La Bibia piemontèisa/Testament Vej/Samuel/2 Samuel 15


2 Samuel

15

Cospirassion d’Absalom contra 'd David 

Càiche temp apress, Absalom a l'é riussì a procuresse un chèr ëd guèra, ëd cavaj, e na scòrta ‘d sinquanta òm che a-j fèisso da vardie dël còrp. Absalom a l’era costumasse a alvesse bonora a la matin e a butesse an brova dla stra ch’a mnava a la pòrta dla sità. E tui coj che a l'avèisso avù na rusa da presenté al rè për fèjla arbitré, Absalom a lo ciamava davzin  e a-j disìa: Da 'ndova venes-to, dle sità? La përson-a a-j rëspondìa: “Mi, tò servent, i rivo da na tal sità dle tribù d'Israel”. Antlora Absalom a l’avrìa dije: “Varda, toa càusa a l’é bon-a e giusta. Ma ‘l fàit a l’é che gnun rapresentant dël rè a sarìa dispòst a dete udiensa!”. Peui a l’avrìa giontà: “Ah, se mach i fùissa mi a giudiché ant ël pais! Antlora tuti coj ch’a l'avèisso na plenta giudissiària o na reclamassion da fé a vnirìo da mi e mi i-j darìa na sentensa sicura e giusta!”.

Peui, se cheicadun as avzinava e as prostërnava ‘dnans për omagelo, Absalom a-j'ëslargava ij brass për baselo e ambrasselo. Chiel a fasìa parèj con tùit j'Israelita ch’a vnisìo dal rè për avèj giustissia, e an costa manera as vagnava la binvolensa dla gent d'Israel.

Dòp quatr agn, Absalom a l'ha dije al rè: “Dame 'l përmess d'andé a Ebron, për compì na promëssa ch'i l'avìa faje a Nosgnor”. Përchè mi i j'era angagiame, ant ël moment ch’i stasìa an Ghesur d'Aram: “Se Nosgnor a l'avèissa fame torné a Gerusalem, mi i l'avrìa smonuje ‘n sacrifissi”. Ël rè a l'ha dije: “Vatne an pas”. Përparèj che Absalom a l'è partisne e a l'é andàit an Ebron. Për antant Absalom a l'avìa mandà dj’emissari an tute le tribù d'Israel a dì: “Ant ël moment ch’i sentireve 'l son dël còrn, dì: ‘Absalom a l’é stàit coronà rè an Ebron!’”. Con Absalom a l'ero partì ‘dcò dosent òm da Gerusalem: a l'ero stàit anvità da chiel e a l'ero andaje an tuta semplicità, sensa savèj lòn che Absalom a l’avìa pensà ‘d fé. Antramentre chiel a smonìa 'd sacrifissi; Absalom a l'avìa mandà a ciamé 'dcò ël consijé 'd David, Achitofel ël Ghilonita, ch'a vnisìa espress da soa sità, Ghilo. Parèj che la congiura a l'é vnùita sempe pì gròssa, e ij partigian d'Absalom na vira 'd pì numeros.

David a scapa da Gerusalem 

Antratant, d'emissari a son andàit a riferije a David: “Ël cheur dj'Israelita a l'é virasse vers Absalom!”. Parèj che David a l'ha comandaje ai sò servent ch'a l'ero con chiel a Gerusalem: “Doma! Scapoma! Përchè i l'avrìo pa dë scamp da Absalom! Andoma via an pressa, che chiel a vada pa a precédne, e an tacàndne, a fasa tombé dzora 'd nojàutri la ruin-a, an massand a fil dë spa ij resident ëd la sità”. Ij servitor dël rè a l'han rësponduje: “Tut lòn che 'l rè nòst ësgnor a decidrà ‘d fé, nojàutri i lo faroma. I soma a tò servissi”.

