Ordinari dla Santa Mëssa
Artorn

Ordinari dla Santa Mëssa (Soperga 2016) 

AVE REGINA COELORUM
Ave, Regina coelorum,
ave, Domina Angelorum: salve, radix, salve, porta, ex qua mundo lux est orta. Gaude, Virgo gloriosa, super omnes speciosa, vale, o valde decora,
et pro nobis Christum exora.
Dà òh Signor la pas a tùit coj ch'a spero an ti, che ij tò profeta as faso trové degn ëd la fé; scota la preghiera dij tò fedej e 'd tò popol, Israel.
Donne la récompense à ceux qui t’attendent ; que tes prophètes soient reconnus dignes de foi. Écoute la prière de tes serviteurs, selon ta bienveillance à l’égard de ton peuple.

Dà o Signore la pace a coloro che sperano in te, i tuoi profeti siano trovati degni di fede; ascolta la preghie- ra dei tuoi fedeli e del tuo popolo, Israele.

[Sir 36, 

Ant ël nòm dël †Pare, dël †Fieul e dl’†Ëspìrit Sant. Amen.

La grassia ‘d Nosgnor Gesù Crist, l’amor dël Pare Etern e la comunion dl’Ëspìrit Sant a sia sèmper con voi.

E con tò Spìrit.

La grâce de Jésus notre Seigneur, l'amour de Dieu le Père, et la communion de l'Esprit Saint, soient tou- jours avec vous.

Et avec votre esprit.

La grazia del Signore nostro Gesù Cristo, l'amore di Dio Padre e la comunione dello Spirito Santo sia con tutti voi.

E con il tuo spirito.

[2Cor 13,13]

1

Frej, dnans ëd selebré ij misteri sant, arconossoma ij nòstri pecà.

à la célébration de l'Eucharistie en reconnaissant que nous sommes pècheurs.

Fratelli, per celebrare degnamente i santi misteri, riconosciamo i nostri peccati.

I CONFESSO a De  e a vojàutri, ij mè frej, che i l’hai tant pecà con pensé, con paròle, con j’assion e j’omission, për mia colpa, për mia colpa, për mia bin gròssa colpa. E për lòn i sùplico la Beata sèmper Vèrgin Maria, j’àngej, ij sant e vojàutri, ij mè frej, përchè i ciame agiut për mi al Signor nòstr De.

Je confesse à Dieu  je reconnais devant mes frères, que j'ai péché en pensée, en parole, par action et par omission, oui, j'ai vraiment péché. C'est pourquoi je supplie la Vierge Marie, les anges et tous les saints, et vous aussi, mes frères, de prier pour moi le Seigneur notre Dieu.

Confesso a Dio onnipotente e a voi, fratelli, che ho molto peccato in pensieri, parole, opere e omissioni, per mia colpa, mia colpa, mia grandissima colpa. E supplico la beata sempre vergine Maria, gli angeli, i santi e voi, fratelli, di pregare per me il Signore Dio nostro.

De Tutpotent ch’a l’abia misericòrdia ‘d noi e, përdonand ij nòstri pecà, ch’a veuja mnene a la vita eterna. Amen.

Que Dieu  nous fasse miséricorde ; qu'il nous pardonne nos péchés et nous conduise à la vie éternelle. Amen.

Dio onnipotente abbia misericordia di noi, perdoni i nostri peccati e ci conduca alla vita eterna.

Amen.

GLORIA a De, ant ël pì àut dij Cej.

E sia pas an tèra a j'òm ëd  volontà. Noi it laudoma, it benedioma, it adoroma, it glorioma, it armersioma për Toa glòria infinìa. Signor De, Rè dël Cel, De Pare Tutpotent. Signor, Fieul ùnich, Gesù Crist, Signor De, Agnél ëd De, Fieul dël Pare. Ti che it gave ij pecà dël mond, avèj pietà 'd noi. Ti che it gave ij pecà dël mond, arsèiv an grassia nòstra sùpli- ca. Ti che it ses setà a la drita dël Pare, avèj pietà ‘d noi. Përchè mach Ti it ses ël Sant, mach Ti ël Signor, mach Ti l'Autìssim: Gesù Crist, con lë Spìrit Sant ant la glòria ëd De Pa- re. Amen.

GLOIRE à Dieu, au plus haut des cieux,

et paix sur la terre aux hommes qu'il aime. Nous te louons, nous te bénissons, nous t'adorons, nous te glorifions, nous te rendons grâce, pour ton immense gloire, Seigneur Dieu, Roi du ciel, Dieu le Père tout-

GLORIA a Dio nell'alto dei cieli

e pace in terra agli uomini di buona volontà. Noi ti lodiamo, ti benediciamo, ti adoriamo, ti glorifichiamo, ti rendiamo grazie per la tua gloria immensa, Signore Dio, Re del cielo, Dio Padre onnipotente. Signore, Fi-

2

puissant. Seigneur, Fils unique, Jésus Christ, Seigneur Dieu, Agneau de Dieu, le Fils du Père ; toi qui enlèves le péché du monde, prends pitié de nous ; toi qui en- lèves le péché du monde, reçois notre prière ; toi qui es assis à la droite du Père, prends pitié de nous. Car toi seul es saint, toi seul es Seigneur, toi seul es le  Jésus Christ, avec le  dans la gloire de Dieu le Père. Amen.

glio unigenito, Gesù Cristo, Signore Dio, Agnello di Dio, Figlio del Padre; tu che togli i peccati del mondo, abbi pietà di noi; tu che togli i peccati del mondo, accogli la nostra supplica; tu che siedi alla destra del Padre, abbi pietà di noi.

Perché tu solo il Santo, tu solo il Signore, tu solo l'Al- tissimo: Gesù Cristo, con lo Spirito Santo nella gloria di Dio Padre. Amen.

Pregoma

Òh De, ch'it l'has creà e it governe l'univers, fà ch'i sperimentoma la potensa 'd toa misericòrdia, për dedichesse con tute nòstre fòrse a tò servissi.

Për nòstr Signor Gesù Crist, tò Fieul, ch'a l'é De, e a viv e a regna con Ti  con l'Ëspìrit Sant, për tùit ij sécoj dij sécoj.

Amen.

ÔDieu, Toi qui a créé et qui gouverne l'univers, fais que nous faisons l'expérience de la puissance de ta miséricorde, pour nous consacrer avec toutes les for- ces à ton service.

Par Jésus Christ, ton Fils, notre Seigneur et notre Dieu, qui règne avec toi et le maintenant et pour les siècles des siècles. Amen.

O Dio, che hai creato e governi l’universo, fa’ che spe- rimentiamo la potenza della tua misericordia, per dedicarci con tutte le forze al tuo servizio.

Per il nostro Signore Gesù Cristo, tuo figlio, che è Dio, e vive e regna con te nell’unità dello Spirito Santo, per tutti i secoli dei secoli.

Amen.

LITURGÌA DLA PARÒLA | LITURGIE DE LA PAROLE | LITURGIA DELLA PAROLA

PRIMA LETURA | PREMIERE LECTURE | PRIMA LETTURA

«Ël Signor a l'ha arnunsià al propòsit ëd neuse a sò pòpol».

Dal liber ëd la Surtìa

[Su | Ex | Es 32, 

Antlora ël Signor a l'ha dit a Mosé: «Va giù, përché tò pòpol, che ti it l'has fàit seurte dal pais ëd l'Egit, a l'é butasse sla cativa stra. A l'han nen tardà a slontanesse da la via che mi i l'avìa mostraje! A son fasse 'n vitel ëd metal fondù, peui  son prostrasse danans, a l'han eufrije 'd sacrifissi e a l'han dit:  tò Dé, Israel,  ch'a l'ha fate seurte da l'Egit».

