"Əkinçi", 2 dekabr 1875, №10/Qars şəhərindən Xaçatur Qorxmazov yazır:
Dünyada xəlq olunan millətlər öz lisanlarına ana lisanı deyib ol lisan ilə
xudavəndi-aləmə ibadət edib insanlıq edirlər. Bunun üçün bir lisan bir millətin
olanda və lisanın dəxi əsası millət olduğundan (hər) bir kişiyə vacibdir ki, daima
onun irəli getməsinə canını fəda etsin və millətin xidmətində bulunmayan kişiyə
bir kəs yaxşı deməyəcəkdir.

Əgər xalq içində eşidilə ki, filan kişi öz anasını yaxşı saxlamayıb, ona çörək
və libas vermir, ol vaxtda hər kəs ol kişiyə yaman sözlər deyib yoldan keçərkən
rastına gəlsə, bu, anasmı xoşnud eləməyən kişidir - deyibən Allahın salamını dəxi
ona verməkliyi çox görəcəkdir.

Bir millət ki, bu qədər övladlar dünyaya gətirmişdir neçə-neçə cəhətlərcə
onlardan borclar istəyəcəkdir və hər kəs münkər olmayıb mədyundur öz xidmətini
əda eləməyə.

Qədim tarixlərdən mə’lumdur ki, çox millətlər həmişə irəli getməkdə idilər.
Amma şimdi hamıdan geridə qalıblar. Və ol millətlər ki, geridə idilər, şimdi
qabaqda gedən və getməkdə olandırlar. Əcəba bunun səbəbi nədir? Özgə bir səbəb
yoxdur, ancaq qədim zamanlar əfkar sahibi kişilər həmişə millətin irəli getməyi
üçün ağıl tökürdülər. Kəndi əhzanına dəxi öz əfkarından bəxş edirdilər, amma
şimdi zikr olunan inkan yaddan çıxarıb ancaq pul qazanmağa, zəngin olmağa yaxşı
geyməyə və yeməyə çalışırlar. Və özləri elm və ədəb kəsb etmədiklərindən başqa
övladlarının dəxi bu lütfi-rəbbanidən geri buraxırlar. Və bir kişi ona yaxşılıq olmaq
inkan ilə söyləsə ki, övladınızı nə üçün məktəbxanaya göndərmirsiz, cavab verir ki,
oğlum çox oxuyub mollamı olacaqdır? Öz çulunu sudan çıxarmağı bilir, şimdi
varsın pul qazansın.

ġimdi bir sual: əgər bir kişi elm, ədəbi, tərbiyə ilə mədəniyyəti birtərəf edib
pul qazanmaqlığı ondan yaxşı tutursa, ol kişidən millət-pərvərlik mə'lum olurmu?
Haşa.

Əkinçi qəzetindəki məktublar