Nýja testamenti Odds Gottskálkssonar/S. Páls pistill til Rómverja


[Fyrsti kapítuli]
Páll, þjón Jesú Kristi, kallaður til postula, útlesinn til að predika Guðs
evangelium, hverju hann hafði áður fyrirheitið fyrir sína spámenn í heilagri
ritning af sínum syni, hver að fæddur er af Davíðs sæði eftir holdguninni, en
volduglega auglýstur sonur Guðs eftir andanum, þeim er helgar allt í frá þeim
tíma er Drottinn vor Jesús Kristur reis upp aftur af dauða, fyrir hvern vér
höfum meðtekið náð og postullegt embætti á meðal allra heiðinna þjóða
trúarinnar hlýðni upp að rétta undir hans nafni, af hverra tölu þér eruð sem
kallaðir eru í Kristo Jesú.

Öllum þeim Guðs elskulegum og kölluðum heilögum sem eru í Róm. Náð og friður
af Guði vorum, föður og Drottni, Jesú Kristo þá sé með yður.

Fyrst gjöri eg að sönnu þakkir mínum Guði fyrir Jesúm Kristum allra yðar vegna
um það að yðvar trú berst út um allan heim. Því að Guð er minn vottur, hverjum
eg þjóna í mínum anda út í guðsspjöllum hans sonar það að í sífelli minnunst
eg yðar og jafnan í mínum bænum, beiðandi það eg mætta einhvern tíma að Guðs
vilja hafa það lukkusprang að koma til yðar. Því mig langar að sjá yður svo að
eg býtta yður nokkurri andlegri gjöf yður til styrktar. Það er að eg mætti
taka líka huggan yðar á milli fyrir yðra trú og mína sem vér höfum vor á
millum.

En eg vil eigi dylja fyrir yður bræður það eg einsetta mér oft að koma til
yðar (þó mér hafi bægt verið til þessa) svo að eg hefða fært nokkurn ávöxt
yðar á milli líka sem á meðal annarra þjóða. Því eg em skuldunautur bæði
girskra og ógirskra, spakra sem óspakra. Af því svo mikið sem eg formá em eg
reiðubúinn til yðar sem eruð í Róm að predika guðsspjöllin.

Því að eg skammast mín eigi Krists evangelio því það er kraftur Guðs sem
hjálplega gjörir alla þá sem þar á trúa, fyrst Gyðinga og svo Grikki.
Af því að þar opinberast inni það réttlæti sem Guðs er, hvert að kemur %út af
trúnni í trúna svo sem skrifað er það réttlátur muni af sinni trú lifa.

Því að Guðs reiði af himnum opinberast yfir allt ranglæti og óréttvísi manna,
þeir eð sannleikinn afrækja í ranglætinu fyrir því, hvað af Guði mátti
kunngjörast, er þeim opinberað. Því að Guð hefir þeim það opinberað. Með því
að Guðs ósýnilegir hlutir sjást, það er hans eilífur kraftur og guðdómur, ef
gaum að verður gefið þeim verkum, einkum að heimsins sköpun, svo að þeir hafa
öngva afsakan með því þeir vissu það að Guð er og hafa hann þó eigi dýrkað svo
sem Guð né honum þakkir gjört, heldur eru þeir í sínum hugrenningum að hégóma
vorðnir og þeirra fávíst hjarta er formyrkvað. Því þá þeir héldu sig vísa vera
eru þeir að þussum vorðnir og hafa umsnúið dýrð óforgengilegs Guðs í
líkneskjur forgengilegra manna, fugla og ferfættra kinda og skriðkvikinda.

Af því hefir og Guð yfirgefið þá í þeirra hjartans girndum og óhreinmennsku að
þeir skömmuðu svo sína eigin líkami á sjálfum sér, hverjir Guðs sannleika hafa
um snúið í lygar og hafa meir dýrkað og þjónað skepnunni en skaparanum, hver
lofaður sé um aldir. Amen. Fyrir hvað er Guð yfirgaf þá í skammsamlegum
girndum. Því að konur þeirra hafa snúið náttúrlegri aðferð í ónáttúrlega.
Slíkt hið sama hafa mennirnir yfirgefið eðlilega aðferð til konunnar og loguðu
í sínum girndum hver til annars, og hefir svo maður með manni skömm framið og
meðtekið svo verðkaup síns villudóms (eftir því sem verðugt var) á sjálfum
sér.

Og líka sem þeir hafa eigi þess gætt það þeir skyldu af Guði kynning hafa, svo
hefir og Guð yfirgefið þá í fráleitt sinni að gjöra það hvað eigi var
hæfilegt, fullir upp alls ranglætis, frillulifnaðar, fláttskapar, ágirndar,
fjandskapar, fullir öfundar, manndrápa, þrætu, svika, óheilinda, kvissamir,
bakmálgir, Guðs forsmánarar, háðgjarnir, drambsamir, sjálfhælnir,
hrekkvísir, foreldrunum óhlýðugir, skilningslausir, óhaldinorðir, ófriðsamir,
harðsvíraðir, ómiskunnsamir, hverjir Guðs réttlæti þá vita (það þessir eru
dauða verðugir sem þvílíkt gjöra). Nú gjöra þeir það ei aðeins, heldur eru
þeir einninn þeim samsinnaðir sem það gjöra.

Annar kapítuli
Fyrir því kanntu eigi, ó maður, þig að afsaka, hver helst þú ert sem dæmir.
Því hvar þú dæmir um annan, þar fordæmir þú sjálfan þig af því þú gjörir það
sama hvað þú dæmir. Ef vér vitum það Guðs dómur er réttur yfir þeim sem
þvílíkt gjöra. En þenkir þú, ó maður, sem dæmir þá er þvílíkt gjöra og þú
gjörir hið sama að þú munir umflýja Guðs dóm? Eða forsmár þú ríkdóm hans
góðgirndar, þolinmæði og langlundargeð? Veistu eigi það að Guðs góðgirni
leiðir þig til yfirbótar? En þú eftir þinni harðúð og óyfirbótarsömu hjarta
safnar þér sjálfum reiði upp á reiðinnar dag og uppbirtingar Guðs
réttlætisdóms, sá er gjalda mun einum og sérhverjum eftir hans verkum. Þeim að
sönnu heiður og vegsemd og ófallvalta veru sem með þolinmæði góðra verka eftir
leita eilífu lífi. En hinum sem þrætugjarnir eru og hverjir eigi hlýða
sannleikanum, en hlýða heldur ranglætinu, sneypa og reiði, hrellingar og
harmkvæli yfir allar sálir þeirra manna sem illsku drýgja, fyrst Gyðingum og
svo Grikkjum. En heiður, vegsemd og friður öllum þeim sem gott gjöra, fyrst
Gyðingum og svo Grikkjum.

Því að ekkert manngreinarálit er fyrir Guði. Því þeir sem án lögmáls hafa
syndgast, þeir munu og án lögmáls fyrirfarast, og þeir sem undir lögmálinu
hafa syndgað, munu fyrir lögmálið dæmdir verða. Af því að áheyrendur
lögmálsins eru eigi réttlátir fyrir Guði, heldur eru þeir réttlátir sem
lögmálið fullgjöra. Því þær þjóðir sem eigi hafa lögmálið, en gjöra þó af
náttúru hvað lögmálið inniheldur, þeir sömu, með því þeir hafa eigi lögmálið,
eru þeir sér sjálfir lögmál, með hverju þeir útvísa það lögmálsins
verk sé skrifuð í þeirra hjörtum sem þeirra samviska sjálf ber þeim um vitni
og þeir þankar sem sín á milli áklaga sig eður afsaka á þeim degi nær Guð
dæmir leynda kostu mannanna eftir mínu guðsspjalli fyrir Jesúm Kristum.

En sjá, þú kallast Gyðingur og forlætur þig upp á lögmálið og hrósar þig Guði
og veist hans vilja. Og með því þú ert lærður í lögmálinu, reynir þú hvað að
best sé að gjöra og formetur þig sjálfan að vera blindra manna leiðtogara og
ljós þeirra sem í myrkrum eru, fávísra tyftunarmann og læriföður einfaldra,
hafandi bæði viskunnar form og sannleikans í lögmálinu. Nú lærir þú annan, en
sjálfan þig lærir þú eigi. Þú predikar að eigi skuli stolið vera, og þú
stelur. Þú segir að eigi skuli hórdómur drýgjast, og þú drýgir hór. Þú
svívirðir skurgoðin, %rænir þó Guð sínu. Þú hrósar þér af
lögmálinu og vanvirðir Guð fyrir yfirgöngu lögmálsins. Því að fyrir yðar skuld
verður Guðs nafn lastað meðal heiðinna þjóða svo sem að skrifað er.

