Qəsri-Şirin müqaviləsi
"Əlhəmdülillahil-əzizil-kərimil-fəttahil-ləzi əftəhə əbvabəs-sülh vəs-səlah vərtəfə’ə zəlaməl-məsaf vəl-kifah bimisbahil-fövz. Vəl-fəlahü vəs-səlatü vəs-səlamü əla rəsulihil-ləzi əzhərə və əvzəhəd-dinə bikəmalil-izah vənşərəhə sədrəl-islam bitəl’ətihis-səidətil-inşirah və əla alihi və övladihi və əshabihil-ləzinə hümül-əşbahül-ləzi ərvahün ma fahə nəşrəz-ziya və lahə nurəs-səbah".
Əmma bə’d. Məşiətü iradəti-rafe’üs-səma biğeyri-imadü hikmətü qüdrət məbdə’ül-mürəkkəbat ənil-əzdad cəllə şə’nəhü ən məşakilətil-indad ilə mədari-nizami-əhvali-ibad və mənşə’i-səbat və dəvami-aləmi-icad padşahani-baədlü dad və şəhriyarani-mükərrəm ə’dəli-hüsni-ittifaqü ittihadlarına mənut və əvamirü nəvahiyi-ilahiyyəsinə ittiba’vü inqiyadlarına mərbutdır ki, "fəttəqullahə və əsləhu zatə beyniküm" fəhvayi-şərifi üzrə səlatini-şövkətayin himməti-islahi-müstövcibül-fəlaha əzimət və canibi-xüsumətü kifahdan övdət buyurdıqlarda tiği-xilafi-tərəfeyn dər ğilaf və ərbabi-məsafi-canibeyn bir-birlərinə ... saf ola gəlmişlərdir. "Zalikə fəzlüllahi yütihi mən yəşa vəllahü zülfəzlil-əzim". Bina’ən əla zalikə bir əz’əfi-ibadillah, cənabi-cəlalətməab, padşahi-dinpənah və zati-səadətdəst gahi-Süleymanbargah, xəlifətülllah fil-aləmeyn, ma sədəqə misdaqü-sultani-zillüllah fil-ərzeyn, məazi-ə’azimüs-səlatin, məadi-əkarimül-xəvaqin, nasirül-islam vəl-müslimin, qahirül-küfrə vəl-müşrikin, sultanül-bərreyn vəl-bəhreyn, xaqanül-məşriqin vəl-məğribin, xadimül-hərəmeyn vəş-şərifeyn, eynül-insan və insanül-eyn, əlmüəyyəd bitəyidatil-mülkil-müstəan vəl-müvəffiq bitovfiqil-əziz il-mənnan, la zalət silsilətül-xilafətihi mümtəddən ila axiriz-zəman və ma bərihət ətnabi-xiyami- səltənətihi məşdudətən ila intəha’id-dövran həzrətlərinin tərəfi-ə’la’i-cəlalətməqrun və canibi-əsnayi-səadətməşhunlarından halü əqdi-ümuri-mülkü millət mə’murü mə’zunü ixtiyari-sülhü cəng xüsusında tovfiqyaftə icazeyi-hümayun olmağla vəkaləti-mütləqə və niyabəti-mühəqqəqə mər hisbilə əsakiri-islami-nüsrətəncamı Bağdaddan qaldurıb "mütəvəkkilən əlallahi-təala" Əcəm vilayətinə əziməti-mətin ilə teyyi-mənazilü mərahil ahəngü ağaz olınub Haruniyyə nam mənzilə nüzul oldıqda zinətəfruzi-təxtgahi-Əcəm, rövşənaiyi-məmaliki-cəmm, xürşidi-ələmi-darahəşmi- xədivi-müəzzəmü xudavəndi-mükərrəm, dürri-yektayi-bəhri-tacdari, zəka’i-asimani-şəhriyari, hüjəbri-ərseyi-şövkətpənahi, güzideyi-şahbazi-övci-şahi, şahi-alicahi-səadətdəstgah, Xosrovi-fələkbargah, səttari-sipah "ə’lallahü ə’lamə qədrihi minəs-səmək ilas-simak və rəfəə bünyanə məcdihi ila qübbətil-əflak" canibi-şəriflərindən səadətlü və əzəmətlü padşahımız həzrətlərinə namələri və löv həqərəhü məktubi-mülatifət xamələri ilə ümdətül-üməra, qüdvətül-kübəra Şəmsəddin Məhəmmədqulı big eşikağası elçilik təriqətlə gəlüb, şah həzrətləri islahi-zatül-beyn və sülhü səlahi-canibeyni-xüsusiyyəteyn iradə edüb təskini-atəşi-cəngü cidal və dəf’ü rəf’i-qübari-hərbü qital və iltimas tələb etməgin, biz dəxi "və in cənəhu lis-səlmi fəcnəh ləha" nəssi-şərifilə əməl etməgə mə’xəz hər mücməlü məfsəl bir olub əmnü istirahəti-ibadillah içün sülhə riza verüb layiqi-dövləti-tərəfeyn və müvafiqi-ərzü-namusi-canibeyn olan vəchü-vəcih üzrə sülhə feysəl verilmək payəndə şahi-valacah həzrətlərinin tərəfi-qərinüş-şərəflərindən bir mötəmidəleyh kimsəyə təvəkkül buyurılub irsal olmaq içün cəmcahi məktub göndərilmişdi. Əlhalət hazihi büsati-sülhü-səlah və rübtü irtibati-masaliheyi-müstövcibül-fəlah və istiqrari- məvasiqü-ühud və tə’yini-əhvali-süturü hüdud içün bu sülhü