Beppe Burzio/Ël fot & la dignità
Artorn a la Tàula

quaicòs për Orian-a Fallaci

ËL FOT & LA DIGNITÀ 
Da: l’"Assion Piemontèisa" ëd november 2002

Coma lògich e giust, i l'hai lesù 'dcò mi l'ùltima euvra d'Orian-a Fallaci, "La rabia e l'orgheuj" e, an merit, a më smija natural esprime mia opinion.

Për prima ròba i veuj fortì ch'i condivido, an tut e për tut, paròla për paròla, fin-a ant le virgole, la valutassion che la scritris a da dël mond islamich e 'd soa posission ant ij confront dël mond ocidental.

A son doi mond nemis, gnun përdon. Mach che un dij doi, col ocidental, a l'é ancor nen ancorzuss-ne.

Mi ste ròbe i l'avìa già scrivùe ant ël magg e ant ël november dël 2001, ma, belavans, a l'avìo avù gnun-a reassion. Ij nemis dël bon sens e dla dignigtà dij nòsti pòpoj a son tanti e bin armà: cesa, capital, mafie e politich ëd tute le rasse; e l'andura a resta sempe la midema.

Ël Coran, lìber sacher ëd l'Islam (Islam ch'a veul dì abandon total an Allah e ch'a l'é obligatòri) a smon sinch regole fondamentaj për vive an acòrdi con la divinità: la profession pùblica ëd fé ant l'Islam, la preghiera, la limòsna, lë dzun e 'l viagi a la Meca na vira ant la vita.

Peuj an në smon ëdcò n'àutra senten-a, magara nen obligatòrie, ma ch'a fan part integral dël Coran, fra le quaj quaidun-a vreman afrosa coma cola ch'a dis che 'l miscredent a dev esse o convertì o massà.

A l'é con la violensa 'd coste regole che, a l'achit ëd l'età d'an mes, l'Islam a l'ha conquistà na bela part dël mond conossù d'antlora e a l'é con le mideme regole ch'a serca d'anpadronisse, ancheuj, ëd bon-a part dël mond modern.

I chërdo ch'a basta vardé lòn ch'a j'ancapita an Algeria, Sudan, Filipin-e, Pakistan për rend-se cont ëd costa realità. Ma a nòsta ca pòchi a j' chërdo, grassie a le campagne 'd dzanformassion dël regim. Pì dël 30% dij delinquent an përzon a son ëd religion islamica e ij maometan a son, për boneur, bin lontan da rapresenté 'l 30% ëd nòsta popolassion.

Ma gnun an lo dis.

An compens an diso, con titoj a pien-a pagina e con tre di 'd telegiornaj, che na còca 'd fiolastruss a l'ha carëssà con un suvaman ëd rol la schin-a d'un marochin. Se na madama a scriv che 'n clòssard, neir e maometan, a l'é butasse a vive a l'interior dël rotam ëd na vitura tacà al sénter ëd Turin, a-i na j'é sùbit n'àutra ch'a scriv che col clòssard a vanta rëspetelo përchè che a sò pais a l'é 'n professor ëd biologìa.

Eh nò! Madama! Col-lì ambelessì a l'é 'n clòssard e as jë dev ël rispet ch'as da a 'n clòssard.

E s'a veul ël rispet dovù a 'n professor ëd biologìa ch'a torna a fé 'l professor ëd biologìa. A sò pais. Da nen dësmentié peuj che col candi professor ëd biologìa, na bela matin, a peul desvijesse e, anfilà ij set pàira 'd mudande che l'Islam a prescriv e butasse an vita soa sengia esplosiva, andé, sempe pasi, a fé sauté në scòla-bus carià 'd masnà an quaich bariera turinèisa.

La sola solussion a l'é cola 'd ten-e Maomet, e soa prepotensa, lontan da nòste sità. A-i son tanti dësperà cristian o agnòstich ch'a l'han damanca 'd na man e i podrìo 'ncaminé a dejlo a lor, nòst agiut.

Costa a l'é na proposission ch'a l'han pen-a fàit ij consijé regionaj ëd la Lega Nòrd e ch'a l'ha fàit monté sël caval mat, an pì che l'oposission, ij vej democristian che ancheuj a-i son an "Forza Italia".