E peui ël Signor a l'ha dit a Mosé: «I l'hai beicà cost pòpol e i l'hai vist ch'a l'é 'n pòpol da la testa dura. Adess lassa che mia furia a pija feu contra 'd lor e  dëstrùa. Nopà ëd ti i farai na gran nassion». Anlora Mosé a l'ha suplicà 'l Signor, sò Dé e a l'ha dit: «Përchè, Signor, toa furia a s'anfiama contra tò pòpol, che Ti it l'has fàit seurte da l'Egit con granda fòrsa e con man potenta? Arcòrdte d'Abraam, d'Isach, d'Israel, ij tò servitor, ch'it l'has giuraje për ti istess e it l'has dit: I farai sì che vòstra dissendensa a sia nombrosa parèj dle stèile dël cel e tut cost pais, che i l'hai parlane, i lo darai ai tò dissendent ch'a lo avran për sèmper». Ël Signor a l'ha abandonà 'l propòsit ëd danegé sò pòpol.

3

PSALM | PSAUME | SALMO RESPONSORIALE Dane, Pare, la letissia dël përdon.

[Ps | Ps | Sal 50,   17.19]

Pietà për mi, o De, conforma tua misericòrdia, an toa granda bontà dëscancela mè pecà. Lavme da tute mie colpe, polidme dai mè pecà.

Dà vita 'n mi 'n cheur pur, arneuva an mi në spirit frem.

nen toa presensa e privme nen ëd tò sant Ëspirit. Signor, dësbandiss ij mè laver e che mia boca a proclama toa làuda.

Në spirit contrì a l'é sacrifissi a Dio, un cheur abatù e umilià ti, o Dio, it dëspresie nen.

4

Oui, je me lèverai, et j'irai vers mon Père.

Pitié pour moi, mon Dieu, dans ton amour, selon ta grande miséricorde, efface mon péché.  tout entier de ma faute,  de mon offense.

Crée en moi un cœur pur, ô mon Dieu, renouvelle et raffermis au fond de moi mon esprit. Ne me chasse pas loin de ta face, ne me reprends pas ton esprit saint.

Seigneur, ouvre mes lèvres, et ma bouche annonce- ra ta louange. Le sacrifice qui plaît à Dieu, c'est un esprit brisé; tu ne repousses pas, ô mon Dieu, un cœur brisé et broyé.

Donaci, Padre, la gioia del perdono.

Pietà di me, o Dio, secondo la tua misericordia; nel- la tua grande bontà cancella il mio peccato. Lavami da tutte le mie colpe, mondami dal mio peccato.

Crea in me, o Dio, un cuore puro, rinnova in me uno spirito saldo. Non respingermi dalla tua presenza e non privarmi del tuo santo spirito.

Signore, apri le mie labbra e la mia bocca proclami la tua lode.

Uno spirito contrito è sacrificio a Dio, un cuore affranto e umiliato tu, o Dio, non disprezzi

SGONDA LETURA | DEUXIÈME LECTURE | SECONDA LETTURA Ël Crist a l'é vnù salve ij pecador.

I veuj rende grassie e chi a l'ha dame la fòrsa. Gesù Crist Nosgnor; përché a l'ha giudicame meritèivol ëd fiusa ciamandme al ministeri: mi che  adess i son ëstàit un bëstëmmion, un përsecutor e 'n violent. Ma a l'han riservame 'd misericòrdia, përché i fasìa sensa savèj, lontan da la fé, përparèj la grassia 'd nòstr Signor a l'ha strabondà ansema a la fé e con la carità ch'a l'é an Gesù Crist. Costa paròla a l'é sigura e a mérita d'asse acetà da tùit: Gesù Crist a l'é vnù ant ël mond për salvé ij pecador e 'd  'l prim i son mi. Ma giusta për son i l'hai otnì 'd misericòrdia, përché Gesù Crist a l'ha vorsù mostré vers mi, për prim, tuta soa clemensa, a dimostrassion për tùit coj ch'a l'avrìo chërdù an Chiel, për avèj la vita eternala. Al Rè dij sécoj nen corompìbil, invisìbil e ùnich De, onor e glòria ant ij sécoj dij sécoj. Amen.

Action de grâce du pécheur pardonné

Lecture de la première lettre de saint Paul Apôtre à Timothée

Je suis plein de reconnaissance pour celui qui me donne la force, Jésus Christ notre Seigneur, car il m'a fait confiance en me chargeant du ministère, moi qui autrefois ne savais que blasphémer, persé- cuter, insulter. Mais le Christ m'a pardonné : ce que je faisais, c'était par ignorance, car je n'avais pas la foi; mais la grâce de notre Seigneur a été encore plus forte, avec la foi et l'amour dans le Christ Jé- sus. Voici une parole sûre, et qui mérite d'être ac- cueillie sans réserve : le Christ Jésus est venu dans le monde pour sauver les pécheurs; et moi le pre- mier, je suis pécheur, mais si le Christ Jésus m'a pardonné, c'est pour que je sois le premier en qui toute sa générosité se manifesterait; je devais être le premier exemple de ceux qui croiraient en lui

Cristo venne a salvare i peccatori

Dalla prima lettera di san Paolo apostolo a Timoteo

Rendo grazie a colui che mi ha dato la forza. Cristo Gesù Signore nostro, perchè mi ha giudicato degno di fiducia chiamandomi al ministero: io che per l'innanzi ero stato un bestemmiatore, un persecutore e un violento. Ma mi é stata usata misericordia, perché agivo senza saperlo, lontano dalla fede; così la grazia del Signore nostro ha sovrabbondato insieme alla fede e alla carità che è in Gesù Cristo. Questa parola è sicura e degna di essere da tutti accolta: Cristo Gesù é venuto nel mondo per salvare i peccatori e di questi il primo sono io. Ma appunto per questo ho ottenuto misericordia, perché Gesù Cristo ha voluto di- mostrare in me, per primo, tutta la sua longanimità, a esempio di quanti avrebbero

5

pour la vie éternelle. Honneur et gloire au roi des siècles, au Dieu unique, invisible et immortel, pour les siècles des siècles. Amen.

creduto in lui per avere la vita eterna. Al Re dei secoli incorruttibile, invisibile e unico Dio, onore e gloria nei secoli dei secoli. Amen.

Aclamassion

Aleluja, Aleluja!

Nojàutri i l'oma arconossù e chërdù a l'amor che Nosgnor a l'ha për noi: se nòstr cheur an condana, Nosgnor a l'é pì grand che nòstr cheur e a conòss tute le ròbe. Aleluja.

Acclamation

Alléluia. Alléluia.

Et nous, nous avons reconnu l’amour que Dieu a pour nous, et nous y avons cru. Car si notre cœur nous accuse, Dieu est plus grand que notre cœur, et il connaît toutes choses.

Alléluia.

Canto al Vangelo

Alleluia, alleluia.

Noi abbiamo riconosciuto e creduto all'amore che Dio ha per noi: se il nostro cuore ci condanna, Dio è più grande del nostro cuore e conosce ogni cosa.

Alleluia.

[1Gi | 1Je | 1Gv 4,16; 3,20]

An col temp, ëd gablé e ‘d gent ch’a l’avìa nen na  arputassion a s’avzinavo tùit a Gesù për sente lòn ch’a l’avìa da dì. Ma ij farisé e ij magìster ëd la lej a ciosionavo, disand:  a arsèiv ëd gent ëd cativa riputassion e a mangia ansema a lor”.

