Məlik Ducar
Biri varıdı, biri yoxudu, günlərin bir günündə bir padşah varıdı. Bu
padşah yatıb gecə yuxuda gördü ki, bir qız gəlib bunun dizinin üstündə
oturdu. Padşah bu qızı görən kimi, bir könüldən min könülə ona
aşiq oldu. Padşah yuxudan ayılan kimi çox keyfsiz oldu, çox çalışdı ki,
qızı tapsın, amma tapa bilmədi. Padşah divan-dərə işini buraxıb qızı
axtarmağa başladı, ağlamaqdan onun iki gözləri tutulub oturdu evdə.
Günlərin bir günündə padşah bütün şəhər əhlini yığıb, məclis
qurub dedi:

– Ey adamlar, kimdi sizlərdən bir nəfər gedib mənim gözümün
dərmanını gətirsin?

Daşdan, divardan səs çıxdı, bu adamlardan səs çıxmadı. Amma
padşahın iki oğlu varıdı, biri rəiyyət qızından kiçik oğluydu ki, adı da
Məlik Ducar idi, o biri də şah qızından olan böyük oğluydu.
Padşahın böyük oğlu gördü ki, atasının əlindən camı alan yoxdu,
ayağa durub camı əlindən alıb dedi:

– Ata, mən gedirəm.

Atı minib oğlan düz üç həftə yol getdi, gedib bir bulağa çatdı,
gördü ki, burda bir ağac var ki, hər yarpağı bir yorğan kimidi. Padşahın
oğlu bu yarpaqdan dərib, qızıl bulağın suyundan da götürüb gəldi
atasının yanına. Atası ona dedi:

– Oğlum, gəldin, harayacan getmişdin?

Oğlan cavab verdi:

– Qızıl bulağa kimi.

Padşah gülüb dedi:

– Mən axşam çıxıb sübh namazını qızıl bulaqda qılmışam. Bundan
mənim gözümə dərman olmaz.

Padşah məclis çağırdı, bütün arzuman pəhləvanlarını yığıb dedi:

– Kimdi gedib mənim gözlərimin dərmanını tapan?

Yenə də daşdan, divardan səs çıxdı, bu arzuman pəhləvanlarından
səs çıxmadı. Məlik Ducar vəzirə dedi:

– Vəzir, atama de, icazə versin mənə gedib gözünün dərmanını
tapım.

Vəzir padşahın yanına gedib dedi:

– Məlik Ducar getmək istəyir.

Padşah dedi:

– Padşah qızından olan oğlum gedib neynədi ki, rəiyyət qızından
olan oğlum da gedib neynəsin?

Vəzir çox dedi, padşah az eşitdi, axırda padşah razılıq verdi. Məlik
Ducar mehtərxanaya enib gördü ki, burada bir at bağlanıb ki, buna
nə minmək olur, nə də düşmək. İstədi mehtərxanadan çıxsın, at dilə
gəlib dedi:

– Məlik Ducar, getmə, gəl min dalıma.

At yerə əyildi. Məlik Ducar atın dalına minib yola düşdü.
Dərələrdən sel kimi, təpələrdən yel kimi, badeyi-sərsər kimi, ayaq
üzəngidə, diz qabırğada, axşam çıxan Məlik Ducar sübh namazını qızıl
bulaqda qıldı. Ordan da atın minib getdi çatdı bir meşəyə. Atını yancidar
eləyib buraxdı bir çəmənliyə, özü də yatdı.

Xəbəri sizə kimdən verim, qaçaqlardan. Təllin üstündə bir neçə
qaçaq o yana, bu yana baxırdı, gördülər ki, meşənin içində bir at var ki,
onun kimi at heç yerdə ələ düşməz. Qaçaqlar təllindən enib meşəyə
gəldilər, atı tutub apardılar birbaş təllə. Bunlar atı tutub aparmaqda olsunlar,
eşit Məlik Ducardan. Məlik Ducar ayılıb gördü ki, at yoxdu,
çox göz gəzdirdi, axırda atın ləpirini tutub bir baş getdi həmin təllə.
Gördü ki, burda dəsgah var, gəl görəsən. Sonra baxıb gördü ki, burda
bir mehtərxana var. O mehtərxanaya gedib atları o saat açıb qatışdırdı
bir-birinə. Atlar kişnəməyə başladılar. Eşit quldurbaşıdan. Quldurbaşı
arvad xaylağıydı. Səs-küyü eşidəndə qız adamlarına dedi:

– Gedin görün bayırda nə mərəkədi?

