Giusep Goria/A sent ani da la mòrt d'un autor dësmentià
Artorn

A SENT ANI DA LA MÒRT D’UN AUTOR DËSMENTIÀ: GIACOBBE GIACOMO SEGRÈ 

Ël Nòst a l’era nà a Vërsèj ai 9 ëd luj dël 1870 e a l’é mancà a Turin ai 17 ëd magg dël 1915, fieul ëd Giuseppe Segrè (ëd Giacòb) e Ròsa Ottolenghi; marià con Emma Pinzaudi, a stasìa an contrà Bogin 13, aranda al pì conossù Giacolin Sacerdote.

A l’era cap-ufissi dij Telegraf e tra ij responsàbij ëd l’Academia Vittorio Bersezio, grop teatral con sede an contrà A. Doria. As signava ’d costuma coma G. Giacomo Segrè.

As peul disse che ’d cost autor gnun a na dà notissia, as sà franch pa nen, fòra che a j’é chèich test ëd canson a la Biblioteca Real (fond Roero ’d Cortanse) e un manuscrit a la Bilioteca dla Provinsa ch’a smon un travaj teatral inédit e motivà mach da Amedeo e Gianrens Clivio ’nt soa bibliografìa: La màchina fotogràfica. A-i é ’l tìmber ëd la companìa ’d Romolo Solari, pa nen ëd pì.

A j’é ancor sò nòm ant ël volum sël teatro ’d Seren-Gay, che a-j atribuiss ël copion e ’dcò El trionf dël bon sens, sensa d’àutre indicassion.

As agiss ëd n’euvra mossanta, na pochade malissiosa, antonà ai temp ëd cola belle époque che a dovìa finì ant le trincere dël Cars.

L’euvra as dësvlupa ’nt ël milieu borzoà dla Turin tra ’800 e ’900, con un lengagi pitòst italianisà, ma nen da sbaruvesse. Interessant a l’é che a tira fòra ’l tema dla pas e, tra tuj ij nòm dij përsonage, a-i buta un Barach, na Giuditta, un polonèis - ma sì, pròpi parèj - ciamà Raschmele, nòm motivà da ’d sorgiss ebràiche ’dcò cost.

I vëddoma donca che la comunità turinèisa, magara assimilà e tut, a l’avìa beleben un fil fòrt ma sutil, sutil ma fòrt che as gropava a d’istanse pì slargà. Ant na sità coma Turin ël problema dël sionism e dl’artorn a l’era già bin conossù e debatù.

Giacòb Giaco Segrè: un autor che i l’avìo dësmentià. Sent ann apress i soma ancor a temp a gaveje ’l capel.

[Ij Brandé, 2015]

Nòte

Leteratura piemontèisa
Sagi
Giusep Goria