Sehirli şəkil
Bu əhvalat lap qədimlərdə, yer üzünü hansı imperatorun idarə
etdiyi məlum olmayan vaxtda olub. O qədim vaxtlarda Çju-tszı
adlı bir oğlan vardı. Atasından ona bir balaca parça tarla qalmışdı.
Bu tarla o qədər kiçik idi ki, Çju-tszı nə qədər çalışıb əlləşirdi,
yenə də anası və özü güc-bəla ilə dolanırdılar.

Onlar çox kasıb idilər. Ancaq hər halda təzə il axşamı anası
yığıb dala atdığı on gümüş manatı çıxardıb oğluna verdi:

– Başqalarınkı kimi, qoy bizim də evimizdə bayram olsun.
Get bazara, bir az un və meyvə al, mən düşbərə bişirim.

Çju-tszı bazara getdi. O, bazarda meyvə satılan yerə gedib
çatmamışdı ki, qabağına şəkilsatan bir qoca çıxdı. Çju-tszı keçib
getmək istədi, ancaq gözəl qız şəklini görüb dayandı. Çju-tszı
şəkilə baxdıqca qız ona daha çox xoş gəlirdi. O, tərəddüd etmədən
on manatın hamısını verdi, şəkli alıb evə qayıtdı.

Anası gördü ki, oğlu un və meyvə əvəzinə şəkil alıb gətirib,
dərindən bir ah çəkdi – demək dadlı düşbərə yemək bu gün də onlara
qismət olmayacaqdır. Ancaq oğluna bir kəlmə də söz demədi.
Çju-tszı şəkli öz otağından asdı, özü də gedib bir işdən-zaddan
axtardı ki, bəlkə bayrama bir neçə mis pul qazansın. Ancaq heç
yerdə iş tapmadı, eləcə də əli boş evə qayıtdı.

Anası dedi:

– Yoxsullar ac olanda uzanıb yatsalar yaxşı olar.

O, öz yerini salmağa başladı, oğlan da öz otağına keçdi.
Çju-tszı çırağı yandırdı, titrək işıq divara düşəndə Çju-tszı
gördü ki, şəkildəki qız əlini tərpətdi, başını ona tərəf döndərdi.
Oğlan gözlərini yumub düşündü: “Yəqin ki, məni qara basıb,
çırağın da işığı elə pisdir ki!”

Ancaq bu anda nəsə bir şey yavaşdan xışıldadı. “Xua-la-la,
xua-la-la...” Oğlan gözlərini açdı – bu xışıldayan qızın ipək paltarı
idi. Budur onun yelpini açıldı, başında qiymətli sancaq parıldadı.
Bir an da keçdi, üstü tikməli ayaqqabılar gil döşəmədə
yüngülcə səsləndi.

– Təzə iliniz mübarək, Çju-tszı! – deyə qız mehriban-mehriban
gülümsəyərək onun yanında əyləşdi.

Çju-tszı o qədər sevindi ki, hətta heyrətlənmədi də. O da qıza
səmimi cavab verdi, söhbətə başladılar.
Təzə il gecəsi heç hiss edilmədən keçdi. Xoruzun birinci banında
gözəl qız yenə də şəkil oldu.

Çju-tszı bütün günü səbirsizliklə axşam olmasını gözləyirdi.
Hava qaralanda: “Birdən o, ildə bir dəfə, Təzə il axşamı canlanar –
onda heç nə!” – fikrindən ürəyi tıp-tıp edə-edə öz otağına girdi.
Ancaq o nahaq yerə qorxurdu. Yenə də ipək “xua-la-la, xuala-
la” xışıldadı, qız şəkildən yerə düşdü. Bu gecə o, Çju-tszıya
başına gələn əhvalatı danışdı.

