Nýja testamenti Odds Gottskálkssonar/S. Jóhannis guðsspjöll


Fyrsti kapítuli
Í upphafi var orð, og það orð var hjá Guði, og Guð var það orð. Það sama var
í upphafi hjá Guði. Og allir hlutir eru fyrir það gjörðir, og án þess er
ekkert gjört hvað gjört er. Í því var líf, og lífið var ljós mannanna. Og
ljósið lýsir í myrkrunum, og myrkrin hafa það eigi höndlað.

Þar var einn maður af Guði sendur. Sá hét Jóhannes. Hann kom til vitnisburðar
að hann bæri vitnisburð af ljósinu að allir skyldu fyrir hann trúa. Eigi var
hann það ljós, heldur að hann bæri vitnisburð af ljósinu. Það var satt ljós
hvert eð lýsir öllum mönnum sem koma í þennan heim. Það var í heiminum, og
heimurinn var fyrir það gjörður, og heimurinn þekkti það eigi.

Hann kom til sinnar eiginnar, og hans sjálfir meðtóku hann eigi. En svo margir
sem hann meðtóku, þá gaf hann þeim mátt Guðs börnum að verða, þeim er á hans
nafn trúa, eigi þeim sem af blóðinu eða þeim sem af holdsins vild eður af
mannsins vilja, heldur þeim sem af Guði eru bornir.

Og orðið varð hold og byggði með oss, og vér sáum þess dýrð, dýrð svo sem
eingetins sonar af föðurnum, fullan náðar og sannleika.*

Jóhannes vitnar af honum, kallar og segir: Þessi er sá, af hverjum eg sagða:
Eftir mig mun koma sá sem fyrir mig var því að hann var fyrri en eg. Og af
hans gnægð höfum vér allir fengið, náð fyrir náð, því að lögmálið er fyrir
Moysen út gefið, en náð og sannleikur er fyrir Jesúm Kristum vorðinn. (Enginn
hefur um aldur Guð sénan). Sá eingetni sonur, sem í föðursins faðmi
er, hann hefur oss þetta kunngjört.

Og þetta er vitnisburður Jóhannis þá þeir Júðar sendu af Jerúsalem presta og
kynsmenn Leví að þeir skyldi spyrja hann: Hver ert þú? Og hann kenndist og
neitaði því eigi. Og hann viðurkenndist, svo segjandi: Eigi em eg Kristur.
Þeir spurðu hann þá enn að: Hvað þá? Ert þú Elías? Hann sagði: Eigi em eg.
Ertu spámaður? En hann ansaði: Ekki. Þá sögðu þeir við hann: Hver ert þú þá
svo að vér megum gefa andsvar þeim er oss út sendu? Hvað segir þú af sjálfum
þér? Hann sagði: Eg em hrópandi rödd í eyðimörku: Greiði þér götu Drottins,
svo sem sagði Esayas spámaður.

Og þeir sem útsendust, voru af faríseis. Þeir aðspurðu hann og sögðu honum:
Því skírir þú þá ef þú ert eigi Kristur, eigi Elías, eigi spámaður? Jóhannes
svaraði þeim og sagði: Eg skíri með vatni, en sá stendur mitt hjá yður, hvern
þér þekkið eigi, hann er sá sem eftir mig mun koma, sá eð fyrir mig var, hvers
eg em ei verður að eg skal upp leysa hans skóþvengi. Þetta skeði í Betabara
hinumegin Jórdanar þar Jóhannes skírði.

En annars dags eftir sér Jóhannes Jesúm komanda til sín og mælti: Sjáið, þar
er það lamb Guðs, hvert eð ber heimsins syndir. Þessi er, af hverjum eg sagða:
Eftir mig kemur maður, sá fyrir mig var, því að hann var fyrr en eg. Og eg
kennda hann eigi, heldur hitt að hann yrði kunnur í Írael, fyrir því kom eg að
skíra með vatni.

Og Jóhannes vitnaði og sagði: Eg sá andann ofan stíga af himnum í dúfu líki og
var yfir honum, og eg þekkta hann eigi, heldur sá mig sendi að skíra með
vatni, hann sagði mér: Yfir hvern þú sér andann niður stíga og yfir honum
vera, hann er sá sem skírir með helgum anda. Og eg sá það, og þennan vitna eg
Guðs son vera.