Umskurðurinn dugir að sönnu ef þú varðveitir lögmálið, en ef þú ert
yfirtroðslumaður lögmálsins, þá er þín umskurn vorðin að yfirhúð. Því að ef
yfirhúðin varðveitir réttlætingar lögmálsins, reiknast eigi þá hans yfirhúð
fyrir umskurn? Og svo mun það þá sem af náttúru er %yfirhúð og
lögmálið fullkomnar dæma þig, sem ert undir bókstafnum og umskurninni,
yfirtroðslumann lögmálsins. Því að sá sem augljóslega er Gyðingur, er eigi
Gyðingur og eigi sú augljós holdsins umskurn, heldur er sá Gyðingur sem
heimuglegur Gyðingur er, og umskurn hjartans er umskurn sú er sker
í andanum, en eigi í bókstafnum, hverrar lofstír að eigi er af mönnum, heldur af Guði.

Þriðji kapítuli
Hvað hefir þá Gyðingur til þess að hann sé fremri? Eða hver nytsemd er að
umskurninni? Næsta mikil á allan hátt. Sennilega fyrst það að þeim er
til trúað hvað Guð hefir talað. Þótt að nokkurir út af þeim hafi því eigi
trúað, hvað um það? Skyldi fyrir þeirra vantrúar sakir Guðs trú undir lok
líða? Fjarri sé því, heldur blífur það svo að Guð sé sannsögull, en allir menn
ljúgarar svo sem skrifað er að þú réttlátur sért í þínum ræðum og yfirvinnir
nær þú dæmist.

En er það svo að vort ranglæti prísi Guðs réttlæti, hvað skulu vér segja? Er
Guð þá ranglátur þótt hann leggi reiði á það? (Nú tala eg eftir plagsiðum
manna). Fjarlægt sé því. Hverninn skyldi Guð elligar heiminn dæma? Því ef Guðs
sannleikur verður fyrir mína lygn veglegri til hans dýrðar, hvar fyrir skyldi
eg þá eftir það sem annar syndbrotsmaður dæmdur verða og miklu framar svo
breyta (sem illa verður til vor talað) og svo sem sumir segja það vér segjum:
Gjörum illt svo að gott eftir komi, hverra fyrirdæming er réttleg.

Hvað beru vér þá af þeim? Alls ekki. Því að vér höfum áður útvísað bæði
Gyðinga og Grikki alla undir synd vera eftir því sem skrifað er að eigi sé sá
nokkur sem réttvís er og ekki einn og eigi sá sem skynugur sé og engi sá er að
Guði leiti. Allir eru þeir fráhneigir vorðnir og líka allir ónýtir gjörðir. Og
engi er sá sem gott gjörir og eigi einn. Þeirra barki er opin gröf, og með
sínum tungum hantéra þeir sviksamlega. Höggormaeitur er undir þeirra vörum og
munnur þeirra fullur af bölvan og beiskleika og fætur þeirra fljótir til
blóðsúthellingar. Í þeirra vegum er eymd og hugarangur, og friðarins götu
þekkja þeir eigi. Og eigi er þar nokkur guðsótti fyrir þeirra augum.

En vér vitum hvað lögmálið segir. Það segir þeim sem undir lögmálinu eru svo
að allra munnur verði til byrgður og heimurinn allur við Guð sakaður fyrir því
að ekkert hold af lögmálsins verkum getur fyrir honum réttlátt verið. Því að
fyrir lögmálið kemur eigi utan viðurkenning syndarinnar.

En nú er án lögmálsins Guðs réttlæti opinberað og sannprófað fyrir vitnisburð
lögmálsins og spámannanna. En eg tala um það réttlæti sem fyrir Guði dugir,
hvert að kemur fyrir trúna á Jesúm Krist til allra og yfir alla þá sem
trúa. Því hér er enginn greinarmunur. Allir saman eru þeir syndugir, og þeim
er skortur á þeirri hrósan sem þeir áttu á Guði að hafa og verða svo út af
hans náð án verðskuldanar réttlátir fyrir þá endurlausn sem vorðin er fyrir
Jesúm Kristum, hvern Guð skikkaði til forlíkunarmanns fyrir trúna í hans blóði
til ávísingar þess réttlætis sem fyrir honum er fullt, í hverju hann
fyrirgefur syndirnar, þær áður eru umliðnar, undir þeirri guðlegri þolinmæði
sem hann hafði það hann á þessum tíma ávísaði það réttlæti sem fyrir honum er
fullt upp á það að hann sé alleina réttlátur og gjöri þann réttlátan sem
þeirrar trúar er á Jesúm Kristum.

Hvar er nú þín hrósan? Er henni lokið? Fyrir hvert lögmál? Fyrir verkanna
lögmál? Ekki svo, heldur fyrir trúarinnar lögmál.

Því að vér höldum manninn réttlætast án lögmálsins verka fyrir trúna. Eða er
hann alleinasta Guð Gyðinga? Er hann og eigi Guð heiðinna manna? Að vísu er
hann og Guð heiðinna þjóða. Nú með því að það er einn Guð, sá er umskurnina
réttlætir af trúnni og yfirhúðina fyrir trúna, hversu niðurbrjótum vér þá
lögmálið fyrir trúna? Fjarri sé því, heldur uppréttum vér lögmálið.

Fjórði kapítuli
Hvað segjum vér þá af föður vorum, Abraham, það hann
hafi fundið eftir holdinu? Það segjum vér: Ef Abraham er af verkunum
réttlátur, þá hefir hann lofstír, en eigi hjá Guði. Því hvað segir ritningin:
Abraham trúði Guði, og það er honum reiknað til réttlætis. En þeim sem með
verkin fæst, verða launin eigi út af náðinni til reiknuð, heldur eftir
verðskuldan. En honum að sönnu sem eigi um gengur verkin, en trúir á þann sem
réttlætir ranglátan, þeim verður sín trúa reiknuð til réttlætis eftir því móti
sem Davíð segir, það farsældin sé alleinasta þess manns, hverjum Guð til
reiknar réttlætið án tillögu verkanna svo sem hann segir að þeir sé
sælir, hverjum sínar ranglætingar eru fyrirgefnar og hverjum sínar syndir eru
huldar. Sæll er sá maður, hverjum Guð til reiknar ekki syndina.

Nú þessi farsæld, snertur hún einasta umskurnina eða einninn líka yfirhúðina?
Því vér hljótum að segja það Abraham sé sín trúa til réttlætis reiknuð. En
hvort er hún honum þá til reiknuð í umskurninni eða í yfirhúðinni? Án efa eigi
í umskurninni, heldur í yfirhúðinni. En það teikn umskurnarinnar meðtók hann
til merkis þess réttlætis sem kemur fyrir trúna, hverja hann hafði í
yfirhúðinni, svo að hann yrði og faðir allra trúaðra í yfirhúðinni svo að þeim
yrði og slíkt reiknað til réttlætis og það að hann yrði faðir umskurnarinnar,
eigi einasta þeirra sem af umskurðarkyni eru, heldur jafnvel og þeirra sem
ganga í fótsporum þeirrar trúar sem var í yfirhúð föður vors Abrahams.

Því að fyrirheitið það hann skyldi vera veraldarinnar erfingi skeði eigi til
Abrahams eður hans sæðis fyrir lögmálið, heldur fyrir trúarinnar réttlæti. Því
ef þeir af lögmálinu eru erfingjar, þá er trúan einskis verð og fyrirheitið
ónýtt gjört. Af því að lögmálið afrekar eigi annað en reiði. Því hvar lögmálið
er ekki, þar er og engin yfirtroðning. Fyrir þess sakir hlýtur réttlætið af
trúnni að koma svo að það sé út af náðinni og það fyrirheit blífi stöðugt öllu
sæði, eigi einasta því sem undir lögmálinu er, heldur og því sem er Abrahams
trúar, hver að er allra vor faðir eftir því sem skrifað er, að þig hefi eg
settan til föður margra þjóða fyrir Guði, hverjum þú trúðir, og sá er dauða
lífgar og kallar það sem ekki er, líka sem það hvað að er.

