Ərcunanın göyə meracı
Qədimlərdə yer üzündə Bharata nəslindən olan iki qardaş, iki
şah hökmdarlıq edirdi. Böyük qardaşın adı Dhritaraştra, kiçik
qardaşın adı isə Pandu idi. Pandu dünyadan cavan köçdü, Dhritaraştra
onun beş yetim oğlunu sarayına gətirdi, uşaqlarından seçib
ayırmadı, onlarla birlikdə böyütdü. Kuru nəslindən olduğu üçün
Dhritaraştranın oğlanlarına Kauravlar deyirdilər. Onlar əmiuşaqlarını
xoşlamırdılar, hiylə və məkrlə Pandavları – Pandunun oğlanlarını
cəzirəyə on üç illik sürgünə göndərdilər.

Pandav qardaşları uzun müddət sıx meşəlikdə sərgərdan gəzib
dolaşdılar. Onlar cır mer-meyvəylə dolanır, cod maral dərisiylə
bədənlərini örtürdülər. Həsrətlə sürgün vaxtının qurtarmasını
gözləyirdilər ki, evə qayıtsınlar, atalarının məkrli kauravların
əlinə keçmiş hakimiyyətini özlərinə qaytarsınlar. Qüdrətli düşməni
məğlub etməkdən ötrü Pandavlar güclü silah tapmalıydılar.
Pandu qardaşlarının üçüncüsünün adı Ərcuna idi. Məharətinə
və cəsarətinə görə o, qardaşlarının hamısından seçilirdi. Ərcuna
qərara gəldi ki, tanrıların asurlarla döyüşdə sınaqdan çıxmış silahını
tapsın və düşmənlərə qarşı işlətsin. Qardaşlarının xeyir-duasından
sonra o, şimala, Himalay dağının daşlı-kəsəkli yamaclarına doğru
yollandı. Ərcuna uzun və əzablı bir yol keçdi. Sıx meşələrdən,
qıjıltıyla axan çaylardan keçdi, dağ çayının dayaz yerindən adladı.
Nəhayət, gəlib dağın yamacına yetişdi və qəflətən göylərdən
gurultulu səs eşitdi: “Ayaq saxla, ey Pandunun qüdrətli oğlu!”
Heyrətlənmiş Ərcuna göylərdən eşidilən səsə tabe olub dayandı,
yan-yörəsinə göz gəzdirdi, yaxınlıqdakı iri ağacın kölgəliyində
oturmuş üzgün bir zahid gördü. Zahid ondan soruşdu:

– Oğlum, kimsən-nəçisən, qılıncla, yay-oxla buralara niyə
gəlmisən? Himalayın müqəddəs yamaclarında yarağa ehtiyac
yoxdur. Buralar həyati ehtiraslardan, sevinc və kədərdən üz çevirmiş
dinc brahmanların yuvasıdı. Qılıncını, yay-oxunu çıxart.
Sən burda gücdə və döyüşçülük bacarığında özünə tay rəqib tapmayacaqsan.

Şirin təbəssümlü brahman sözünü qurtaran kimi heybətli
Ərcuna dilləndi:

– Mən bura döyüşçülükdən əl çəkmək üçün gəlməmişəm. Mən
bura gəlmişəm ki, özümə və qardaşlarıma səma silahını tapam.

Ərcunanın tərslik edib məqsədindən dönmədiyini görən zahid
sirrini açdı:

– Ey Pandunun rəşadətli oğlu, mən brahman deyiləm, mən
göylər hökmdarı İndrayam. Səni görməyimə çox şadam. Diləyini
də, arzunu gözündə qoymaram.

Ərcuna ehtiramla əlini əlinin üstünə qoyub, İndranın qarşısında
baş əydi və cavab verdi:

– Ulu hökmdar, səni görmək istəyirdim, səni görüb arzuma
çatdım. Bir xahişim var: səma sakinlərinin silahını işlətməyi
mənə öyrət.

İndra gülümsəyərək soruşdu:

– Səma sakinlərinin silahı burda sənin nəyinə lazımdı? Dinc
və sakit yamaclarda silah sənə lazım olmayacaq. Başqa diləyini
de, rəşadətli Ərcuna.

Pandunun oğlu dediyindən dönmədi:

– Mən nə müqəddəslik axtarıram, nə də səma səadəti. Mən
əsgərəm, döyüşsüz, qayğısız həyata can atmıram. Ey İndra, sürgün
qardaşlarımı müsibət içində qoyub, sənin səma şahlığında
kef çəksəm Pandavların şərəfli adı ləkələnər!

