Pontus rímur/8. ríma


VIII RÍMA

Ferskeytt

1. Eg finn nú, að öngum gaztóðurinn sá eg felldi,
því skal Bölverks belginn fastblása að slokknum eldi.

2. Vilji nærast neisti sá,nokkra jungfrú verma
hrindi í burt úr hjarta þrá,en huginn af kæti ferma.

3. Sérhvört er það steypir eður styður,stynja sárt eða dilla,
byggja upp eða brjóta niður,blessa eður mæla illa.

4. Bið eg mitt heyra meyjar mál,mansöng læt eg rigna;
mætti hjörtun hörð sem stálí hróðrar eldi digna.

5. Yfir stár nú óárs tíð,æski eg bót á seinni,
mitt vill ekki mansöngs smíðmeyju þóknast neinni.

6. Á mínum óð er engin hind,enn þó við megi sæma;
hatur og elska eruð bæði blindbeint um nokkuð dæma.

7. Jafnan að mér þankast það,því er eg hér við bundinn,
að ekki finni einhvör að,aldri mun sá fundinn.

8. Mig þó kunni menntin núog mælsku hér til bresta,
viljann tak fyrir verkið, frú,og virð so til hins bezta.

9. Ber að líða mey við mann,þó misgáningur blekki,
þar sem vöndur véla kannað vísu finnast ekki.

10. Þó í vísum víki frávegi skálda sönnum
vilji góður virðast ável fyrir öllum mönnum.

11. Lystir áfram lengra skeiðloksins mig að renna,
so eg finni fyrri leiðflokkinn auka þenna.

12. Rímu frá eg fyrri gekk
er fundi lýkur ströngum,
þar sem kóngsson frægur fékk
fylli vargi svöngum.

13. Pontus segir sigurinn sinn
sjálfum guði að kenna;
kom hann fús í kirkju inn
og kraup fyrir heiðurinn þenna.

14. Þakkar guði í þessum stað
þá sem mjúkast kunni;
um meira styrk að blíður bað
bæði af hjarta og munni.

15. Í fyrstu offrar fylkir fríður
fórnir sínar allar,
stígur á bak og burtu ríður
að boða lið til hallar.

16. Pontus strax að gengur greitt
að göfugum hnekkir styrjar;
kveðjur fékk hann kærar veitt
kóngi sem honum byrjar.

17. Kóngur segir af kátum móð
við kappann gylltra hlífa,
að hann muni verja hoska þjóð
og heiðna burtu drífa.

18. Meðan að eykur köppum kurr
um kosti að velja sára,
ljósa hitti lofðungs bur
lindi Drúpnirs tára.

19. Strax að kom í kvenna lið
kveitir Fýris sáða,
vænan kvöddu vísirs nið
vefjur silkiþráða.

20. Allar báðu að óskum hans
ævin skyldi anga,
kváð' ei slíkan ljóma lands
sem lestir harðra spanga.

21. „Fremd og heiður, fegurð og kurt,
fæðu að veita hrafni,
hvar sem höfum um heiminn spurt,
hans finnist ekki jafni.“

22. Vær skulum láta liljur gulls
lundinn sverða prísa,
meðan gjörum grein til fulls
á grimmu stríði að lýsa.

23. Kóngur biður, að herra hvör
hans til fundar sæki;
hvör það heyrði hringa bör
og hilmirs boðskap ræki.

24. Til hallar kóngs að fjöldi fer
fljótt að leyfi gefnu;
síðan leiddi hoskan her
hann á ráða stefnu.

25. Biður þá gefa beztu ráð
brátt í slíkum vanda:
„So vér fangum frið og náð
og frelsan vorra landa.“

26. Flestum byggði hræðsla í hug
sig héldu meir en feiga;
öllum tók að aka í bug
ergi hjartans deiga.

27. Pontus þagði herrum hjá,
er hræðslan tók að stanza;
enginn kunni kappi þá
kóngi neinu að anza.

28. Kóngur biður buðlungs nið
beztu ráð að kenna,
segir: „Þess mun þurfa við,
ef þjóðir hlífar spenna.“

29. Pontus segist skynja skil
skjótra kosta tveggja:
„Þó eg sé ærið ungur til
öðrum ráð að leggja,

30. eg er fús á fylkirs boð
að fylla af öllum mætti,
svinnum veita sanna stoð
og segja, hvað mér þætti.“

31. „Náðugi herra, hlýði þér,“
kvað hilmirs sonurinn dýri,
„virðið ei til illsku mér,
þó ófrótt ráð eg skýri.

