Neuv Sermon Subalpin/Licensa 'd massé?
Artorn

Licensa 'd massé? 

Gavess-je dai pé coj ch'a son d'antrap a soe ambission, anteresse e profit, a l'é nen mach lòn ch'a fà la Mafia, ma 'dcò lòn ch'a fan soens d'autorità legìtime. A-i é tante manere ch'a lo fan, comprèis l'amassidi. A l'é 'l cas dj'autorità religiose e polìtiche d'antlora, cole ch'a l'avìo fàit fòra Nosgnor Gesù Crist, che a-j dasìa fastidi. Levé la vos contra j'ingiustissie e la corussion a podrìa esse 'dcò anchej bin arzigos, ma a l'é 'l dovèj dij cristian. Vëdoma coma.

Ël complòt contra Gesù. "A-i mancava doi a la festa 'd Pasqua e dle Frascà. Ij cap dij sacerdòt e ij magister ëd la Lej ancora a sercavo n'ocasion për ciapé Gesù për furbaria e masselo, ma nen durant le célebrassion ëd la Pasqua, për tëmma 'd na solevassion dël pòpol" (March 14:1-2).

A l'ero pa riussì a pijelo an contraddission an lòn ch'a disìa e gnanca 'd trové quaicòsa ch'a fasìa ch'a 'ndèissa contra la lege, e antlora, për gavèss-lo dai pé a j'ero pront a passé "a le maniere forti": a ventava felo massé da quajdun! Nosgnor Gesù Crist a dasìa pròpi fastidi a j'autorità d'antlora - e a smija ch'a daga 'ncora fastidi a tanti ancheuj an nòst mond ch'a penso che ij cristian a l'abio da esse butà sota e fin-a massà. 

Coma fé, antlora? A ventava pijelo ant tràpola ëd na quaj manera, magara felo rivé da sol (përché 'l pòpol a stasìa da soa banda e a l'avrìa podù reagì) e peui felo sparì. La crìtica che Gesù a fasìa anvers j'autorità religiose e polìtiche lor a podìo nen tolerela. A l'é vera che Gesù con ij sò a l'avrìo fàit gnun-e violense (a l'ero pa rivolussionari tanme jë zelota), ma, per lor, Gesù a l'era nen men-o 'n privo, na mnassa për j'istitussion.

Soens, ant la stòria, lë Stat e j'istitussion ëd la Gesia a son ëstàite 'd fòrse për la guerna dl'òrdin pùblich, dla lege e dla moral ëstablìa. A l'é 'dcò vera e a l'ha na giustificassion bìblica lòn ch'a dis l'Apòstol a sto riguard quand ch'a scriv: "L'autorità a l'é al servissi 'd Nosgnor për tò bin, ma s'it fas dël mal, àbie tëmma, përchè a l'é pa për nen che l'autorità a pòrta la spa, përchè a l'é al servissi 'd Nosgnor për dé ai malfasent lòn ch'a merito A l'é për costa rason ch'a venta sugetesse a j'autorità, nen mach për tëmma dël castigh, ma 'dcò për motiv ëd cossiensa. An efet, a l'é 'dcò për lòn ch'i paghe le taje, përchè j'autorità ant lòn ch'a fan a son al servissi 'd Nosgnor. Rende donca a tùit lòn ch'a-j é deuvù: le taje a coj ch'i deuve le taje, ël pedagi a chi 'l pedagi, la tëmma a chi la tëmma, l'onor a chi l'onor" (Roman 13:4-7).

A  l'é nen contut, sèmper parèj, e për lòn i dovoma vijé. J'istitussion a son pro necessarie,  ma 'dcò lor a son antamnà da la corussion e dal pëccà. J'istitussion a peudo bin corompse e guastesse, dventé nen giuste e crasé la gent. J'istitussion a l'han ël control dla società, e lolì a va pro bin, ma 'dcò la società, minca un ëd nojàutri, i l'oma da "controlé ij controlor", e 'l "bon órdin" dj'istitussion midéme. A l'é necessaria lòn ch'as ciama "n'istansa crìtica", profètica, lìbera e andipendenta che përdabon a "controla ij controlor" e ch'a fasa bin atension quand che lor a funsion-o pa com a dovrìo, quand ch'a fan d'ingiustisse e a dvento degenerà; n'istansa ch'a ciama 'dcò j'stitussion a 'rformesse, a cambié, a emendé soa condòta 'd lor. Nosgnor Gesù Crist e 'l moviment cristian, a l'era costa "istansa crìtica", e pròpi për lolì - as capiss - a podrìa bin esse nen tant "simpàtica" për j'istitussion, o n'antrap ch'a lor a vorìo bin fé sté ciuto, gavess-lo dai pé...

