Neuv Sermon Subalpin/Decontaminassion
Artorn

Decontaminassion 
La decontaminassion a l'é 'l procediment ëd lavagi ch'as fà për gavé da d'oget, da 'd përson-e, da 'd fabricà e vìa parèj, ëd sostanse danose, maléfiche, ch'a peudo porté 'd darmagi, ëd dëscapit, a soa natura fìsica, chìmica o biològica. As parla, pr' esempi, ëd decontaminassion da la radioatività, da bacteri, e vìa fòrt. La Bibia a parla dla necessità dla decontaminassion dla natura uman-a. La religion ebràica a l'avìa vàire sirimònie 'd purificassion. Nosgnor Gesù Crist a na parla ant ël pass dl'evangeli ch'i lesoma e comentoma ancheuj: March 7:14-23. Lòn ch'a l'é ch'an antamna?

"Peui, a l'ha ciamà 'nsema tuta la gent e a l'ha dije: "Steme a sente, tuti vojàutri, e comprende bin. A-i é gnente ch'a staga fòra 'd l'òm che, an intrand an chiel a peussa rendlo impur, ma a l'é lòn ch'a seurt da chiel ch'a lo rend impur. Se quaidun a l'ha dj'orije për sente, ch'a staga a sente". Peui, quand che Gesù a l'é intrà antëca, artirsasse ch’a l’era da la gent, ij sò dissépoj a l'han ciamaje ch'a-j spieghèissa lòn ch'a vorìa dì con cola paràbola. Chiel a l'ha dije: "Seve-ne 'dcò vojàutri tant sensa inteligensa? Coma ch'a l'é-lo che tut lòn ch'a intra ant l'òm da fòra a peul nen rendlo impur? Përchè lòn ch'a intra ant l'òm, a intra nen an sò cheur, ma a va ant lë stòmi e pì tard a finìss ant la rian-a". (Sòn a veul dì che tute sòrte ëd mangé a son pure). "Ma lòn ch'a rend impur l'òm a l'é col ch'a seurt da chiel. Përchè a l'è da 'ndrinta, visadì dal cheur ëd l'òm, ch'a seurto ij cativ pensé, la fornisassion, ij robarissi, j'amassidi, j'adulteri, l'angordisa, la malissia, le tromparie, la dësbàucia, l'anvìa, la maldicensa, la superbia e la folairà. Tuti coj vissi-là a ven-o da drinta, e a son cole le còse ch'a rendo impur n'òm" (March 7:14-23).

La religion ebràica dël temp ëd Gesù a praticava 'd sirimonie 'd purificassion ch'a l'ero soens motobin complicà. El mond a l'era considerà spòrch, anflà, salòp (an tùit ij sens) e pien d'agent ëd contaminassion ch'a 'rzigo l'integrità dla përson-a. An efet, coma ch'a dis ël vangel, "ij Farisé e j'àutri Giudé a mangio pa sensa prima lavesse le man conforma la tradission religiosa tramandà dai sò antich. E quand che lor a torno dal mercà, a mangio nen prima 'd lavesse. A-i é vàire d'àutre osservanse ch’a l'han cariasse, com' a sarìa 'd lavé le cope, ij tupin, ij vas d'aram e ij let conviviàj" (March 7:3-4). Quand për lor a l'era pa possìbil stess-ne lontan da j'agent ëd contaminassion (ij pì grev a l'ero identificà ant ij pagàn), apress s'ess-ne stàit an contàt a l'era necessari lavesse, purifichesse. Tut sossì a l'era càusa 'd pregiudissi ch'a l'ero nen giust, e 'd fobìe, ma 'dcò a 'd formalità veuide. Costi rituaj ëd purificassion a dventavo pì che d'àutr la marca dle përson-e "da bin", "a pòst". A lé për lòn che coste oservanse a favorìo l'ipocrisìa, la faussità. Gesù e ij sò dissépoj, bele se a j'ero d'acòrdi che la contaminassion moral e spiritual an ësto mond a l’era bin na realità e ch’a l’era necessari ‘d purifichess-ne, a l’ero nen autërtant fanàtich coma j’àutri a sto rësguard: Gesù a mostrava ch’a j’era da manca d’avèj ëd disserniment rasonéivol.

Lòn che Gesù a ‘rmarca ambelessì a l’é che per chiel antlora la gent a fasìa tròpa ‘tension a le contaminassion ch’a vnisìo “da fòra” e as n’ancorzìo gnanca che la càusa la pì granda ‘d contaminassion dla përson-a uman-a, a l’era ‘d lòn che seurt “da drinta” ‘d l’òm, da sò cheur. Ant ël moment che na përson-a a contravniss a lòn ch’a comanda la lej moral ëd Nosgnor Dé e, al pòst ëd confessé e ‘d chité sti pëccà, a-j “anleva” con compiasensa, a son coj-lì ch’a dvento për soa vita na càusa ‘d contaminassion pì granda ‘ncora ‘d na ròba qualsëssìa ch’a ven da fòra. Costi “agent ëd contaminassion” a son motobin potent, e Gesù a-j identifica coma:  ij cativ pensé, la fornisassion (ij disòrdin dla vita sessual), ij robarissi, j'amassidi, j'adulteri, l'angordisa, la malissia, le tromparie, la dësbàucia, l'anvìa, la maldicensa, la superbia e la folairà. Le sirimònie ‘d purificassion che lor a fasìo a l’avìo, an efet, gnun podèj ëd purificheje da le conseguense ‘d coj pëccà, al opòst, a dventavo ‘n pretest, na scusa, për sentisse “a pòst”, “net”, drissà, mentre che, an realità, lor a j’ero pa parèj.

Ëd che manera a peudo esse tratà cola sòrt d’agent ëd contaminassion moral? Com é-lo ch’a peudo esse nëttià? Anans ëd tut, Gesù a mostra ai sò dissépoj d’arconòssje coma ‘d pëccà ch’a ofendo Nosgnor Dé e a son la càusa, për noi e për j’àutri, ëd conseguense mortaj; peuj a confesseje a Nosgnor e d’arzolv-se a chiteje. A l’é Gesù “l’agent ëd purificassion”, ël sol ch’a l’ha ‘n bon efet. I l’oma tuti da manca ‘d fidene a l’euvra ‘d purificassion che mach Nosgnor Gesù Crist a l’é bon a fé an nojàutri. Gesù an vania nen mach ël përdon ëd Nosgnor Dé, ma a l’é l’unich ch’a peuda fé passé ij sò dissépoj a na “terapìa ‘d decontaminassion” dzurtut ant la cornis ëd la comunità cristian-a. A l’é costa-sì la decontaminassion dont i l’oma da manca e che ‘l Batèsim a rapresenta.

I l’oma da fé atension a nen casché nojàutri medésim an col formalism ch’a serv pròpi a gnente e che Gesù medésim a condan-a: a l’é nen ël batèsim (o qualsëssìa àutra sirimònia) ch’a peuda nëttiene, lavene, purifichene dal pëccà, ma l’efetiv angagg përsonal a sogetesse a la terapìa ‘d purificassion che Gesù a veul travajé an nojàutri ant la cornis ëd la comunità cristian-a, che parèj a l’ha da dventé na “comunità terapèutica” génita.

PREGHIERA

Nosgnor Dé! Liberne dal formalism, ch’a l’é mach na forma veuida, na tromparìa, e angagg-ne ant na vera euvra ‘d purificassion ëd nòst cheur ta tut lòn ch’a guasta nen mach nojàutri, nòstre relassion con j’àutri, e dzurtut nòstra relassion con ti. Amen.

Pàul Castlin-a