Molla Cümənin Qıpçaq səfəri
Molla Cuma baba bir gün Qıpçağa gəlir, lakin onu bu kənddə
tanımırlar. Qışın oğlan çağı idi, hər yerə qar yağmış, buz bağlamışdı.
Bunun da bir arıx atı olur. Molla Cuma babanı çəkirlər isti
evə, atı isə soyuqda həyətdəki tut ağacına bağlı halda, baxımsız
qalır. Aşıq görür ki, əgər at bu vəziyyətdə səhərədək çöldə, ayazda
qalsa, aclıq və soyuqdan öləcək, özü isə atsız, piyada qalacaq.
Molla Cuma baba evdəkilərdən soruşdu ki, sizə saz çalım, yoxsa
Qur”andan, şəriətdən oxuyum. Cavabında ev yiyəsi qayıtdı ki,
qurban olum Qurana, insana öləndə lazımdı yasin oxumaq, bizə
saz çalın, ürəyimiz darıxır. Bu arada ev sahibəsi elə hey deyinir və
Molla Cumaya deyirdi ki, atı tövləyə bağlamayın, qoyun-quzunu,
dana-buzovu vurar. Arvad atı tövləyə qoymaq istəmirdi. Molla
Cuma baba da fikirləşdi ki, əgər sazı əlimə alsam bu arvada elə
həcv qoşacağam ki, atı öz əli ilə aparıb qoyacaq tövlədə arpanın
üstünə.
Görək aşıq sazı əlinə alaraq nə deyir.
Müxəmməs
Bir müsafir sənə qonaq gələndə,
Əvvəl əldən onun atına baxın.
Tutun noxtasından çəkin tövləyə,
Arpadan, samandan, otuna baxın.

Müsafiri xanasına yetirin,
Əldən-ələ, dildən-dilə götürün.
Ya üzbəüz, ya düzbədüz oturun,
Aşından, ətindən, çayına baxın.

Molla Cümə sizə qonaq gələndə,
At üstündə buz deyiban qalanda,
Ürək sevib bir arvadı alanda,
Axtarıban onun zatına baxın.

Arvad başa düşür ki, Molla Cuma bu sözləri ona deyir. Cəld
çölə çıxaraq atı tövləyə salıb, arpanın, otun üstünə qoyur.

Aşıq rəvayətləri