କବିତାବଳୀ/ଚନ୍ଦ୍ରଭାଗା
<poem>

ଅଭିଷେକୋତ୍ସବ ଦର୍ଶନଆଶେ ସିଂହ ଦୁଆରେ,
ବିଜେ ଆଉ ଦେବ ଦେବୀଏଯେଝା ପୂଜା ସମ୍ଭାରେ ।
କେତେକ କାନନ ସଙ୍କୁଳରମ୍ୟ ସିକତାସ୍ଥଳ,
ଛାଡ଼ି ହରଚଣ୍ଡୀ ଆଗତଆଜି ଶ୍ରୀନିଳାଚଳ ।
ଭଗବତୀ ବାଣପୁରରୁଉପନୀତ ସ୍ୱଗଣେ, 
ସୋଲରୀ ଦେଖଇ ସ୍ୱମୁଖଯହିଁ ହ୍ରଦ ଦର୍ପଣେ ।
ପ୍ରଭା ମଣ୍ଡଳରେ ମଣ୍ଡିତତନୁ କନ‌କ ଗୋରା, 
ତୈଲଙ୍ଗୀ ବସନ ଭୁଷଣେପୁଣି ଦିଶଇ ତୋରେ ।
ଉଭା ସେ ଭୁବନ ଈଶ୍ୱରୀହେମଗିରି ବାସିନୀ, 
ଏକାମ୍ର କାନନ ଦେବତାବନ ପୁଷ୍ପ ଶୋଭିନୀ ।
ନରେନ୍ଦ୍ର ମଉଳି କୁସୁମରେଣୁ ରକ୍ତଚରଣା, 
ମୈନାକ ଶିଖର ବାସିନୀରଣପୁର ମଣ୍ଡନା ।
ନାବିକ ଅର୍ଚ୍ଚିତ ଚର୍ଚ୍ଚିକାଦେବୀ ବାଙ୍କି ଈଶ୍ୱରୀ, 
ମହାନ‌ଦୀକୂଳେ ଯାହାଙ୍କଅଧିଷ୍ଠାନ ଶିଖରୀ ।
ମଣ୍ଡନ୍ତି ବଦନ ମଣ୍ଡଳଯେହୁ ସଦା ସୁହାଗେ, 
ସରଣ୍ଡା ଦର୍ପଣ ଅଂଶୁପାଶତଦଳ ପରାଗେ ।
ବରୁଣୀ ଶଇଳ ଶିଖରେପୁଣି ଯେହୁ ବସନ୍ତି, 
ଧୂଅନ୍ତି ଯାହାଙ୍କ ଚରଣଝର ଲହରୀପନ୍ତି ।
ଏକାନ୍ତେ ସୁକାନ୍ତି ତନୁଜାତୀର ଶୈଳବିହାର, 
ଛାଡ଼ି ଦେବଦ୍ୱାର ଚଣ୍ଡିକାବିଜେ ସିଂହହୁଆର ।
ହାଟକ ଗଉରୀ କଟକଚଣ୍ଡୀ ନାଗରୀ ବେଶେ, 
ଅମଳ ରଜତ କୁସୁମଶୋହେ ଶ୍ୟାମଳକେଶେ ।

ସଙ୍କଟତାରିଣୀ ଝଙ୍କଡ଼ଦେବୀ ସିଂହ ସାରଳା
ଭଲ୍ଲୁକ ବିକଟ କାକଟପୁର ମହାମଙ୍ଗଳା 
ଚିଲିକା ଲହରୀ ମାଳିକାଭେରି ଗିରି ଉତ୍‌ଥିତ, 
ଚଉଦିଗେ ନୀଳ ଚିଲିକାବକ୍ଷ ତରଙ୍ଗାୟିତ ।
ଚନ୍ଦ୍ରାଲୋକେ ଯହିଁ ନିଶୀଥେଜଳଦେବୀ ସଙ୍ଗୀତ,
ଶୁଣନ୍ତି ଚକିତେ ନାବିକେଦୂରେ ବାହୁଁ ବୋଇତ ।
କାଳିଜାଈ ଦେବୀ ଆଗତଛାଡ଼ି ସେ ଗିରିଚୂଡ଼ା,
ଦିଶଇ ପରମ ମଞ୍ଜୁଳଶିରେ ତୈଲଙ୍ଗୀ ଜୂଡ଼ା ।
ମହୋଦ‌ଧି ଫେନପୁଞ୍ଜରୁଜାତ ଯେତେ ଅପ୍‌ସରୀ,
ରମାଙ୍କର ବାଲ୍ୟ ସଙ୍ଗିନୀସୁନ୍ଧୁ ଶିରୀ ସୁନ୍ଦରୀ । 
ସବିତା କୋଣାର୍କ ଦେବତାନବଗ୍ରହ ବେଷ୍ଟିତ, 
ମହାତେଜା ପୁଞ୍ଜବିଗ୍ରହସିଂହଦ୍ୱାରେ ଶୋଭିତ ।
ରତି ରତିପତି ସେ ଠାବେଆସି ମିଳିଲେ ଶେଷେ, 
ଆଣିଥିଲେ ପୁଷ୍ପ ଭୂଷଣସିନ୍ଧୁ ସୂତା ଆଦେଶେ ।
ରୂପ ରଚନାରେ ବିରଞ୍ଚିଶିଳ୍ପ ସୀମା ଏ ବେନି,
ଅବନୀରେ ଅବା ଉପମାକ‌ହ କି ଦେବି ଘେନି ?
