Avşarlar/Oğuz qurumunun, iyirmi dörd boyun sülaləri və şəxsiyyətləri
Bozoqlar: Dış oğuz deyilir, sağ tərəfdə dayanırlar.

1.Gün  Alp/Gün  xan: Simvolu  şahin. Oğulları: 
a) Kayık/Qayı  xan: Sağlam,  bərk mənasındadır. Üç  qitə  və  yeddi  dənizə  altı  yüz  ildən  artıq  hakimiyyətdə  olan  Osmanlı  sülaləsi  bu  boydandır. Qayı  boyundan  Ərtoğrul  qazi   və  hər  biri birər müstəsna  şəxsiyyətə sahib, çoxu dahi, cahangir, komandir, şair və  sənətkar olan  Osmanlı sultanı,  Qayı  xanı  nəslinin hökumətini göstərmək kafidir.
v)Bayat/Bayad: Dövlətli, hörmətli mənasındadır.Maraş  və  çevrəsinə hakim  olan  Zülqədəroğulları, Iranda  məskunlaşan Qacarların bir qolu (Şamabayatılar), Xorasanda Qara  Bayatlar, Maku və  Doğubəyazid  xanları, Kərkük  türkmənlərinin çoxu  bu  boydandır. Dədə  Qorqud  kitabının  1480-ci ildə Hicazda  yazan Təbrizli  Həsən  və  məşhur  Azərbaycan şairləri Məhəmməd Füzuli, Molla Pənah Vaqif  bu  boydandır. 
c)Alkabölük/Alkaevli  hara getsə bacarar anlamındadır. Türkiyə  və  Azərbaycandakı  Alaca, Alacalılar  adı  daşıyan  yerlər  bu  boyun  xatirəsidir. 
d)Qarabölük/Qaraevli:  Qara otaqlı, qara çadırlı anlamındadır. Qaralar və  qaralı  kimi  coğrafi yer  adları bunlardan  qalmadır.
2.Ay alp/ Ay xan: Simvolu Qartal. Oğulları: 
a)Yazqur/ Yazır:  Çox ölkəsi olan.   Ağ Yabqu dövründəki Yenikənd yabquları, Qərbi Türküstandakı Cənd əmirləri, Qaradaş  deyilən Xorasan  yazıçıları, Toroslardakı  Gündüzoğulları xanədanı bu boydandır. 
b)Dügər/Toxar:  yığılanlar, döşürənlər anlamındadır. Yenikəndli  vəzir  Aydur, Xarput-Diyarbəkir-Mardin hakimləri, Artuqlular, Sincar-Sivərək, Suruç  arasındakı əski Cabər bəyləri, Məmlüklər  dövründə Hələb, Hama elləri,   Xəzər  dənizi  doğusundakı Saka  boyu Toxarlar; Malatyanın Toxaris Bucağı, Dağıstandakı  Digor və  Qars və  Arpaçay  sağındakı Digor qəzası bu  boydan  xatirədir. 
c)Totırka/Dodurqa: Ölkə  almaq  və  xanlıq  düzəltmək  mənasındadır. Sivas  doğusundakı Tüdergeler bu  boydandır.
d)Yaparlı, müşk  qoxulu  mənasındadır. Müşk  ticarəti  edən  Yaparlı oymağı  bu  boydandır. Yaparlı oymağının Ağqoyunlu və  Gəraylı məscidlərinin  mehrab divar  xaricinə bu  gözəl  ətriyyatdan qatdıqlarından  hələ də qoxmaqdadır. Diyarbəkir və  Krımda  xatirələri  vardır.
3.Ulduz-Alp/Ulduz  xan:  Simvolu Davşancıl. Oğulları: 
a) Avşar/Afşar: Çevik  və  vəhşi  heyvan ovuna  həvəsli, ovçu  mənasındadır. Xuzistan bəyləri, Konyadakı  Qaramanoğulları,   Nadir  şah  və  xanədanı, Urmiya  və  Xorasan avşarları  bu  boydandır. 
b) Qızıq/Qırıq: Yasaqda çox  ciddi  və  qüvvətli mənasındadır. Qaziantep, Hələb və  Ankara çevrəsindəki Qızıqlar, Doğu Gürcüstanda və  Şirvanın qərbindəki  ovalığa  Qazax  adını  verənlər  bu  boydandır. Qırıxlı tayfaları bu boyun nişanəsidir. 
c)Bekteli/Bəydili:  Ulular  kimi  əziz  mənasındadır. Xarəzmşahlar,  Bozoq-Raha/Hələb  çevrəsindəki Bəydililər bu  boydandır. 
d)Karqın/Kargın, Qarxun- Daşqın  və  doyurucu  mənasındadır. Ağqoyunlu-Zülqədəroğlu və  Hələb-Xatay bölgəsindəki  kargünlar, Azərbaycandakı Qarxun kəndləri  bu  boyun  adındandır.