Og hann trúði upp á von þar engin von var þó á það að hann yrði faðir margra
heiðinna þjóða eftir því sem til hans er sagt: Svo skal þitt sæði verða sem
stjörnur himins og sjávarsandur. En hann varð eigi veikur í trúnni, gaf og
eigi vakt að sínum eigin líkama, þeim dáinn var af því að hann var að mestu
hundrað vetra, og eigi dáins kviðar Sáru. Því hann efaði ekki Guðs
fyrirheit vegna vantrúar, heldur varð hann styrkur í trúnni, gefandi Guði
dýrðina, vitandi það fyrir fullan sann að hverju sem Guð lofaði það var hann
máttugur að gjöra. Og fyrir því var honum það reiknað til réttlætis.

En það er eigi einasta skrifað fyrir hans sakir það sé honum til reiknað,
heldur fyrir vorar sakir, þeim það skal til reiknað verða. Ef vér trúum á þann
sem Drottin vorn, Jesúm Krist, upp vakti af dauða, sá er fyrir vorar syndir
var yfirgefinn og fyrir vors réttlætis sakir upp vaktur.

Fimmti kapítuli
Af því vér erum nú réttlættir fyrir trúna, þá höfum vér frið hjá Guði fyrir
Drottin vorn, Jesúm Kristum, fyrir hvern að vér höfum og tilgöngu í trúnni til
þessarar náðar þar vér inni stöndum og hrósum oss í voninni þeirrar tilkomandi
dýrðar er Guð mun gefa. En eigi einasta það, heldur hrósu vér oss einninn líka í
hörmungunum af því vér vitum það hörmung aflar þolinmæði, en þolinmæði aflar
raunar, en raun aflar vonar. En vonin lætur eigi að hneykslum verða því að Guðs
kærleiki er út helltur í vor hjörtu fyrir heilagan anda, þann oss er veittur.

Því að þá vér vorum enn breysklegir eftir tíðinni, hefir Kristur fyrir oss
rangláta dáið. En nú deyr varla nokkur fyrir réttlátan, og má vera að sá sé
trautt sem fyrir góðan dirfist að deyja. Fyrir það prísaði Guð sinn kærleika
viður oss í því að Kristur hefir fyrir oss dáið þá þegar vér vorum syndugir.
Fyrir það verðum vér og miklu meir frelsaðir af reiðinni fyrir sjálfan hann af
því að vér erum réttlættir í hans blóði.

Því ef vér erum nú Guði forlíktir fyrir hans sonar dauða þá vér vorum enn
óvinir, miklu meir verðum vér frelsaðir fyrir hans líf sem forlíktir eru. En
eigi alleinasta þetta, heldur það að vér hrósum oss og í Guði fyrir Drottin
vorn, Jesúm Krist, fyrir hvern að vér höfum forlíkunina meðtekið.
Fyrir því að líka sem syndin er fyrir einn mann komin í þennan heim og dauðinn
fyrir syndina og svo er dauðinn til allra manna inn smoginn af því að allir
hafa syndgast. Því að syndin var í heiminum allt til lögmálsins, en hvar ekki
er lögmálið, þar verður og ekki syndinni skeytt, heldur drottnaði dauðinn frá
Adam allt til Moysen og einninn yfir þeim sem ekki höfðu syndgast með þvílíkri
yfirtroðslu sem Adam, hver að er ein fyrirmynd þess sem koma átti.

En það er eigi svo fallið með gjöfinni sem með syndinni. Því ef margir eru
dauðir fyrir sakir eins manns syndar, þá gnæfir þó miklu meir Guðs náð og
gjafir yfir fleirum fyrir eins manns náð Jesú Kristi.

Og gjöfin er eigi einasta yfir einni synd, líka sem að er fyrir einn syndugan
eilíf synd allra fordjarf. Því að svo sem dómsáfellið er komið af eins manns
synd til fordæmingar, líka er gjöfin fyrir eins manns réttlæti af mörgum
syndum til réttlætingar gefin. Því ef dauðinn ríkir vegna einnrar syndar fyrir
einn, miklu meir munu þeir, sem öðlast gnægð náðarinnar og gjöf réttlætisins,
ríkja í lífinu fyrir einn Jesúm Krist.

Líka sem að fordæmingin er komin fyrir eins manns synd yfir alla menn, svo er
og komið fyrir eins réttlæti lífsréttlætið yfir alla menn. Því að líka sem
fyrir eins manns óhlýðni eru margir syndugir vorðnir, svo verða og fyrir eins
hlýðni margir réttlátir.

En lögmálið er þó jafnframt inn komið svo að syndin skyldi yfirgnæfa. En hvar
syndin gnæfir, þar yfirgnæfir náðin enn miklu framar að með sama hætti sem
syndin ríkti til dauðans, svo líka ríkir náðin fyrir réttlætið til eilífs lífs
fyrir Jesúm Krist.

Sétti kapítuli
Hvað eigu vér hér til að segja? Skulu vér þá í syndinni blífa svo að náðin
megi yfirgnæfa? Fjarri er því. Hverninn skyldum vér það vilja að lifa í
syndinni eftir það vér erum henni frá deyddir? Viti þér eigi að allir vér sem
skírðir eru í Jesú Kristo það vér erum í hans dauða skírðir. Því erum
vér og líka með honum greftraðir fyrir skírnina í dauðann upp á það líka sem
Kristur er upp vakinn af dauða fyrir dýrð föðursins. Líka svo skulu vér ganga
í nýjungu lífdaganna. Því fyrst vér verðum honum samplantaðir í
eftirlíkjanlegum dauða, svo verðum vér honum og líkir í upprisunni. Með því
vér vitum það að vor gamli maður er með honum krossfestur svo að af skæfist
líkami syndarinnar að eftir það þjónuðu vær eigi syndinni. Því að hver sem
deyddur er, hann er réttlættur af syndinni.

En fyrst vér erum með Kristi deyddir þá trúum vér það vér munum og með honum
lifa. En vér vitum það Kristur er upp vakinn af dauða og deyr eigi meir.
Dauðinn mun og eigi meir drottna yfir honum. Því það hann dó, það er hann eitt
sinn syndinni dáinn, en það hann lifir, það lifir hann Guði. Svo og líka þér
skuluð halda yður sjálfa þar fyrir að þér séuð og deyddir frá syndinni, en
lifið Guði í Drottni vorum, Jesúm Kristo. Fyrir því látið nú syndina eigi
drottna í yðrum dauðlegum líkama svo að þér séuð honum hlýðugir í hans
girndum. Og ljáið eigi yðra limu syndinni til ranglætis herklæða, heldur ljáið
sjálfa yður Guði líka, sem af dauða upp lifnaða, og yðra limu Guði til
réttlætis herskrúða. Því að syndin fær eigi drottnað yfir yður af því að þér
eruð eigi undir lögmálinu, heldur undir náðinni.

Hverninn þá? Skulu vér því syndir drýgja það vér erum eigi undir lögmálinu, en
erum undir náðinni? Fjarri sé það. Eða viti þér eigi að hverjum sem þér gefið
yður til þjónustumanna undir hlýðni hans þjónar eru þér, hverjum þér hlýðugir
eruð, hvort það er syndinni til dauðans eður hlýðninni til réttlætis? En Guði
sé þakkir það þér voruð syndarinnar þjónustumenn, en nú hlýðugir vorðnir af
hjarta þeirri lærdómsins ímynd sem þér eruð til gefnir. Því fyrst þér urðuð
frelsaðir af syndinni, þá eru þér vorðnir réttlætisins þjónustumenn.

Eg hlýt líkamlega hér af að segja fyrir yðvars holds breyskleika sakir. Því
líka sem þér hafið yðra limu léð til að þjóna óhreinleikanum í frá öðru ranglæti
í annað, líka svo skulu þér nú ljá yðra limu til að þjóna
réttlætinu til helgunar. Því þá þér voruð þjónustumenn syndarinnar, voru þér
frí fyrir réttlætinu. Hvern ávöxt höfðu þér þann tíma? Þann þér skammist yðar
nú af því að endalok þeirra hluta er dauðinn. En nú þér frelsaðir af syndinni
og vorðnir Guðs þjónustumenn, hafi þér yðvarn ávöxt til helgunar, en að
endalokum eilíft líf. Því að verðlaunin syndarinnar er dauðinn, en Guðs gjöf
er eilíft líf í Drottni vorum, Jesú Kristo.

