Hávamál


I. Gestaþáttur 

1. Gáttir allar 
áður gangi fram 
um skoðast skyli, 
um skyggnast skyli, 
því að óvíst er að vita 
hvar óvinir 
sitja á fleti fyrir. 

2. Gefendur heilir! 
Gestur er inn kominn! 
hvar skal sitja sjá? 
Mjög er bráður 
sá er á bröndum skal 
síns um freista frama. 

3. Elds er þörf 
þeim er inn er kominn 
og á kné kalinn. 
Matar og voða 
er manni þörf, 
þeim er hefir um fjall farið. 

4. Vatns er þörf 
þeim er til verðar kemur, 
þerru og þjóðlaðar, 
góðs um æðis 
ef sér geta mætti 
orðs og endurþögu. 

5. Vits er þörf 
þeim er víða ratar. 
Dælt er heima hvað. 
Að augabragði verður 
sá er ekki kann 
og með snotrum situr. 

6. Að hyggjandi sinni 
skyli-t maður hræsinn vera, 
heldur gætinn að geði. 
Þá er horskur og þögull 
kemur heimisgarða til, 
sjaldan verður víti vörum. 
Því að óbrigðra vin 
fær maður aldregi 
en mannvit mikið. 

7. Inn vari gestur 
er til verðar kemur 
þunnu hljóði þegir, 
eyrum hlýðir, 
en augum skoðar. 
Svo nýsist fróðra hver fyrir. 

8. Hinn er sæll 
er sér um getur 
lof og líknstafi. 
Ódælla er við það 
er maður eiga skal 
annars brjóstum í. 

9. Sá er sæll 
er sjálfur um á 
lof og vit meðan lifir. 
Því að ill ráð 
hefir maður oft þegið 
annars brjóstum úr. 

10. Byrði betri 
ber-at maður brautu að 
en sé mannvit mikið. 
Auði betra 
þykir það í ókunnum stað. 
Slíkt er volaðs vera. 

11. Byrði betri 
ber-at maður brautu að 
en sé mannvit mikið. 
Vegnest verra 
vegur-a hann velli að 
en sé ofdrykkja öls. 

12. Er-a svo gott 
sem gott kveða 
öl alda sonum, 
því að færra veit 
er fleira drekkur 
síns til geðs gumi. 

13. Óminnishegri heitir 
sá er yfir öldrum þrumir. 
Hann stelur geði guma. 
Þess fugls fjöðrum 
eg fjötraður var'g 
í garði Gunnlaðar. 

14. Ölur eg varð, 
varð ofurölvi 
að ins fróða Fjalars. 
Því er öldur best 
að aftur um heimtir 
hver sitt geð gumi. 

15. Þagalt og hugalt 
skyldi þjóðans barn 
og vígdjarft vera. 
Glaður og reifur 
skyli gumna hver 
uns sinn bíður bana. 

16. Ósnjallur maður 
hyggst munu ey lifa, 
ef hann við víg varast. 
En elli gefur 
honum engi frið, 
þótt honum geirar gefi. 

17. Kópir afglapi 
er til kynnis kemur, 
þylst hann um eða þrumir 
Allt er senn, 
ef hann sylg um getur, 
uppi er þá geð guma. 

18. Sá einn veit 
er víða ratar 
og hefir fjöld um farið 
hverju geði 
stýrir gumna hver, 
sá er vitandi er vits. 

19. Haldi-t maður á keri, 
drekki þó af hófi mjöð, 
mæli þarft eða þegi. 
Ókynnist þess 
váar þig engi maður 
að þú gangir snemma að sofa. 

20. Gráðugur halur, 
nema geðs viti, 
etur sér aldurtrega. 
Oft fær hlægis 
er með horskum kemur 
manni heimskum magi. 

21. Hjarðir það vitu 
nær þær heim skulu 
og ganga þá af grasi. 
En ósvinnur maður 
kann æva-gi 
síns um mál maga. 

22. Vesall maður 
og illa skapi 
hlær að hvívetna. 
Hitt-ki hann veit 
er hann vita þyrfti 
að hann er-a vamma vanur. 

23. Ósvinnur maður 
vakir um allar nætur 
og hyggur að hvívetna. 
Þá er móður 
er að morgni kemur. 
Allt er víl sem var. 

