dije: “Sòn a lé lòn ch’a dis ël Signor: ‘Vëddes-to sta gròssa armeja? Bin, mi 't la darai an podèj, përchè ti t'arconòssa che mi i son ël Signor’”. Acab a l'ha ciamaje: “Për mojen ëd chi a sarà fàit?”. Chiel a l'ha rësponduje: “Sòn a l'é lòn che 'l Signor a l'ha dit: ‘Për mojen dij tò comandant ëd le provinse”. Acab a l'ha torna ciamaje: “Chi dara-lo l’òrdin d'atach?” A l'ha rëspoduje: “It lo daras ti!”.

Përparèj che Acab a l'ha butà ansema ij 232 comandant dle provinse. Dòp a l'ha assemblà e ispessionà ‘l rest ëd l’armeja d’Israel: a l'ero 7.000 òm. Lor a mesdì a l'han fàit na surtìa, antramentre che Ben-Adad a seguitava a bèive ant ij sò quartié ansema ai trantedoi rè sò aleà, e a l’ero già mes cioch. 20:17 Parèj, ël prim contingent ëd le trope dij comandant provinciaj a l’é butasse a seurte da la sità. Antlora 'd nunsi  a l'han butà a l'avàit Ben-Adad: “Ëd trope a son vnùite fòra da Samaria. Chiel a l'ha comandà: “Se a son surtì an pas o për dé bataja, vojàutri ciapeje viv an tute le manere”. Ma ij comandant provinsiaj d’Acab e l’armeja antrega a l’era surtija për combate. Mincadun ëd lor a massava l’aversari che as fasìa anans, e sùbit ij Sirian për la tëmma ch’a l’avìo a son scapà e j’Israelita a-j dasìo dapress. Rè Ben-Adad ëd Siria, a l'é scampà a caval ansema a càiche sivalié. Antlora 'l rè d'Israel a l'ha marcià fòra, fasendse padron dij cavaj e dij chèr; e chiel a l'ha butà an derota ij Sirian.

Nosgnor a dà n’àutra vitòria a Israel 

Antlora 'l profeta a l'é avzinasse al rè d'Israel e a l'ha dije: “Sah! Esse fòrt an toe difèise, përchè quand ch’a vnirà la bela stagion, ël rè 'd Siria as bogerà contra 'd ti. Varda ti lòn ch’it l'has da fé”. Mach che ij servitor dël rè d'Aram a l'han dije: “Ij dio israelita a son ëd dio ‘d montagna: cola-lì a l’é la rason ëd soa vitòria. Miraco se i-j tachèisso ant la pian-a i podrìo bàtje fàcil”. Adess fà sòn: mach rimpiassa ij rè con ëd comandant vajant da camp!”. Ti pronta n'armeja  parèj ëd cola che it l’has përdù, con ël midem nùmer ëd cavaj e 'd chèr. Antlora noi i combatroma ant la pian-a e i në saroma padron sicura”. Chiel a l'ha dit che 'd si a costa propòsta e a l'ha fàit com a l'avìo daje consej.

Parèj, ant la bela stagion, Ben-Adan a l’ha torna butà ansema soa armeja e a l'ha marcià anvers Afech për taché Israel. Cora che j'Israelita a son organisasse e a l'han arseivù ëd proviande, a son surtì fòra butàndje camp an fàcia. Lor a smijavo doi cit ëstrop ëd crave, antramentre che j'Aramé a ampinìo la pian-a. 

Antlora l’òm ëd Dé a l'é avzinasse al rè d'Israel e a l'ha dije: “Sòn a l'é lòn che a dis Nosgnor: ‘Da già che ij Sirian a l'avìo dit che Nosgnor a l'é mach un dio dle montagne e pa dla pian-a, mi it butrai an podèj costa furfa sensa fin. Parèj it savras che mi i son  ël Signor’.

