Maqnit sahələri və elektromaqnit dalğalarının qan dövranı sisteminə və daxili orqanlarına olan zərərli təsirinin mexanizmi və müalicəsi


Maqnit  sahələrinin  və  elektromaqnit dalğalarının  insanın  qan dövranı sisteminə  və  daxili  orqanlarına  olan  zərərli  təsirinin mexanizmi və  müalicəsi

Maqnit   sahələri  və  elektromaqnit dalğalarının insan   orqanizminə   təsiri 
      
İnsan  orqanizmi  yaşadığı  təbii  mühitlə  tam  uyğunlaşmış, yüksək  dərəcədə  mürəkkəb  bioloji  sistemdir. Bu  canlı  sistemin  yaşaması, onun  bütün  orqanlarının  normal, qarşılıqlı  funksional  fəaliyyətlərindən  asılıdır. Məlumdur  ki, bu  orqanların  hər  hansı  birinin  funksional  fəaliyyəti  pozularsa  insan da  öz  sağlamlığını  itirər.
İnsanların  xəstələnməsi  hallarını  törədən  səbəblər  olduqca  müxtəlif  və  çoxsaylıdır. Hazırda, bu  səbəblərdən  az  mühüm  hesab  etmədiyimiz  bir  amilin - maqnit  sahələri  və  elektromaqnit  dalğalarının  insan  orqanizminə  olan  təsirindən  bəhs  edəcəyik.
   
Məlumdur  ki, təbiətdə, müasir  həyatda  insanlar  daimi  olaraq  maqnit, elektromaqnit  sahə  və  dalğalarının, yüksək  gərginlikli  elektrik  sahələrinin  təsirinə  məruz  qalırlar.
   
Son  vaxtlar  həyatımızda geniş istifadə  olunan müasir  radioelektron   cihazlarının  işlədilməsində  tədbiq  olunan müxtəlif  tezlikli  elektromaqnit  dalğalarının  və  eləcə də  radiolokasiya  sistemlərinin  işlədilməsində  istifadə  olunan yüksək  tezlikli  elektromaqnit  dalğalarının insanlara  olan təsirləri  daima  artmaqdadır. Bundan başqa  Günəşdən  gələn  radio  dalğalarından  başlamış  rentgen  şüalarınadək,  kosmosdan  planetimizə  çatan  kosmik  şüa  hissəciklərinin  intensivliyi, Günəş  plazmasının  aktivləşmə dövrlərində planetimizdə maqnit qasırğalarının  baş  verməsi  və s.  prosesləri də  nəzərə  almaq  lazımdır.
   
Beləliklə, bütün bu faktorların insanlara olan təsirləri, onların yaratdıqları maqnit sahələri və elektromaqnit  dalğaları ilə baş verir.
   
Məlumdur  ki, təbiətdə  maddələr hər hansı  maqnit  nüfuzluğuna  malikdirlər  və  onlar  öz  maqnit  nüfuzluqlarına  görə  paramaqnit (ferromaqnit) və diamaqnit xassəli maddələr qruplarına  ayrılırlar.
   
Maddələrin atomlarında, mənfi  elektrik  yüklü  elektronlarının öz nüvələri ətrafında hərəkətlərindən  elektronların  ətrafında  yaranmış  maqnit  sahələrinin  qüvvə  xəttləri  müxtəlif  tərəflərə  yönəldiyindən  atomların  ümumi  maqnit  sahələri  yoxdur. Onlar neytraldırlar. Ancaq, bu maddələrə maqnitləşdirici qüvvələr (maqnit, elektromaqnit sahələri, elektromaqnit dalğaları) təsir etdikdə onların atomlarında elektronların ətrafında maqnit  sahələrinin  müxtəlif  istiqamətlərə yönəlmiş qüvvə xətləri, dərhal nizamlanaraq, təsir edən maqnitləşdirici qüvvələr istiqamətində, yaxud onlara əks istiqamətdə nizamlanıb (paramaqnit, diamaqnit maddələr) atomların  ümumi maqnit sahələrini yaratmaqla maqnitləşirlər.
   
