Íslenzkar þjóðsögur og æfintýri/Ævintýri/Stjúpusögur
Það er fljótséð þegar maður les ævintýri að þau greinast af sjálfsdáðum í fimm atriði. Fyrsta atriðið er yfirgripsmest og þær sögur einna tíðastar; en það eru stjúpusögur. Í þeim kemur víða fram tröllskapur bæði í líkamlegri og andlegri merkingu; því seinni konur kónganna eru flestar tröllauknar, stórskornar og svipillar mannætur þegar þær eru í essinu sínu, en gera sig að fögrum drottningum í tignarbúningi og þykjast nálega allar hafa misst kónga sína fyrir áhlaupi víkinga. Þegar einhver kóngur hefur svo glæpzt á þeim og gengið að eiga þær sannast það löngum að „oft er flagð undir fögru skinni“, því þá éta þær oft hirðmenn kóngs í muddum og kippir í því til tröllakynsins, og eru þau orðatiltæki jafnaðarlega höfð um það að hirðmennirnir hverfi. Þó er ekki þar með búið; því þær gerast stórráðar og skipa kóngum sínum burt úr ríkinu „að heimta skatta af löndum sínum“, eða ef kóngarnir fara sjálfir í þær eða aðrar erindagjörðir, en eiga börn eftir fyrri konuna heima, leggjast stjúpurnar jafnan á þau og annaðhvort stofna þeim í óhæfu eða leggja á þau að öðrum kosti og sýna í því andlegan tröllskap. En eftirtektavert er það að jafnan leggst börnum þessum eitthvað til að komast úr þeim háska eða ánauðum sem stjúpur þeirra hafa stofnað þeim í eða lagt á þau. Stundum eru kóngsbörnin svo andrík, eða hvað ég á að kalla það, að þau hefna sín á stjúpum sínum með því að leggja aftur á þær og verða þá ummæli þeirra allt eins að áhrínsorðum og ummæli stjúpanna, þó aldrei sjáist þess nokkur deili fyrr né síðar að börnin séu fjölkunnug. Stundum verða dvergar eða aðrar bjargvættir börnunum að liði og koma þeim úr kröggum þeirra. Auk þessa vill kóngsbörnum það einatt til að þau eiga kostgripi sem hafa þá og þá náttúru, og þeim gripum er það oft að þakka að þau komast úr nauðum þeim sem þau eru stödd í, en þó einnig öðrum atvikum og snjallræði sjálfra þeirra.

 Sagan af Mjaðveigu Mánadóttur
 Mjaðveig og Króka
 Sagan af Fertram og Ísól björtu
 Sagan af Tístram og Ísól björtu
 Sagan af Líneik og Laufey
 Ásmundur kóngsson og Signý systir hans
 Sigurður kóngsson
 Sagan af Sigurði kóngssyni
 Sagan af Sigurði kóngssyni og Ingibjörgu systur hans
 Sagan af Surtlu í Blálandseyjum
 Sagan af Hringi kóngssyni
 Sagan af þrem kóngssonum
 Gorvömb
 Sagan af Geirlaugu og Græðara
 Sagan af Finnu forvitru
 Sagan af Hermóði og Háðvöru
 Sagan af Hildi góðu stjúpu
 Ingibjörg kóngsdóttir
 Viðfinnu saga
 Vírfinna Völublóm
 Vilfríður Völufegri
 Sigurður karlsson og kóngssynir í álögum
 Tistram og Ísól bjarta
 Sagan af Tistram og Ísoddu
 Sagan af Helgu kóngsdóttur
 Sagan af Signýju Vömb
 Risinn í Bládal
 Sagan af Ingibjörgu kóngsdóttur
 Sagan af Sigurði hring og Snata
 Sigurður og Ingibjörg
 Sagan af Kisu kóngsdóttur
 Kisa kóngsdóttir og Ingibjörg systir hennar
 Kisa og Dagbjört kóngsdætur
 Missögn af Kisu kóngsdóttur
 Kóngsdóttir og konan í steininum
 Kjangarsaga
 Músin og dordingullinn
 Vonda drottningin
 Rauðiboli
 Sagan af Rauðukusu
 Rauði boli og Sigurður kóngsson
 Sagan af Rauðabola
 Rauðiboli og Ásmundur kóngssonur
 Sagan af Hans og Bæring
 Hermóður og Hervör
 Sagan af hestinum Gullfaxa og sverðinu Gunnfjöður
 Glófaxi og Gunnfjöður
 Sagan af hestinum Gullskó og sverðinu Gullfjöður
 Sagan af Þorsteini glott
 Sigurðar saga forvitna
 Hildur góða fóstra
 Hildur góða stjúpa og veltandi vömb
 Hildur góða stjúpa og Ingibjörg kóngsdóttir
 Þáttur af Ingibjörgu og Hildi
 Sagan af Hildi og Haraldi
 Matthildur vitra og Marcebil væna
 Skinnbrók, Skinnskálm og Skinnhetta
 Bárus karlsson
 Álfheiðar saga
 Sagan af Oddi kóngi
 Frostan og Hnyðja
 Einfætla
 Helga karlsdóttir og risinn á Gullskógalandi
 Sagan af dýrinu arga á fjallinu Gargó
 Agnedíus kóngsson og Svanslaug jarlsdóttir
 Sagan af Lydíu konungsdóttur
 Bjarndrengur
 Sagan af Skokvari