ପ୍ରତିହାରୀ ଜୟ ବିଜୟଛାଡ଼ିଦେଲେ ସରଣୀ,
ପଛେ ଆସି ଆଗେ ପଶିଲେସ୍ମର ସ୍ମର ରମଣୀ !
ସ୍ୱଭାବେ ସର୍ବତ୍ର ବେନିଙ୍କଗତି ଅପ୍ରତିହତ,
ସୂର୍ଯ୍ୟ ନ ବୁଝିଲେ ଏ କଥାହେଲେ ମର୍ମ ଆହତ ।
ମହୋତ୍ସବ ସାରି ସକଳେସ୍ୱର୍ଗ ଦ୍ୱାରେ ମିଳିଲେ,
ଯେଝା ପୁରେ ଯିବା ମାନସେନିଜ ଯାନେ ଚଢ଼ିଲେ ।
ବେଗେ ଦେବ ଦେବୀ ସ୍ୱପୁରେଗଲେ ନ ପାହୁ ନିଶି, 
ସିନ୍ଧୁଜାତ ଯେତେ ଅପ୍‌ସରୀଗଲେ ତରଙ୍ଗେ ମିଶି ।
ଯିବା ବେଳେ ରବି କାମଙ୍କୁକୋପେ ଚକ୍ଷୁରେ ଚାହିଁ, 
କ‌ହିଲେ, "ଛଡ଼ାଇ ଦେବିଟିତୋର ଏହି ବଡ଼ାଇ, 
ସ୍ତ୍ରୈଣଜନ ମନ ମଜାଇତୋର ଏଡ଼େ ଗୁମାନ, 
ତେଜସ୍ୱି ଧର୍ଷଣ ପ୍ରମାଦେଦିନେ ଯିବ ତୋ ପ୍ରାଣ ।

ହର କୋପାନଳେ ଥରେ ତୁଜଳିଥିଲୁ ମଦନ, 
ପୁଣି ଜଳିବାକୁ ଏ ଦେହେପରା ବଳିଛି ମନ ।
ସଂସାରେ ଯାବତ କଳଙ୍କତାର ଅଟୁ କରତା,
ନାରୀ, ନାରୀରଙ୍କ ନରଙ୍କତୁହି ଅଟୁ ଦେବତା । 
ଛାର ଫୁଲଧନରୁ ଧରି ତୁସୁରେ ବୋଲାଉ ଶୂର,
ଲଜ୍ଜା ଯାର ନାହିଁ ପାରେ ସେହେଳେ ଜିଣି ତ୍ରିପୁର ।
ଶୁଣି ସୂର୍ଯ୍ୟବାଣୀ କ‌ହ‌ନ୍ତିହସି ହସି ମଦନ, 
ଜଗତେ କେ ଲଙ୍ଘି ପାରିବଫୁଲଧନୁ ଶାଦନ ?
ଯେତେ ଦମ୍ଭ କର ହେଲେ ମୁଁଦମ୍ଭ ହରିବି ଦିନେ,
ତୁମ୍ଭ ପ୍ରତିକୂଳେ ତୁମ୍ଭଙ୍କୁସାକ୍ଷୀ କରିବି ଦିନେ । 
ତମୋଦମ୍ଭହର ଜଗତେତୁମ୍ଭ କର ସରି କେ ?
ଦମ୍ଭି ଦମ୍ଭ ହର ତେସନଫୁଲଶର ସରି କେ ?
ଦାରୁଭେଦକ୍ଷମ ଭ୍ରମରପଶି କମଳ କୋଳେ, 
ପାଶୋରେ ଆପଣା ବିକ୍ରମପ୍ରେମ ମୋହ‌ନ ଭୋଳେ ।
ସୁକୁମାର ପଣେ ନଳିନୀତୁଲେ କେ ଅଛି ଆନ ?