Parèj Gesù a l’ha contaje costa paràbola: «Chi  col òm an tra ‘d vojàutri ch’a l’abia sent fèje e che s’a na perd  a lassa nen le novanteneuv ant ël desert, për dé dapress a cola ch’a l’é përdùa, fin a tant ch'a l'artreuva nen?

Artrovala ch'a l'ha, as la buta an sle spale tut alégher e, tornà a soa ca, a ciama j'amis e j'avzin an disand: "Arlegreve con mi, përchè i l’hai artrovà mia fèja ch’a l’era perdusse".

Iv dijo,  sarà pì 'd letissia an cel për un pecador covertì, che për novanteneuv giust ch'a l'han nen da manca 'd conversion.

Opura, chi  cola fomna che s'a l'ha des moneje d’argent, s’a na perd  a visca nen ël ciàir, e a ramassa nen la ca da bin  a tant ch'a l'artreuva nen? E che, apress d’avèjla trovà, a ciama j'amise e soe  an disandje: "Arlegreve con mi, che i l’hai trovà la monèja ch’i l’avìa përdù".

6

Parèj iv dijo  é 'd letissia an tra j’àngej ëd Nosgnor për un sol pecador ch’a ven a pentisse». Gesù a l’ha ‘dcò dije: «N’òm a l’avìa doi fieuj. Ël pì giovo a l’ha dit a sò pare: “Pare, dame la part dël patrimòni ch’am toca”, e chiel a l’ha fàit le spartingaje.

Pòich dì dòp, rabastà ch’a l’avìa tut, ël fieul pì giovo a l'é partì për un pais lontan, e là a l’ha sgairà soe sostanse, an vivend da sfardà. Apress ch’a l’ha spendù tut, an col pais a l’é rivaje na gran carëstìa e chiel a l’ha comensà a trovesse ant lë bzògn. Antlora a l’é  via e a l’é butasse al sërvissi d’un dj’abitant dël pais, ch’a l’ha mandalo ant ij sò camp an pastura ai crin. E con fieul a l’avrìa bin vorsù gavesse la fam con ij carubi ch'a mangiavo ij crin, ma gnun  na dasìa.

Antlora a l'é arpiasse e a l’ha dit: "Vàire salarià i  an ca ‘d mè pare ch’a l’han ëd pan an

abondansa e mi i son sì a meuire dla fam! I m’aussërai e i andrai da mè pare, e  dirai: Pare, i l’hai pecà contra ‘l cél e contra 'd ti. I son pì nen degn d’esse ciamà tò fieul; tratme parèj d’un dij tò garson."

A l’é partì e a l'é ancaminasse vers sò pare; e coma ch’a l’era ancor da leugn, sò pare a l’ha vëddulo e a l’é stàit pijà da la compassion a l'ha corìe ancontra, a l’é campassje a còl e a l’ha basalo. Ma ‘l fieul a l’ha dije: “Pare, i l’hai pecà contra ‘l cél e contra 'd ti, e i son pì nen degn d’esse ciamà tò fieul".

Ma ‘l pare a l’ha dije ai sò servidor: "Porté sì la vesta la pì bela e butèjla adòss; buteje n’anel al dil

e ‘d sàndole ai pé. E mneme 'l vitel grass e felo massé: mangioma e foma festa. Përchè cost mè fieul a l’era mòrt, e a l’é tornà a la vita; i l'avìo përdulo e i l’oma artrovalo". E a l’han comensà a fé festa.

Ora, ël fieul pì grand a l’era ant ij camp a lavoré; e com a tornava e ch’a l’era davzin a la ca, a l’ha sentì le mùsiche e le danse. A l’ha ciamà a un dij sò servidor còs  rivèissa. E col servidor a l’ha rësponduje: "Tò frel a l'é tornà ca, e tò pare a l’ha fàit massé ‘l vitel grass. I foma na gran festa përché tò frel a l’é tornà san e salv".

Ma a chiel a l’é montaje la  e a vorìa nen intré, bele se sò pare a lo preghèissa ‘d  drinta.

Ma chiel a l’ha rësponduje a sò pare: "Ma varda ‘n pò, a fà vàire agn ch’i son a tò servissi e mai i son andàit contra a lòn ch'it ëm comandave. E ti it l’has mai dame gnanca ‘n cravòt për fé festa con ij mè amis.

Ma adess che cost tò fieul, che a l'ha dàit fond a toe sostanse con le gindre, a l'é tornà, për chiel it l'has massà 'l vitel grass".

Ël pare a l'ha risponduje: "Varda, mè car fieul, ti ‘t ses sèmper stàit con mi, e tut lòn ch'a l'é mè a l'é tò. Ora a ventava pròpi fé festa e arlegresse, përchè cost tò frel a l’era mòrt e a l’é tornà a la vita; a l’era përdù, e i l’oma artrovalo”.

Les publicains et les pécheurs venaient tous à Jésus pour l'écouter. Les pharisiens et les scribes récriminaient contre lui : « Cet homme fait bon accueil aux pécheurs, et il mange avec eux ! » Alors Jésus leur dit cette parabole:

«Si l'un de vous a cent brebis et en perd une, ne pas les  autres dans le désert pour aller chercher celle qui est perdue,

In quel tempo, si avvicinavano a Gesù tutti i pubblicani e i peccatori, per ascoltarlo. I farisei e gli scribi mormoravano: «Costui riceve i peccatori e mangia con loro».

Allora egli disse loro questa parabola:

«Chi di voi se ha cento pecore e ne perde una non lascia le novantanove nel deserto e va dietro a quella perduta, finché non la ritrova?

7

jusqu'à ce qu'il la retrouve ?

Quand il l'a retrouvée, tout joyeux, il la prend sur ses épaules, et, de retour chez lui, il réunit ses amis et ses voisins; il leur dit :  avec moi, car j'ai retrouvé ma brebis, celle qui était perdue !"

Je vous le dis : C'est ainsi qu'il y aura de la joie dans le ciel pour un seul pécheur qui se convertit, plus que pour  justes qui n'ont pas besoin de conversion.

Ou encore, si une femme a dix pièces d'argent et en perd une, ne  pas allumer une lampe, balayer la maison, et chercher avec soin jusqu'à ce qu'elle la retrouve ? Quand elle l'a retrouvée, elle réunit ses amies et ses voisines et leur dit :  avec moi, car j'ai retrouvé la pièce d'argent que j'avais perdue !" De même, je vous le dis : Il y a de la joie chez les anges de Dieu pour un seul pécheur qui se convertit».

Jésus dit encore : « Un homme avait deux fils. Le

plus jeune dit à son père : "Père,  la part d'héritage qui me revient". Et le père fit le partage de ses biens. Peu de jours après, le plus jeune rassembla tout ce qu'il avait, et partit pour un pays lointain où il gaspilla sa fortune en menant une vie de désordre. Quand il eut tout dépensé, une grande famine survint dans cette région, et il commença à se trouver dans la misère. Il alla s'embaucher chez un homme du pays qui l'envoya dans ses champs garder les porcs. Il aurait bien voulu se remplir le ventre avec les gousses que mangeaient les porcs, mais personne ne lui donnait rien. Alors il réfléchit : "Tant d'ouvriers chez mon père ont du pain en abondance, et moi, ici, je meurs de faim ! Je vais retourner chez mon père, et je lui dirai : Père, j'ai péché contre le ciel et contre toi. Je ne mérite plus d'être appelé ton fils.  comme l'un de tes ouvriers."

