La Bibia piemontèisa/Testament Vej/Samuel/2 Samuel 12


2 Samuel

12

Ël profeta Natan a rimpròcia David 

Nosgnor a l'ha mandà Natan, ël profeta, da David. Natan a l’é intrà a soa presensa e a l’ha dije: "Ant na sità i l'avìa doi òm; l'un a l'era rich, e l'àutr, pòver. Ël rich a l'era padron ëd tante fèje e 'd vache. Ël povròm a l'avìa mach na pcita fèja che chiel medésim a l'avìa catà e anlevà. La fèja a chërsìa con chiel e con ij sò fieuj, a mangiava da sò piat, a beivìa da sò got e a durmìa an bras a chiel. A la tenìa tanme na fija. Un di, a l'é rivà da l'òm rich n'òspite. Ma al pòst ëd massé 'n cap ëd bestiam ëd sò strop për servijlo al forësté, a l'é andàit a ciapé la feja dël povròm e a l'ha sërvila a col ch'a l'era rivà a soa ca". 

Quand ch'a l'ha sentù lòn, David a l'é vnuje na flin-a gròssa contra 'd col òm, e a l'ha dije a Natan: "I lo giuro për la vita 'd Nosgnor: l'òm ch'a l'ha fàit lòn a mérita la mòrt! A col povròm a dovrà paghé la feja quatr vire 'd pì për lòn ch'a l'ha fàit e përchè a l'ha nen avù 'd compassion". Anlora Natan a l'ha dije a David: "Col òm it ses ti! Parèj a dis ël Signor, ël Dé d'Israel: 'I l'hai consacrate rè d'Israel e i l'hai liberate da le man ëd Saul. I l'hai date tuta la famija 'd tò signor, Saul, e i l'hai butà soe fomne 'nt ij tò brass. I l'hai date Israel e Giuda e, coma se tut sòn a fùissa stàit nen pro, i l'avrìa date fin-a 'd pì! 12:9 Përchè it l'has-to meprisà 'l Signor an comëttend lòn ch'a l'ofend? Ti 't l'has fàit massé Uria, l'Hitita, e it l'has pijate soa fomna për fela toa. It l'has falo meuire con la spa dj'Amonita! Për motiv ëd sòn, përché ti 't l'has meprisame an pijand për ësposa la fomna d'Uria, l'Hitita, la spa a sarà la maledission ëd toa famija'. Parèj a dis ël Signor: 'Për motiv ëd lòn ch'it l'has fàit, i farai an manera che toa famija as arvira contra 'd ti. I darai toe fomne a n'àutr òm dë 'dnans ai tò euj midem e chiel a andrà a cogesse con lor an pien ciàir dël di. Ti 't l'has falo dë scondion, ma mi i farai rivé sòn ëd manera che tut Israel a lo vëdda!'".

David a l'ha dije a Natan: "I l'hai pecà contra 'd Nosgnor". Natan a-j rëspond: "Eh, a l'é parèj, ma Nosgnor a l'ha përdonate. Ti meuireras nen. Contut, con toa assion ti 't l'has meprisà Nosgnor; për lòn ël fieul ch'a l'ha nassute a l'avrà da meuire".

Antlora Natan a l'é tornass-ne a soa ca. Ël Signor a l'ha mandà na maladìa greva a la masnà che la fomna d'Uria a l'avìa dàit a David. David a stasìa cogià për tèra tuta la neuit, a pregava e a fasìa digiun përchè la masnà a fùissa risparmià. Ij consijé 'd palass a sercavo 'd felo aussé da tèra, ma chiel a vorìa pa e a s'arfudava 'd mangé. Apress a set di la masnà a l'é mòrta. Ij consijé 'd David a l'avìo tëmma 'd deje costa neuva, përchè a pensavo: "Antramentre che la masnà a l'era 'ncora viva, chiel a fasìa nen cas a lòn ch'i-j disìo. Coma i podrìo ora dije che la masnà a l'é mòrta? A sarìa bon ëd fé na folairà". David a l'avìa notà ch'a parlavo a vos bassa an tra 'd lor e a l'ha capì che la masnà a l'era mòrta. A l'ha donca ciamaje: "La masnà a l'é mòrta, pa vera?". E a l'han rësponduje: "Eh, a l'é mòrta". Anlora David a l'é aussasse da tèra, a l'é andàit a lavesse, a l'é përfumasse, a l'é cambiasse la muda e a l'é andàit a prostërnesse al santuari dël Signor. Peui a l'é tornà a palass e a l'ha ordinà ch'a-j prontèisso la tàula për mangé.

Ij sò consijé a l'han dije: "I comprendoma nen lòn ch'it fase. Antramentre che 'l cit a vivìa, ti 't fasìe digiun e it piorave, e adess ch'a l'é mòrt, com é-lo ch' it ausse da tèra e 't bute a mangé?". Chiel a-j rëspond: "Antramentre che la masnà a vivìa i fasìa digiun e piorava an pensand: A peul d'esse che 'l Signor a l'àbia compassion ëd mi e ch'a varissa la masnà.  Nopà, ora ch'a l'é mòrta, përchè i l'avrìa adess da fé digiun? I podrìo nen sicur fela 'rtorné! A l'é mi ch'i andrai 'n bel di da chila, ma chila a tornrà pa da mi!".

Anlora David a l'é andàit a consolé Betsabea, soa fomna, e a l'é cogiasse con chila. Betsabea a l'é restà an condission, e David a l'ha butaje a la masnà 'l nòm ëd Salomon. Nosgnor a l'ha vorsuje bin a col cit, e a l'ha mandà 'l profeta Natan a dije a David ch'a-j dèisso 'dcò 'l nòm Jedidià, ch'a veul dì "Amà da Nosgnor", për motiv dl'amor che 'l Signor a l'avìa për col cit.

Le fòrse 'd David a buto 'n derota j'Amonita 

Ioab a l'ha atacà Raba dj'Amonita e a l'ha conquistà la sitadela real. Peui a l'ha mandà 'd mëssagé a David për dije: "Mi i l'hai atacà Raba e adess i soma an contròl ëd soe riserve d'eva. Adess, fà na mobilitassion dël rest ëd l'armeja, Buta l'assedi a la sità e conquistla ti. Sëdesnò, s'i la conquisto mi, a sarà ciamà con mè nòm. Anlora David a l'ha mobilità tuta l'armeja e a l'ha marcià fin-a a Raba, a l'ha assautala e conquistala. A l'é ampadronisse dla coron-a ch'a l'era 'nstalà dzora la testa dël dé Milcom, ch'a l'era d'òr e ch'a peisava pì 'd tranta chilo e ch'a l'era sertìa 'd pere pressiose, e a l'é butass-la chiel an sla testa. David a l'ha pijà da cola sità na  ladrarìa 'd guèra dësmësurà. A l'ha taparà vìa da la sità ij sò abitant e a l'ha obligaje a fé 'd travaj forsà con ëd ressie, ëd piche e d'assul, e a fabriché 'd mon. L'istess David a l'ha fàit con tute j'àutre sità dj'Amonita. Peui David a l'é 'rtornà con tuta l'armeja a Gerusalem.

Nòte 

Bibia
Testament Vej
Samuel