Ərcunanın cavabı İndranı razı saldı. Səma padşahı Pandunun
oğluna istəyini yerinə yetirəcəyinə söz verdi. Tanrılar şahı dedi:

– Amma mənim bir şərtimi yerinə yetirməlisən. Sən dünyanı
dağıdan qorxunc Şivanı görməlisən, görsən istədiyin silahı alacaqsan.

Səma hökmdarı sözünü dedi, çıxıb getdi. Rəşadətli və dəyanətli
Ərcuna dağ yamacında qüdrətli Şivanın mərhəmətini qazanmaqdan
ötrü sərt zahidlik həyatı keçirməyə başladı. O, yerə
tökülmüş yarpaqlarla dolanırdı. Tövbəsinin birinci ayının tamamında
üç gecədən bir, ikinci ayının tamamında altı gecədən bir
ağzına həmin yeməkdən alırdı. Üç aydan sonra Ərcuna yeməkdən
tamam imtina elədi. Gecə-gündüz əllərini yuxarı qaldırıb,
tərpənmədən barmaqlarının ucunda dururdu, gözlərini göydən
çəkmirdi. Onun hərarətli tövbəsindən torpaq istiləndi və tüstü
ətrafı bürüdü. Zahidliyi sayəsində Ərcunanın qazandığı qüdrət
sakinlərini həyəcana saldı və onlar Şivadan xahiş elədilər ki,
Pandunun oğlunun belə qəddar zahid ömrü keçirməsinin qarşısını
alsın. Onlar dedilər:

– Ey ulu tanrı, Ərcuna zahidliyi ilə elə qüdrət qazanıb ki, hər
üç dünyanı yandırmağa qadirdi. Məqsədinin nə olduğunu bilmirik,
amma onun müqəddəsliyi bizi qorxudur. Şiva, kömək əlini
bizdən əsirgəmə, onun qarşısını al!

Şiva səma sakinlərini sakitləşdirdi, onları başa saldı ki, Ərcuna
əbədilik axtarmır, səma şahlığını ələ keçirməyə çalışmır və onları
bu narahatçılıqdan xilas edəcəyinə söz verdi. Şiva ovçu cildinə
girdi, oxdanı çiynindən asdı, odlu baxışlarını işıldadaraq Himalayın
yamacıyla aşağı endi. Onun arxasınca meşə qızı cildinə
girmiş Uma, Umanın arxasınca meşə qızı cildinə girmiş Uma,
Umanın arxasınca isə onun məiyyəti – min gözəl-göyçək qız
yola düzəldi.

Şiva Ərcunanın tövbə elədiyi yerə gəlib çatanda gördü ki,
rakşas vəhşi qabana çevrilib Pandunun oğlunun üstünə hücuma
keçməyə hazırlaşır. Heyvanın kinli bağırtısı Ərcumanı tövbəsindən
ayırdı. O, özünün qorxunc oxunu götürüb yaya qoydu və dedi:

– Mən bura ziyankarlıqdan ötrü gəlməmişəm, bir halda ki, sən
mənim axırıma çıxmaq istəyirsən, onda ilk zərbəni mən vuraram
və səni Yama şahlığına göndərərəm, ey kinli vəhşi! 

Ərcunanın güclü əlləriylə gərilən yayın səsi ətrafa yayıldı, amma ovçu girmiş
Şiva onu saxladı və dedi:

– Dayan, tələsmə, igid. Qaya kimi yekə qabanı səndən əvvəl
mən nişan almışam.

Amma Ərcuna ona fikir vermədi, onların hər ikisi eyni vaxtda
ox atdılar. Yerə sərilən qaban öz cildini aldı və Ərcuna gördü ki,
bu, ölümcül yaralanmış rakşasıymış.

Qələbədən sevinən Ərcuna ovçudan soruşdu.

– Sənin kim olduğunu bilmək istəyirəm, ey meşə sərgərdanı.
Bu qədər gözəl-göyçək arvad sənin yanında nə gəzir? Sən niyə
tanrı kimi şəfəq saçırsan? Doğrudanmı, bu qalın meşəlik səni
qorxutmur? Sən döyüşçülərin və ovçuların adətini niyə pozmaq
istədin və ovumu əlimdən almağa çalışdın? Axı vəhşi qaban
sənin yox, mənim ölümümü axtarırdı, buna görə də mən birinci
nişan almışdım. Sənin bu hərəkətin adama sataşmaqdı və bu
sənə həyatının bahasına başa oturacaq.