Hesab edirəm ki, cansız təbiətdə olan maddələrdən fərqli  olaraq, canlı  orqanizmlərin  tərkiblərində  maddələrin  atomlarında  yüksək  tezlikli  dəyişən  təbii, maqnit  sahələri (canlı  orqanizmlərdə  maddələrin  atomlarının  təbii  maqnit  sahələrinin  mənşəyi,  başqa  bir  mövzudur) mövcuddur. Bu  maqnit  sahələrinin  qüvvələri, orqanizmlərin  daxili  orqanlarının  hüceyrələrinin  maddələri  arasında  gedən  bütün  fizioloji, bioloji  və  kimyavi  prosesslərin  bilavasitə  yaradıcı  və  aparıcı  güvvələridir. Bu  qüvvələr  olmasa, canlı  həyat da  olmaz. Canlıların  hüceyrələrində  maddələrin  molekulyar  birləşmələrinin   molekulları  arasında  gedən  prosseslərdə, bu  qüvvələrin  qarşılıqlı  təsirləri  təbii  olaraq, dəqiq  müvazinətləşmişdir. Ona  görə də  demək  olar ki, orqanizmin  hər  hansı  sahəsinin  və  daxili  orqanlarının    hüceyrələrində  maddələr  arasında  gedən bioloji və fizioloji  prosseslərdə,  maddələrin  molekullarının  malik  olduqları  təbii  maqnit  sahələrinin  induktiv  qüvvələrinin  qarşılıqlı  təsirlərinin  nisbətləri, qismən  dəyişərsə, yaxud  tam  itirilərsə, həmin  obyektlərin  mənsub  olduqları  daxili  orqanların  funksional  fəaliyyətlərinin  pozulmasına  səbəb  olar.

Maqnit sahələri və  elektromaqnit dalğalarının insanın qan dövranı  sisteminə və  orqanizmin  digər  sahələrinə zərərli təsirinin mexanizmi  və  müalicəsi 
    
Məlumdur ki, insan  qanının  plazması  mürəkkəb  tərkibli  maye  olmaqla  tərkibində  müxtəlif  duzlar ( NaCl, NaHCO3  və s.) , zülallar və  digər  komponentlərin  fraksiyaları, qeyri-üzvü  birləşmələr  şəklində  müxtəlif  kimyəvi  elementlərin, o cümlədən, ferromaqnit  xassəli  maddələr  olan  dəmir, kobalt, nikel və s.  elementlərin  atomları  vardır. Bundan  başqa  qan  mayesində  kolloidal  hissəciklər  şəklində,  qırmızı  qan  zərrəcikləri-eritrositlər də  vardır.

Alimlərin  yazdıqlarına  görə  eritrositlər  dairəvi  müstəviciklərdən  ibarət  üst-üstə  yığılmış  dəmir  pul  sütunlarını  xatırladan  bir  quruluşa malik  zərrəciklərdir. Dairəvi  müstəviciklərin  mərkəzində, hemin  əhatəsində  dəmir  atomları  yerləşir. Bundan başqa  plazmanın  tərkibində  dəmir, kobalt, nikel  kimi  ferromaqnit  maddələrin  qeyri-üzvü  birləşmələrinin  zərrəcikləri də  vardır.

Eritrosit  zərrəcikləri qan  dövranı  sisteminin  damarları  və  kapilyarları  şəbəkəsində, plazmanın  müxtəlif  qatlarında  biri-birindən  aralı  və  həm də asılı  vəziyyətdə  hərəkət  edirlər. Müəyyən  olunmuşdur ki, eritrositləri  biri-birindən  asılı  vəziyyətdə  saxlayan  onların  səhtlərində  mövcud  olan  maqnit  sahələrinin  qüvvələridir. Bu  qüvvələrin  varlığını  məşhur  bioloq  alim  L.A.Çijevski  belə  ifadə  etmişdir: « Магнитные  силы  возникающии  при  врашении  еритроцита с его  зарядами, способствують  их  сближению вогнутыми  сторонами. Вычисления  показывают, что  на  определенных  расстояниях  электрические и магнитные  силы  достаточно точно  уравновешиваются. Это  создает  динамическое  равновесие  вращающейся  радиально-кольцевой  системы, которая  удерживает  эритроциты один  около  другого и в то же время  препятствует  их  столкновению  в  кровотоке…» 

