Yadqar Zareran
Bəlx  hökmdarı  Viştasp 
Zərdüşt  di
ni
ni  qəbul  edir.  B
undan  qəzəblənən  Turan 
hökmdarı  Ərcasp  ona  mək
tub  göndərib  tələb  edir  ki,  bu 
istəyindən  əl  çəkib  əski  dininə  qa
yıtsın.  Əks  təqdirdə 
onunla müharibəyə başlayıb bütün yaşıl otlarını ota
racaq, 
quru otunu yandıracaq, bütün mal
-
davarını aparacaq, əha
-
lisi
ni qul edib işlədəcəkdir. 
Viştasp əvvəl qorxuya düşür, sonra işə pəhləvan Zarer 
qarışır və ondan icazə alıb Ərcaspa cəsarətli məktub yazır:

Ağ meşənin yanında,
Zərdüştilər Mərvində.
Dağların, çayların olmadığı,
Hamun düzənliyində. 
Orada atlar rahat qaçı
r,
Siz bir tərəfdən gəlin,
Bizsə başqa tərəfdən.
Siz bizi görərsiniz,
Biz də sizi görərik.
Onda sizə göstərərik,
Necə divi öldürürlər!
Elçi  bu  məktubu  alıb  gedir.  Onda  Viştasp  əmr  verir 
dağların  ba
şında  müharibə  işarəsi  verən  tonqallar 
yandırsınlar.  Qo
y  bütün  ölkə  bilsin  ki,  müharibə  başlayır. 
Qoy  bütün  maqlar  Bəhramın  odun  sax
layıb,  dualar 
oxusunlar. On yaşından 70 yaşadək bütün kişilər Viş
tas
pın 
sarayı qarşısına toplansınlar. Sarayın qarşısına gəl
məyən
-
lər asılacaqdır.
Beləliklə,  nəhəng  ordu  y
aranır  və  kifayət  qədər  fillər, 
dəvələr  və  arabalar  gətirilir.  Dastanda  həmin  səhnələr 
məşhur  “Şah
namə”  də  olduğu  kimi  yüksək  sənətkarlıqla 
təsvir edilir. Ordu yaradılandan son
ra Zarer əsas sərkərdə 
kimi  araba  ilə  gəlib  qoşun  önündə  da
yanır.  Onlar  həmi
n 
yerdə  düşərgə  düzəldirlər.  Hökmdar  üçün  çadır  qu
rulur. 
Viştasp çadıra girib taxtında oturur. O müdrik Camaspı hü
-
zuruna dəvət edib soruşur:
Sən yaxşı bilirsən,
Nə vaxt yağış yağacaq.
.. Nə vaxt otlar bitəcək.
Hansı çiçəklər səhər,
Hansılar axşam açır.
Bilirsən ki, buludlar,
Hansı suyu aparır.
İndi de görüm mənə,
Sabah nələr olacaq.
Oğullardan, qardaşlardan,
Hansı diri, hansı ölü olacaq?
Hökmdarın bu sualı onu çaşdırır. Bir qədər fikirləşəndən 
sonra Viş
taspa deyir ki, qoy bütün ordu oxun çata biləcəyi
məsafəyədək  uzaq
laşsın.  Onlar  təklikdə  söhbət  etsinlər. 
Viştaspın  əmri  ilə  hamı  çə
kilir  və  təklikdə  Camasp  ona 
çoxlu igidin öləcəyini söyləyir. Sonra əla
və edir ki, düşmən 
tərəfdən  cadugər  Vidrafş  döyüşə  girib  cəsur  Za
reranı 
öldürəcəkdir. 
Bu  sözlərd
ən  Viştasp  qəzəblənir  və  qəzəbindən  yerə 
uzanır.  Əs
gər
lər  gəlib  onu  dilə  tutub  taxta  əyləşdirirlər. 
Müdrik  Camasp  sö
zü
nə  davam  edib  deyir  ki,  Turan 
tərəfdən də hamı qırılacaq, təkcə Ərcasp qalacaq. 
Beləliklə,  döyüş  başlayır.  Ərcasp  görür  ki,  Zareranın
zərbələ
rinə ordusu tab gətirmir. Vəziyyətdən çıxmaq üçün 
orduya  müraciət  edib  deyir  ki,  kim  Zareranı  öldürsə  ona 
böyük qızı Zarstanı ərə verə
cəkdir. Cadugər Vidrafş bu işi 
öz  öhdəsinə  götürür  və  döyüşə  girib,  arxadan  onun 
kürəyinə zərbə vurur. 
Zareranı
n  öldüyünü  görən  Viştasp  onun  qatili  cadugər 
Vidrafş
dan intiqam almaq fikrinə düşür və elan edir ki, kim 
onu öldürsə gö
zəl qızı Humakı ona ərə verəcəkdir. Onun 
çağırışına  Zareranın  on  yaş
lı  oğlu  Bastvar  gəlir.  Viştasp 
onun  kiçik,  həm  də  təcrübəsiz  oldu
ğunu  görüb  döyüşə 
girməsinə  icazə  vermir.  Belə  olanda  Bastvar  icazəsiz 
döyüşə  girib  atasının  cənazəsi  üstünə  gəlib  ağlayır. 
Atasının  cəsədini  döyüş  meydanından  çıxarandan  sonra 
Viştaspın yanına gəlib ondan döyüşmək üzün icazə istəyir. 
Camaspın məsləhəti il
ə Viştasp ona icazə verir. 
Ərcasp döyüş meydanında Batvarın cəsarətlə döyüşünü 
görüb vahiməyə düşür və söz verir ki, kim onu öldürsə ikinci 
qızı Behsanı ona ərə verəcəkdir. Onunla döyüşə yenə də 
cadugər Vidrafş gedir. Ancaq döyüşdə Vidrafş və onunla 
bərab
ər bütün pəhləvanlar məğlub olur. İran ordusu qalib 
gəlir.  Ərcaspı  əsir  alan  Spendedat  (“Şah
namə”dəki 
İsfəndiyar) onun əlini, qolunu kəsir, bir gözünü çıxarır. 

Dastanlar