Soyuqqanlı Şiva Pandunun oğluna cavab verdi:

– Qəzəblənmə, igid. Biz meşə sakinlərindən ötrü bu dağ yamacları
həmişə ov ovladığımız yerlərdi. Yaxşısı budu de görək,
təmtərağa və naz-nemətə alışdığın halda bu vəhşi, bəni adam
yaşamayan yerlərə niyə gəlmisən? Burda məskən almaqdan məqsədin
nədi?

Ərcuna cavab verdi:

– Yay-oxumla mən buralarda Karttikeya kimi yaşayıram!
Vəhşi qaban cildinə girmiş rakşası necə öldürdüyümü özün yaxşı
gördün.

– Düz demirsən, – deyə ovçu etiraz elədi. – Qabanı mənim
oxum öldürdü, onu Yama şahlığına sən yox, mən göndərdim.
Sən öz gücünlə çox öyünürsən və başqasının ovuna göz dikirsən.
Buna görə də mən səni İndranın ildırımına bənzər sərrast oxumla
öldürəcəyəm. İndi isə özünü qoru, yayını var gücünlə dart və
oxunu at görüm!

Ovçunun ötkəm danışığı Pandunun oğlunu özündən çıxartdı.
O, kamanını götürdü, ovçunun üstünə zəhərli ilan kimi ox yağdırmağa
başladı. Ovçu isə qımışaraq təkrar edirdi:

– At, at, sərrast oxlarını at, görüm, ay yaramaz!

Məşhur atıcı Ərcuna bütün bacarığını işə saldı ki, ötkəm
meşə sakinini öldürsün, amma onun oxları ovçunun tükünü də
tərpətmirdi.

Ömründə ilk dəfə Pandunun oğlu qorxuya düşdü. Möcüzə onu
heyrətə saldı, kamanı aşağı saldı, oxu yaydan çıxartdı və qışqırdı:

– Qarşımdakı kimdi? Mənim oxlarım ona niyə təsir eləmir?
Bəlkə bu, qüdrətli Şivanın özüdü? Axı səma sakinləri aradabir
bu dağ yamaclarına baş çəkirlər. Şübhəsiz, şübhəsiz ki, bu dağlar
qızının əri Şivanın özüdü; heç kim mənim oxlarıma tab gətirə
bilməzdi!

Hirslənmiş və qorxuya düşmüş Ərcuna sakit təbəssümlə tərpənməz
dayanmış ovçunun üstünə yenidən ox yağdırmağa başladı.
Bir azdan Ərcunanın oxdanında ox qalmadı, ovçununsa burnu
da qanamamışdı. Ərcuna nizəyə əl atdı. O, qulaylanmağa macal
tapmamış ovçu onun nizəsini əlindən alıb qırağa tulladı. Hirsi
başına vurmuş Ərcuna qılıncını sıyırdı, var gücüylə qılıncı ovçunun
başına endirdi, amma ovçu gözünü də qırpmadı, Ərcunanın
qılıncı isə qırıq-qırıq olub yerə töküldü. Pandunun oğlu, qüdrətli
döyüşçü cin atına mindi, iri-iri ağacları kökündən çıxartdı, sıldırım
qayalardan yekə daşlar qopartdı və bunları meşənin yenilməz
sakininin üstünə yağdırdı, amma zəhməti hədərə getdi. Ərcuna
ağır yumruqlarını işə saldı, amma onun dəhşətli yumruq zərbələri
də ovçuya təsir eləmədi.

Ərcuna rəqibinə yaxınlaşdı, güclü əlləriylə onu qucaqladı və
var gücüylə qolları arasında sıxdı. Dağlınınsa tükü də tərpənmədi.
Ovçu onu qucaqlayıb sıxanda, qəhrəman boğulub tirtap
yerə sərildi.

Bir azdan Ərcuna özünə gəldi, utana-utana, qəmgin-qəmgin
qan içində yıxıldığı yerdən qalxdı. Fikrini-zikrini ulu Şivaya yönəltdi,
gildən onun heykəlini yapıb qarşısında diz çökdü, heykəli
çiçəklə bəzədi və dua oxudu.

