La Bibia piemontèisa/Testament Vej/Deuteronomi/Deuteronomi 25


Deuteronòmi

25

Aplicassion ëd na sentensa 

Ant ël cas ëd na contèisa, che ij doi contendent as presento dë 'dnans al giùdes e ch’a sio giudicà: ël nossent a sarà diciarà giust e ‘l colpèivol a sarà condanà. Se ‘l colpèivol a mérita d’esse batù, ël giùdes a lo farà dëstende për tèra e batù dë 'dnans a chiel con un nùmer ëd colp proporsionà a soa colpa. Tutun, as podrà deje nen pì che quaranta bòte, dësnò, s’a l’é patlà pì che 'd lòn, tò frel Israelita a podrìa perde ai tò euj soa dignità.

Ël beu ant l’èira 

Buta pa ël musel al beu, antramentre ch’a bat ël gran.

Ël dirit d’avèj na dissendensa 

Se 'd frej a stan ansema, e un ëd lor a meuir sensa fieuj, la fomna dël mòrt a andrà pa a mariesse fòra dla famija a n'òm forësté; ma sò cugnà andrà da chila e as la pijerà për fomna, an fasend anvers ëd chila sò dovèj da cugnà. Ël primnà che chila a l'avrà, a farà torna vive ël nòm dël frel mòrt, parèj che sò nòm a dësparissa pa d'Israel. Ma se st'òm a s'arfuda 'd marié soa cugnà, costa-sì as presentrà a la pòrta da j'ansian e a dirà: “Mè cugnà as arfuda 'd fé arvive 'l nòm ëd sò frel an Israel, chiel a veul nen compì anvers ëd mi sò dovèj da cugnà”. Anlora j'ansian ëd soa sità a lo ciameran e a-j parleran. Se col òm a përsist an disand: “I veuj nen mariela”, anlora  la cugnà a s'avzinerà a chiel e, dë 'dnans a j'ansian, a-j gavrà na sandola dai pé e a jë spuverà an facia, an disend coste paròle: “Përparèj venta fé a l'òm ch’as pija nen soen ëd la lìnea genealògica ‘d sò frel!”. An col cas-lì an Israel, la famija ‘d col òm a porterà ‘l nòm: “La famija dël dëscaussà”.

Ëd gest proibì ant ël mentre 'd na rusa 

  Quand che doi òm a ruso an tra ‘d lor, se la fomna d’un ëd lor, për salvé sò marì da l’àutr ch’as bat, as acòsta a l’aversari e a lo ambranca për le pudende, taìje la man. Àbie gnun-a compassion ëd chila.

Onestà ant ël comersi 

Ten pa ‘nt toa borsa doi pèis diferent: un pì gross e un pì cit. Ten pa ‘ntëcà doi mzure diferente: un-a pì granda e un-a pì cita. It l’has da avèj ‘d pèis precis e giust, ëd mzure precise e giuste. A l’é parèj ch’it podras avej na vita longa an sla tèra che ‘l Signor, tò Dé, at dà; përchè ‘l Signor, tò Dé, a-j pija ‘n ghignon tute sòrt d’ambrojon, tuti coj ch’a comëtto d’angiustisse.

Condan-a dj’Amalechita 

Arcordeve 'd lòn che a l'han fave j’Amalechita, cand ch’i surtìe da l’Egit, A j’ero vnùit a vòst rëscontr për la stra, e da darera, dòp ch'i j'ere passà a l'han atacà vòst séguit; cora che ti 't j'ere svers e strach: a l'han pa avù timor ëd Nosgnor. Donch, ant ël moment che 'l Signor tò Dé a l'avrà dave d’arlass, an liberànd-ve da tùit ij vòstri nemis dj'anviron, dël pais che ël Signor vòst Dé a stà për deve an ardità, i l’eve da dëscancelé la memòria dj'Amalechita da sota 'l cél: dësmentiélo pa!

Nòte 

Bibia
Testament Vej
Deuteronomi