Ruru haqqında hekayət
Bir gün qandharvların padşahı Vişvavasu gözəl-göyçək
Menakayla rastlaşdı və onlar bir-birlərinə könül verdilər. Onlar
xoşbəxt həyat sürürdülər, nəhayət, doqquz ay doqquz günün tamamında
Menaka qeyri-adi dərəcədə gözəl bir qız doğdu. Ana
körpə çağasını zahid Sthulakeşinin meşədəki iqamətgahının yaxınlığından
axan çayın sahilinə qoydu və çıxıb getdi. Zahid
qumluğa atılmış kimsəsiz körpəni gördü, ona yazığı gəldi, doğma
balası kimi böyütməyə və tərbiyə verməyə başladı. Menakanın
qızı böyüyüb ərsəyə çatandan sonra onun gözəlliyinin şöhrəti
aləmə yayıldı. Ağıllı və quzu kimi sakit qızın gözəlliyi, xoşxasiyyəti
zahidin qəlbinə sevinc gətirirdi, buna görə də zahid qıza
Pramadvara, yəni Sevinc gətirən adını qoydu.

Günlərin bir günü Pramatinin oğlu, ulu müdrik Çyavanın və
Sukanin nəvəsi Ruru qızı gördü, bir könüldən min könülə ona
vuruldu. Ruru Pramadvaranı sevdiyini atasına dedi, ata zahidin
qapısına elçiliyə getdi. Zahid razılığını verdi və valideynlər toy
gününü müəyyənləşdirdilər.

Toy gününə az qalmışdı, Pramadvara rəfiqələrilə meşədə
oynayırdı, onun deyib-gülməyə başı elə qarışmışdı ki, qıvrılıb
ağacın kölgəliyində yatan ilanı görmədi və ilanı tapdaladı, həmin
andaca ilan qızın yalın ayağını sancdı. İlan vurmuş qız min ilin
ölüsü kimi yerə sərildi. Amma Pramadvaranın ölüsü də qəşəngiydi,
sağlığında olduğundan qat-qat qəşəngiydi.

Sthulakeşa qızın meyitini meşədən tapdı. Başqa zahidlər və
meşə sakinləri cənazənin yanına yığışdılar, ağlaşma qurdular. Ruru
isə bu dərdə dözə bilmədi, baş götürüb, cəzirəyə yollandı. O,
dərdli-dərdli meşədə dolaşırdı, ürəyi isə nişanlısının yanındaydı.
Ruru dua edib yalvarmağa başladı:

– Ey tanrılar, toyqabağı ölüm mənim nişanlımı əlimdən aldı,
ilan sancmasından ölmüş nişanlım torpağa sərilibdi. Uşaq yaşlarımdan
yolumu azmamışam. Bəs, mənə mükafat düşmürmü? Ey
qadir tanrılar, mənim göyçək Pramadvarımı özümə qaytarın!

Tanrıların Ruruya yazıqları gəldi və onun yanına carçı göndərdilər.
Səma carçısı dedi:

– Ey Ruru, nahaq ağlayırsan və şikayətlənirsən. İşıqlı dünyada
yaşayanların ancaq bir həyatı var, həmin həyat uçub gedəndən
sonra sözlə dərdi azalda bilməzsən. Amma tanrıların müəyyənləşdirdikləri
bir vasitə var: əgər fədakarlıq göstərib, həmin
vasitədən istifadə eləsən Pramadvaranı geri qaytara bilərsən.
Ömrünün yarısını ona bəxş elə və sənin nişanlın diriləcəkdir!
Ruru səma carçısının cavabında dedi:

– Ey səma carçılarının ən yaxşısı, mən ömrümün yarısını həvəslə
nişanlıma bəxş edirəm. Təki o, əvvəlki kimi cavan olsun,
məni əvvəlki kimi sevsin! Ruru sözünü qurtaran kimi sevgilisi
yuxudan təzəcə qalxan adamlar kimi ayağa durdu. Qızın dirilməsindən
onun atalığı da, Ruru da, Pramati də, bütün zahidlər və
meşə sakinləri də şənləndilər. Tanrı Yama Rurunun nişanlısına
həyat bəxş elədi, amma Pramatinin oğlunun ömrünü yarıbayarı
azaltdı.

Xoş günlərin birində Ruru ilə Pramadvarının toyunu çaldılar
və onlar xoşbəxt həyat sürməyə başladılar. Nişanlısını ağır qurban
hesabına dirildən Ruru həmin vaxtdan bütün ilanları qıracağına
söz verdi. Ruru harda ilan görürdüsə, amansızcasına başını əzirdi.
Bir gün o, meşədə zəhərsiz dundubha ilanı gördü, onun başını
əzmək üçün ağır dəyənəyi yuxarı qaldırdı, amma ilan dilə
gəlib aman dilədi:

– İnsanlara heç bir ziyanım dəymədiyi halda məni niyə öldürmək
istəyirsən? Sən görünüşünə və iyisinə görə zəhərli ilanlara
oxşayan zərərsiz dundubhları öldürməməlisən.

İlan öz həyatını Ruruya danışdı. Dedi ki, vaxtilə adamıydım,
müdrikiydim və meşəlikdəki iqamətgahda bir dostum zahidlə
yaşayırdım. Bir gün dostumla zarafatlaşmaq istədim və onu qorxutmaq
üçün otdan ilan düzəltdim. Dostum qorxusundan huşunu
itirdi, özünə gələndən sonra əsəbi halda mənə lənətlər yağdırdı:
“Məni qorxutmaq üçün zəhərsiz ilan düzəltdin, səni görüm, özün
zəhərsiz ilana çevriləsən”. Sonra yumşaldı və əlavə elədi: “Pramatinin
oğlu zahid Ruru ilə rastlaşdığın gün bu lənət üstündən
götürüləcək!”

İlan həyatını Ruruya danışıb qurtaran kimi, lənət onun üstündən
götürüldü və o, yenidən adama çevrildi. O, Ruruya dedi: “Ey
nəcib zahid, ilanları qırmağın daşını at! Brahman qan tökməməlidi;
canlı məxluqa yamanlıq eləməmək onun üçün ali qanun olmalıdı!”
Müdrikin sözləri Rurunu inandırdı, o, həmin gündən
ilanları qırmaqdan əl çəkdi.

Hind nağılları