La Bibia piemontèisa/Testament Vej/Coelet/Coelet 7


Qoèlet

7

La vita a l’é curta e la mòrt a l’é sicura! 

La bon-a arputassion a l’é mej che ‘n bon përfum, e 'l dì dla mòrt a l’é mej che 'l dì dla nassensa. A l’é mej andé a na seportura che a na festa përchè la mòrt a l’é la sòrt ëd tùit j’uman: parèj che coj ch’a vivo a-j penso bin.  Mej ël sagrin che 'l rije, essend che con un visagi trist as peul avèj ël cheur content. Ël cheur dël savi a pensa soens a la mòrt, ma ‘l sensa sust a pensa mach a divertisse.

Na vita legera contra la saviëssa 

A conta 'd pì scoté 'l rimpròcc del savant che scoté le gavade dij fòj përchè coma ch'a l'é 'l crep ëd le ronze sota dla pèila, dla midema manera a l'é 'l rije dël sensa sust, e 'dcò sòn a l'é vanità.

La sapiensa uman-a ranvërsà dai sagrin 

L’estorsion a rend fòj fin-a ij savi, e onze le roe a coromp ël cheur. Terminé a l’é mej ch'ancaminé; a conta ‘d pì la passiensa che le pretèise. Va pa a 'nvischete 'd flin-a, përchè 'l fot a stà ant ël cheur dij fòj. A venta pa dì: "Coma ch'a peul d'esse che 'l passà a sìa mej che 'l present?" përchè a l'é pa la saviëssa che a men-a a costa domanda.

La saviëssa a peul slonghé la vita 

La saviëssa a l’é fin-a mej quand ch’as peul gòde ‘d n’ardità. L’un-a e l’àutra a son ëd grand benefissi tut a travers la vita. La saviëssa e ij sòld a peudo procurene squasi tut, contut, mach la saviëssa a peul salvene la vita.

La saviëssa a l’arconòss la man ëd Nosgnor 

Varda l'euvra 'd Dé: chi a podrà drissé lòn che chiel a l'ha piegà? Ant ël di dël boneur, ch'it sie argiojissant, e ant ël di dël maleur, pensa bin a sossì: A l’é Nosgnor che an manda tant l’un che l’àutr. Arcòrd-te che an sta vita a-i é gnente ‘d sicur.

Ecession a la lej dla retribussion 

I l’hai vëddù pròpi tut an costa vita sensa sens: comprèisa la mòrt ëd giovo ch’a l’ero dij giust e la longa vita ‘d përson-e grame. Esse pa tròp bon o tròp savi: përchè vories-to avèj ‘d disangani?  D’àutra part, sie nen tròp gram, sie pa sensa sust: përchè meuire prima dël temp? Tente bon a tut lòn ch’it diso ambelessì, përchè col ch’a l’ha timor ëd Dé a schin-a sia l’un-a che l’àutra còsa.

I l’oma da manca dla saviëssa përchè a-i é gnun ch’a sìa giust përdabon 

La saviëssa a procura da pì ‘d protession che des governador ant na sità. A-i é gnun òm tant giust an sla tèra da fé 'l bin sensa mai peché. Daje pa da ment a tut lòn ch'as dis, it podries ëdcò sente tò servitor ch’at malediss; përchè ti ‘t sas bin quante vire che pròpi ti it l’has dìt mal ëd j'àutri.

La saviëssa uman-a a l’é limità 

Mi i l’hai sèmper fàit dël mè mèj përchè la saviëssa a guidèissa ij mè pensé e assion. I l’hai dime: “I sarai giudissios!”, ma a l’è nen sèmpre stàit parèj. La saviëssa a l’é sempe da leugn e a l’é pa facil ëd trovela! I l’hai sërcala daspërtut; i son ampontame a trové la sapiensa e la rason ëd le còse. I son ëvnùit a la determinassion ëd prové a mi medésim che esse gram a l’é na ròba sensa sens e che la matarìa a l’é na gavada.

I l’hai trovà che na fomna anciarmanta a l’é pì mera che la mòrt: sò cheur a l’é tanme na tràpola da cassador e ij sò brass tanme le caden-e ‘d na përzon. Col ch’a l’é gradì a Nosgnor a jë scapa, ma ‘l pecador as fà ciapé. Vardé lòn ch’i l’hai trovà, a dis Qoèlet, confrontand tut ansema, për trovene na rason. Combin ch’i l’àbia tant sërcà, i l’hai pa trovalo. Mach n’òm an tra ‘d mila a l’é onest, ma an tra le fomne gnanca un-a! Mach sòn i l’hai dëscovert: Nosgnor a l’ha creà j’uman pr’ esse onest e virtuos, ma lor a fan mach ëd rasonament gabolos për giustifiché ij sò malfé.

Nòte 

Piemontèis
Bibia
Testament Vej
Coelet