24. Ósnotur maður 
hyggur sér alla vera 
viðhlæjendur vini. 
Hitt-ki hann finnur, 
þótt þeir um hann fár lesi, 
ef hann með snotrum situr. 

25. Ósnotur maður 
hyggur sér alla vera 
viðhlæjendur vini. 
Þá það finnur 
er að þingi kemur 
að hann á formælendur fáa. 

26. Ósnotur maður 
þykist allt vita, 
ef hann á sér í vá veru. 
Hitt-ki hann veit 
hvað hann skal við kveða, 
ef hans freista firar. 

27. Ósnotur maður 
er með aldir kemur, 
það er best að hann þegi. 
Engi það veit 
að hann ekki kann, 
nema hann mæli til margt. 
Veit-a maður 
hinn er vætki veit, 
þótt hann mæli til margt. 

28. Fróður sá þykist 
er fregna kann 
og segja ið sama. 
Eyvitu leyna 
megu ýta synir 
því er gengur um guma. 

29. Ærna mælir 
sá er æva þegir 
staðlausu stafi. 
Hraðmælt tunga, 
nema haldendur eigi, 
oft sér ógott um gelur. 

30. Að augabragði 
skal-a maður annan hafa, 
þótt til kynnis komi. 
Margur þá fróður þykist 
ef hann freginn er-at 
og nái hann þurrfjallur þruma. 

31. Fróður þykist 
sá er flótta tekur 
gestur að gest hæðinn. 
Veit-a gjörla 
sá er um verði glissir, 
þótt hann með grömum glami. 

32. Gumnar margir 
erust gagnhollir 
en að virði vrekast. 
Aldar róg 
það mun æ vera: 
Órir gestur við gest. 

33. Árlega verðar 
skyli maður oft fá, 
nema til kynnis komi. 
Situr og snópir, 
lætur sem sólginn sé 
og kann fregna að fáu. 

34. Afhvarf mikið 
er til ills vinar, 
þótt á brautu búi. 
En til góðs vinar 
liggja gagnvegir, 
þótt hann sé firr farinn. 

35. Ganga skal, 
skal-a gestur vera 
ey í einum stað. 
Ljúfur verður leiður, 
ef lengi situr 
annars fletjum á. 

36. Bú er betra, 
þótt lítið sé. 
Halur er heima hver. 
Þótt tvær geitur eigi 
og taugreftan sal, 
það er þó betra en bæn. 

37. Bú er betra, 
þótt lítið sé. 
Halur er heima hver. 
Blóðugt er hjarta 
þeim er biðja skal 
sér í mál hvert matar. 

38. Vopnum sínum 
skal-a maður velli á 
feti ganga framar, 
því að óvíst er að vita 
nær verður á vegum úti 
geirs um þörf guma. 

39. Fann'g-a eg mildan mann 
eða svo matargóðan 
að ei væri þiggja þegið, 
eða síns fjár 
svo gjafa fúsan 
að leið sé laun, ef þægi. 

40. Fjár síns 
er fengið hefir 
skyli-t maður þörf þola. 
Oft sparir leiðum 
það er hefir ljúfum hugað. 
Margt gengur verr en varir. 

41. Vopnum og voðum 
skulu vinir gleðjast: 
það er á sjálfum sýnst. 
Viðurgefendur og endurgefendur 
erust lengst vinir, 
ef það bíður að verða vel. 

42. Vin sínum 
skal maður vinur vera 
og gjalda gjöf við gjöf. 
Hlátur við hlátri 
skyli höldar taka 
en lausung við lygi. 

43. Vin sínum 
skal maður vinur vera, 
þeim og þess vin. 
En óvinar síns 
skyli engi maður 
vinar vinur vera. 

44. Veistu ef þú vin átt, 
þann er þú vel trúir, 
og vilt þú af honum gott geta, 
geði skaltu við þann blanda 
og gjöfum skipta, 
fara að finna oft. 

45. Ef þú átt annan, 
þann er þú illa trúir, 
Viltu af honum þó gott geta, 
fagurt skaltu við þann mæla 
en flátt hyggja 
og gjalda lausung við lygi. 

46. Það er enn um þann 
er þú illa trúir 
og þér er grunur að hans geði: 
hlæja skaltu við þeim 
og um hug mæla. 
Glík skulu gjöld gjöfum. 

