Kitabi-Dədə Qorqud/Basat Dəpəgəzi öldürdügi boyı bəyan edər, xanım, hey!
BASAT DƏPƏ6GÖZİ ÖLDÜRDÜGİ BOYI BƏYAN EDƏR, XANIM, HEY!
7 Məgər, xanım, bir gün Oğuz oturarkən üstinə yağı gəldi. 8 Dün içində ürkdi, köçdi. Qaçub gedərkən Aruz 9 qocanın oğlancığı düşmiş, bir aslan bulup götürmiş, 10 bəsləmiş. Oğuz genə əyyamla gəlüb, yurdma qondı. Oğuz 11 xanın ilqıçısı gəlüb xəbər gətürdi. Aydır: “Xanım, sazdan 12 bir aslan çıqar, at urar, apul-apul yüriyişi adam kibi. 13 At basuban, qan sümürər”.
D214 Aruz aydır: “Xanım, ürkdigimiz 1 vaqtm düşən mənim oğ- lancığımdır, bəlkə?” - dedi. Bəglər bindilər. 2 Aslan yatağı üzərinə gəldilər. Aslanı qaldırıb oğlanı 3 tutdılar. Aruz oğlanı alub evinə gətürdi. Şadılıq 4 etdilər. Yemə-içmə oldı. Amma oğlanı nə qədər götürdilərsə, durmadı, 5 gerü aslan yatağına vardı. Gerü tutub gətürdilər.
Dədəm Qorqud 6 gəldi. Aydır: “Oğlanım, sən insansan. Heyvanla müsahib 7 olmağıl! Gəl, yaxşı at bin. Yaxşı yigitlər ilə eş yort! - 8 dedi. - Ulu qardaşın adı Qıyan Selcikdir. Sənin 9 adın Basat olsun! Adını mən verdim, yaşunı Allah 10 ver- sün!” - dedi. Oğuz bir gün yaylaya köçdi. Aruzun 11 bir çobanı vardı. Adma Qonur qoca Sarı çoban 12 deyərlərdi*. Oğuzun önincə bundan əvvəl kimsə köçməzdi.
D215 13 Uzun binar diməklə məşhur bir binar vardı. Ol binara 1
pərilər qonmışdı. Nagahandan qoyun ürkdi. Çoban ərkəcə 2 qa- qıdı, ilərü vardı. Gördi kim, pəri qızları qanat 3 qanada bağlamışlar, uçarlar. Çoban kəpənəgini üzərlərinə 4 atdı. Pəri qızının birini tutdı. Tama edüb, dərhal 5 cima eylədi. Qoyun ürkməgə başladı. Çoban qoyunun 6 öninə səgirtdi. Pəri qızı qanat urub uçdı. 7 Aydır: “Çoban, yil tamam olıcaq məndə əmanətin var, gəl, al! - 8 dedi. - Amma Oğuzun başına zaval gətürdün”, - dedi.
9 Çobanın içinə qorxu düşdi. Amma qızın dərdindən 10 bənizi sarardı.
Zamanla Oğuz genə yaylaya köçdi. 11 Çoban genə bu binara gəldi. Genə qoyun ürkdi. Çoban ilərü 12 vardı. Gördi kim,
 Ensiklopediyada “derlərdi” getmişdir. - Red.
^“sB125gK**-
bir yığanaq yatur, yıldır-yıldır yıldırır. 13 Pəri qızı gəldi. Ay- D216 dır: “Çoban, əmanətin gəl, al! Amma 1 Oğuzun başına zaval gətürdün!” - dedi. Çoban bu 2 yığanağı görcək ibrət aldı. Ge- rü döndi. Sapan 3 daşma tutdı. Urduqca böyüdi. Çoban yığanağı 4 qodı qaçdı, qoyun ardına düşdi.