ତା ସଙ୍ଗେ ଛନ୍ଦିଲା ତୁମ୍ଭଙ୍କୁସିନା ଫୁଲ କମାଣ ।
ଯେ ଯେଡ଼େ ତେଜସ୍ୱୀ ତା ତେଜମୋତେ ଅଛଇ ଜଣା, 
ଫୁଲସର ଆଗେ ପଡ଼ିଲେବୁଦ୍ଧି ହୁଅଇ ବଣା ।
ଏହା କ‌ହି ଦେବ କୁସୁମଧର ପ୍ରିୟା ସଙ୍ଗତେ, 
ଅନ୍ତରୀକ୍ଷେ ଲୁଚି ରହିଲେମୀନ‌କେତନ ରଥେ ।
ପ୍ରତିକ୍ଷଣ ଦେବ ପାଞ୍ଚିଲେପ୍ରତିଶୋଧ ଭିଆଣ, 
ବେଲେଶ୍ୱର ଦିବ୍ୟ ସୁଯୋଗଜାଣି ଶାଣିଲେ ବାଣ ।
ସୁମନ୍ୟୁ ନାମରେ ପରଶୁରାମ ଶିଷ୍ୟ ପ୍ରବର, 
ମହୋଦ‌ଧି ତୀରେ ସମାଧିଯୋଗେ ଥିଲେ ତ‌ତ୍ପର ।
ଚନ୍ଦ୍ରଭାଗା ନାମେ ଦୁହିତାସେହି ଋଷି ପ୍ରଭାବେ, 
ସାରେ ଅପ୍‌ସରି ଗର୍ଭରୁଜନ୍ମିଥିଲା ସେ ଠାବେ ।
ପାଳିଲେକ ଅତି ଯତନେଯତି କନ୍ୟାରତନ,
ଯଥାକାଳେ ଅଙ୍ଗ ମଣ୍ଡିଲାଅଭିନବ ଯୌବନ ।
ନେତ୍ର‌ଯୁଗେ ଯୁବା ପିଅନ୍ତିଯେଉଁ ରୂପ ଅମୃତ, 
ସେ ଅମୃତେ କଲା ଯୌବନବାଳା ତନୁ ଧଉତ ।

ଶୋଭା ସେ ଲଭିଲା ଅପ୍‌ଶରୀଦିବ୍ୟ ଶୋଭାକୁ ବଳି,
ଫୁଟିଲା ଲାବଣ୍ୟ ସରସେନବ କମଳ କଳୀ ।
ସ୍ୱଭାବେ ସୁବର୍ଣ୍ଣ ଯୌବନହେଲା ଯୋଗ୍ୟ ରସାଣ,
ର ହେଲା ରୂପସୀଷଷ୍ଠ ଅମୋଘ ବାଣ ।
ସତ୍ୟେ ଶକୁନ୍ତଳା ଯେମନ୍ତରୂପ ରାଜ୍ୟେ ଅତୁଳା,
ଚନ୍ଦ୍ରଭାଗା ହେଲା କଳିଲେଦିବ୍ୟ ଶୋଭା ପିତୁଳା ।
ଥିଲେ ଚନ୍ଦ୍ରଭାଗା ଜନନୀପୂର୍ବେ ବାଲ୍ୟ ସମୟେ, 
ପ୍ରିୟ ସ‌ହଚରୀ ରମାଙ୍କନୀଳ ବରୁଣାଳୟେ ।
ସଖୀ ଅନୁରୋଧେ ଇନ୍ଦିରାଦେଲେ କୋଠଭଣ୍ଡାରୁ, 
ଚନ୍ଦ୍ରଭାଗା ପାଇଁ ବିବିଧବସ୍ତ୍ର ବିବିଧ ଚାରୁ ।
କୁମୁଦ ହାସିନୀ ସୌନ୍ଦର୍ଯ୍ୟମଦେ ସଦା ବିହ୍ୱଳ, 
ପ୍ରମୋଦେ ଭ୍ରମଇ ପ୍ରମଦାସଦା ବିଜନ ସ୍ଥଳ ।
ବିଷ ପ୍ରାୟେ ପ୍ରେମ ପ୍ରସଙ୍ଗେସଦା ଅରୁଚି ତାର,
ପୁରୁଷ କଥାକୁ ଡରେ ସେକରେ ଦୁରୁ ଜୁହାର ।
କିନ୍ତୁ ରୂପ ଥିଲେ ପ୍ରଚ୍ଛନ୍ନେକେବେ ରସିକ ଛାଡ଼େ ?
ମଧୁ ଥିଲେ ପୁଷ୍ପେ ଜତନେଖୋଜି ମଧୁପ କାଢ଼େ ।
ଯେ ଅଟେ ଜଗତ ଜନର ମନ-ନୟନ-କାରା,
ଅପ୍ରକଟ ହୋଇ ରହିବା ପାଇଁ କାହିଁ ତା ଚାରା ?
