Adamyeyən padşah haqqında hekayət
Şah Kalmaşapada Qanqı göydən yerə endirən Bhaqirthinin
nəticəsiydi. İgid adamıydı, onunla heç kim bəhsə girə bilmirdi.
Bir gün padşah ova çıxdı. Kolluqdakı ensiz cığırda müdrik Vasişthanın
böyük oğlu Şakti ilə qarşılaşdı. Şah zahidə əmr elədi ki,
yoldan çəkilsin. Amma müdrik zahid cığırdan çəkilmədi, zahidin
bu tərsliyi Kalmaşapadanın vüqarına toxundu, o, qəzəblənib
brahmana bir şallaq çəkdi.

Şakti ağılsız şaha lənət yağdırdı: “Sən mömin zahidlə rakşas
kimi rəftar elədin! Buna görə də qoy bu gündən sənin nəsibin
onun kimi insan əti yemək olsun! Bu gündən sən adamyeyənsən,
ey şahların ən mənfuru!”

Dəhşətli lənətdən qorxuya düşən Kalmaşapada ondan aman
dilədi. Ulu zahid Vişvamitranın yolu həmin vaxtlar Kalmaşapadanın
hökmdarlıq elədiyi ölkəyə düşmüşdü. O, Ayodhyanın
şahlığına gizli məqsədlə gəlmişdi: məqsədi rəqibi və qəddar
düşməni Vasişthanı sıxışdırıb İkşvaku nəslinin hökmdarlarının
sarayında baş kahin yerini tutmaq idi. Şaktinin lənətini eşidən
Vişvamitra qəddar rakşasları Kalmaşapadanın yanına göndərdi
və onlar şahın bədənində məskən saldılar. Vişvamitranın hiyləgərliyinin
sayəsində Şaktinin lənəti həyata keçdi və yazıq Kalmaşapada
özünün insanlıq simasını itirdi.

Kalmaşapada Vasişthanın oğlu brahman Şakti ilə bir də görüşəndə
ona dedi: “Sən ki, məni bu dəhşətli lənətə düçar elədin,
adam yeməyə elə sənin özündən başlayacağam!” O, Şaktinin üstünə
atıldı, onu öldürüb ətini yedi, sanki pələng marala daraşmışdı.
Vişvamitranın təhrikiylə o, Vasişthanın oğlanlarının hamısını
bir-bir yedi.

Ulu zahid Vasiştha eşidəndə ki, hiyləgər Vişvamitranın təhrikiylə
şah adamyeyən yüz oğlunun hamısının axırına çıxıbdı,
dərdə batdı. Həyati ehtiraslardan əl çəkən zahid oğlanlarının qatilindən
qisas almadı, dünyayla vidalaşmaq qərarına gəldi. O, Meru
dağının zirvəsinə qalxdı, özünü zirvədən başıaşağı tulladı, elə bil
daşlı-qayalı dərəyə yox, yumşaq yorğan-döşəyə düşdü və sağsalamat
qaldı. Sonra Vasiştha cəzirəyə yollandı, talada tonqal
qaladı və özünü tonqala atdı. Amma alov onu yandırmadı, tonqalın
istisi müdrik üçün sərin mehə çevrildi. Daha sonra Varunanın
dərdli oğlu boynundan ağır bir daş asdı və özünü dənizə atdı,
amma dalğalar onu sağ-salamat geri, sahilə çıxartdı. İşi belə görən
Vasiştha özünü öldürməkdən əl çəkdi və öz iqamətgahına qayıtdı.
O, bomboş evində qərar tuta bilmirdi. Dərd onu üzüb əldən
salırdı, buna görə də evdən baş alıb getdi. Gur sulu bir çayın sahilinə
gəlib çıxdı, əlini, ayağını bağlayıb özünü çaya atdı. Amma
çay bağı açdı və onu sahilə çıxartdı. Vasiştha çaya Vipaşa – Düyün
açan adını qoydu.