Məgər ol dəm Bayındır 5 xan bəglər ilə seyrana yetmişlərdi. Bu binarın üzərinə gəldilər. 6 Gördilər kim, bir ibrət nəsnə yatur, başı-göti bəlürsiz. 7 Çevrə aldılar. Endi bir yigit bunı dəpdi. Dəpdikcə böyüdi. 8 Bir qaç yigit dəxi endilər, dəpdilər. Dəp- diklərincə böyüdi. 9 Aruz qoca dəxi enüb dəpələdi, mahmuzı to- qundı. 10 Bu yığanaq yarıldı, içindən bir oğlan çıqdı. Gövdəsi 11 adam, dəpəsində bir gözi var. Aruz aldı bu oğlanı 12 ətəginə sardı. Aydır: “Xanım, munı mana verin, oğlum Basatla 13 yaşlı- yayın!” - dedi. Bayındır xan “Sənin olsun!” - dedi.
D217 1 Aruz Dəpəgözi aldı, evinə gətürdi. Buyurdı, bir dayə 2
gəldi. Əmcəgini ağzına verdi. Bir sordı, olanca südin 3 aldı. İki sordı, qanın aldı. Üç sordı, canın 4 aldı. Bir qaç dayə gətürdi- lər, həlak etdi. Gördilər 5 olmaz, “Süd ilə bəsliyəlim” - dedilər. Gündə bir qazan süd yetməzdi. 6 Bəslədilər, böyüdi, gəzər oldı. Oğlancıqlarla oynar oldı. 7 Oğlancıqların kiminün bumın, kiminün qulağın yeməgə başladı. 8 Əlhasili, ordı bunun ucm- dan qatı incindilər. Aciz 9 qaldılar. Aruza şikayət edüb ağlaşdılar. Aruz, Dəpə10gözi dögdi-sögdi, yasaq eylədi, esləmədi. Axır 11 evindən qodı.
Dəpəgözin pəri anası gəlüb oğlının 12parmağına bir yüzük keçür- di. “Oğul, sana ox batmasun, 13 tənüni qılıc kəsməsün!” - dedi.
D218 Dəpəgöz Oğuzdan çıqdı, 1 bir yuca dağa vardı. Yol kəsdi, adam aldı, böyük 2 hərami oldı. Üzərinə bir qac adam göndərdilər. Ox atdılar, 3 batmadı. Qılıc urdılar, kəsmədi. Sügüylə sancdılar, 4 ilmədi. Çoban-çoluq qalmadı, həb yedi. Oğuzdan 5 dəxi adam yeməgə başladı. Oğuz yığılub üzərinə vardı. 6 Dəpəgöz görüb qaqıdı. Bir ağacı yerindən qopardı. 7 Atub əlli-altmış adam həlak eylədi. Alplar başı Qazana 8 zərb urdı, - dünya başına dar oldı.
Qazanın qardaşı 9 Qaragünə Dəpəgöz əlində zəbun oldı. Dözən oğlı 10 Alp Rüstəm şəhid oldı.
•Aaf#l 126 SIS**-
Uşun qoca oğlı kibi 11 pəhlivan əlində şəhid oldı. Aruq candan iki 12 qanndaşı Dəpəgöz əlində həlak oldı. Dəmür donlı D219 13 Mamaq əlində həlak oldı. Bığı qanlu Bügdüz Əmən 1 əlində
zəbun oldı. Ağ saqallu Aruz qocaya qan qusdurdı. 2 Oğlı Qıyan Selcügün ödi yarıldı. Oğuz Dəpəgözə 3 kar qılmadı, ürkdi qaçdı. Dəpəgöz çevürüb, önin 4 aldı. Oğuzı salı vermədi, gerü yerinə qondurdı. 5 Əlhasil, Oğuz yedi kərrə ürkdi. Dəpəgöz önin alub, 6 yedi kərrə yerinə gətürdi. Oğuz Dəpəgöz əlində tamam zəbun 7 oldı. Vardılar, Dədə Qorqutı çağırdılar. Anunla danışdılar. 8 “Gəlün, kəsim kəsəlüm!” - dedilər.
