Məmur və oğlan
Lovğa bir məmur qocalmışdı. Odur ki, ömrünün qalan günlərini
xoş keçirmək üçün məmurluqdan əl çəkib mülkədar olmaq
fikrinə düşdü. O, özü üçün yer aldı, kəndin qırağında böyük bir ev
tikdirdi. Bekarçılıqdan, məmur, hər gün kəndlilərin tarlalarını gəzir,
yeri gəldi, gəlmədi onlara ağzına gələn məsləhətlər verirdi.
Bir dəfə o, yol keçirdi, gördü ki, kəndli öz balaca tarlasında
düyü sünbüllərini seyrəldir, çıxarılmış çəlimsiz çəltikləri mərzlərə
tullayır.

Məmur atını saxlayıb kəndlinin işinə baxmağa başladı. Baxdı,
baxdı, axırda dedi:

– Sən düzgün eləmirsən. Qırırsan atırsan, qırırsan atırsan. Bir
adam kimi əməlli-başlı sayasan ki, bir gündə nə qədər çəlimsiz
sünbül çıxarmısan, o səndə yoxdur. Yaxşı, de, görək ki, səhərdən
günortayacan nə qədər çəlimsiz sünbül çıxarmısan?

Kəndli belini düzəldib, köynəyinin qolu ilə üzünün tərini sildi,
gülümsünə-gülümsünə belə cavab verdi:

– Ay ağa, sən saya bilərsən ki, bu gün sənin atın neçə addım atıb?

Məmur hirsləndi, qayıdıb evinə getdi.

İşin tərsliyindən bu işin üstündən bir həftə keçmiş həmin
kəndlinin çoşqası qaçıb məmurun bağına girdi. Məmur, qışqır-
mağına baxmayaraq çoşqanın dal ayaqlarından yapışdı, sürüyəsürüyə
apardı, anbara salıb qapısını bağladı.

Axşam kəndli öz çoşqasının dalınca gəldi. Məmur, kəndlini
tanıyıb dikbaşlığı üçün ondan əvəz çıxmaq istədi. O, qışqırmağa
başladı:

– Sənin çoşqan mənim bağımda, sənin öz tarlanda dartıb çıxartdığın
çəlimsiz düyü sünbülündən çox ağac korlayıb. Sən
mənə gərək zərərin haqqını verəsən. Götür çoşqanı apar, onu
mənim üçün elə bəsləyib saxla ki, bax orda gördüyün dağ boyda
olsun. Özü də gərək tez edəsən, yoxsa sənin üçün pis olar.

Kəndli çoşqanı qoltuğuna vurub dərdə-qəmə batmış evinə
qayıtdı. Kəndlinin kiçik oğlu bu bədbəxtliyi eşidib dedi:

– Ata, ürəyini sıxma! Mən özüm cənab məmurun yanına
gedib onunla danışaram.

Oğlan ayağa durub məmurun evinə getdi.

– Sənə nə lazımdır? – deyə məmur ondan soruşdu.

Oğlan təzim edə-edə qolunun içindən balaca çəki daşını
çıxarıb dedi:

– Hörmətli ağa, sən mənim atama əmr etmisən ki, donuzu
bəsləyib o dağ ağırlığında eləsin. Ancaq biz bilmirik o dağın
çəkisi nə qədərdir. Gəlin əvvəlcə onu çəkək.

Məmur qıpqırmızı qızardı və heç nə cavab verə bilmədi. İndi
o, bərk utandı – bir gör avam kəndli uşağı da ondan ağıllıdır. Ona
görə də, o, tez evini satıb yenə də şəhərə köçdü.

Çin nağılları