En annars dags aftur stóð Jóhannes enn og tveir af hans lærisveinum. Og sem
hann leit Jesúm ganga, segir hann: Sjáið, það er lamb Guðs. Og tveir af hans
lærisveinum heyrðu hann tala og fylgdu Jesú eftir. En Jesús sneri aftur
og leit þá sér fylgjandi, sagði hann þeim: Að hverju leiti þér? Þeir sögðu
honum: Rabbí, - hvað að þýðist meistari, - hvar ert þú heima? Hann sagði þeim:
Komið og sjáið. Þeir komu og skoðuðu hvar hann væri og voru hjá honum þann
dag, en það var nær tíundu stund.

Einn af þessum tveimur var Andreas, bróðir Símonar Petri, sem heyrði af
Jóhanni og Jesú eftir fylgdi. Hann fann þó áður sinn bróður, Símon, og sagði
til hans: Vér höfum fundið Messíam, -hvað að útleggst smurður, - og fylgdi
honum til Jesú. Þá Jesús leit hann, mælti
hann: Þú ert Símon, sonur Jónas, þú skalt kallast Kefas. Það útleggst
hellusteinn.

Annan dag þar eftir vildi Jesús ferðast til Galíleam aftur og finnur Filippum
og sagði til hans: Fylg þú mér eftir. En Filippus var af Betsaida, úr þeirra
borg Andrésar og Petrus. Filippus fann Natanael og sagði honum: Vér höfum þann
fundið, af hverjum Moyses í lögmálinu og allir spámenn hafa um skrifað, Jesúm
Jósefsson af Nasaret. Natanael sagði til hans: Hvað má af Nasaret góðs koma?
Filippus sagði honum: Kom og sjá.

Jesús sá Natanael komanda til sín og sagði af honum: Sjá[ið], einn sannan
Íraelíta, í hverjum svik eigi eru. Natanael sagði þá við hann: Hverninn þekkir
þú mig? Jesús ansaði, sagði til hans: Áður en Filippus kallaði á þig, þá þú
vart undir fíkitrénu, sá eg þig. Natanael svaraði og sagði til hans: Rabbí, þú
ert Guðs sonur, þú ert konungur Íraels. Jesús svaraði og sagði við hann: Þú
trúir af því að eg sagða þér að eg hefða séð þig undir fíkitrénu. Sjá munt þú
enn þessu meira. Hann sagði honum og: Sennilega, sennilega segi eg yður: Upp
frá þessu munu þér sjá himininn opinn og engla Guðs stíga upp og ofan yfir
mannsins son.

Annar kapítuli
Og þriðja dag þar eftir varð brúðkaup til Kana í Galílea, og þar var móðir
Jesú. Jesús var einninn boðinn og hans lærisveinar til brúðkaupsins. Og þá er
þá þraut vínið, sagði móðir Jesú til hans: Þeir hafa eigi vín. Jesú sagði til
hennar: Þú kona, hvað hefi eg með þig? Mín stund er eigi enn komin. Móðir hans
sagði við þjónustumennina: Hvað helst hann segir yður, það gjörið. En þar voru
sex steinker sett eftir venju ebreskrar hreinsunar. Hvert eitt tók tvo eður
þrjá mælir. Jesús talaði til þeirra: Fyllið upp kerin af vatni. Og þeir fylltu
þau allt á barma. Og hann sagði þeim: Hellið nú á og færið kæmeistaranum. Og
þeir færðu honum. En þá kæmeistarinn smakkaði vatnið, það að víni var orðið,
eigi vissi hann hvaðan að kom, en þjónustumennirnir, sem vatnið sóktu, vissu
það. Hann kallar á brúðgumann og segir honum: Allir menn gefa í fyrstu gott
vín og nær þeir gjörast ölvaðir, þá það hið léttara, en þú hefir geymt hið
góða til þessa.

