Íslenzkar þjóðsögur og æfintýri/Goðfræðisögur/Nátttröll (inngangur)
Þess er áður getið að nátttröll séu ein tegund trölla og héldu þau sig oftast í tilteknum fjöllum sem við þau eru kennd síðan, annaðhvort af því að tröllin hafa búið í þeim eða liggja þar grafin eða þau hafa dagað þar uppi og orðið svo að steini sem síðan heitir karl eða kerling. Nærri slíkum nátttröllum liggur hugmyndin um svo marga hina fyrstu landnámsmenn hér, bæði þá sem sögurnar segja af að „hafi dáið í fjöllin“ og aðra, t. d. Bárð í Snæfellsjökli, Ármann í Ármannsfelli og enn fleiri þó ekki sé með berum orðum sagt að þeir hafi allir verið tröll, og því þykir réttast að geta nokkurra þeirra hér þegar búið er að segja fyrst frá hinum meinsömu og síðan hinum meinlausu nátttröllum því flestir slíkir fornmenn er í fjöll hafa hvorfið hafa þótt góðir landvættir.

 Nátttröllin hjá Hlíðarenda
 Likný í Þjórsárdal
 Tröllkonan í Helgafellssveit
 Nátttröllið
 Karl og Kerling
 Upptök Drangeyjar
 Vestmannaeyjar
 Illþurrka
 Karl og Kerling í Hítardal
 Þuríður sundafyllir
 Jörundur undir Jörundarfelli og Ásmundur undir Ásmundargnúpi
 Ármannshaugur
 Bergþórsleið
 Bergþór í Bláfelli
 Hremmuháls
 Kerlingin í Jökulsárhlíð
 Nátttröllið í Skessuhala
 Kerlingin í Vatnsdalsfjalli
 Sifa nátttröll
 Steinninn í hestaréttinni á Stað
 „Djúpir eru Íslands álar“
 Skessulág
 Tröllin á Vestfjörðum
 Upptök Drangeyjar
 Tröllkarl með hvalbagga
 Grjótgarðsháls
 Stóri maðurinn á Eyvindarmúla
 Tröllkona drukknar
 „Dregur í Dingólfshnjúk“
 „Lítið ber smátt smátt“