Sjöundi kapítuli
Viti þér ekki, bræður (því við þá tala eg sem lögmálið vita), það að lögmálið
drottnar yfir manninum æ svo lengi hann lifir? Því að sú kona, sem manni er
undirgefin, hún er að manninum lifanda lögmálinu undirvorpin. En ef hennar
maður deyr, þá er hún laus af því lögmáli sem manninn áhrærir. Nú ef hún er
hjá öðrum að manninum lifanda, verður hún hórkona kölluð. En ef hennar maður
deyr, þá er hún frelsuð af lögmálinu það manninn áhrærir svo að hún er eigi
hórkona þó hún sé hjá öðrum manni.

Líka svo eru þér, bræður mínir, deyddir lögmálinu fyrir Krists líkama svo að
þér séuð hjá öðrum, einkum hjá þeim sem af dauða er upp vakinn upp á það vér
færum Guði ávöxt. Því þá vér vorum í holdinu, voru syndsamlegar girndir
voldugar (þær sér hreyfðu upp fyrir lögmálið) í vorum limum dauðanum ávöxt að
færa. En nú eru vér lausir af lögmálinu og frá því deyddir sem oss hélt
hertekna svo að vér þjónum í nýjungu andans, en ekki í fornri veru
bókstafsins.

Hvað skulu vér segja? Er lögmálið synd? Fjarri er því, heldur það eg kennir
ekki syndina nema fyrir lögmálið. Því eg vissa eigi hvað girnd væri ef
lögmálið hefði ekki sagt: Ei skaltu girnast. En er syndin tók tilefni af
boðorðinu og ól upp í mér allsháttaðar girndir því að án lögmálsins var syndin
dauð. En eg lifða forðum án lögmáls, og er boðorðið kom, endurlifnaði
syndin, en eg deyða. Og það skeði svo að það boðorð varð mér að dauða sem mér
var til lífs gefið. Því að syndin tók tilefni af boðorðinu, tældi mig og
deyddi fyrir það sama boðorð. Lögmálið sjálft er þó sennilega heilagt, og
boðorðið er og heilagt, gott og réttvíst.

Er þá það, sem gott er, mér að dauða vorðið? Fjarri er því, heldur svo það
syndin auglýstist það hún væri synd og það hún hefði mér fyrir hið góða dauða
aflað svo að syndin yrði yfirmáta syndsöm fyrir boðorðið. Því að vér vitum það
að lögmálið er andlegt, en eg em kjötlegur undir syndina seldur af því eg veit
eigi hvað eg gjöri. Því að eg gjöri eigi hvað eg vil, heldur það eg hata, það
gjöri eg. En fyrst eg gjöri það hvað eg vil, eigi samþykki eg það að lögmálið
sé gott. Svo gjöri eg nú eigi það sama, heldur sú synd sem í mér byggir. Því
eg veit að í mér, það er í mínu holdi, byggir enginn góði. Viljann hefi eg, en
að fullkomna hið góða finn eg eigi. Því að það góða, sem eg vil, gjöri eg
eigi, heldur það vonda, hvað eg vil eigi, það gjöri eg. En fyrst eg gjöri það
hvað eg vil eigi, þá gjöri eg eigi það sama, heldur sú synd sem í mér byggir.

Því finn eg í mér það lögmál: þá eg vil gjöra hið góða, loðir við mig það
vonda. Því að mig lystir til Guðs lögmáls eftir hinum innra manninum, en eg sé
þó annað lögmál í mínum limum það er í mót stríðir mínu hugskotslögmáli og
færir mig herleiddan í syndarinnar lögmál, hvert að er í mínum limum. Eg
vesall maður! Hver mun frelsa mig af líkama þess dauðans? Eg þakka Guði fyrir
Jesúm Kristum, Drottin vorn. Svo þjóna eg nú í mínu hugskoti Guðs lögmáli, en
í holdinu syndarinnar lögmáli.

Áttandi kapítuli
Svo er nú ekkert fordæmilegt á þeim sem í Kristo Jesú að eru, þeir sem eigi
ganga eftir holdinu, heldur eftir andanum. Því að lögmál þess anda, sem lífgar
í Kristo Jesú, hefir gjört mig frjálsan af lögmáli syndarinnar og
dauðans. Því hvað lögmálinu var ómögulegt (með því það krenkist fyrir holdið),
það efldi Guð og sendi sinn son í líking syndugs holds og fordæmdi syndina í
holdinu fyrir syndina svo að réttlætingin, sem af lögmálinu heimtist,
uppfylltist í oss sem eigi ganga eftir holdinu, heldur eftir andanum.

Því að þeir sem líkamlegir eru, þeir rækta það hvað holdsins er, en hinir, sem
andlegir eru, rækja það sem andlegt er. Því holdsins fýst er dauði, en
andarins vilji er líf og friður. Þar fyrir er holdsins girnd fjandskapur gegn
Guði af því að það er ekki Guðs lögmáli undirvorpið. Það fær þess og eigi
orkað því þeir, sem líkamlegir eru, geta eigi Guði þókknast.

En þér eruð ekki líkamlegir, heldur andlegir ef Guðs andi byggir annars í
yður. Og hver hann hefir eigi Krists anda, sá er eigi hans. En ef Kristur er
með yður, þá er líkaminn að sönnu dauður syndarinnar vegna, en andinn er lífið
fyrir réttlætingarinnar sakir. Því ef hans andi, sem Jesúm upp vakti af dauða,
byggir í yður, þá mun og sá sami, sem Jesúm Kristum upp vakti af dauða, lífga
og yðra dauðlegu líkami vegna þess að hans andi byggir í yður.

Þar fyrir erum vér, kærir bræður, nú eigi holdsins skuldunautar það vér eigum
eftir holdinu að lifa. Því ef þér lifið eftir holdinu, munu þér deyja, en ef
þér deyðið fyrir andann holdsins gjörðir, munu þér lifa. Því þeir sem af Guðs
anda drifnir verða, þeir eru Guðs synir. Því þér hafið eigi meðtekið
þrælkunaranda svo þér þurfið nú aftur að ugga um yður, heldur hafi þér
meðtekið sonarlegan anda, fyrir hvern vér köllum: Abba, elskanlegur faðir. Sá
sami andi ber vitnisburð með vorum anda það vér erum Guðs synir. En fyrst vér
erum synir svo erum vér og erfingjar, sennilega Guðs erfingjar, og samarfar
Krists ef vér líðum annars meður honum upp á það að vér verðum einninn með
honum upp hafnir til dýrðarinnar. *

Því að eg held það þar fyrir að mótlæting þessara tíma sé ekki verð til
þeirrar dýrðar sem við oss mun opinberuð verða. Því að áhyggjusamlegt eftirbið
skepnunnar stundar eftir uppbirtingu Guðs barna með því þó að skepnan
er hégómanum undirgefin án hennar vilja, heldur fyrir hans sakir sem hana
hefir undir lagt upp á vonina. Því að sjálf skepnan mun frelsuð verða af
þrælkan fallvaltrar veru til dýrðarlegs frelsis Guðs barna. Því vér vitum það
alla skepnu forlengir og ber sótt með oss allt til þess tíma.

Eigi alleinasta hún, heldur vér sjálfir, sem höfum andarins frumtök, berum móð
í sjálfum oss eftir þeirri arfleifð og væntum eftir lausn vors líkama. *
Sennilega erum vér hjálplegir vorðnir í voninni. Því sú von sem sést, er eigi
von, eða hversu kunnum vér þess að vona sem vér sjáum? En ef vér vonum á það
sem vér sjáum ekki, þá bíðum vér þess fyrir þolinmæði.

Svo hjálpar og andinn einninn líka vorum breyskleik. Því að vér vitum ekki
hvað vér skulum biðja sem þó byrjaði, heldur biður sá andi sjálfur fyrir oss
með óumræðanlegri andvarpan. En hann, sem hjörtun rannsakar, veit hvað
andarins meining er því að hann biður fyrir heilögum eftir því eð Guði hagar.
 En vér vitum að þeim, sem Guð elska, tekst allt til betranar, einkum þeim
sem eftir fyrirhyggjunni kallaðir eru. Því að hverja hann hefir áður
fyrirhugaða, þá hefir hann og til skikkað það þeir skyldu verða samlíkir hans
sonar ímynd svo að hann sjálfur sé frumgetningur meðal margra bræðra. En
hverja hann hefir fyrirhugaða, þá hefir hann og kallað, en hverja hann hefir
kallað, þá hefir hann og réttláta gjört, en hverja hann hefir réttlætt, þá
hefir hann og dýrðarlega gjört.