Üçoxlar:  Iç  Oğuzlar da  deyilir, sol  qolu  təşkil  edirlər

1. Göy alp/ Göy xan: Simvolu sunqur. Oğulları: 
a) Bayandur: Hər  zaman  nemətlə  dolu  yer  mənasındadır. Ağqoyunlular  sülaləsi, Izmirdən  Gəncəyə  qədər Bayandur  adlı  yerlər  bu  boydan  gəlir. 
b) Beçene/Peçeneq yaxşı döyüşçü anlamındadır.Qaradəniz  quzeyi  ilə  Balkan  yarmadasına köçən və  1071  Malazgird  ilə 1176 Mərzkelefon meydan müharibələrində Bizanslardan  ayrılaraq Səlcuqlar tərəfinə  keçən  Peçeneklər,   Ankara Çuxurova Hələb bölgələrindəki Türkmən  oymaqlarından  Peçeneklər bu  boydandır. 
c) Çavuldur/çavundur: Ünlü, şərəfli, çevik  mənasındadır. Türkmənistanda Manqışlaq çavuldurları, Çorum  çevrəsindəki Çavuldur  və  Anadoludakı Çavdar  Türkmən  oymaqları, Ərzurum və çevrəsindəki Çavundur adlı kəndlər bu  boyun  adından  götürülmüşdür. Qarabağ bəylərbəyiliyində Çavundur/Çulundur adlı nahiyə, xanlığında mahal vardı. 
d) Çəpni: Düşməni harada  görsə  savaşıb,  çarpan, vuran  və  cəld  savaşan  mənasındadır. Rizə-Sinop arasındakı çox usta  dəmirçi çəpnilər və çəplilər, Kırşehir,  Manisa,  Balıkəsir  çevrəsindəki  və  Qars  ilə Van  bölgələrində Türkmən oymağı çəpnilər tapılmaqdadır.
2. Dağ alp/Dağ xan: Simvolu uçkur. Oğulları: 
a)Salur:  Harda yetişsə qılınc və çomağı  ilə iş  görür mənasındadır. Qars  və  Ərzurum  hakimləri, Salur  Qazan  xan sülaləsi, Sivas  və  Qayseri  hökmdarı alim  və  şair Qazi  Bürhanəddin Əhməd  və  dövləti, Fars Atabəyləri, Salqurlar, Xorasandakı Təkə Yomut və Sarıq adlı Türkmənlərin çoxu  bu  boydandır. 
b) Eymur/Imir: Çox yaxşı  və  varlı mənasındadır. Ağqoyunlu,  Zülqədirli  və  Hələb Türkmənləri içindəki Eymurlu/Imirli oymaqları, Çıldır və Gürcüstandakı bəzi Tərəkəmə  oymağı  bu boydandır. 
c)Alayuntluq/ Alayundlu: Alaca  atlı, heyvanları yaxşı mənasındadır. Yonca  kəliməsi bu  boyun  xatirəsidir. 
d)Yürəgir/ Ürəgir:  Daima  yaxşı  iş və düzən,  qurucu mənasındadır. Orta  Toros və  Çuxurova  Üçoxlu Türkmənlərinin  çoxu,  Anadoludakı Ramazanoğulları  bu  boydandır.
3. Dəniz  Alp /Dəniz  xan:  Simvolu çakır.  Oğulları: 
a) Iğdır: igidlik, böyüklük  mənasındadır.   Anadoluda  yüzlərlə  yer  adı  buraxan Iğdırlar, Iranda  böyük  Qaşqay eli içindəki  Igdir və Iğdır, bu  boyun  xatirəsidir. 
b) Bəgdüz/ Bügdüz: Hərkəsə təvözə göstərər və  xidmət  edər  mənasındadır. Həzrəti  Peyğəmbərə elçi  gedən (622-623-cü  illər arasında Mədinəyə  çatan),  Bəgdüz Əmən soyu təmsilçisi və Yenikənd yabqularından onuncu  yüzillikdəki  Şahməliyin Atabəyi  Quzulu, Hələb  türkmənlərindən Bəgdüzlər bu  boydandır. 
c)Yıva/ Iva: Dərəcəsi  hamısından  üstün  mənasındadır. Böyük  Səlcuq sultanı  Məlikşahın (1072-1092) dövründə Suriya  və  Fələstini  fəth  edən Atsız  bəy, XII  yüzillikdə  Həmədanın  qərbində Cəbəl  bölgəsi  hakimləri Bərçəmoğulları, xaçlıları   Hələb  çevrəsində yenən Yaruq  bəy, Güney  Azərbaycandakı  Qacar elinin  Yıva oymağı  bu  boydandır. Ankarada çox tanınan Yıva qovunu bu  boyun yerləşdiyi və  adları ilə  anılan kəndlərdə  yetişir. 
d)Qınıq: Hər  yerdə  əziz, möhtərəm  mənasındadır. Böyük  və  Anadolu Səlcuq  dövlətləri, Orta  Toroslardakı Üçoxlu türkmənlər, Hələb-Ankara və  Aydındakı  Qınıq  oymaqları bu boydandır.

Avşarlar