Il partit donc pour aller chez son père. Comme il était encore loin, son père l'aperçut et fut saisi de pitié; il courut se jeter à son cou et le couvrit de baisers. Le fils lui dit : "Père, j'ai péché contre le ciel et contre toi. Je ne mérite plus d'être appelé ton fils..."

Mais le père dit à ses domestiques : "Vite, apportez le plus beau vêtement pour l'habiller.  une bague au doigt et des sandales aux pieds. Allez chercher le veau gras,  mangeons et festoyons. Car mon fils que voilà était mort, et il est

Ritrovatala se la mette sulle spalle in spalla tutto contento va a casa, chiama gli amici e i vicini dicendo: "Rallegratevi con me, perché ho trovato la mia pecora che era perduta".

Così vi dico, ci sarà più gioia in cielo per un peccatore convertito, che per novantanove giusti che non hanno bisogno di conversione.

O quale donna, se ha dieci dramme e ne perde una, non accende le lucerna e spazza la casa e cerca attentamente finchè non la ritrova? E dopo averla trovata , chiama le amiche e le vicine, dicendo: "Rallegratevi con me, perché ho ritrovato la dramma che avevo perduta". Così vi dico, c'é gioia davanti agli angeli di Dio per un solo peccatore che si converte».

Disse ancora: " Un uomo aveva due figli. Il più

giovane disse al padre: Padre, dammi la parte del patrimonio che mi aspetta". E il padre divise tra loro le sostanze. Dopo non molti giorni, il figlio più giovane, raccolte le sue cose, partì per un paese lontano e là sperperò le sue sostanze vivendo da dissoluto. Quando ebbe speso tutto, in quel paese venne una grande carestia ed egli comincio a trovarsi nel bisogno. Allora andò e si mise a servizio di uno degli abitanti di quella regione, che lo mandò nei campi a pascolare i porci. Avrebbe voluto sa- ziarsi con le carrube. che mangiavano i porci, ma nessuno gliene dava. Allora rientrò in se stesso e disse: "Quanti salariati in casa di mio padre hanno pane in abbondanza e io qui muoio si fame! Mi leverò e andrò da mio padre e gli dirò: Padre ho peccato contro il Cielo e contro di te; non sono più degno d'essere chiamato tuo figlio. Trattami come uno dei tuoi garzoni".

Partì e si incamminò verso suo padre. Quando era ancora lontano, il padre lo vido e commosso gli corse incontro, gli si gettò al collo e lo baciò. Il figlio gli disse: Padre, ho peccato contro il Cielo e contro di te, non sono più degno di essere chiamato tuo figlio".

Ma il padre disse ai servi: "Presto portate qui il vestito più bello e rivestitelo, mettetegli l'anello al dito e i calzari ai piedi. Portate il vitello grasso, ammazzatelo, mangiamo e facciamo festa, questo mio figlio era morto ed è tornato in vita, era

8

revenu à la vie; il était perdu, et il est retrouvé." Et ils commencèrent la fête.

Le fils aîné était aux champs. À son retour, quand il fut près de la maison, il entendit la musique et les danses. Appelant un des domestiques, il demanda ce qui se passait.  répondit : "C'est ton frère qui est de retour. Et ton père a tué le veau gras, parce qu'il a vu revenir son fils en bonne santé."

Alors le fils aîné se mit en colère, et il refusait d'entrer. Son père, qui était sorti, le suppliait.

Mais il répliqua : 'Il y a tant d'années que je suis à ton service sans avoir jamais désobéi à tes ordres, et jamais tu ne m'as donné un chevreau pour festoyer avec mes amis. Mais, quand ton fils que voilà est arrivé après avoir dépensé ton bien avec des filles, tu as fait tuer pour lui le veau gras !"

Le père répondit : "Toi, mon enfant, tu es toujours avec moi, et tout ce qui est à moi est à toi. Il fallait bien festoyer et se réjouir; car ton frère que voilà était mort, et il est revenu à la vie; il était perdu, et il est retrouvé!»

perduto ed é stato ritrovato". E cominciarono a far festa.

Il figlio maggiore si trovava nei campi. Al ritorno, quando fu vicino a casa, udì le musiche e le danze; chiamò un servo e gli domandò che cosa fosse tutto ciò. Il servo gli rispose: è tornato tuo fratello e il pa- dre ha fatto ammazzare il vitello grasso, perché lo ha riavuto sano e salvo.

Egli si indignò e non voleva entrare. Il padre allora uscì a pregarlo.

Ma lui rispose a suo padre: "Ecco, io ti servo da tanti anni e non ho mai trasgredito un tuo comando, e tu non mi hai dato mai un capretto per far festa coi miei amici. Ma ora che questo tuo figlio che ha divorato i tuoi averi con le prostitute è tornato, per lui hai ammazzato il vitello grasso.

Gli rispose il padre: "Figlio, tu sei sempre con me e tutto ciò che è mio è tuo; ma bisognava far festa e rallegrarsi, perchè questo tuo fratello era morto ed è trornato in vita, era perduto ed è stato ritrovato».

Acclamiamo la Parola del Si- gnore.

Lode a te, o Cristo.

PROFESSION ËD FE – I chërdo ant un De sol, Pare Tutpotent, creator dël cél e dla tèra, ëd l’univers visìbil e invisìbil.

I chërdo ant un Signor sol, Gesù Crist, fieul ùnich ëd De, nassù dal Pare dnans a tùit ij temp: De da De, lus da lus, vér De da vér De, generà, nen creà, dla midema sostansa dël Pare: travers Chiel tut a l’é stàit creà. Chiel për noi òm e për nòstr salvament a l’é calà dal cél, e për euvra dl'Ëspìrit Sant a l’é dventà carn an sen ëd Maria Vèrgin e a l’é fasse òm. A l’é stàit butà an cros për noi sota Ponsio Pilat, a l’é mòrt e a l’é stàit sepelì. A l’é arsussità al ters di, conforma le Scriture, a l’é andà sù al cél, a l’é setà a la drita dël Pare. E a vnirà torna, con glòria, për giudiché ij viv e ij mòrt, e sò Regn a l’avrà mai pì na fin.

I chërdo ant l’Ëspìrit Sant, Signor e autor ëd la vita, che a proced dal Pare e dal Fieul e che ansema al Pare e al Fieul a l’é adorà e glorifià; Chiel a l’ha parlà travers ij Profeta.

I chërdo la Cesa,  santa, catòlica e apostòlica. I professo un batésim sol për ël përdon dij pecà. I speto l’arsuression dij mòrt e la vita dël mond che a vnirà. Amen.

CRÉDO – Je crois en un seul Dieu, Le Père tout- puissant, créateur du ciel et de la terre, de l'univers visible et invisible. Je crois en un seul Seigneur, Jésus Christ, le Fils unique de Dieu, né du Père avant tous les siècles : Il est Dieu, né de Dieu, lumière, née de la

CREDO – Credo in un solo Dio, Padre onnipotente, creatore del cielo e della terra, di tutte le cose visibili e invisibili.