Hvað eigum vér til að segja? Er Guð fyrir oss, hver er þá á móti oss? Hver og
eigi þyrmdi sínum eiginlegum syni, heldur gaf hann út fyrir oss alla, hverninn
skyldi hann þá eigi veita oss alla hluti með honum? Hver vill nú þá ásaka Guðs
útvalda menn? Guð er sá sem réttlætir. Hver er hann sem þá fordæmir? Kristur
er hann sem dáið hefur og einninn sá sem upp vaktur er, hver að er til hægri
handar Guði og biður fyrir oss.

Hver vill þá skilja frá Guðs elsku? Hörmung eður mótlæti, ofsókn eða hungur,
volað eður háski? Svo sem að skrifað er það að fyrir þig verðum vér
deyddir allan dag og erum reiknaðir sem sauður til dráps ætlaður. Sennilega
berum vér langt af í þessu öllu vegna hans er oss elskaði. Því að eg em þess
fullöruggur að hvorki dauði né líf, englar né höfðingsstéttir eða yfirvald og
eigi hið nálæga né hið ókomna, eigi hæð eða dýpt né nokkur önnur skepna fær
oss skilið frá Guðs kærleika, hver að er í Drottni vorum, Jesú Kristo.*

Níundi kapítuli
Eg segi sannleik í Kristo Jesú og lýg eigi, þess mér ber vitni mín samviska í
heilögum anda að eg hefi stóran harm og iðulega hryggð í mínu hjarta. Eg hefi
og æskst mér þess að vera bölvaður af Kristi fyrir mína bræður, hverjir að eru
mínir frændur eftir holdinu, sem eru af Írael, hverjum arfleifðin tilheyrir og
svo vegsóminn, sáttmálinn og lögmálið, guðsþjónustan og fyrirheitið, hverra
feður að eru og þeir sem Kristur er út af kominn eftir holdinu, sá sem að er
Guð yfir öllum hlutum, blessaður um aldir. Amen.

En eg tala eigi þetta til þess að Guðs orð skyldu þar fyrir niður falla. Því
það eru eigi allt Íraelsmenn sem af Írael eru og ekki allir þeir synir sem af
Abrahams sæði eru, heldur skal þér í Ísak það sæði nefnt verða. Það er að þeir
eru ekki Guðs börn sem eftir holdinu eru börn, heldur verða þeir, sem eru
fyrirheitsins börn, fyrir sáð reiknaðir. Því að þetta er fyrirheitsorðið þar
hann segir: Á þeim tíma man eg koma, og þá skal Sara son hafa.

Þetta er enn eigi aðeins með þeim, heldur og þá Rebekka varð þunguð af föður
vorum Ísak áður en börnin voru fædd. Og þau höfðu hvorki gjört gott né vont
svo að Guðs fyrirhyggja stöðug stæði eftir útvalningunni. Því að henni var til
sagt eigi út af verðskuldan verkanna, heldur út af náð æskjarans svo það hinn
meiri skyldi þjóna hinum minna eftir því sem skrifað stendur: Jakob
elskaði eg, en Esau hafði eg að hatri.

Hvað eigu vér hér til að segja? Er Guð ranglátur? Langt frá því. Því að hann
segir til Moysen: Hvern eg náða, þeim em eg náðugur, og hverjum eg miskunna,
þeim em eg miskunnsamur. Því er það eigi komið undir nokkurs vilja eður
tilhlaupi, heldur undir Guðs miskunnsemd. Því að ritningin segir til Farao:
Til þess upp vakta eg þig að eg sýnda á þér minn kraft. Svo miskunnar hann nú
þeim hann vill og forherðir þann hvern hann vill.

Þú segir svo til mín: Hverja skuld gefur hann oss þá? Hver fær hans vilja í
móti staðið? Já, góður maður, hver ertu þá ef þú vilt þreyta andsvör við Guð?
Segir nokkuð efnið svo til smiðsins: Hvar fyrir gjörðir þú mig svo? Eða hefir
ekki leirkerasmiðurinn vald til út af sömum leirmó að gjöra annað kerið til
heiðurs, en annað til smánar? Því þá Guð vildi auðsýna sína reiði og kunngjöra
sína makt, hefir hann með mikilli þolinmæði umliðið kerin reiðinnar sem búin
eru til fordæmingar upp á það hann sýndi ríkdóm sinnar dýrðar á kerum
miskunnarinnar, þau hann hefir út reitt til dýrðarinnar og þau hann hefir
kallað? Einkanlega oss, eigi einasta þá sem út af Gyðingum eru, heldur jafnvel
þá sem af heiðingjum eru. Svo sem hann segir fyrir Osea spámann: Eg mun það
kalla mitt fólk sem ekki var mitt fólk og þá mína unnustu sem ekki var mín
unnasta, og það mun vera í þeim stað, hvar til þeirra var sagt: þér eruð ekki
mitt fólk, skulu þeir kallaðir verða börn Guðs lifanda.

En Esaias kallar yfir Írael: Þótt tala Íraelssona yrði sem sjávarsandur, þá
mundi þó það eina, sem afgangurinn er, hólpið verða. Því að sína ræðu mun hann
fyrir þeim stytta og þó algjöra til réttlætis af því að Drottinn mun
forstokkótt orð gjöra á jörðu. Og svo sem Esaias sagði áður fyrri: Nema ef
Drottinn Sabaot hefði oss sæði yfir látið, þá værum vér vorðnir sem Sódóma og
líka sem Gómorra.

Hvað eigu vér nú að segja? Það eigu vér að segja að þeir heiðingjar,
sem ekki hafa réttlætinu eftir fylgt, hafa réttlætið höndlað - eg segi af því
réttlæti sem út af trúnni kemur. En Írael hefir lögmálsins réttlæti eftir
fylgt og hefir þó ekki komist til réttlætisins lögmáls, hvar fyrir því að þeir
hafa eigi leitað þess út af trúnni, heldur svo sem út af lögmálsins verkum.
Því að þeir hafa rekið sig á þann %hindrunarstein, eftir því sem skrifað er:
Sjáið, að eg set í Síon hindrunarstein og hneykslunarhellu. Og hver hann trúir
á hann, sá skal ekki að hneykslan verða.

Tíundi kapítuli
Kærir bræður, sennilega er það ósk míns hjarta og grátleg bæn til Guðs fyrir
Írael að þeir hjálpuðust. Því eg ber þeim vitni að þeir vandlæta um Guð, en
eigi af skynsemd. Því að þeir þekkja eigi það réttlæti, sem Guðs er, og leita
við upp að rétta sínar eiginlegar réttlætingar og eru svo því réttlæti, sem
Guðs er, ekki undirgefnir. Því að endalok lögmálsins er Kristur til réttlætis
öllum þeim á hann trúa.

Moyses skrifar um það réttlæti sem kemur út af lögmálinu: Hver sá mann sem það
gjörir, hann lifir þar inni. Ef það réttlæti, sem út af trúnni kemur, segir
svo: Seg þú ekki í þínu hjarta: Hver vill upp stíga í himininn? - það er eigi
annað en Kristum af hæðinni ofan aftur að toga - eða: Hver vill niður stíga í
undirdjúpið? - það er eigi annað en Kristum af dauða upp aftur að teygja. En
hvað segir ritningin? Orðið er þér nær, einkum í þínum munni og í þínu hjarta.

Þetta er trúarinnar orð, hvert vér predikum. Því ef þú viðurkennir Jesúm með
þínum munni það hann sé Drottinn og trúir í þínu hjarta það Guð hafi hann upp
vakið af dauða, þá muntu hjálpast. Því að nær vér trúum af hjarta, verðum vér
réttlátir, og þá vér viðurkennum með munninum, verðum vér hjálplegir. Því hvað
segir ritningin að hver á hann trúir, sá mun eigi að hneykslan verða.