47. Ungur var eg forðum, 
fór eg einn saman: 
þá varð eg villur vega. 
Auðigur þóttumst 
er eg annan fann: 
Maður er manns gaman. 

48. Mildir, fræknir 
menn best lifa, 
sjaldan sút ala. 
En ósnjallur maður 
uggir hotvetna: 
Sýtir æ glöggur við gjöfum. 

49. Voðir mínar 
gaf eg velli að 
tveim trémönnum. 
Rekkar það þóttust 
er þeir rift höfðu: 
Neis er nökkviðr halur. 

50. Hrörnar þöll 
sú er stendur þorpi á. 
Hlýr-at henni börkur né barr. 
Svo er maður 
sá er manngi ann. 
Hvað skal hann lengi lifa? 

51. Eldi heitari 
brennur með illum vinum 
friður fimm daga, 
en þá slokknar 
er inn sétti kemur 
og versnar allur vinskapur. 

52. Mikið eitt 
skal-a manni gefa: 
Oft kaupir sér í litlu lof. 
Með hálfum hleif 
og með höllu keri 
fékk eg mér félaga. 

53. Lítilla sanda 
lítilla sæva 
lítil eru geð guma. 
Því að allir menn 
urðu-t jafnspakir: 
Hálf er öld hvar. 

54. Meðalsnotur 
skyli manna hver: 
æva til snotur sé. 
Þeim er fyrða 
fegurst að lifa 
er vel margt vitu. 

55. Meðalsnotur 
skyli manna hver: 
æva til snotur sé. 
Því að snoturs manns hjarta 
verður sjaldan glatt, 
ef sá er alsnotur er á. 

56. Meðalsnotur 
skyli manna hver: 
æva til snotur sé. 
Örlög sín 
viti engi fyrir: 
þeim er sorgalausastur sefi. 

57. Brandur af brandi 
brennur uns brunninn er. 
Funi kveikist af funa. 
Maður af manni 
verður að máli kunnur 
en til dælskur af dul. 

58. Ár skal rísa 
sá er annars vill 
fé eða fjör hafa. 
Sjaldan liggjandi úlfur 
lær um getur 
né sofandi maður sigur. 

59. Ár skal rísa 
sá er á yrkjendur fáa 
og ganga síns verka á vit. 
Margt um dvelur 
þann er um morgun sefur. 
Hálfur er auður und hvötum. 

60. Þurra skíða 
og þakinna næfra, 
þess kann maður mjöt 
og þess viðar 
er vinnast megi 
mál og misseri. 

61. Þveginn og mettur 
ríði maður þingi að, 
þótt hann sé-t væddur til vel. 
Skúa og bróka 
skammist engi maður 
né hests in heldur, 
þátt hann hafi-t góðan 

62. Snapir og gnapir, 
er til sævar kemur, 
örn á aldinn mar: 
Svo er maður 
er með mörgum kemur 
og á formælendur fáa. 

63. Fregna og segja 
skal fróðra hver, 
sá er vill heitinn horskur. 
Einn vita 
né annar skal. 
Þjóð veit, ef þrír eru. 

64. Ríki sitt 
skyli ráðsnotra hver 
í hófi hafa. 
Þá hann það finnur 
er með fræknum kemur 
að engi er einna hvatastur. 

65. Orða þeira 
er maður öðrum segir 
oft hann gjöld um getur. 

66. Mikilsti snemma 
kom eg í marga staði 
en til síð í suma. 
Öl var drukkið, 
sumt var ólagað: 
Sjaldan hittir leiður í lið. 

67. Hér og hvar 
myndi mér heim of boðið, 
ef þyrfta'g að málungi mat, 
eða tvö lær hengi 
að ins tryggva vinar, 
þar er eg hafði eitt etið. 

68. Eldur er bestur 
með ýta sonum 
og sólar sýn, 
heilyndi sitt, 
ef maður hafa náir, 
án við löst að lifa. 

69. Era-t maður alls vesall, 
þátt hann sé illa heill: 
Sumur er af sonum sæll, 
sumur af frændum, 
sumur af fé ærnu, 
sumur af verkum vel. 

70. Betra er lifðum 
og sællifðum. 
Ey getur kvikur kú. 
Eld sá eg upp brenna 
auðgum manni fyrir, 
en úti var dauður fyr durum. 