Məlik Ducar əlində qılınc durmuşdu, gördü ki, dəstənin qabağı
açıldı. Məlik Ducar əl elədi zülmət qılafına, nərə çəkib, gələnin boynunu
vurdu. Ta otuz səkkizini tamam elədi. İçəridən qız dedi:

– Mehtər Şaban, get gör bu gedənlər niyə qayıtmırlar?

Məlik Ducar əlində qılınc durmuşdu, gördü ki, bir nəfər oğlan
çıxdı bunun qabağına. Mehtər dedi:

– Ey oğlan, əl saxla.

Məlik Ducar dedi:

– Ey oğlan, adın nədi, özün kimsən?

Şaban dedi:

– Adım Şabandı. Özüm də bu mehtərxanada mehtərəm.

Məlik Ducar dedi:

– Ey Şaban, atımdan mənə soraq ver.

Mehtər Şaban dedi:

– Sənin atın burdadı. Görürəm sən igid pəhləvansan, bu saat səni
xanım çağırtdıracaq, səndən xəbər alacaq ki, sən bu adamları nə cür
qırdın? Onda deyərsən ki, bunları yığıb bir-birinin üstə otuz səkkizinin
başını birdən kəsdim. Nəbadə, deyəsən ki, bir-bir kəsdim, yoxsa
quldurbaşı xanımın acığı tutar.

Məlik Ducar dedi:

– Yaxşı, deyərəm.

Eşit xanımdan. Xanım gördü ki, gedən gəlmir, dedi:

– Gedim görüm bunlar harda ilişib qaldı.

Eşiyə çıxıb gördü ki, burda bir oğlan var ki, gözəllikdə, şücaətdə
tayı-bərabəri yoxdu. Quldurbaşı xanım üzünü oğlana tutub dedi:

– Ey oğlan, sən bu arzuman pəhləvanları nə cür öldürdün?

Məlik ducar dedi:

– Xanım, hamısını bir-birinin üstünə yığıb başlarını birdən kəsdim.

Quldurbaşı xanım əlini vurdu Məlik Ducarın dalına, dedi:

– Halal olsun sənə anadan əmdiyin süd!

Bu qalmaqnan Məlik Ducar bir müddət qaldı bu qızın yanında. Bir
gün mehtər Şaban Məlik Ducara dedi:

– Sən hara, bura hara?

Məlik Ducar dedi:

– Xəbər alma, səfərim böyük səfərdi.

Şaban dedi:

– Gəl sən məni özünnən götür.

Məlik Ducar dedi:

– Mənnən sən ayaq tuta biməzsən.

Şaban dedi:

– Mən sənnən ayaq tutaram.

Bu çox dedi, o az eşitdi, axırda Məlik Ducar razı oldu. At minib
düşdülər yola. Az gedib çox dayandılar, çox gedib az dayandılar, gəlib
çatdılar bir ağacın dibinə, oturdular ki, bir az sərinləşdirsinlər. Mehtər
Şaban gördü yerdə bir şey parıldayır, əyilib götürdü, amma Məlik Ducara
demədi.

Hər iki yoldaş at minib düz altı ay yol getdilər, gəlib çatdılar bir
şəhərə, atdan düşüb rahat oldular. Gördülər ki, bu şəhərin tacirləri
padşah üçün sovqat yollayırlar. Məlik Ducar dedi:

– Şaban, heç olmaz ki, bütün şəhər əhli padşah üçün sovqat tutsun,
mən tutmayım?