ରୂପ ଆକର୍ଷଣ ପ୍ରବଳନରେ କିବା ଅମରେ, 
ସ୍ୱୟମ୍ବରେ ପ୍ରମାଣହୋଇଅଛି ସତରେ । 
ମଧୂର ପ୍ରଦୋଷ ସମୟସ୍ୱର୍ଣ୍ଣ କିରଣ ବୋଳା, 
କାଦମ୍ବିନୀ ଖେଳେ ଗ‌ଗନେଧୀର ସମୀରଲୋଳା ।
ଗୋଧୁଳି ଗ‌ଗନ ସୁଚିତ୍ରଦିଶେ ଶତ ବରଣେ, 
ଶତ ମନୋରଥ ଝଲକେଯେହ୍ନେ ଆଶା କାନନେ । 
କଇଁସାରିଲତା-ଶ୍ୟାମଳବାଲିସ୍ତୁପର ଛାୟା,
ଦିବା ଅବସାନ ଦେଖିଣକ୍ରମେ ବିସ୍ତାରେ କାୟା ।
ବରୁଣୀ ଦର୍ପଣ ପରାୟେଝଳେ ସରସ ସଲିଳ, 
ସୁବର୍ଣ୍ଣ ଲହରୀ ସୃଜଇତ‌ହିଁ ମନ୍ଦ  ।

ନୀଳ ପାରାବାର ଅଦୂରେଗାଏ ଅମର ଗୀତ,
ଅମର ତରଙ୍ଗ ନର୍ତ୍ତନେବେଳା ହୁଏ ଧ୍ୱନିତ ।
ଶୁକ୍ତି ତାରକିତ ସୈକତେଫେଞ୍ଚୂଡ଼ ଲହରୀ, 
ଚୁମ୍ବେ ଚନ୍ଦ୍ରଚୂଡ଼ ଚରଣସ୍ତରେ ସ୍ତରେ ସଞ୍ଚରି ।
ନାନା ଜାତି ପୁଷ୍ପ ପରାଗଧୀରେ ହରେ ସମୀର,
ଗୁଡ଼କଙ୍କ ଘେନି କନ୍ଦୁକକ୍ରିଡ଼ା କରେ ସମୀର ।
ଯୂଥ ଯୂଥ ହୋଇ ଭ୍ରମନ୍ତିନାନା ରଙ୍ଗେ ହରିଣ, 
ତରଙ୍ଗ ଚାହାଣୀ ଚାହାନ୍ତିଚାରୁ ଗ୍ରୀବା ତୋଳିଣ ।
କନ୍ଦୁକ କ୍ରିଡ଼ାରେ ସୁନ୍ଦରୀଆଜ ରତ ଏ ସ୍ଥଳେ, 
ଉଠୁଛି ପଡ଼ୁଛି କନ୍ଦୁକଚାରୁ କର କମଳେ ।
କନ୍ଦୁକର ଗତି କଳନ୍ତେକ୍ରୀଅ ଲୋଳ ଲୋଚନ, 
ଚଳ ଭୁରୁ ଚାରୁ ନର୍ତ୍ତନଦେଶେ କିବା ଶୋଭନ ।
ଲମ୍ବିତ ସୁଗୋଲ ନିତମ୍ବବିମ୍ବେ ହେମ ମେଖଳା, 
ସ୍ତନାଙ୍କୁରେ ବ୍ୟସ୍ତେ ଦୋଳିମୋତି ମାଳା ତରଳା ।
ଶ୍ରବଣେ ଦିଳଇ କୁଣ୍ଡଳକୋଳେ ନୀଳ ଅଳକ,
ଲାବନ୍ୟଦର୍ପଣ ପରାୟେଝଳେ ଗଣ୍ଡ ଫଳକ ।
ଅର୍ଦ୍ଦେନ୍ଦୁ ଲ‌ଲାଟେ ସିନ୍ଦୁରବିନ୍ଦୁ ରମଇ ଆଖି,
ନୁହଇ ସିନ୍ଦୁର, ରହିଛିସ୍ମର ହୃଦୟେ ଲାଖି ।
  ମିଶଇନାସାମଣି ଅଂଶୁକେ,
ମୃଗମଦବିନ୍ଦୁ ସୁନ୍ଦରଶୋଭେ ଚାରୁ ଚିବୁକେ ।
କାମ କାଳକୂଟ କାଳିମାଭୁରୁଯୁଗଳ ଧରେ, 
ପ୍ରବାଳ ଲତା କି ଅଧରଆହା ରୁପସାଗରେ । 
ବିଳାସ ବିଳୋଳ ଲୋଚନତାରା କନ୍ଦୁକ ସଙ୍ଗେ, 
ଉଦ୍‌ବେଗେ ଭ୍ରମଇ ଚୌଦିଗେକିବା ମଧୁର ରଙ୍ଗେ ।
ତୁଟେ ଯୁବା ଧୈର୍ଯ୍ୟ କବଚପ୍ରତି କଟାକ୍ଷ ତୀରେ, 