Credo in un solo Signore, Gesù Cristo, unigenito Figlio di Dio, nato dal Padre prima di tutti i secoli. Dio da

9

lumière, vrai Dieu, né du vrai Dieu. Engendré, non pas créé, de même nature que le Père; et par lui tout a été fait. Pour nous les hommes, et pour notre salut, il descendit du ciel. Par l'Esprit Saint, il a pris chair de la Vierge Marie, et s'est fait homme. Crucifié pour nous sous Ponce Pilate, il souffrit sa Passion et fut mis au tombeau. Il ressuscita le troisième jour, confor- mément aux Écritures, et il monta au ciel ; il est assis

àla droite du Père. Il reviendra dans la gloire, pour juger les vivants et les morts ; et son règne n'aura pas de fin. Je crois en l'Esprit Saint, qui est Seigneur et qui donne la vie ; il procède du Père et du Fils ; avec le Père et le Fils, il reçoit même adoration et même gloire ; il a parlé par les prophètes.

Je crois en l'Eglise, une, sainte, catholique et aposto- lique. Je reconnais un seul baptême pour le pardon des péchés. J'attends la résurrection des morts, et la vie du monde à venir. Amen.

Dio, Luce da Luce, Dio vero da Dio vero; generato, non creato; della stessa sostanza del Padre; per mez- zo di lui tutte le cose sono state create. Per noi uomi- ni e per la nostra salvezza discese dal cielo; e per ope- ra dello Spirito Santo si è incarnato nel seno della Vergine Maria e si è fatto uomo. Fu crocifisso per noi sotto Ponzio Pilato, morì e fu sepolto. Il terzo giorno è risuscitato, secondo le Scritture; è salito al cielo, siede alla destra del Padre. E di nuovo verrà, nella gloria, per giudicare i vivi e i morti, e il suo regno non avrà fine.

Credo nello Spirito Santo, che è Signore e da la vita, e procede dal Padre e dal Figlio e con il Padre e il Figlio

èadorato e glorificato e ha parlato per mezzo dei profeti.

Credo la Chiesa, una, santa, cattolica e apostolica. Professo un solo battesimo per il perdono dei peccati. Aspetto la risurrezione dei morti e la vita del mondo che verrà. Amen.

Orassion universal | Prière universelle | Preghiera universale

Frej e seure, Nosgnor a l'é pront a përdoné chi ch'a torna da Chiel. Armersiomlo 'd soa misericòrdia e dël sacrament ëd la penitensa, instrument ëd soa misericòrdia.

Scotne Nosgnor.

Për la Cesa ─ com ël pastor dla paràbola, ch'a deuvra tuta premura për avziné ij cristian ch'a son perdusse, për arporteje con contentëssa a la ca dël Pare.

Për ij cristian ch'a l'han bandonà la via dij sacrament, ch'a arsërco ant ël desideri ëd Nosgnor ël rescontr con ël salvament.

Për ij prèive ch'a l'han l'incàrich ëd përdoné ij pecà: ch'a eufro ant ël sacrament ëd l'arconciliassion l'istess amor che Gesù a l'avìa vers ij pecador.

Për nòstra comunità  ch'as senta sèmper susnosa dël përdon ëd Nosgnor e ch'arsèiva con contentëssa ij frej e le seure ch'a artorno a la ca dël pare.

*(d'àutre intension)

Nosgnor, Ti it ën serche, it ën ciame, it n'arsèive, it sete mangé con nojàutri. Noi it armersioma përché tò amor a l'é pì fòrt che nòstr pecà. Ti ch'it vive e ch'it regne për tùit ij sécoj dij sécoj.

En nous accordant son pardon, Dieu ouvre de nouveaux horizons où la joie et la justice peuvent cohabiter.  vers lui pour qu’il nous vienne en aide.

Dieu de miséricorde, viens à notre secours.

Fratelli e sorelle, Dio è pronto a perdonare coloro che ritornano a lui. Ringraziamolo della sua misericordia e del sacramento della penitenza, strumento della sua misericordia.

Ascoltaci, o Signore

10

Prions pour nos pasteurs, appelés à conduire le peuple; qu’ils soient toujours animés de l’attitude miséricordieuse du Père.

Prions pour les députés qui siègent au sein de nos gouvernements, responsables d’établir les lois et de voir à leur application; qu’ils soient toujours inspirés par le souci du bien commun.

Prions pour toutes les personnes qui désespèrent et sont tentées par la délinquance; qu’elles trouvent du soutien chez leurs frères et sœurs en Église.

Prions pour notre communauté qui se détourne parfois de sa source divine; qu’elle revienne sans cesse au Dieu qui ne rompt jamais son Alliance.

...

Dieu notre Père, toi qui connais nos cœurs et qui nous pardonnes, nous te prions. Réponds favorable- ment à notre prière pour que nous trouvions en toi seul notre joie. Nous te le demandons par Jésus, ton Fils, lui qui règne avec le  maintenant et pour les siècles des siècles. Amen.

Per la Chiesa ─ come il pastore della parabola usi ogni sollecitudine per avvicinare i cristiani che si sono smarriti, per riportarli con gioia alla casa del Padre.

Per i cristiani che hanno abbandonato la vita sacra- mentale, ricerchino nel desiderio di Dio l'incontro con la salvezza.

Per i sacerdoti che hanno il compito di perdonare i peccati: donino nel sacramento della Riconciliazione lo stesso amore che aveva Gesù verso i peccatori.

Per la nostra comunità cristiana, si senta sempre bisognosa del perdono di Dio e accolga con gioia i fratelli e le sorelle che ritornano alla casa del Padre.

...

Signore, tu ci cerchi, ci chiami, ci accogli, siedi a men- sa con noi. Ti ringraziamo perché il tuo amore è più forte del nostro peccato. Tu che vivi e regni nei secoli dei secoli.

Amen.

LITURGÌA DL’EUCARISTÌA | LITURGIE DE L'EUCHARISTIE | LITURGIA EUCARISTICA

Ofertòri

It ses benedì, Signor, De dl’univers, ti ch’it ën das cost pan, frut dla tèra e dël travaj ëd j’òm, e noi it lo presentoma përchè a peussa dventé për noi nuriment ëd vita eterna.

Che Nosgnor a sia benedì për ij sécoj.

Tu es béni, Dieu de l'univers, toi qui nous donnes ce pain, fruit de la terre et du travail des hommes ; nous te le présentons : il deviendra le pain de la vie.

Beni soit Dieu, maintenant et toujours.

Benedetto sei tu, Signore, Dio dell'universo: dalla tua bontà abbiamo ricevuto questo pane, frutto della terra e del lavoro dell'uomo; lo presentiamo a te, per- ché diventi per noi cibo di vita eterna.

Benedetto nei secoli il Signore.

L'eva  al vin a sia 'l segn ëd nòstra union con la vita divin-

aëd  ch'a l'é degnasse d'assume nòstra natura 

Comme cette eau se mêle au vin pour le sacrement de l'Alliance,  être unis à la divinité de Celui qui a pris notre humanité.

L’acqua unita al vino sia segno della nostra unione con la vita divina di colui che ha voluto assumere la nostra natura umana.

It ses benedì, Signor, De dl’univers, ti ch’it ën das cost vin, frut ëd la vis e dël travaj ëd j’òm, e noi it lo presentoma përchè a peussa dventé për noi beivanda spiritual.

Che Nosgnor a sia benedì për ij sécoj.

11

Tu es béni, Dieu de l’univers, toi qui nous donnes ce vin, fruit de la vigne et du travail des hommes ; nous te le présentons : il deviendra le vin du Royaume éternel.

Beni soit Dieu, maintenant et toujours.

Benedetto sei tu, Signore, Dio dell'universo: dalla tua bontà abbiamo ricevuto questo vino, frutto della ter- ra, e del lavoro dell'uomo; lo presentiamo a te, perché diventi per noi bevanda di salvezza.

Benedetto nei secoli il Signore.