Ha fikirləşdilər, padşaha layiq bir şey tapmadılar, Şaban dedi:

– Mən gələndə yoldan bir qanad tapmışam, gəl qanadı yollayaq
padşaha. Məlik Ducar qanada baxıb gördü ki, doğrudan da bu gözəllikdə
qanad heç yerdə yoxdu. Bunlar da bu qanadı qızıl məcməyiyə qoyub
padşaha yolladılar. Padşah qanadı görən kimi, tacirlər gətirən matahlar
heç oldu. Padşah şad olub durdu qanada baxmağa. Vəzir gördü ki, bu
qanad evə gələndən sonra hamı gözdən düşdü. Axırda vəzir özü də
gözdən düşdü. Padşah bütün işlərini buraxıb bu qanadla məşğul idi.
Axır vaxtlarda heç vəzirnən də danışmırdı. Vəzir öz-özünə dedi:

– Yaxşı, Məlik Ducar, gör sənin başına nə oyun açacağam?

Bir neçə gündən sonra vəzir gəlib padşaha dedi:

– Qanadın yaxşı qanaddı. Bu qanad evə gələndən bəri görürəm
çox şad olubsan, amma heyf ki, bu qanadın öz quşu yoxdu.

Padşah dedi:

– Ay vəzir, qoy oturmuşuq, oturaq, bu quşu biz indi hardan tapaq?
Elə bu qanad özü də gözəl şeydi.

Vəzir girdi padşahın qılığına dedi:

– Qanad gətirən oğlana əmr etsən, quşu da tapıb gətirər.

Vəzir çox dedi, padşah az eşitdi, axırda padşah yoldan çıxıb dedi:

– Məlik Ducara deyin ki, quşu tapıb gətirsin.

Bu xəbər Məlik Ducara çatan kimi, gəldi Şabanın yanına, dedi:

– Padşah qanadın quşunu da istəyir. Məlik Ducarın atı bu sözü eşidən
kimi dilə gəlib, dedi:

– Get padşaha de, çöldə bir ev tikdirsin, dünyada nə ki yeməli şey
var, o evə qoydursun, sonra gəl, mən yolun sənə deyərəm.

Məlik Ducar padşahın yanına getdi, necə ki, at demişdi, Məlik Ducar
da padşaha dedi:

Padşah əmr elədi çöldə bir ev tiksinlər. Onun içinə dünyada nə ki
yeməli şey var, qoysunlar. Nağıllarda vaxt tez başa gələr, ev tikilib
qurtardı. Hər şey hazırdı. Məlik ducar atın yanına gəlib dedi:

– Ev hazırdı.

At Məlik Ducara dedi:

– Gedərsən həmin yerə, görəcəksən ki, cəmi quşlar gəldi, hərəsi
bir şeyin üstə oturub yeyir. Həmin qanadın quşu da gəlib baldan yeməyə
başlayacaq, onda tutarsan.

Məlik Ducar gəlib evin bir tərəfində gizləndi. Gördü ki, dünyada
nə ki, quş var, gəlib töküldülər bura, hərəsi bir şeyin üstə cumub yeməyə
başladı. Həmin quş da gəlib balın üstə oturdu, başladı baldan
yeməyə. Məlik Ducar quşu tutub padşaha apardı. Vəzir pəncərədən
baxırdı, bir də gördü ki, Məlik Ducar əlində quş gəlir. Vəzir iki əlini
bir-birinə vurub dedi:

– Gəl, köpək oğlu, bu səfər səni elə bir yola yollayım ki, nə izin
tapılsın, nə də tozun.

Məlik Ducar gəlib quşu padşaha verdi. Vəzir baxıb gördü ki, heç
olmasa əvvəl padşah hamıdan qabaq bunun salamını alırdı, amma indi
heç üzünə də baxmaq istəmir. Vəzir gəldi padşahın yanına dedi:

– Qibleyi-aləm, əhvalın necədi?

Padşah başını yuxarı qaldırmayıb dedi:

– Yaxşıdı.

Vəzir baxıb gördü ki, padşah buna heç baxmadı. Elə quşu saxlayıb
dizinin üstə tumarlayır. Vəzir dedi:

– Mal var, dövlət var, quş da ki var, amma bunların bircə şeyi
əskikdi.

Padşah dedi:

– Nə şeyi əskikdi?
Vəzir dedi:

– Qibleyi-aləm, bu quşun sahibi Pəri xanımı gətirmək lazımdı.

Padşah dedi:

– Quş var bəsdi, rəhmətliyin oğlu, indi Pəri xanım hardadı, kim
gedib onu tapacaq?

Vəzir dedi:

– Quşu, qanadı gətirən Pəri xanımı da gedib gətirər.

