Aşıq Ələkbərin hekayəti
Qağam Aşıx Ələhpər nağıl eliyirdi ki, erməni-müsəlman davasında
Osmanlı qoşunu gəlmişdi kəndimizə. Əsgərlər iki-iki, üç-üç,
paylaşmışdı əvlərə. Qoşunun böyükləri – Əli paşaynan Həsən çavış
düşmüşdü bizə. Gecələr gəldən-getdən danışardıx. Bir gün paşa öz
başına gələn bir əhvalat danışdı.

– Neçə illər bınnan qabax alayımız Təbriz civarında durmuşdu.
O vaxtı cavanıydım, orduya təzə gəlmişdim. Yaxşı qullux elədiyimə
görə məni əvə buraxdılar. Bı arxadaşım Həsən çavışı da götürüb
getdim əvə. Yolda bir yolçu da qoşuldu bizə. Axşamacan
getdik, hava qaralanda bir qayalıxda gecələdik. Tüfənglər əlimizdə,
badronnar belimizdə, yanaşı uzanıb yatmışdıx. Gecəyarısı ayılıb
eşiyə çıxmax istədim. İki addım atmamışdım ki, yumşax, soyux bir
şeyə toxundum. Hər nəyidisə, ətiydi. Bir az yana döndüm, gördüm
ki, bu yan da elədi. Qorxdum, tez arxadaşlarımı durğuzdum. Qarannıxda
heş nə görsənmirdi, gözdədik səhər açılsın.

Hava işıxlanar-işıxlanmaz qorxudan gözdərimiz bərəldi. Gördük
ki, dirək yoğunnuğunda bir əjdaha bizi alıb çevrəyə, başını da
qoyub quyruğunun üstünə yatıb. Pıçıldadım ki, üçümüz də birdən
əjdahının başını tutax gülləyə. Yolçu qoymadı, dedi ki, əjdaha bizi
öldürmək istəsəydi, ta mansırıya alıb səhərəcən gözdəməzdi. Bırda
nəsə bir iş var, bir az gözdüyək.

Bı dəmdə əjdaha başını qalxızıb baxdı bizə. Sora quyruğunu
dolandırıb açıldı. Qabağımızda uzun bir tir durmuşdu. Əjdaha bizə
baxdı, baxdı sora yavaş-yavaş sürünüb getməyə başladı. Yolçu dedi
ki, gəlin biz də dalınca gedək.

Düşdük əjdahanın dalına, xeyli gedib bir meşəyə tuş gəldik.
Meşəynən gedib bir talıya çıxdıx. Əjdaha dayanıb bizə baxdı, sora
qabağa sürünüb ucadan fısıldadı. Talanın oyızınnan da fısıltı eşidildi.
Bir də gördük ki, bınnan da yekə bir əjdaha peyda oldu. Bınnar
başdadı bir-birini didib parçalamağa. Hiss olunurdu ki, bizi gətirən
əjdahanın o birinə gücü çatmır, tez-tez bizə baxırdı. Yolçu dedi ki,
bı əjdaha bizi köməyə çağırır. Gecədən indiyə bizdən əl çəkməməyinin
səbəbi də bıdı.

Mən dedim ki, gəlin elə ikisini də öldürək, Yolçu qoymadı, dedi
ki, yox, Tanrıya xoş getməz. Bı əjdaha bizə pənah gətirib. Yəqin
Tanrının hökmüdü. Gərək o birini öldürüb bını sağ buraxax.
Nəsə, fürsət tapıb o biri əjdahaya bir neçə qatar boşaltdıx. Gəbərib
yerində qaldı. Bizi gətirən əjdaha çox yerdən yaralanmışdı,
əti sallanırdı. Yavaş-yavaş sürünüb girdi meşiyə. Biz
də “axırı nolur?” deyib düşdük onun dalına. Əjdaha gedir, hərdən,
də dayanıb yaralı yerrərini bir ota sürtürdü. Fikir verib gördük ki,
əjdaha hər dəfə eyni cür ota sürtünür, özü də sürtünəndə bizə baxır.
Yolçu dedi ki, bı otda hikmət var, gəlin biz də onnan yığax.
Otdan xeyli yığdıx. Bir az gedəndən sora düzənniyə çatdıx.

Əjdaha dayandı, ta getmədi. Biz onu orda qoyub uzaxlaşdıx. Xeyli
gedənnən sora yolçu bizdən aralandı. Biz də öz kəndimizə gəldik.

Kənddə ağsaqqal, çox savadlı bir bilici vardı. Onun yanına gedib
əhvalatı danışdım, otu göstərdim. Bilici baxan kimi dedi ki, bı ot
bütün dərdlərin dərmanıdı. İllah da, ilan vıran adam bı otdan yesə o
dəyqə sağalar. Yəqin ki, əjdaha onu bizə yaxşılığın əvəzi kimi
veribdi...

Mənbə 

Əsatirlər, əfsanə və rəvayətlər. Bakı, "Şərq-Qərb", 2005. anl.az

Rəvayətlər