Bu  mətnin  tərcüməsini  isə  belə  ifadə  etmək  olar: “...eritrositlərin  öz  elektrik  yükləri  ilə  fırlanmasından  əmələ  gələn  maqnit  qüvvələri  onları  yaxınlaşdırır. Hesablamalar  göstərir ki, müəyyən  olunmuş  məsafələrdə  elektrik  və  maqnit  qüvvələri  çox  dəqiq  müvazinətləşirlər. Bu  isə  radial-həlqəvi  sistemlərin  fırlanmasında  dinamik  müvazinət  yaratmaqla  eritrositləri  biri-birinin  yanında  saxlayır  və  eyni  zamanda  qan  mayesinin  axınında  onların  toqquşmasının  qarşısını  alır.”
   
Deməli, eritrositlər  arasında  onları  biri-birindən  asılı  saxlayan  maqnit  sahələrinin  müvazinətləşmiş  qüvvələr  nisbəti  dəyişərsə,  onlar  toqquşar  və  birləşərlər. Bunu  belə  izah  etmək  olar: maqnitləşdirici  qüvvələrin  xaricdən  orqanizmə  təsiri  olduqda, eritrositlərdə  hemin  əhatəsində  olan  dəmir  atomları  doyum  dərəcəsinədək  maqnitləşirlər. Hem  maddələri  paramaqnit  maddələr   olduqlarından  doyum  dərəcəsi  istisna  olmaqla  onlar da  maqnitləşirlər. Ancaq  maqnitləşdirici  qüvvələrin  təsiri  yox  olduqda hem  maddələri  dərhal  maqnitsizləşirlər, dəmir  atomları  isə  maqnit  xassələrini  müəyyən  müddət  saxlayırlar.

Xaricdən  təsir  edən  maqnitləşdirici  qüvvələr,  insan  bədəninin  səthindən  müxtəlif  məsafələrdə  olan  daxili  orqanların qan  damarları  və  kapilyarları  şəbəkəsində, diamaqnit  xassəli  maye  olan  qan  plazmasının  müxtəlif  qatlarında  hərəkət  edən eritrositlərin və s. komponentlərin  zərrəcikləri  müxtəlif  dərəcələrdə  maqnitləşirlər. Odur ki, eritrosit  zərrəciklərinin  bəziləri  az, digərləri  isə  daha  çox  maqnitləşirlər. Bu  zaman  qan  mayesində  hərəkət  edən  zərrəciklərin  maddələrinin  müxtəlif  dərəcələrdə  əlavə  maqnitləşməsi  onların  səthlərinin  təbii  maqnit  sahələri  qüvvələrinin  qarşılıqlı  müvazinətləşmiş  nisbətləri  pozulur  və  hərəkətdə  onların  toqquşması  baş  verir. Çox  maqnitləşmiş  zərrəciklər, az  maqnitləşmiş  zərrəcikləri  cəzb  edərək  birləşirlər. Beləliklə, qan  damarları  və  kapilyarlarının  daxili  divarlarında, keçidlərində, eritrositlərin  və  digər  komponentlərin  zərrəciklərinin  topluları  yaranır  ki, bununla  orqanizmin  daxili  orqanlarının, yaxud  hər  hansı  bir  sahəsinin    hüceyrələrinə  qanın  normal  nəql  olunması  məhdudlaşır. Bu  isə  həmin  hüceyrələrin  funksional  fəaliyyətlərinin  qismən, yaxud  tam  itirilmasinə  səbəb  olur. Əlbəttə, orqanizmin  hər  hansı  bir  daxili  orqanının  və  sahəsinin  mikroobyektlərində  gedən  bioloji ,fizioloji  və  kimyəvi  prosseslərin  pozulması, onların  funksional  fəaliyyətlərinin  dayanmasına  səbəb  olur.