Þetta er hið fyrsta jarteikn það Jesús gjörði til Kana í Galílea, og hann
opinberaði sína dýrð, hans lærisveinar trúðu og á hann. Eftir það fór hann
ofan til Kapernaum, hann og móðir hans, bræður hans og lærisveinar, og voru
þar eigi mjög marga daga.*

Þá var og nálæg páskahátíð Gyðinga, og Jesús fór upp til Jerúsalem og fann í
musterinu sitjandi þá sem seldu naut, sauði, dúfur og þá sem umskipti gjörðu á
peningum. Þá gjörði hann sér eina svipu af strengjum og rak út allt af
musterinu, bæði naut og sauði, og hratt niður peningum þeirra er umskiptin
gjörðu og sagði við þá sem dúfurnar seldu: Beri þér þetta burt héðan, og
gjörið eigi míns föðurs hús að söluhúsi. Hans lærisveinar hugleiddu þá hvað
skrifað er, að vandlæti húss þíns át mig.

Þá önsuðu Júðar og sögðu honum: Hvert teikn sýnir þú oss að þú megir þetta
gjöra? Jesús svaraði og sagði þeim: Brjóti þér niður musteri þetta, en eg
skal á þriðja degi það upp reisa. Þá sögðu Gyðingar: Þetta musteri er
upp byggt í sex og fjöritigi ár, en þú vilt upp reisa það á þrim dögum. Hann
talaði um musteri síns líkama. Og þá hann var af dauða risinn hugleiddu hans
lærisveinar að hann hafði þetta mælt og trúðu ritninginni og þeim orðum er
Jesús hafði talað.

En hann var í Jerúsalem um páska. Á þeim hátíðardegi þá trúðu margir á hans
nafn, þeir sem sáu þau tákn er hann gjörði. En Jesús trúði þeim eigi til um
sjálfan sig af því að hann þekkti alla og þurfti eigi við að nokkur bæri af
manninum vitni því að hann sjálfur vissi hvað með manninum var.*

Þriðji kapítuli
Þar var einn mann í bland faríseos, Nikódemus að nafni. Hann var einn af
höfðingjum Gyðinga. Hann kom til Jesú um nótt og sagði til hans: Rabbí, vér
vitum að þú ert einn meistari af Guði kominn því að enginn getur gjört þá
teikn sem þú gjörir nema Guð sé með honum. Jesús svaraði og sagði til hans:
Sannlega, sannlega segi eg þér: Nema ef sá nokkur sem að nýju verður
endurborinn, hann fær eigi að sjá Guðs ríki. Þá sagði Nikódemus til hans:
Hverninn má maðurinn endurberast þá hann er gamall? Eður fær hann stigið aftur
í sinnar móður kvið og fæðst svo? Jesús svaraði: Sannlega, sannlega segi eg
þér: Nema að sá sem endurborinn verður úr vatni og af anda, getur eigi inn
gengið í Guðs ríki. Hvað af holdinu fæðist, það er hold, og hvað sem fæðist af
andanum, það er andi. Undra þú eigi þó eg segða þér að yður byrjaði á nýju að
endurfæðast. Vindurinn blæs hvert hann vill, og þú heyrir hans þyt. En eigi
veist þú hvaðan hann kemur eður hvert hann fer. Svo eru allir þeir sem af
andanum eru endurbornir.

Nikódemus svaraði og sagði honum: Hverninn má þetta ske? Jesús svaraði og
sagði: Ert þú meistari í Írael og veist eigi þetta? Sannlega, sannlega segi eg
þér að vér segjum það vér vitum og vitnum það vér séð höfum, og vort
vitni meðtakið þér eigi. Og ef þér trúið eigi þá eg segi yður af jarðlegum
hlutum, hverninn munu þér trúa mega ef eg segða yður af himneskum hlutum?

