Bəyan eylə bu, qaliblə kitabum həmçənin xəlqə
Bəyan eylə bu, qaliblə kitabum həmçənin xəlqə

Bir şǝbi-deysur ki, sǝrmǝstani-büqayi nur badeyi-nǝvamisdin mǝxmur vǝ ǝsbabi-vǝqayeyi-hǝvasdin mǝhsur idi. Ol gesǝbǝni-zar bir neçǝyar ilǝç ün mahü sǝyyar bidarü şǝb zindǝdar, gah mühibbi-razǝsǝlis vǝmǝtlubeyi-niyazǝ ǝnis vǝzǝmani xümxaneyi-hǝsrǝtdin badǝnuşvǝ ǝşki-heyrǝtdin gülfüruşolub vǝsaǝti tǝrkibi-mükǝvvinatdǝsayiqü lahiq vǝtǝrkibi-ǝşkaldin nǝtayisi-layiq düzüb, vǝqti seyri-müluk ratibǝsindǝn mütǝfǝkkir vǝaşiqü mǝşuq taifǝsindin mütǝzǝkkir yekan-yekan tedadi-müstǝidani-ferǝqi-hǝr zaman edǝrkǝn, nagah süruşi-huşim ǝrseyi-xatirǝbu möhmǝl mǝzmun yeritdi ki, aya nǝsǝhǝtdin müxǝddǝreyi-nǝğli-Vǝrqavü Gülşa bavüsudi-sihazi-eşqihǝqiqǝt tǝraz ilǝsǝramǝdi-sǝhan vǝhüsni-sǝmalda nǝvadiri-dövrandurlar, bǝzmi-mǝhǝbbǝtdǝüşşaqi-ǝzmanǝsabiq vǝrǝzmi-xüsumǝtdǝRüstǝmidastanǝfayiq, meydani-hisrdǝsǝrbazlıqlarımǝşhur vǝ  ǝvani-zǝsrdǝ vǝfadarlıqlarımǝnşur. Əselle fohul, bǝlağǝtpişeyi-farsi zǝbanan valeh, qǝbulifǝsahǝtǝndişeyi-türki bǝyanan ǝdǝmi-etibarilǝo bǝyanın izdivasından xatirihǝzimǝt vǝrüxsareyi-ǝzimǝt döndǝrüb, leyaliyi-ǝfkar vǝ ǝyyami-emardǝol bakirǝyǝhǝmağuşvǝol sovdayǝhǝmduşvǝsami-zülal nǝqllǝrindin badǝnuş olmǝmişlǝr. Bu ehmal zahiri-hal ol iki ruhǝ şǝsereyi-mǝhǝbbǝtǝmüǝddayixǝlǝlü pecman vǝmouresi-zǝlǝlü xüsran olmağı ǝsǝldin mizani-etibardǝol kamil ǝyarlǝrin ǝyari-kari nöqsan vǝol sǝrvi-sǝnubǝr nihadlar bir tǝǝrrüzibidadǝulaşub hǝdǝfi-tiri-tǝvǝhhümi-xǝta olalar. Bu halǝmüqarin tǝlieyiilhamü iradat qǝlbi-münkǝsirimǝbu iradǝt buraxdıvǝgǝrdǝni-idraki-xatirimǝ qǝlladeyi-feyzi-izaǝt taxdıki, ey qǝriqi-bǝhri-tǝhǝyyürü qǝmanü hǝriqi-atǝşitǝfǝkkürü hirman, ǝni Mǝsihiyi-natǝvan, guya qayǝti-qeyrǝtü vǝfa vǝnǝhayǝtiismǝti-sǝfa rǝva görmǝmişkim, ol pǝrdǝnişini-iffǝt vǝbǝzmi-ayini-şǝhadǝtlǝrinin pǝrçǝmi-ǝlamlarıhǝvagir vǝnami-namilǝri ifşapǝzir olub, mǝhafilü mǝsalisdǝhǝr bidǝrdǝdǝrdi-zǝban vǝhǝr namǝhrǝmǝrǝtbül-lisan ola. Nişǝkim bu ǝzmandǝçehreyi-müsameǝhelyeyi-vǝfa bǝdǝlinǝarayişinifaq düzülmüşvǝsilsileyi-vǝslǝti-hǝqiqǝt tǝlsiq vǝiqdi-ǝqidǝti-mǝvǝddǝt tǝnsiq bilkülliyyǝüzülmüş, meyi-mǝhǝbbǝti-hǝqiqi, badeyi-mǝvǝddǝtimǝsaziyǝzirdǝst vǝnǝşeyi-üzubǝti-sami-ǝlǝst mǝrarǝti-xümari-küdurǝtdǝn pǝst olmuş. Çün il iki sitǝmrǝsideyi-alǝmşühud gövhǝrlǝri ziar vǝsövhǝrlǝri vǝfadar vǝalimiqdar idi, fǝlǝki-kǝsrǝftar ki, lazal işi, dǝvarişi qǝddarlıq vǝ