Hesab  edirəm ki, müasir  həyatımızda  normal  yaşayış  tərzi  şəraitində, sağlam  insan  orqanizminin  daxili  orqanlarında, yaxud  hər  hansı  bir  sahəsində, qeyri  normal  hallar, narahatçılıqlar, ağrılar  və s. xəstələnmələr  müşahidə  olunduqda, belə  halların  əsl  məlum  diaqnozu  müəyyən  olunmadıqda, orqanizmin  daxili  orqanlarının  və  ya  hər  hansı  sahəsinin  qan  dövranı  sisteminin  damarları  və  kapilyarları  şəbəkəsində,  eritrositlərin  və s.  komponentlərin  zərrəciklərinin  yuxarıda  göstərilən  prinsipal  sxemdə  tıxaclarının  yaranması  prosseslərini  nəzərə  almaq  lazımdır ( yəqin ki, tıxacların  yaranması, orqanizmin qan  dövranı  sistemində  qan  təzyiqinin  dəyişməsi  ilə  də  müşahidə  oluna  bilər).

Qeyd etmək lazımdır ki, maqnitləşdirici qüvvələrin təsiri nəticəsində, orqanizmin  hər hansı bir sahəsinin, eləcə də daxili orqanların  hüceyrələrindəki  molekulyar  birləşmələrin  molekullarında  maddələrin  atomlarıının  əlavə  olaraq   süni  maqnitləşməsi, həmin  maddələrin  molekulları  arasında  təbii  maqnit  sahələri  qüvvələrinin  dəqiq  müvazinətləşmiş  qarşılıqlı  təsirlərinin  pozulmasına  gətirir. Bu da  molekulyar  birləşmələrdə  maddələr  arasında  gedən  bioloji, fizioloji  proseslərin  pozulmasına  səbəb  olmaqla  həmin  obyektlərin   funksional  fəaliyyətlərinin  itirilməsi  ilə  nəticələnir.

İnsan  həyatında, yuxarıda  qeyd  etdiyimiz  təbii  və  süni  maqnit, elektromaqnit  sahələrinin, elektromaqnit  dalğalarının, insanlara  olan  zərərli  təsirlərini  zərərsizləşdirmək  üçün, istər  orqanizmin  qan  dövranı  sistemində, istərsə  də  daxili  orqanlarının  hüceyrələrində,atomları  əlavə  maqnitləşmiş  maddələrin  molekulyar  birləşmələrinin  molekullarında  yaranmış  maqnit  sahələri  neytrallaşdırılmalıdır. Maqnitsizləşdirildikdən  sonra  həmin  obyektlərin  maddələrində  onların  təbii  maqnit  sahələri  tədricən  bərpa  olunur. Çünki, 50gs  tezlikli  dəyişən  elektromaqnit  sahəsi  yaratdığı  elektromaqnit  dalğasının  titrəyişləri, canlı  maddələrdə  mövcud  olan, yüksək  tezlikli  təbii  maqnit  sahələrinin  varlığına  təsir  etmir, ancaq  əlavə  yaranmış  maqnit  sahələrini  neytrallaşdırır. Bununla da maddələrin  təbii maqnit  sahələri, eləcə də ,onların  sayəsində  maddələr  arasında  təbii  bioloji və  fizioloji  proseslər  tədricən  bərpa  olunur. Orqanizmi  narahat  edən  sinptomlar  bir  daha  müşahidə  olunmur.

Maqnitsizləşdirmə  əməliyyatının  aparılması  üçün, dəyişən  cərəyanla (220v, 50gs) işləyən, maqnit   sahəsi  selinin istiqamətləndirən  məlum elektromaqnit  qurğusunun  tədbiq  olunmasını  təklif  edirəm. Bu  qurğunun  işlədilməsində  onun  yaratdığı  dəyişən  maqnit  sahəsinin  intensiv  seli, insan  bədəninin  qan  dövranı  sisteminə  və  daxili  orqanlarının  hüceyrələrinin  maddələrinə  nüfuz  edərək, 50gs  titrəyişlərlə  onlarda  əlavə  yaranmış  maqnit  sahələrini  neytrallaşdıırır. Bu  üsulu  yeni  bir  müalicə  üsulu  kimi  istifadə  olunmasını  təklif  edirəm.
   