Ərcuna yerindən qalxıb qalib ovçuya baxdı və gördüyünə
heyrətləndi, həm də sevindi: Şivanın gildən düzəltdiyi heykəli
başına qoyduğu çələng ovçunun başındaydı. Ərcuna başa düşdü
ki, ovçu tanrının elə özüdü, ayaqlarına yıxıldı və qabalığına görə
üzr istədi. Şiva acıqlanmadan ildırım gurultusunu andıran səslə
və xoş bir təbəssümlə dedi:

– Pandunun oğlu, sən bu gün məni sevindirdin, sənin şücaətin
və gücün mənim xoşuma gəldi. Gücdə əllərin mənim əllərimdən
geridə qalmır, ölümlü adamlar arasında sənin tayın yoxdu.
Ey Ərcuna igidliyinə mükafat olaraq, mən indi həqiqi cildimə
girəcəyəm!
Şiva həqiqi cildini aldı, sevimli arvadı göyçək Uma da yanındaydı.
Ərcuna diz çökdü, baş əydi və Şivanın şəninə təriflər deməyə
başladı:

– Ey ulu Şiva, sən səma sakinlərinin və ölümlü adamların havadarı
və müdafiəçisisən! Sənin hər şeyi və hər yeri görən üç
gözün kainatın ən dərin qatlarına nüfuz edir, hər üç dünyanın
üçündə də baş verənlər sənə bəllidi. Sən ulusan, yerdəki, göydəki
və kainatdakı hər şey sənin əlindədi. Qabalığıma görə məni
bağışla. Sənə görə, səni görməkdən ötrü mən bu dağlara gəlmişəm,
ağır zahidlik həyatı keçirmişəm. Ey Şiva, mənə mərhəmət
elə, məni müdafiə elə!

Ulu tanrı mərhəmətini Ərcunadan əsirgəmədi, onun günahından
keçdi və iltifat əlaməti olaraq qucaqlayıb köksünə sıxdı.
Pandunun oğluna söz verdi ki, bu gündən onun canı azar-bezar
tanımayacaq, döyüşdə onu məğlub edən tapılmayacaq. Sonra
Şiva Ərcunaya dedi:

– Ürəyindən keçəni məndən istə, arzuna əməl edərəm.
Pandunun oğlu ondan tanrıların hər üç dünyanı dağıtmağa
qadir silahını istədi.

Şiva özündən başqa tanrılardan heç birinin işlədə bilmədiyi
silahını verəcəyini vəd elədi.

– Ərcuna, sən bu silahın öhdəsindən gəlməyə qadirsən. Bu
silahı işlətməyi, düşmən ordusuna atmağı və geri qaytarmağı
sənə öyrədəcəyəm.

Sonra Şiva Pandunun oğlunu bu möcüzəli silahı ağılla, sözlə
və əllə işlətməyin yollarını öyrətdi.

– İndisə İndranın şahlığına gedib, onun qorxunc silahını ala bilərsən.
– Şiva sözünü qurtarıb Ərcuna ilə vidalaşdı və Umayla birlikdə
yenidən Kaylas dağının zirvəsindəki iqamətgahına yollandı.

Şivayla görüş Ərcunaya sevinc və ümid verdi. Başına gələnlərdən
heyrətə düşmüş Ərcuna öz-özünə dedi: “İlahi, mən nə
qədər xoşbəxtəm, necə böyük bir uğur qazanmışam! Mənə,
ölümlü insana ulu Şivanın özünü görmək və onun əlinə toxunmaq
nəsib oldu! Mən onun mərhəmətini qazandım, bununla da
qələbəmə xeyir-dua aldım. Əziyyətim hədər getmədi!”
Ərcuna şirin xəyallara dalmışdı, qiymətli daş-qaşlarla bəzədilmiş
ağ geyimli, bir əlində toppuz, bir əlində isə qorxunc kəmənd
tutmuş əzəmətli və heybətli görkəmi olan kşatrinin nə vaxt
gəlib qarşısında dayandığından xəbəri olmadı. Ərcuna onu tanıdı,
bu, sular hökmdarı Varunaydı, onun arxasınca dəniz sakinləri və
gözəl-göyçək qızlar – çay və bulaq ilahələri gəlirdilər.
Varunanın arxasınca üçayaqlı, qızıl paltar geymiş vəhşi sifətli
bir təpəgöz gəlirdi. Ərcuna onu da tanıdı – bu, toppuzla silahlanmış
şahlar şahı, var-dövlət hökmdarı Kuberaydı. O, qızıl cəng
arabasında gəzirdi, arxasınca xəzinəsinin keşikçiləri olan sonmlar,
yakşlar, kinnarlar və rakşaslar dolanırdılar.