Dədəm Qorqudı Dəpəgözə göndərdilər. 9 Gəldi, salam verdi. Aydır: “Oğul, Dəpəgöz, Oğuz əlündə 10 zəbun oldı, bunaldı. Ayağın toprağma məni saldılar. 11 Sana kəsim verəlim, deyərlər”*, - dedi. Dəpəgöz aydır: “Gündə 12 altmış adam verin yeməgə!” - dedi. Dədə Qorqut aydır:
“Bu vəchlə 13 sən adam qomaz, dükədərsən, - dedi. - D220 Amma gündə iki adam ilə 1 beş yüz qoyun verəlim!” - dedi.
Dədə Qorqud böylə digəc 2 Dəpəgöz aydır: “Xoş, öylə olsun! Əvət, həm mana iki 3 adam verin, yeməgüm bənim bişür- sün, mən yiyəyim!” - dedi.
Dədə 4 Qorqud döndi, Oğuza gəldi. Aydır: “Bunlu qoca ilə 5 Yapağlu qocayı Dəpəgözə verün, aşın pişürsün!” - dedi. 6 “Və həm gündə iki adam ilə beş yüz qoyun istədi”, - dedi. Bunlar 7 dəxi razı oldı. Dört oğlı olan birin verdi, 8 üçi qaldı. Üç olan birin verüb iki qaldı. 9 İki olan birin verdi, biri qaldı.
Qapaqqan derlər, 10 bir kişi var idi. İki oğlı var idi. Bir oğlın verüb, 11 biri qalmış idi. Gerü növbət dolanub, ana gəlmişdi. Anası 12 fəryad edüb ağladı, zarlıq eylədi. Məgər, xanım, Aruz oğlı 13 Basat ğəzaya getmiş idi. Ol məhəldə gəldi. D221 Qancıq aydır: 1 “Basat şimdi aqından gəldi. Varaym, bolay ki,
mana bir 2 əsir verəydi, oğlancığım qurtaraydım”, - dedi.
Basat altunlu 3 günlügin tiküb oturur ikən gördilər ki, bir xatun kişi 4 gəlür. Gəldi içəri Basata; girdi, salam verdi, ağladı. 5 Aydır:
Avcına sığmayan əlüklü oğlı,
Ərdil təkə buynuzından 6 qatı yaylı,
-*«|s§8127SK**-
D222
D223
İç Oğuzda, Daş Oğuzda adı bəllü,
Aruz 7 oğlı xanım Basat, mana mədəd! - dedi.
Basat aydır: “Nə dilərsən?” 8 Qancıq aydır: “Yalançı dünya yüzində bir ər qopdı. Yaylammda 9 Oğuz elin qondurmadı. Qara polad uz qılıclar kəsən 10 qılını kəsdirmədi. Qarğu cida oynadanlar ildirəmədi. 11 Qayın oxı atanlar kar qılamadı. Alplar başı Qazana bir zərb 12 urdı. Qardaşı Qaragünə əlində zəbun oldı. Bığı 13 qanlu Bügdüz Əmən əlində zəbun oldı. Ağ saqallu baban 1 Aruza qan qusdurdı. Meydan yüzində qardaşın Qıyan 2 Selcik ödi sındı, can verdi. Qalın Oğuz bəglərin 3 dəxi-kimini zəbun edüb, kimini şəhid eylədi. Yedi 4 qatla Oğuzı yerindən sürdi. “Kəsim” dedi, kəsdi. 5 Gündə iki adam, beş yüz qoyun istədi. Bunlu qoca 6 ilə Yapağlu qocayı ana xiz- mətkar verdilər. Dört oğlı 7 olan birin verdi. Üç olan birin verdi. İki 8 olan birin verdi. İki oğlancığım vardı. Birin 9 verdim, biri qaldı. Çevrildi, növbət gerü - mana gəldi. 10 Anı dəxi is- tərlər. “Xanım, mana mədəd!” - dedi.
