Salve Valtingòjer/Ij miliard a chi a van a gelsomin o ai fasan?/Scond at
Artorn

Ij miliard a chi a van a gelsomin o ai fasan?

S I P A R I

SCOND AT 
LA SÈIRA DL'ISTESS DÌ. LA SEN-A A L'É LA MIDESMA DËL PRIM AT. CENSO, BARBARA E GELSOMIN A L'HAN PEN-A FINÌ 'D MANGÉ SIN-A. GELSOMIN A L'É TORNA STRAVACÀ AN SLA POLTRON-A E A L'HA "TOPOLINO" AN MAN. CENSO A L'É ANCAMIN CH'A DËSPRONTA E A RANGIA TOVAJA E SARVIËTTE ANT ËL TIROL. A L'É ANRABIÀ E AS VËDD DA COME A DEURB E A SARA 'L TIROL. BARBARA A RAMASSA VIA LE FËRVAJE DROCÀ AN TÈRA.

SEN-A PRIMA 
BARBARA, CENSO E GELSOMIN

CENSO          - (D'ANRABIÀ) MA VARDA S'AS PEULO CAMPESSE VIA IJ SÒLD PARÈJ! CON NA CHIROMANTA PEUI!

BARBARA     - (A CENSO) SAH LÀ! ADESS A-I É PA DAMANCA CH'IT ANRABIE PARÈJ. I L'HAI VIST LA RECLAM AN SËL GIORNAL E I L'HAI PENSÀ BIN ËD TELEFONEJE A STA CHIMARAN.....CHIRIMAN......CHITARAM.......CHIRCATRAM.....A STA MAGA LÌ.

CENSO          - (COME ANZORA) IT L'AVÌE DA SPETEME MI E I LO DECIDÌO ANSEMA, S'A L'ERA DA CIAMÉ! E QUANDI CH'I SON RIVÀ IT PODÌE ALMENO DIM'LO SÙBIT!

BARBARA     - (PASIANTA) E A VÀ BIN. IT L'HAS RASON, MA I SON DËSMENTIAMNE. E PEUI I SOMA BUTASSE A CIACIARÉ CON COLA GIORNALISTA E A L'É PASSAME D'AN MENT. MA IT VËDDRAS. A L'É UN-A AN GAMBA. NA VERA MAGA CH'A VEN DIRETAMENT DAL PAKISTAN! IS NA  PENTIROMA NEN!

CENSO          - (COME ANZORA) SENT MILA LIRE SGAIRÀ! SENT MILA LIRE CH'A PODÌO SERVE PËR QUAICÒS ËD PÌ ÙTIL.

GELSOMIN   - EH SI! I L'AVRÌA PRÒPE DAMANCA D'UN PÀIRA DË SCARPE NEUVE.

CENSO          - (UN PÒCH PÌ CALM) È, IT VËDDE?

BARBARA     - (A CENSO) MA S'I L'HAI PEN-A CATAJ-JË SABA PASSÀ!

GELSOMIN   - A MI AM SERVO COLE DA BALON!

CENSO          -(SARCÀSTICH)ECCÒ, BRAV! COLA SI CH'A L'É N'ESIGENSA "INDEROGABILE"!

BARBARA     - (A MINO, DOSSA) PREOCUPTE NEN, GIOJA! CON IJ MILIARD DL'EREDITÀ IT PODRAS CATETE LA FÀBRICA DLE SCARPE DA BALON. (A CENSO, DECISA) E PEUI, SE LA MAGA A FONSION-A, I L'AVROMA NEN DA CIAMEJE AGIUT A COL MONTÀ 'D GIULIO CESARE. PA VERA? E STE SENT MILA LIRE I-J PIJO DAI MÉ RISPARMI PËR LA PLISSA! I PEUSS SI O NÒ SACRIFICHÉ QUAICÒS PËR MÉ FIEUL?

GELSOMIN   -  GRASSIE MAMA. PEN-A CH'I L'ÀBIA IJ MILIARD, IT NA CATO PEUI MI A DOSEN-E 'D PLISSE 'D VISON!

CENSO          - (CON FÀUSSA PREOCCUPASSION) TÈH, I LO SAVÌA! FÀBRICHE DË SCARPE, DOSEN-E 'D PLISSE! EH? I L'EVE VIST! I SOMA GIÀ BELE MANGIASSE IJ MILIARD ANT UN GNENTE E I SOMA TORNA PÒVER!

GELSOMIN   - STÀ TRANQUIL, PAPÀ! CON ËL MÉ STIPENDI DA ONOREVOL........

CENSO          - (A LO ANTEROMP RIJOLAND) È, È, CAMPA CAVAL...... VA AVANTI A LESE SEMPRE "TOPOLINO" TI E A SARÀ DIFICIL CHE A TOA MARE IT I-J CATE FIN-A MACH UN CÒL  ËD TARPON, ÀUTR CHE LE PLISSE 'D VISON! (A BARBARA) E QUANDI CH'A VNIRÌA STA... STA... MINCION-A-TOROLO?

BARBARA     - A SARÀ SÌ A MOMENTI.

CENSO          - (DA FÀUSS ANRABIÀ) ECCÒ, BIN! GNANCA 'L TEMP ËD PIJÉ 'L CAFÈ!

BARBARA     - MA S'IT L'HAS MAI PIJALO 'L CAFÈ LA SÈIRA!

CENSO          - (COME ANZORA) EBIN? STASÈIRA A L'É VNUME VEUJA DËL CAFÈ E DIJ BËSCOTIN! A VALO BIN?

BARBARA     - (PASIANTA) SENT CENSO, 'L CAFÈ IT LO FASO DÒP, QUANDI CH'A-I É SÌ LA MAGA. PËRCHÈ CH'IT BÈIVE NEN UN GOBLÒT ËD MOSCÀ CHE MI IT PÒRTO DA SÌ UN ËD COJ BËSCOTIN CH'I L'HAI FÀIT PËR ËL CIT?

CENSO          - (COME ANZORA) NEN UN! I NA VEUJ NA DOSEN-A 'D BËSCOTIN!

BARBARA     - (PASIANTA) VA BIN, VA BIN. IT NA PÒRTO SINCH! (A MINO) IT NA VEULE DCÒ TI, MINO?

GELSOMIN   - NÒ, I L'HAI GIÀ  MANGIANE 'N BARON PRIMA 'D SIN-A. (BARBARA VIA)

CENSO          - (DA SOL) ECCÒ PËRCHÈ CH'A L'AVÌA PÒCA FAM A SIN-A! (MENTRE CH'A TIRA FÒRA LA BOTA DËL MOSCÀ E UN BICER DAL BUFÉ) S'A-I J’É NA RÒBA CH'A FÀ BIN MIA MADAMA, A SON IJ BËSCOTIN! PRÒPI BON, I SAVÈISSE! I DOVRÌE SAGIEJE! MACH CHE AM NA DÀ MAI GNUN GNANCA A MI, FIGUROMSE A VOJÀUTRI. A SON SEMPRE TUTI PËR ËL CIT CHE A L'HA DA CHËRSE, A DIS CHILA. PRIMA, QUANDI CH'I J'ERO SPOSIN, SI CH'I L'HAI MANGIANE! TUTI IJ DI A COLASSION E A LA SÈIRA DÒP SIN-A, PRIMA D'ANDESSE A COGIÉ! OH GIÀ, ANTLORA NOI I L'AVÌO NEN LA TELEVISION! PEUI....... BAH! COMUNQUE, DÒP TRANT'ANI CHE I SOMA ANSEMA I LA CONÒSSO BIN MIA FOMNA!  FÉ L'ANRABIÀ QUAICH VÒLTA A REND. SE I FASÌA NEN PARÈJ IM GUADAGNAVA NEN BËSCOTIN E MOSCÀ! EH SI! A VENTA SAVÈJ SFRUTÉ TUTE LE POSIBILITÀ, MÉ CAR! (A SON-A 'L TELÉFONO E CENSO A VÀ A RËSPONDE.) PRONTO?......

BARBARA     - (MENTRE CHE CENSO A PARLA AL TELÉFONO, BARBARA A TORNA AN SEN-A CON AN MAN UN PIATIN CON ËD BËSCOTIN TIPO LENGA 'D GAT. A LO PÒSA AN SLA TÀULA E A CONTA IJ BËSCOTIN: A-I NA J'É SINCH GIUST! ANTLORA A NA GAVA UN E, AL PÙBLICH)  SINCH A SON TRÒPI; A-J DAN PESANTOR DË STÒMI! (PEUI A-I FÀ 'N SEGN CON LA TESTA A CENSO COME PËR DIJE: "VARDA CH'A SON LÌ" E A SEURT TORNA PORTAND-SE VIA 'L BËSCOTIN)

CENSO          -  .........  CENSO NEN CERVO, TÒTA! ......... SI,SI I L'HAI PRO CAPILO CH'A L'É CHILA! A-I VÀ PA TANT! ......... (SARCÀSTICH) È, SI! DA LA VOS........ ËL FEUJ?....... A L'HA DËSMENTIALO AN SLA TÀULA!....... COME A DIS? CHE SONO APPUNTI IMPORTANTI?.... MA CH'AM FASA 'L PIASÌ! A L'HA FÀIT SÙ 'N PASTISS!...... ECCÒ BRAVA CH'A VEN-A DOMAN DÒPDISNÀ CHE JË SPIEGO!........ CEREJA, NEH! (A PÒSA LA CORNËTTA) AM CIAMA S'I L'HAI CONOSSULA DA LA VOS, STA BALENGA CH'A L'É GNANCA BON-A D'AMPRENDE UN NÒM FACIL COME 'L MÉ! (CITA PÀUSA) SAH! CH'I TASTA STI BËSCOTIN! (A S'ANSETA A TÀULA E AS VERSA UN GOBLÒT ËD MOSCÀ. PEN-A CHE CENSO A L'HA FINÌ D'AMPINISSE 'L BICER A SON-O A LA PÒRTA. BARBARA ANTLORA A RIVA 'D CORSA AN SEN-A E LESTA A-I GAVA DA SOTA 'L NAS A CENSO MOSCÀ E BËSCOTIN E A-I PÒRTA AN CUSIN-A. CENSO A RESTA 'N MOMENT AMBAJÀ, PEUI A S'ÀUSSA E A VÀ A DEURBE).