71. Haltur ríður hrossi, 
hjörð rekur handarvanur, 
daufur vegur og dugir. 
Blindur er betri 
en brenndur sé: 
Nýtur manngi nás. 

72. Sonur er betri, 
þótt sé síð of alinn 
eftir genginn guma: 
Sjaldan bautarsteinar 
standa brautu nær, 
nema reisi niður að nið. 

73. Tveir eru eins herjar: 
Tunga er höfuðs bani. 
Er mér í héðin hvern 
handar væni. 

74. Nótt verður feginn 
sá er nesti trúir. 
Skammar eru skips rár. 
Hverf er haustgríma. 
Fjöld um viðrir 
á fimm dögum 
en meira á mánuði. 

75. Veit-a hinn 
er vætki veit: 
Margur verður af aurum api. 
Maður er auðigur, 
annar óauðigur, 
skyli-t þann vítka vár. 

76. Deyr fé, 
deyja frændur, 
deyr sjálfur ið sama. 
En orðstír 
deyr aldregi 
hveim er sér góðan getur. 

77. Deyr fé, 
deyja frændur, 
deyr sjálfur ið sama. 
Eg veit einn 
að aldrei deyr: 
dómur um dauðan hvern. 

78. Fullar grindur 
sá eg fyr Fitjungs sonum. 
Nú bera þeir vonar völ. 
Svo er auður 
sem augabragð: 
hann er valtastur vina. 

79. Ósnotur maður, 
ef eignast getur 
fé eða fljóðs munuð, 
metnaður honum þróast, 
en mannvit aldregi: 
fram gengur hann drjúgt í dul. 

80. Það er þá reynt, 
er þú að rúnum spyr 
inum reginkunnum, 
þeim er gerðu ginnregin 
og fáði fimbulþulur; 
þá hefir hann best ef hann þegir. 

81. Að kveldi skal dag leyfa, 
konu er brennd er, 
mæki er reyndur er, 
mey er gefin er, 
ís er yfir kemur, 
öl er drukkið er. 

82. Í vindi skal við höggva, 
veðri á sjó róa, 
myrkri við man spjalla: 
Mörg eru dags augu. 
á skip skal skriðar orka, 
en á skjöld til hlífar, 
mæki höggs, 
en mey til kossa. 

83. Við eld skal öl drekka, 
en á ísi skríða, 
magran mar kaupa, 
en mæki saurgan, 
heima hest feita, 
en hund á búi.

II. Fyrra dæmi Óðins 

84. Meyjar orðum 
skyli manngi trúa 
né því er kveður kona, 
því að á hverfanda hveli 
voru þeim hjörtu sköpuð, 
brigð í brjóst um lagin. 

85. Brestanda boga, 
brennanda loga, 
gínanda úlfi, 
galandi kráku, 
rýtanda svíni, 
rótlausum viði, 
vaxanda vogi, 
vellanda katli, 

86. Fljúganda fleini, 
fallandi báru, 
ísi einnættum, 
ormi hringlegnum, 
brúðar beðmálum 
eða brotnu sverði, 
bjarnar leiki 
eða barni konungs, 

87. Sjúkum kálfi, 
sjálfráða þræli, 
völu vilmæli, 
val nýfelldum. 

88. Akri ársánum 
trúi engi maður 
né til snemma syni: 
Veður ræður akri. 
en vit syni: 
hætt er þeirra hvort. 

89. Bróðurbana sínum, 
þótt á brautu mæti, 
húsi hálfbrunnu, 
hesti alskjótum: 
Þá er jór ónýtur, 
ef einn fótur brotnar. 
Verði-t maður svo tryggur 
að þessu trúi öllu. 

90. Svo er friður kvenna, 
þeirra er flátt hyggja, 
sem aki jó óbryddum 
á ísi hálum, 
teitum, tvevetrum 
og sé tamur illa, 
eða í byr óðum 
beiti stjórnlausu, 
eða skyli haltur henda 
hrein í þáfjalli. 

91. Bert eg nú mæli, 
því að eg bæði veit, 
brigður er karla hugur konum: 
Þá vér fegurst mælum, 
er vér flást hyggjum: 
það tælir horska hugi. 

92. Fagurt skal mæla 
og fé bjóða 
sá er vill fljóðs ást fá, 
líki leyfa 
ins ljósa mans: 
Sá fær er fríar. 

93. Ástar firna 
skyli engi maður 
annan aldregi. 
Oft fá á horskann, 
er á heimskan né fá, 
lostfagrir litir. 