Enginn mun og upp stíga til himna nema sá sem ofan sté af himni, sonur
mannsins, sá sem er af himni. Og svo sem Moyses upp festi höggorminn í
eyðimörku, líka byrjar mannsins syni upp að festast að allir þeir, er á hann
trúa, fortapist eigi, heldur hafi eilíft líf.*

Því að svo elskaði Guð heiminn að hann gaf út sinn eingetinn son til þess að
allir þeir á hann trúa fyrirfærust eigi, heldur að þeir hafi eilíft líf. Því
eigi sendi Guð son sinn í heiminn að hann fyrirdæmdi heiminn, heldur að
heimurinn frelsist fyrir hann. Hver á hann trúir fyrirdæmist eigi, en hver
hann trúir eigi, hann er nú þegar fyrirdæmdur því að hann trúir eigi á nafn
eingetins Guðs sonar. En þessi er fyrirdæmingin að ljósið kom í heiminn, og
mennirnir elskuðu meir myrkrið en ljósið því að þeirra verk voru vond. Hver
illa gjörir, sá hatar ljósið, hann kemur og eigi til ljóssins að eigi
straffist hans verk. En hver sannleikinn gjörir, hann kemur til ljóssins svo
að hans gjörðir verði kunnar því að þær eru í Guði gjörðar.

Eftir þetta kemur Jesús og hans lærisveinar til Gyðingalands og dvaldist þar
með þeim og skírði. Jóhannes var þar enn og skírði við Enon nærri Salim því að
þar voru vötn mörg. Þeir komu þangað og skírðust því að Jóhannes var eigi enn
innlátinn í myrkvastofu.

En þá gjörðist ein spurning af lærisveinum Jóhannis við Gyðinga um skírsluna.
Þeir komu til Jóhannis og sögðu honum: Meistari, sá sem hjá þér var hinumegin
Jórdanar, af hverjum þú bart vitni, sé, hann skírir nú, og allir koma til
hans. Jóhannes svaraði og sagði: Maðurinn fær eigi meðtekið nokkuð nema honum
verði það af himnum gefið. Þér eruð sjálfir mín vitni það eg sagða að eg væri
eigi Kristur, heldur það að eg væra fyrir honum sendur. Því hver eð brúðina
hefur, sá er brúðguminn, en vinur brúðgumans er sá sem stendur og hlýðir honum
gleðjandist af fagnaði fyrir brúðgumans rödd. Minn fögnuður er nú upp
fylltur. Honum ber að vaxa, en mér að minnka.

Sá sem að ofan kemur, hann er yfir öllum. Hver hann er af jörðu, hann er jörð,
og af jörðu talar hann. En sá sem kemur af himni, hann er yfir öllum, og hvað
hann sá og heyrði, það vitnar hann, og enginn tekur hans vitnisburð. En hver
hann tekur hans vitnisburð, sá innsiglar það að Guð sé sannur. Því hvern þann
sem Guð sendir, sá talar Guðs orð því að eigi gefur Guð sinn anda af skammti.
Faðirinn elskar soninn, og allt gaf hann í hans hendur. Hver hann trúir á
soninn, sá hefir eilíft líf, en hver hann er syninum aftrúa, hann mun eigi sjá
lífið, heldur að Guðs reiði blífur yfir honum.

Fjórði kapítuli
En þá Drottinn fornam að farísei höfðu heyrt það Jesús gjörði fleiri
lærisveina og skírði en Jóhannes þótt Jesús skírði eigi sjálfur, heldur hans
lærisveinar, þá forlét hann Gyðingaland og fór aftur til Galíleam. Honum
byrjaði og að reisa um mitt Samaríam. Þá kom hann í eina samverska borg, þá
Síkar heitir, nærri því akurlendi er Jakob gaf syni sínum Jósef, en þar var
brunnur Jakobs. Sem Jesús var vorðinn vegmóður, þá sat hann á brunninum. Það
var nær um séttu stund.

Þá kemur þar ein samversk kona vatn að sækja. Jesús sagði til hennar: Gef þú
mér að drekka, því hans lærisveinar voru inn gengnir í borgina að kaupa
fæðslu. Þá segir sú samverska kona svo til hans: Hverninn beiðir þú mig
drykkjar þar þú ert einn Júði, en eg em ein samversk kona. Því að eigi
samneytast Júðar samverskum mönnum. Jesús svaraði og sagði til hennar: Ef þú
vissir Guðs gjöf og hver hann væri, sá þér segði: Gef mér að drekka, má vera
að þú beiddir af honum og hann gefi þér lifanda vatn. Þá sagði konan við hann:
Herra, þú hefir eigi það sem þú getur með ausið, en hátt er ofan í brunninn.
Eða hvaðan hefir þú lifanda vatn? Eður ertu meiri föður vorum Jakob,
sá eð gaf oss þennan brunn, hann sjálfur drakk af honum, synir hans, hjörð
hans?