BARBARA     - (ANDASEND AN CUSIN-A) IT JË MANGE DÒP! ADESS A-I É LA MAGA, VA A DEURBE! (DOSSA A GELSOMIN CHE A L'ERA STRAVACASSE AN SLA POLTRON-A CON NA GAMBA AN SËL BRASS DLA MIDEMA) E TI FÀ 'L BRAV MINO E TIRTE SÙ DA LÌ.

GELSOMIN   - (CON TANTA LENTËSSA AS TIRA A SETÉ. MINO A L'HA DA FÉ NA SEN-A A SOGET COME SE A-J PEISÈISSA ASSÉ BUTESSE COMPOST. PARÈJ A AMPINISS ËL TEMP MÒRT CH'A-I SARÀ MENTRE CHE 'L PARE A VÀ A DEURBE E A TORNA)

SEN-A SCONDA 
CENSO, GELSOMIN E GIULIO CESARE

CENSO          - (A RIENTRA CON GIULIO CESARE) A-I É GIULIO CESARE, BARBARA!

GIULIO CESARE - (BEL  GIOVO, ELEGANT E DËSGENÀ. SORIDENT, DECIS E SICUR ANT ËL PARLÉ. A PARLA CON LA "EVVE") BON-A SÈIVA A TUTI! ANTLOVA VERCINGETÒVIGE, I SOMA PVONT PËV ANDÉ A VOMA? (NË SGUARD A LÒN CHE MINO A LES  - ËL "TOPOLINO"- PEUI, MALISSIOSAMENT) BVAV! I VËDDO CH'IT SES GIÀ ANCAMIN A DOCUMENTETE AN SIJ TANTI PVOBLEMA CHE A SAGRIN-O NÒSTVA SOCIETÀ! IT FASE BIN PËVCHÈ, AN POLÌTICA, A VENTA ESSE PVEPAVÀ E PVONT A CAPÌ AL VÒLI.

GELSOMIN   - (NA FRISA OFENDÙ) PËRCHÈ? AS PEUL GNANCA PÌ RIPOSESSE NA FRISA? I L'HAI GIÀ STUDIÀ TANT ËSTAMATIN!

GIULIO C.      - (SEMPRE SORIDENT E DIPLOMÀTICH) I SCHEVZAVA, I SCHEVZAVA. I LO SAI PRO CHE TI, DA BON POVTIÉ DA BALON, IT SES BIN ALENÀ A "AFFEVVAVE TUTTO AL VOLO" MÉ CAV COEVEDE. (BIN CARCÀ)

SEN-A TERSA 
BARBARA E DETTI

BARBARA     - (DA SOLA, INTRAND) A-I MANCAVA MACH PÌ CHIEL-SÌ! PRÒPI ADESS CH'A DEV RIVÉ LA MAGA! (PEUI SORIDENTA) OH, CIAO! I TË SPETAVO NEN STASÈIRA! (A VA TACÀ A MINO, A-J PÒSA NA MAN AN SLA SPALA)

GIULIO C.      - CIAO MAGNA! (CON MALISSIA, MA SEMPRE SORIDENT) EH I L'HAI PVO PVOVÀ A TELEFONEVE, MA I SON NEN RIUSSÌ; A-I ERA UN CONTAT DVÒLO. AM VËSPONDÌO SEMPVE DOI GNÒCH CH'AS CHËVDÌO D'ESSE FUVB! ANTLOVA, CAVA MAGNA, IT SAS, (CON INTENSION) I L'HAI SPETÀ CHE LA LANCËTTA LONGA DLA MIA MOSTVA A FÈISSA QUÀICH GIV COMPLET E I SON ËVNÙIT A TVOVEVE 'D PEVSON-A.

CENSO          - (SORPRÈIS) NÒSTR TELÉFONO A FONSION-A NEN? PURA I L'HAI PEN-A PARLÀ ADESS!

GIULIO C.      - (SEMPRE CON MALISSIA E SORIDENT) ANTLOVA AS VËDD CHE A L'É 'L MÉ CH'A  FONSION-A NEN. S'I L'AVÈISSE SENTÙ! (CON INTENSION) CAVA MAGNA E MÉ CAV VEVCINGETÒVIGE, PVOPE DOI TOVOLO, IGNOVANT E VILAN!

BARBARA     - (SËCCA) A L'É PA 'L CAS D'OFENDE!

CENSO          - MA A DISÌA PA A TI!

GIULIO C.      - (SEMPRE CON ALUSION) CEVTO CHE 'D NÒ! I PAVLAVA 'D COJ DOI PANADA BALENGO CH'AM VËSPONDÌO ANCHEUJ DÒP MESDÌ AL TELÈFONO.

CENSO          - (A GIULIO CESARE) MA PËRCHÈ, CÒSA A L'HAN RËSPONDUTE?

BARBARA     - (A CENSO) MA LASSA PERDE! GIULIO CESARE A L'HA TANT DA FÉ E A L'HA DA ANDESS-NE SÙBIT! A L'HA NEN TEMP PËR CONTENE STE STUPIDADE. NEH, GIULIO CESARE, VÀ PURA S'IT L'HAS PRESSA. E PEUI COSTE A SON CÒSE CH'A N'ANTERESSO NEN.

GELSOMIN   - (DA FURB, DASENDJE ËD GHËMMO A BARBARA) SICURA! E PEUI MI E MAMA I LO SOMA GIÀ CÒSA..... (SOA MARE A-I DÀ UN CÀUSS ANT LA CAVIJA PËR FELO STÉ CIUTO) AHJA!.. MAMAAA?!! (STO "MAMAAA" A L'É COME DÌ "CÒS'IT FASE?!!")

BARBARA     - (CARËSSANDJE LA TESTA) SÌ, TESÒR! A L'É SÌ TOA MAMIN-A!

GELSOMIN   - È, I L'HAI SENTUTE VÀ!

BARBARA     - (A GIULIO CESARE) ANCHEUJ A L'HA PIJÀIT UN CÀUSSON GIUGAND A BALON, PÒVRA STÈILA, E ADESS A-J FÀ TANTA MAL! PA VERA MINO?

GIULIO C.      - (CH'A L'HA NOTÀ LA SEN-A DËL CÀUSS, CON MALISSIA) EH, VEVCINGETÒVIGE, DCÒ AN POLÌTICA, S'I TË STAVASS NEN ATENT A LE PAVÒLE CH'IT DISE IT PIJEVASS TANTI CÀUSS. METAFÒVICH, MA SEMPVE DOLOVOS. LA LENGA A VENTA SAVÈILA DOVVÉ A TEMP E PÒST.

GELSOMIN   - (MINACIOS) QUANDI CH'A L'É ORA I SAI PRO DOVRELA! (A SERCA 'D RANGELA) MI, PËR ESEMPI, A COL BADÒLA D'ANCHEUJ AL TELÉFONO......(A-J RIVA N'ÀUTR CÀUSS DA SOA MAMA) MA TORNA, MAMAAA?!! AHJA!!

BARBARA     - ÒMMI, PÒVR CIT! MA AT FÀ PRÒPI MAL PARÈJ, GIOJA? ADESS IT FASO IJ PAPIN, NEH!

CENSO          - (CH'A SÀ GNENTE, A MINO) ËD CHE BADÒLA IT PARLE? CHI A L'HA TELEFONÀ ANCHEUJ?

BARBARA     - (A CENSO) ANCHEUJ A L'HA TELEFONÀ PRÒPI GNUN, AMBELESSÌ! (A GIULIO CESARE TUT D'UN FIÀ)BIN, GRASSIE DLA VISITA NÈH, E N'ÀUTRA VÒLTA FËRM-TE 'N PÒCH ËD PÌ! IT SES SEMPRE 'D CORSA E I PODOMA PA MAI CIACIARÉ ANSEMA! E SALUTME IJ TÒ E DISJE CH'A VEN-O A TROVENE QUÀICHE VÒLTA! (A-J DÀ LA MAN E A LO BASA) CIAO NÈH, E STÀ ALEGHER!

GIULIO C.      - (A RESTA ANTERDOÀ E, DA SOL) VAVDA, VAVDA! A VEULO SBATME FÒVA! (FÒRT)  MA MI I SON ËVNÙIT A PAVLEVE DL'EVEDITÀ. I L'HAI PENSAJE ANSIMA, I SON CONSIJAME CON CHI CH'I SAI MI E I SON SÌ CON NA PVOPÒSTA CH'I CHËVDO CH'A SIA MOTOBIN ANTEVESSANTA PËR VIVÉ A PIJÉ NÒSTVA EVEDITÀ.