94. Eyvitar firna 
er maður annan skal, 
þess er um margan gengur guma. 
Heimska úr horskum 
gerir hölda sonu 
sá inn máttki munur. 

95. Hugur einn það veit 
er býr hjarta nær, 
einn er hann sér um sefa. 
Öng er sótt verri 
hveim snotrum manni 
en sér engu að una. 

96. Það eg þá reynda 
er eg í reyri sat 
og vætta'g míns munar. 
Hold og hjarta 
var mér in horska mær: 
þeygi eg hana að heldur hefi'g. 

97. Billings mey 
eg fann beðjum á 
sólhvíta sofa. 
Jarls yndi 
þótti mér ekki vera 
nema við það lík að lifa. 

98. Auk nær aftni 
skaltu, Óðinn, koma, 
ef þú vilt þér mæla man. 
Allt eru ósköp 
nema einir viti 
slíkan löst saman. 

99. Aftur eg hvarf 
og unna þóttumst 
vísum vilja frá. 
Hitt eg hugða 
að eg hafa mynda 
geð hennar allt og gaman. 

100. Svo kom eg næst 
að in nýta var 
vígdrótt öll um vakin, 
með brennöndum ljósum 
og bornum viði: 
svo var mér vílstígur of vitaður. 

101. Og nær morgni, 
er eg var enn um kominn, 
þá var saldrótt sofin. 
Grey eitt eg þá fann 
innar góðu konu 
bundið beðjum á. 

102. Mörg er góð mær, 
ef görva kannar, 
hugbrigð við hali. 
Þá eg það reynda, 
er ið ráðspaka 
teygða eg á flærðir fljóð. 
Háðungar hverrar 
leitaði mér ið horska man, 
og hafða eg þess vætki vífs.

III. Síðara dæmi Óðins 

103. Heima glaður gumi 
og við gesti reifur, 
svinnur skal um sig vera, 
minnugur og málugur, 
ef hann vill margfróður vera. 
Oft skal góðs geta. 
Fimbulfambi heitir 
sá er fátt kann segja: 
það er ósnoturs aðal. 

104. Inn aldna jötun eg sótta, 
nú em eg aftur um kominn: 
fátt gat eg þegjandi þar. 
Mörgum orðum 
mælta eg í minn frama 
í Suttungs sölum. 

105. Gunnlöð mér um gaf 
gullnum stóli á 
drykk ins dýra mjaðar. 
Ill iðgjöld 
lét eg hana eftir hafa 
síns ins heila hugar, 
síns ins svára sefa 

106. Rata munn 
létumk rúms um fá 
og um grjót gnaga. 
Yfir og undir 
stóðumk jötna vegir, 
svo hætta eg höfði til. 

107. Vel keypts litar 
hefi eg vel notið. 
Fás er fróðum vant. 
Því að Óðrerir 
er nú upp kominn 
á alda vé jarðar. 

108. Efi er mér á 
að eg væra enn kominn 
jötna görðum úr, 
ef eg Gunnlaðar né nyta'g, 
innar góðu konu, 
þeirrar er lögðumk arm yfir. 

109. Ins hindra dags 
gengu hrímþursar 
Háva ráðs að fregna 
Háva höllu í. 
Að Bölverki þeir spurðu, 
ef hann væri með böndum kominn 
eða hefði honum Suttungur of sóið. 

110. Baugeið Óðinn 
hygg eg að unnið hafi. 
Hvað skal hans tryggðum trúa? 
Suttung svikinn 
hann lét sumbli frá 
og grætta Gunnlöðu.

IV. Loddfáfnismál 

111. Mál er að þylja 
þular stóli á 
Urðarbrunni að. 
Sá eg og þagða'g, 
sá eg og hugða'g, 
hlydda eg á manna mál. 
Of rúnar heyrða eg dæma, 
né um ráðum þögðu 
Háva höllu að, 
Háva höllu í, 
heyrða eg segja svo: 

112. Ráðumk þér, Loddfáfnir, 
að þú ráð nemir. 
Njóta mundu ef þú nemur, 
Þér munu góð ef þú getur: 
Nótt þú rís-at 
nema á njósn sér 
eða þú leitir þér innan út staðar. 