Padşah dedi:

– Yəqin gətirə bilər.

Padşah adam yolladı Məlik Ducarı əhvalatdan xəbərdar elədilər.
Məlik Ducar atın yanına gəlib dedi:

– Padşah quşun sahibi Pəri xanımı istəyir.

At dilə gəlib dedi:

– Gedib padşaha deyərsən ki, bir kisə əşrəfi boyda qoğal bişirtdirsin,
sonra sənin işin yoxdu.

Xəbər padşaha çatdı ki, Məlik Ducar deyir, bir kisə qoğal bişirtdirsin,
özü də əşrəfi boyda. Padşah əmr elədi qoğal bişirilsin. Qoğal hazır
oldu. Məlik Ducar qoğalı götürüb gəldi atnan Şabanın yanına. At dilə
gəlib dedi:

– Minin dalıma.

Şabannan Məlik Ducar ata minib getdilər. Nağıllarda vaxt tez başa
gəlir. Bunlar gəlib çatdılar bir qapıya. At dedi:

– Məlik Ducar, götür kisəni.

Məlik Ducar kisəni götürdü.

At dedi:

– Gedərsən o görünən qapıya, çatan kimi qapı açılar çıxarsan pilləkənnən
yuxarı. Səni qızlar görən kimi, istəyəcəklər tutub tilsimə
salsınlar. Bacar tez kisəni baş-aşağı çevir. O zaman qızlar başlayacaq
qoğalları yığmağa. Onların başı qarışanda sən də gedib qızı götürüb
gələrsən.

Məlik Ducar getdi, qabağına bir qapı gəldi, qapı açıldı. Məlik
Ducar içəri girib gördü burda o qədər qız var ki, sayı yoxdu. Qızlar
bunu görən kimi, durdular ayağa. Məlik ducar tez kisəni başı aşağı çevirdi.
Qızlar başladılar qoğal yığmağa. Məlik Ducar bunu görən kimi,
yüyürüb Pəri xanımın yanına getdi. Oğlanı görən kim, Pəri xanım dedi:

– Məlik Ducar, quşu neylədin?

Məlik Ducar dedi:

– Quşunu salmışam qəfəsə.

Qız bunu eşidən kimi dedi:

– Məni quşuma yetir.

Bunlar ikiydilər, oldular üç. Ata minib başladılar getməyə. Pəri
xanım dedi:

– Ey Məlik Ducar, düzün de görüm quşu neyləmisən? Düzün deməsən,
səni sallam atdan yerə. De görüm, məni kimə aparırsan?

Məlik Ducar dedi:

– Səbr elə, Allah kərimdi.

At dedi:

– Məlik Ducar, gözlərinizi yumun.

Bunlar hər üçü gözlərini yumdular. Gözlərini açdıqda Məlik Ducargil
baxıb gördülər ki, çatıblar şəhərə.

Pəri xanım şəhərin bir qırağında çadır qurub oturdu. Xəbər gedib
padşaha çatdı ki, qıznan oğlan gəlibdi. Padşah böyük dəstəynən Pəri
xanımın pişivazına gəldi. Padşah qızı görən kimi, bir könüldən min
könülə Pəri xanıma aşiq olub dedi:

– Vəzir, bu qızı gərək alam.

Səhərisi gün vəzir Pəri xanıma elçi gəldi. Pəri xanım dedi:

– Mən razıyam, ancaq padşah özü çox qocadı. Bir hamam tikdirsin,
onun hövzələrinə dəniz atının südünü tökdürüb çimsin, olsun
cavan oğlan, sonra gedim ona.

Vəzir padşahın yanına gəlib dedi ki, bəs qız belə deyir.
Padşah dedi:

– Vəzir, buna tədbir.
Vəzir dedi:

– Məlik Ducarı yolla at südü səfərinə.

Padşah dedi:

– Məlik Ducarı çağırın.

Məlik Ducarın dalınca adam getdi.

Eşit vəzirdən. Vəzir qızı görən kimi, Pəri xanıma aşiq olub dedi:

– Ey dili-qafil, kim bilir Məlik Ducar at südü tapacaq, ya yox. O
gəlincə mən də padşahın başını batırıb, Pəri xanımı alaram.