BARBARA     - (ARSENTÌA) NÒSTRA EREDITÀ? COLA 'D MÉ GELSOMIN IT VORAS DÌ!

CENSO          - E SENTOMA STA PROPÒSTA, BARBARA.

GIULIO C.      - MÉ PAVTÌ A SAVÌA DISPONIBIL A DËSCUTE DLA FACENDA E, SE 'L GIEUGH A VAL LA CANDÈILA........., SE A-I FUSSA LA VÒSTVA DISPONIBILITÀ A DIVIDE LA TOVTA....... IM CAPISSE, AS PODVÌA VËDDE 'D FEJE FÉ A VEVCINGETOVIGE NA PVEPAVASSION ËSPECIAL......

BARBARA     - (A GIULIO C.) PODOMNE NEN PARLENE DOMAN? (A CENSO) IT SAS CHI A RIVA, NÒ?

CENSO          - (A BARBARA) CIUTO NA MINUTA! (A GIULIO C.) VA AVANTI!

GIULIO C.      -  ......PEUI I-J TVOVEVÌO 'N COLEGI SICUV.....  E CHIEL A SAVÌA ONOVEVOL! AS PODVÌA TENTESSE, NÒ?

CENSO          - SI, MA DIVIDE LA TORTA......COME?

BARBARA     - LE MIE TORTE AS DIVIDO NEN! I-J MANGIOMA TUTE AN FAMIJA NOI!

GELSOMIN   - SPECIE COLE CON LE NINSÒLE CH'A SON LE PÌ BON-E!

CENSO          - E LASSELO PARLÉ! DIVIDE, COME?

GIULIO C.      - (TRANQUILISSANT) MA, IT SAS, BAVBA, ËL PAVTÌ A L'HA DA SOSTEN-E TANTE SPÈISE PËV L'ISTVUSSION, PEUI LA VESPONSABILITÀ CH'AS PIJA VEVS J'ELETOV, CONVINCE A SCVIVE ANT LE PVEFEVENSE UN NÒM AL PÒST D'UN ÀUTV A COSTA MOTOBIN CAV..... ECCETEVA, ECCETEVA...... COMONQUE A JË STAVÌO A FÉ A MES!

CENSO          - EBIN, UN MILIARDÒT  A L'É MEJ CHE GNENTE! CÒSA IT NA DISE TI, BARBARA?

BARBARA     - CHE IJ MILIARD A JË SPETO TUTI DOI A MÉ MINO E AS FÀ GNUN-E MECE!

GIULIO C.      -  NÒ, UN MOMENT! A SAVÌO NEN IJ MILIARD DA DIVIDE. MES A PV'UN A VEUL DÌ NA CÒSA A PV'UN. A VEVCINGETOVIGE 'L CADVEGHIN AL PAVLAMENT E AL PAVTÌ IJ MILIAVD DL'EVEDITÀ!

CENSO          - (IRÒNICH) GIUST! A MES: NA CÒSA A MI E L'ÀUTRA A TI! SENT, DISJE A TÒ PARTÌ CHE STO MES E MES CH'A PROPON A PEND NA FRISA TRÒP VERS MARENDA. SE A L'HAN NA PROPÒSTA PÌ SERIA I NA PARLEROMA.

BARBARA     - VARDA, GIULIO CESARE, ADESS IT DOVRÌE PRÒPI SCUSENE IT SAS, MA NOI I SPETOMA NA PERSON-A CH'A VEN A TROVENE E A SARÀ SÌ A MINUTE. E CON CHILA I PODRÌO DCÒ RISÒLVE .......

GELSOMIN   - (A LA ANTEROMP)....EH SI, PËRCHÈ I SPETOMA NA MA.......(E A-J RIVA N'ÀUTR CÀUSS) MAMAAA!!!!

BARBARA     - (CARESSANTA) IT SES PIJATE 'N BEL COLP ANCHEUJ, VÀ, PÒVRA STÈILA!

GELSOMIN   - DINCINATO! I VORERÌA CH'IT PROVÈISSE TI!

GIULIO C.      - (SORPRÈIS, SENSA CAPÌ) I SPETE NA MAMA?!?

GELSOMIN   - MA NÒ! NA MAG.......(STAVÒTA A-J RIVA UN PËSSION ANT LA SCHIN-A) AHIJA!!! MA ANSOMA, (FËRTAND-SE LA SCHIN-A) CÒS J'E-LO ADESS?

CENSO          - (A L'HA CAPÌ E A STÀ AL GIEUGH E, DA FÀUSS PREOCUPÀ) ÒMMI MINO! DCÒ A LA SCHIN-A IT SES FATE MAL? (SICURANT) MA STÀ TRANQUIL CHE TOA MAMA AT RANGIA CHILA! CON DOI PAPIN.......

GELSOMIN   - (ANTEROMP SAGRINÀ) EH NÒ! PAPIN NÒ! AM BASTO IJ CÀUSS E IJ PËSSION!

BARBARA     - (A GIULIO C.) A VEN A TROVENE NAAA........NA MARGHERA!

GELSOMIN   - .......NA MAGISTRA!

CENSO          - .....NA MAGNA!  ("MARGHERA, MAGISTRA E MAGNA" A VAN DITE LEST LEST, UN DAPRESS A L'ÀUTR)

BARBARA     - (VIST CHE GIULIO C. A RESTA SORPRÈIS A SERCA DË SPIEGHÉ MEJ) SI, A L'É.... A L'È......A L'É NA MAA.... NA... NA MAGNA CHE A L'É......A L'É.......(A-J CIAMA AGIUT CON LË SGUARD A CENSO)

CENSO          - (A LA GIUTA) ....A L'ERA MAGISTRA E......E ......

GELSOMIN   - (A RANGIA TUT CON UN SORIS TRIONFANT).......E ADESS PËR "HOBBY" A FÀ LA MARGHERA!

GIULIO C.      - (A CAPISS CHE A VEULO COJONELO E, DA SOL) I VEUJ PVÒPE SAVÈJ CHI A L'HA DA VNÌ! (FÒRT) IS-CIANIN! NA MAESTVA CHE PËV "HOBBY" A FÀ LA MAVGHEVA? A SAVÀ BIN UN PIASÌ PËV MI A CONÒSS-LA!

BARBARA    - (VIST LA MALA PARÀ A SERCA 'D RANGELA) MA NÒ CHE A L'È NEN VERA! MINO A SCHERSAVA! NÈH MINO CH'I TË SCHERSAVE (E A-J DÀ UN PËSSION)

GELSOMIN   - AHJA!! (FËRTAND-SE ANDOVA A L'É STÀIT PËSSIÀ) SI, SI, I SCHERSAVA, I SCHERSAVA! (PEUI PIAN A SOA MARE) MA PËRCHÈ I SCHERSAVA?

BARBARA     - MA PËRCHÈ, IT IM CIAME? O BIN, PËRCHÈ.....PËRCHÈ....(A-I VEN L'IDEJA GIUSTA) PËRCHÈ A FÀ NEN LA MARGHERA MA AS CIAMA MARGHERA 'D COGNÒM!

CENSO          - (DA SOL) SI! E "PÒRTO" 'D NÒM!

GIULIO C.      - (ANSOSPETÌ, DA SOL) A SAVAN PA GIÀ ACOVDASSE CON N'ÀUTV PAVTÌ? (FÒRT) AH, LA FOMNA DËL DOTOV MAVGHEVA? I LA CONÒSSO BIN E I LA SALUTO CON PIASÌ.

BARBARA     - (SËCCA) A L'É NEN CHILA! COSTA A L'É VIDUA! (CIAPANDLO SOTBRASËTTA E TIRADLO VERS LA PÒRTA) BIN, CIAO NEH! E FATE VËDDE 'N PÒCH PÌ SOVENS!

GIULIO C.      - (CH'A VEUL NEN ANDESS-NE A LA BLÒCA) SAVÀ SOA SOVELA, ANTLOVA! I CONÒSSO DCÒ CHILA!

BARBARA     - (DECISA) COSTA A L'HA NÌ FRATEJ NÌ SORELE E GNUN PARENT! A L'É SOLA AL MOND! (SEMPRE TIRANDLO) AM DËSPIAS PRÒPI CH'IT L'ÀBIE D'ANDÉ VIA! (A ÒMO E FIEUL) MINO, CENSO, SALUTÉ DA BRAV GIULIO CESARE CH'A L'HA DA SCAPÉ!

GIULIO C.      - (FASEND DONTRE PASS VERS LA PÒRTA) PÒVVA FOMNA, CHE SFOVTUN-A! SOLA AL MOND! (AS FËRMA) FOVSE A L'AVVÀ PIASÌ 'D CONÒSSE D'ÀUTVA GENT. IT SAS PÌ AMIS UN A L'HA , MEJ A L'É!

BARBARA     - (PRONTA) CHILA-SÌ A L'È PIEN-A D'AMIS E 'D SÒLD!

GIULIO C.      - (ANVIARAND-SE TORNA, PIAN, VERS LA PÒRTA COMPAGNÀ DA BARBARA) E ANTLOVA AM VESTA MACH CHE SALUTEVE! SALVE E AVVËDD-SE!

BARBARA     - (DA SOLA CON UN SOSPIR) A LA BONORA! (QUANDI CH'A SON DAVZIN A SEURTE A SON-O A LA PÒRTA)

GIULIO C.      - (AS BLÒCA) OH, ECCO! A SAVÀ CHILA!  