Kuberadan sonra Ərcunaya parlaq qırmızı geyimli, başına
günəş kimi şölə saçan tac qoymuş ağ sifətli, qamətli və əzəmətli,
odlu baxışlı bir nəhəng yaxınlaşdı. Bu, əcdadlar hökmdarı ölüm
tanrısı, həqiqət nəzarətçisi Yamaydı. Haqları və qandharvları ilə
birlikdə gəlmiş Yama ətrafı özünün ilahi şöləsi ilə işıqlandırdı.
Ən axırda tanrılar şahı İndranın özü gəldi. İndra qəşəng arvadı
Şaçi ilə tanrı fili Ayravatın belində əyləşmişdi. Tanrılar şahı gülçiçəkdən
başına çələng qoymuşdu, ağ paltar geymişdi, güclü
qollarına qızıl bilərzik taxmışdı, qızılı qıvrım saçı və qızıl saqqalı
vardı, iki apsar şəfəq saçan ayın başı üzərində dayanmış işıqlı
buluda bənzər ağappaq yelpik tutmuşdu. İndra vacrla, torla və
kamanla-göyqurşağı ilə silahlanmışdı, onu qəşəng apsarlar, sidlər
və çaranlar – asurların möhtəşəm qalibinin şöhrətini tərənnüm
edən göylər müğənniləri müşayiət edirdi.

Səma sakinlərinin hamısı yığışıb Himalay dağının zirvəsində
təntənəylə əyləşəndən sonra Yama Ərcunaya üz tutdu:

– Başını qaldır, Pandunun rəşadətli oğlu. Biz bura həqiqi
görkəmimizdə gəlmişik, sən bu mükafatı öz igidliklərində qazanmısan.
Qulaq as, gələcəyini deyirəm – qarşıdakı döyüşdə sən
bütün düşmənlərinə qalib gələcəksən, heç kim sənin qarşında
dura bilməyəcək. Mən öz silahımı sənə verirəm, bu silahla sən
böyük qələbələr çalacaqsan.

Ərcuna əcdadlar hökmdarının qarşısında ehtiramla baş əydi
və sevincək onun verdiyi payı aldı. Növbə Varunaya çatdı.

– Mənə bax, Pandunun igid oğlu! Mən yerdəki və göydəki
suların hökmdarı Varunayam. Özümün kəməndimi sənə verirəm,
mənim kəməndimi qırmağa heç kimin gücü çatmaz. Kəməndimə
düşən düşmən gücünü itirir və məhv olur. Hətta Yamanın
dəhşətli kəməndi də mənim kəməndimdən möhkəm deyil, düşmənlərin
bundan yaxa qurtara bilməyəcək. Varuna öz kəməndini,
yayını, oxunu, toppuzunu və cəng arabasını Ərcunaya verdi.

Pandunun oğlu Varunaya ehtiramını bildirib hədiyyələri
alanda Kuberanın dediyi sözləri eşitdi:

– Səni mən də sevindirmək istəyirəm, ey cəsur, əsgər. Mən
baxışlarımın gücünü sənə bağışlayıram, bu güc başqa ölümlü insanlara
bəlli deyil. Baxışlarınla sən düşmənlərini dərin yuxuya
qərq edə bilərsən və onlar sənin qarşında acizləşəcəklər. Bu gücün
köməyilə qanına susamış Dhritaraştranın xain oğlanlarını məhv
edəcəksən. Şahlar şahı sözünü qurtarmamış Ərcuna bağışlanmış
gücü hiss elədi. Onun baxışları itiləşdi, işləmədiyi yer qalmadı.
Nəhayət, tanrılar hökmdarı İndra ona üz tutdu. Göy gurultusuna
bənzər səslə Pandunun qüdrətli oğluna dedi:

– Heç bir ölümlü əsgər sənin kimi igidliklər göstərməyib və
igidliklərin sənə layiqli mükafatlar qazandırdı. Ərcuna, sən sağlığında
səma şahlığına baş çəkməyə layiqsən. Ruhunu göyə meraca
hazırla. Mənim arabaçım Matali tezliklə dalınca gələcək və səni
mənim şahlığıma çatdıracaq. Səma şahlığımda mən öz silahımı
sənə verəcəyəm.