Mənəvi əzabın ağırlığından can qurtara bilməyən zahid meşələr
keçdi, dağlar ötdü, gəlib enli və dərin bir çayın sahilinə çıxdı.
Çay dəhşətli timsahlarla doluydu. Vasiştha özünü öldürmək məqsədiylə
çaya tullandı, amma timsahlar ona toxunmadılar, çay isə yüz
axına parçalandı, dayazlaşdı və müdrik zahid yenə də sağ-salamat
qaldı. O vaxtdan çay Şatadru – Yüz qola ayrılan çay adlanır.
Yenidən quruya düşən Vasiştha iztirab içində qışqırdı: “Bu
nə zülümdü mən çəkirəm, özümü öldürə də bilmirəm!” O, yenidən
evinə üz tutdu. Evinə yaxınlaşanda səs eşitdi, kimsə Veda
himnini oxuyurdu. Səs böyük oğlu Şaktinin səsinə oxşayırdı.
Müdrik zahid öz iqamətgahına tələsdi. Orada Adrişyantidən, dul
gəlinindən başqa heç kim yox idi. Vasiştha soruşdu: “Şaktinin
səsiylə Vedanı oğlunun bətnimdə gəzdirdiyim övladıdır. Uşaq
hələ dünyaya gəlməyib, amma bütün müqəddəs kitabları əzbər
bilir. Ey Vasiştha, o, ulu müdrik olacaq!” Qəlbini sevinc bürüyən
Vasiştha qışqırdı: “Mənim nəslim kəsilməyəcək!”. Bu xəbər
onun kədərinə son qoydu və müdrik zahid ölüm qəsdindən birdəfəlik
vaz keçdi.

Amma günlərin bir günü oğlanlarını yeyən şah Kalmaşapada
onun iqamətgahına yaxınlaşdı. Adrişyanti onu görüb qorxuya
düşdü, titrəyə-titrəyə Vasişthaya dedi:

– Qaniçən rakşas elə gəlir ki, elə bil ölüm tanrısıdı! Məni
və gələcək nəvəni xilas elə, ulu müdrik!

Vasiştha ona təskinlik verdi: – Qorxma, qızım, gələn rakşas
deyil, müdriklərdən birinin lənəti sayəsində tilsimlənmiş
şah Kalmaşapadadır. O, sənə toxuna bilməyəcək.
Müdrik Vasiştha ovsun oxuyub Kalmaşapadanı dayandırdı,
sonra üstünə müqəddəs su çilədi və on iki il şahın bədənində
yaşayan rakşasları qovdu.

Lənətdən azad olan Kalmaşapada özünün əvvəlki halına
qayıtdı, sevinc içində müdrik Vasişthaya alqışlar dedi. Zahid
üzünü ona tutdu:

– Ey şah, çıx get paytaxtına, camaatla ədalətli rəftar elə. Ey
Kalmaşapada, bir daha brahmanları təhqir eləmə!

Kalmaşapada nəcib Vasişthaya söz verdi ki, indən belə göyərçini
istəmə. Söylə, söylə, bu quşun əvəzinə məndən nə istəyirsən?
Şahin dedi:

– Ey şah, sən ki, bir qaşıq qanından ötrü tir-tir əsən quşu
xilas etmək istəyirsən, gəl onda belə danışaq: quş ağırlığında
bədənindən ət kəs ver mənə. Qoy sənin ətin mənim, arvadımın
və uşaqlarımın azuqəsi olsun.

Uşinara göyərçinin şərtinə həvəslə razılıq verdi. Gözünü
qırpmadan bədənindən bir parça ət kəsdi, ölçüb gördü ki, göyərçin
ağırdı, çəki düz gəlsin deyə, bir parça ət də kəsdi. Qanı
axa-axa bədənindən kəsdiyi iki parça ətlə göyərçini tutuşdurdu
və əli üzündə qaldı, çünki göyərçin yenə ağır gəlirdi. İşi
belə görən Uşinara dalbadal bədənindən parça-parça ət kəsməyə
başladı, amma hər dəfə göyərçin daha ağır gəlirdi, bir
azdan şahın bədənində bir tikə də ət qalmadı.
Nəhayət, şahin dilə gəlib Uşinaraya dedi:

– Ey mömin Uşinara, bil və agah ol: mən İndrayam, bu göyərçin
isə tanrı Aqnidi. Bizim qəsdimiz sənin mərhəmətini sınamaq
və haqqında gəzən söz-söhbəti yoxlamaq idi. Ey ədalətli
şah, bu gündən sənin şöhrətin günəş kimi işıq saçacaq və
bütün kainata yayılacaq. Adamlar həmişə sənin haqqında əfsanələr
söyləyəcəklər, səninsə nəsibin göylər olacaq.

Qüdrətli İndranın dediklərinin hamısı həyata keçdi. Ləyaqətli
şahın şöhrəti əsrlər boyu xalqın qəlbində yaşadı.

Hind nağılları