La Bibia piemontèisa/Testament Vej/Samuel/2 Samuel 18


2 Samuel

18

La mòrt d'Absalom 

David a l'ha passà a l'arvista soa tropa e a l'ha assegnaje d'ufissiaj ch'a comandèisso mila-sent òm. A l'ha dividù la tropa an tre còrp: un ters a j'órdin ëd Ioab, un ters a coj ëd Abisai, fieul ëd Zeruia, e un ters a coj d'Itai, ëd Gath. Ël rè a l'ha dit ai soldà: "Ëdcò mi i veuj andé con vojàutri a la guèra". 

Contut, lor a l'han rësponduje: "Ven pa. Se nojàutri i scapoma via, gnun a-j darìa 'mportansa, e fin-a se la metà 'd nojàutri a meuirèissa, a farìa gnun-a diferensa për le trope d'Absalom: a l'é ti ch'a sërco. Ti 't contes tanme desmila 'd nojàutri. A l'é mej che ti 't reste sì 'nt la sità e 't mande d'agiut, se nojàutri i n'avoma damanca". Ël rè a-j rëspond: "S'i pense ch'a sia mej parèj, i farai coma vojàutri i dise". Anlora 'l rè a l'é restà a la pòrta dla sità, mentre che tùit ij sò òm as në surtìo ancolonà për sent e për mila. 

David a l'ha dàit a Ioab, Abisai e Itai cost òrdin: "Për considerassion anvers ëd mi, traté bin Absalom, mè giovnòt!". Tùit a l'han sentù l'órdin che 'l rè a l'avìa dàit ai cap ëd l'armeja a propòsit d'Absalom.

Le trope 'd David, donch, a son surtìe a combate contra 'd cole d'Israel. La bataja a l'é comensà 'nt la foresta d'Efraim e j'òm d'Israel a son ëstàit butà an derota dai soldà 'd David. Col dì-là soa derota a l'era stàita motobin granda: a son tombà vintmila òm. La bataja a l'é anfuriasse për tuta la region, e motobin da pì d'òm a son mòrt për motiv ëd la foresta che dla spa.

A l'é rivà che Absalom a l'é antrucasse con le trope 'd David. A andasìa a caval ëd na mula e, mentre che la mula a passava sota le rame 'd na rol gròssa, soa testa a l'é stàita ciapà 'nt le rame e chiel a l'é stàne pendù tra cel e tèra mentre che la mula ch'a cavalcava a l'é scapaje da sota. 

Un soldà ch'a l'avìa vëddu-lo a l'é andàit a contelo a Ioab: "I l'hai vëddù Absalom ch'a pendìa da na rol". Ioab a l'ha dije a l'òm ch'a l'avìa informalo: "Che? It l'has vëddulo parèj e it l'has-to pa profitane për masselo? I l'avrìa date des pesse d'argent e 'n sënturon!". Ël soldà a l'ha rësponduje: "Bele se mi i arseivèissa mila pesse d'argent i masrìa nen ël fieul dël rè! I l'oma tui sentù lòn che 'l rè a l'ha dit a ti, a Abisai e a Itai: Për considerassion anvers ëd mi, traté bin Absalom, mè giovnòt!' S'i l'avèissa butà a l'arzigh mia vita - e nen a peul esse stërmà al rè - ti 't l'avrìe bandoname!". 

Ioab a l'ha replicà: "I veuj nen perde 'd temp con ti!". Parèj a l'ha ciapà tre lanse e a l'é andàit a centré Absalom al cheur mentre ch'a l'era ancora viv ciapà an mes ai branch ëd la rol, Peui des soldà, ch'a l'ero scudé 'd Ioab, a l'han ëdcò colpì Absalom e a l'han finilo.

Anlora Ioab a l'ha sonà 'l còrn e le trope a l'han chità dë sté dapress a coj d'Israel, përchè parèj Ioab a l'ha dàit l'òrdin ëd fërmé la guèra. Parèj a l'han ciapà 'l còrp d'Absalom e a l'han campalo 'nt na tampa granda an mes al bòsch e a l'han quatala con na  pila gròssa 'd pere. La gent ëd Israel a l'é tuta scapà via, mincadun a soa ca.

Prima 'd lòn Absalom, an vita, a l'avìa fasse drissé na colòn-a funeraria për chiel midem ch'as treuva 'nt la Val dël Rè, an disand: "I l'hai gnun fieul ch'a peussa porté anans mé nòm". E a l'ha daje sò nòm a la colòn-a. A l'é për lòn che fin-a al di d'ancheuj a l'é conossùa coma: "La colòn-a d'Absalom".