BARBARA     - QUAJÀ FÀITA!

GIULIO C.      - COME?

BARBARA     - NÒ, NÒ GNENTE! I PARLAVA DASPËRMÌ! (E A VÀ A DEURBE MENTRE CHE GIULIO CESARE A VÀ A VËDDE 'L PESS ROSS PEUI A VÀ A LA STAGERA DIJ LÌBER E A VARDA IJ TITOJ)

SEN-A QUARTA 
MINO, CENSO E GIULIO CESARE

GELSOMIN   - CHE GÒJ! ADESS IM NA MANGIO NA BELA SCUDELA!

CENSO          - ËD CÒSA?

GELSOMIN   -  DLA QUAJÀ CH'A L'HA FÀIT MAMA!

CENSO          - MA FATE FURB!

GIULIO C.      - (MALISSIOS) TOA MAMA A VOVÌA NEN DÌ CH'A L'HA FÀIT LA QUAJÀ, VEVCINGETÒVIGE! A S'ANTENDÌA PAVLÉ 'D NA FVITÀ!

GELSOMIN   - NÒ, NÒ! A L'HA PRÒPI DIT QUAJÀ!

SEN-A QUINTA 
GELSOMIN, CENSO, GIULIO CESARE, BARBARA E LA MAGA

BARBARA     - (INTRAND, SEGUÌA DA LA MAGA) CHE SI ACCOMODI. AVANTI, AVANTI. (A PRESENTA) IL MIO FIGLIO MINO, IL MIO UOMO CENSO E.......

GIULIO C.      - (DAVZINAND-SE E, CON N'INCHIN) PIACEVE, DEGALLI!

SÌLGRAN       - (FOMNA AN SIJ QUARANTA-SINQUANT'ANI TIPO "MANAGER", MODERNA, EFICENTA. A INTRA CON UN PC PORTATIL A BANDOLERA E NA VALISËTTA DA DIRIGENT D'ANDOVA A GAVARÀ PEUI UN GRÒSS "TABULATO" STAMPÀ SU CARTA DA ELABORATOR ELETRÒNICH. A PARLA CON UN FÒRT ACSAN DLA PARLADA VENETA) ANCA MI! (TUTI A LA GUARDO SENSA CAPÌ)

GIULIO C.      - ANCHE LEI DEGALLI?!?

SÌLGRAN       -   (MENTRE CH'A PARLA AS VARDA D'ANTORN) OSTREGA! PIASER DE GALI, DE  POLASTI, DE CUNICI! DE MAGNAR, INSOMA! (PEUI PIAN) MA SÌ A-I J'É BIN PÒCH DA MANGÉ!

CENSO          - (CHE A L'HA NEN CAPÌ J'ÙLTIME PARÒLE) COME?

SILGRAN       - OH, LA XÉ NA FORMULA MAGICA! NOI VEGGENTI NE RECITEMO SEMPRE.

BARBARA     - (MOSTRAND GIULIO C.) SI CHIAMA DEGALLI! GIULIO CESARE DEGALLI!

SÌLGRAN       - (STENDENDIJE LA MAN) POÒSA SÌLGRAN!

CENSO          - (PIAN A BARBARA) CHE MANERE! GNANCA RIVÀ A VEUL GIÀ ESSE PAGÀ!

BARBARA     - (PIAN A CENSO) A L'É SÒ NÒM (FÒRT A GIULIO C. CON UN SORIS) LA MAA... LA MAESTRA  VIENE DAL PAKISTAN E INBELLELÀ SI COSTUMA DI SALUTARE COSÌ (A LA MAGA) NEH SIGNORA MAESTRA? LUI È UN CUGINO MA È DIETRO A ANDARE VIA PERCHÈ HA PRESSA! NA MINUTA CHE LEI TARDAVA E NON C'ERA PIÙ! PENSI CHE BELLO! NÒ, VOLEVO DIRE, CHE SFORTUNA MA FÀ LO STESSO! (A GIULIO C.) BEH, ADESS CH'IT L'HAS CONOSSULA IT PEULE ANCHE ANDÉ VIA, CH'I VOROMA NEN FETE FÉ TARD!

GIULIO C.      - (CH'A VEUL CAPÌ LÒN CH'AS TOIRO IJ PARENT) DAL PAKISTAN? INTEVESSANTE! SONO MOLTO INCUVIOSITO DAGLI USI E COSTUMI DEL PAKISTAN. PENSO CHE ASCOLTEVÒ  MOLTO VOLENTIEVI I SUOI VACCONTI SU QUELLA TEVVA LONTANA, SE MIA ZIA BAVBAVA NON INSISTEVÀ A VICOVDAVMI IMPEGNI CHE NON HO E SE A LEI NON SPIACEVÀ VACCONTAVE, SIGNOVA MAVGHEVA!

SÌLGRAN       - (PRECISAND SÒ NÒM) NÒ, POÒSA SÌLGRAN.

GIULIO C.      -  AH, CAPISCO! LEI TIENE SOLO CONFEVENZE A PAGAMENTO.

SÌLGRAN       - (A BARBARA) CONFERENSA?!? MI GÒ DA FAR LA SEDUTA!

CENSO          - (A SERCA 'D GIUTÉ LA FOMNA A GAVESSE DA L'AMBREUJ) MA CERTO! SEDUTA, SEDUTA, CERTO! TUTTI SEDUTI.

GELSOMIN   - (RIJOLAND) MA NÒ, PAPÀ. CHILA A VORÌA DÌ LA SEDUTA CON JË SPÌRIT! (A JË SCAPA) A L'É NA MAAAAGA......(AS FËRMA FULMINÀ DA N'OCIADA 'D BARBARA)

BARBARA     -  NA MAA-LLE-DIS-SION AI TOROLO! TÈH, LA QUAJÀ A L'É BELE CHE SERVÌA!

GELSOMIN   - (A GIULIO C.) VIST CHE MAMA A PARLAVA PRÒPI DLA QUAJÀ! (A BARBARA) MI I NA VEUJ NA BELA SCUDELA, NÈH MAMA!

BARBARA     - (D'ANRABIÀ) STÀ BRAV, STÀ BRAV!

CENSO          - (SUPERAND L'IMBARASS) E A VÀ BIN, VÀ! TANT A STA MIRA! (A GIULIO C.) BARBARA A VEUL PROVÉ L'EMOSSION ËD NA SEDUTA SPIRÌTICA.

GIULIO C.      - AH, ECCÒ PËVCHÈ TANTI MISTEVI! (A RIJ) NA SEDUTA SPIVÌTICA? ANTLOVA COLA A L'É NA MEDIUM! E MI CH'I PENSAVA CH'A FUSSA.......I PODÌE DIMLO SÙBIT E MI IM N'ANDASÌA 'D CORSA! A STE CÒSE I-I CHËVDO  NEN! (A RIJ) CIAO A TUTI. AVVËDD-SE DIVEVTIVE. (A RIJ) I TOVNEVÀI DOMAN PËV MIA PVOPÒSTA. (SEURTAND A RIJ) NA MAGA! (A RIJ) E MI CH'I PENSAVA.... (N'ÀUTRA RIJADA E A SEURT MENTRE J'ÀUTRI AS VARDO AN FACIA, MUT)

SEN-A SESTA 
BARBARA, CENSO, GELSOMIN E SÌLGRAN

CENSO          - (A BARBARA, ARPIJAND-SE DA LA SORPRÈISA PËR LA REASSION ËD GIULIO C. E CON NA PONTA D'IRONÌA)  VIST? A L'ERA FÀCIL! A BASTAVA DIJLO SÙBIT!

BARBARA     - CHI SÀ CÒSA CH'A L'HA DA RIJE CHIEL-LÀ!

SÌLGRAN       - ANCA MI NO LO CAPISSO! QUESTE LE XÉ COSSE SERIE! CON I MÉ 999 SPIRITI NO SE SCHERSA, OSTREGA! SQUASI SQUASI I GHE FASSO SUBITO UN MALOCIO. CHE GHE LO FEMO? EL VE COSTERÌA POCHI SCHEI DE PÌ!

GELSOMIN   - DAI MAMA, FOMI-JLO!

CENSO          - MA PIANTLA LÌ!

SILGRAN       - (PIAN) SÌ AS CIUCIA GNANCA 'N CIÒ!

CENSO          - COME CH'A DIS?

SILGRAN       - LA XÈ N'ALTRA FORMULA MAGICA!

CENSO         - COMA A L'É CHE CHILA A DIS CH'A VEN DAL PAKISTAN E A PARLA AN VENETO?

SILGRAN       - PARCHÉ GO IMPARÀ L'ITALIAN DA UN VENETO CHE GO CONOSSÙ IN PAKISTAN. ALORA, COSA XÈ CHE VE SERVE DAI MÈ 999 SPIRITI?

BARBARA     - EH, CARA MADAMA, CI SERVE UN BEL PUSSONE.....

CENSO          - (A LA COREGG) ...UN AIUTO...

BARBARA     - (A VARDA MALAMENT CENSO PEUI A VÀ AVANTI) ...UN BEL PUSSONE DI AIUTO...

CENSO          - (CATEDRÀTICH E MONOTONAL) ....AIUTO, SENSA POSSON......

BARBARA     - (CON L'ISTESS TON)  ...E COME A FAN A GIUTELO S'A-J DAN NEN UN POSSON? (A SILGRAN)....PER IL NOSTRO FIGLIO MINO.....