Jesús svaraði og sagði henni: Allir þeir sem drekka af þessu vatni, þá þyrstir
aftur, en hver hann drekkur af því vatni sem eg mun gefa honum, hann skal eigi
þyrsta eilíflega, heldur það vatn, sem eg mun gefa honum, skal verða í honum
brunnur uppsprettanda vats til eilífs lífs. Konan sagði þá til hans: Herra,
gef mér þetta vatn svo að mig þyrsti eigi og að eg komi eigi hingað til
vatsaustrar. Jesús sagði til hennar: Far þú, kalla á mann þinn og kom svo
hingað. Konan svaraði og sagði: Eigi hefi eg mann. Jesús sagði til hennar: Þú
sagðir vel: Eigi hefi eg mann, því að fimm menn hefir þú haft, og þann þú
hefir nú, er eigi þinn maður. Þetta sagðir þú satt.

Konan sagði til hans: Herra, eg sé að þú ert spámaður. Feður vorir hafa á
þessu fjalli tilbeðið, en þér segið til Jerúsalem sé sá staður þar vær eigum
til að biðja. Jesús sagði henni: Kona, trú þú mér. Sú stund kemur að hvorki á
þessu fjalli né til Jerúsalem munu þér tilbiðja föðurinn. Þér tilbiðjið það
þér vitið eigi. En vér vitum hvað vér tilbiðjum því að heillin er af Gyðingum.
En sá tími kemur og er nú þegar nær að sannir tilbiðjendur munu tilbiðja
föðurinn í anda og sannleika af því að faðirinn æskir slíkra er hann svo
tilbiðja. Guð er andi, og hverjir hann tilbiðja, þeim heyrir í anda og
sannleika að tilbiðja hann.

Konan sagði til hans: Eg veit að Messías kemur, sá sem Kristur kallast. Og nær
hann kemur, þá mun hann undirvísa oss þetta allt. Jesús sagði henni: Eg em
hann, sá sem við þig talar. Og í því bili komu hans lærisveinar og undruðust
því hann talaði við konuna. Þó sagði enginn: Að hverju spyr þú? eður: Hvað
mælir þú við hana? En konan skildist þar við sína skjólu og gekk inn í staðinn
og sagði til þeirra manna: Komið og sjáið þann mann er mér sagði allt það eg
hefi gjört, hvort að hann er eigi Kristur? Þá gengu þeir af staðnum og komu
til hans.

En þess á milli báðu hans lærisveinar og sögðu: Meistari, neyt þú. En
hann sagði til þeirra: Eg hefi þá fæðu til að neyta, af hverri þér vitið ekki.
Þá sögðu lærisveinarnir sín í millum: Eða hefir nokkur fært honum að eta?
Jesús sagði til þeirra: Minn matur er sá að eg gjöri hans vilja, þess mig
hefur sent, að eg fullkomni svo hans verk. Segið þér eigi sjálfir að það eru
enn fjórir mánuðir til kornskurðartíma? Sé, eg segi yður: Lyftið upp augum
yðar og sjáið akurlöndin það þau hvítna nú þegar til kornskurðar. Og hver hann
sár, sá tekur laun og safnar ávexti til eilífs lífs að sá sem sáir, samfagni
þeim er upp vinnur. Því sannast hér það orðtak að annar sé sá sem sár, en
annar sá sem upp vinnur. Eg sendi yður upp að vinna það þér erfiðuð ekki.
Aðrir hafa erfiðað, en þér genguð inn í þeirra erfiði.