David a ven a savèj dla mòrt d'Absalom 

Anlora Achimas, fieul ëd Zadoch, a l'ha dije a Ioab: "Fame parte e core a fé savèj al rè la bon-a neuva che Nosgnor a l'ha fàit giustissia contra 'd sò nemis". Ma Ioab a l'ha rësponduje: "Ti 't saras nen ancheuj ël lator ëd bon-e neuve. Ti 't portras ëd bon-e neuve n'àutr dì, ma nen ancheuj, përché 'l fieul dël rè a l'é mòrt". 

Peuj Ioab a l'ha dit a n'òm da l'Etiòpia ch'a andéissa a 'nformé chiel ël rè 'd lòn ch'a l'avìa vëddù. L'Etìop, dòp d'avèj prostërnasse dë 'dnans a Ioab, a l'é partì 'd corsa. Achimas, ël fieul ëd Sadoch a l'ha torna dije a Ioab: "Ch'a sia lòn ch'a sia, fame core dapress a l'Etìope!". Parèj Ioab a l'ha avisalo: "Përchè veus-to andeje, mè fieul? Ti it arseivras nen la paga d'un mëssagé 'd bon-e neuve". Ma chiel a l'ha nen dëmòrdù: "Ch'a sia lòn ch'a sia, i veuj andeje!". Ioab a-j dis: "Anlora và!". Parèj, Achimas a l'é partì 'd corsa për la val e a l'é passà danans a l'Etìope.

Antramentre che David a l'era stà an tra la pòrta 'd fòra e cola 'd drinta dla sità, la sentinela ch'a l'era postà dzora 'l corm ëd la pòrta dacant a la muraja, quand ch'a l'ha vardà, a l'ha vëddù n'òm ch'a corìa daspërchiel anvers a lor. A l'ha dàit l'alerta për felo savèj al rè. Ël rè a l'ha dit: "S'a l'é da sol, a pòrta 'd sicur bon-e neuve!". 

Mentre col-lì a s'avzinava la sentinela a l'ha vëddù n'àutr òm ch'a corìa e a l'ha crijà a la guardia dla pòrta: "I l'hai vëddù n'àutr òm ch'a cor tut sol!". Ël rè a l'ha dit: "Ëdcò col-là a pòrta na bon-a neuva". La sentinela a l'ha giontà: "Për la manera ch'a cor ël prim, i dirìa ch'a l'é Achimas, ël fieul ëd Zadoch". Ël rè a l'ha sclamà: "A l'é 'n bon òm. A cor për porté na bon-a neuva".

Achimas a l'ha crijà al rè: "Tut a va bin!". Quand ch'a l'é rivà, a l'é prostërnasse fin-a a toché la tèra con la front e a l'ha dit: "Sia benedì 'l Signor, tò Dé, ch'a l'ha butà 'n derota j'òm ch'a fasìo oposission al rè, mè signor!". Ël rè a l'ha ciamaje: "Coma ch'a sta Absalom, mè giovnòt?". Achimas a l'ha rësponduje: "Quand che Ioab a l'ha dime 'd ven-e ambelessì, a-i era na granda comossion, ma i sai nen lòn ch'a l'era rivaje". Ël rè a l'ha dit: "Fame passé e speta sì". Anlora Achimas a l'ha fàit parèj.

Peuj l'Etìope a l'é 'dcò rivà e a l'ha dit: "Ch'a arsèiva 'l rè, mè signor, la bon-a neuva: ancheuj ël Signor a l'ha fàit giustissia contra coj ch'a l'ero arvirasse contra 'd ti". Ël rè a l'ha ciamaje: "Coma ch'a sta Absalom, mè giovnòt?". L'Etìope a-j rëspond: "Che ij nemis dël mè signor ël rè, e tui coj ch'a l'han complotà contra 'd ti a l'àbio l'istess destin ëd col giovnòt!".

Anlora al rè a l'é vnuje 'd tërmolon. A l'é andàit ant la stansia ch'a l'era dzora da la pòrta dla sità, e a l'é butasse a pioré fòrt. A marciava da sì e da là e a disìa: "Mè car fieul! Absalom, mè car fieul! Mè car fieul Absalom! I vorerìa esse mòrt mi a tò pòst! Absalom, mè fieul, mè fieul!".

Nòte 

Bibia
Testament Vej
Samuel