Því að enginn greinarmunur er á millum Gyðings og hins girska af því
að einn er Drottinn allra, ríkur út yfir öllum þeim hann ákalla. Því hver hann
ákallar nafn Drottins, sá mun hólpinn verða. En hverninn skulu þeir kalla á
þann, hvern þeir trúa eigi? Eða hverninn skulu þeir nú trúa á þann, af hverjum
þeir hafa eigi heyrt? En hverninn skulu þeir heyra án predikaranna? Eða
hverninn skulu þeir mega predika nema þeir sé sendir? Svo sem skrifað er:
Hversu prýðilegir eru fætur þeirra sem friðinn boða og þeirra er boða hið
góða. En þeir eru þó eigi allir guðsspjallinu hlýðugir. Því að Esaias segir:
Hver trúir vorri predikan? Fyrir því kemur trúin út af predikuninni, en
predikunin fyrir Guðs orð. En eg segi: Hafa þeir eigi heyrt það? Sennilega er
þeirra hljómur um öll lönd út genginn og þeirra orð í allar heimsins álfur. *

En eg segi að Írael hefir það eigi þekkt. Í fyrstu segir Moyses: Eg man æsa
yður upp til vandlætingar yfir þeim sem ekkert fólk er, og yfir skynlausri
þjóð mun eg etja yður til reiði. En Esaias er máldjarfur og segir: Eg em af
þeim fundinn sem eigi hafa mín leitað og þeim auglýstur sem eigi hafa að mér
spurt. En til Írael segir hann: Allan dag hefi eg mínar hendur út breitt til
fólks þessa er eigi vill trúa, heldur mér í móti mælandi.

Ellifti kapítuli
Svo segi eg nú: Hvort hefir Guð þá sitt fólk frá sér rekið? Fjarri er því. Því
að eg em og Íraelsmaður út af Abrahams sæði, af kyni Benjamíns. Guð hefir ekki
sitt fólk frá sér rekið því að hann hefir áður fyrirhugað. Eða viti þér eigi
hvað ritningin segir af Elía hverninn hann bað fyrir Guði í gegn Írael og
sagði: Drottinn, spámenn þína hafa þeir í hel slegið og þínum ölturum um velt,
en eg em einn eftir blifinn, og þeir umsitja mitt líf. En hvað segir honum
guðlegt andsvar? Sjö þúsundir manna hefi eg látið mér yfir blífa, þeir sem
eigi hafa beygt sín kné fyrir Baal. Svo gengur það og nú til á þessum tímum
með þeim sem umfram eru blifnir eftir útvalningu náðarinnar. En fyrst
það er út af náðinni skeð, svo er verðskuldanin engin, annars væri náðin engin
náð. En er það út af verðskuldaninni, þá er náðin ekkert, elligar væri
verðskuldan engin verðskuldan.

Hvað er nú þá? Það Írael eftir leitaði, það hefir hún eigi öðlast, en
útvalningin öðlaðist það. En þeir aðrir, er umfram voru, eru forblindaðir
eftir því sem skrifað er að Guð gaf þeim þann þverúðaranda og augu að þeir sjá
eigi og eyru að þeir heyri eigi allt til þessa dags. Davíð segir og þeirra
borðlát þeim verða að snöru til fjötrunar og hneyksla og þeim til endurgjalds,
forblinda og þeirra augu svo þeir sjái eigi og beyg jafnan þeirra hrygg.

Svo segi eg nú: Hafa þeir þar fyrir rekið sig á að þeir skyldu falla? Langt
frá því, heldur er út af þeirra hrasan heiðingjum heilsugjöf vorðin svo að
þeir hvettu þá til vandlætingar. Því ef þeirra fall er heimsins auðlegð og
þeirra minnkan heiðinna manna ríkdómur, hversu mikið meir væri það svo ef
þeirra fullnan þar væri? Við yður heiðingja tala eg: Með því að eg em postuli
heiðinna manna, vil eg mitt embætti heiðra. Ef eg gæta þá einhverneginn hvatt
þá sem mitt hold eru til vandlætingar og nokkra af þeim hjálplega gjört. Því
ef þeirra glatan er heimsins forlíkun hvað væri það annað en vér öðluðunst
lífið af dauðum? Því ef sneiðirnar eru heilagar, þá er og deigið heilagt. Og
ef rótin er heilög, þá eru og kvistirnir heilagir.

Því að ef nokkrir af kvistunum eru af brotnir, en þú, sem vart villur
viðsmjörsviður, ert á millum þeirra inn plantaður og vorðinn hluttakari
þeirrar rótar og feitleiki þess viðsmjörsviðar, fyrir því skaltu eigi meta þig
í gegn kvistunum. En ef þú metur þig í gegn þeim, þá máttu vita að þú ber eigi
rótina, heldur ber rótin þig. Því þú segir að kvistirnir eru því af brotnir að
eg yrði inn plantaður. Það er og sanntalað. Fyrir vantrúar sakir eru þeir af
brotnir, en þú stendur fyrir trúna. Vert þú eigi metnugur, heldur óttasleginn.
Því ef Guð hefir ekki þyrmt náttúrlegum kvistum, verða má að hann
þyrmi þér eigi heldur.

Þar fyrir sjá þú góðgirni Guðs og harðúð, harðúðina á þeim sem fallnir eru, en
góðgirnina á þér ef þú stöðugt blífur í góðgirninni, elligar verður þú og
einninn af höggvinn. Og hinir aðrir, ef þeir blífa eigi í vantrúnni, þá verða
þeir inn plantaðir því að Guð er máttugur til að rótsetja þá inn aftur. Því ef
þú, sem af náttúru er villur viðsmjörsviður, ert afsniðinn og í mót náttúrunni
ert inn plantaður á hið góða viðsmjörstréið, miklu framar munu þeir þá, sem
eftir náttúrunni eru, innplantast sínum viðsmjörsviði.

Eg vil eigi dylja fyrir yður, góðir bræður, þann leyndan dóm svo að þér séuð
eigi metnaðarfullir með sjálfum yður það blindleiki er í suman máta Írael yfir
fallinn þangað til að fylling heiðinnar þjóðar er inn komin og öll Írael verði
svo hólpin eftir því sem skrifað er: Út af Síon mun koma sá sem frelsar og
umsnýr óguðlegu athæfi af Jakob. Og þessi er minn sáttmáli við þá nær eg burt
tek þeirra syndir. Eg held þá að sönnu fyrir óvini eftir guðsspjallinu fyrir
yðar sakir, en eftir útvalningunni hefi eg þá kæra fyrir feðranna sakir.

Guðs gjafir og kallan eru þess háttar að þær fá hann eigi iðrað. Því að líka
svo sem þér hafið eigi forðum trúað á Guð, en nú hafi þér miskunn öðlast fyrir
þeirra vantrúar skuld, svo hafa og hinir nú eigi viljað trúa á þá miskunn sem
þér hafið hlotið svo að þeir mættu og miskunnsemi öðlast. Því að Guð lukti
alla undir vantrúnni upp á það að hann miskunnaði öllum.

Ó hvílík dýpt auðæfanna, bæði spekinnar og svo Guðs viðurkenningar! Hversu
óumræðanlegir eru og hans dómar og ófinnanlegir hans vegir! Því hver hefir
þekkt Herrans sinni? Eða hver hefir hans ráðgjafi verið? Eður hver hefir honum
nokkuð fyrri gefið svo að honum mætti það verða endurgoldið? Því að af honum
og fyrir hann og í honum eru allir hlutir. Honum sé og heiður og dýrð að
eilífu! Amen. *

Tólfti kapítuli
Fyrir því beiði eg yður, góðir bræður, fyrir miskunn Guðs að þér gefið yðra
líkami til þess offurs sem lifandi er og heilagt og Guði þakknæmið, hvert að
er yðar skynsamleg guðsþjónusta. Og hegðið yður eigi eftir þessum heimi,
heldur gjörið yður umskiptilega í endurnýjung yðvars hugskots svo að þér megið
reyna hver að sé góður, þægur og algjörður Guðs vilji. Því að eg segi fyrir þá
náð sem mér er gefin hverjum sem einum yðar á milli það enginn haldi meir út
af sér en honum byrjar af sér að halda, heldur haldi hann svo út af sér það
hann sé kyrrlátur og sparlífur eftir því sem Guð hefir hverjum hlutað mæling
trúarinnar.

Því að líka svo sem að vér höfum marga limu á einum líkama, en allir limirnir
hafa eigi líka hegðan, líka svo eru vér og margir einn líkami í Kristo, en vor
á milli eru vér hver annars limur * og höfum margháttaðar gjafir eftir þeirri
náð sem oss er gefin. Hafi nokkur spádóm, þá sé hann trúnni líkur. Hefir
nokkur embætti, þá gæti hann þess embættis. Kennir nokkur, þá vakti hann þá
kenning. Áminnir nokkur, þá byggi hann að þeirri áminning. Gefur nokkur, þá
gefi hann einfaldlega. Stjórnar nokkur, þá stjórni hann með áhyggju. Fremur og
nokkur miskunnsemi, þá gjöri hann hana með góðfýsi.