11 Basatın qarannulu gözləri yaşla doldı. Qarındaşıyçun soy- lamış, 12 görəlim, xanım, nə soylamış, aydır:
Qıran yerdə tikilmiş 13 otaxların O zalım yıqdırdı ola, qardaş!
Yügrək 1 olan atlarun tavlasından O zalım seçdirdi ola, 2 qardaş!
Bisərək-bisərək dəvələrin qatarından O zalım 3 ayırdı ola, qardaş!
Şülənində qırduğun qoyunun O zalım 4 qırdı ola, qardaş!
Güvəncimlə gətürdügün gəlincügün O zalım 5 səndən ayırdı ola, qardaş!
Ağ saqallu babamı
“Oğul” deyü ağlatdın ola, qardaş!
Ağca yüzlü anamı
sızlatdın 7 ola, qardaş!
Qarşu yatan qara dağım yüksəgi, qardaş!
8 Aqındılı görklü suyumun daşqunı qardaş!
Güclü 9 belim qüvvəti,
qarannu gözlərümün aydını, qardaş!
^*SB128SK**-
D224
D225
“Qardaşımdan 10 ayrıldım!” deyü çoq ağladı, zarlıq qıldı. Ol xatun 11 kişiyə bir əsir verdi. “Var, oğlum qurtar!” - dedi.
12 Xatun aldı gəldi, oğlı yerinə verdi. Həm “oğlun 13 gəldi!” deyü Aruza muştladı. Aruz sevindi. Qalın Oğuz bəglər ilə 1 Basata qarşu gəldi. Basat babasının əlin öpdi. 1 2 Ağlaşdılar, bozlaşdılar.
Anasının evinə gəldi. 3 Anası qarşu gəldi. Oğlancuğmı quc- dı. Basat anasının əlin 4 öpdi. Görüşdilər, bozlaşdılar. Oğuz bəg- ləri dərildi. 5 Yemələr-içmələr oldı. Basat aydır: “Bəglər, qardaş uğrına 6 Dəpəgöz ilə buluşuram. Nə buyurursız?” - dedi.
Qazan bəg 7 8 burada soylamış, görəlim, xanım, nə soylamış! Aydır:
8 Qara əvrən qopdı Dəpəgöz,
Ərş yüzində çevirdim, alımadım, 9 Basat!
Qara qaplan qopdı Dəpəgöz,
Qara-qara dağlarda 10 çevirdim, alımadım,
Basat!
Qağan aslan qopdı Dəpəgöz,
11 Qalın sazlarda çevirdim, alımadım, Basat!
Ər olsan, 12 yeg.
Olsan, mərə, mən Qazanca olmayasan, Basat! - dedi.
13 Ağ saqallu babanı ağlatmağıl!
Ağ birçəklü ananı bozlatmağıl!
1 Basat aydır: “Əlbətdə, varıram!” Qazan aydır: “Sən bi- lürsən”.
2 Babası ağladı, aydır: “Oğul, ocağım issüz qoma, kərəm 3
eylə, varma!” - dedi.
Basat aydır: “Yoğ, ağ saqallu əziz 4 baba, varıram”, - dedi.
Esləmədi, biləgindən bir tutam ox 5 çıqardı, belinə soqdı. Qı-
lıcm həm quşandı. 6 Yayın qarusına bıraqdı. Ətəklərin qıvırdı.
Babasmın-7anasmın əlin öpdi, halallaşdı, “xoş qalun!” - dedi.
8 Dəpəgöz olduğı Salaxana qayasına gəldi. Gördi 9 Dəpəgöz günə qarşu arxasın vermiş. Yalnuz çəkdi 10 belindən bir ox çıqardı.
Dəpəgözün yağrına bir ox 11 urdı. Ox keçmədi, paralandı. Bir dəxi atdı. Ol 12 dəxi para-para oldı. Dəpəgöz qocalara ayıtdı: “Bu 13 yerin sinəgi bizi üşəndirdi!” - dedi.
