La Bibia piemontèisa/Testament Vej/Esechiel/Esechiel 18


Esechiel

18

Responsabilità përsonaj 

Nosgnor a l’ha comunicame soa paròla. A l’ha dime: Përchè vades-to an gir a contè 's proverbi për ël pais d'Israel: “Ij grand a l'han mangià d'uva zerba ma a l’é ai fieuj che ij dent a son arlijàsse’? Mi, ël Signor, i fortisso - e sossì a l’é tant sicur coma mia vita medésima - che vojàutri l'avreve pa pì d'arpete ancora 's proverbi an Israel. Vardé: tute le vite uman-e a son mie, tant l'esistensa dël pare coma cola dël fieul a ‘parten-o a mi. Chi a fà ‘n pecà, a l'é chiel ch' a va a meuire.

L’òm giust a viv con dritura e a fà ‘l bin. A pija nen part ai convivi idolatrich ch’as fan an sij mont, nì a buta soa fiusa ant j’ìdoj arbutant dël pòpol d’Israel. A dzonora nen la fomna ‘d n’àutr, nì as acòsta a la soa quand ch’a l’ha le mëstruassion. A crasa gnun, a rend ël gagi al debitor e a fà mai ëd robarissi. A fà le part ëd sò pan con col ch’a l’ha fam e a dà ‘d vestì a chi ch’a n’ha gnun. A ‘mpresta sensa fé dë strossinagi nì a në ciapa l’anteress. As arfuda ‘d rendse còmplice dl’angiustissia e a dà ‘d sentense giuste ant ij contensios. A viv conform ai mè precèt, a osserva ij mè decrèt e a-j buta an pràtica për dabon. N’òm parèj a l’é ‘n giust e ‘d sicur a vivrà. I lo diso mi, ël Signor Dé.

Contut, se col òm-lì a l’ha ‘n fieul violent e sanghinari ch’a fà lòn ch’a l’é nen consentì, ch’as compòrta pa tanme chiel, ch’a pija part ai convivi idolàtrich ch’as fan an sij mont, ch’a dzonora la fomna ‘d n’àutr, ch’a crasa ‘l pòver e ‘l bzognos, ch’a roba, ch’a rend pa ai sò debitor ël gagi ch’a l’avìa ciamaje, ch’a buta soa fiusa ant dj’ìdoj arbutant - ch’a l’é na ròba abominàbil, ch’a ‘mpresta a strossinagi e ch’a cària j’anteresse, col fieul a vivrà pa: a l’é sicur ch’a va a meuire, përché ch’a l’ha comëttù tute coste abominassion. Chiel midem a sarà l’ùnich responsabil ëd soa mòrt.

Butoma adess che sto fieul violent a l’abia chiel medésim un fieul ch’a vëdd tùit ij pëccà comëttù da sò pare, ma ch’a séguita nen sò esempi; a pija nen part ai convivi idolàtrich ch’as fan an sij mont, ch’a buta nen soa fiusa ant dj’ìdoj arbutant dël pòpol d’Israel, ch’a dzonora pa la fomna ‘d n’àutr, ch’a crasa gnun, ch’as ten pa për chiel ij gagi dij sò debitor e ch’a roba mai gnente, ch’a fà le part ëd sò pan con col ch’a l’ha fam e a dà ‘d vestì a chi ch’a n’ha gnun, ch’as astniss dal fé ‘l mal nì ch’a prësta a strossinagi, ch’a compiss ij mè decrèt e ch’a viv conform ai mè precèt, antlora col fieul-lì a va pa a meuire për le colpe ‘d sò pare, ma a vivrà. Ma sò pare, ch’a crasava, ch’a robava a sò frel e ch’a fasìa an mes a sò pòpol lòn ch’a l’é nen bon, col-lì a va a meuire për soe colpe. Gnun-e ecession.

E se vojàutri i ciame dël përchè ‘l fieul a ven pa carià dle colpe ‘d sò pare, i rëspondo: Përchè ‘l fieul a viv con dritura e a fà ‘l bin, a osserva tùit ij mè precèt e a-j buta an pràtica: a l’é për lòn ch’a vivrà. A l’é la përson-a ch’a fà ‘d pëccà ch’a va a meuire. Un fieul a sarà pa carià dle colpe ‘d sò pare, nì ‘l pare dle colpe ‘d sò fieul. L’òm giust a cheujerà ij frut ëd soa bravità, e l’angiust ëd soa gramissia.

Ma se l’òm gram as pentiss e a chita ‘d fé tùit ij pëccà ch’a comëttìa, s’a osserva tùit ij mè precèt, s’a viv con dritura e a fà ‘l bin, a va nen a meuire, ma a vivrà. Gnun dij pëccà ch’a l’ha comëttù a-j saran portà a débit; col-lì a vivrà për motiv ëd le còse giuste ch’a l’ha fàit.  Penseve forse ch’am piasa ‘d vëdde la mòrt ëd na canaja? Pròpi nò! Mi, ël Signor Dé, iv lo diso ciàir e net: lòn ch’i veuj vëdde a l’é che la canaja a chita ‘d marcé an sël senté sbalià e ch’a viva.

Al opòst, se ‘l giust a chita ‘d fé ‘l bin e ch’a comëtt le colpe e j’assion abominèvole ch’a comëtt la canaja, penseve fòrse ch’a podrà vive? Nò! A-j sarà pa pì ëtnù an cont ël bin ch’a l’avìa fàit: a va meuire për soa 'nfidelità e pr’ ij pëccà ch’a l’avrà comëttù.

Ij senté ‘d Nosgnor 

Vojàutri i dise: “La manera ‘d fé ‘d Nosgnor a l’é pa giusta!”. Còsa! Scoteme bin, pòpol d’Israel. Ëd chi ch’a l’é la condòta nen giusta? La mìa o la vòstra? La vòstra! Se ‘l giust a chita ‘d fé ‘l bin, a comëtt ël mal e a meuir, a meur për motiv ëd la colpa dël mal ch’a l’ha comëttù. Ma se 'l malfator a chita ‘d comëtte ‘l mal, a viv con dritura e a fà ‘l bin, as salverà la vita. S’arconòss soe 'nfidelità e as në pentiss, a va nen a meuire, ma vivrà. Pura, ël pòpol d’Israel ancora a dis che la manera ‘d fé dël Signor a l’é nen giusta! Ch’a va nen bìn mia manera ‘d fé, pòpol d’Israel? A më smija, pitòst ch’a sia lòn ch’i feve vojàutri ch’a va nen bin!”.

Për conseguensa, pòpol d’Israel, mi i giudicarai minadun conform a soa condòta. I lo diso mi, ël Signor Dé. Armendeve e chité da tute vòstre 'nfidelità, si veule nen che vòstre colpe av sio d’antrap. Dësbarasseve ‘d tùit ij vòstri pëccà, e arnové vòst cheur e vòstr ëspirit. Gent d’Israel! Përchè mai l’avrìe-ne da meuire? Che queidun a l’abia a meuire am pias pròpi nen. Pentive e vive! I lo diso mi, ël Signor Dé”.

Nòte 

Piemontèis 
Bibia
Testament Vej
Esechiel