J'armeje a son ëstàite acampà un-a an facia dl'àutra për set di. Al sétim di la bataja a l'é ancaminasse, e j'Israelita a l'han massà 100.000 òm sirian ëd fanterìa ant un di sol. A son restàine 27.000 ch’a son scapà an Afech, ant la sità, ma ij rampar a son drocaje a còl e a son mòrt. Ben-Adad a l'é dcò scapà: intrà drinta na ca a passava da na stansia a l'àutra për stërmesse. Ij sò consijé a l'han dije: “Varda, i l'oma sentù dì che ij rè d'Israel a son pasi e uman. Vestiómse con sach ëd tërliss e butomse 'd soastr an testa, peui i surtiroma ancontra al rè d'Israel për rendje nòstra capitolassion. Mëraco chiel at lass-rà vive”. Përparèj che a son butasse a còl ëd veste ‘d sach e 'd còrde an sla testa, peui a son presentasse al rè d'Israel an diséndje: “Tò servitor Ben-Adad at dis: ‘it në prego, lasme vive!’” Acab a l'ha replicà: “É-lo ancora viv? Chiel a l'é mè frel!”. J'òm, an cola rëspòsta, a l'han vëddùie un bon auspissi e a son pressasse a sërché na conferma da chiel, an disend: ”Ben-Adad a l'é tò frel!”. Acab antlora a l'ha arpijà a dì: “Andé a pijelo”. Ben-Adad a l'é portasse da chiel, e Acab a l'ha falo monté an sò chèr con chiel. Ben-Adad a l'ha dit: “It tornerai le sità che mè pare a l'avìa portà via a tò pare. Ti 't podras dëspon-e 'd mercà an Damasch, pròpi come che mè pare a n'avìa an Samaria”. Antlora Acab a l'ha dije: “Bin, i veuj fé un tratà con ti anans ëd lassete andé”. Parèj che a l'é fasse n'aleansa e peui a l'ha daje 'l congé.

Un profeta a denunsia la condòta d’Acab 

Antlora un dij mèmber dla corporassion dij profeta a l'ha dije a un dij sò colega për órdin ëd Nosgnor: “It në prego, dame na bela patela!”. Ma l'àutr a l'é arfudasse 'd patlelo. L'òm  d Dé a l'ha dije: “Da già che it l'has pa ubidì al Signor, pen-a che it saras congedate da mi un leon at masrà. E antramentre che chiel-sì a së slontanava a l'ha rëscontrà un leon ch’a l’ha tacalo e a l'ha massalo! Peui chiel a l'ha trovà n'àutr òm e a l'ha dit: “Dame na bela patela!” E col-lì a l'ha patlalo a sangh. An cola condission-lì, ël profeta a l'é andàit a speté 'l rè an sla stra, dòp d'esse deghisasse con na binda an sj'euj, për nen fesse arconòsse. Cora ch’a passava 'l rè a l'ha dije: “Tò servent a l'era ant ël cheur ëd la bataja, quand che n'òm a l'é sautà fòra e a l'ha portame un përsoné. A l'ha dime: Guerna st'òm-sì! S’a dovèissa scapete, toa vita a pagherà për la soa opura it dovras sborsé un talent d'argent”. Bin, antramentre che mi i j'era ciapà da na banda e da l'àutra, costì a l'é dësparì. Ël rè d'Israel a l'ha dije: “Ti ‘t l’has condanate da ti midem: la testimoniansa ch’it l’has dame a parla da chila”. E sùbit l'òm ëd Dé a l'é gavasse 'l bindel da j'euj e 'l rè a l'ha podù arconòsse che a l'era un dij profeta. L'òm ëd Dé a l'ha dije: “Sòn a l'é lòn che a dis Nosgnor: ‘Për ël motiv che ti ‘t l’has lassà ‘ndé via l'òm ch’a dovìa esse butà a mòrt, ti 't pagras con toa vita e toa gent a patirà për motiv ëd sò pòpol”. A lolì, ël rè d'Israel a l'è tornass-ne an Samaria anrabià e con amarëssa.

Nòte 

Bibia
Testament Vej
Re