La Bibia piemontèisa/Testament Neuv/At/At 7


J’At ëd j’apòstoj

7

Dëscors dë Stevo 

Ël gran sacerdòt a l’ha dit: “È-lo vrità lòn ch’a diso ‘d ti?”.

E Stevo a l’ha rësponduje: “Mè frej e pare, scoteme da bin: Nosgnor glorios a l’é comparì a nòstr pare Abraham, ch’a vivìa an Mesopotàmia, anans ch’a andèissa a sté a Caran. E a l’ha dije: ‘Seurt da tò pais e da toa parentela, e ven al pais che mi it mostrerai’. A l’é donca surtì dal pais dij Caldé e a l’é andàit a sté a Caran; da lì, dòp che sò pare a l’é mòrt, Nosgnor a l’ha falo passé an cost pais-sì doa ch’a stà adess. Ma Nosgnor a l’ha daje gnun-a ardità ambelessì, gnanca la larghëssa d’un pé ‘d tèra, bin ch’a l’avèissa promëttuje ‘d dèjne la proprietà e a soa dissendensa dòp ëd chiel, ant un temp ch’a l’avìa ancora nen ëd fiolansa. Nosgnor a l’ha parlaje parèj: ‘Toa dissendensa as fërmerà quatsent agn ant na tèra forëstera e lì a saran fàit ës-ciav e a-j maltratran. Ma mi i farai giustissia contra la nassion ch’a l’avran servì, e a la fin a na seurtiran e am rendran soa adorassion an cost leugh-sì. Peui Nosgnor a l’ha daje a Abraam la sirconcision coma ‘n segn d’Aleansa. Dòp ëd lòn Abraham a l’ha generà Isach, ch’a l’ha sogetalo a la sirconcision cand ch’a l’avìa eut di ‘d vita. Isàch a l’ha generà Giacòb; e Giacòb, a sò temp, ij dόdes patriarca.

Sti patriarca-sì a l’ero gelos ëd sò frel Giusèp, e a l’han vendulo coma në s-ciav an Egit; ma Nosgnor a l’era con chiel e a l’ha liberalo da tute soe aflission; e avend-lo ampinì ‘d saviëssa, a l’ha fàit che 'l Faraon, rè d’Egit, a l’avèissa an grinor, tant ch’a l’ha stabililo governator d’Egit e ‘d tuta la ca real. Ora a l’é vnuje 'nt tut ël pais d’Egit e an Canan, na granda famin-a. A j’era tanta ‘d cola misèria che ij nòstri pare a podìo nen trové da mangé. Ma cand che Giacòb a l’ha sentù ch’a j’era ‘d gran an Egit, a l’ha mandaje për la prima vira ij nòstri antich a catene. La sconda vira Giusèp a l’é stàit arconossù dai sò frej, e la famija ‘d Giusèp a l’é stàita presentà al Faraon. Anlora Giusèp a l’ha mandà a ciamé Giacòb sò pare e tuta soa famija, ch’a j’ero stantessinch përson-e. Giacòb, donch, a l’é calà an Egit, e a l’é mòrt ansilà, chiel e ij nòstri antich. Ij sò còrp a son ëstàit trasportà a Sichem, e butà 'nt la tomba che Abraham a l’avìa catà për motobin d’arzan dai fieuj ëd Camor. Damentre ch’as avzinava ‘l temp dël compiment ëd la promëssa che Nosgnor a l’avìa fàit a Abraham, an Egit ël pòpol a l’é chërsù ‘d nùmer.