ଉଠେ ନବ ଶୋଭା ତରଙ୍ଗପ୍ରତି ଅଙ୍ଗ ଭଙ୍ଗୀରେ ।
ଅସମ୍ଭାଳେ ଫିଟି କୁନ୍ତଳଭୂମି ଯାଏ ପରଶି, 
ଯେଣେ ଅନାଉଛି ଲଳନାଫୁଲ ଯାଏ ବରଷି ।
କୁକୂଳ ବକରୀ ସମ୍ଭାଳୁଅଛି ଦକ୍ଷିଣେତର,
ଫିଙ୍ଗୁଛି ଧରୁଛି କନ୍ଦୁକବାମା ଦକ୍ଷିଣ କରେ ।

ଶୋଭା ସଦନାକୁ ମଦନଦେଖି ହେଲେ ହରଷ, 
ପ୍ରତିଫଳ ଦେବେ ରବିଙ୍କିମନେ ହେଲା ସାହସ ।
ଅର୍କ କୋଣାର୍କରୁ ଏ କାଳେଆସୁଥିଲେ ଆକାଶେ, 
ନୟନ ତାଙ୍କର ଦଇବେଗଲା ସୁନ୍ଦରୀ ପାଶେ ।
 କନ୍ଦୁକଫିଙ୍ଗି କର ପତାଇ, 
ଚାରୁ ଭୁରୁ ରଙ୍ଗେ ନ‌ଚାଇଦେଲା ଉର୍ଦ୍ଧ୍ୱକୁ ଚାହିଁ ।
ଏହି କାଳେ ଦୃଷ୍ଟି ରବିଙ୍କବାଳା ବର ବଦନେ, 
ପଡ଼ିଲା, ଉଡ଼ିଲା ହୃଦୟଧୈର୍ଯ୍ୟ ବୁଡ଼ିଲା କ୍ଷଣେ ।
ଉଭା ଶୋଭା ଦେଖି ରବିଙ୍କଭାବ ସିନ୍ଧୁ ଉଛଳେ,
ଅବସର ଏବେ ବୁଝିଲେ କୌଶଳେ ।
ଫୁଲ କାଣ୍ଡ ଫୁଲ କୋଦଣ୍ଡଚାଣ୍ଡେ ଆକର୍ଣ୍ଣ ଟାଣି, 
ସମ୍ମୋହ‌ନ ବାଣେ ରବିଙ୍କଦେଲେ ହୃଦୟ ହାଣି ।
ବିପରୀତେ ମୀନ‌କେତନଖଞ୍ଜି ସେ ଫୁଲଶର, 
ବିରାଗେ ମୃଗାକ୍ଷୀ ଗଞ୍ଜିନୀତନୁ କଲେ ଜର୍ଜର ।
ଅନୁରାଗ ମନେ ଉପୁଜେଯେଉଁ କୁସୁମ ବାଣେ, 
ଓଲଟା ଯୋଖିଲେ ସେ ବାଣପୁଣି ବିରାଗ ଆଣେ ।
ଫଳେ ଅନୁରାଗ, ବିରାଗକଙ୍କପତ୍ରେ ତାହାର, 
ପରିଣାମେ ତେଣୁ ବିରସମନୋଭବ ବିକାର ।
ବିପ୍ର‌ଯୁବା ବେଶେ ମିହିରବାଳା ସମୀପେ ଗଲେ,
ସ୍ୱର୍ଣ୍ଣତାଳ ପ୍ରାୟ ଶରୀରଚଉଦିଗେ ଉଜଳେ ।
ମେରୁଗିରି ତଟେ ଅମରଧୂନୀ ଯଥା ଶୋଭିତ,
ଶୁଭ୍ର ଉପବୀତ ତେସନସ୍କନ୍ଧଦେଶେ ଲମ୍ବିତ ।
ମିହିରଙ୍କୁ ଦେଖି ନିକଟେନାରୀ ମୁକୁଟି ହୀରା, 
ବେଗେ ପଳାଇଲା ଛଇଳାଲାଜ ଭୟେ ଅଧୀରା ।
ବିଦ୍ୟୁତ ବରଣୀ ବିଦ୍ୟୁତବେଗେ ଧାଏଁ ବେଳାରେ, 
ଯେତେ ଦୂର ଯାଏ ରବିଙ୍କମନ ସେତେ ଓଟାରେ ।
ଅଧୀର ଧୀରା ପଛେ ଗୋଡ଼ାଇ, 
ଧନୀକି ସମ୍ବୋଧି କାତରସ୍ୱରେ କ‌ହ‌ନ୍ତି ରାଇ ।
"କାହିଁ ପଳାଉଛୁ ସୁନ୍ଦରୀହୋଇ ଏଡ଼େ କାତର, 
ଚରଣକିଙ୍କର ଜନ‌କୁକିପାଁ ଏଡ଼େ ତୋ ଡର ।
ଚଞ୍ଚଳାକ୍ଷି ତୁ କି ପାଞ୍ଚିଲୁମୋତେ ବ୍ରାହ୍ମଣ କରି?