səlah əncam iləs-samə nəhci-şər’i-qədimi-mö’təbər üzrə tərəfi-şərəf və həzrəti-şahından vəkili-mö’təmidəleyh olub in’iqadi-məsalihə və müahidiyə məmurü namzədü müfəvvəz olana və müqəddər olan cənabi-imarətməabi-əyalətnisabi-müsadiqətünvan Saruxan damə sa’iya biməsalihil-iman vəl-aman Zühab nam mənzilində gəlüb orduyi-hümayuni-xudavəndigariyə daxil olduqda mərasimi-mehmannəvazi riayətindən sonra hicriyyəti-nəbəviyyətin (əleyhi əfzəlüs-səlat vət-təhiyyət!) bin qırq toquz sənəsində vaqe olan məhərrəmül-həramın (ə’zəməllahü qüdrətə beynəl-ənam!) on dördünci güni bir vəqti-xürrəm və saəti-meymənəttoəm idi ki, orduyi-hümayunda olan vüzərayi-izam və mirmirani-aliməqam və üməray-giram və ağayani-zül-ehtiram və yeniçəri ağası və ulan müluk ağaları və sair kübərayi-əsgər və üzəmayi-ləşgəri-zəfərpeykər ilə divani-ali olınub, müşari-ileyha vəkili-mö’təmidəleyh Saru xan və elçi Məhəmmədqulı big divani-hümayuna gətürilüb bil-müşaqihə nizami-əhvali-füqərayi-rüaya və intizami-hali-vədaye’i-xaliqül-bəraya içün tərəfeyndən tərtib olan müqəddəmati-səhiheyi-müahidə bu vəchilə nəticəbəxşayi-şəkli-hüsni-qəbuli-canibizdən əbraz olınan hücəcü bərahini-qəzayayi-məsalihə bu növlə mümzayi-qələmi icabətşümul olmışdır ki, Bağdad vilayətində Həssan, Bədrə, Məndiliçin, Dərtəng və Dərnə səadətlü padşahımıza mütəəlliq ola, Məndiliçindən Dərtəngə varınca səhra olan məhəllər bu tərəfdən zəbt olınub dəxi şah tərəfinə mütəəlliq ola və Dərtəng ilə Dərnə sünurı Sərmənəl nam məhəll təyin olmışdır və Hanikin, Ziyaəddin və Haruni padşahi-gərdunvüqar həzrətlərinə mütəəlliq olub Hərəvərduni şah tərəfinə qala və Zəncirqala ki, dağın qülləsində vaqe olmışdır yıqılub tərəfi-qərbində vaqe olan köylər canibi-xudavəndigardan və tərəfi-şərqində olan qəryələr canibi-şahdan zəbt olına və Şəhriruzi-fürsdə Zalımqalasının balasında olan dağın qəl’eyi-məzburə nazir olan tərəfi canibi-padşahidən və qəl’eyi-Orman təvabe’i olan qəryələr ilə tərəfi-şahından zəbt olına və Şəhriruz... sünur olub Qızılcaqala və təvabe’i canibi-əşrəfi-şəhənşahi və Mehriban və təvabe’i tərəfi-şərifi-şahından təsərrüf olına. Van sərhəddində Qotur, Maku və Qars canibində Məğazberd nam qəl’ələr tərəfeyn təqdirilə məvaddi-məzbureyi-mötəbərdən maəda Axısqa, Qars, Van, Şəhriruz, Bağdad və Bəsrəsin sair sünurlarına daxil olan qila, biqa, nəvahi, ərazi, səhari, bərari, tilal və cibal madam ki, şah həzrətlərinin tərəfdən və biərz olmıyub əlfazi-nəfsə bais olacaq bir haləti-müvəhhəş sadir olmıya bu canibdən dəxi səadətlü və əzəmətlü padşahi-məzbur sülhi məqbul tutub tərəfi-hümayunlarından xilafi-əhdü misaq ol tərəfin sünurları daxilində olan məhəllər bu canibdən təərrüz olmıyub ətrafından tüccar və əbna’üs-səbil gəlüb-gedüb dostlıq olmağçun uşbu vəsiqeyi-əniqeyi-müştəmələtül-həqiqə vəkaləti-ammə və niyabəti-mühəqqəqə hazır mövcibincə keşideyi-silki-təhrir olınub irsali-hüzuri-şövkətpənahi-sami və əblaği-məclisi-şamixi-eyvani-dövlətpənahi qılınmışdır ki, bu şərhü üqudi-mərqumə mötəbər tutılub tərəfi-şəriflərindən "və la tənqüzul-eymanə bə’də tövkidiha" nəssi-şərifin məfhumı riayət olundıqca dövlətlü və əzəmətlü padşahımıza həzrətlərinin dəxi canibi-əşrəflərindən "və övfu bil-əhd, innəl-əhdə kanə məsulə" əmri-şərifinə mütabiət olınub biiznillahil-malikil-əllam sülhi-xeyrəncam ila yövmil-qiyam səbatü dəvam bula! "Fəmən bəddələhü bə’də ma səmi’əhü fəinnəma isməhü əlal-ləzinə yübəddilunəhü". "Əlhəmdülillahi vəhdəhü vəssəlatü əlan-nəbiyyi min bə’dihi əvvələn və axirən və zahirən və batinən".

Qeydlər 

Müqavilələr
1639