mǝkkarlıqdır, hǝrǝkatların öz dövrünǝmüxalif görüb, zǝrbi-çeşmi zǝxmihǝsǝd birlǝsudlǝrin ǝrseyi-vüsuddin götürmüşlabǝl qayǝti-xissǝti-zat vǝ kudurǝti-sifatdin namü nişanların itürmüş. Çün pǝrtövi-mǝzmuni-mülhǝmiqeybi mǝsamei-müsamiǝ, izarǝti-işaǝt saldı. Sümlǝsi müttǝfiqül-lǝfz vǝl-mǝna damǝngir olub sutdilǝr ki, ey bülbüli-gülzari-mǝrifǝt vǝiqan vǝey hǝzar dǝstani-şaxsari-mǝhǝbbǝtü ürfan, sǝn ki, müdam rǝxşi-müxalifǝti-meydan, müsahidǝti-dövranǝsövlan bermǝkdǝnǝqsi-rayinǝamil vǝnǝqzi-ǝhdinǝ mayilsǝn. Nolǝol gülbüni-mǝzmuni-aşiqü mǝşuq vǝmanei-iştihar olmuş qüvvǝti-tǝbiǝti-mǝani birlǝrǝfi-hisabi-tǝvari qılub bǝrabǝri-şǝvahidi-gülzarǝ mǝnzuri-ǝnzar edüb tikǝsǝn. Vǝol lǝaliyi-mǝknuni vǝsǝvahiri-mǝxzuni tişeyibünyani-xamǝbirlǝistixras edüb rişteyi-nǝzmi-sanǝçǝkǝsin vǝol bǝzrimǝhǝbbǝti ki, ǝhdi-bǝid kǝnduçei-nisyan vǝ ǝtalǝtdǝmǝhbusdurlar, dǝstyari amili-ǝnamil birlǝqılub ǝhli-halǝ ǝkǝsin. Nesǝbir lafi-gǝzafın rüxsari-xilafǝ
qazǝvǝtǝbli-tǝhi kimi bülǝnd avaze ola. Əgǝrçi  ǝfsanehayi-üşşaq ki, müntǝşirǝl-afaqdürlǝr ǝksǝrini üsuli-mǝşhuri binayi-mövzuniyyǝt bulmuşvǝ fürui-mǝmuriyyǝtǝ  şürfǝvü küngürǝnǝsb olmuş. Mǝrǝmmǝtasan vǝ ustadihǝrasan degil, ǝgǝr sǝn bu bina tǝmirinǝki, zǝlazilihǝvadisi-sǝdran vǝ ǝlamin zirü zǝbǝr bǝlkǝasarindǝn üqulǝxǝbǝr yox. Vǝmemarani-ǝqalimikǝlam ol xǝrabǝnin intizami-tǝsdidinǝasiz vǝ  ǝsbabi-tǝnzihinǝnaçiz olmaqları,  ǝzhǝri-minǝşşǝmsdir. İqbal edǝsǝn lafına kirdarın müvafiq vǝ qövlinǝfelin sadiq görünüb munsan tǝbiǝt birlǝguyi-mǝrifǝti meydanihǝqiqǝtdin çıqarub mǝnzili-tǝsdiqǝyetürǝsin, bu xǝrabǝsazlıqda eşq-bazlıq sǝnǝmusibi-sǝrǝfrazlıq vǝ ǝxvani-sabiqǝhössǝti-ǝnbazlıq olǝ. Lillahülhǝmd ki, qamǝti tǝbinǝqǝbayi-mövzuniyyǝt hǝmqǝd vǝbüqeyi-inşadǝtiynǝtisǝlimin zişǝddü yǝdd olub ibtida o süxǝnü ixtirai hǝr fǝndin qüdrǝtinǝ ǝsz rǝva görülmǝz. Vǝ ǝmtieyi-siyaq üzrü nǝbu suqdǝbǝha verilmǝz. Əgǝrçi hǝqiqǝtiibram bu  ǝmri-şaqq tǝklifi-malayǝtaqdur, nişǝkim o kǝnsurlar bavüsudidǝstgahi-miknǝt vǝpaygahi izzǝtilǝdǝsti-tǝsǝrrüf ol binai-müstǝsǝlül-ǝsasdin kytah edüb bu fǝqiri-bisǝrüpa kim guşeyi-xǝmuldǝmaliki-dinar olmiyǝ, imkan tǝmirinǝnǝçün rah bula. Vǝ şǝbistani-zülmǝt ki, beyzeyi-alǝm-tabdin ziya 