Dəyişən  cərəyanla  işləyən  maqnitsizləşdirici  qurğu  müxtəlif  güc  rejimində (5÷100) vatt  işləyə  bilər. Qurğu, ürək  və  baş  beyin  orqanları  istisna  olmaqla, orqanizmin  hər  hansı  bir  orqanında  və  ya  sahəsində  xəstələnmə  əlamətləri, ağrılar  və s. qeyri-normal  hallar  müşahidə  olunduqda  əyani  olaraq  öz  üzərimizdə  yoxlanılmışdır. Demək  olar ki, belə  hallarda  qurğunun  istifadə  olunması  effektiv  müalicəvi  əhəmiyyət  kəsb  edir.

Maqnitsizləşdirici  qurğunun  tədbiq  olunması  ilə  insanın  qan  dövranı  sistemində  eritrositlərin  və s.  komponentlərin  zərrəciklərinin,  eləcə də  orqanizmin  daxili  orqanlarının  hüceyrələrində, maddələrin  molekulyar  birləşmələrinin  əlavə  maqnitləşməsinin  neytrallaşdırılması, həmin  obyektlərin  normal  funksional  fəaliyyətlərinin  bərpa  olunması  prosedurunun  nəticəsini  yeni  bir  müalicə  metodu  hesab  edirik.
   
Qurğunun  düzəldilməsində  elmi  axtarışlar  zamanı  məlum  olmuşdur  ki, keçmiş  SSRİ  Elmlər  Akademiyasının  dərc  etdirdiyi  “Problemı  eksprementalnoy i praktiçeskoy  elektromaqnitobiologii” M. 1983q.  Elmi  işlər  toplusunda  maqnitobioloqiya  sahəsində, insanlar  üzərində  aparılmış  elmi  əyani  tibbi  tədqiqatlarda, alimlərin  əldə  etdikləri  işlərin  nəticələri  göstərilmişdir. Qeyd  olunmuş  mətni  olduğu kimi veririk: “ ... исходя  из  этих представлений  авторам  удалось подобрать  интенсивности  переменного 50 gs МП  вызывающая  стойкую  реакцию  активацию  защитных  сил  организма и наибольший  противоопухолевый  эффект  эксперимента. Последнее  наблюдали  при МП 0,2-3,2  мТл (2-32 Ersted). Среди  исследованных  в интервале  0,07-50 мТл (0,7-500 Ersted).  С позиций  указанных представлений, можно  понять «Окна  биологически активных интенсивностей ЕМП  описанных Эйди  (87)»”.(tərcüməsi:“ ... bu anlayışlardan məlum olur ki, müəlliflər  intensivliyi  50gs  olan MS-nin orqanizmdə müdafiə qüvvələrinin daimi reaksiyalarının  aktivləşdirilməsi ilə təcrübədə, şişlər əleyhinə ən böyük effekt verməsinin müəyyən edilməsinə nail olmuşlar. Sonuncu, 0,07- 50 mTe (0,7-500 Erstet) intervalında yoxlanılanlar arasında MS-nin 0,2-3,2 mTe (2-32 Erstet) qiymətində müşahidə olunmuşdur. Göstərilən anlayışlardan, Eydi(87) tərəfindən yazılmış “EMS intensivliklərinin bioloji aktiv pəncərəsi”  aydın olur. ”

Texniki  imkanlarımız  daxilində  düzəltdiyimiz  5 vatt  güc  rejimində  işləyən  maqnitsizləşdirici  qurğunun  maqnit  sahəsinin  induksiyası 1,95 milli Tesladır. Bu  isə  orqanizmdə  hər  hansı  şişlərə  qarşı  immunitetin  yaranmasında  və  müalicəsində  əhəmiyyətli  effekti  ola  bilər.

Fiziologiya
Fizika
Tibb
2012-ci ilin məqalələri