An tuta umiltà e penti acetne, o Signor, aceta con piasì nòst sacrifissi che ancheuj i porto- ma a compiment danans a Ti. Lavme, Nosgnor, da tute mie colpe e purificme da tùit ij mè pecà.

Humbles et pauvres, nous te supplions, Seigneur, accueille- nous : que notre sacrifice, en ce jour, trouve grâce devant toi.

de mes fautes, Sei- gneur,  de mon péché.

Umili e pentiti accoglici, o Signore: ti sia gradito il nostro sacrificio che oggi si compie dinanzi a te.

Lavami, Signore, da ogni colpa, purificami da ogni peccato.

Preghé, frej, përchè 'l mè e vòstr sacrifissi a sia acetà con piasì da De, Pare Tutpotent.

Nosgnor a arsèiva da toe man cost sacrifissi, an làuda e an glòria 'd sò Nòm, për nòstra bin e 'd tuta Soa Cesa Santa.

Prions ensemble, au moment d'offrir le sacrifice de toute l'Église.

Pour la gloire de Dieu et le salut du monde.

Preghiamo, fratelli, perché il mio e il vostro sacrificio sia gradito a Dio, Padre onnipotente.

Il Signore riceva dalle tue mani questo sacrificio a lode e gloria del suo nome, per il bene nostro e di tutta la sua santa Chiesa.

Orassion an sj'oferte

Òh Nosgnor, arsèiv con bontà j'oferte e j'orassion ëd tò pòpol, e lòn che mincadun a eufr an tò onor a sìa ùtil al salvament ë 'd tùit.

Për Gesù Crist, Nosgnor. – Amen.

Pour te servir, Seigneur, nous déposons nos offrandes sur ton autel :  avec indulgence, pour qu'elles deviennent le sacrement de notre salut.

Par Jésus Christ, notre Seigneur. ─ Amen.

Accogli con bontà, Signore, i doni e le preghiere del tuo popolo, e ciò che ognuno offre in tuo onore giovi alla salvezza di tutti. Per Cristo nostro Signore.

Per Cristo nostro Signore. – Amen.

12

Prefassi

A l’é vreman giust  grassie, a l’é bél a canté toa glòria, Pare Sant, De ùnich viv e vér: dnans dël temp e eternal Ti it ses, an Tò regn ëd lus sensa fin.

Mach Ti it ses bon e it ses sorgiss ëd la vita, e it l’has fàit nasse l’univers për ëspantié tò amor an su tute le creature e argiojije con j’ësplendrior ëd toa lus.

J’àngej an nùmer sensa fin a son dëdnans a Ti për servite, a contemplo la glòria ‘d Tò visage, e di e neuit a canto Toa làuda.

Ansema lor ëdcò nojàutri, fàit vos ëd minca na creatura, an argiojissandse i cantoma:

Vraiment il est juste et bon de te rendre gloire, de t'offrir nos actions de grâce, toujours et en tous lieu, à toi Père très saint, Dieu éternel et  par le Christ, notre Seigneur.

Dans le mystère de sa Pâque, il a fait une oeuvre merveilleuse: car nous étions esclaves de la mort et du péché, et nous sommes appelés à partager sa gloire; nous portons désormais ces noms glorieux: nation sainte, peuple racheté, race choisie, sacerdoce royal; nous pouvons annoncer au monde les mer- veilles que tu as accomplies, toi qui nous fais passer des ténèbres à ton admirable lumière.

C'est pourquoi, avec les anges et tous les saints, nous proclamons ta gloire, en chantant d'une seule voix:

Èveramente giusto renderti grazie, è bello cantare la tua gloria, Padre santo, unico Dio vivo e vero: prima del tempo e in eterno tu sei, nel tuo regno di luce infinita.

Tu solo sei buono e fonte della vita, e hai dato origine all'universo, per effondere il tuo amore su tutte le creature e allietarle con gli splendori della tua luce.

Schiere innumerevoli di angeli stanno davanti a te per servirti, contemplano la gloria del tuo volto, e giorno e notte cantano la tua lode. Insieme con loro anche noi, fatti voce di ogni creatura, esultanti can- tiamo:

Sanctus, sanctus, sanctus Dominus.

Pleni sunt caeli et terra gloria tua.

Hosanna in excelsis.

Benedictus qui venit in nomine Domini.

Hosanna in excelsis.

Ant la comunion ëd tuta la Cesa, i selebroma ‘l di che Gesù Crist a l’é arsussità dai mòrt ; e i voroma arcordé dnans ëd tùit la beata Vèrgina Maria, Mare ‘d nòstr De e Signor Gesù Crist; san Giusep, sò spos, ij sant Apòstoj e màrtur e tùit ij sant. A travers soa orassion e ij sò mérit, dane sèmper e daspërtut agiut e protession.

13

Vassì l’oferta ch’i presentoma dnans a ti, noi ij tò servidor e tuta toa famija: an toa grinor, acetla. Sigurne ti la pas ant nòstra vita,  da la danassion e arseivne an mes ai tò elét.

Santìfica costa oferta a travers la potensa ‘d toa benedission, rendla përfeta e degna ‘d ti : ch’a  a esse për noi ël còrp e ‘l sangh ëd tò Fieul  Gesù Crist, Nosgnor.

La vilia ‘d soa Passion, Chiel a l’ha pijà ‘l pan ant soe man sante e, alvand j’euj al siel, vers Ti, No- sgnor, sò Pare tutpotent, an rendend grassie a l’ha benedilo, a l’ha rompulo, e a l’ha dalo ai sò dissépoj, an disand:

« PIJENE, E MANGENE TÙIT: COST A L’É MÈ CÒRP UFRÌ PËR VOI.»

A l’istessa manera, a la fin dla  Chiel a l’ha pijà ant soe man cost càles glorios ; an rendend- Te torna grassie a l’ha benedilo e a l’ha dalo ai so dissépoj, an disand:

«PIJENE, E BEIVINE TÙIT, PËRCHÈ COST A L’É ‘L CÀLES ËD MÈ SANGH, ËL SANGH ËD L’ALIANSA NEUVA E ETERNALA, CH’A SARÀ VËRSÀ PËR VOI E PËR TÙIT AN REMISSION DIJ PECÀ. FÉ SÒN AN MIA MEMÒRIA. »

«PRENEZ, ET  TOUS : CECI EST MON CORPS LIVRÉ POUR VOUS. »

De même, à la fin du repas, Il prit dans ses mains cette coupe incomparable ; et Te rendant grâce à nouveau il la bénit, et la donna à ses disciples, en disant :

«PRENDETE, E MANGIATENE TUTTI: QUESTO È IL MIO CORPO OFFERTO IN SACRIFICIO PER VOI.»

Dopo la cena, allo stesso modo, prese questo glorioso calice nelle sue mani sante e venerabili, Ti rese grazie con la preghiera di benedizione, lo diede ai suoi di- scepoli, e disse:

14

Misteri dla Fé

Nunsioma Toa mòrt, òh Signor, proclamoma Toa arsuression antant ch'i spetoma toa vnu- va.

Il est grand le mystère de la foi :

Nous proclamons ta mort, Seigneur Jésus, nous célé- brons ta résurrection, nous attendons ta venue dans la gloire.

Mistero della fede.

Annunciamo la tua morte, Signore, proclamiamo la tua risurrezione, nell'attesa della tua venuta.