A l'é peui vnuie an Egit n’àutr rè ch’a l’avìa nen conossù Giusèp. Sto rè-sì, an dovrand d’astussie contra nòstra nassion, a l’ha maltratà ij nòstri antich fin-a da feje bandoné soe masnà përchè a meuirièisso. An col temp-lì a l’é nassuje Mosè, ch’a l’era motobin pressios a j’euj ëd Nosgnor. Sò pare e soa mare a l’han avune soen për tre mèis. Cand ch’a l’avìo da bandonelo, la fija dël Faraon a l’ha adotalo e a l’ha tratalo coma s’a fussa sò fieul. Parèj a l’han faje scòla scond tuta la siensa dj’egissian e a l’é dventà potent tant an paròla che an assion. Ma cand ch’a l’é rivà a l’età ‘d quarant’ agn, a l’é decidusse d’andé a fé vìsita ai sò frej israelita. Vëddend un ëd lor ch’a-j fasìo tòrt, a l’ha dësfendulo, e a l’ha vendicà col ch’a l’era stàit insultà, massand l’egissian. Ora Mosè a chërdìa che ij sò frej a l’avrìo capì che Nosgnor a-j libererìa për sò mojen, ma lor a l’han nen capilo. E ‘l di dòp, Mosé a l’é trovasse an mes ëd lor mentre ch’a ciacotavo e a l’avrìa vorsù buteje d’acòrdi. A l’ha dije: ‘I seve frej, përchè iv feve ‘d tòrt an tra ‘d vojàutri?’ Ma col ch’a maltratava ij sò compagn, a l’ha arbutalo e a l’ha dije: ‘Chi é-lo ch’a l’ha nominate cap o giùdes su ‘d nojàutri? Veus-to masseme, coma ch'it l'has massà jer l’egissian?’. Cand Mosè a l’ha sentì lòn, a l’é scapà via dal pais, e a l’ha vivù tanme ‘n forësté 'nt ël pais ëd Midian, andoa ch’a l’ha avù peui dòi fieuj.

Cand ch’a son passà quarant’ agn, ant ël desert d’aranda al Mont Sinai, l’àngel ëd Nosgnor a l’é comparije 'nt na fiama ‘d feu ch’a l’era 'nt un busson.Cora che Mosè a l’ha vëddulo, a l’é restà stupì ‘d cola vision; e coma ch’a s’avzinava për vardé lòn ch’a l’era, la vos ëd Nosgnor a l’é adressasse a chiel. A l’ha dije: ‘Mi i son ël Dé ‘d tò pare, ël Dé d’Abraham, ël Dé d’Isach  e ‘ì Dé ‘d Giacòb. E Mosè, ch’a tërmolava tut, a s’ancalava gnanca a vardé lòn ch’a l’era. Nosgnor a l’ha dije: ‘Gavte le sàndole dai pé, përchè ‘l leugh andova ch’it ses, a l’é na tèra sacrà. I l’hai vëddù, i l’hai vëddù l’aflission ëd mè pòpol ch’a l’é an Egit. I l’hai sentì soe plente, e i son calà giù për libereje. Donca, adess ven, it manderai an Egit.

Col Mosè ch’a l’avìo arbutà, disand: ‘Chi é-lo ch’a l’ha nominate cap o giùdes su ‘d nojàutri?’ a l’é col che Nosgnor a l'ha mandà për cap e liberator për ël mojen ëd l’àngel ch’a j’era comparije al busson. A l’é col ch’a l’ha gavaje fòra, an fasand ëd miràcoj e ‘d prodis ant ël Mar Ross, e 'nt ël desert, durant quarant’agn. A l’é col Mosè ch’a l’ha dije ai fieuj d’Israel: ‘Nosgnor vòst Dé a farà nasse ‘n profeta parèj ëd mi da 'n mes ai vòstri frej: scotelo! A l’é col ch’a l’é stàit ant l’adunansa 'nt ël desert con l’àngel ch’a-j parlava an sël Mont Sinai, e ch’a l’é stàit ansema ai nòstri pare, e ch’a l’ha arseivù le paròle ‘d vita për denje. Contut, nòstri pare a son arfudasse dë scoté Mosè, ma a l’han arbutalo, e a son tornà a voltesse con ël cheur anvers l’Egit. A l’han dije a Aaron: ‘Fane 'd divinità ch’a vado dë 'dnans ëd noi, përchè i savoma nen lòn ch’a sia rivaje a Mosè, ch’a l’ha mnane fòra dël pais d’Egit’. Parèj, an coj dì lì a l’han fàit un vailèt, e a l’han smonuje ‘d sacrifissi a col ìdol, e a son arlegrasse ‘d lòn ch’a l’avìo fàit con soe man.