GELSOMIN   - .....TÒRIGE.....

BARBARA     -  MINO, TÒRIGE, A FÀ L'ISTESS!

SILGRAN       - EH NÒ! LA PRECISION NEI NOMI LA XÈ IMPORTANTE SE NÒ I SPIRITI POARETI I SE CONFONDE.

BARBARA     - E A VÀ BIN! PER IL NOSTRO FIGLIO TÒRIGE.....

GELSOMIN   - ...VERCINGETÒRIGE... LA PRECISON, MAMA, LA PRECISION!

BARBARA     - (SËCCÀ) MA I LA PIANTE LÌ D'ANTEROMPE? (PEUI TUT D'UN FIÀ)...PER NOSTRO VERCINGETÒRIGE QUI CHE DEVE ANDARE A ROMA CON LE PROSSIME VOTASSIONI PER DIVENTARE EREDITARIO.

CENSO          - EREDITIERE.

SILGRAN       - (ANTERESSÀ) VARDA, VARDA! LA XÈ NA QUISTION DE SCHEI ALORA?

GELSOMIN   - PA BALE! AS TRATA 'D DOI MILIARD!

SILGRAN       - (DA SOLA FËRTAND-SE LE MAN) CRIBIO PINUCCIA! SÌ A-I É DA CIUCIÉ GRÒSS ANTLORA!

BARBARA     - (CHE A L'HA NEN CAPÌ) COME?

SILGRAN       - N'ALTRA FORMULA MAGICA!.  ALORA VEDEMO UN POCHETO COSSA PODEMO FAR PER SERVIRVE DE BARBA E CAVEI. (MENTRE CH'A PARLA A LÌBERA 'L COMPUTER DA SOA BORSA PEUI A DËSTORTOJA NA PROLONGA ËD FIL ELETRICH COLEGAND'LA PRIMA AL COMPUTER E PEUI A NA PRESA ELÉTRICA CH'A-I SARÀ AN SËL FONDAL O SU NA QUINTA. DÒP SISTEMÀ NA GRÒSSA BÙSSOLA DA FIANCH DËL COMPUTER A S'ANSETA E A ANCAMIN-A A CONSULTÉ 'L "TABULATO" CHE A L'É PORTASSE DAPRESS. BARBARA E CENSO AS FAN D'ANTORN A CHILA PËR CURIOSÉ. MINO A S'ANSETA SÙ NA POLTRON-A)

CENSO          - MA, E LA BÒCIA 'D VÉDER E LE CARTE DIJ TARÒCH? A-J DÒVRA NEN CHILA?

SÌLGRAN       - SORPASSAI, SORPASSAI! SEMO NEL DUEMILA, SIOR! ADESO EL SE FÀ TUTO COL COMPUTER!

BARBARA     - MA SICURA! FANE NEN FÉ BRUTE FIGURE CON STE DOMANDE! CÒSA IT VEULE SAVÈINE TI DË STE RÒBE! LASSA FÉ DA CHILA CH'A SÀ!

GELSOMIN   - LASSA FÉ DA CHILA CH'AN RANGIA LA FACENDA!

CENSO          -  I L'HAI PAÙRA CH'AN RANGIA 'L PORTAFEUJ CHILA-SÌ!

SÌLGRAN      - (PIAN) TRANQUIJ, CH'IV RANGIO MI!

BARBARA     - A L'HA DIT QUAICÒS?

SÌLGRAN       - NIENTE, NIENTE, LA XÈ N'ALTRA FORMULA MAGICA!.  BEN, MI CREDO CHE L'UNICA LA XÈ CIAMAR LO SPIRITO DE CRISTOFORO COLOMBO. EL VE COSTARÀ UN POCHETO CARO, PARCHÈ LU XÈ UNO SPIRITO DE PRIMA CLASSE, MA STÉ SICURI CHE VOSTRO FIOL ARIVA A ROMA SENSA SBAIAR STRADA.

CENSO          - MA A L'É PA LA STRÀ PËR ROMA CH'I SERCOMA NOI.

GELSOMIN   - A BASTA  MONTÉ AN SËL TRENO CHE CHIEL AT PÒRTA.

BARBARA     - MADAMA MAGA, IO CI HO DETTO CHE CI SERVE UNO SPIRITO IMPORTANTE CHE LO GIUTTI A ANDARE A ROMA CON LE VOTASSIONI.

SILGRAN       - NO CAPISSO.

CENSO          - I-J LO SPIEGO MI AN PIEMONTÈIS PËRCHÈ MIA MADAMA CON SÒ ITALIACANO PÌ A PARLA E MENO A SË SPIEGA. AM CAPISS, CHILA, A PARLÉ?

SILGRAN       - (A-I FÀ CHE 'D SI CON LA TESTA PEUI PIAN AL PÙBLICH) S'I LO CAPISSO NEN MI CH'I SON ËD VANCHIJA!

CENSO          - A L'HA PARLÀ ËD VANCHIJA?

SILGRAN       - NO MI!

BARBARA     - (A CENSO) A L'É SMIJATE. A SARÀ N'AUTRA FORMULA MAGICA.

CENSO          - (PÒCH CONVINT) A SARÀ PRO! BEH! ANDOMA AVANTI! DONCA, MÉ FIEUL SÌ, A L'HA LA FORTUN-A E LA DËSGRASSIA ANT L'ISTESS TEMP ËD CIAMESSE VERCINGETÒRIGE, NÒM CHE A L'HA VORSÙ CHE I-J DÈISSO UN NÒSTR  BARBA CHE PEUI A L'È EMIGRÀ AN AUSTRALIA. STO BARBA QUANDI CH'A ANDASÌA A SCÒLA E A STUDIAVA LA STÒRIA 'D ROMA A-J TENÌA LE PART A VERCINGETÒRIGE CONTRA GIULIO CESARE.  ADESS A L'É MÒRT E A L'HA LASSÀ TUTI SÒ SÒLD, CHE A SON TANTI, A NÒSTR VERCINGETÒRIGE - E COSTA A L'É LA FORTUN-A - CHE PERÒ PËR PIJEJE A L'HA DA FESSE ELEGE ONOREVOL A ROMA A LE ELESSION CH'A-I SARAN PÌ O MENO DA SÌ A N’ANI. E SÌ A L'É LA DËSGRASSIA PËRCHÈ A ESSE SINCER MI I CHËRDO NEN CHE A-I LA FASA. CH'A-I GIUNTA CHE A ST'IMPRÈISA A DEV GIUTELO SÒ CUSIN GIULIO CESARE CHE A L'É MOTOBIN PÌ ANFILÀ AN POLITICA CHE NÒSTR FIEUL E PROBABILMENT AL CADREGHIN A-I TIRA DCÒ CHIEL. PARÈJ COL BARBA CHE I-J DISÌA PRIMA PËR GAVESSE LA SODISFASSION ËD VËDDE VERCINGETÒRIGE CH'A CONQUISTA ROMA GIUTÀ ADIRITURA DA GIULIO CESARE A L'HA FANE BËRLUSE 'D SÒLD CH'I VËDDROMA MAI. NOI, O MEJ MIA FOMNA, A L'É CONVINTA CHE JË SPÌRIT A RIESSO A DEJE 'L POSSON GIUST A NÒSTR FIEUL E PARÈJ A L'HA CIAMÀ CHILA.

SILGRAN       - EH, I SPIRITI I SE GÀ DA CONOSSERLI. NO 'L XÈ MIA FACILE TRATAR CON LORI, SALO? I POL FAR TANTO COME POCO. I XÈ ANCA TANTO DISPETOSI CÒ CHE I VOL. I VÀ TANTO A SIMPATIE E ANTIPATIE. L'ALTRO DÌ I NE GÒ CIAMÀ UN PER NA TOSA CHE LA GERA STÀ BANDONÀ DA SÒ MOROSO CHE 'L SE CIAMA BEPI E ELA EL VOLEA RITROVARLO. LO SPIRITO, IN CAMBIO DEL PIASER, EL GÀ CIAMÀ LA MISERIA DE SINQUE CARTE DA SENTOMILA. ELA PRIMA LA GÀ DITO DE SÌ MA DOPO, FINÌO EL CONTATO LA S'É GÀ RITIRÀ E LA GÀ TIRÀ SUL CONTO. BEN EL SO BEPI NO LO GÀ PÌ RIVISTO MA IN COMPENSO ADESO I GHE CORE DRIO TUTI I BEPI DAI SEDESE AI SETANT'ANI CHE LA INCONTRA.

BARBARA     - SPEROMA 'D TROVÉ NË SPÌRIT MENO DISPETOS.

CENSO          - MEJ MENO CARESTIOS!

SÌLGRAN       - ADESO, DOPO STA STORIA DE LA TOSA, I SPIRITI I ME GÀ MANDÀ STA BUSSOLA E I VOL I SCHEJ SUBITO PRIMA DE IMPEGNARSE. CÒ SE SCOMENSIA EL SE GÀ DE METER L'OBOLO IN TE LA BUSSOLA. PREGO, FÉ PURE.

CENSO          - CHE "OBOLO"?

SÌLGRAN       - MA LE SENTOMILA LIRE DE LA CIAMADA URGENTE! EL VE LO GÀ BEN DITO L'IMPIEGATA AL TELEFONO!

CENSO          - ANCAMINOMA BIN!

BARBARA     - FÀ NEN SEMPRE 'L RANCIN, LAH! TIRA FÒRA STE SENT MILA LIRE!

