La Bibia piemontèisa/Testament Vej/Complente/Complente 1


Complente

1

Gerusalem a fà ‘l deul 

Àlef. Ah! Coma ch’a l’é restà bandonà e deserta la sità ch’a l’era tant bin popolà! La pì famosa an tra le sità, ancheuj a l’é veuida. La regina dle sità adess a l’é na s-ciava.

Bet. A sangiuta tuta la neuit e ‘d lerme a calo giù da soe ciafele. A l’avìa ‘d moros, ma a l’é restaje pì gnun ch’a-j dìa ‘d consolassion. Tùit ij sò amis a l’han tradìa e a son dventà ij sò nemis.

Ghimel. Giuda a l’ha conossù la deportassion, a l’han crasala e fàita dventé na s-ciava. Adess a viv an tra ‘d nassion forëstere e a conòss gnun arpòs. Ij sò nemis a l’han daje dapress tanme na piàita da ciapé e chila a l’ha pì nen savù andoa stërmesse.

Dàlet. Le contrà ‘d Gerusalem a fan ël deul, përché a-i é pì gnun ch’a vada a le feste. A le pòrte dla sità a-i é ‘n silensi complet; ij sacerdòt a gëmmo, soe fiëtte a pioro - daspërtut a-i é mach d’ameror.

He. Ij sò craseur a son dventà ij sò padron, e ij sò nemis a foson-o, përché Nosgnor a l’ha castià Gerusalem për motiv dij tanti sò pëccà. Ij sò fieuj a son ëstàit ciapà e portà vìa an tère lontan-e.

Vàu. Tuta la majestà dla bela Gerusalem a l’é stàita dëspojà. Ij sò prinsi a son dventà tanme ‘d cerv ch’a meuiro ‘d fam përchè ch’a treuvo pì nen ëd pastura. A son tròp fiach për core e scapé via da ‘n nemis ch’a-j dà dré.

Zàin. An mes ëd soa tristëssa e d’abandon, Gerusalem as n'avisa ‘d sò splendrior antich. Adess, contut, a l’é tombà ant le man dij sò nemis e a-i é gnun ch’a-j sìa d’agiùt. Ij sò nemis a l’han butala an dëròta e a rijo ‘d sò destin.

Het. Ij pecà ‘d Gerusalem tant ch’a son grev ch’a smijo dë strass salòp ch’as peul gnanca vardeje. Tuti coj che na vira a-j rendìo onor adess a la mepriso, përché ch’a l’han vëddula dëspojà e patanùa. Tut lòn che adess chila a peul fé a l’é ‘d gëmme e dë stërmesse la facia.

Tet. A l’ha antamnasse d’inmoralità coma ‘d sangh ampur, a l’ha pensà nen a cole ch’a sarìo stane le conseguense. Adess a stà li dëstèisa ant la pàuta, e a j’é gnun ch’a la peuda tirela fòra da lì. A crija: “Nosgnor! Varda mia condission miseràbil! Ël nemis a l’ha trionfà”.

Iòd.  Ël nemis a l’ha fane ‘n ravagi, a l’ha portane vìa tut lòn ch’a l’avìa ‘d pressios. A l’ha vëddù dij foresté violé sò templi sacrà, pròpi ël leu che Nosgnor a l’avìa proibije ai forësté d’intreie.

Caf. Tut ël pòpol a l’é an serca ‘d pan e a gëmm. Për podèj dzorvive a l’han vendù tùit ij sò beni pressios. A fà ‘d plente e a dis: “Nosgnor! Varda coma ch’a l’han umiliame!”.

Làmed. “É-lo vera, voi ch’i passe për la stra, ch’av n’anfà pròpi gnente ch’i sia an ësta condission? Vardeve dantorn: a-i é gnun d’àutri ch’a l’àbio ‘d patiment afros coma ch’i l’hai mi. A l’é Nosgnor ch’a l’ha faje tombeme a còl quand ch’a l’ha dëscadnà tuta soa zara.

Mem. Dal cél a l’ha fame tombé adòss un feu ch’a brusa ij mè oss. A l’ha butà un trabucet dëdnans ai mè pass e a l’ha fame tombé ‘ndrinta. A l’ha lassame bandonà, ferìa e malavia.

Nun. A l’ha fàit che ij mè pëccà a dventèisso ‘d còrde ch’a l’han gropame e ij mè nemis adess am rabasto an përzonìa. Nosgnor a l’ha fame perde le fòrse e a l’ha consigname ai mè nemis. An soe man ëd lor a-i é pì gnente ch’i peuda fé.

Sàmech. Nosgnor a l’ha dzonorà j’òm pì vajant ch’i l’avìa. A sò comand a l’é vnùa n’armada poderosa për dëstrue ij mè combatent. Nosgnor a l’ha pistà soa sità ch’a-j vorìa tant bin coma ch’as pista l’uva ant na tin-a.

Àin. A l’é për tut sossì ch’i pioro e che ‘d lerme a rigo mia fàcia. A-i é gnun ch’am fasa coragi; coj ch’a podrio felo a stan bin da leugn. Le mie masnà a l’han pì gnun avnì, përchè ‘l nemis ha l’ha vinciune.

Pe. Gerusalem a dëstend soe man për ciamé d’agiut, ma a-i é gnun ch’a-j daga ‘d confòrt. Riguard a sò pòpol Israel, Nosgnor a l’ha dit: “Ch’ij sò vzin a ven-o a esse  ij sò nemis! Ch’a sio campà vìa tanme na pata antamnà!”.

Tsade. “Nosgnor a l’ha pro rason, përchè mi i lo scotava pa. Steme a sente, vojàutre tute le gent; vardé ij mè patiment e dësperassion, përchè ij mè fieuj e le mie fije a son ëstàit portà via an tère lontan-e.

CQòf. I l’hai pregaje, ij mè aleà, ch’am giutèisso, ma lor a l’han tradime. Ij mè sacerdòt e ij mè ansian a son mòrt ëd fam ant la sità mentre ch’a sërcavo da mangé për salvé soa vita ‘d lor.

Res. Nosgnor, varda tùit ij mè sagrin. Mè cheur a l’é brisasse e mia ànima a l’é dësperà, pëchè i son arvirame contra ‘d ti. Për le stra la spa a fà ‘d carnagi, e a cà nòstra a-i é mach ëd mòrt.

Sin. Ij mè gëmm d’àutri a l’han pro sentije, ma gnun a l’é vnume a giuté. Quand ch’ij mè nemis a l’han sentù parlé ‘d tùit ij mè sagrin, lor a l’ero fin-a content ëd vëdde lòn ch’it l’avìe fàme. Ti ‘t l’has fàit tombé an sù mi lòn ch’it l’avie bin nunsià. Contut, ëdcò a lor a-j rivrà l’istess.

Tàu. Nosgnor! Varda mach tut ël mal ch’a fan. Tràtje parèj ch’a l’han tratame për tùit ij mè pëccà. Ij mè gëmm a son tanti, i l’hai ‘l cheur dësfàit”.

Nòte 

 
Piemontèis 
Bibia
Testament Vej
Complente