113. Ráðumk þér, Loddfáfnir, 
að þú ráð nemir. 
Njóta mundu ef þú nemur, 
þér munu góð ef þú getur: 
Fjölkunnigri konu 
skal-at-tu í faðmi sofa, 
svo að hún lyki þig liðum. 

114. Hún svo gerir 
að þú gáir eigi 
þings né þjóðans máls. 
Mat þú vilt-at 
né mannskis gaman. 
Fer þú sorgafullur að sofa. 

115. Ráðumk þér, Loddfáfnir, 
að þú ráð nemir. 
Njóta mundu ef þú nemur, 
þér munu góð ef þú getur: 
Annars konu 
teygðu þér aldregi 
eyrarúnu að. 

116. Ráðumk þér, Loddfáfnir, 
en þú ráð nemir. 
Njóta mundu ef þú nemur, 
þér munu góð ef þú getur: 
Á fjalli eða firði, 
ef þig fara tíðir, 
fástu að virði vel. 

117. Ráðumk þér, Loddfáfnir, 
en þú ráð nemir. 
Njóta mundu ef þú nemur, 
þér munu góð ef þú getur: 
Illan mann 
láttu aldregi 
óhöpp að þér vita, 
því að af illum manni 
fær þú aldregi 
gjöld ins góða hugar. 

118. Ofarla bíta 
eg sá einum hal 
orð illrar konu. 
Fláráð tunga 
varð honum að fjörlagi 
og þeygi um sanna sök. 

119. Ráðumk þér, Loddfáfnir, 
en þú ráð nemir. 
Njóta mundu ef þú nemur 
þer munu góð ef þú getur: 
Veistu ef þú vin átt 
þann er þú vel trúir, 
farðu að finna oft. 
Því að hrísi vex 
og hávu grasi 
vegur er vætki treður. 

120. Ráðumk þér, Loddfáfnir, 
en þú ráð nemir. 
Njóta mundu ef þú nemur, 
þér munu góð ef þú getur: 
Góðan mann 
teygðu þér að gamanrúnum 
og nem líknargaldur meðan þú lifir. 

121. Ráðumk þér, Loddfáfnir, 
en þú ráð nemir. 
Njóta mundu ef þú nemur, 
þér munu góð ef þú getur: 
Vin þínum 
ver þú aldregi 
fyrri að flaumslitum. 
Sorg etur hjarta, 
ef þú segja né náir 
einhverjum allan hug. 

122. Ráðumk þér, Loddfáfnir, 
en þú ráð nemi. 
Njóta mundu ef þú nemur, 
þér munu góð ef þú getur: 
Orðum skipta 
þú skalt aldregi 
við ósvinna apa, 

123. því að af illum manni 
mundu aldregi 
góðs laun um geta. 
En góður maður 
mun þig gjörva mega 
líknfastan að lofi. 

124. Sifjum er þá blandað, 
hver er segja ræður 
einum allan hug. 
Allt er betra 
en sé brigðum að vera. 
Er-a sá vinur öðrum 
er vilt eitt segir. 

125. Ráðumk þér, Loddfáfnir, 
en þú ráð nemir. 
Njóta mundu ef þú nemur, 
þér munu góð ef þú getur: 
Þremur orðum senna 
skal-at-tu við þér verra mann: 
Oft inn betri bilar, 
þá er inn verri vegur. 

126. Ráðumk þér, Loddfáfnir, 
en þú ráð nemir. 
Njóta mundu ef þú nemur, 
þér munu góð ef þú getur: 
Skósmiður þú verir 
né skeftismiður, 
nema þú sjálfum þér sér. 
Skór er skapaður illa 
eða skaft sé rangt, 
þá er þér böls beðið. 

127. Ráðumk þér, Loddfáfnir, 
en þú ráð nemir. 
Njóta mundu ef þú nemur, 
þér munu góð ef þú getur: 
Hvar er þú böl kannt, 
kveð þú það bölvi að 
og gef-at þínum fjándum frið. 

128. Ráðumk þér, Loddfáfnir, 
en þú ráð nemir. 
Njóta mundu ef þú nemur, 
þér munu góð ef þú getur: 
Illu feginn 
ver þú aldregi, 
en lát þér að góðu getið. 

129. Ráðumk þér, Loddfáfnir, 
en þú ráð nemir. 
Njóta mundu ef þú nemur, 
þér munu góð ef þú getur: 
Upp líta 
skal-at-tu í orrustu! 
- gjalti glíkir 
verða gumna synir - 
síður þitt um heilli halir. 

