Nýja testamenti Odds Gottskálkssonar/Formáli hins fyrra pistils til Korintios
Í þessum pistli áminnir hinn heilagi Páll þá í Korintíuborg það þeir skulu
samlyndir vera í trúnni og í lærdóminum, hafandi vakt á því að þeir lærðu vel
þessa höfuðgrein, einkum (það Kristur sé allra vor þrifgjöf), á hverja grein
allar mannlegar skynsemdir og vísdómar hafa sig á rekið. Því að líka sem nú
upphefja sig um vora daga í frá því eð evangelium kom í augljós margir fávísir
sjálfbirgingar (þá vér köllum fluguanda, svælur og fordæður), hverjir allt
forsnemma eru klókir og lærðir vorðnir og eigi fá fyrir miklum meistaraskap og
vísdómi haldið sig líka við nokkurn eður samlynda. Því þann eini vill hingað,
hinn annar þangað svo sem að væri það stór smán nær eð hver einn skyldi eigi
nokkuð sérlegt fyrir sig leggja og sínum eiginlegum vísdómi upp fleygja,
hverja enginn fær umvent aftur til síns viskuleysis. En þó vita þeir í þelið
niðri alls ekki né undirstanda út af hinum réttu höfuðgreinum þótt þeir rausi,
gjálfri og þvætti margt um þetta með munninum.

Líka svo skeði á dögum hins heilaga Páls þá er hann hafði kennt sínum ástvinum
í Korintíu kristilega trú og frelsið af lögmálinu að þá hófu sig og upp hinir
fávísu sjálfbirgingar og ótíðigir vitringar í sundur slítandi þann samlundaðan
lærdóm, gjörandi svo sundurþykkan flokkadrátt meðal trúaðra manna. Þann eini,
hann vildi vera Páls, hinn annar Appollints, þann eini Péturs, en annar
Krists. Einn vildi umskerast láta, en annar ekki. Þann eini vildi giftast,
hinn annar ekki. Þann eini vildi eta skurgoðafórnir, en annar ekki. Sumir
vildu og vera líkamlega frjálsir, og nokkrar konur vildu í hárklæðum
ganga og slíkt annað þessu líkt þar til að þeir komu svo fjarri niður það einn
drýgði svívirðilegan misverknað í móti frelsinu, takandi sína stjúpmóður til
eiginorðs. Og það sumir héldu alls ekki út af upprisunni dauðra manna, en
aðrir næsta lítið af holdtekju Drottins. Og það gekk mjög undarlega og næsta
óskikkanlega til svo að hver einn vildi meistari vera og kenningar drýgja og
það eina gjöra með guðsspjöllin, sakramentistrúna hvað þeim gott þótti og létu
á meðan þessa höfuðgrein fara og undir fótum liggja (það Kristur sé vor
þrifgjöf, réttlæti og endurlausn) líka svo sem hefði þeir þessa grein fyrir
löngu með sólum sinna skófata forslitið af því að svoddant stykki fær ekki á
flötnum blifið, hvar vér sjálfir upphefjum klókir og vitrir að þykjast. Öllu
deili eins, líka svo sem það gengur nú til meður oss síðan vér opinberuðum í
þýðverskunni (segir meistarinn) þetta evangelium út af guðlegri náð að þar
vill hver einn hinn æðsti meistari vera og hafa hinn heilaga anda alleina.
Líka sem væri evangelium fyrir þann skuld predikað það vér skyldum leita
vorrar hrósanar, auðsýnandi vorn klókleik og skynsemd þar inni. Svo að þessir
Korintíuborgarmenn mega vel vera ein fyrirlíking vorrar þjóðar á þessum tímum,
hver eð þörf hefði eins þvílíks pistils. En svo hlýtur það að vera og svo á
það guðsspjöllunum að ganga það hinir heimsku sjálfbirgingar og ótíðugir
vitringar eigu upp að byrja flokkadrátt og hindranir svo að þeir sem reyndir
eru (eftir því að hér segir hinn heilagi Páll) opinberir verði.