Qız ata-anasının təkcə bir qızı idi. O, öz günlərini dərd-qəm
bilmədən keçirərək bağda çiçək əkər, ya da ipək parçalarda aləlvan
naxışlı tikmələr tikərdi.
Bir dəfə onların cənub əyalətindəki kiçik şəhərinə bir tacir gəlib
onun ata-anası ilə tanış olur və tez-tez onların evinə gəlib-getməyə
başlayır. O öz böyük evindən, özünün var-dövlətindən, tacirlikdə
əli yaxşı gətirməyindən danışa-danışa atasının ürəyini elə
ələ alır ki, ata, heç fikirləşmədən qızını ona ərə verməyə razı olur.
Qız bir gün bağda gəzirdi, birdən eşidir ki, darvazanı kimsə
açıb içəri girdi. Qız kolluqda gizlənir – axı yad adama üzünü
göstərmək olmaz. O, gələn adamı görmədi, – ancaq çox qəribədir
ki, onların balaca bağlarını xoşlayan bütün quşlar qışqıra-qışqıra
budaqlardan uçub getdilər. Qız sonra anasından soruşdu:

– Bizə kim gəlmişdi? Yəqin ki, o xeyirxah adam deyil.

– Gic-gic danışma, – deyə anası ona cavab verdi. – O adam
sənin gələcək ərin idi. O, dövlətlidir, qəşəngdir, hələ qocalmayıb,
sən onunla xoşbəxt ömür sürəcəksən.

Ancaq qız bu gündən dərdə-qüssəyə batdı. Qız bütün axşamı
öz otağında oturub, divarın o tərəfində gedən söhbətə qulaq asırdı.
Qonağın dalınca qapı örtülən kimi, qız ayaqlarının ucunda bağa
çıxdı, adaxlısının dalınca baxdı – nə görsə yaxşıdır: yol ilə
yekə bir tülkü qaçırdı, tacir isə heç yerdə görünmürdü. Yazıq qız,
adaxlısının ovsunçu olduğunu bu cür öyrəndi.

O, bunu atasına danışmaq istədi, atası ona heç qulaq asmaq da
istəmədi. O dedi ki, bütün bunlar qızların uydurmalarıdır, yəqin
ki, qoca dayəsindən sehrli əhvalatlar eşidib, odur ki, onları yuxuda
görür.

Qız heç olmasa toy gününün vaxtını uzatmağa çalışdı, o, ataanasına
dedi:

– Ərim məni götürüb uzaqlara aparacaq, siz də tək qalıb mənim
üçün darıxacaqsınız. Deyirlər ki, Pekində yaxşı bir rəssam
olur. Onun dalınca adam göndərin – qoy gəlib mənim şəklimi
ipək parçanın üstünə çəksin ki, mən sizin yanınızda olmayanda
şəklimə baxa biləsiz.

Ata-anası razı oldu, atası sadiq nökərini paytaxta göndərdi.
Nökər bir aydan sonra qayıdıb gəldi. Rəssam da onunla gəlmişdi.
Rəssam çox qoca idi: onun saqqalı və saçı tamam ağarmışdı.
Atası onu çoxlu pul verib geniş otağa apardı. Bu otaqda
əyninə qəşəng paltar geymiş, saçları gözəl yığılmış bir qız oturmuşdu.
Rəssam, fırçasını və rəngini hazırlayıb qıza tərəf döndü. Birdən
o gördü ki, qız acı-acı ağlayır. Rəssam başını bulayıb dedi:

– Qızlar ağlayırlar, bir dəqiqədən sonra da gülürlər. Əgər
mən səni kədərli çəksəm, onda sən şəkildə həmişə də elə qalarsan.
Yaxşısı budur gülümsün.

Qız dedi:

– Müəllim, mənim ürəyimdə dərd ola-ola mən gülümsünə
bilərəmmi?

Qız dərdini qocaya danışdı.

– Mən sənə kömək edə bilərdim, – deyə rəssam dilləndi,
– ancaq bilmirəm ki, sən razı olarsan ya yox? Mənim fırçamda
elə qüdrət var ki, mən ona əmr eləsəm səni şəklə döndərər. Sən
gecələr oradan çıxa bilərsən, gündüz isə şəkil olub hərəkətsiz
qalmalısan. Sən ancaq sevdiyin oğlana ərə getmək istəyəndə
canlı qıza çevrilərsən.

– Tez çək! – deyə qız sevindi. – Mən indi, sənin fırçan şəklimi
çəkib qurtaranadək gülümsəyəcəyəm.