Elskan sé flærðarlaus. Og hatið hið vonda, en loðið á hinu góða. Bróðurlegur
kærleiki sé ástúðlegur yðar á milli. Hafi hver annan sér í virðingum æðra.
Verið og eigi latir í því þér skuluð vinna. Verið glóandi í andanum, hegðið
yður eftir tíðinni, verið glaðir í voninni, en þolinmóðir í kvölinni,
staðfastir í bæninni. Annist nauðþurftir volaðra, kostgæfið gestrisni. Blessið
þá er yður ofsækja, blessið, en bölvið eigi. Fagnið með fögnundum, en grátið
með grátundum. Verið samhuga innbyrðis, stundið eigi það hvað hátt er, heldur
lútið að því sem lágt er.* Verið eigi sérklókir. Gjaldið öngum illt móti illu.
Leggið kapp á að vera siðsamir það mögulegt er við hvern mann, og það
þér formegið, þá hafið frið við alla menn.

Hefnið yðar eigi sjálfir (mínir elskanlegir), heldur gefið %rúm reiði því að
skrifað er: Mín er hefndin, eg vil endurgjalda, segir Drottinn.

Nú er óvin þinn hungrar, þá gef honum fæðu, þyrstir hann, gef honum að drekka.
En nær þú gjörir þetta, þá safnar þú glóðum elds yfir höfuð honum. Lát eigi
yfirstíga þig hið vonda, heldur yfirvinn þú hið vonda með góðu. *

Þrettándi kapítuli
Hver maður þá sé valdsstjórninni undirgefinn, þeirri sem yfir honum stjórnar.
Því að sú er eigi nokkur valdsstjórn utan hún sé af Guði, en hvar
valdsstjórnin er, þá er hún af Guði skikkuð. Og hver hann mótstendur
valdsstjórnina, sá stendur í móti Guðs skikkan, en þeir, sem í móti standa,
munu yfir sig taka dómsáfelli. Því að valdið er eigi góðum verkum, heldur
vondum til skelfingar. En viltu eigi óttast valdsstjórnina, þá gjör hvað gott
er, og muntu lofstír af henni hafa. Því að hún er Guðs þénari þér til góða. En
ef þú gjörir hvað vont er, máttu óttast. Því að hún ber eigi sverðið forgefins
því hún er Guðs þénari og hefningarmaður að aga þann sem illa gjörir, hvar
fyrir oss byrjar undirgefnum að vera, eigi alleinasta hirtingarinnar vegna,
heldur og líka einninn fyrir samviskunnar sakir. Þar fyrir hljóti þér og skatt
að gjalda því að þeir eru Guðs þénarar sem slíkar verndanir skulu hantéra. Því
gefið það hverjum sem þér pliktugir eruð, þeim skatt sem skattur heyrir, þeim
toll er tollur heyrir, þeim ótta er ótti heyrir, þeim heiður sem heiðran
heyrir. Verið öngum skyldugir nema það þér elskið hver annan því hver hann
elskar sinn náunga, sá hefir lögmálið uppfyllt. Því að þar segist þú skulir
eigi hór drýgja, eigi mann vega, eigi stela, eigi ljúgvitni mæla, þú skalt og
eigi girnast. Og ef þar er nokkurt annað boðorð, þá felst það í þessum
orðum: Elska skaltu náunga þinn sem sjálfan þig. Elskan gjörir náunganum ekki
mein. Því er nú elskan lögmálsins fylling. *

Og með því að vér vitum einkum þá stund það tími er upp að rísa af svefninum
af því að vor heill er nú nær heldur en þá vér trúðum það nóttin er um liðin,
en dagurinn tekur að nálgast. Leggjum því af verkin myrkvanna og ískrýðunst
herklæðum ljóssins svo að vér göngum siðsamlega sem á degi, eigi í ofáti eða
ofdrykkju, eigi í legukofum og munaðlífi, eigi í þráttan og öfundsýki, heldur
íklæðist þér Drottni Jesú Kristo og gjörið eigi eftir holdsins brekvísi þess
girndir að rækja. *

Fjórtándi kapítuli
En hann sem breyskur er í trúnni, þá annist, og skelfið ekki samviskurnar. Því
annar trúir hann megi alls neyta, en hinn sem breyskur er, eti hann kálgresi.
En hver eð etur, hann forsmái eigi þann sem ekki etur, og hann sem ekki etur,
dæmi eigi þann sem etur því að Guð annaðist hann. Hver ert þú sem annarlegan
þjón dæmir? Hann stendur eða fellur sínum lávarði. En hann fær hann vel við
rétt því að Guð er máttugur hann upp að rétta. Annar heldur meir af öðrum degi
en öðrum, hinn annar heldur alla daga jafna. Hverjum einum láti sér sitt
hugskot fullnægja. Hann sem af deginum heldur, gjörir það Drottni. Og hinn sem
þar heldur ekkið af, hann gjörir það og Drottni. Og hver eð etur, sá etur í
Drottni því að hann gjörir Guði þakkir. Og hinn sem ekki etur, hann etur eigi
í Drottni og gjörir Guði þakkir. Því að enginn vor lifir sjálfum sér, og
enginn deyr sér sjálfum. Því ef vér lifum, þá lifum vér Drottni, deyjum vér,
þá deyjum vér Drottni. Og hvort vér lifum eða deyjum, þá erum vér Drottins.
Því að þar fyrir hefir Kristur dáið, upp aftur risið og endurlifnað það hann
sé Drottinn yfir lifendum og dauðum. En þú, hvað dæmir þú bróður þinn?
Eða þú hinn annar, hvar fyrir forsmár þú þinn bróðir? Því vér munum allir
standa fyrir Krists dómstóli eftir því sem skrifað er: Svo sennilega sem eg
lifi, segir Drottinn, skulu mér öll kné beygjast, og allar tungur skulu Guð
viðurkenna. Þá mun og hver sem einn fyrir sjálfan sig gjalda Guði
reikningsskap. Fyrir því látum oss nú eigi meir dæma hver um annan héðan í
frá.

Heldur dæmið miklu framar um það að bróðurnum leggist eigi til nokkur hindran
eður hrasanarefni. Eg veit það og em þess fullvís í Drottni Jesú að þar er
ekkert almennilegt í sjálfum sér nema þeim sem það reiknar fyrir almennt,
honum er það %almennilegt. Nú ef bróðir þinn sturlast upp fyrir
þinnar fæðu sakir, þá gengur þú þegar eigi eftir kærleikanum. Minn kæri,
fordjarfa eigi þann með þínum mat, fyrir hvern Kristur er dáinn. Fyrir því
kostið kapps um að %yðvar auður verði eigi lastaður. Því að
Guðs ríki er ekki matur og drykkur, heldur réttlæti, friður og fögnuður í
heilögum anda. Hver hann þjónar Kristi þar með, sá er Guði þekkur og mönnum
geðfelldur.

Fyrir því látum oss því eftir fylgja sem til friðarins heyrir og varðveitum
það sem til betrunar er vor á meðal. Fordjarfa þú eigi Guðs verk fyrir
matarins sakir. Allir hlutir eru að sönnu hreinir, en það er þeim eigi gott
sem það etur með gnagan sinnar samvisku. Miklu betra er að þú etir ekki kjöt
og drekkir ekki vín eða það nokkuð sem þinn bróðir rekur sig á eða argast af
eða veikist við. Hafir þú trúna þá, haf hana hjá sjálfum þér fyrir Guði. Sæll
er sá sem öngva samvisku gjörir sjálfum sér í því hann neytir. En hann sem
efablandinn er og etur sem áður, sá er fordæmdur því að það sker ekki af trú.
En hvað ekki er út af trúnni, það er synd.

Fimmtándi kapítuli
En vér sem styrkvir erum, skulum umlíða vanmættingar þeirra sem breysklegir
eru og hafa eigi geðþekkni á sjálfum oss. Og hver sem einn vorra
hegði sér svo það hann þókknist sínum náunga í góðu til betrunar. Því að
Kristur hafði ekki geðþekkni á sjálfum sér, heldur eftir því sem skrifað er að
þær smánir, sem þig lýttu, féllu yfir mig. En hvað sem skrifað er, þá er það
skrifað oss til lærdóms svo að vér fyrir þolinmæði og huggan ritninganna
hefðum vonina. En Guð þolinmæðinnar og hugganarinnar gefi yður það að þér séuð
samlyndir yðar á milli eftir Jesú Kristo svo að þér mættuð með einu samheldi
og einum munni dýrka Guð og föður vors Drottins Jesú Kristi. Þar fyrir annist
hver annan innbyrðis líka sem Kristur annaðist yður Guði til heiðurs.