130. Ráðumk þér, Loddfáfnir, 
en þú ráð nemir. 
Njóta mundu ef þú nemur, 
þér munu góð ef þú getur: 
Ef þú vilt þér góða konu 
kveðja að gamanrúnum 
og fá fögnuð af, 
fögru skaltu heita 
og láta fast vera. 
Leiðist manngi gott, ef getur. 

131. Ráðumk þér, Loddfáfnir, 
en þú ráð nemir. 
Njóta mundu ef þú nemur, 
þér munu góð ef þú getur: 
Varan bið eg þig vera 
og eigi of varan. 
Ver þú við öl varastur 
og við annars konu 
og við það ið þriðja 
að þjófar né leiki. 

132. Ráðumk þér, Loddfáfnir, 
en þú ráð nemir. 
Njóta mundu ef þú nemur, 
þér munu góð ef þú getur: 
Að háði né hlátri 
hafðu aldregi 
gest né ganganda. 

133. Oft vitu ógerla 
þeir er sitja inni fyrir 
hvers þeir eru kyns er koma. 
Er-at maður svo góður 
að galli né fylgi, 
né svo illur að einugi dugi. 

134. Ráðumk þér, Loddfáfnir, 
en þú ráð nemir. 
Njóta mundu ef þú nemur, 
þér munu góð ef þú getur: 
Að hárum þul 
hlæ þú aldregi. 
Oft er gott það er gamlir kveða. 
Oft úr skörpum belg 
skilin orð koma 
þeim er hangir með hám 
og skollir með skrám 
og váfir með vílmögum. 

135. Ráðumk þér, Loddfáfnir, 
en þú ráð nemir. 
Njóta mundu ef þú nemur, 
þér munu góð ef þú getur: 
Gest þú né geyja 
né á grind hrekir. 
Get þú voluðum vel. 

136. Rammt er það tré, 
er ríða skal 
öllum að upploki. 
Baug þú gef, 
eða það biðja mun 
þér læs hvers á liðu. 

137. Ráðumk þér, Loddfáfnir, 
en þú ráð nemir. 
Njóta mundu ef þú nemur, 
þér munu góð ef þú getur: 
Hvar er þú öl drekkir, 
kjós þú þér jarðar megin, 
því að jörð tekur við öldri, 
en eldur við sóttum, 
eik við abbindi, 
ax við fjölkynngi, 
höll við hýrógi, 
- heiftum skal mána kveðja, - 
beiti við bitsóttum, 
en við bölvi rúnar. 
Fold skal við flóði taka.

V. Rúnatal 

138. Veit eg að eg hékk 
vindgameiði á 
nætur allar níu, 
geiri undaður 
og gefinn Óðni, 
sjálfur sjálfum mér, 
á þeim meiði 
er manngi veit 
hvers af rótum renn. 

139. Við hleifi mig sældu 
né við horni-gi. 
Nýsta eg niður, 
nam eg upp rúnar, 
æpandi nam, 
féll eg aftur þaðan. 

140. Fimbulljóð níu 
nam ef af inum frægja syni 
Bölþorns, Bestlu föður. 
Og eg drykk of gat 
ins dýra mjaðar, 
ausin Óðreri. 

141. Þá nam eg frævast 
og fróður vera 
og vaxa og vel hafast, 
orð mér af orði 
orðs leitaði, 
verk mér af verki 
verks leitaði. 

142. Rúnar munt þú finna 
og ráðna stafi, 
mjög stóra stafi, 
mjög stinna stafi, 
er fáði fimbulþulur 
og gerðu ginnregin 
og reist Hroftur rögna. 

143. Óðinn með ásum, 
en fyr álfum Dáinn, 
Dvalinn dvergum fyrir, 
Ásviður jötnum fyrir. 
Eg reist sjálfur sumar. 

144. Veistu hve rísta skal? 
Veistu hve ráða skal? 
Veistu hve fáa skal? 
Veistu hve freista skal? 
Veistu hve biðja skal? 
Veistu hve blóta skal? 
Veistu hve senda skal? 
Veistu hve sóa skal? 