GELSOMIN   - CÒSA IT VEULE CH'A SIO STI QUATR SÒLD AN CONFRONT ËD L'EREDITÀ!

CENSO          - VARDA CHE L'EREDITÀ IT SES GIÀ MANGIAT'LA PRIMA QUANDI CH'IT L'HAS CATÀ LA FABRICA DLE SCARPE DA BALON E COLA DOSEN-A ËD PLISSE ËD VISON PËR TOA MAMA. STI SÌ A SON SÒLD MÉ.

GELSOMIN   - GIÀ MA AM RESTA SEMPRE LË STIPENDI DA ONOREVOL!

CENSO          - MI I L'HAI PA ANCORA VISTLO! (PEUI A CIAPA SENTMILA LIRE E A JË SPÒRZ A SÌLGRAN) A CHILA MADAMA.

SILGRAN       - NO, NON A MI! I XÉ SOLDI DE LO SPIRITO E MI NO GÒ DA TOCARLI. I XÉ DA METER LÌ DRENTO. (E A-J MOSTRA LA BÙSSOLA)

CENSO          -  (A ANFILA 'L BIJET ANT LA BÙSSOLA) PASSIENSA! AM SERVÌO PËR CATEME NA PIPA NEUVA.

GELSOMIN   - PAPÀ, IT NA CATO PEUI MI SENT ËD PIPE!

SÌLGRAN       - STÉ BONI, NO BARUFÈ PER STE COSE. I SCHEI NO I XÈ IMPORTANTI: I VÀ E I VIEN. I GIRA. ANCUO I XÈ LÀ, DOMAN QUÀ. (E A FÀ 'L GEST ËD BUTESS-JE AN SACÒCIA) LA XÈ NA RODA CHE LA GIRA. (PEUI PIAN) A L'É AMPORTANT CH'A GIRA PËR MÌ!

CENSO          - (CHE A L'HA NEN CAPÌ DA BIN J'ÙLTIME PARÒLE) COME CH'A DIS, MADAMA?

SILGRAN       - (AS N'ANTAJA CHE CENSO A L'HA UN DÙBIT) GÒÒÒ... GÒ SOLO RECITÀ N'ALTRA FORMULA MAGICA! (A RIPET CON LE MAN GIUNTE E ANCINAND-SE COME J'ARABI QUAND CH'A PREGO) ALLA AMPURTÀ CAGIR PARMÌ.

BARBARA     - E CÒSA CH'A VEUL DÌ LOLÌ?

SILGRAN       -  ISPIRAME CAGIR PER FARGHE UN BEL SERVISIO A STI SIORI!

GELSOMIN   - SPEROMA CH'AN RANGIA LE CÒSE DA BIN!

CENSO          -  (PIAN MENTRE CHE LA MAGA A SFEUJA SÒ "TABULATO") A MI CHILA-SÌ AM CONVINCC PA VÀIRE! STE FORMULE MAGICHE A SMIJO TRÒP AL PIEMONTÈIS.

SÌLGRAN       - PËR STA QUISTION DI SCHEJ E POLITICA PODARESSIMO CIAMAR LO SPIRITO DE....DE.....

GELSOMIN   - ....VERCINGETÒRIGE! S'A LO SÀ NEN CHIEL COME FÉ!

SÌLGRAN       - BRAVO! GIUSTO! ALORA VEDEMO (A SFEUJA SÒ "TABULATO") VALENTINO...... VARRONE.... VASSALLO..... VECCHIO.... VERCINGETÒRIGE. CODICE ZERO.... UN, CHE EL CORISPONDE AI SPIRITI DE PRIMA CATEGORIA E ADESO... IVRAN GIOMÌ!

CENSO          - TORNA LA FORMULA?

SÌLGRAN       - NÒ, NÒ SCUSEME, MI SBRISSO SEMPRE A LESER I NUMERI IN PACHISTANO! IVRAN CH'EL XÉ EL NOVE E GIUMÌ, EL ZERO.

GELSOMIN   - CHE BEL! CH'AM DISA IJ NUMER AN SOA LENGA!

SÌLGRAN       - OH, I XÉ FACILI(A ELENCA CON TON DËSTACÀ TUTA LA SEQUENSA MARCAND MINCA NÙMER CON IJ DIJ) IJ... QUAJ... DÌFOJ ....CÀMCIA...... MÙSI … PÙLI......DÙMI........ PÀRE... ÌVRAN..... GIUMÌ.

CENSO          - (DA SOL) DRÒLO, A JË SMIJA MOTOBIN AL PIEMONTÈIS SOSSÌ!

SÌLGRAN       - (A BAT IJ TAST AN SËL COMPUTER, A SPETA DONTRE SECOND PEUI) OH ECCO CHE LA RIVA LA RISPOSTA.

SEN-A SÈTIMA 
IJ DIT PÌ LA VOS DËL COMPUTER

COMPUTER - (SÌ A-I VÀ NA PËRSON-A CON NA BELA VOS BARITONAL E DECISA. LA VOS A DEV PROVEN-E DA L'ÀUT) SALVE! I SON VERCINGETÒRIGE 'L RE DIJ GAJ. I PEUSS GIUTEVE? PËR DIMOSTREVE SÙBIT MIA BENEVOLENSA IV PARLO AN PIEMONTÈIS. PËR CONFERMÉ SGNACHÉ "ENTER" PËR SEURTE SGNACHÉ "ESC".

BARBARA     - (A FÀ UN SÀUT ANDARERA) MAMA MIA CHE PAURA! MA A PARLA DCÒ LOLÌ?

SÌLGRAN       - LA XÉ LA VOCE DE LO SPIRITO.

GELSOMIN   - MA DÀI MAMA, A LO SAN TUTI CHE JË SPÌRIT A PARLO! FOMA NEN STE FIGURE, LÀ!

SÌLGRAN       - COSSA FEMO? CONFERMEMO?

BARBARA     - (CON TIMIDËSSA DAVZINAND-SE) CONFERMEMO, CONFERMEMO

SÌLGRAN       - (A SGNACA UN TAST A PASSA UN SECOND E)

COMPUTER -  (VOS COME DZORA E, AN PÌ, TRA NA FRASE E L'ÀUTRA AS SENT UN SON ËD CIOCHIN O D'ÀUTR, A PIASÌ) IL PIATTO PIANGE...... IL PIATTO PIANGE.... IL PIATTO PIANGE...

CENSO          - (A SÌLGRAN) EBIN?

SÌLGRAN       - GHE VOL NA CARTA DA SINQUANTAMILA SE NO EL SE FERMA.

CENSO          - GNANCA ANCAMINÀ A VEUL GIÀ TORNA ËD SÒLD!

BARBARA     - (A CENSO) E DAJE STE SINQUANTAMILA LIRE!

CENSO          - (A ANFILA UN BIJET DA SINQUANTAMILA ANT LA BÙSSOLA E, A SÌLGRAN) A S'AMPONTA SOVENS ST'AFÉ?

SÌLGRAN       - DIPENDE..... (PEUI A SGNACA 'N BOTON) ECCO, EL VÀ AVANTI.....

COMPUTER - GRASSIE!

BARBARA     - (DOSSA, A CENSO, PËR FEJE DIGERÌ LE SINQUANTAMILA LIRE) PERÒ, A L'É BIN EDUCÀ, NÈH CENSO?

CENSO          - (A GROGNA QUAICÒS)

BARBARA     - SÙ LÀ, FÀ NEN ËL MUSO! A L'É PËR ËL BIN ËD TÒ FIEUL, CH'IT L'HAS TIRAJE FÒRA!

SÌLGRAN       - (PIAN) E VÀIRE CH'A NA TIRERÀ ANCORA FÒRA!

CENSO          - (UN PÒCH D'ANRABIÀ) CÒSA CH'A BARBÒTA CHILA?

SÌLGRAN       - N'ALTRA FORMULA MAGICA.

CENSO          - (CH'A N'HA GIÀ PRO DË STA STÒRIA) CH'A LA PIANTA LÌ CON STE FORMULE  E SERCOMA 'D RIVÉ PRESTO A LA FIN DË STA DROLARÌA!

SÌLGRAN       - COME CH'EL VOL LÙ. (A SGNACA N'ÀUTR BOTON)

COMPUTER - (VOS DLË SPIRIT) SCRIVE 'L MOTIV DL'ARCESTA D'AGIUT, SGNACHÉ "ENTER" E SPETÉ, PREGO.

SÌLGRAN       - (A ARPET MENTRE CH'A SCRIV AN SËL COMPUTER) VERCINGETÒRIGE ATTUALE QUI PRESENTE CHIEDE AIUTO PER POTER CONQUISTARE ROMA PROSSIME ELEZIONI. (PEUI A SGNACA "ENTER")

COMPUTER - (VOS DLË SPIRIT) I L'HAI CAPÌ. PËR AVÈJ LA RISPÒSTA SGNACHÉ TORNA "ENTER".

SÌLGRAN       - (A CENSO) FRACHEMO?

CENSO          - (SECH) FRACHEMO, FRACHEMO.

SÌLGRAN       - (A SGNACA "ENTER")

COMPUTER - (VOS COME DZORA E, AN PÌ, TRA NA FRASE E L'ÀUTRA AS SENT UN SON ËD CIÒCA O D'ÀUTR, A PIASÌ) MANCA PUNTATA.... MANCA PUNTATA... MANCA PUNTATA.