Eg segi Kristum verið hafa þjónustumann umskurnarinnar fyrir Guðs sannleika
sakir til staðfestu fyrirheitanna sem til feðranna eru skeð, en það að heiðinn
lýður heiðrar Guð er fyrir miskunnsemdina vorðið eftir því sem skrifað er:
Fyrir það vil eg, Drottinn, vegsama þig meðal heiðinna þjóða og þínu nafni
syngja lof. Og í annað sinn segir hann: Fagni þér, heiðingjar, meður hans
fólki. Og enn aftur: Lofi þér Drottin, allar þjóðir, og mikli hann allur
lýður. Og enn aftur segir Ysaias: Það mun ske að rót Jesse og hann sem upprís
til að stjórna heiðnum þjóðum það á hann muni heiðnir menn vona. En Guð
vonarinnar fylli yður með öllum fagnaði og friði í trúnni svo að þér hafið
gnægð í voninni fyrir kraft heilags anda.

En eg em fullvís í því, bræður mínir, það þér sjálfir eruð fullir góðgirni,
uppfylltir allrar visku svo að þér getið leiðrétt hver fyrir öðrum. Og fyrir
þá sök skrifaði eg, bræður mínir, þess djarflegar til yðar svo sem yður
áminnandi af álfu þeirrar náðar sem mér er af Guði gefin það eg skuli vera
Krists þénari meðal heiðinna þjóða, fórnfærandi Guðs evangelium svo að heiðinn
lýður yrði Guði þægilegt offur, helgað fyrir hans heilagan anda. Þaðan hefi eg
það, hvar af eg má hrósa mér í Kristo Jesú í því sem Guði tilheyrir. Því að eg
dirfðist eigi nokkuð að tala af þessu ef Kristur efldi ekki það sama fyrir mig
að koma heiðinni þjóð til hlýðninnar fyrir orð og gjörðir, fyrir kraft
táknanna og stórmerkjanna og fyrir mátt Guðs anda. Svo að eg hefi í frá
Jerúsalem og þar um kring liggjandi lönd allt til Illyrikon uppfyllt með
Krists guðsspjalli og sérdeilis lagt kapp á að predika Guðs evangelium þar
hvar nafn Krists var eigi kunnigt svo að eg byggja eigi upp á annarlegan
grundvöll, heldur eftir því sem skrifað er að þeim sem ekki er af honum boðað,
þeir skulu það sjá, og hinir er það hafa eigi heyrt, þeir skulu það skilja.

Það er og tilefnið, hvert mér hefir oftsinnis tálmað til yðar að koma. Og
fyrst eg hefi nú eigi rúm meir í þessum löndum, en eg hefi þó haft lysting á
um mörg ár að koma til yðar, en þá eg reisi í Spáníam mun eg koma til yðar.
Því að eg vænti að eg muni þar um fara og sjá yður þar og af yður út þaðan á
veg leiddur verða þó svo að eg taki áður hvíld hjá yður um stundar sakir.

En nú reisi eg til Jerúsalem þeim heilögum til þjónustu er þar eru því Akkaia
hafa viljanlega til samans lagt nokkra almennilega lífsnæring þeim voluðum
heilögum til bjargar sem eru í Jerúsalem. Það hafa þeir viljanlega gjört, þeir
eru og þeirra skuldamenn. Því fyrst hinir heiðnu eru hluttakarar vorðnir
þeirra andlegra auðæfa, þá væri skaffilegt að þeir sýndi þeim björg í
líkamlegum auðæfum. En nær eg hefi þetta fullkomnað og innsiglað þeim þann
ávöxt, mun eg ferðast fyrir yður í Spáníam. En eg veit nær eg kem til yðar það
eg mun koma með blessanar fylling Krists guðsspjalla.

En eg beiði yður, bræður mínir, fyrir vorn Drottin Jesúm Krists og fyrir
andarins kærleika að þér hjálpið til í yðrum bænum fyrir mér til Guðs svo að
eg frelsist frá þeim vantrúuðum sem á Gyðingalandi eru og það mín þjónusta,
sem eg gjöri til Jerúsalem, verði þeim heilögum þakknæm svo að eg mætta fyrir
Guðs vilja til yðar koma í fagnaði að eg endurnærða mig með yður. En Guð
friðarins sé með öllum yður. Amen.

Sextándi kapítuli
Vora systur, Feben, fel eg yður á hendi, hver að er þjónustukvinna safnaðarins
til Kenkrea, það þér meðtakið hana í Drottni svo sem heilögum hæfir og
gjörið henni hjástoð í hverri nauðþurft sem hún kann yðar við að þurfa því að
hún hefir mörgum hjástoð gjört og mér sjálfum. Heilsið Priskam og Akvílan,
mínum hjálparmönnum í Kristo Jesú, þeir eð sína hálsa hafa út sett fyrir mitt
líf, hverjum ekki alleinasta eg gjöri þakkir, heldur allir söfnuðir heiðinnar
þjóðar. Og heilsið þeim safnaði sem í þeirra húsi er. Heilsið Efeneto, mínum
elskanlegum, sá sem að fyrstur er þeirra úr Akkaia í Kristo. Heilsið Mariam,
hver mikið erfiði hefir haft með oss. Heilsið Andróníko og Júlíon, mínum
náfrændum og sambandingjum, hverjir að frægir eru á meðal postulanna og fyrir
mér voru í Kristo Jesú. Heilsið Amplían, mínum elskulegasta í Drottni. Heilsið
Úrbano, vorum hjálparmanni í Kristo Jesú, og Stakkýn, mínum elskulegum.
Heilsið hinum mæta Apellen í Kristo. Heilsið þeim sem eru af heimkynnum
Aristóbóli. Heilsið og mínum frænda, Heródíonem. Heilsið og þeim sem eru af
heimkynni Narkissi í Drottni. Heilsið Trýfena og hinum Trýfesa, hverjir
erfiðað hafa í Drottni. Heilsið Persída, minni elskulegri, hver að mikið
erfiði hefir haft í Drottni. Heilsið Rúfo, hinum útvalda í Drottni, og hans
móður og minni. Heilsið Asýnkríton, Flegontem, Herman, Patróban, Hermen og
þeim bræðrum sem hjá þeim eru. Heilsið Fílologen og Júlían, Nereum og systur
hans og Olympan og öllum heilögum sem hjá þeim eru. Heilsið hver öðrum yðar á
milli með heilögum kossi. Yður heilsa allir Krists söfnuðir.

En eg minni yður á, góðir bræður, að þér hafið gát á þeim sem rugl og
hindranir upp byrja í gegn þeim lærdómi sem þér hafið lært og snúið frá þeim
sömum. Því að þess háttar menn þjóna eigi Drottni Jesú Kristo, heldur sínum
kviði, og fyrir sætleg orð og fagurlegt máltæki tæla þeir hjörtu
meinlausra. því að yðvar hlýðni er í bland alla út komin. Fyrir það fagna eg
yfir yður, en eg vil að þér séuð vitrir upp á hið góða og lítilsinnaðir upp á
hið vonda. En Guð friðarins mun innan skamms sundurnísta þann andskota undir
yðra fætur. Náð Drottins vors Jesú Kristi sé með yður.

Yður heilsar Tímóteus, minn hjálparmann, og Lúkíus og Jason og Sósípater,
mínir náfrændur. Og eg, Tertíus, sem þetta bréf skrifaði, heilsar yður í
Drottni. Yður heilsar Gaius, minn og alls safnaðarins húsbóndi. Yður heilsar
Erastus, borgarinnar fjárrentuvörður og Kvartus bróðir. Náð Drottins vors Jesú
Kristi sé með yður öllum. Amen.

En honum sem máttugur er yður að styrkja eftir mínu guðsspjalli og predikan út
af Jesú Kristo, fyrir hverja leyndardómurinn er upp birtur sem í langa tíma
hefir yfir verið þagað, en nú opinberaður og auglýstur fyrir ritningar
spámannanna, eftir boði eilíflegs Guðs, trúarinnar hlýðni til uppreisingar
meðal allra heiðinna þjóða, þeim sjálfum Guði sem alleina er vitur sé dýrð
fyrir Jesúm Krist að eilífu. Amen.

Til Rómverja sem sendur var af Korintio fyrir Feben sem þjónustukvinna var
safnaðarins til Kenkrea.