Bəli, Məlik Ducar gəldi padşahın yanına, padşah ona dedi:

– Gərək dəniz atı südü tapasan.

Məlik Ducar gəlib atının yanına dedi:

– Padşah at südü istəyir.

At dilə gəlib dedi:

– Məlik Ducar, get padşaha deynən poladdan qırx dənə sənin boyuna
köynək tiksin, bir uzun örkən, bir də poladdan bir bıçaq qayırtdırsın,
sonra mən sənə təhərini deyərəm.

Məlik Ducar gedib padşaha dedi ki:

– Poladdan qırx köynək, bir örkən, bir də bıçaq hazır elə.

Padşah Məlik Ducarın dediklərini hazır eləyib verdi. Məlik Ducar
şeyləri götürüb gəldi atının yanına.

At dilə gəlib dedi:

– Ey Məlik Ducar, minərsən dalıma, gedərik filan dəryanın qırağına.
Həmin örkəni bağlarsan boynuma, mən girərəm dənizə. Elə ki,
gördün dənizdə qırmızı köpük əmələ gəldi, onda bil ki, ölmüşəm.
Yox, gördün ki, dənizdə ağ köpük əmələ gəldi, onda bil ki, sağam. O
vaxt bu bıçağı atarsan həmin köpüklənən yerə, örkəni çəkərsən.
Məlik Ducar ata minib getməyə başladı.

Vəzir gördü ki, Məlik Ducar getdi. Aranı xəlvət edib, gəldi qızın
yanına, istədi qapını açıb içəri girsin. Bir də gördü qapıda bir oğlan dayanıb.
Şaban gördü ki, vəzirdi, əl elədi dəyənəyə, vəzirin başına bir
dəyənək vurdu, vəzirin başı yarıldı, qanı axa-axa vəzir gəldi evlərinə.
Səhər vəziri padşah çağırtdırdı, gördü vəzirin başı sarıqlıdı, dedi:

– Vəzir, başına nə olub?

Vəzir dedi:

– Qibleyi-aləm, ayağım sürüşdü, başım yarıldı.

Bu dəfə padşah hazırlaşdı ki, getsin qızın yanına. Şaban gördü ki,
padşah gəlir. Padşahın üzünə elə bir sillə vurdu ki, gözünün altı qapqara
oldu. Padşah qayıdıb getdi. Sabah vəzir gəlib gördü ki, padşahın
gözünün altı qaradı, dedi:

– Qibleyi-aləm, gözünə nə olub?

Padşah cavab verdi:

– Arı sancıb.

Vəzir barmağını dişləyib dedi:

– Yəqin mənim başıma gələndən bunun da başına gəlib.

Bunlar burda qalmaqda olsun, xəbəri verim sizə Məlik Ducardan.
Məlik Ducar gedib çatdı dəryanın qırağına. At vurdu özünü dəryaya.
Məlik Ducar gördü ki, dəryada ağ köpük əmələ gəldi. Tez bıçağı köpüyə
atdı, örkəni çəkdi, at çıxdı kənara. Atın dalınca iki at da gəldi.
Məlik ducar istədi öz atına minsin gördü ki atının dalı xalis yaradı, at
bütün dəridən çıxıb. Məlik Ducar atların birinə minib gəldi Pəri xanı-
mın yanına. Həmin hövzələri at südüynən doldurdular. Padşaha xəbər
getdi ki, gəlsin çimməyə. Vəzir dedi:

– Mən də çimirəm.

Vəzirnən padşah soyunub girdilər hövzə. Bunlar hövzə girən kimi
torpaq oldular.

Məlik Ducar qızı götürüb gəldi həmin şəhərə, padşahın taxtını tapşırdı
camaata, özü də qızı götürüb gəldi birbaş atasının vilayətinə sarı.
Gəlib şəhərin qırağına çatdılar.

Məlik Ducar baxıb gördü ki, şəhərin qapıları bağlıdı. Məlik Ducargil
çadır qurub, qaldılar çöldə. Pəri xanım səhərə kimi burda bir
imarət saldırdı ki, padşahın imarətindən də artıq. Səhər oldu padşaha
xəbər getdi ki, Məlik Ducar gəlib. Padşah dedi:

– Aparın məni oğlumun yanına.