Möcüzədən sevinən və heyrətə gələn Ərcuna səma sakinlərinə
alqışlar söylədi, ehtiramla onların qarşısında baş əydi, səma
sakinləri isə Pandunun oğluna döyüşdə uğurlar arzulayıb göylərə
çəkildilər.

Bir az keçəndən sonra göy guruldadı və Himalay dağının
zirvəsindəki duman aralandı və İndranın ecazkar cəng arabası
göründü. Araba tanrılar şahının silahlarıyla doluydu – burda
mizraqlar, gürzlər, toppuzlar, nizələr, yay-oxlar və odlu ildırımlar
vardı. Arabanın yanlarından iri ilanların başları görünürdü.
Onlar zəhərli ağızlarını geniş ayırmışdılar, ətrafa od-alov və
tüstü püskürürdülər. Tanrılar hökmdarının arabasına külək kimi
sürətli on min at qoşulmuşdu. Cilov İndranın qüdrətli arabaçısı,
hər üç dünyada at sürmək qabiliyyəti ilə şöhrət qazanmış Matalinin
əlindəydi, onun başı üzərində səma şahlığının hökmdarı
İndranın bayrağı dalğalanırdı. Cəng arabası yerə endi, Matali
Ərcunaya üz tutdu:

– Eşq olsun sənə, rəşadətli əsgər. Hökmdarım məni sənin
dalınca göndərib, səni sarayına qonaq çağırır. Yubanma, Papdunun
oğlu, qorxub-çəkinmədən otur arabaya, İndranın səma şəhərində
səni tanrılar, qandharvlar və avsarlar gözləyirlər.
Ərcuna Şivaya ehtiramını dua oxumaqla bildirərək səma arabasına
mindi və İndranın ecazkar atları onu göylərə qaldırdı. Bir
azdan sonra artıq yer görünmürdü və Ərcuna ömründə görmədiyi
mənzərədən məftun olaraq, heyrətlə dörd bir tərəfinə baxırdı.
Səmanın ənginliyində nə Ay görünürdü, nə də Günəş, amma
bütün nəhayətsizliyi ecazkar işıq bürümüşdü. Bir azdan cəng
arabası İndranın əzəmətli paytaxtı Amaravatinin darvazasına
yaxınlaşdı.

Ərcuna darvazanın qarşısında Ayravata adlı fili gördü, şəhərin
divarları dörd bir tərəfdən güllü-çiçəkli bağlarla əhatə olunmuşdu.
Ərcuna şəhərdə, səma hökmdarının sarayına doğru uzanan yol
boyunca çoxlu dəbdəbəli saraylar gördü, qandharvlarla və apsarlarla,
ilahi müdriklərlə və döyüşlərdə şan-şöhrət qazanmış pələnglərlə
rastlaşdı, onların hamısı Pandunun rəşadətli oğlunu əziz
bir qonaq kimi salamladılar.

O, səma hökmdarının özünün tikdiyi saraya girib, şahın taxtına
yaxınlaşdı və hörmətlə baş əydi; tanrılar şahı onu qucaqlayıb
köksünə sıxdı, sonra isə özü ilə birlikdə taxtda oturtdu.
Səma sakinləri onlara sevinclə baxırdılar, elə bil qarşılarında
oturan tanrı atayla yerdəki oğluydu, onların qüdrətindən və gözəlliyindən
həzz alırdılar; qandharvlar və calanlar onların şəninə
nəğmələr qoşurdular, gözəl apsarlarsa şən rəqslə onları
əyləndirirdilər.

İndra Pandunun oğlunun ən əziz arzusunu yerinə yetirdi və
silahını – dağıdıcı gücə malik odlu oxunu ona bağışladı.
İstədiyini səma sakinlərindən alandan sonra Ərcuna cəzirədə
qalmış qardaşlarının xiffətini çəkməyə başladı, amma səma şahlığının
hökmdarı hələ ondan ayrılmaq istəmirdi, buna görə də
onu sarayda saxladı, cah-calala qərq elədi və xidmətində durmağa
saysız-hesabsız qulluqçular ayırdı. Ərcuna Amaravatidə
yerdəki həyat üçün darıxmasın deyə, İndra Çitrasena adlı qandharva
əmr elədi ki, ona müxtəlif musiqi alətlərini çalmağı öyrətsin.
Pandunun oğlu Çitrasena ilə dostlaşdı, başı çalğıçılıq sənətini
öyrənməyə qarışdığından bir müddət sakitlik və xoşbəxtlik
içində yaşadı. Sonra yenidən qardaşları yadına düşdü və şahlığı
Pandavlardan zorla qopardan düşmənlərindən intiqam almaq arzusu
yenidən onun varlığına hakim kəsildi.