Obbedienti alla parola del Sal- vatore e formati al suo divino insegnamento, osiamo dire:

PARE NÒST, che it ses an Siel, che tò Nòm a sia santificà, ch’a  Tò regn, ch’as fasa Toa volontà an sla tèra com ant ël Siel. Dane ancheuj nòstr pan ëd tùit ij di,  nòstre ofèise, coma noi i përdonoma coj ch’a l’han ofendune, e  da noi la ten- tassion, ma  san dal Mal.

Notre Père, qui es aux cieux, que ton nom soit sanc- tifié ; que ton règne vienne, que ta volonté soit faite sur la terre comme au ciel.  aujourd'hui notre pain de ce jour.  nos offenses, comme nous pardonnons aussi à ceux qui nous ont offensés. Et ne nous soumets pas à la tentation, mais  du Mal.

Padre nostro, che sei nei cieli, sia santificato il tuo nome, venga il tuo regno, sia fatta la tua volontà, come in cielo così in terra. Dacci oggi il nostro pane quotidiano, e rimetti a noi i nostri debiti come noi li rimettiamo ai nostri debitori, e non abbandonarci alla tentazione, ma liberaci dal Male.

Lìbera noi, òh Signor, da tùit ij maj, dane la pas ai nòstri di, e con l’agiut ëd Toa misericòrdia ch'i sio sèmper lìber dal pecà e sigur da tut conturbament, antant ch'i spetoma la beata speransa e l’artorn ëd nòstr Salvator Gesù Crist.

A son tò, Nosgnor, ël regn, la potensa e la glòria ant ij sécoj.

de tout mal, Seigneur, et donne la paix à notre temps ; par ta miséricorde,  du pé- ché,  devant les épreuves en cette vie où

Liberaci, o Signore, da tutti i mali, concedi la pace ai nostri giorni; e con l'aiuto della tua misericor- dia, vivremo sempre liberi dal peccato e sicuri da ogni

15

Signor Gesù Crist, che it l’has dit ai tò Apòstoj: «Iv lass la pas, iv dagh mia pas» varda nen ai nò- stri pecà ma a la fidelità ‘d toa Cesa; e rendla unìa e an pas conforma Toa volontà. Ti che it vive e it regne për ij sécoj dij sécoj. – Amen.

Seigneur Jésus Christ, tu as dit à tes Apôtres :

«Je vous laisse la paix, je vous donne ma paix » ; ne regarde pas nos péchés mais la foi de ton Église ; pour que ta volonté s’accom- plisse, toujours cette paix, et conduis- la vers l'unité parfaite, toi qui règnes pour les siècles des siècles. Amen.

Signore Gesù Cristo, che hai detto ai tuoi apo- stoli: "Vi lascio la pace, vi do la mia pace", non guardare ai nostri peccati, ma alla fede della tua Chiesa, e donale unità e pace secondo la tua volontà. Tu che vivi e regni nei secoli dei secoli. Amen.

Dëscambieve 'n segn ëd pas.

Dans la charité du Christ,  la paix.

Scambiatevi un segno di pace.

La pace del Signore sia sempre con voi.

E con il tuo spirito.

Ël Còrp ë 'l Sangh ëd Gesù Crist, unì an cost cales ch'a sio për noi aliment ëd vita eterna.

Agnus Dei, qui tollis peccata mundi, miserere nobis.

Agnus Dei, qui tollis peccata mundi, miserere nobis.

Agnus Dei, qui tollis peccata mundi, dona nobis pacem.

Agnel ëd Nosgnor, che it gave ij pecà dël mond, avèj pietà ‘d noi.

Agnel ëd Nosgnor, che it gave ij pecà dël mond, avèj pietà ‘d noi.

Agnel ëd Nosgnor, che it gave ij pecà dël mond, dane la pas.

Agneau de Dieu, qui enlèves le péché du monde, prends pitié de nous.

Agneau de Dieu, qui enlèves le péché du monde, prends pitié de nous.

Agneau de Dieu, qui enlèves le péché du monde,  la paix.

Agnello di Dio, che togli i peccati del mondo, abbi pietà di noi.

Agnello di Dio, che togli i peccati del mondo, abbi pietà di noi.

Agnello di Dio, che togli i peccati del mondo, dona a noi la pace.

Signor, Gesù Crist, Fieul dël De vivent, che për volontà dël Pare e con l'euvra dl'Ëspìrit Sant, con toa mòrt it l'has dàit la vita al mond, për ël sant misteri ' d tò Còrp e 'd tò Sangh, rendme liber da tute mie colpe e da tùit ij maj, fame sempe fedel ai tò comandament e ch'i sìa mai slontanà da ti.

16

Beà coj che Nosgnor a anvita a Soa 

Vardé l’Agnel ëd Nosgnor che a gava ij pecà dël mond.

Nosgnor mi i son nen degn che Ti it intre ant mia ca, ma dis mach na paròla e mi i sarai salvà.

Heureux les invités au repas du Seigneur .

Voici l'Agneau de Dieu qui enlève le péché du monde. Seigneur, je ne suis pas digne de te recevoir ; mais dis seulement une parole et je serai guéri.

Beati gli invitati alla Cena del Signore. Ecco l'Agnello di Dio, che toglie i peccati del mondo. O Signore, non sono degno di partecipare alla tua mensa: ma di' soltanto una parola e io sarò salvato.

«Òh De, lòn ch'a l'é pressiosa toa misericòrdia! J'òm a s'arfugio a l'ombra 'd toe ale».

«Combien est précieuse ta bonté,

ôDieu! A l'ombre de tes ailes les fils de l'homme cherchent un refuge.»

«Quanto è preziosa la tua miseri- cordia, o Dio! Gli uomini si rifu- giano

all’ombra delle tue ali.»

[Ps | Ps | Sal 36,8]

Apress la Comignon

Pregoma:

Òh Pare, che la potensa 'd cost sacrament an përvada còrp e ànima, përchè nòstr sentiment a predòmina nen an nojàutri, ma l'assion ëd tò Spìrit Sant. Për Gesù Crist, Nosgnor. Amen.

Que la puissance de ce sacrement, ô Père, nous envahisse le corps et l'âme, parce que notre sentiment ne prévale pas en nous, mais l'action de ton Saint Esprit. Par  notre Seigneur.

La potenza di questo sacramento o Padre, ci pervada corpo e anima, perché non prevalga in noi il nostro sentimento, ma l'azione del tuo santo Spirito. Per Gesù Cristo nostro Signore.

Ël Signor a sia con Voi.

E con tò spirit. (Chiel a l'é an mes a noi)

Ch’a sia benedì ël Nòm dël Signor.

Ore e sèmper.

Nòstr agiut a l’é ant ël Nòm dël Signor.

Chiel a l’ha fàit ël cel e la tèra.

Av benedissa Nosgnor Tutpotent, † Pare, † Fieul e † Spìrit Sant.

Amen.

Glorificate il Signore con la vostra vita. Andate in pace. Rendiamo grazie a Dio.

Gent ëd Piemont laudé ‘l Signor

Gent ëd Piemont laudé ‘l Signor, glòria cantoma al Redentor Aleluja, aleluja!

Cantoma grassie al Salvator për Soa bin, për tut Sò amor. Armersioma, e laudoma Aleluja, aleluja, aleluja!

Làuda ‘l Signor tèra ‘d Piemont, da la pianura an cò dij mont Aleluja, aleluja!

Cantoma grassie al Salvator për Soa bin, për tut Sò amor. Armersioma, e laudoma Aleluja, aleluja, aleluja!

Laudoma Maria | Ave Maria de Lourdes

(Paròle piemontèise ‘d don Michél Fusé)

Salve Regina

Salve, Regína, Mater misericórdiae,

vita, dulcédo et spes nostra, salve. Ad te clamámus,

éxsules filii Evae.