Rəssam, qızın şəklini çəkməyə başladı. İpək üstündə çəkilən
hər bir xətdə sanki qız əriyirdi, şəkli isə daha da qəşəngləşirdi.
Rəssam şəkli çəkib yavaşca evdən çıxıb getdi.

Bir qədərdən sonra qızın ata-anası otağa daxil olub orada heç
kəsi görmədilər. İki damcı su kimi bir-birinin eyni olan, öz qızlarına
oxşayan şəklindəki qız onlara baxıb gülümsünürdü. Ata ilə
ana evi, bağı gəzib qızı heç yerdə tapmadılar.
Axşam tacir gəlib qızın ata-anasını yasa batmış gördü. Onlar
tacirə dedilər ki, qızları yox olub, ancaq ondan nişanə bircə şəkli
qalıb. Tacir şəklə baxıb hiddətlə gülümsündü. O dəqiqə məsələni
başa düşdü – axı cadugər idi.

– Sən biclik edib məndən gizlənmisən, – deyə o şəkilə pıçıldadı.

– Ancaq bu sənə kömək etməyəcək. Mən öz vaxtımı gözləyəcəyəm,
sən gec-tez şəkildən çıxıb mənim arvadım olacaqsan.

– Sonra üzünü qızın ata-anasına tutub bərkdən dedi: – Siz
qızınızı mənə verməyə söz vermişdiniz, – ancaq ondan muğayat
ola bilmədiniz. İndi ki, belədir, mən onun şəklini özümlə aparacağam.
O, şəkli köhnə əl yazısı kimi dürmələyib, qoltuğuna vurdu,
çıxıb getdi.

Zalım cadugər şəkli öz evinə aparmaq qərarına gəlmişdi. O,
çox yol getməli idi, ona görə gecələmək üçün karvansaralarda
qalmalı oldu. Karvansaraların birində əli iti oğrular şəkli ondan
oğurladılar. Şəkil əldən-ələ gəzirdi, axırda qoca şəkilsatanın
əlinə düşdü.

– Sonra da onu sən aldın, – deyə qız hekayəsini qurtardı. –
Mən səni bir baxışda sevdim, həmişəlik sənin yanında qalmaq
istəyirdim. Ancaq cadugər zalım və qüvvətlidir. Mən şəkli tərk
etməkdən qorxuram, çünki ikimizin da başına bəla gəlməsini istəmirəm.
Səbr et, vaxt gələr ki, xoşbəxtlik bizə də nəsib olar.

O gündən Çju-tszının həyatı – bir-birinə qovuşmayan, yanyana
axan çaylar kimi axırdı. Gündüzləri o, həmişəkindən çox
işləyirdi, ancaq yoxsulluqdan yaxa qurtara bilmirdi. Bir iş də
vardı ki, indi oğlan dərd çəkmirdi, – bilirdi ki, axşam o, şəkildəki
qızın mehriban baxışını və səmimi söhbətlərini eşidəcək.
Qızın isə gün-gündən dərdi artırdı. Bir dəfə o, Çju-tszıya dedi:

– Səninlə ananın bu cür ehtiyac içində yaşamanızı görəndə
ürəyim ağrıyır, mən istəyirəm ki, sizin təzə paltarınız və gen-bol
yeməyiniz olsun. – Qız başından qiymətli sancağı açıb oğlana
verdi. – Sabah bunu sat, puluna ipək parça və ipək sap al.

Çju-tszı belə də elədi. Axşam o, bazardan aldığı şeyləri qıza
verdi, qız dedi:

– Sən uzan yat, mən işləyim. Səhər nə görsən, apar bazarda sat.

Çju-tszı gündüz yorulduğundan yerinə girən kimi bərk yuxuya
gedib, bir də səhər oyandı. Evdə sakitlik idi. Şəkil hərəkətsiz
divardan asıla qalmışdı. Onun dalında isə ipək belbağı vardı.
Bu belbağının üstündə sədəf balıqqulağı kimi rəngdən-rəngə
çalan güllər, yarpaqlar tikilmişdi.Çju-tszı belbağını götürüb bazara getdi.
Üç dövlətli bu belbağının
üstündə çox sözləşdilər ki, kimə çatmalıdır, elə hey qiymətini
artırırdılar.