Fyrir því straffar og fordæmir hinn heilagi Páll slíkan skaðsamlegan vísdóm
næsta alvarlega og gjörir þvílíka heilaga nefvitringa aftur að vitleysingum og
segir með sléttum orðum að þeir viti ekkert af Kristi né af hans anda og
ástgjöfum, þær oss eru í Kristo Jesú veittar, og eigi skulu þeir kenningar upp
byrja því þeir hljóta andlegir að vera sem það skulu undirstanda. En vilja
vitur vera og klókleik sýna meður evangelio er ein rétt hindran og hamlan Guð
og Kristum að viðurkenna. En flokkadrátt og sundurþykki upp að byrja,
þar er klókleg skynsemd og vísdómur vel tilhæfilegur svo að þeir verði aðeins
heimskir sjálfbirgingar og kristnir villingar. En Drottin vorn Jesúm Kristum
fá þeir aldregi réttlega viðurkennt nema þeir snúist aftur í hið forna
viskuleysi og láti sig svo lítillátlegana færa og læra fyrir það hógværa og
einfaldlega Guðs orð. Slíkt gjörir hann og um hönd hefur í hinum fyrstum
fjórum kapítulum.

Í hinum fimmta straffar hann þá miklu vansemd þess hins sama sem sína
stjúpmóðir hafði til eignar tekið og vill bannfæra hann og djöflinum gefa,
gefandi þar með að skilja eina rétta undirvísan hverninn bannið ætti að
hantérast svo að það skuli ske meður einu samþykki alls safnaðarins, þeirra
sem rétttrúaðir eru yfir opinberum stórsyndum svo sem að Kristur kennir og
sjálfur (Matt. xviii).

Í sétta straffar hann það agg og þrætumál fyrir dómstólum, sérdeilis fyrir
heiðnum mönnum og vantrúuðum, og kennir að þeir skuli sjálfir innbyrðis
sakirnar skilja og sléttar gjöra elligar rangindi líða.

Í hinum sjöunda undirvísar hann af hreinlífinu og hjúskaparbandinu, lofar fast
hreinlífið og júngfrúrdóminn það hann sé nytsamlegur. Svo því framar og betur
geti hann guðsspjallanna gætt svo sem að sjálfur Kristur kennir (Matt. xix) af
þeim hreinlífismönnum sem vegna guðsspjallanna eður himnaríkis vilja
hreinlífir vera. En Páll vill ónauðugan og óþvingaðan júngfrúdóm haldinn hafa
utan alls háska meiri syndar. Annars sé hjúskaparbandið betra en
hreinlífisbindindið það iðulega veikist í stöðugum bruna og jafnan hefir
heimuglega vansemi.

Í hinum átta allt til hins tólfta höndlar hann margvíslega hverninn að vér
skulum líða og hantéra við breyskvar samviskur í augsýnilegum málaferlum svo
sem að er í matarnautn, drykkju og klæðaburði og í bergingu Guðs líkama,
fyrirbjóðandi í öllum stöðum það hinir styrkvu skulu eigi forsmá hina
breysktrúuðu. Af því að hann sjálfur, þótt hann væri einn postuli, þá hafi
hann sem áður haldið sig í frá mörgum þeim hlutum þar hann hafði þó góðan rétt
til. Þar til mega vel hinir styrkvu vera óttaslegnir um sig af því að
forðum daga eru svo margir af Íraelsfólki forgengnir sem þó voru áður allir
saman útleiddir fyrir dásemdarverkin af Egyptalandi. En jafnframt þessu gjörir
hann nokkur úthlaup hjálpsamlegrar kenningar.

Í hinum tólfta allt til hins fjórtánda höndlar hann hversu margháttaðar að
ástgjafir Guðs eru, á meðal hverra það ástsemin sé þó hin besta því að hún
upphefur sig eigi, heldur innbyrðis samþykkilega þjónandi með því að þar er
einn Guð, einn Drottinn, einn andi og allir hlutir eins hversu margháttaðir að
eru.

Í fjórtánda kennir hann predikurum, profetum og söngmönnum það þeir skulu
skikkanlega iðka sínar gáfur og alleinasta til betrunar, en eigi til
eiginlegrar dýrðar sína predikan, list eður skynsemd þar með að auðsýna.

Í fimmtánda straffar hann þá sömu sem ranglega hafa lært og trúað um holdsins
upprisu.

Í hinum síðasta minnir hann þá á um bróðurlega hjálp og stundlega styrking
líkamlegrar næringar við hina þurftugu.