ବଞ୍ଚାଇ ରଖିଛି ବିଶ୍ୱକୁସିନା ତେଜ ମୋହରି ।

 

ବିଶ୍ୱଚକ୍ଷୁ ମୁହିଁ ତପନତ୍ୱିଷାମ୍ପତି ମୋ ନାମ, 
ପ୍ରଭାପୁଞ୍ଜ ଯେତେ ଜଗତେତାର ଅଟେ ମୁଁ ଧାମ ।
ବନ୍ଧା ମୋର ସ୍ନେହ ରଜ୍ଜୁରେଏହି ଚାରୁ ସୃଜନ, 
ଛିଣ୍ଡିଲେ ସେ ରଜ୍ଜୁ ଉତ୍ପାତେସର୍ବେ ହେବେ ନିଧନ । 
ବର୍ଷ ମାସ ଦିନ ଲିତାରମୁହିଁ ଅଟେ ଅଧିପ,
ଖଟନ୍ତି ଊତୁଏ ସେବକପ୍ରାୟେ ମୋର ସମୀପ ।
ଚିତ୍ରକର ପ୍ରାୟେ ମୋ କରଚିତ୍ରୁଅଛି ସଂସାର,
ତ‌ହୁଁ ନବ ଶୋଭା ତରଙ୍ଗଭବେ ଉଠେ ଅପାର ।
ଅସଂଖ୍ୟ କ୍ଷତ୍ରିୟ ଭୂପତିମୋର ବଂଶ ସମ୍ଭୁତ, 
ପୂତ କଲେ ବଂଶ ଏ ବଂଶେଜନ୍ମ ଲଭି ଅଚୂତ ।
କୋଣାର୍କ କ୍ଷେତ୍ରରେ ମୋହରଏହି ତୁଙ୍ଗ ମନ୍ଦିର, 
ଉତ୍‌କଳ ଦେବୀଙ୍କ ମୁକୁଟପ୍ରାୟେ ରାଜେ ରୁଚିର ।
 କୁଞ୍ଜେ ମଞ୍ଜୁଳମୋର ମୈତ୍ରେୟ ବନ, 
କୁସୁମ ସମ୍ପଦେ ବିରାଜେଯହିଁ ଋତୁରାଜନ । 
 ଲଭିଲାମୋତେ ଭଜି ଦ୍ୱାପରେ, 
ମହାବିର୍ଯ୍ୟବନ୍ତ କୁମରନର-ହର୍ଯ୍ୟକ୍ଷ ନରେ ।
ମନ୍ତ୍ର ବଳେ କୁନ୍ତି ଆକର୍ଷିମୋତେ ଆଣିଣ ଥିଲା, 
ଆଣିଲୁ ଲାବଣ୍ୟ ରଜ୍ଜୁରେବାନ୍ଧି ତୁହି ଛଇଳା ।
ରାଜରାଜେଶ୍ୱରୀ ସୁଷମାରାଜ୍ୟେ ତୁହି ସୁନ୍ଦରୀ, 
ଛାୟାମୟୀ ଛାୟା ନୁହେଁ ତୋଦାସୀପଣକୁ ସରି । 
ପ୍ରଦକ୍ଷିଣ କରେ ମୋ ରଥନିତ୍ୟ ମେରୁ ପର୍ବତ, 
ଅସଂଖ୍ୟ ଅପ୍‌ସରୀ ଦେଖଇବେଶଭୂଷାରେ ରତ ।
ଦେଖି ନାହିଁ କେବେ ଏମନ୍ତମନୋହର ମାଧୁରୀ, 
ଶୋଭା ଦେଖି ଶୋଭା କମଳାଦୁଃଖେ ମରିବେ ଝୁରି ।
ନୟନ ନିମେଷ ବିହୀନକରି ରଚିଲେ ବିଧି, 
ସାର୍ଥକ କଲୁ ଏ ବିଧିକିତୁହି ଲାବଣ୍ୟ ନିଧି ।
ଶତୃ ମୁଁ ନୁହଇ ତୋହରକର ଯୋଡ଼ି ମାଗଇ, 
ସ୍ଥିର ହୁଅ ମୃଦୁ ଚରଣେବଡ଼ ବ୍ୟଥା ଲାଗଇ ।
ତ‌ହୁଁ ବଳି ବ୍ୟଥା ଲାଗଇବାଳା ହୃଦେ ମୋହରି, 
ସୁକୁମାରୀ ହୋଇ କଷଣଏଡ଼େ ଲଭିଲୁ ଗୋରୀ ।

 

ମୁହଁ ମାଡ଼ି ତଳେ କଚାଡ଼ିବାଳା ପଡ଼ିବୁ ଝୁଣ୍ଟି, 
କୁଶାଙ୍କୁର ଯିବ କୋମଳଚାରୁ ଚରଣ ଫୁଟି ।
ଛଞ୍ଚାଣ ମୁଖରୁ କପୋତଏହି ରୂପେ ପଳାଏ,