Bu vaxt qəşəng və çox da cavan olmayan dördüncü bir tacir
gəldi. O, belbağını görən kimi hiddətlə gülümsündü, içində qızıl
pul olan kisəni Çju-tszıya atdı, belbağını onun əlindən qapıb camaatın
içində yox oldu.

Çju-tszı sevindi, ancaq gərək o ağlaya idi – axı belbağı zalım
cadugərin əlinə keçmişdi.
Oğlan yeməyə yaxşı şeylər, anası üçün pal-paltar aldı, qalan
pula da ipək parça və al-əlvan sap aldı.
O, gətirib yeməli şeyləri və pal-paltarı anasına verəndə arvad
təəccüb elədi, soruşdu ki bunları o haradan alıb.

– Mən şəkildən çıxan qızın tikdiyi belbağını satmışam, – deyə
oğlan cavab verdi.

Anası daha da çox təəccübləndi:

– Şəkildəki qız necə tikə bilər ki, o canlı deyil.

– O canlıdır, – deyə Çju-tszı ona cavab verdi. – Ancaq bu barədə
sən heç kimə bir söz demə, yoxsa bizi bədbəxt edərsən.
Vaxt gələr, qız şəkli tamam tərk edib mənim arvadım olar.

Anası həm sevindi, həm də qorxdu, əlbəttə şəkildəki qız qəşəngdir,
həm də görünür əlindən gözəl işlər gəlir. Ancaq yaxşı
olardı ki, gəlin onunla danışıb gülə bilən, ağlaya bilən, səhv bir iş
görəndə üstünə qışqırmaq mümkün olan sadə bir qız olsun. Ancaq
belə bir qızı gözaltı eləməmişdi, sehrli gözəlin qazandığı pula isə
oğlu düyü, un, təzə paltar almışdı. Buna görə də anası dinmədi.
Səhər Çju-tszı tarlaya işləməyə çıxıb gedəndən sonra kimsə
qapını döydü. Anası qapını açdı. Qapı ağzında yaxşı geyinmiş
qəşəng, hələ qocalmamış bir tacir dayanmışdı. Tacir ona baxdı,
tez əllərilə üzünü örtüb dedi:

– Vay, vay, vay! Sənin sifətində cadu kədərinin izləri var.

Şəkildəki qız barəsində oğlunun söhbəti ananın yadına düşdü,
qorxudan əlləri əsdi.

Tacir isə deyirdi:

– Sən elə bilirsən ki, şəkil sənin evinə səadət gətirib. Sən
korsan, – bəla sənin başının üstünü alıb, tezliklə xəstəlik və ölüm
gətirəcək. Mən səni xilas edə bilərəm. Şəkli ver mənə, sənin
evindəki bədbəxtlik də onunla çıxıb getsin.

Qorxmuş arvad tez oğlunun otağına cumub şəkli divardan
götürdü. Birdən o zərif bir səs eşitdi:

– Çju-tszıya deyərsən: əgər məni sevirsə, qoy məni qara çayın
o tayındakı evdə axtarsın. Mən onu gözləyəcəyəm.

Anası dayanıb fikirləşdi. Lakin tacir otağa girib şəkli arvadın
əlindən dartıb aldı. Arvad bir kəlmə söz deməyə vaxt tapmamış
tacir yox oldu.

Axşam Çju-tszı tarladan qayıdıb gəldi, o saat gördü ki, şəkil
yoxdur. Anası tacirin gəlişini və onun dediyi sözləri oğluna danışdı.
Qızın sözlərini isə demədi – yaxşı olar ki, oğlu o sehrli gözəli
həmişəlik yaddan çıxarsın.

Çju-tszı gedib taciri axtardı, ancaq onun axtarışları nahaq idi.
O, bir də ancaq səhər evə qayıdıb yerinə uzandı, daha qalxa bilmədi
– o bərk xəstələnmişdi.

Günbəgün oğlanın halı pisləşirdi. Anası gördü ki, ölüm oğlunu
az qalıb yaxalasın, o, oğlunun yanında oturub ağladı:

– Çju-tszı, Çju-tszı, mənim bircəciyim, mən həmişə sənin
ürəyin istəyəni istəmişəm. Öz naxoşluğunu mənə ver; qoy ölüm
səni yox, məni aparsın.

