Chorągiewka (Gosławski)
Widzisz dziewczę chorągiewkę, 
Со przy mojej lancy drży. 
Zaśpiewam ci o niej śpiewkę:
Ona piękna, tak jak ty!

Jak dziewiczą rosą tęczy, 
Wietrzyka z nią igra lot; 
Wiezże kogo ona wieńczy? 
Martwe drzewce, stalny grot. 

Nie wie biedna, że grot luby,
Со w obięciu u niej śpi, 
Jest syn śmierci i zaguby, 
Potępienia chciwy krwi.

Wierny dłoni, со nim włada,
Jedną tylko cnotę zna: 
Pokazaną pierś dopada, 
Przeszyć serce, со w niej drga.

A czyja pierś? — on nie руta, 
Jedno ojciec mu, czy wróg, 
Rozkazano i przeszyta, 
A о reszcie sądzi Bóg! 

Lecz im częstsza krew go zleje, 
Rdza wypali na nim ślad, 
Stępi ostrze, pierś mu przeje, 
Jak choroby tajny jad. 

I nie lekko będzie ranie, 
Którą w upominku da! 
Wiecznie wtedy w niej zostanie
I jad jego i rdza ta. 

A ta chorągiewka młoda, 
Towarzyszka jego dni, 
Jaśniejąca jak pogoda,
Со przy boku jego lśni. 

Żywe krasy rychło zmieni, 
Przyjaciela dzieląc ból; 
I zżółknie jak liść w jesieni, 
Obcy tułacz pośród pól. 

Wiezże dziewczę, со z tej śpiewki
Możesz sobie nadal wnieść? 
Twój los, jest los chorągiewki,
A grot moich losów treść!

Na pierś stlaną, nieraz głowę 
Nieraz serce złożysz twe;
Nieraz łzy twe kryształowe 
Na niszcząc padną rdzę!

I pierś stalna twojej mowie.
Mowie twych najsłodszych snów, 
Tchem współczucia nie odpowie, 
Nie zrozumie twoich słów. 

Nie odgadnie, nie uprzedzi, 
Tkliwą myślą myśli twej; 
Okiem oku odpowiedzi, 
Sercem serca nie da jej. 

Lub choć zgadnie, nie patrz na nią
I w nią nie patrz jako wir; 
Pierś żołnierza jest otchłanią, 
Którą tajny kryje kir.

Mróz ją mrozi, czy żar pali, 
Czy niszczące trawią rdzy, 
Winna milczeć jak ze stali, 
I dla oka nie dać łzy! 

Jeden głos jest, со go słucha, 
Jeden powinności głos; 
A na resztę zimna, głucha, 
Rowno zniesie i da cios.

Raz jeszcze tej chorągiewce 
Przypatrz się: to dola twa! 
A ten, dziewczę, grot i drzewce, 
То przyjaciel twój, to ja! 

Nie płacz luba, bywaj zdrowa, 
Łzy na cięższe zostaw dnie; 
Со Bóg sądzi, — bądź gotowa, 
Może wrócę, może nie! 

Mówił ułan do dziewczęcia, 
Na morderczy idąc bój, 
Mówił i ujął w objęcia 
Ten skarb, ten świat cały swój. 

I z oczu łzą gorzką, rzewną
Spływał serca ciężki żal; 
Płakał gorzko, czuł zapewno,
A jednak ta pierś jak stal. 

Rzucił dziewczę, koń jak strzała 
Poniósł go, jak wichru lot. 
Tylko wiecznie powiewała 
Chorągiewka ро nad grot. 

Rok przeminął, dziewczę płacze, 
O nim nikt nie umie rzec, 
Poległ gdzieś, lub dnie tułacze 
W obcej ziemi musi wlec.

I ро czterech śwata końcach 
Czterem wiatrom w tropy leć, 
Jeśli о Polski obrońcach 
Pragniesz dziewczę wieści mieć. 

Tam ci powie o nim może 
Grób nieznanej ziemi syn, 
Dzikie Afryki bezdroże, 
Lub z sybirskich która min. 

Во Bóg dobry i w nagrodę
Za tyle łez, krwi i strat, 
Za Oiczyznę, za swoboę, 
Dał tułaczóm w zamian świat! 

Powstanie listopadowe
Liryka
Maurycy Gosławski