ଶ୍ୱାନଠାରୁ ଭୀରୁ ଶଶକପ୍ରାଣ ବିକଳେ ଧାଏଁ ।
ସିଂହଠାରୁ ଖରେ ପଳାଏମୃଗ ଏ ରୂପେ ସିନା, 
କିଣା କିଙ୍କରକୁ ଏ ଶଙ୍କାକିମ୍ପା କରୁ ନବୀନା । 
ରଖ ଏ ଜୀବନ ସେବକପଦେ ବରି ସୁନ୍ଦରୀ, 
ତୋହ ଦୟା ବିନା ଗଲିଟିନିଶ୍ଚେ ସରି ସୁନ୍ଦରୀ ।
ବୃଥା ହେଲା ଏତେ ମିନତିଏତେ ଚାଟୁ ବଚନ, 
ପଳାଇଲା ଋଷିକୁମାରୀବେଗେ ହୋଇ ଉଚ୍ଛନ୍ନ ।
ବିରାଗେ ଧାଉଁଛି ଲଳନାରାଗେ ଲୋକଲୋଚନ, 
ବେନି ଭାବ ଘେନି ହୃଦୟେକରେ ବେଗ ବର୍ଦ୍ଧନ ।
ମାୟା ବିପ୍ର ରୂପେ ପଶ୍ଚାତେଅନୁସରନ୍ତି , 
ଡୋର ଲଗ୍ନ ଥୋପ ଯେସନଅନୁସରେ  ।
ପଳାୟନେ ପୁଣି ସୁନ୍ଦରୀଦିଶେ ସୁନ୍ଦରତର, 
ଅସମ୍ଭାଳ ବେଶ ଭୂଷଣଆହା, କି ମନୋହର ।
ଶାଣ ଶୀର୍ଣ୍ଣ ପ୍ରାୟେ ଅଙ୍ଗନାଅଙ୍ଗ ଚାରୁ ଚଳନ,
ବାସ ତ ଉଡ଼ାଇ ଦେଖାଏରଙ୍ଗେ ସିନ୍ଧୁ ପବନ ।
ଚୂମ୍ବି ଚରଣକୁ ଟିକୁରରାଜି ଦୋଳେ ଚରମେ, 
ମଦନ କେତନ ଉଡ଼ଇକିବା ଶୋଭା ଆଶ୍ରମେ ।
କଳିବାକୁ ଏହି ସୌନ୍ଦର୍ଯ୍ୟଧୈର୍ଯ୍ୟ ସୂର୍ଯ୍ୟଙ୍କ କାହିଁ, 
ନ ଧରିଲେ ସେହି ବାଳୀକୁତାଙ୍କ ତ୍ରାହି ତ ନାହିଁ ।
ହେମାଙ୍ଗ ହଳଦୀ ବସନ୍ତଦେଖି ଯେହ୍ନେ ଛଞ୍ଚାଣ, 
ଅନ୍ତରୀକ୍ଷେ ଧାଏଁ ସଳଖେକ୍ଷଣପ୍ରଭା ସମାନ ।
ଜୀବନ ବିକଳେ ସଭୟେଖରେ ଧାଏଁ ଦୁର୍ବଳ, 
ଖରତର ବେଗେ ଜୀବିକାଆଶେ ଧାଏଁ ପ୍ରବଳ ।
ମୁହୁଃ ଚଞ୍ଚୁମୂନ ସଞ୍ଚାଣପଛୁଁ କରେ ବିସ୍ତାର, 
ମଣେ କରଗତ ପଲକେପରା ହେଲା ଶିକାର ।
ହଳଦୀବସନ୍ତ ଏକାନ୍ତେପ୍ରାଣ ଭୟେ ଅସ୍ଥିର, 
କ୍ଷଣେ ଧୃତ କ୍ଷଣେ ମୁକତମଣେ ନିଜ ଶରୀର ।

 
କାଞ୍ଚନ ପୁଚ୍ଛକୁ ସଞ୍ଚାଣଚଞ୍ଚୁକ୍ଷଣେ ପରଶେ
ଚଞ୍ଚଳେ ଏଡ଼ାଇ ଶିକାରଖରେ ତୀର୍ଯ୍ୟକେ ଖସେ ।
ଏହି ରୂପେ ହରି ଧାଆନ୍ତିପ୍ରେମ‌ଭୋଳେ ବିହ୍ୱଳ, 
ଅବଳାକୁ ବାଳାକୁ ଏରୂପେଭୀତି ଦିଅଇ ବଳ ।
ହରିଣ ଲୋଚନା ଏରୂପେଧାଏଁ ଉତ୍ତରମୁଖେ,
 ହରିଣେଦୂରୁ ଦେଖନ୍ତି ଦୁଃଖେ ।
ଅତ ଦୃତ ବେଗେ ଦଉଡ଼ିଅବସାଦେ ଜଡ଼ତ, 
ଉର୍ଦ୍ଦ୍ୱଶ୍ୱାସେ ଧନୀ ଉଦ‌ଧିକୂଳେ ହେଲା ସ୍ଥଗିତ ।