145. Betra er óbeðið 
en sé ofblótið. 
Ey sér til gildis gjöf. 
Betra er ósent 
en sé ofsóið. 
Svo Þundur um reist 
fyr þjóða rök, 
þar hann upp um reis, 
er hann aftur of kom.

VI. Ljóðatal 

146. Ljóð eg þau kann 
er kann-at þjóðans kona 
og mannskis mögur. 
Hjálp heitir eitt, 
en það þér hjálpa mun 
við sökum og sorgum 
og sútum görvöllum. 

147. Það kann eg annað 
er þurfu ýta synir, 
þeir er vilja læknar lifa. 

148. Það kann eg hið þriðja: 
ef mér verður þörf mikil 
hafts við mína heiftmögu, 
eggjar eg deyfi minna andskota, 
bíta-t þeim vopn né velir. 

149. Það kann eg ið fjórða: 
ef mér fyrðar bera 
bönd að bóglimum, 
svo eg gel 
að eg ganga má, 
sprettur mér af fótum fjötur, 
en af höndum haft. 

150. Það kann eg ið fimmta: 
Ef eg sé af fári skotinn 
flein í fóki vaða, 
fýgur-a hann svo stinnt 
að eg stöðvig-a-g, 
ef eg hann sjónum of sé'g. 

151. Það kann eg ið sétta: 
Ef mig særir þegn 
á rótum rás viðar, 
og þann hal 
er mig heifta kveður, 
þann eta mein heldur en mig. 

152. Það kann eg ið sjöunda: 
Ef eg sé hávan loga 
sal um sessmögum, 
brennur-at svo breitt, 
að eg honum bjargig-a-g. 
þann kann eg galdur að gala. 

153. Það kann eg ið átta, 
er öllum er 
nytsamlegt að nema: 
Hvar er hatur vex 
með hildings sonum 
það má eg bæta brátt. 

154. Það kann eg ið níunda: 
Ef mig nauður um stendur 
að bjarga fari mínu á floti, 
vind eg kyrri 
vogi á 
og svæfi'g allan sæ. 

155. Það kann eg ið tíunda: 
Ef eg sé túnriður 
leika lofti á, 
eg svo vinn'g 
að þeir villir fara 
sinna heimhama, 
sinna heimhuga. 

156. Það kann eg ið ellefta: 
Ef eg skal til orrustu 
leiða langvini, 
und randir eg gel, 
en þeir með ríki fara 
heilir hildar til, 
heilir hildi frá, 
koma þeir heilir hvaðan. 

157. Það kann ef ið tólfta: 
Ef eg sé að tré uppi 
váfa virgilná, 
svo eg ríst 
og í rúnum fá'g 
að sá gengur gumi 
og mælir við mig. 

158. Það kann eg ið þrettánda: 
ef eg skal þegn ungan 
verpa vatni á, 
mun-at hann falla, 
þótt hann í fólk komi: 
hnígur-a sá halur fyr hjörum. 

159. Það kann eg ið fjórtánda: 
ef eg skal fyrða liði 
telja tíva fyrir, 
ása og álfa 
eg kann allra skil. 
Fár kann ósnotur svo. 

160. Það kann eg ið fimmtánda 
er gól Þjóðrerir 
dvergur fyr Dellings dyrum. 
Afl gól hann ásum, 
en álfum frama, 
hyggju Hroftatý. 

161. Það kann eg ið sextánda: 
Ef eg vil ins svinna mans 
hafa geð allt og gaman, 
hugi eg hverfi 
hvítarmri konu 
og sný eg hennar öllum sefa. 

162. Það kann eg ið sautjánda 
að mig mun seint firrast 
ið manunga man. 
Ljóða þessa 
munðu, Loddfáfnir, 
lengi vanur vera. 
Þó sé þér góð ef þú getur, 
nýt ef þú nemur, 
þörf ef þú þiggur. 

163. Það kann eg ið átjánda, 
er eg æva kenni'g 
mey né manns konu, 
- allt er betra 
er einn um kann; 
það fylgir ljóða lokum, - 
nema þeirri einni 
er mig armi ver 
eða mín systir sé.

VII. Ljóðalok 

164. Nú eru Háva mál kveðin 
Háva höllu í, 
allþörf ýta sonum, 
óþörf jötna sonum. 
Heill sá er kvað! 
Heill sá er kann! 
Njóti sá er nam! 
Heilir þeir er hlýddu!

Eddukvæði