Quand, contut, ël podej a dventa prepotensa e privilegi, a tòlera nen d'esse criticà e a farà 'd tut për fé sté ciuto chi a lo crìtica e a lo denunsia  -e sensa fesse scrupol ëd gnente, coma ch'a l'avìa fàit con Gesù. Al podèj a-j n'anfà bin pòch se Gesù "a ven da Nosgnor Dé". L'istess, ël podèj, ël rè Eròde, a l'avìa fàit parlé Gioann Batista, ma mach fin-a na certa mira... Peui Gioann a l'avìa comensà a dé tròp fastidi e a l'avrìa provëddù 'd felo tase, ...fasendje tajé la testa! A-i veul bin pòch, për chi ch'a l'é al podèj, ëd dëstravërsé 'l fossal ch'a separa legalità e criminalità, e cost fossal a l'é motobin pì strèit da lon che 'd sòlit as pensa. 

"Ij cap dij sacerdòt e ij magister ëd la Lej", coma 'dcò coj che ancheuj a ócupo na posission parìja,  a-j fà quajvòta pensé che lor a l'àbio - fòra da lòn ch'a l'è consentì da la lege - la "licensa 'd massè". Lor a rivo fin-a a giustifiché, an efet, l'amassidi quand ch'a-i é da goerné "j'anteresse dlë stat", "un but pì àut" o lòn ch'as podrìa dì me j'anteresse privà dij potent, soe ambission, ij sò privilegi, lòn ch'a penso sia "pì convenient" për la gent o për lor medésim. Lor a penso d'avèj "licensa 'd massé". An efet, lolì lor a l'avìo bin dilo (ant ël cas ëd Gesù): "Vojàutri iv rendeve nen cont ch'a l'é mej che 'n sol òm a meuira për ël pòpol che vëdde la distrussion ëd tuta la nassion" (Gioann 11:50). 

J'autorità costituìje, contut ch'a sìo da rispeté e da scotesse, a peudo trasformesse facilment ant "la bestia" ch'a na parla 'l lìber dl'Arvelassion, antlora e 'dcò ancheuj. Roman 13 a l'é contrapeisà da Revelassion 13. A dis:: "Antlora a la bestia a l’é staje consentì ëd dì ‘d grande bëstëmmie contra Nosgnor. (...) Da la boca dla bestia a sortio afrose paròle ‘d bëstëmmia contra Nosgnor ch’a dasìo ‘d discrédit a sò nòm e al tabernàcol dij céj andoa chiel a stà" (Revelassion 13:5-6).

Ma: "A l’han ëdcò përmëttuje ‘d fé la guèra contra ‘l pòpol sant e ‘d butelo an deròta. E a l’ha arseivù ‘l podej an sù tute le tribù, pòpoj, lenghe e nassion" (Revelassion 13:7). Che Nosgnor a veuja e a peuda fé 'dcò lolì a dëstorna nen pòchi cristian. A l'é 'n fàit che, sensa giustifiché 'd sicur lòn ch'a fà la gent përversa, ëdcò an lòn Nosgnor a l'ha 'n progèt. Gesù a sarà arestà, suplissià e massà, ma, për col mojen, e a la fàcia dij sò nemis, Nosgnor Dé a compirà la rendension ëd sò pòpol: "...col òm-là, an essend ëstàit tradì conform al propòsit predeterminà e precognission ëd Nosgnor, vojàutri i l’eve massalo ancioandlo a na cros për man ëd gent ch’a rispeta nen la lej ëd Nosgnor. Nosgnor, contut, a l’ha arsussitalo, an avend delivralo dai patiment dla mòrt, përché ch’a l’era nen possibil ch’a fussa artenù da chila" (At 2:23-24).

PREGHIERA

Nosgnor! A l'é vera che j'autorità a dvento grame e ingiuste. Dane 'd podèj elevé con coragi la vos ëd nòstra protesta contra 'd lor e 'd ciameje al pentiment. Che ij rizigh ëd felo a në sbaruvo nen. Ste ciuto e parèj salvesse la vita a l'é pa lòn ch'a l'ha fàit Nosgnor Gesù Crist. It pregoma 'd dé al moviment cristian e a nojàutri ch'i na foma part, na cossiensa pì granda dël dovèj d'esse profétich. Nojàutri i vorsoma esse dij testimòni fedej ëd tò Regn e dij prinsipi ch'a na fan soa identità. Amen.

Neuv sermon subalpin
Pàul Castlin-a