-«*s§iä 1298K**-
D226 Basat bir dəxi 1 atdı. 01 dəxi paralandı, bir parası Dəpəgözün 2 öninə düşdi. Dəpəgöz sıçradı baqdı: Basat gördi. 3 Əlin- əlinə çaldı, qas-qas güldi. Qocalara aydır: “4 Oğuzdan yenə bizə bir türfəndə quzı gəldi”, - dedi. Basatı 5 öninə qatdı, tut- dı. Boğazdan salındırdı. Yatağına 6 gətürdi. Ədüginin quncına soqdı. Aydır: “Mərə qocalar, 7 ikindü vaqtı munı mana çevi- rəsiz, yiyəm”, - dedi. Yenə uyıdı.
8 Basatın xəncəri vardı. Ədügini yardı, içindən çıqdı. 9 Aydır: “Mərə qocalar, munın ölümi nədəndir?” Ayıtdılar: “Bil- məziz. 10 Amma gözündən ğeyri yerdə ət yoqdur”, - dedilər. Basat Dəpə11gözün başı ucma gəldi. Qapaq qaldırdı. Baqdı 12 gördi kim, gözi ətdir. Aydır: “Mərə qocalar, sügüligi ocağa 13 D227 qon, qızsun!” - dedi. Sügüligi ocağa bıraqdılar, qızdı. 1
Basat əlinə aldı. Adı görklü Məhəmmədə salavat gətürdi. 2 Sügüligi Dəpəgözün gözinə eylə basdı kim, Dəpəgözün 3 gözi həlak oldı. Şöylə nərə urdı, hayqırdı 4 kim, dağ və daş yangu- landı. Basat sıçradı, qoyun 5 içinə mağaraya düşdi. Dəpəgöz bildi kim, Basat mağara6dadır. Mağaranın qapusm alub, bir ayağın qapunın bir yanma, 7 birin dəxi bir yanına qodı. Aydır: “Mərə qoyun başları ərkəc, 8 bir-bir gəl, keç!” - dedi. Bir-bir gəlüb keçdi. Hər birinin başların 9 sığadı. “Toğlıcıqlar, dövlətim saqar qoç, gəl, keç!” - dedi. Bir 10 qoç yerindən qalqdı, gərinüb sündi. Dəfi Basat qoçı 11 basub boğazladı, dərisini yüzdi, quyruğıyla başını 12 dəridən ayırmadı: içinə girdi. Basat Dəpəgözün öninə D228 13 gəldi. Dəpəgöz də bildi kim, Basat dəri içindədir. 1 Aydır:
“Ay saqar qoç, mənim nerədən həlak olacağım bildin? 2 Şöylə çalayım səni mağara divarına kim, quyruğun mağarayı 3 yağla- sun!” - dedi. Basat qoçun başını Dəpəgözün 4 əlinə sundı. Dəpəgöz buynuzmdan bərk tutdı. Qaldırıcaq 5 buynuz dəriylə əlində qaldı. Basat Dəpəgözün budı 6 arasından sıçrayub çıqdı. Dəpəgöz buynuzı götürüb 7 yerə çaldı. Aydır: “Oğlan qurtul- dunmı?” Basat aydır: “Tanrım 8 qurtardı”. Dəpəgöz aydır: “Mərə oğlan, al şol barmağımda9kı yüzügi, parmağına taq, sana ox və qılıc kar eyləməsün” 10 Basat aldı, yüzügi parmağına ke- çürdi. Dəpəgöz aydır: 11 “Oğlan, yüzügi alub taqındınmı?” Basat aydır: “Taqındım”. 12 Dəpəgöz Basatın üzərinə qodı, xəncərlə çaldı-kəsdi, 13 sıçradı gen yerdə durdı. Gördi kim yüzük D229 genə 1 Dəpəgözün ayağı altında yatur.
-*«|s§8130SK**-
Dəpəgöz aydır: “Qurtuldunmı?” 2 Basat aydır: “Tanrım qurtardı”.