Padşahın əlindən tutub birbaş apardılar Məlik Ducarın yanına. Pəri
xanım gördü ki, padşahın gəlir, tez bir ovuc torpaq atdı padşahın
gözünə. Torpaq padşahın gözünə düşən kimi, gözləri açıldı. Padşah dedi:

– Vəzir, mənim gözlərim bu qızın eşqindən kor olmuşdu, gərək
oğlumu öldürəm bu qızı alam.

Padşah daha oğluynan görüşməyib geri döndü, getdi paytaxtına.
Aşpaza tapşırdı:

– Bir nimçə aş çək, bu zəhəri də tök içinə.

Bu tərəfdən də Məlik Ducara xəbər yolladı ki, bu gün qonaqdı
mənə. Məlik Ducar getmək istəyəndə Pəri xanım ona dedi:

– Gedirsən get, amma atan səni öldürüb məni alacaq. 

Məlik Ducar
getdi atasının yanına, oturub danışdılar. Araya xörək gəldi. Aşpaz bilməyib
Məlik Ducarın nimçəsini qoydu padşahın böyük oğlunun qabağına,
böyük oğlunun aş nimçəsini də qoydu Məlik Ducarın qabağına.
Padşahın oğlu xörəyi yeyən kimi öldü. Padşah peşman oldu. Məlik
Ducar durub xudahafizləşdi. Padşah neçə gün yas saxlayandan sonra
yenə oğlu Məlik Ducarı çağırtdırıb dedi:

– Oğul, sabah ova hazırlaş, səni də aparacağam.

Məlik Ducar gəldi Pəri xanımın yanına. Atası dediyi sözləri ona
nağıl elədi. Pəri xanım dedi:

– Bu dəfə də səni öldürmək istəyir, qorxma, Allah kərimdi.

Səhər padşah durub Məlik Ducara adam yolladı ki, hazırlaşsın.
Pəri xanım dedi:

– Məlik Ducar, bu tulanı da özünnən apar, sənə kömək elər.

Padşah qoşun götürüb çölə çıxdı. Su tapılmayan bir yerdə çadır
qurdular. Məlik Ducar gedib ovladı: durdular kabab bişirməyə. Padşah
Məlik Ducarın xörəyinə o qədər duz qatmışdı ki, ta yemək olmurdu.
Məlik Ducar kababdan bir-iki tikə yeyib, gördü ki, susuzluqdan alışıb
yanır, dedi:

– Mənə su.

Ona dedilər:

– Su filan təllin dibində var, get orda içərsən.

Məlik Ducar yola düşüb təllə tərəf getməyə başladı. Tula da bunun
dalınca düşdü. Padşah bütün çeşmələri bağlatmışdı. Həmin təllin ətəyində
bir çeşmə vardı ki, orada bir imansız qarı qoymuşdu. Padşah qarıya
tapşırmışdı ki, Məlik Ducar gəlib su istəsə, deyərsən: “gözünün
birini ver, bir qurtum su verim”. Məlik Ducar gəlib çeşməyə çatdı, qarıdan
su istədi. Qarı dedi:

– Gözünün birini qoy çıxardım, bir qurtum su verim.

Məlik Ducar razı oldu. İmansız qarı Məlik Ducarın gözlərini çıxardıb
ona su verdi. Tula gördü ki, Məlik Ducarın gözləri çıxıb düşdü
yerə, tula tez gözləri götürüb qoydu dilinin altına. Məlik Ducar oldu
kor. Bir-iki gün burda qaldılar, tula gördü ki, Məlik Ducar yaman
acıyıb, durub getdi görsün nə tapar. Tula belə getməkdə olsun, eşit iki
göyərçindən. Bunlar qanad-qanada verib endilər bulaqdan su içsinlər.
Gördülər burda bir adam var. Göyərçinlərin böyüyü dedi:

– Bacılı-bacılı, tanıyırsan bu oğlanı?

O biri dedi:

– Yox, tanımıram.

Böyük göyərçin dedi:

– Bu Məlik Ducardı, atası bunun gözlərini çıxartdırıb.

Göyərçin dedi:

– Bəs yazıq burda qalıb neyləyəcək?