– Mən heç olmasa bircə dəfə də tacirin apardığı şəklə baxa bilsəydim,
bəlkə də sağ qalardım, – deyə oğlan qəmli-qəmli cavab verdi.

– Ay Çju-tszı, indi mən özüm görürəm ki, öz əlimlə başıma
nə oyun açmışam. Ancaq oğlum, qulaq as, mən sənə əvvəl demədiyim
bir sözü deyim. Mən şəkli divardan götürəndə qız mənə
pıçıldadı: “Əgər o məni sevirsə, qoy məni qara çayın o tayındakı
evdə axtarsın”.

Çju-tszın gözləri o saat sağlam adamın gözləri kimi parıldadı
və uzun xəstəliyi günlərində birinci dəfə olaraq yerindən qalxdı.
Bir həftədən sonra isə oğlan yola çıxmağa hazırlaşdı.
Ana oğlu üçün kətan torba tikib qəpik-qəpik yığdığı pulu
onun içinə qoydu. Çju-tszı qatıra minib getdi.
Çox getdi, az getdi, bunu heç kəs bilmir. Anasının torbaya
qoyduğu gümüş və mis pulları yeməyə və gecələməyə xərclədi.
Ancaq Çju-tszı qara çayı kimdən soruşurdu, xəbər verən olmurdu,
heç kəs belə bir çayın olduğunu eşitməmişdi. Oğlan sonra
qatırı satıb yoluna davam etdi. Bu pul da qurtarandan sonra
kəndlərdə şey daşımaqla dolandı. Ancaq get-gedə kəndlər azalırdı
və tez-tez elə olurdu ki, Çju-tszının üç günlərlə ağzına bircə
dənə də düyü dəyməmiş olurdu.

Bir dəfə o, qızmar günəş altında boş səhrada yol gedirdi. Susuzluqdan
boğazı qurumuşdu, yorğunluqdan ayaqları əsirdi. Birdən
onun gözünə yaxınlıqda bir çökək sataşdı. Çju-tszı tez ora
qaçdı ki, bəlkə orada bir bulaq ya kiçik çay oldu! Buradakı çay
çoxdan qurumuşdu, ancaq böyük çuxurun lap dibində azca su
qalmışdı. Çju-tszı çömbəlib oturdu ki, sudan içsin, suyun qırağında
gözünə balaca qara bir balıq dəydi. O dedi:

– Ay balıq, ay balıq! Əgər mən bu bir damcı suyu içsəm, sən,
heç bir saat da diri qalmazsan, əgər içməsəm, özüm susuzluqdan
yanaram. Ancaq sən elə onsuz da ölərsən, çünki nohurdakı su
tezliklə quruyacaq.

Oğlan dayanıb çox fikirləşdi ki, nə eləsin. Axırda cibindən
kətan torbasını çıxarıb suda islatdı, balığı götürüb ona bükdü.
Yerdə qalan suyu da özü içdi – cana gəldi, balığı qoltuğuna qoyub
yoluna davam etdi.

O çox yol getdi. Gün batmağa başlayırdı ki, gəlib böyük bir çayın
qırağına çatdı. Çju-tszı çayın qırağına gəlib, balığı suya buraxdı.

Oğlan dedi:

– Allah bilir mənim başıma nə gələcək, ay balıq, sən get
özün üçün üz, keyf elə!

Balıq quyruğunu tərpətdi, ətrafa su səpələndi, Çju-tszı gördü
ki, çayın suyu qaradır. Çay elə enli idi ki, o biri sahil ensiz bir sahə
kimi görünürdü. Elə də dərin idi ki, dibi görünmürdü.

– Görəsən bu mən axtardığım çaydır? – deyə Çju-tszı özözündən
soruşdu. – Axı mən yazıq bu çayı necə keçib o biri sahilə
çıxım?

O əvvəl sağa baxdı, sonra dönüb sola baxdı – elə bil ki, çay
lap göyə çatırdı – ucu-bucağı görünmürdü.