Dəpəgöz aydır: “Oğlan, 3 şol günbədi gördünmi?” Aydır: “Gördüm”. Dəpəgöz aydır: “Mənim 4 xəzinəm var. Ol qocalar almasunlar. Var, möhürlə!” - dedi. Basat 5 günbəd içinə girdi. Gördi kim, altun-aqça yığılmış. Baqaraq 6 kəndözin unıtdı. Dəpəgöz günbədin qapusm aldı. Aydır: 7 “Günbədə girdin- mi?” Basat aydır: “Girdim”. Dəpəgöz aydır: “Şöylə çalayım 8 ki, günbədlə dardağan olasan”, - dedi. Basatın dilinə 9 bu gəldi kim, “La ilahə illallah, Məhəmməd rəsulallah!” - dedi. Dedi, 10 həman dəm günbəd yarıldı, yedi yerdən qapu açıldı. Birindən 11 daşra gəldi.
Dəpəgöz günbədə əlin soqdı. Eylə 12 qaçdı kim, günbəd zirü zəbər oldı. Dəpəgöz aydır: “Oğlan, 13 qurtuldunmı?” Basat D230 aydır: “Tanrım qurtardı”, - dedi. Dəpəgöz 1 aydır: “Sana ölüm yoğ imiş! Şol mağarayı gördünmi?” Basat 2 aydır: “Gördüm”. Aydır: “Anda iki qılıc var; biri qmlu, biri 3 qmsuz. Ol qınsuz kəsər mənim başımı. Var, gətür, mənim başumı 4 kəs!” - dedi. Basat mağara qapusma vardı. Gördü bir 5 qınsuz qılıc durmaz: enər, çıqar. Basat aydır: “Mən muna bi6təkəllüf yapışmayım”, - deyüb kəndü qılıcın çıxardı, tutdı. İki 7 para böldi. Vardı, bir ağac gətürdi, qılıca tutdı. 8 Anı dəxi iki para eylədi. Pəs yayını əlinə aldı. Oxla 9 ol qılıc asılan zənciri urdı. Qılıc yerə düşdi,10 kömüldi. Kəndü qılıcın qınına soqdı. Balçağmdan ol 11 qılıcı bərk tutdı. Gəldi, aydır: “Mərə Dəpəgöz, necəsən?” - 12 dedi. Dəpəgöz aydır: “Mərə oğlan, daxı ölmədinmi?” Basat 13 aydır: D231 “Tanrım qurtardı”. Dəpəgöz aydır: “Sana ölüm yoğ imiş!” - 1
dedi. Çağırub Dəpəgöz soylamış, görəlim, nə soylamış, 2 aydır:
Gözüm, gözüm yalnuz gözüm!
Sən yalnuz gözlə
mən 3 Oğuzı sındırmışdım.
Ala gözdən ayırdın, yigit məni!
Datlu 4 candan ayırsun Qadir səni!
Eylə kim mən çəkərəm göz bunını,
5 Hiç yigidə verməsün Qadir Tanrı göz bu güni! - dedi.
6Dəpəgöz genə aydır:
Qalarda-qoparda yigit,
yerin nə yerdir?
7 Qarannu dün içində yol azsan,
umun nədir?
Qaba ələm 8 götürən xanınuz kim
qırış güni öndin?
Ağ saqallu baban 9 adı nədir?
Alp ərən ərdən adın
yaşurmaq eyib olur,
10 Adın nədir, yigit, degil mana! - dedi.
Basat Dəpəgözə soylamış, 11 görəlim, xanım, nə soylamış:
Qalarda-qoparda yerim Günortac!
12 Qaranu dün içrə yol azsam,
umum Allah!
Qaba aləm götürən 13 xanımız -
Bayındır xan!
Qırış güni öndin dəpən alpımız D232 Salur 1 oğlı Qazan!*
Atam 2 adın sorar olsan, - Qaba Ağac!
Anam adın deyərsən, - Qağan Aslan!
Mənim adım sorarsan, - Aruz 3 oğlı Basatdır, - dedi.