କଣ୍ଠାଗତପ୍ରାଣ କାରୁଣ୍ୟମୂର୍ତ୍ତି ପ୍ରାୟେ 
ହାତ ଯୋଡ଼ି ନିଜ ମାତାଙ୍କୁକ‌ହେ ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟେ ଡାକି । 
"ଦୁଃଖ ଫେଡ଼ ମୋର ଜନନୀହର ଏ ରୂପ ମୋର, 
ବିଭୁଷଣ ହୋଇ ହେଲା ଏସିନା ଦୂଗଣ ଘୋର ।
ଦିବ୍ୟ ରୂପ ତୋର, ତା ସଙ୍ଗେଅଛି ଦିବ୍ୟ ଶକତି, 
ଶକ୍ତିହୀନ ରୂପ କେବଳସିନା ଲଭେ ଦୁର୍ଗତି ।
ଭୁତଧାତ୍ରି ମାତା ବସୁଧାଦ୍ୱିଧା ହୁଅ ତୁ ଲବେ, 
ଶରଣ ସମ୍ଭାଳ, ଆଶ୍ରୟମୋତେ ଦିଅ ଗରଭେ ।
ଏମନ୍ତ କ‌ହ‌ନ୍ତେ ଉଠିଲାଉର୍ମି ପର୍ବତାକାର,
ନୀଲ ବାହୁ ନୀଳ ସାଗରକିବା କଲେ ବିସ୍ତାର ।
ମହାକଳରବେ ଉଡ଼ିଲେନଭେ ଜଳ ବିହ‌ଙ୍ଗ,
ବେଳାମୂଖେ ମାଡ଼ି ଆସିଲାବିଶ୍ୱାଗ୍ରାସୀ ତରଙ୍ଗ ।
ମିଶିଯାଏ ଯଥା ପ୍ରଭାତିତାରା ରବି କିରଣେ, 
ମିଶିଯାଏ ଯଥା ଜୀବାତ୍ମାବିଶ୍ୱ ଆତ୍ମା ଚରଣେ ।
ମିଶିଯାଏ ଯଥା ଚପଳାନୀଳ ଜଳଦ ଅଙ୍ଗେ, 
ମିଶିଗଲା ତ‌ଥା ଅବଳାସେହି ନୀଳ ତରଙ୍ଗେ ।
ସ୍ତମ୍ଭୀଭୁତ ହୋଇ ରହିଲେରବି ମହାବିସ୍ମୟେ, 
ଭୟ ଏତେ ଦିନେ ପଶିଲାଭୟଶୂନ୍ୟ ହୃଦୟେ ।
ଘନ‌ଘୋଷ ପ୍ରାୟେ ଏ କାଳେହେଲା ଶବ୍ଦ ଭୈରବ, 
ଚକିତେ ଚାହିଁଁଲେ ପଶ୍ଚିମେପ୍ରଭୁ ଅବ୍‌ଜ ବାନ୍ଧବ ।
ଭୂମିସାତ ଦେବ ଦେଖିଲେନିଜ ପ୍ରିୟ ଦେଉଳ, 
ଉତ୍କଳଭୁବନେ ଦେଉଳେଯାହା ଥିଲା ଅତୁଳ ।
ଧ୍ୟାନ ଯୋଗେ ଜାଣି ସୁମନ୍ୟୁସୂର୍ଯ୍ୟ କାର୍ଯ୍ୟକଳାପ, 
କୋପାନଳେ ଜଳି ତପସ୍ୱୀଦେଲେ ଦାରୁଣ ଶାପ ।
ସେହି ଶାପ ଯୋଗୁ ପଡ଼ିଲାତଳେ ଦେଉଳରାଜ,
ଦିବୁଁ ଦେବଶିଳ୍ପୀ ଯା ଦେଖିଲଭି ଥିଲେ କି ଲାଜ ।
ବିଷମ କୁସୁମ କୋଦଣ୍ଡଦଣ୍ଡ ଲଭିଣ ଭଲେ,
ବିମନା ହୋଇଣ ମାର୍ତ୍ତଣ୍ଡଗଲେ ନିଜ ମଣ୍ଡଳେ ।
କୋଣାର୍କ କ୍ଷେତ୍ରରୁ ଉଠିଲାଅର୍କପୂଜା ବିଧାନ,
ପରିଣତ ହେଲା ସେ ଦିନୁମରୂ ରୂପେ ସେ ସ୍ଥାନ ।
ସେ ପୂର୍ବ ଗୌରବ-ସାକ୍ଷିଣୀମୁଖଶାଳା ମାତର,
ପ୍ରତିଧ୍ୱନୀ ଛଳେ ପାନ୍ଥକୁଏବେ ଦିଏ ଉତ୍ତର ।

 ସମାପ୍ତ 
</poem>