Balıq isə bu vaxt dalğalar arasında özü üçün oynayırdı, sonra
başını sudan çıxarıb dedi:

– Çju-tszı, hər ikimizin vəziyyəti pis olanda, sən məni ölümdən
xilas etdin. İndi mənim üçün lap yaxşıdır, ancaq sən əvvəlki
kimi dərdlisən. De görək, sənin ürəyini sıxan nədir, – bəlkə mən
sənə kömək edə bildim.

– Mən o biri sahilə çıxmalıyam, ancaq bilmirəm necə gedib
çıxım.

– Bundan asan nə var ki? – deyə balıq ona cavab verdi. – Min
mənim dalıma, mən səni ora aparıb çıxararam.

Çju-tszı soruşdu:

– Mən sənin dalına necə minim? Sən ki, balacasan?

– O qədər də balaca deyiləm, – deyə balıq təkəbbürlə cavab
verdi.

O, ağzını açıb hava uddu. Şişib elə bil bir az böyüdü. Bir də
hava uddu, yenə də bir az şişdi. Axırda Çju-tszın qabağında qara
pulları par-par parıldayan yekə bir balıq oldu. Çju-tszı balığın
dalına mindi, balıq onu o biri sahilə aparıb çıxartdı.
Çju-tszı dedi:

– Çox sağ ol, ay balıq!

– Sağ ol, sözünü çox tez deyirsən, – deyə balıq cavab verdi.
– O yol, gedər-gəlməzdir. Geri qayıdanda mən yenə də sənə lazım
olacağam.

Qara balıq bunu dedi, qara suya baş vurub getdi.

Çju-tszı ətrafına göz gəzdirdi. O, yaxınlıqda, güllü-çiçəkli
bir bağ gördü. Bağın içində ev vardı. Oğlan da birbaş ora getdi.
Ev ona böyük gəlirdi, ancaq içəri girəndə kiçik boş bir otağa daxil
odlu. Bu otağın onun açıb içəri girdiyi qapısından başqa bircə
dənə də ayrı qapısı yox idi.

“Gör mən neçə gün yol gəlmişəm. Deyəsən nahaq yerə zəhmət
çəkmişəm. Qara çayın o tayındakı ev boşdur”, – düşünüb
Çju-tszı geri qayıtmaq istədi.

Birdən gözünə divarda nazik ipək sap sataşdı. Şəkildən çıxan
qız bu rəng sapla qızıl gülün ləçəklərini tikirdi. Oğlanın ürəyi
sevinclə çırpındı. İndi o bilirdi ki, qız haradasa buralardadır. Çjutszı
ipək sapı dartdı – gizli qapı səssizcə açıldı.
O biri otaq da boş idi, onun da qapısı yox idi. Ancaq Çju-tszı
heç də ürəyini sıxmadı. O diqqətlə divarlara baxmağa başladı,
çox keçmədən şəkildən çıxan qızın şanagüllə çiçəyini tikdiyi sarı
ipək sapı tapdı.

O yenə də sapı dartıb üçüncü otağa keçdi. Burada yaşıl ipək
sap yolu ona göstərdi. Çju-tszının yaxşı yadında idi ki, qızın bu
sapla tikdiyi naxışlı yarpaqlar necə qəşəng idi.
Oğlan çox otaqlar keçdi. Axırıncı otağa çatanda onun kəmərindən
bir çəngə rəngbərəng uzun ipək sap asılmışdı. Bu otağın
divarında onun bu qədər uzun müddət axtardığı qızın otağının
qapısını açan qızıl sapı gördü.

Çju-tszı sevinclə qışqırıb özünü şəklin üstünə atdı.

– Mənə yaxın gəlmə! – deyə qız qışqırdı. – Cadugərin sehrli
qılıncı mənim keşiyimi çəkir!

Elə doğrudan da həmin anda Çju-tszının gözləri qabağında
vıyıltı ilə havanı yaran qılınc parıldadı.

– Çalış dəstəyi tut! – deyə qız yenə də dilləndi.