CENSO          - I L'HAI CAPÌ! TÈH, CIAPA STE DES MILA LIRE E FÀ CH'IT N'ÀBIE! (E A ANFILA UN BIJET DA DES MILA LIRE ANT LA BÙSSOLA)

COMPUTER - (VOS DLË SPIRIT) FOMA NEN IJ FURB, NEH! LE TOE DESMILA PIÙ D'ÀUTRE QUARANTAMILA PËR AVÈJ LA RISPÒSTA DA LA VIVA VOS DËL GRAN RE DIJ GAJ.

SÌLGRAN       - (A SLARGA IJ BRASS COME DÌ: "MI I NA PEUSS GNENTE")

CENSO          - BARBARA, A L'É NEN MEJ CH'I LA MOLOMA LÌ?

BARBARA     - MA LÀ! ADESS CH'I-I SOMA RIVAJE?

GELSOMIN   - DAI PAPÀ ANCORA 'N CIT ËSFÒRZ.

CENSO          - (AN BUFAND A ANFILA D'ÀUTRE QUARANTAMILA LIRE ANT LA BÙSSOLA)

SÌLGRAN       - (A SGNACA UN BOTON)

COMPUTER - (AS SENT UN GAL CANTÉ) CHICCHIRICHÌÌÌÌÌ (E LA VOS DËL COMPUTER CH'AS FÀ NA BELA RIJADA)

BARBARA E GELSOMIN- (DÒP N'ÀTIM CH'A SON ËSTÀIT LÌ AMBAJÀ A S-CIÒPO A RIJE DCÒ LOR)

COMPUTER - (PERENTÒRI) CIUTO! MACH LË SPÌRIT A PEUL RIJE!

BARBARA E GELSOMIN- (A CHITO 'D COLP ËD RIJE E A RESTO TËMROS)

CENSO          - (A SCATA) MA AM PIJA AN TORTA! DOSENTMILA LIRE PËR FEME SENTE 'N GAL A CANTÉ? I DAG NA MARTLÀ ANSIMA MI, S'A FÀ 'L FURB, STO STUPID D'UN TELEVISOR.

COMPUTER - (VOS DLË SPIRIT CATEGÒRICH) SILENSIO, "PICCOLO MORTALE"!

CENSO          - (A ÀUSSA NA MAN COME PËR DEJE) VARDA NEH!

SÌLGRAN       - (CON FÉ TËMROS E FASEND-JE SEGN A CENSO ËD BASSÉ LA VOS) PIAN, PIAN, VE LO GÒ DITO PRIMA: I SPIRITI I XÈ SCHERSOSI. GUAI A CONTRADIRLI I SE RABIA. I XÈ TANTO PERMALOSI ANCA. SPETÉ CHE VEDEMO DE METER TUTO A POSTO. (A PRONUNSIA A VOS ÀUTA LÒN CH'A SCRIV) PRESENTI SONO MOLTO DIVERTITI DA VOSTRO SPIRITO.....

CENSO          - (CÀUSTICH) ....ËD PATATA...

BARBARA     - SSSST!

SÌLGRAN       - ..... VOSTRO SPIRITO RIDANCIANO E CHIEDONO RISPETTOSAMENTE.....

CENSO          - CH'A SCANCELA "RISPETTOSAMENTE".

SÌLGRAN       - VARDÉ CHE EL SE RABIA.

CENSO          - MI I SON GIÀ ANRABIÀ E PÌ CHE CHIEL!

BARBARA     - MA DÀI, CENSO, FÀ NEN ËL PISTIN!

CENSO          - A VA BIN, BASTA CHE I LA FINIOMA AN PRESSA.

SÌLGRAN       - ......RISPETTOSAMENTE VOSTRO APPREZZATO SUGGERIMENTO PER RISOLVERE PROBLEMA ENUNCIATO. (A SGNACA ANCORA UN BOTON, PEUI) EL GHÈ SCRITO "ATTENDERE PREGO"

COMPUTER - (DÒP UN PÀIRA 'D SECOND CON VOS CIÀIRA, CATEDRÀTICA, SENSA MODULASSION TONAL E CON LE SÌLABE BIN SCANDÌE COME S'A PARLÈISSA N'ORÀCOL CON PARÒLE ERMÉTICHE) "EN COCODÉ ROM ES, CHI D'OR UVI REMES / ME CHICCHIRÌ TORIGE ES, SIC ARACNE FIL DÒIT FES" [LE PARÒLE A VAN PRONUNSIÀ COME A SON ËSCRITE]

TUTI                - (A RESTO AN SILENSIO SENSA CAPÌ, PEUI)    

CENSO          - (AL PÙBLICH) I L'HAI PA CAPÌ L'ULTIMA PARÒLA.

GELSOMIN   - (CANDI) A L'HA DIT "FES".

CENSO          - (D'ANRABIÀ AL COMPUTER) A CHI FES? TÌ, FAFIOCHÉ, SERCA DË SPIEGHETE MEJ, CHE MI IJ SÒLD I L'HAI DATJE BON!

COMPUTER - (VOS DLË SPIRIT)I SORVOLOMA SÙ TITOL "FAFIOCHÉ" PËR NÒSTRA MAGNA BONTÀ.

GELSOMIN   -  A L'É VERA, PËR MAGNÉ A MAGNA CH'A VÀ BIN!

COMPUTER - (VOS DLË SPIRIT) I CONFERMO MIA RISPÒSTA ORIGINAL AN ANTICA LENGA GÀLICA. "EN COCODÉ ROM ES, CHI D'OR UVI REMES / ME CHICCHIRÌ TORIGE ES, SIC ARACNE FIL DÒIT FES" PËR AVÈJ LA TRADUSSION AN LENGA MODERNA "TOSSE" SÙBIT D'ÀUTRE 100.000 LIRE E ANFILEJE ANT LA BÙSSOLA.

CENSO          - AH NÒ EH! BASTA PARÈJ! I TIRO FÒRA GNANCA PÌ NA LIRA MI! (A SÌLGRAN) CHILA CH'A CIAPA SÒ CÒSO-LÌ E CH'AS NA VADA PÌ CHE AN PRESSA DËSNÒ I-J FAS VËDDE MI CHE FIN CH'I FASO FÉ AI SÒ 999 ËSPÌRIT!

BARBARA     - FÀ NEN PARÈJ CENSO. AN MANCA MACH PÌ LA RISPOSTA E PEUI I SOMA A CAVAL.

GELSOMIN   - MA SI, PAPÀ, L'ÙLTIM ËSFÒRZ.

SÌLGRAN       - SIOR CENSO CHE 'L SE CALMA. LO SPIRITO EL POL ANCA ANRABIARSE E ALORA SÌ CHE EL VIEN CATIVO.

CENSO          - IM N'ANFREGO!

BARBARA     - (A LA MAGA) MADAMA, CH'A-J CIAMA NË SCONT A LË SPÌRIT.

SÌLGRAN       - PROVEMO?

GELSOMIN   - PROVEMO, PROVEMO.

SÌLGRAN       - (A ARPET LÒN CH'A SCRIV) RISPETTOSAMENTE...

CENSO          - E DÀILA CON STO RISPETTOSAMENTE!

BARBARA     - (A-J FÀ SEGN D'AVÈJ PASSIENSA)

SÌLGRAN       - ....RISPETTOSAMENTE SI PREGA......

CENSO          - ....SI ESIGE....

GELSOMIN   - PAPÀ, PËRPIASÌ!

SÌLGRAN      - ....SI PREGA CONCEDERE GRAZIOSAMENTE......

CENSO          - ...... PRATICARE IMMEDIATAMENTE.....

SÌLGRAN       - ......PICCOLO SCONTO.

CENSO          - GRANDE, NEN PICCOLO.

SÌLGRAN       - SCRIVEMO "SCONTO" E BASTA. (A SCRIV, A SGNACA ENTER, PEUI) ECCO LA RISPOSTA.

COMPUTER - (VOS DLË SPIRIT) VISTA LA RISPETOSA ARCESTA I CONCEDOMA N'ECCESSIONAL ËSCONT DËL 25 PËR SENT.  ANFILÉ AN PRESSA 75.000 LIRE PRIMA CH'I-I PENSA TORNA ANSIMA!

CENSO          - TI, CALMA NÈH! (CON UN SOSPIR A TIRA FÒRA IJ SÒLD E A J'ANFILA ANT LA BÙSSOLA) E BÒN PARÈJ!

COMPUTER -(VOS DLË SPIRIT) AN SEGN ËD REGAL BENEVOLENSA I VË SPÒRZO LA  TRADUSSION ADIRITURA AN LENGA PIEMONTÈISA MODERNA. ATTENZIONE.... ATTENZIONE...... NON RIPETO.

CENSO          - AS CHËRD D'ESSE PAGANINI CHIEL-SÌ. (AL COMPUTER) TI, MERLO, VARDA CHE 'L PAGANINI I L'HAI FALO MI FIN-A ADESS, NÈH!

COMPUTER - (VOS DLË SPIRIT) NON RACCOLGO!

CENSO          - OH N'ÀUTRA! "NON RACCOLGO" A DIS! E LE 275.000 LIRE CH'I L'HAI BUTÀ LÌ ANDRINTA CHI A L'HA CUÌJE, EH?

BARBARA     - CIUTO! LASSA CH'A PARLA!