İndra əl-ayağa düşdü, Ərcunanı qəmgin düşüncələrdən ayırmaq
üçün yollar arayıb-axtarmağa başladı. Bir dəfə diqqət yetirib
gördü ki, Ərcuna Urvaşi adlı gözəl Apsara heyranlıqla baxır.
O, Çitrasenanı yenidən hüzuruna çağırdı və əmr elədi:

– Çitrasena, Urvaşinin yanına yollan və əmrimi ona yetir.

Qoy o, Pandunun oğluna baş çəksin. Ərcuna arzusunda olduğu
səma silahını alıbdı, onu işlətməyi öyrənibdi və sənin köməkliyinlə
bütün incəsənəti başa vurubdu. İndisə qoy Urvaşi arvadların
bütün hiyləgərliklərini və bicliklərini, arvadların bütün xasiyyətlərini
ona öyrətsin, nə vaxtsa gərəyi olar.

Çitrasena hökmə tabe olaraq, Urvaşinin yanına yollandı və
səma hökmdarının əmrini ona yetirdi:

– Qəşəng Urvaşi, İndra istəyir ki, Ərcuna səma həyatının
bütün sevincindən dadsın. Onun yanına get və əlindən gələni elə,
qoy o, bir könüldən min könülə sənə bağlansın.

Urvaşi İndranın elçisinə təbəssümlə cavab verdi:

– Pandunun rəşadətli oğlundan mən sevgimi niyə əsirgəməliyəm
ki? Qüdrətli əsgər mənim xoşuma gəlir. İndranın əmrini
məmnuniyyətlə yerinə yetirərəm. Gedə bilərsən, Çitrasena, arxayın
ol, mən elə indicə Ərcunanın yanına gedərəm.

Çitrasena gedəndən sonra qəşəng, şirin təbəssümlü Urvaşi
tərtəmiz yuyundu, qiymətli daş-qaşlarını, qızıl qolbağını taxdı,
başını və çiyinlərini ətirli çiçək çələngiylə bəzədi. Məhəbbət
tanrısı Kama qəlbinə od saldı və Pandunun cazibəli oğlu haqqında
fikirləşməyə başladı. Şər qarışanda Urvaşi Ərcunanın yanına
yollandı. Onun ağ zanbaqla bəzədilmiş uzun və ipək kimi yumşaq
saçları çiyninə tökülmüşdü, səndəl yağıyla yağlanmış döşləri
əsim-əsim əsirdi, yeridikcə əndamı titrəyirdi, hətta sərt zahidlik
həyatı keçirənlərin qəlbinə də məhəbbət odu salırdı, nazik parlaq
parçayla örtülmüş budları, baxışları özünə çəkirdi, xırda zərif
pəncələri qırmızı rənglə boyanmışdı, topuğundakı qızıl zınqırovlar
cingildəyirdi. Şərabdan və sevgidən məst olmuş Urvaşi
Pandunun oğlunun sarayına gedirdi, gözəlliyinə heyran kəsilmiş
qandharvlar, sidhlər və çaranlar onun arxasınca düşmüşdülər.
Urvaşi Ərcunanın dəbdəbəli otağına qədəm qoyan kimi, qonağın
gəlişindən xəbərdar olan Ərcuna onu qarşılamağa çıxdı,
səma qızının gözqamaşdırıcı gözəlliyi əsgərin qəlbini titrətdi.
Ərcuna səma qızını hörmətli qarşılayıb dedi:

– Göy üzündə səndən qəşəngi yoxdu, ey Urvaşi. Mən sənin
qulluğunda durmağa hazıram və sənin əmrini gözləyirəm.

