Notatka dotycząca dekretu o zakresie odpowiedzialności Państwa za szkody wyrządzone przez funkcjonariuszów państwowych (1957)
N o t a t k a

dla Towarzysza I Sekretarza

Komitetu Centralnego P.Z.P.R

25 lipca br. Rząd skierował do Rady Państwa projekt dekretu o zakresie odpowiedzialności Państwa za szkody wyrządzone przez funkcjonariuszów państwowych, który do dnia dzisiejszego nie został uchwalony.

Projekt powyższy zawiera dwa zasadnicze postanowienia:

 umarza wszelkie roszczenia z tytułu odpowiedzialności Państwa, w tym również prawomocnie zasądzone /art. 2/.
 stanowi, że poszkodowanym z tytułu bezprawnego działania Państwa może byc przyznana według uznania specjalnej Komisji renta, jeżeli szkoda polega na uszkodzeniu ciała, rozstroju zdrowia lub utracie żywiciela /art.4/,

Projekt został zgłoszony w związku z poważnymi kwotami, jaki przy istnieniu obowiązujących przepisów należałoby wypłacić osobom poszkodowanym. Chodzi tu o jednorazowe znaczne nieraz sumy wynikające ze skapitalizowania zarobków, kosztów leczenia oraz odpowiedzialności za tzw. szkody moralne na tle bezprawnego pozbawienia wolności.

W szczególności kwoty te na dzień 31 lipca br. przedstawiają się następująco:

do dnia 31.VII wpłynęło do MON

Z wniosków tych sądy rozpoznały do dnia 31.VII 222 tj. 47% przyznając odszkodowania na łączną kwotę 7.807.047 zł, co stanowi ca 18% żądanych sum.

do dnia 31.VII.wpłynęło do sądów:

Z wniosków tych sądy rozpoznały do dnia 31.VII.57r. 351, z czego odmownie załatwiono 306, a pozytywnie 45 wniosków, na łączną sumę 1.957.000 zł tj. przeciętnie 43 tys.zł na osobę.

Do dnia 31.VII.1957r. wpłynęło do sądów:

Z wniosków tych sądy rozpoznały do dnia 31.VII. 15, z czego załatwiono odmownie 12, a pozytywnie 3 na łączną sumę 103 tys.zł tj. przeciętnie 34 tys.zł na osobę.

Z zestawień tych wynika, że łączna suma roszczeń odszkodowawczych zgłoszonych do dnia 31.VII.br wynosi ok.212.237.000.zł.

Przyjmując, że sądy wojskowe przyznają odszkodowania w granicach 18% żądanej sumy, a sądy powszechne w granicach 5% żądanej sumy /uwzględniając wnioski oddalone/, to ew. odszkodowania w granicach wniosków zgłoszonych do dnia 31.VII. mogą osiągnąć kwotę 22.10.000 zł /16.000.000 zł sądy wojskowe, 6.150.00 sądy powszechne/. Obliczenia te zakładają, że w toku rozpoznawania dalszych spraw część wniosków zostanie oddalona w tym samym stosunku procentowym. Przyjmując z ostrożności rezerwę w wysokości 100% - suma odszkodowań według stanu na dzień 31.VII.1957r. może osiągnąć kwotę 44.300.000 zł.

Z uwagi na to, że podane sumy nie wyczerpują całości roszczeń uznałem za konieczne wstrzymać zarządzeniem Nr 149 z dnia 28 czerwca 1957r. realizację zapadłych już wyroków, jakkolwiek zarządzenie to jest niezgodne z prawem. Tym bardziej rzecz wymaga szybkiego zalegalizowania.

Do chwili obecnej Rada Państwa nie przyjęła tego dekretu mając widocznie zastrzeżenia natury zasadniczej.

Proszę Towarzysza I Sekretarza o pomoc w tej sprawie.

/P.Jaroszewicz/

Warszawa, dnia 27 sierpnia 1957 r.

Historia najnowsza