Dəpəgöz aydır: “Əmdi qardaşuz, 4 qıyma mana!” - dedi. Basat aydır:
Mərə qavat! Ağ saqallu babamı 5 ağlatmışsan,
Qarıcıq ağ birçəklü anamı bozlatmışsan.
Qarındaşım 6 Qıyam öldürmişsən.
Ağca yüzlü yengəmi dul eyləmişsən.
7 Ala gözlü bəbəklərin öksüz qomışsan.
Qormıyam səni,
Qara 8 polad uz qılıcım dartmayınca,
 Katib “Ulaş oğlu Salur Qazan” yazmaq istəmişdir.
D233
D234
Qafalu-börklü başın kəsməyincə,
9 Alca qanın yer yüzinə tökməyincə,
Qardaşım Qıyanın qanın almayınca?
10 Qomazam! - dedi.
Dəpəgöz dəxi burada soylamış, aydır:
Qalqu11banı yerimdən duram, deyərdim.
Qalın Oğuz bəglərindən əhdim 12 bozam, deyərdim. Yenidən toğanın qıram, deyərdim.
Bir gəz adam 13 ətinə doyam, deyərdim.
Qalın Oğuz bəgləri üzərimə
yığılub gələ, 1 deyərdim.
Qaçubanı Salaxana qayasına girəm, deyərdim.
Ağır mancılaq 2 daşla atam, deyərdim.
Enüb daş başıma düşübən öləm, 3 deyərdim.
Ala gözdən ayırdın, yigit, məni!
Datlu candan 4 ayırsun Qadir səni! - dedi.
Dəpəgöz bir dəxi soylamış, aydır:
5 Ağ saqallu qocaları çoq ağlatmışam.
Ağ saqalı, qarışı 6 tutdı ola, gözüm, səni?
Ağ birçəklü qancıqları 7 çoq ağlatmışam.
Gözi yaşı tutdı ola, gözüm, səni?
Bığçağı 8 qararmış yigitcikləri çoq yemişəm. Yigitlikləri tutdı ola, 9 gözüm, səni?
Əlcügəzi qınalı qızcığazları çoq yemişəm.
10 Qarışçuları tutdı ola, gözüm, səni?
Eylə kim çəkərəm mən 11 göz bunını,
Heç yigidə verməsün Qadir Tanrı göz yükini!
12 Gözüm, gözüm, ay gözüm!
Yalnuz gözüm! - dedi.
Basat qaqıb 13 yerindən durı gəldi. Buğra kibi Dəpəgözi dizi üzərinə 1 çökürdi. Dəpəgözün kəndü qılıcıyla boynını urdı. 2 Dəldi, yay kirişin taqdı. Süriyi-süriyi mağara 3 qapusına gəldi. Bunlı qoca ilə Yapağlu qocayı Oğuza 4 muştçı göndərdi. Ağ boz atlar binübən yortışdılar. 5 Qalın Oğuz ellərinə xəbər gəldi.
Asi#? 1338#»*-
At ağızlu Aruz qoca 6 evinə çapar gəldi. Atasına Basatın sevinc verdi: 7 “Muştuluq! Oğlun Dəpəgözi dəplədi!” - dedi.
Qalın Oğuz 8 bəgləri yetdilər. Salaxana qayasına gəldilər. Dəpəgözin 9 başını ortaya gətürdilər.
Dədəm Qorqud gəlübən şadlıq 10 çaldı. Ğazi ərənlər başına nə gəldigin aydı verdi. 11 Həm Basata alqış verdi:
Qara dağa yetdügində aşıt 12 versün!
Qanlu-qanlu sulardan keçit versün! - dedi.
13 Ərliklə qardaşın qanın aldın. Qalın Oğuz bəglərini bun- D235 dan 1 qurtardın. Qadir Allah yüzün ağ etsün, Basat!” - dedi.
2 Ölüm vaqtı gəldügində arı imandan ayırmasun! Günahınızı 3 adı görklü Məhəmməd Mustafaya
bağışlasun, xanım, hey!

İzahlar 

8-ci boy