Për na vira che la Lega Nòrd a l'avìa fane un-a giusta ... E 'dess parloma 'd lòn che, an slë scrit d'Orian-a Fallaci, am pias nen vàire.

Për esempi am pias nen vàire col sò spatussé d'avèj fàit, a quatòrdes ani e con ël nòm ëd bataja d'Emilia, la partisan-a ant le file 'd Giustissia e Libertà e che soa partessipassion a l'é stàita pagà da lë stat italian con la bela gifra ëd quindesmilasessentestanta lire. Ambelessì, andoa che la guera 'd liberassion a l'é stàita particolrment dura e sagnanta, ëd gent ch'a l'avìa fàit, për dabon, ël partisan i l'hai conossune pì che vàire. E i veuj arcordene un.

Un fieul ëd seddes ani ch'a l'avìa sernù 'l nòm ëd bataja ëd Tòm e da la guera a l'avìa portasse a ca gnun-e quindes mila e possa lire, ma na bela TBC ch'a l'ha emarginalo da la vita sivil për sinquanta e possa ani e, a la fin, a l'ha portalo a mòrt. Tut sempiament a l'avìa sbalià 'l pòst andoa anrolesse: al pòst ëd Giustissia e Libertà a l'era 'ndàit ant la XXXI Brigada Garibaldi. Tut si. Ma a l'é significativ.

N'àutra dle ròbe ch'am piaso nen a l'é la reclam esagerà a pro djë Stat Unì. An sò tòch, an pitura jë Stat Unì coma s'a fusso 'l sénter ëd la libertà e dla democrassìa. E a la pija a la longa. A part dai Pare Fondator e a riva tòst a la Guera 'd Secession. A fa tanta bela retòrica ansima a j'italian ch'a l'han combatù da le doe part ëd costa guera, an ësventajand sò bel tricolor. Contut an dis nen da che part a stasìa la rason. Për col pòch ch'i na sai mi, jë stat dël nòrd, për anandié la revolussion andustrial coma an Inghiltèra, a l'avìo damanca 'd sòld.

Ëd sòld ch'a l'avìo nen.

A l'han sërcà 'd coinvòlge jë stat dël sud ch'a l'han respondùje piche, an disandje che pitòst d'arzighé ij sò sòld ant n'aventura ch'a j'anteressava nen a sarìo separasse da la federassion. E jë stat dël nòrd a l'han faje la guera, a l'han vagnala e, ardovù 'l sud a la miseria, a l'han dovrà le richësse ch'a l'avìo pijaje për fé soa rivolussion andustrial.

A sarà 'dcò stàita n'operassion util, ma nen ëd sigur na dimostrassion ëd libertà e 'd democrassìa.

Për tut l'ùltim secol dël milani jë Stat Unì d'America a l'han spantià an tut ël pianeta mòrt e dëstrussion an disand-ne, a noi ciola, ch'a l'era për dësfende nòste libertà e democrassìa.

Da le senten-e 'd milen-e 'd mòrt d'Hiroshima e Nagasaki a son passà a la Corea, al Vietnam, për parlé mach ëd le guere a la lus dël sol, e, a la finitiva, a son rivà, l'ann passà, a la guera dl'Afghanistan.

A propòsit, i l'eve notà che dë ste guere a l'han vagnane gnanca un-a?

Tanti mòrt për gnente donca. Fòra, bin antendù, ëd j'utij për ij fabricant d'arm.

Peuj a-i son le guere stermà, cole ant le quaj a l'é antrigà la CIA, coma cola an Sudamerica a pro e contra dij produtor ëd dròga e cole dovùe a la "guera freida" ch'a l'ha portà a creé an Afghanistan n'armeja stermà 'd terorista contra j'anvasor russi, a la testa dla qual a l'avìo ciamà, instruì e finansià con ëd bej sòld, Bin Laden.

E le guere d'àuta finansa? Për tanti e tanti ani a l'han ampestà 'l mond con sò DDT anans ch'a fusso obligà a arconosse ch'a l'era 'n tòssi.

Adess a l'é torna ora: da na part a-i é la salute dla gent dël mond e da l'àutra j'Organism Geneticament Modificà ch'a la buto an arzigh an regaland, contut, a le multinassionaj merican-e 'n bel baron ëd dòlar.