Çju-tszı əlini qılınca atdı və güclə geri çəkə bildi. Qılınc
əlindən sürüşüb dərisini cızdı. Onda oğlan əl atıb kəmərindəki
bir çəngə rəngbərəng sapı qabağına atdı. Qılınc nazik saplara
ilişdi, bircə anlığa onun enməsi yavaşıdı. Zirək oğlan üçün elə bu
da kifayət idi. O, bərk-bərk qılıncın dəstəyindən yapışdı, qılınc
itaətlə yerə endi.

Qız şəkildən yerə atılıb dedi:

– Gəl, cadugər qayıtmamış tez qaçaq!

Onlar qaçdılar. Çayın qırağına gəlib çatmamış, qız dönüb dala
baxdı və Çju-tszıya dedi:

– Göydə qara quzğunu görürsənmi? Bu cadugərdir. Gəl o
qalın ağac altında gizlənək.

Ancaq daha gec idi – cadugər qaçqınları görmüşdü. O, qanadlarını
yığıb daş kimi aşağı düşdü, yerə dəyən kimi yerdən
alov dilləri qalxdı. Alov dilləri irəli uzanır, elə bil ki, əjdahanın
pəncələridir. Bax, lap indicə alov onlara çatıb yandıracaq.
Birdən çaydakı bir dalğa qalxıb Çju-tszın və qızın başı üstündən
keçib alovun üzərinə töküldü. Alov qeyzlə cızıldayıb çırtıldadı,
ancaq heç nə edə bilmədi. Sönməli oldu.
Dalğalar yatdı, bulanıq suda qara balıq göründü. Balıq onlara
dedi:

– Nə qədər ki, cadugər özünə gəlməyib, tez olun minin dalıma!

Qız ilə oğlan təzəcə sahildən aralanmışdılar ki, çayın üzərində
düz onların başı üstündə yaşıl-başlı əjdaha uçdu. Caynaqlı
pəncəsini aralayıb birbaş qaçqınların üstünə cumdu.
Çju-tszı qılıncını qaldırıb birinci zərbədə əjdahanın sol pəncəsini
üzdü. Əjdaha fışıldadı, havada çönüb yenidən Çju-tszın
üstünə cumdu. Oğlan ikinci zərbədə əjdahanın quyruğuna dərin
yara saldı.

– A-a, – deyə cadugər qışqırdı. – Sən mənim sehrli qılıncımı
götürmüsən, ancaq mən onu sənin əlindən alaram.

Əjdaha özünü suya vurdu, bir ayaqlı balaca sarı arıya çevrilib
havaya qalxdı. Arı Çju-tszının sağ əlini sancdı. Oğlan qışqırıb
qılıncı dalğalara atdı.

Arı sevinclə qışqırdı:

– Dz... dz... dz indi siz mənim əlimdəsiniz!

Cadugər təzədən aşağı cumdu ki, özünü suya vurub başqa
cildə düşsün. Ancaq arı suya toxunmağa macal tapmamış balıq
ağzını açıb onu uddu. Xain cadugərin aqibəti belə oldu.
Çju-tszı və qız gəlib sahilə çatdılar. Sıçrayıb qumun üstünə
çıxdılar, balıq dedi:

– Yekə olmaqdan lap zəhləm gedir! Uf-f, – deyə o, havanı
buraxıb, yenə də balaca qara balıq oldu.

– Ay balıq, biz sənin xəcalətindən necə çıxaq? – deyə Çjutszı
ondan soruşdu. – Axı sən bizim həyatımızı xilas etdin.

– Mənə heç nə lazım deyil, – deyə balıq cavab verdi. – Əgər
heyfin gəlmirsə, kəmərindən asılan o qızıl sapı mənə ver!

Çju-tszı baxıb gördü ki, kəmərindən, onu cadugərin axırıncı
evinə aparıb çıxaran qızıl sap asılmışdır. O, məmnuniyyətlə sapı
balığa verdi. Balıq sapın ucunu ağzına aldı, birdən suda fırfıra kimi
fırlandı. Sap ona sarındı, pullar günəşdə parıldadı, qara balıq
dönüb qızıl balıq oldu.

Çju-tszı və qız onunla salamatlaşıb uzaq yola düşdülər. Onlar
gəlib Çju-tszın doğma kəndinə çatdılar və uzun illər birlikdə
yaşayıb xoşbəxt ömür sürdülər.

Çin nağılları