Parèj che 'l rè e tui coj dla cort a son partì a pé, an lassand mach des concubin-e a guerné 'l palass. Surtì ël rè a pé con tuta soa  gent, a l'é fermasse tacà a la dariera ca për fé na pàusa. Tuti ij sò servitor a son partì con chiel, ansem a tuta la guardia dij Cheretita, tùit ij Peletita, e tùit ij Ghitita, cheicòsa parèj d'un sessent òm a pé, ch’a l'ero stàit con chiel fin-a da Gath. Tuti a son partì con chiel. Antlora 'l rè a l'ha dije a Itai ël Ghitita: “Për che motiv venes-to ëdcò ti con nojàutri? Torna andaré e stà con ël neuv rè, përchè ti 't ses forësté e it ses stàit esilià da tò pais. Ti 't ses rivà mach ier. Përchè dovria-ne fete andé ramingh con nojàutri? Mi im në vado a la bon-a ventura. Ma ti, torna a ca, e pòrta via toa gent ansema a ti: che Nosgnor a peussa fete trové grassia e misericòrdia! Ma Itai a l'ha rësponduje al rè:” Com a l'é vera che 'l Signor a viv, e che 'l mè sgnor ël rè a viv ëdcò, an qualsëssìa pòst a dovèissa andé 'l mè rè, për la vita o për la mòrt, ambelelì i-i sarai ëdcò mi, tò servitor!”. Parèj che David a l'ha dije a Itai: “Antlora venme dapress!”. Përparèj che Itai ël Ghitita a l'é passà con tùit ij sò òm e soe famije ‘d lor.

Quand ch’a passavo, tuta la popolassion ëd la region a piorava fòrt. Ël rè a l'é fermasse a la valada dël torent Chidron, antramentre che tuta soa gent a jë sfilava dëdnans, an ciapand la stra ch'a men-a ant ël desert. Zadoch e tùit ij Levita che a l'ero con chiel e ch’a portavo l'Èrca dl'Aleansa 'd Dé a l'han posissionala davzin a Abiatar, an smonend ëd sacrifissi e fin-a che tut ël pòpol a l'ha finì ëd seurte da la sità.

Antlora 'l rè a l'ha dije a Zadoch: “Pòrta torna l'èrca andaré an sità. Se i l'hai trovà favor a j'euj ëd Nosgnor, chiel am farà torné e am farà torna vëdde l'èrca e 'l pòst anté ch’a stà. Nopà, s'a dovèissa dime: ‘T'am piase pa pì ’, antlora am trovrà ambelessì e a farà 'd mi lòn ch'a chërdrà mej ‘d fé”.

Ël rè a l'ha peui dije a Zadoch, ël sacerdòt: “Vëddes-to pa lòn ch’a càpita? Ti e Abiatar i peule torné an pas an sità! Tò fieul Achimas e Giònata, fieul d'Abiatar a peulo 'dcò torné con vojàutri doi. E fé 'tension! Mi i spetrai ant ël desert a jë svass, fin-a che am riva càiche neuva da vojàutri. Përparèj che Zadoch e Abiatar a l'han torna portà andaré a Gerusalem l'Èrca 'd Dé e a son restà ambelelì.

Antratant David a montava an sël Mont dj'Uliv, an piorand; soa testa a l'era quatà e sò pé dëscàuss. Tut ël pòpol che a l'era con chiel, a l'era 'dcò cheurvisse la testa e a piorava. Ore, a l'han arferije a David: “A-i é 'dcò Achitofel con ij cospirator ch’a son con Absalom”. Parèj che David a l'ha pregà: “Nosgnor, fà che ij consèj d'Achitofel a sio sensa sust!”.

Ant ël moment che David a l'é rivà an sël cò dël mont, andova che a l'era costumà adoré Dé, Cusai l'Archita a l'è vnùje ancontra con ij vestì s-ciancà e la testa ampovrà. A l'ha dije: “Se ti 't ven-e con mi, it ëm sarìe mach d’ambarass. Nopà, se ti ‘t torne an sità e, presentand-te a Absalom ti ‘t -j dise: ‘Mi i veuj esse tò servent, òh rè! Coma che anans i l'avìa già servì tò pare, adess i sarai tò servitor’, ti ‘t saras an condission ëd dëstorné ij consèj d’Achitofel. Zadoch e Abiatar ij sacerdòt a saran con ti. Tut lòn ch’i dovèisse sente ant ël palass dël rè, ti 't dovras contèilo ai sacerdòt Zadoch e Abiatar. Con lor, a-i saran ij sò doi fieuj, Achimas fieul ëd Zadoch e Giònata fieul d'Abiatar. Fame savèj tute j'anformassion che 't podras sente”.

Parèj che ant ël moment che Cusai, amis ëd David a intrava an Gerusalem, a-i rivava 'dcò Absalom.

Nòte 

Bibia
Testament Vej
Samuel