32. Hræðist aldi heiðna drótt,
þó hafi þeir ótal þegna;
guð kann sigri skipta skjótt,
skulu því allir gegna.

33. Viljann ekki vantar hann
að vernda sína í friði,
þeirra fjölda fella kann
með fáum af voru liði.

34. Börnum sínum guð mun gagn
gjöra til meiri þarfa,
hjálp að veita, hreysti og magn,
hvað sem skulu starfa.

35. Kristna alla kemur það við,
krenkist trúin ella;
þeim er oss skylt að leggja lið
og lýðinn heiðna fella.

36. Ef það litist yðar náð
og svo þeim hér standa,
skal það mitt hið skjóta ráð
að skrifa til allra landa.

37. Hér með biðja um hjálp og stoð
herra og första alla;
látið ganga bráðast boð
til borgar saman að kalla.

38. Látið fæðu færa í slot,
að fjöldi megi þar gista,
svo enginn spyrji þaðan þrot
þeirra neinna vista.“

39. Sitt réð enda síðan tal
svinnur fæðir ylgja;
þá vill flestallt þegna val
þessu ráði fylgja.

40. Hilmir lætur hernum brátt
í herför þessa bjóða;
dubba sig til dag og nátt
í dreyra sverðin rjóða.

41. Ýtar heyrðu um eina stund
örva drífu boðna;
herinn þeysti á hilmirs fund
með hjálma gulli roðna.

42. Til Vanis kemur múgi manns
er mátti orðlof þiggja;
enginn dirfðist innan lands
eftir heima liggja.

43. Æptu börn og mæður, menn,
meyjar kvöldust sorgum;
turnar hljóða, en tygjast senn,
tæmdist hús í borgum.

44. Kóngur spyr um langa leið
til liðs, sem von á átti;
hann á móti hernum reið
og höndlar bezt sem mátti.

45. Þeim hann fylgdi strax í stað
stoltar náðir þiggja;
hér ber fleira höndum að
en hæfi í kyrrðum liggja.

46. Þúsund fjögur þá voru send
þegna heiðna telja;
þegar för er þessi end,
þenkja ekki að dvelja.

47. Þá var skipt í fjóra fæst
flokka hernum öllum;
þar má líta ljómann glæst
með lið á grænum völlum.

48. Flokki einn með fagran geir
fylkir stjórna vildi;
gram skulu fylgja greifar tveir,
gylltum prýddir skildi.

49. Öruggir með eggjar blár
áttu að stýra borgum;
þessir kunna ei forðast fár
né firra hjartað sorgum.

50. León stýrði og Avel enn,
urnis þaktir svelli,
þeir skulu hjálpa hreystimenn
hnignum kóngi af elli.

51. Öðrum flokki Ragnar réð
og Rollant af Toll hinn fríði,
Galle af Victor var þeim með,
vanir í hörðu stríði;

52. Pontus, sá sem prýddi skraut
og prís til allra dáða;
með honum sjálfur Herlant hlaut
hinum þriðja ráða.

53. Vilhjálm af Roskis var þeim nær,
sem velti heiðnum mörgum;
Andri af Lator frækinn fær
fylli soltnum vörgum.

54. Guðfreyr af Leysing, listarmann,
laufa kann að beita,
Lénarð af Meyland líka hann
að lauga í Fófnirs sveita.

55. Enginn vissi í veröld senn
vera þeirra nóta;
í stríði lærðu stoltar menn
stöng í skjöldu að brjóta.

56. Herför var sú heiman gjörð,
höfðu útreið snöggva;
þessir fýsast þurra jörð
þussa tárum döggva.

57. Jörðin skalf, en skriðna fjöll,
skógar kvíða og grundir,
grétu ský, en tárast tröll,
tók í björgum undir.

58. Grenjar vargur, grætur blauður,
guðinn styrjar blakkar,
sortnar sól, en dragnar dauður,
dísir myrkurs flakka.

59. Þar næst ríða rökkur og dag,
rétta nótt og morgna;
hestar áttu illsku plag,
aldri af sveita þorna.

60. Öðling sér um eina nátt
að þeim ríða marga
rétta leið með rausnar mátt
riddara þeim að bjarga.