Ərcuna ilə görüşdən karıxan və sevinən Urvaşi bir müddət
dinmədi, özünü ələ almağa çalışdı, sonra İndranın Çitrasena ilə
göndərdiyi əmri ona çatdırdı:

– Tanrılar şahı istəyir ki, sən qardaşlarının xiffətini çəkməyəsən,
səni əyləndirməyi mənə tapşırıblar, amma mənsə istərdim
ki, sənin məndən xoşun gəlsin, istərdim ki, məni sevəsən.
Yadımdadı, bayram vaxtı İndranın sarayında rəqsləri ilə səma
sakinlərinin könüllərini oxşayanda, sən gözünü məndən çəkmirdin.
O vaxtdan Kamanın hakimiyyəti məni rahat buraxmır, o
vaxtdan sənin vurğununam, ey qəşəng pələng.

Urvaşinin ehtiraslı sözlərindən Ərcuna çaşdı, əlləriylə qulaqlarını
qapayıb dedi:

– Ey qadınların ən yaxşısı, sənin dilindən sevgi sözləri eşitmək
mənə yaraşmır. Axı, sən bizim nəslin kökünü qoyan ulu əcdadımız
Pururavasın arvadısan! Mən sənə ulu ana kimi baxıram,
səma ilahəsi Şaçi kimi sənə də sitayiş edirəm. Heyranlıqla sənə
baxanda fikirləşirdim: “Ulu Bharatlar nəslinin əsasını qoyan
şöhrətli Urvaşi bax budur”. Mən səni ulu ana kimi sevirdim.
Övlad sevgisindən başqa, mən sənə hansı hisslə baxa bilərdim?

Onun sözünə cavabda Urvaşi dedi:

– Ey Pandunun rəşadətli oğlu, səmanın qəşəng apsarları yerdəki
arvadlardan fərqlənirlər, onlar sevgilərində azaddırlar, xoşlarına
gələnə könül verirlər. İgidlikləri ilə səma şahlığına layiq
görülmüş Puru və Bharata nəsli məni və ya başqa bir apsarı sevməklə
günaha batmır. Ərcuna, mənim sevgimə laqeyd qalmaqla
sən insafsızlıq edirsən.

Ərcunanın qərarı qətiydi. Acıqlanmış Urvaşi ona lənətlər
yağdırdı və qarğış tökdü, dedi ki, uzun müddət qeyri-kişi cildində
hərəmxanalarda yaşayacaqsan və heç bir qəşəng arvad gözünün
ucuyla sənə baxmayacaq. Urvaşinin qarğışı bir neçə ildən
sonra həyata keçdi: Ərcuna qardaşlarıyla düşmən təqibindən
yaxa qurtarmaq üçün matseylər şahının sarayında xidmətə girdi,
hərəmağası kimi şah arvadlarına və Uttar şahzadələrinə rəqs və
musiqi öyrətməyə başladı.

Qorxuya düşmüş Ərcuna Urvaşinin qarğışını və lənətini Çitrasenaya
dedi, xəbər İndraya çatdı. Tanrılar şahı Ərcunanı hüzuruna
çağırdı və ona təskinlik verdi:

– Xoşbəxtdir anan övladım. Sən bu gecə heç bir zahidin girişə
bilməyəcəyi böyük qəhrəmanlıq göstərdin. Urvaşinin gözəlliyi
istənilən zahidi yoldan çıxara bilərdi. Narahat olma, Ur-
vaşinin lənəti sənin xeyrinədi, ən çətin anlarda bu lənət səni və
qardaşlarını xilas edəcək.

Narahatçılıq Ərcunanın yadından çıxdı, günlərini yenə də
dostu Çitrasena ilə keçirir, səma şahlığındakı həyatdan ləzzət
alırdı.

Nəhayət, vaxt gəlib çatdı, Ərcuna qardaşlarının yanına qayıtmalı
oldu. Ərcuna tanrıların verdiyi silahı da götürüb, Matalinin
sürdüyü ecazkar cəng arabasına mindi və qardaşlarının yaşadığı
cəzirədə yerə endi. Qardaşlar onu gözləməkdən yorulmuşdur.
Matali Pandunun cəsur oğluyla vidalaşıb göyə qayıtdı. Qardaşlar
Ərcunanı sevinclə qarşıladılar, o isə Himalay dağının yamaclarında
və İndranın şahlığında başına gələnləri onlara danışdı.
Sürgün müddəti tamam olanda, tanrıların dediklərinin hamısı
həyata keçdi. On səkkiz gün davam edən ulu Kurukşetrə döyüşündə
Pandavlar Dhritarştranın oğlanlarına qalib gəldilər, şahlığı
özlərinə və öz nəsillərinə qaytardılar.

Hind nağılları