"Əkinçi", 18 dekabr 1875, №11/Əkin və ziraət xəbərləri
Bizim Petrovski akademiya bir böyük məktəbxanadır ki, əkin və ziraət,
maldarlıq və meşə saxlayıb becərmək elmlərin təlim edir. Akademiyanın öz
yerində meşələri, əkin yerləri və malları var ki, oxuyanlar elmləri oxumaqdan
savayı özləri əkin əkib, meşə saxlayıb, maldarlıq etsinlər.

Bu səfər bizim mallar saxlanmaqdan danışaq: Akademiyanın 200 baş malı
var ki, bu halda qış olduğuna onları tövlədə saxlayıblar. Tövlə bir mərtəbə daş
evdir, onun ortasında uzunlamasına iki cərgə axurlar qayrılıb və axurların arasında
dəmiryolu qayrılıb ki, bir fəhlə əlində ərradə, o yol ilə gedib-gələ bilsin. Tövlənin
axur olan yerləri, yəni ortası hündür, amma divarların yanı bir az alçaqdır ki, malların nəcisi və sidiyi axıb oraya getsin.

Hər bir malın öz yeri və axuru var, onları zəncir ilə üz-üzə bağlayıb, 8 ay ki
bizim qışdır, saxlayırlar. Bir fəhlə əlində ərradə axurların arası ilə gedib hər gündə
5 dəfə mallara yem verir: sübh saəti-rusi həştdə, onda və on birdə, günortadan
sonra saat dörddə və altının yarısındə. Əvvəl dəfə quru ot ya saman, ikinci dəfə su
buğunda saxlanmış yem.

Bu yemi belə qayırırlar: kələm və zələx yarpaqlarını bir böyük qazana qatqat
yığıb üstə maşın ilə doğranmış zələx, yerkökü töküb onun üstə kəpək töküb
qazanı doldurub üstə bir az duz səpib ağzını bərkidirlər. Sonra bir qeyri qazanda su
qaynadıb onun buğunu novça ilə əvvəlinci qazana aparıb, o buğun içində yemi bir
gecə saxlayıb sübh saat onda mallara verirlər. Üçüncü dəfə genə ot ya saman,
dördüncü dəfə genə su buğunda saxlanmış yem, beşinci dəfə genə ot ya saman.
Bəzi vaxtda saat on ikidə mallara turş yem verirlər. Turş yemi belə
qayırırlar: kələm və zələx yarpaqların hər birin bir əlahiddə quyuda turşudurlar,
quyunun uzunu iki sajm, eni və dərinliyi bir sajmdır. Onun dibini və yanlarını taxta
ilə tutublar ki, yağış suyu ona dolmasın və yarpaqların suyu oradan çıxmasın. Hər
bir ərradə yarpağa bir girvənkə duz səpib quyunu doldurub üstün torpaqlayırlar.
Belə saxlanmış yarpaqları iyirmi gündən sonra mallara vermək olur.

Malları iki dəfə suluyurlar: bir sübh saat səkkizdə və bir də günorta saat
üçdə. Hər səfər qaynanmış və kəpəyə qarışmış su verirlər. Malları hər gündə iki
dəfə çotka və qaşov ilə təmiz edib, iki dəfə də onların altının otlarını dəyişdirirlər.

Moskva şəhərində noyabrın 7-də 

Nəcəf Vəzirzadə

Əkin və ziraət xəbərləri