COMPUTER - (VOS DLË SPIRIT) TRADUSSION:  "ROMA A L'É NA GALIN-A / CHE J'EUV D'ÒR A PEUL DÉ / MA ‘L GAL VERCINGETÒRIGE / MÉ N'ARAGN  A DEV FILÉ"

CENSO          - (DÒP N'ÀTIM ËD SILENSIO PENSOS, COMICAMENT) OH LÀ! ADESS SI CH'A L'É CIÀIR! (A SÌLGRAN FRÈID MA DECIS) CH'AM SENTA BIN, NÈH, CHILA! I VEUJ SÙBIT NA SPIEGASSION!

SÌLGRAN       - (DA SOLA VIST LA MALA PARÀ) SÌ A L'É MEJ FILÉ AN PRESSA! (A CENSO CH'A LA VARDA 'D BRUT) NA FORMULA MAGICA..

CENSO          - CH'A LA MÒLA LÌ CON STE FORMULE MAGICHE E CH'A-J CIAMA SÙBIT A COL'ERLO LÌ ANDRINTA D'ESSE PÌ CIÀIR.

BARBARA     - EH SI! MÉ ÒM A L'HA RASON STAVÒLTA!

GELSOMIN   - (CHE A L'É SCRIVUSSE LA RISPÒSTA S'UN FEUJ) MAMA, MI I SON SCRIVUM'LA SÌ LA RISPÒSTA PARÈJ PEUI JË STUDIO ANSIMA.

BARBARA     - È,  BRAV, FÀ PARÈJ!

SÌLGRAN       - (A LES LÒN CH'A SCRIV LESTA AN SËL COMPUTER) SI RICHIEDONO, RISPETTOS..... (A S'ANTEROMP A NA GROGNÀ 'D CENSO) EHM! NECESSITANO SPIEGAZIONI URGENTI. PREGO RISPONDERE. CON CORTESE SOLLECITUDINE.

CENSO          - SÙBIT, DËSNÒ.....

SÌLGRAN       - (A COREGG) ...URGENTEMENTE.

CENSO          - (VARDANDLA 'D BRUT) ANTLORA?!?

SÌLGRAN       - UN ATIMO DE PASIENSA E 'L RIVA.

COMPUTER - (QUÀICH SECOND ËD PÀUSA CON CENSO CH'A BAT NERVOSAMENT ËL PÉ PËR TÈRA, SÌLGRAN CH'A FRICIOLA PËRCHÈ A MARCA MAL PËR CHILA E BARBARA E MINO CH'A SPETO LA RISPÒSTA) "ADESS I SON STRACH E PEUI A-I É LA PARTÌA  GALLIA - BRITANNIA A LA TV.  CIAMEME TORNA DOMAN, PREGO. CIAO!"

CENSO          - (DÒP NA CITA PÀUSA D'ANTËRDISSION, DECIS) ADESS FÒRA DIJ PÉ! CH'A FASA SÙBIT FAGÒT DLA SOA MERCANSÌA E CH'AS GAVA DAI PÉ. A L'HA TRE SECOND ËD TEMP. UN.........

SÌLGRAN       - (AN PRESSA AN PRESSA A FÀ SÙ SOA RÒBA E A VA VERS LA PÒRTA DËSMENTIAND ËL TABOLATO AN SLA TÀULA) .

CENSO          - ....DOI.....

SÌLGRAN       - (RIVÀ A LA PÒRTA AS FËRMA E CON TIMIDËSSA) I LO VEULE 'N FILTRO D'AMOR GRATIS?

CENSO          - ......E TRE! (E A-J CAMPA DAPRESS ËL "TABULATO" MENTRE CHE SÌLGRAN A SPARISS)

SEN-A CH'A FÀ EUT 
CENSO, BARBARA E GELSOMIN

BARBARA     - (DÒP QUÀICH SECOND ËD SILENSIO, A CENSO) IT L'AVÌE RASON TI. I L'OMA SGAIRÀ 275.000 LIRE PËR GNENTE.

GELSOMIN   - I L'HAI SEMPRE DILO MI CHE IJ MAGO A SON MACH ËD CIARLATAN!

CENSO          - A VEN DAL PAKISTAN, A PARLA VENETO E PEUI A L'É PIEMONTÈISA. A MË SMIJAVA A MI CH'A BORBOTÈISSA LE FÒRMULE MAGICHE ANT NÒSTRA LENGA.

BARBARA     - BASTA LÀ! VARDA CHE ORA CH'A L'É. ANDOMA A DEURME. I-J RASONOMA PEUI DOMAN A MENT FRËSCA. DÀI MINO CH'A L'É TARD.

GELSOMIN   - (A S'ÀUSSA E, AN BLINBLANAND COME SE A DORMÈISSA GIÀ, A SEURT) CIAO, BON-A NEUIT.

SEN-A CH'A FÀ NEUV 
BARBARA E CENSO

BARBARA     - (A CENSO) E TI IT VEN-E NEN?

CENSO          - I STAGO SÙ ANCORA NA MINUTA. I VEUJ VËDDE S'AM VEN QUAICHE IDEJA BON-A.

BARBARA     - CRISTE, S'AM VEN LA FLIN-A PËR COLE 275.000 LIRE SGAIRÀ! TUTI STI SÒLD MACH PËR FESSE DÌ CHE ROMA A L'É NA GALIN-A CH'A FÀ J'EUV D'ÒR SE 'L GAL AS FILA N'ARAGNÀ. I SOMA PRÒPE FÒJ, VÀ!

CENSO          - (A LA VARDA SÈRIO E  AN SILENSIO, PEUI) I SOMA?

BARBARA     - (DË SCAT) CIAO, CIAO! CON TI AS PEUL MAI RASONÉ! (E A SEURT)

SEN-A CH'A FÀ DES 
CENSO PEUI, A TEMP, BARBARA D'ANDRINTA

CENSO          - (A S'ANSETA E PIAN PIAN AS PÀSIA COMENSAND A RASONÉ DA TRANQUIL E UN PÒCH ANSUGNOCHÌ) A J'ANVENTO PRÒPE TUTE PËR FESSE IJ GRAN A LE SPALE DIJ TOROLO. PERÒ A VENTA DÌ CH'A N'HAN ËD FANTASÌA, NEH! A SON DABON ËD MAGO! A SARÀ VENTRILOQUA CHILA-LÌ PËR PARLÉ COME S'A FUSSA NË SPÌRIT O A L'AVRÀ 'N DISCO? (CITA PÀUSA) MAH! (CITA PÀUSA) NA GALIN-A CH'A FÀ J'EUV D'ÒR. BÒH! CIARLATANADE! (CITA PÀUSA) E 'N GAL CH'A FÀ N'ARAGNÀ! CRETINADE PË IJ TOROLO! (CITA PÀUSA PEUI A CANTA PIAN) "LA GALLINA FÀ COCCODÉ ED IL GALLO CHICCHIRICCHÌ......" (CITA PÀUSA ANTANT CH'AS PERD ANT IJ SÒ PENSÉ) 275.000 LIRE CAMPÀ VIA. (CITA PÀUSA MENTRE CH'A PIJA AN MAN ËL FEUJ ANTÉ CHE MINO A L'HA SCRIVÙ LA RISPÒSTA DËL COMPUTER E A LA LES) "ROMA A L'É NA GALIN-A / CHE J'EUV D'ÒR A PEUL DÉ / MA ‘L GALVERCINGETÒRIGE / COME N'ARAGN A DEV FILÉ" VËDDOMA 'N PÒCH. FILÉ COME N'ARAGN A VEUL DÌ DESSE DA FÉ, TËSSE LA TÈILA........SERCHÉ 'D PIJÉ AL VÒL LE OCASION CH'A PASSO! (ARVIVAND-SE) SPETA 'N PÒCH, SPETA 'N PÒCH...... E GIÀ, CH'A PODRÌA DCÒ ESSE NA BON-A IDEJA, NEH. FAME PROVÉ! (A PIJA CARTA E PIUMA E A SCRIV PARLAND A VOS ÀUTA) "PROSSIMO EREDITIERE, COSPICUA DISPONIBILITÀ, CERCA PARTITO DISPOSTO AIUTARLO A REALIZZARE SUO DESIDERIO DI CONQUISTARE ROMA ALLE PROSSIME ELEZIONI. SCRIVERE CASELLA POSTALE ECC. ECC."  (CITA PÀUSA) SÌ, A PEUL ANDÉ, MA FORSE A L'É MEJ SCRIVE "CERCA ONESTO PARTITO" PËR EVITÉ PROPÒSTE DA STROSSIN COME COLA DËL PARTÌ 'D GIULIO CESARE.  (A COREGG) LÀ, PARÈJ A VÀ BIN. E ADESS ANDOMA A DEURME. (CON CALMA A S'ÀUSSA E A SEURT. PEN-A CH'A L'É A FÒRA AS SENT LA VOS ËD BARBARA)

BARBARA     - (DA FÒRA SEN-A) DËSMENTIA NEN  LA LUCE ANVISCA COME TÒ SÒLIT.

CENSO          - (SENSA PARLÉ A SË SPÒRZ A MES DA LA PÒRTA, A SGNACA N'ANTERUTOR E LA LUCE DËL LAMPADARI CH'A PEND SLA TÀULA AS DËSTISSA)

BARBARA     - (DA FÒRA SEN-A, QUAND CHE CENSO A L'HA DËSTISSÀ) VIST? DCÒ STAVÒLTA I SON PIJAME MI  L'ÙLTIMA BATÙA!

Ters At

Salve Valtingòjer
Teàtro piemontèis