Document dla fej cristian-a/La Stra dël Pelerin/2 La necessità dë scapess-ne
Artorn

2. La necessità dë scapess-ne 

Anlora Evangelista a l’ha dit: “Se cola-lì a l’é toa condission, përchè stas-to ambelessì sensa bogete?”. Chiel a l’ha rësponduje: “Përchè i sai nen andova ch’i podrìa andé”. Anlora Evangelista a l’ha daje ‘n ròtol ëd bërgamin-a anté ch’a-i j'
era scrit: “Scapé dal giudissi ch’a l’é press a rivé”.

L’òm, anlora, lesùlo ch’a l’avìa, e beicand Evangelista, a l’ha ciamaje: “Doa ch’a l’é ‘d precis che mi i dovrìa scapé?”. A l’é parèj che Evangelista, mostrand con ël dil un camp motobin grand ch’a stasìa lì anans, a l’ha dije: “Vëddes-to là an fond na pòrta strèita?”.

L’òm a l’ha dije: “Nò, i la vëddo pa”. Anlora Evangelista a l’ha giontà: “Vëddes-to là giù un ciàir, na lus ch’a fà ciàir?”. A l’ha replicà: “A më smija che ‘d si”. Anlora Evangelista a l’ha dije: “Bin, ten col ciàir bin ëdnans ai tò euj e vaje ancontra dirèt, parèj it vëddras la pòrta. Cand ch’it saras rivaje, pica a col ùss e at sarà dit lòn ch’it l’avras da fé”.

Anlora i l’hai vëddù an mè seugn che col òm a l’ha comensà a core ant la diression che Evangelista a l’avìa dije. A na certa mira, contut - a l’era nen tant da leugn da cola pòrta - che a l’ha sentù soa fomna e soe masnà ch’a crijavo për fesse sente da chiel e ch’a-j disìo: “Anté ch’it vas? Torna ‘ndarera! Artorna a ca!”. Tutun, col òm a l’é butasse ij dij ant j’orije për nen sente cole vos e a corìa anans an crijand: “Vita! Vita! Vita eterna!”. A l’é parèj ch’a l’ha nen virasse andré për vardé, ma a l’é scapass-ne për cola pian-a. 

A l’era pì o meno a metà ‘d col camp che a l’é ancorzusse che a-i j'era ‘d gent ch’a-j corìa dré coma për ciapelo e a l’ha arconossù che coj-lì a l’ero ij sò vzin ëd ca! Cheidun ëd lor a lo pijava an gir, d’àutri a lo mnassavo, d’àutri ancora a lo suplicavo ch’a tornèissa andré. An tra ‘d coj ch’a l’avìo pijà l’arsolussion ëd ciapelo con la fòrsa përchè ch’as na tornèissa a ca, a-i na j’era doi. Un ëd coj-lì - a-j conossìa bin - a l’era monsù Ostinà e l’àutr a l’era monsù Acomodant.

A l’è vera che adess l’òm a l’era a na bon-a distansa da lor, ma coj-lì a l’ero decis a argionz-lo. A l’è parèj ch’a son rivaje davzin. Alora l’òm a l’ha dije: “Përchè seve-ne vnùit sì?”. E lor: “Për fete comprende ch’a l’è mej che ti’t ven-e ndarera con nojàutri”. Ma chiel a l’ha dije: “Lolì a l’è pròpi nen possibil. Vojàutri i vive,” chiel a-j dis, “ant la Sità dla Dëstrussion, ël leugh anté che mi i son ëvnùit al mond. I veuj pa pì torneje përchè tuti coj ch’a l’àbito, tòst o tard, a l’avran da patì col castigh, meuire e, pes ancora, esse fongà pì an bass che la tomba, ant un leugh ëd feu e ‘d sorfo. A l’è për lòn che, pitòst, i diso: a l’é vojàutri ch’i dovrìe ven-e ansem a mi”.

“Còsa?”, a l’ha dit Ostinà, “e lassé i nòstri amis e nòstri asi andarera?”.
“Pròpi parèj!” a l’ha dit Cristian, përchè col-lì a l’era sò nòm, “përchè tut lòn che vojàutri i chite a peudrìa gnanca paragonesse a na sola frisa ‘d lòn ch’i sërco d’oten-e; e s’i veule vnì ansem a mi e argionz-lo, anlora ëdcò vojàutri iv butrìe an camin con mi, përchè anté che mi i vado, a-i na j’é assé për tuti e fin-a da vansene. Vnì anlora e buté a la preuva lòn ch’i diso”.

Ostinà: “Cole ch’a son le còse che ti’t sërche tant da lassete ‘ndré tut ël mond mach për troveje?”.

Cristian: “Mi i sërco n’ardità ch’a peul nen vastesse, anflesse o sfaussesse, e ch’a l’é conservà për nojàutri ant ij cej e che a sò temp a sarà acordà a coj che a la sërco con sincerità. Lese lòn ch’a l’é scrit an cost mè liber: tut a l’é bin ciàir”.

Ostinà: “Pro con ëste stòrie e con tò liber da quat sòld. Anlora: ‘t ses-to dispòst a torné andré con nojàutri, o no?”.

Cristian: “Nò, nen mi, përchè i l’hai già dàit man a la slòira”.

Ostinà: “S’a l’é parèj, ven, mè car amis Acomodant, tornomse a ca, i-i androma sensa ‘d chiel. A l’é pròpi vera che an ësto mond a-i son ëd folitro, ëd matòide, che cand ch’as buto an testa cheicòsa a chërdo sempe ‘d savèila pì longa che sèt përson-e ch'a rëspondo con sust”. 

Acomodant: “Daje nen ëd nòm. Se lòn ch’a dis col bon cristian a l’é vera, le còse che chiel as në òcupa a son mej che le nòstre, mè cheur am dis che i dovrìa andé con chiel a vëdde”.

Ostinà: “Cola lì a l’é pròpi bon-a: n’àutr folitro! Lass-te governé da mi: chissà andova ch’at podrìa mnete n’òm parèj tant malavi ant la testa! Torna ‘ndré, torna ‘ndré e sie savi”.

Cristian: “Nò, ven ëdcò ti con nojàutri: andova ch’i andoma nojàutri a-i é nen mach le ròbe che mi i në parlava, ma motobin d’àutre ancora. S’im chërde nen, lese mach lòn ch’a-i è an cost liber-sì. Lòn ch’a l’é scrit ambelessì a l’é stàit confërmà dal sangh ëd Col ch’a l’ha falo”.

Acomodant: “E bin, car Ostinà, i ‘ntendo rivé a na mira: i ‘ntendo andé d’acòrdi con cost brav òm e gionteme a soa sòrt. Ma, mè bon compagn, conòsses-to la strà për rivé an col leugh ch’i n’oma anvìa?”.

Cristian: “L’òm ch’as ciama Evangelista a’m dis ëd compagneme fin-a a la pòrta strèita ch’a l’é ‘dnans ëd nojàutri. A l’é là ch’i arseivròma d’àutre istrussion”.

Acomodant: “Anlora andoma, mè bon ëvzin, andoma”. Anlora a son andàit anans ansema.

Ostinà: “E mi im në tornerai a ca. I sarai pa compagn ëd costi tipo fanàtich e dësvià”.

Nòte 

Dutrin-a cristian-a
Leteratura piemontèisa
La Stra dël Pelerin
Pàul Castlin-a