Ancor na nòta cita cita: ant la libera, democràtica e sivil Califòrnia un consijé dël govern local a l'avìa slansà, 'n pàira d'ani andarera, la proposission che ij clòssard a fusso butà "a deurme për sempe" përchè ch'a son nen un bel ëspetacol për ij turista.

Na bela profession ëd siviltà, democrassìa e libertà. É-lo pa vera?

Se për noi europengh l'Islam a l'é 'l nemis, la religion dël dòlar e ij sò praticant american a son d'amis da pijé con le mòle. Noi europengh i l'oma 'l mostragi 'd vint secoj dë stòria e la cossiensa dj'eror comëttù ant un passà davzin ch'a peulo dene le qualità për creé në stat federal genit formà da tante cite nassion con soe carateristiche etniche e colturaj gropà fra 'd lor. Në stat përfetament an gré 'd dësfende soe frontere e, për felo an tuta tranquilità, a dovrìa anans ëd tut sbate fòra dai sò termo ij milion d'islamich e le desen-e d' base merican-e. Në stat ch'as feissa ij sò afé e mach coj, con bon-a pas ëd l'Islam e dël Dé dòlar. A basterìa vorejlo për dabon.

I l'avrìa finì, ma i veuj fé ancor un cit dëscors diret a madama Fallaci.

Un dëscors an sij drapò. Chila, madama Fallaci, a spatara për tut sò lìber dij "osana" a pien-e man për ël tricolor italian. Un drapò nassù dël 1800 quand ch'i j'ero colònie fransèise (e a noi piemontèis la Fransa a l'avìa argalane n'autër tricolor: ross, bleu e groson).

Un drapò ch'a l'ha compagnà col Risorgiment vorsù da na pugnà d'esaltà, na brassà d'afarista (dzortut lombard e toscan) e në strop ëd mafios antant che a la gent ëmnùa a-j' n'anfasìa pròpi gnente.

Un Risorgiment al qual a l'avìa partessipà 'd mala veuja 'l frel pì vej ëd mè bon grand, mòrt ant la bataja 'd San Martin dël 1859.

A ved, madama Fallaci, mi i l'hai n'autër drapò e d'àutri arferiment ideològich përchè, dëdlà dle nòte dla burocrassìa, mi i son nen italian: mi i son piemontèis. Mè drapò a l'é la cros bianca an camp ross, bordà 'd bleu e con ël lambel bleu; col drapò ch'a l'ha compagnà l'esercit piemontèis ant le tante bataje vagnà con coragi, lòn ch'as peul nen disse dl'esercit italian.

Él prim dij mè arferiment ideològich a l'é la prima midaja d'òr dij carabinié, Gioann Batista Scapassin d'Ansisa, massà, dël 1834, an Savòja, da në strop d'arvirà 'd Mazzini, comandà da 'n tal Ramòrino, për ess-se arfudà 'd rende onor al tricolor.

A propòsit ëd Ramòrino, italian ëd Genoa: quaich ani apress a l'era stàit anrolà, për pression polìtiche, ant l'esercit piemontèis e nominà general. A l'era peuj stàit fusilià dël 1849 për tradiment ant la bataja 'd Noara.

L'autër mè arferiment ideològich a l'é la "Carta 'd Civass", col document sotsignà 'l 19 dë dzèmber dël 1943, ant ël qual ij comandant ëd le Brigade partisan-e dle vaj Pelis e d'Aosta, a scrivìo ciàir përchè a 'ndasìo a combate e, forse, a meuire.

Col document a l'avìa avù gnun rëscontr ant l'elaborassion ëd la Costitussion ëd la Repùblica Italian-a, republica nassùa, sì, da la Resistensa, ma butà 'nsema dai partì polìtich, con n'euj ëd rësguard ai sò anteresse.

Col përsonagi e col document a son l'arsunt ëd nòsta dignità 'd pòpol e i veuj che j'italian coma chila, ch'a l'han già robane tuti ij prodot ëd nòst servel e 'd nòst travaj, a sàpio che cola dignità a peulo nen roben-la e che noi i la barateroma mai con gnente.

Cerea a chila e ... ardì Piemontèis.

Beppe Burzio

Leteratura piemontèisa
Sagi
Beppe Burzio