La Bibia piemontèisa/Testament Vej/Proverbi/Proverbi 28


Provèrbi

28 

Col ch'a l'é sensa religion, a scapa combin che gnun a-j cora dapress, ma ij giust a son tant ardì coma ‘d leon giovo.

Cand ch’a-i é ‘d corussion moral ant un pais, sò govern a tomba fàcilment. Mach ij governant ëd sust ch’a l’han ëd competensa a cisso la stabilità.

Un povròm ch’as fà opressor ëd n’àutr povròm a smija a na pieuva fòrta ch’a ruin-a ‘l racòlt.

Coj che a trasgredisso la Lege a làudo ij pervers, antramentre che coj che a fan conform a la Lege a-j fan la guera.

Ij gram a capisso pa la giustissia, ma coj ch’a sërco Nosgnor a capisso tut.

A l’é mej esse pòver ma onest che disonest e në sgnor.

 Ij giovo ch’a rispeto la Lege 'd Nosgnor a son ëd sust, ma coj ch’a van con chi ch’a fà sempe ribòta a pòrto dzonor a sò pare.

Chi ch'a fà chërse sò patrimòni con lë strossinage e j'anteresse a lo mugia për col ch'a l'ha pietà dla pòvra gent.

Nosgnor a l’ha ‘n ghignon j’orassion ed coj ch’a dan pa da ment a soa Lege.

Coj ch’a ‘ngabiolo ij giust për mneje ant na stra sbalià, a tomberan lor ant na tampa, damentre coj ch’a son onest a ‘rseivran ëd boneur.

Jë sgnor a podràn ëdcò pensé d’esse furb, ma ij pòver ch’a l’han ëd disserniment a san lòn ch’a l’é la vrità ch’a-j riguarda.

A l'é na gòj gròssa cora che ij giust a trionfo, ma, se j’émpi a rivo al podèj mincadun a së stërma.

Chi ch’a stërma ij sò pecà a l'avrà pa ‘d bon ésit; col ch'a-j confëssa e a chita 'd feje a ‘rseivrà 'd misericòrdia.

Coj ch’a l’han tëmma ‘d fé ‘l mal a son bonorà, ma col ch'as fà vnì ël cheur dur a tombrà ant ël mal.

Coma ‘n leon ch'a breugia o n'ors pront a l'avàit, parèj a l'é për ij pòver n’òm gram al podèj. 

Un ch’a stà al govern e ch’a l’é pien d’angordisa a l’é pròpi sensa sust, ma chi ch’a l’ha ‘n ghignon ij guadagn dzonest a farà pì longh ij sò di.

La cossiensa tormentà d’un sassin a lo portrà a la tomba: giutlo pa!

Na përson-a sensa arprocc a sarà salvà, ma chi ch’a sërca dë strà stòrte a l’é sicur ch’a tombrà.

Chi ch’a travaja con diligensa soa tèra a sarà bondos ëd pan, ma col ch'a fà ‘d castej an ària a sarà frapà da la miseria.

L’òm ch’as peul fidess-ne a l’avrà d’arcompense grande, ma chi a va mach an serca ‘d guadagn fàcij a restrà pa sensa sò castigh.

Manifesté ‘d preferense a l'é pa bin, ma as peul fé ‘dcò mal për un tòch ëd pan.

Ël rancin a sërca ‘d richësse e a sà pa che la miseria a lo speta.

Col ch’a fà ‘n rimpròcc giust a n’àutr, a la fin a l’avrà pì ‘d bon ésit che fé d’adulassion.

Col che a ròba a sò pare e a soa mare e a pensa ch’a sìa pa ‘n pecà, chiel-lì a l’é nen mej che ‘n sassin.

Na përson-a ‘ngórda a cissa mach ëd ruse, ma l'òm ch’a l'ha fiusa an Nosgnor a trovrà prosperità.

Chi ch’a l’ha fiusa mach an lòn ch’a-j dis ël cheur a l’é sensa sust, ma chi ch’a marcia an sla via dla sapiensa a sarà salv.

Col ch’a dà generos ai pòver a l'avrà mai fam, ma maleur a col ch’a fà visa 'd nen vëdd-je.

Cand che ‘d gent émpia a l’é al control d’un pais, tùit a van a stërmesse. Cand che, tutun, lor-lì a meuiro, ij giust as moltìplico.

Nòte 

Bibia
Testament Vej
Proverbi