Dünyanın yaranması (Çin)
Deyilənə görə, qədimlərdə, Qaosin-vanın hakimiyyəti illərində
qəflətən arvadının qulağı ağrımağa başlayır. Üç il ağrı
kəsmir, yüzlərlə loğman onu müalicə eləməyə çalışır, amma
zəhmətləri hədər gedir. Sonra arvadın qulağından balaca, üç
verşok uzunluğunda, baramaqurduna oxşar qızılı bir qurd çıxdı,
qurdun çıxmasıyla ağrının kəsməsi bir oldu. Knyaginya heyrətə
düşdü, qurdu balqabağın içinə qoyub boşqabla ağzını örtdü.
Kimin ağlına gələrdi ki, boşqabın altındakı qurd gözqamaşdırıcı
dərəcədə parlaq rəngbərəng naxışlı yunla – zərxarayla örtülmüş
qəşəng bir köpəyə çevriləcək? Üstü boşqabla örtülmüş balqabaqda
doğulduğundan köpəyə Panqu adını verdilər. Qaosinvan
Panqunu görüb çox sevindi və gözündən uzağa buraxmadı. Elə bu
vaxt knyaz Fan-van qiyam qaldırdı. Qaosin-van dövlətin taleyindən
narahat oldu, əyanlarına üz tutub dedi: “Fan-vanın başını
mənə gətirən adam tapılsa, qızımı ona verəcəyəm”.

Əyanlar yaxşı bilirdilər ki, Fan-vanın ordusu güclüdü, onu
yenmək çətindi, buna görə də təhlükəyə girişmək istəmirdilər.
Deyilənə görə, Panqu həmin gün saraydan yoxa çıxdı, onun hara
getdiyindən heç kimin xəbəri olmamışdı. Köpəyi bir neçə gün
axtardılar, amma izini-tozunu tapmadılar, Qaosin-van yaman
kədərlənmişdi.

Panqu Qaosin-vanın sarayını tərk edib, birbaş Fan-vanın hərbi
düşərgəsinə yollandı. Köpək Fan-vanı görən kimi quyruğunu
buladı, başını yellədi. Fan-vanın həddi-hüdudu yox idi, əyanlarına
müraciət edərək dedi:

– Qorxuram ki, Qaosin-van tezliklə ölə. Görürsünüz, hətta iti
də onu atıb, qaçıb bizə pənah gətiribdi. Bu, yaxşı əlamətdi, baxarsınız,
biz qalib gələcəyik!

Fan-van bu münasibətlə böyük bir şadyanalıq düzəltdi.
Həmin axşam Fan-van çox içdi, bərk kefləndi və yıxılıb çadırında
yatdı. Panqu fürsətdən istifadə edib gizlicə ona yaxınlaşdı, dişlərini
boğazına ilişdirdi, gəmirib başını qopartdı və geri, saraya
qaçmağa başladı. Sevimli köpəyinin düşməninin başını dişində
tutub saraya qayıtdığını görən Qaosin-van çox sevindi və əmr
elədi ki, köpəyə xırda-xırda doğranmış ət versinlər. Köpək qabı
imsədi, imsəyən kimi də qəmgin-qəmgin otağın bir küncündə
uzandı. Panqu ağzına yemək almırdı, bütün günü uzandığı yerdən
tərpənmirdi, hətta Qaosin-vanın muçquruğuna da məhəl
qoymurdu. Üç gün belə davam elədi.

Qaosin-van bilmirdi ki, nə eləsin, nəhayət, Panqudan soruşdu:

– Ay köpək, niyə yemək yemirsən, mənə məhəl qoymursan?
Doğrudanmı, könlündən qızımı almaq keçir, doğrudanmı, sözümə
əməl eləmədiyimə görə məndən yanıqlısan? Məsələ mənim
sözümə əməl eləməyimdə deyil, axı, köpək insanla evlənə bilməz.

Qəflətən Panqu adam səsiylə dedi:

– Padşah sağ olsun, bunu özünə dərd eləmə, məni yeddi gün
və yeddi gecə qızıl zəngin altında oturt, belə eləsən mən adama
çevrilə bilərəm.

Hökmdar bu sözləri eşidib heyrətləndi, amma köpəyin xahişini
yerinə yetirdi, onun qızıl zəngin altında oturtdu: baxıb görmək
istəyirdi ki, köpək adama çevriləcəkmi.

Birinci gün keçdi, ikinci gün, üçüncü gün... Altıncı gün gəlib
çatdı. Hökmdarın mehriban qızı səbirsizliklə toy gününü gözləyirdi,
qorxurdu ki, köpək acından ölər, sakitcə zəngi qaldırıb
Panquya baxdı. Panqunun bədəni artıq insan bədəninə çevrilmişdi,
başı isə hələ də it başıydı, qızın baxması ilə çevrilmənin
dayanması bir oldu, köpəyin başı insan başına çevrilmədi. Panqu
zəngin altından qaçdı, əyninə paltar keçirdi, hökmdarın qızı isə
başına köpək başına oxşar papaq qoydu. Onlar evləndilər. Sonra
Panqu arvadıyla Cənub dağlarına yollandı, vəhşi dağlar arasındakı
mağarada məskən saldı, buralara hələ insan ayağı dəyməmişdi.
Hökmdarın qızı bahalı və qəşəng paltarını soyundu, əyninə
sadə kəndli paltarı geyindi, səbirlə işləməyə başladı, Panqu isə
hər gün ova çıxırdı. Onlar rahatlıq və xoşbəxtlik içində yaşayırdılar.
Bir neçə ildən sonra onların bir qızı və üç oğlu oldu. 

Günlərin bir günü ər-arvad uşaqları da götürüb qayınataya və qayınanaya
baş çəkmək üçün saraya getdilər. Hələ uşaqlara ad
qoymamışdılar. Qaosin-vandan xahiş elədilər ki, uşaqlara ad qoysunlar.
Böyük oğlan doğulanda boşqaba qoymuşdular, buna görə
də ona Pan – Boşqab adını verdilər, ortancıl oğul doğulanda onu
səbətə qoymuşdular, buna görə də ona Lan – Səbət adını verdilər.
Sonbeşiyə uyarlı ad tapa bilmirdilər. Birdən səma aralandı,
ildırım guruldadı, buna görə də sonbeşiyə Ley – İldırım adını
verdilər. Qız böyüyüb ərsəyə çatdı, onu cürətli bir döyüşçüyə
ərə verdilər, qız ərinin Çjun – Zəng familiyasını qəbul elədi.
Sonralar Pan, Lan, Ley və Çjun nəslinin törəmələri bir-birindən
qız alıb, qız verdilər, onların oğlanlarından və nəvələrindən xalq
yarandı, onların hamısı Panquya ulu əcdad kimi sitayiş edirdilər.

Çin nağılları