61. Höfðu þessir hundruð þrenn,
á hestum ekki seinir;
valla sáust vænni menn
vopnum skrýðast neinir.

62. Reinall af Selle riddari einn
og Róðbert af Campaigni,
Hans af Pólín, heyrði ei neinn
hans hjarta í stríði digni.

63. Kóngur gleðst, er kenndi þá,
kvaddi hýru máli;
þeir munu hefnast heiðnum á
og hörðu beita stáli.

64. Að morgni kóngur mælti hátt;
máttu allir heyra:
„Vér höfum lið það vænsta brátt
að vekja heiðnum dreyra.

65. Stendur vor hin tigna trú
með trausti yðar handa;
sýnið dáð og dugnað nú
með drengskap vorra landa!

66. Haldið yðar fylking fast,
farið svo vopnum beita,
utan þurfi oss með hast
aðra liðsemd veita.“

67. Pontus býður svinnum svör
sín í þessu rækja;
á alla skyldi heiðna hvör
heim á óvart sækja.

68. „Annars munum vér ekki grand
í öðrum ráðum finna;
þeir munu bæði lýði og land
loks um síðir vinna.“

69. Þetta öllum þótti ráð,
þá var fylkt á grundu;
landsmenn höfðu litla náð,
lítt við hag sinn undu.

70. Tunglið skein, en veður er vænt,
vellir þaktir tjöldum;
af hestagný að hauðrið grænt
hafs var líkast öldum.

71. Þar með stóðu þeirra tjöld
þykkt um völlu alla;
heyrði þá fyrir helgihöld
horn fyrir eyrum gjalla.

72. Heiðnir vakna um síðir seint,
sveitin út réð ganga;
hjartað skalf, en búkurinn beint
brauzt um stund so langa.

73. Varð á þeirra veizlu spjöll,
víl í hug sér töldu;
síðan heiðna sveitin öll
sig í myrkrum földu.

74. Hlaupa um síð í Hrumnings voð,
hljóða trumbur margar;
fýsast þá í þetta boð
að þeysa allir vargar.

75. Eyðir vendi orma skers
einn fyrir fólki snjöllu;
flokkum renndi fjöldi hers
fram á græna völlu.

76. Pontus kóngsson kvaddi hljóðs
kappa sveit á grundu;
„Efni birti eg öllum góðs
yður á sömu stundu.

77. Vér erum hér, sem vel má sjá,
hjá vorum kóngi og herra;
kosti tvo skal telja þá;
týnið hvörugum þeirra.

78. Á guð þér setjið trú og traust,
en trautt á liðsmenn marga;
ótæpt mun hann efalaust
öllum sínum bjarga.

79. Það annað skulu þér ást til fjár
úr yðar hjarta keyra;
hugsa framar held eg skárr
heiðnum vekja dreyra.

80. Fólkið leysum fangað vér
frá alls kyns sorg og mæði;
aðallinn hefur allur hér
af þeim mat og klæði.

81. Vér skulum slást fyrir vora trú
og voga á hættu stranga;
öllum mun oss ætlan sú
að ósk og vilja ganga.

82. Öngum vinnst þann nokkurn neinn
niður með öllu kefja,
sem ætlar drottinn dýr og hreinn
dásamliga að hefja.

83. Í nafni guðs skal nýtur hvör
nokkrar frægðir byrja;
látum heiðnum högg óspör,
so heimurinn megi það spyrja.

84. Ríðum fram og herðum hug;
hvör skal annan eggja;
múgurinn fylgi, merkja flug
þá mun af spjótum leggja.“

85. Vökvast blóð, en valurinn hleðst,
vænir skildir klofna,
vargur gól, en vítin neðst
veizlu heiðnum stofna.

86. Hér mun verða á bragnum brot;
ber hann öllum rækja;
vara haft og vísna þrot
vill að höndum sækja.

87. Tak að þér og burtu ber
blindast orða sálda;
í hróðrar ver að hnekkt er mér
hinna fyrri skálda.

88. Jungfrú kennd til kvæða vend,
eg kann ei bregða vanda;
nú er end og átta send
yður frá mér til handa.

Heimild

Grímur M. Helgason (ritstj.) (1961). Rit Rímnafélagsins X : Pontus rímur. Reykjavík: Rímnafélagið.

Þessi síða hefur ekki verið prófarkalesin.