Margir samverskir menn af þeim sama stað trúðu á hann fyrir konunnar orð, það
vitnandi að, -hann sagði mér allt hvað eg gjört hefi. En þá hinir samversku
voru til hans komnir, báðu þeir hann að hann væri þar. Og hann var þar tvo
daga. Og miklu fleiri trúðu fyrir hans orð. Þeir sögðu og svo til konunnar:
Eigi trú vér fyrir þín orð því að vér sjálfir heyrðum og vitum að þessi er
sannur lausnari heimsins.*

En eftir tvo daga fór hann þaðan og reisti til Galíleam því að Jesús vitnaði
það sjálfur að einn spámaður hafi eigi heiður á sinni föðurleifð. Þá hann kom
í Galíleam, meðtóku hann hinir galeisku menn sem séð höfðu allt það hann
gjörði til Jerúsalem um hátíðardaginn því þeir höfðu og komið til
hátíðardagsins. Hann kom og aftur til Kana í Galílea þar hann hafði gjört vatn
að víni.

Og þar var þá einn smákonungur, hvers sonur að lá sjúkur til Kaparnaum. Þá
þessi heyrði það að Jesús var kominn af Gyðingalandi í Galíleam, fór hann til
hans og bað hann að hann færi ofan og læknaði son hans því að hann væri að
mestu látinn. Þá sagði Jesús til hans: Nema þér sjáið teikn og stórmerki, þá
trúið þér eigi. Konungurinn sagði þá til hans: Herra, far ofan áður en sonur
minn andast. Jesús sagði honum þá: Far þú, sonur þinn lifir. En
maðurinn trúði þeim orðum er Jesús sagði honum og gekk þaðan. En þá hann fór
ofan eftir, gengu hans þénarar í móti honum og kunngjörðu honum segjandi að
sonur hans lifði. Þá spurði hann þá að á hverjum tíma honum hafði batnað, og
þeir sögðu honum að í gær um séttu stund hvarf frá honum kaldan. Þá fann
faðirinn að það var um þann tíma, á hverjum Jesús sagði honum: Sonur þinn
lifir. Hann trúði og allt hans hús. Þetta er að nýju annað það jarteikn Jesús
gjörði þá hann kom af Gyðingalandi til Galíleam.

Fimmti kapítuli
Eftir það var hátíð Gyðinga, og Jesús fór upp til Jerúsalem. En í Jerúsalem hjá fjárhúsinu
er vatsdíki sem kallast á ebresku Betesda, hafandi fimm forbyrgi. Í þeim lá
mikill fjöldi sjúkra manna, blindra, haltra, visnaðra, bíðandi eftir vatsins
hræring. En engill Drottins sté ofan í tilsettan tíma í díkið og hrærði upp
vatnið. Og hver sem fyrstur sté ofan í díkið eftir vatsins hræring, sá varð
heill af hverri sótt sem hann var haldinn. Þar var einn sá maður sem þrjátigi
og átta ár hafði sjúkur verið. Þá Jesús leit þennan liggjanda og fornam að
hann hafði langan tíma sjúkur verið, segir til hans: Viltu heilbrigður verða?
Hinn sjúki svaraði honum: Herra, eg hefi eigi þann mann, þá vatnið hrærist, að
láti mig í díkið því nær eg kem að, þá stígur annar fyrr inn en eg.

Jesús sagði til hans: Rís upp, tak sæng þína og gakk. Og strax varð sá maður
heilbrigður og bar sína sæng og gekk þaðan. En á þeim degi var þvottdagur. Þá
sögðu Gyðingar honum sem heilbrigður var orðinn: Það er þvottdagur. Eigi hæfir
þér að bera sæng þína. Hann svaraði þeim: Sá mig heilan gjörði, hann sagði
mér: Tak sæng þína og gakk. Þeir spurðu hann: Hver er sá maður er þér sagði:
Tak sæng þína og gakk? En sá sem heilbrigður var vorðinn vissi eigi hver hann
var því að Jesús hafði vikið sér afvega fyrst að svo mikill mannfjöldi var í
þeim stað. Eftir það hitti Jesús hann í musterinu og sagði til hans:
Sé, nú ertu heill vorðinn. Syndga nú eigi oftar svo að þig hendi eigi annað
verra. Sá maður fór og undirvísaði Gyðingum að Jesús væri sá sem hann hefði
heilan gjört. * En fyrir það ofsóktu Gyðingar Jesúm og leituðust um að deyða
hann af því að hann gjörði þetta á þvottdegi. Jesús svaraði þeim: Faðir minn
verkar allt hegat til, eg verkar og. En fyrir þetta sóktu Gyðingar meir til að
deyða hann því að hann braut eigi einasta þvottdaginn, heldur sagði hann og að
Guð væri sinn faðir, gjörandi sig svo Guði jafnan.

