Günəş və Ay ilahələri
Günəş və Ay Göy tanrısının qızıydı. Tanrının əmrinə görə
onlar növbə ilə insanların işləmələrinə göz qoymalıydılar.
Böyük bacı – Günəş ilahəsi, adətən, dörd adamın çiynində apardığı
kəcavədə otururdu. Kəcavəni gənclər aparanda dörd bir
yana göz gəzdirir, qəşəng ulduzlara baxırdılar, buna görə də
onlar asta tərpənirdilər və Günəş ilahəsi evə çox gec qayıdırdı.
Nəticədə gün uzanırdı. Kəcavəni yaşlı adamlar aparanda ilahəni
tez gətirməyə çalışırdılar; heydən düşmüş sümüklərinə daha çox
dinclik vermək istəyirdilər. Bu zaman Günəş ilahəsi evə tez qayıdırdı
və Yer üzündə günün ömrü qısalırdı.

Ay ilahəsi qətiyyən bacısına oxşamırdı. Onun tündməcaz,
xudbin, soyuq xasiyyəti vardı. Onun xasiyyətinin dəyişkənliyindən
adamlar çox əzab çəkirdilər. Göy tanrısı bundan xəbər tutanda
arvadına məsləhət gördü ki, qızı ilə danışsın. İlahə ana
Ayın üzünə boz kirşan səpdi, həmin gündən Ay mülayimləşdi,
xeyirxahlaşdı, Yer üzündəki insanlar onu sevdilər.
Deyirlər ki, Ay ilahəsi yerə baxanda bədrlənir, üzünü qəflətən
döndərəndə isə onun sifətinin yalnız yarısı görünür. Ay ilahəsi
üzünü sağa çevirəndə ayın birinci yarısı, sola döndərəndə
isə ikinci yarısı olur.

Bundan başqa deyirlər ki, hər iki ilahənin əri şəhvətli Ayı idi.
Onun göyə necə gedib çıxmasını, gözəl ilahələri necə yoldan çıxarmasını
heç kəs bilmirdi. Bircə onu bilirdilər ki, Ayı aradabir
onlara baş çəkir, ilahələri növbə ilə buludların arxasına çəkib
aparır. Bu zaman yerdə ya ay, ya da günəş tutulurdu.
Günəş və ay tutulanda insanlar ucadan qışqırır, təbilləri, qonaqları
döyür və tələb edirdilər ki, kobud ayı nəvazişlərinə görə
vəzifələrini unudan Günəş və Ay ilahəsini Ayı rahat buraxsın,
bununla da məhsula ziyan dəyməsin. Ayını ilahələrin yanından
dəfələrlə qovublar, lakin indinin özündə də o, gizlicə özünü onlara
yetirir və buludlar arxasında zinakarlıqla məşğul olur.

Vyetnam nağılları