Əsli-Kərəm (rəvayət)
Deyirlər, çox keçmiş zamanlarda bir xan olur, bir də vəziri. Bu
vəzirin adı Qara keşiş imiş. Xanın Kərəm adlı oğlu, Qara keşişin də
Əsli adında qızı varmış. Onlar böyüyüb bir-birlərini sevirlər. Qara
keşiş bu sevgidən xəbər tutan kimi fikrə dalır, iki ayağını bir başmağa
qoyub olmaz ki, olmaz deyir. O, hara, mən hara. Mən öz qızımı
dinimdən olmayan adama ərə vermərəm.

Xan oğlunun dərdindən hali olub çox sevinir. Qara keşişə sifariş
göndərir. Qara keşiş işi belə görüb aradan çıxmağı qərara alır.
Gecə ikən barxanasını yığıb külfəti ilə bərabər oradan uzaqlaşır.
Ay dolanır, il keçir. Kərəm öz sevgilisindən əl çəkmir. Nəhayət,
Qara keşiş onların evlənməsinə icazə verir. Qəlbindəki kinini
gizlədib Kərəm üçün bir toy xalatı tikir və ona deyir:

– Kərəm, oğul, mən sənə çox əzab vermişəm, bağışla. Al bu
xalatı, toy gecəsi qızın yanına getməzdən əvvəl geyinib öz əlinlə
düymələrini açarsan. Ondan sonra qızımla xoşbəxt olarsan.

Toy vurulur. Toy gecəsi Kərəmlə Əsli tək-tənha qalıb birbirinə
sarmaşırlar. Kərəm əl atır ki, xalatın düymələrini açsın, düymələr
Kərəmin əli dəyən kimi öz-özünə açılır, axırıncıya çatanda
təzədən hamısı düymələnir. Kərəm işi başa düşür. Bilir ki, Qara
keşiş nə isə onların başına bir bədbəxtlik gətirəcək. Əsli də Kərəmə
kömək edir. Bu dəfə isə düymələr açılıb Kərəmin sinəsinə düşür.
Kərəm alışıb yanır. Bir göz qırpımında kül olur. Əsli hay-həşir
salır, saçlarını süpürgə eləyib Kərəmin külünü ağlaya-ağlaya yığışdırmağa
başlayır. Həmin küldən bir qığılcım da qalxıb Əslinin
üstünə düşür. O da yanıb külə dönür. Bu vaxt səs-küyə el-oba adamları
tökülüşüb gəlirlər. Otaqda bəylə gəlin əvəzinə ikicə topa kül
tapırlar. Bilirlər ki, bu, Qara keşişin işidir. Hamı göz yaşı töküb
ağlayır, hər iki nakam gənci basdırırlar.

Bir az keçməmiş Qara keşiş də azarlayıb ölür. Onu da Əsli və
Kərəmin yaxınlığında basdırırlar. Nakam gənclərin qəbrinin üstündən
gül kolları bitib bir-birinə sarmaşır, Qara keşişin də qəbrindən
qaratikan boy verib güllərin arasına soxulur. Deyirlər gül kolları
Əsli ilə Kərəmin ruhudur ki, o biri dünyada qovuşmaq istəyirlər.
Qara keşişin ruhu isə qaratikana çevrilib onların qovuşmalarına
mane olmaq istəyir.

Mənbə 

Əsatirlər, əfsanə və rəvayətlər. Bakı, "Şərq-Qərb", 2005. anl.az

Rəvayətlər