La Bibia piemontèisa/Testament Vej/Ester/Ester 9


Éster

9

L'arvangia dij Giudé dzora dij sò nemis 

Ora, ant ël mèis ch'a fà dódes, ch'a l'é Adar, ant ël di ch'a fà tërdes dël midem mèis, quand che ij comandament reaj e ij sò decret a son intrà an vigor, a son ëstàit ij Giudé a soa vira ch'a l'han crasà coj ch'a l'avìo con lor. An tute le provinse dël rè Assuer, j'Ebreo a son butasse ansema contra tuti coj ch'a l'avìo complotaje contra. Gnun a podìa arzistje: la tëmma dij Giudé a pèisava ansima a tut ël pòpol. E tùit ij grand ufissiaj ëd le provinse, ij sàtrap, ij governador, ij fonsionari dël rè, tuti a l'han giutà j'Ebreo për tëmma 'd Mardoché.

Mardoché a l'era an efet un grand përsonagi 'nt la ca dël rè, e soa arnomansa a së spantiava travers tute le provinse: Mardoché a vnisìa sèmper pì amportant.

Adonch ij Giudé a l'han crasà tùit ij sò nemis a colp dë spa. A l'é stàit në stermini, e lor a l'han fàit lòn ch'a l'han vorsù dij sò aversari. An Susa, mach ant la sitadela, ij Giudé a l'han massà sinchsent òm. A l'han massà Farsandata, Delfon, Espata, Porata, Adalìa, Aridata,  Efermesta, Arisai, Aridai e Vaisata, ij des fieuj d'Aman l'Agagita, ma sensa vorèisse pijé soe sostanse.

Col di midem ël nùmer ëd coj ch'a j'ero stàit massà 'nt la sitadela 'd Susa a l'é stàit portà a conossensa dël rè. Ël rè a l'ha dije a la regin-a Ester: "Ant la sitadela 'd Susa ij Giudé a l'han massà sinchsent òm e ij des fieuj d'Aman; lòn ch'a l'avran mai fàit ant j'àutre provinse dël rè? Lòn ch'it veule adess? At sarà dàit. Lòn ch'at pias ëd pì? A sarà fàit!” Anlora Ester a l'ha dije: "S'a-j pias parèj al rè, ch'as peussa përmette ai Giudé ch'a son an Susa 'd fé 'dcò doman lòn ch'a l'era stàit decretà për ancheuj; ch'a sio pendù al pal ij des fieuj d'Aman". Ël rè a l'ha comandà ch'as fèissa për parèj. Ël decret a l'é stàit promulgà a Susa. Ij des fieuj d'Aman a son ëstàit pendù al pal. Ij Giudé ch'a j'ero an Susa a son ancora butasse ansema, a l'han dësfendù soa vita e a son butasse a la sosta dj'atach dij nemis; a l'han massà stantessinchmila 'd coj ch'a l'avìo con lor, ma a son pa dasse a marodé. Lòn ch’a resta dij Giudé ch’a j’ero për tute le provinse dël rè a son butasse ansema për podèj arziste da lor e për trové d’arpòs dai sò nemis. A l’han massà stantesinch mila dij sò aversari, ma a l’han nen confiscà soe proprietà.

Sòn a l'é capità 'l tërdes dël mèis d'Adar; ël quatòrdes a son arposasse e a l'han fane un di 'd disné e 'd gòj.

La sorgiss ëd la festa dij Purim 

Ma ij Giudé ch'a j'ero an Susa a son radunasse 'l tërdes e 'l quatòrdes ëd col mèis; ël quìndes a son arposasse e a l'han fane un di 'd disné e 'd gòj. Për sòn ij Giudé dla campagna, ch'a stan an dle sità nen sircondà da 'd muraje o an dle cassin-e, a fan dël quatòrdes dël mèis d'Adar un di 'd gòj, ëd disné e 'd festa, andoa che tuti as mando 'd present un con l'àutr.

Mardoché a l'ha scrivù tut sòn e a l'ha mandà 'd litre ai Giudé ch'a j'ero an tute le provinse dël rè Assuer, davzin e lontan, për ëstabilì che tùit j'agn a selebrèisso 'l quatòrdes e 'l quìndes dël mèis d'Adar. Për che coj di-lì a son ij di che ij Giudé a l'han avù treva da j'atach dij nemis e 'l mèis che 'l sagrin a l'é vnùit gòj, ël deul festa, e për ch'a fusso di d'argioissansa; andoa ch'as mandèisso 'd cadò l'un con l'àutr e ch'as fèisso 'd don ai pòver.

Ij Giudé a son angagiasse a mandé anans lòn ch'a l'avìo già ancaminasse a fé e che Mardoché a l'avìa dit. Aman, an efet, ël fieul ëd Camdata l'Agagita, ël nemis ëd tùit ij Giudé, a l'avìa tramà contra j'Ebreo për dësbleje e a l'avìa campà 'l Pur, visadì la sòrt, për confondje e për feje meuire: ma quand che Éster a l'é presentasse al rè, cost-sì a l'ha comandaje ëd document ëscrit che la trama balorda d'Aman contra dij Giudé a fussa fàita tombé an soa testa e che chiel e ij sò fieuj a fusso pendù.

Për lòn coj di-lì a son ëstàit ciamà "Purim" da la paròla Pur. Conforma tut ël contnù 'd cola litra, për lòn ch'a l'avìo vëddù e ch'a l'era capitaje, ij Giudé a son franch angagiasse, ansema a soa dissendensa e a tuti coj ch'a son giontasse a lor, a selebré tùit j'agn doi di, scond le disposission ëd lòn ch'a l'é scrivusse e a la data stabilìa. Coj di a l'han da esse selebrà da tute le generassion, an tute le famije, an minca na provinsa, an tute le sità; coj di 'd Purim a venta mai chité ch'a sìo comemorà tra ij Giudé e soa memòria a dovrà mai perdse trames a soa dissendensa.

La regin-a Éster, fija d'Abicail e 'l Giudé Mardoché a l'han ëscrivù con tùit ij soen costa sconda litra. A l'han mandajla a tùit ij Giudé 'nt le sentevintessèt provinse dël règn d'Assuer, përchè ch'a l'avèisso pas e vrità, e për ëstabilì sti di dël Purim an soe date precise, coma ch'a l'avìa comandaje 'l Giudé Mardoché e la regin-a Ester, e coma che lor midem a l'avìo fissaje për lor e për soa dissendensa, an occasion ëd digiun e 'd soa anvocassion. Un comand d'Ester a l'ha stabilì le sircostanse 'd costi Purim e a l'é stàit ëscrivù un lìber.

Nòte 

Bibia
Testament Vej
Ester