Ad te suspirámus geméntes et flentes in hac lacrimárum valle.

Eia ergo, advocáta nostra, illos tuos misericórdes óculos ad nos convérte.

Et Iesum, benedíctum fructum ventris tui,

nobis, post hoc exsílium, osténde.

O clemens, o pia, o dulcis Virgo María!

Les saints et les anges en choeurs glorieux Chantent vos louanges ô Reine des Cieux.

Refren:

Ave! Ave! Ave Maria! Ave! Ave! Ave Maria!

18

Felice Cerruti Bauduc, Il marchese Vittorio d’Aix nella difesa di Torino il dì XII giugno MDCCVI, olio su tela,  (Turin/Torino, Palazzo Reale).

La Festa Nassional ëd Soperga a fà memòria dla Vitòria a la bataja 'd Turin dij 7 dë Stèmber 1706, ch’a l’ha salvà l’indipendensa dël Ducat ëd Savòja, a l’ha slargane ‘l teritòri e a l’ha falo vnì un Regn. La bataja a l'ha livrà quatr mèis d'assedi  arlongh la guèra ‘d sucession d’Ëspagna che, për des ane ant l’Europa ossidental e ant ël  a l’ha contraponù la Granda Aliansa (Àustria, Sàcher Roman Amperi, Gran Bretagna, Pais Bass, Stat ëd Savòja, Portugal) a la Fransa ‘d Luis XIV con Spagna e Baviera.

Al moment ëd l'assedi j'Ëstat ëd Savòja a l’avìo già përdù Savòja – Montmélian a l'avìa arzistù doi agn – Ast, Susa, le valade ‘d Pinareul, Vërsèj, Ivreja, Val d’Osta e Nissa; La Vrùa a l’era desfendusse sinch mèis, n'ann la guarnison ëd Nissa barà ant la sitadela, e dcò Civass a l’avìa tnù bòta an concorend a fé falì un prim assedi a Turin.

19

Ai 14 ëd magg 1706 pì ‘d 40.000 soldà fransèis a anvironavo la sità prinsipiand ël grand assedi. Cola matin a des e ‘n quart n'eclisse a l’avìa scurì ‘l sol, ël sìmbol ëd Luis XIV, fasand arluse la costèilassion dël Tòr, sìmbol ëd Turin. Da col moment eut batajon ëd Turinèis a combatran di e neuit animà da valor e spìrit patriòtich, frapà da pì  canonà al di, giutà da tùit ij sitadin, comprèise le fomne, j’orfanin e ij pòver djë spidaj: la guarnison ëd Turin a dovìa arziste fin ch'a fussa rivà l’armeja ‘d socors ëd j’Imperiaj dël prinsi Eugeni ‘d Savòja.

Ël duca Vitòrio Amedé II con 4000 sivalié a së slandiava an d'assion diversive ëd guerija vers Carmagnòla, le Valade valdèise e 'l bass Piemont,  a  a j'Imperiaj ai 28 d’aost. Vers la mesaneuit dij 29 as compìa ‘l sacrifissi eròich dël mineur bielèis Pero Mica, ch’a fasìa gioé na   për antërdì ‘l passage dij Fransèis da na galërìa ch’a mnava ant la Sitadela.

Ai 2 dë stèmber ël duca e ‘l prinsi ansema, montà a Soperga për studié la strategìa dla bataja final, vers sèira a intravo ant la gesiòta dla Madòna dle Grassie, venerà a Soperga fin dal Tërzent e, dnans a la statua dla Santa Vèrgina, ël duca a fasìa vot ëd fé batì un templi magnìfich se Chila a l’avèissa giutalo a avèj la vitòria.

Lë scontr final a l’é stàit ai 7 dë stèmber, cand le forse piemontèise unìe a cole  dël Württemberg e dël Palatinat a l’han anvestì ‘l camp fransèis. Vers mesdì Vitòrio Amedé a pijava la Madòna ‘d Campagna e Eugeni a tacava Lusench. A l’amprovista ij batajon ëd milissian turinèis assedià a surtìo fòra da Pòrta  e a së svantavo acòl a j’inimis pijandje a le spale. J’ùssar piemontèis a cariavo an tra Lusench e la  obligand ij Fransèis a bate l’artreta an confusion. A tre bòt la bataja a l’era vagnà e j’Ëstat ëd Savòja a consëgnavo a la memòria un dij moment pì glorios ëd soa stòria.

Ël duca e 'l prinsi a intravo ant la sità liberà an mes a la gent an festa, le scarie d’artijërìa e ‘l baudëtté dle ciòche. A l’era realisasse la professìa dla Beata Maria dj’Àngej, ch’a vorìa Turin liberà dnans dj’8 dë stèmber, festa litùrgica dla Natività dla Vèrgina, tant ch'a l’avìa pa fàit fé riforniment për sò convent për pì ‘n là ‘d col 

J'inimis a j'ero sbërgiairà, La Vrùa, Civass, Vërsèj e Ivreja a s'arviravo, as tornava pijé Pinareul e Ast e, dnans dla fin dl’ann, scasi tut ël pais a l’era lìber.

Vitòrio Amedé II, vnù a esse rè, a onorava sò Vot ëd Soperga confidand a l’architét Filippo Juvarra la construssion dla gran Basìlica, ch’a sarà peui inaugurà da rè Carl Emanuél III dël 1731 e consacrà dël 1749, con l’iscrission an sla gròssa pòrta Virgini Genitrici Victor Amedeus Sardiniæ Rex  Vovit.

20

Ël rè, për arcordé la gran Vitòria, a fasìa marché la ligna ‘d sirconvalassion dël camp fransèis con ëd pilastrin ëd pera con la mistà dla Consolà e la scrita “1706” e, dasandje da ment al consej ëd Pare Sebastian Valfré, a disponìa ‘d selebrassion grandiose da fesse tùit j’agn a Turin e an tute le tère dj’Ëstat ëd Savòja.

La Festa dla Vitòria da antlora a l’é vnùita esse na festa nassional onorà con procission e luminarie. La popolassion con ij prinsi an cortege a montavo a Soperga, a portavo ‘d fior an omage a la Vèrgina dël Vot, a pijavo mëssa e peui a dasìo vita a na festa arvivà da na marenda an sij pra ch’a durava tut el J'aveniment ëstòrich a faran calé la dësmentia an su costa arcorensa e, dël 1949, la tregenda dël «Gran Turin» a la sganfrà via dautut. An costi ani, con ël dësvijesse dla consiensa dl'identità, l’arcòrd dla Vitòria a l’é tnusse viv con ëd selebrassion an Turin e, dal 2010, Gioventura Piemontèisa a l’ha arvivà le selebrassion a Soperga ciamand a pijeje part tùit ij pòpoj dj’Ëstat ëd Savòja – ancheuj rispartì ansima doi ëstat.

La Basìlica ‘d Soperga, 75 méter a 672 d’autëssa, a l’é ‘l monument ël pì magnìfich tirà su an sël brich ëd na  ëd tut ël mond cristian.

Ciadeuvra d’art architetònica an echilibri antra baròch e classissism, a dòmina vitoriosa ël panorama fiamengh ch’a la  e ch’a la ìntegra an manera admiràbila. Tute le proporsion a son stàite calcolà an sl’inmensità dl’ëspassi ch’a la anroa (C.A. Piccablotto).

La bataja ‘d Turin a l’é figurà ant ël  dl’autar magior, euvra ‘d Bernardino Cametti dël 1733.