La Bibia piemontèisa/Testament Vej/Proverbi/Proverbi 30


Provèrbi

30

Paròle d’Agur 

Paròle d’Agur, fieul ëd Jaché; ël mëssagi profetich che st’òm-sì a l’avìa dit a Itiel e a Ucal. 

“Sicura che mi i son ël pì ignorant ëd j'òm e i l'hai pa la saviëssa che tanti as në  fan blaga. Mi i l'hai pa amprendù la saviëssa a scòla e i l’hai pa la conossensa ch’a l’ha ‘l Sant. Col che a l'é ch'a l'àbia montà al cel e a në sia peui calà? Chi ch'a l'é andàit a cheuje ël vent an soa man? Chi che a l'ha sarà j'eve an sò mantel? Col che a l'é ch'a l'ha fongà tùit ij finagi dla tèra? Coma ch’a së s-ciama? Col ch'a l'é ël nòm ëd sò fieul, ti 't lo sas? Minca paròla 'd Nosgnor a l'é pura e a l’é sempe mostrasse vera; chiel a l'é tanme në scu për coj ch'as buto sota soa guerna. Giontje pa nen a soe paròle, përchè a vada pa a arprocete e ti 't sie nen trovà busiard. Nosgnor! Doe ròbe it ciamo, arfúdmje pa anans che mi i meuira: Ten leugn da mi la faussità e la busiardarìa, dame nen nì miseria nì richëssa, ma fame avèj ël giust ch'i l'hai damanca, përchè, na vòta pasiame, mi 't arnega pa e i disa: ‘Chi é-lo Nosgnor?” Opura, butà ant lë bzògn, ch'im buta nen a robé e i dzonoro 'l nòm ëd Dé”.

Dì nen ëd mal d’un servitor ëdnans ëd sò padron, përchè chiel at maledissa pa e ti 't n'arsèiva nen un castigh. 

A-i é ëd gent che a malediss sò pare e ch'a benediss pa soa mare. A-i é ëd gent ch’a chërd d'esse càndia, ma che a l'é pa arzentasse 'd soa drugia. A-i é ëd gent con j'euj tant superb e con le parpèile tant boriose! A-i é ëd gent ch’a l’ha ‘d dent  tanme dë spa e ij sò dent maslé tanme ‘d cotej, për balafré ij pòver fòra da la tèra, e coj ch’a l’han da manca dël necessari d'an tra j'òm. 

La sansùa a l'ha doe fije ch’a diso sèmper: “Dame, dame!”. Tre ròbe a son mai sodisfàite; nen mach, ma quat a diso: “Mai pro”: la mòrt, la fàuda turgia, la tèra ch'a n'ha mai basta d'eva e 'l feu che a dis mai: “Pro!”.

L'euj che a varda an ësbefianda sò pare e a dëspressia 'd deje ubidiensa a soa mare, che a sia gavà dai creus ëd la val e mangià dai cit ëd l'òja.

Tre ròbe a van dëdlà ëd mia comprension, nen mach, ma a son quatr che mi i capisso pa: ël vieul ëd l'òja ant ij cej, la stra dël serpent ëdzora dij ròch, la stra 'd na nav ant ël mar àut, ël senté ëd n'òm con na fomna giovo.

Na fomna adùltera as compòrta parèj: chila a mangia, peui as polida la boca e a dis: “I l'hai pa fàit ëd mal!”.

A-i son tre ròbe ch'a fan tramblé la tèra: nen mach, ma a son quat che mi i peudo pa soporté: në s-ciav che a ven a esse rè, un fòl cand che chiel as ampiniss ël gosé ‘d mangé, na fija ghignonanta ch’as maria, na sërventa che as fasa padron-a.

A-i é quat cite creature, an sla tèra, che pura a son pì savante dij cacam: le furmìe, rassa sensa fòrsa, ma che d'istà as procuro soa provianda; ij daman, rassa sensa difèise, ma che a drisso soa ca an tra ij ròch; j'aliòstre, che a l'han pa un rè, ma che a san marcé tute antropà; la laserta, che as peul ciapesse con le man, ma che a l'é bon-a a intré fin-a ant ij palass dël re.

Tre creature a l'han un bel portament, ansi, quatr ch’a marcio con maestosità; ël leon, la pì fòrta dle bestie, che a scapa an facia a gnun; ël gal, arbiciolù, e 'l boch: un rè dë 'dnans a soa gent.

Se ti 't ses ëstàit tant fòl da cissete o s’it pensave mal, but-te la man an sla boca! Përchè a l'é an cicojand ël làit che as fà ël butir; schissand ël nas che as fà seurte 'l sangh e an cissand la flin-a a ven-o fòra mach ëd ruse.

Nòte 

Bibia
Testament Vej
Proverbi