Göyərçin dedi:

– Ey Məlik Ducar, yatmısan ayıl, ayıqsan eşit. Biz ki, burdan qalxdıq,
ayağımızın altından bir yarpaq düşəcək, o yarpağı götürüb saxlarsan,
ya öz gözünü, ya da bir cüt qoyun gözü taparsan, o gözləri qoyarsan
gözünün içinə, yarpağı əzib suyundan çəkərsən gözünə, gözlərin sağalar.

Quşlar uçub getdi. Bunların ayağının altından bir yarpaq düşdü.
Məlik Ducar əlini yerə sürtüb yarpağı tapdı. Eşit tuladan.
Tula gedirdi, gördü ki, bir qarı yayma bişirir. Qarının başı qarışanda
tula dəstərxandan bir yaymanı götürüb qaçdı. Qarı bir vaxt xəbər
tutub gördü ki, yayma yoxdu. Bir o yana, bir bu yana baxıb gördü ki,
tula yaymanı alıb dişinə aparır. Qarı işini-gücünü qoyub, tulanın dalınca
düşdü. Tula getdi, bu getdi. Axırda tula özünü yetirdi Məlik Ducara,
yaymaları qoydu onun dizinin üstünə. Məlik Ducar gördü dizi yanır,
əlini sürtüb gördü ki, yaymadı. Tez götürüb yedi. Qarı özünü yetirib
gördü ki, burda bir oğlan oturub, gözləri kordu. Qarı xəbər aldı:

– Ey oğlan, burda niyə oturubsan?

Məlik Ducar başına gələni danışdı, sonra yarpağı çıxardıb qarıya
uzatdı, dedi:

– Bir cüt qoyun gözü tap, bu yarpağı əz, sıx, suyunu çıxart çək
gözümə.

Qarı yarpaqları aldı, istədi gedib qoyun gözü tapsın, tula dilinin altından
Məlik Ducarın gözlərini yerə saldı. Qarı əyilib Məlik Ducarın
gözlərini götürdü, qoydu yerinə. Yarpağı əzib suyunu çəkdi gözlərinə,
o saat gözləri oldu anadangəlmə. Bunlar burdan durub getməkdə olsunlar.
Xəbəri sizə kimdən verim, padşahdan. Padşah Pəri xanımı gətirməyə
qoşunu qoşun dalınca yollayırdı, amma Şabannan bacara bilmirdi.
Mehtər Şaban Pəri xanımın qapısını kəsdirib durmuşdu. Gələn
qoşunu qırıb geri qaytarırdı.

Bir gün Məlik Ducar gəlib şəhərin kənarında durdu; gördü ki,
Şaban qoşunu çin kimi biçir. Tez özünü meydana yetirdi, qılıncı sıyırıb
qoşunun canına düşdü. Pəri xanım gördü ki, meydanda bir oğlan
var, Şabandan da artıq vuruşur. Qız tez aşağı düşüb özünü yetirdi meydana,
gördü ki, Məlik Ducardı, özü də sağ-salamatdı. Pəri xanım sevindiyindən
heç bilmədi nə eləsin. Xəbər yolladı Şabana ki, qorxmasın
Məlik Ducar gəlibdi. Şabanın dizinə qüvvət gəldi. Hər ikisi qoşunu
qıra-qıra gəlib girdilər şəhərə. O qədər adam qırıldı ki, şəhəri qan
basdı. Məlik Ducar özünü yetirdi atasına. Atası bunu görən kimi, ona
tərəf gəldi. Məlik Ducar dedi:

– Ata, necəsən?

Padşah başını aşağı saldı. Məlik Ducar atasını taxtdan saldı, sonra
atasını da, vəzirin də bağladı qatırın quyruğuna. Qatıra bir-iki çəkdi,
qatır bunları başladı o yana, bu yana çırpmağa, hər tikəsi bir kolda
qaldı. Bundan sonra Məlik Ducar, Pəri xanımı bir də mehtər Şabanı
götürüb gəldi şəhərə. Qırx gün, qırx gecə toy elədi. Padşahın nə ki, tərəfdarları
vardı hamısının boynunu vurdurdu. Məlik Ducar başladı bu
şəhərdə ədalətnən padşahlıq etməyə. Onlar keyf çəkib yerə keçdilər,
siz də burada var olun.

Azərbaycan nağılları