pǝzir olmǝz, sǝnai sǝha sibǝha ol kişvǝrǝneçün sayeyi-pǝnah sala. Fǝmma tǝklifi-imtǝhani mouresi-istilam ülüvvi-qeyrǝt vǝbaisi-iltizam qülüvvi-himmǝt olduğidin bavüsud ki, qiymǝti-nǝvai-ǝşari-şiar çün qili-üşşaq şikǝstǝvǝ izzǝti-ǝnsar ovtari-ümmidlǝri kimi güsǝstǝ. Övraqi-ǝbyatlarıçün zülfi-şahidi-bipǝrva kimi pǝrişan vǝ  ǝğlaqi-nükatlǝri çün vüsudu-ǝnqa binişandur. Ehmalsız istiqbali-şahidǝistesal edüb yekrani-xameyi-vasiti nǝcadimülǝssǝmil-midadi tǝkyerani-sǝhni-mürad dǝsövlanǝgǝtirdüm. İnnǝhü rǝufü bilibad. İlahi, kǝrǝmindin mǝsul vǝlütfindin mǝmul oldur kim, bu müsafiriqǝrib mǝkmǝni-qeybi-alǝmi-şühudǝ ǝlǝm tikdükdǝqǝdǝmin meymun, talein humayun qüdveyi-ǝrbabi-xaldin vǝzübdeyi-ǝshab qaldin, kambinü kamyab edüb zǝllati-mǝayibi-amatinǝpǝrdeyi-himayǝt vǝkǝlǝmati-mǝatibi qamatinǝ puşişi-vǝfayǝt buraxub kǝnǝfi-kǝramǝtindǝmǝlhuz vǝçeşmi-mǝanidü mǝhasiddǝn mǝhfuz ola. 

Ayin olunduğunda bazar, 
Ol ǝrsǝdǝde mǝnim nǝyim var?! 
Çün lütf ilǝ şǝmi rovşǝn etdün, 
Xarü xǝsi baği-gülşǝn etdün. 
Vermǝbu çırağımıhǝvayǝ, 
Gülzarimi sǝrsǝri-sǝfayǝ, 
Qılma mǝnǝhǝr nǝkim sǝzadur, 
Qılgil anıkim sǝnǝrǝvadur. 
Mǝndin dilǝmǝk mürad sǝndin, 
Çün üqdǝyǝdür güşad sǝndin. 
Sǝndin bizǝkami-dil rǝvayi, 
Qǝm üqdǝsidǝgirehgüşayi. 
Saldun bǝnǝsayeyi-inayǝt, 
Bildün nǝdür ibtidavü qayǝt. 
Qayǝtdǝgötürmǝsayǝmǝndin, 
Lütfün ilǝkǝsmǝvayǝmǝndin. 
Baxdun çü bu zǝrreyi-nǝbudǝ, 
Çǝkdün anıpǝrtovi-şühudǝ. 
Arayişinǝnizam verdün, 
Ol silkidǝintizam verdün. 
Düşdü çü vüsudǝ şur sǝndin, 
Ol zülmǝtǝnuri-hyr sǝndin. 
Dǝh qüvveyü çar rükni-hǝsti, 
Sǝndin düzülüb bülǝndü pǝsti. 
Alsan qamu verdügün mǝtaın, 
Qǝt eylǝsǝn andin intifaın, 
Əhbab dağılsa, dursa saqi, 
Daxi nǝqalur vüsudǝbaqi! 
Sǝndin budurur ümidi-mǝqsud, 
Verüb ǝlümǝkilidi-mǝqsud, 
Rahi-tǝlǝbindǝ şövqüm artur, 
Ol şövqǝmüdam zövqüm artur. 
Bir keyf ilǝtazǝqıl dǝmağım, 
Bir rahilǝeylǝpür ǝyağım. 
Ta rǝf ola etibari-zahir, 
Bil mǝhv ola bu qübari-zahir. 
Fǝrq eylǝmiyǝm ziyanü sudim, 
Pür olǝvüsudü lavüsudim. 
Ərbabi-sǝhanın ixtiyari, 
Sǝmiyyǝtü sahü iqtidari, 
Çün ǝvvǝli düdür, axiri lǝt, 
Sabiq qǝmü lahiq oldu möhnǝt. 
Qıl dideyi-etibarimǝxar, 
Ta çǝkmǝyim ol hǝvadǝazar.

1