Pələngin dərisi niyə zolaqlıdır?
Heyvanlar əvvəllər indiki kimi olmayıblar. Qədimlərdə qarğa
günlü havada səma boyu süzən buludlar kimi ağappaq idi. Pələngin
dərisində isə bir dənə də olsun zolaq yox idi. Pələng qızılı
dərisi ilə çox fəxr edirdi, çünki qızılı rəng onun birbaşa şah
nəslindən olduğunu göstərirdi. Təkcə insanın müdrikliyi haqqındakı
söz-söhbət pələngin qanını qaraldırdı. Pələng heyvanların
hamısından güclüydü və bu gücü ilə öyünürdü, amma çox istəyirdi
ki, meşədə onun müdrikliyi haqda da danışsınlar. Di gəl
ki, söz-söhbət yalnız insanın müdrikliyindən gedirdi. Yenilikləri
hamıdan tez bilən qeybətcil tutuquşular da, öz kölgələrindən
qorxan yüngül antiloplar da, hətta heç vaxt yuvalarını tərk etməyən
ilbizlər də insanın müdrikliyindən danışırdılar. Pələng insan
müdrikliyinin nədən ibarət olduğunu öyrənmək qərarına gəldi.
Bir gün pələng, cəngəllikdən çıxanda tarlada kotan çəkən
kələ rast gəldi. Kotanın dalınca balaca bir oğlan gedirdi və hayküylə
kəli sürürdü, orada bir də uzun çubuqla vururdu. Kəl şırımı
axıra çatdırdı, oğlan su içmək üçün bulağa qaçdı, pələng kələ
yaxınlaşıb soruşdu:

– Bura bax, ay kəl, sən ki, belə böyüksən, belə güclüsən, bəs
balaca bir adamın səni sürməsinə niyə imkan verirsən, hətta
onun zərbələrinə də dözürsən?

– İnsan doğrudan da balaca və zəifdi, – deyə kəl cavab verdi,
– amma onun ağlı var, buna görə də bütün heyvanlar ona tabe olur.

Kəlin sözləri pələngin xoşuna gəlmədi, amma elə bu vaxt yer
şumlayan oğlan geri qayıtdı və pələng saymazyana ona baxaraq
dedi:

– Qulaq as, balaca adam, sənin ağlın haqqında çox eşitmişəm,
ağlını mən özüm yoxlamaq istərdim. Müdrikliyini mənə göstərərsənmi?

– Bəli, mənim müdrikliyim var, – deyə oğlan cavab verdi,
– amma bu gün yaman tələsirdim və yadımdan çıxıb evdə qalıb.

Pələng dedi:
– Onda qaça-qaça get gətir, sənin müdrikliyini hökmən görməliyəm.

Oğlan bir az fikirləşib cavab verdi:

– Qaçmağına qaçardım, amma kəli burada qoymağa ürək
eləmirəm, qorxuram ki, yeyəsən. Gəl səni sarıyım, onda əmin
olaram ki, ürəyindən keçsə də kəli yeyə bilməyəcəksən. Ancaq
bu şərtlə kəndə gedib müdrikliyimi gətirərəm.

Pələng razılaşdı və oğlan onu lianalarla bərk-bərk sarıdı.
Axırıncı düyünü möhkəm bağladıqdan sonra oğlan yerdən yoğun
bir bambuk ağacı götürdü və var gücü ilə pələngi kötəkləməyə
başladı, vurduqca deyirdi:

– Al! Diqqətlə bax! Bax, mənim müdrikliyim bundadır!

Pələng heyrətdən özünə gələ bilmirdi, gözləri bərələ qalmışdı,
sonra ağrıdan bağırdı, əbəs yerə düyünləri açmağa çalışdı.
Oğlan əlləri ağrıyanacan pələngi döydü. Sonra sarıqlı pələngi
tarlanın qırağındakı tonqalın yanına sürüyüb gətirdi və odun
içinə atdı. Kəndirlər alışıb yandı, pələng isə ağrıdan və qorxudan
qışqıraraq alovun içindən sıçrayıb çıxdı və götürüldü. Pələngin
qızılı dərisi yanmış kəndirlərin qara zolaqları ilə əbədilik
örtüldü. Buna görə də indi pələngin bütün bədəni qara zolaqlarla
doludur.

Oğlanın pələngi məharətlə aldatdığını görən kəl məmnunluqla
güldü. Kəl qəhqəhə çəkib elə bərkdən gülürdü ki, hətta
ayaq üstə dayana bilməyib yerə yıxıldı və bütün qabaq dişlərini
sındırdı. Buna görə indinin özündə də Vyetnamdakı bütün kəllərin
qabaq dişləri yoxdur.

Vyetnam nağılları