A l’é ‘dcò për motiv ëd lòn, che Nosgnor a l’ha viraje la schin-a e a l’ha bandonaje a l’adorassion ëd le stèile dël cel coma s’a fusso ‘d divinità! Ant ël lìber dij profèta a l’é scrit: “Casà d’Israel! É-lo vera ch’i l’eve smonume ‘d sacrifissi e d’oblassion durant quarant’ agn ant ël desert? Nò, iv diso, i l’eve trasportà vòstre divinità pagan-e - ël tabernacol ëd Moloch, e la stèila ‘d vòstra divinità Remfan, ch’a son ëd figure ch’i l’eve fàit për adoreje; për motiv ëd lòn i-j farai deporté dëdlà ‘d Babilònia.

Ël tabërnàcol ëd l’aleansa a l’é stàit con ij nòstri pare 'nt ël desert, coma ch’a l’avìa comandà col ch’a l’avìa dit a Mosè ëd felo conform al model ch’a l’avìa vëddù. Nòstri antich, avend-lo arseivù, a l’han trasportalo sota la condussion ëd Giosuè, ant ël pais ch’a l’era an possess ëd le nassion che Nosgnor a l’ha scassà dë 'dnans a nòstri antich, fin-a ai di ‘d David; ch’a l’ha trovà grassia dë 'dnans a Nosgnor e ch’a l’ha ciamà ‘d podèj fé un tabërnacol al Dé ‘d Giacòb.

E Salomon a l’ha fabricaje na ca. Contut, ël Pì-Àut a stà nen ëd ca an dij templi fàit për man d’òm, second ëste paròle dël profeta: ‘Ël cel a l’é mè tròno, e la tèra a l’é ‘l marciapé dij mè pè: Che ca a l’é mai cola ch’im podrìe fabriché - a dis Nosgnor - opura, andoa ch'a podria-lo esse ‘l leugh ëd mè arpòs? Mia man l’ha pa nen fàile tute cole còse-lì? Gent teston-a ch’i seve! Vojàutri i seve ‘d pagan ant ël cheur e i seve ciòrgn a la vrità! Eve-ne sèmper da opon-e arsistensa a lë Spìrit Sant? I feve mach lòn ch’a l’han fàit ij vòstri antich. Dime ‘n pò ‘l nòm d’un profeta  ch’i vòstri pare a l’han nen falo massé! A l’han fin-a fàit massé coj ch’a l’han profetisà la vnùa dël Giust - ël Mëssìa, col che adess i l’eve tradì e sassinà! Vojàutri ch’i l’eve arseivù la Lege për ël ministeri dj’àngej, e ch’i l’eve nen ëscotala!”.

La lapidassion dë Stevo 

Cand ch’a l’han sentù tut lolì, a son anfiammasse ‘d rabia e a argrignavo ij dent contra 'd chiel. Stevo, nopà, ch’a l’era pien dë Spìrit Sant e ch'a l’avìa j’euj fìssà al cel, a l’ha vëddù la glòria ‘d Nosgnor, e Gesù ch’a l’era a la drita ‘d Nosgnor. “Vardé-là” a l’ha dit, “i vëddo ij cej duvert e ‘l Fieul ëd l’Òm ch’a stà a la drita ‘d Nosgnor!”. Anlora, a son butasse a crijé fòrt, e a son stopasse j’orije, e tuti d’acòrdi, a son campassje adòss për ciapelo. Parèj, avend-lo rablà fòra dla sità, a l’han comensà a tireje adòss ëd pere për masselo, e ij testimòni a l’han butà ij sò mantej ai pé d’un giovo, për nòm Saul. A seguitavo a tiré ‘d pere contra Stevo mentre che chiel a pregava e a disìa: “Signor Gesù! Arsèiv mè spìrit!”. E, essend-se butasse an ginojon, a l’ha crijà a àuta vos: “Signor, daje pa la colpa dë sto pecà”. E dit lòn, a l’é andurmisse 'nt la mòrt.

Nòte 
<div style="column-count: 2; column-gap: 20px;">

Bibia
Testament Neuv
At