Jesús svaraði og sagði til þeirra: Sannlega, sannlega segi eg yður að sonurinn
fær ekkert af sjálfum sér gjört nema það hann sér föðurinn gjöra. Því að hvað
helst hann gjörir, það gjörir og einninn sonurinn. Því faðirinn elskar soninn
og sýnir honum allt það hann gjörir. Og enn mun hann sýna honum önnur verk
þessum meiri svo þér munuð undrast. Því að svo sem faðirinn upp vekur dauða og
lífgar, svo lífgar og sonurinn þá sem hann vill. Því eigi dæmir faðirinn
nokkurn, heldur gaf hann syninum allan dóm að allir heiðri soninn svo sem þeir
heiðra föðurinn. Hver hann heiðrar eigi soninn, sá heiðrar eigi föðurinn, sá
sem hann sendi. Sannlega, sannlega segi eg yður: Hver mín orð heyrir og trúir
þeim sem sendi mig, sá hefir eilíft líf, og eigi kemur hann í dóm, heldur
líður hann úr dauða til lífs.

Sannlega, sannlega segi eg yður að sú stund kemur og er nú það dauðir munu
heyra rödd Guðs sonar, og þeir sem heyra munu lifa. Því að líka sem faðirinn
hefur lífið í sér sjálfum, svo gaf og hann syninum að hafa lífið í sjálfum
sér. Hann gaf honum og vald til yfir að dæma af því að hann er mannsins sonur.
Eigi skulu þér undrast þetta því að sú stund kemur, á hverri að allir þeir,
sem í gröfunum eru, skulu heyra rödd Guðs sonar, og þeir munu þá fram ganga
sem gjörðu til lífsins upprisu, en þeir sem illa gjörðu í dóms upprisu. *

Eigi fæ eg af mér sjálfum gjört nokkuð. Sem eg heyri, svo dæmi eg, og
minn dómur er réttur því að eg leita eigi míns vilja, heldur hans vilja sem
mig sendi. Ef eg ber mér sjálfum vitni, þá er mitt vitni ekki satt. Annar er
sá sem af mér ber vitni, og eg veit að hans vitni er satt, það hann ber mér.

Þér senduð til Jóhannis, og hann bar af sannleiknum vitni. En eg tek eigi
vitni af mönnum, heldur segi eg yður þetta uppá það þér hjálpist. Hann var
skínanda og loganda ljós, en þér vilduð skamma stund gleðjast af hans ljósi.
Eg hefi enn meira vitni en Jóhannes því að þau verk sem faðirinn gaf mér að eg
fullkomni þau, því þau verk sem eg gjöri bera mér vitni það faðirinn hafi mig
sent. Og faðirinn, sá sem mig sendi, hann sjálfur bar mér vitni. Eigi hafi þér
nokkurn tíma heyrt hans rödd né séð hans ásýnd, og hans orð hafi þér eigi í
yður blífandi því að þann hann sendi, honum trúið þér eigi.

Rannsakið ritningarnar því að þér meinið í þeim að hafa eilíft líf. Og þær eru
það, hverjar af mér bera vitni. Og eigi vilji þér koma til mín svo að þér
hefðuð líf. Eg tek öngva dýrð af mönnum af því eg kenni yður að þér hafið eigi
Guðs ástsemd með yður. Eg kom í míns föðurs nafni, og þér meðtókuð mig eigi.
Ef annar kemur í sínu eigin nafni, þann meðtakið þér. Hverninn megi þér trúa
þar sem þér takið dýrð innbyrðis hver af öðrum, og þá dýrð sem af einum Guði
er, hennar leiti þér eigi?

Eigi skulu þér það meina að eg muni klaga yður fyrir föðurnum. Þar er sá sem
yður klagar, Moyses, á hvern þér vonið. Ef þér tryðuð Moysi svo tryðuð þér og
mér því að af mér skrifaði hann. Því ef þér trúið eigi hans skrifi, hverninn
megi þér þá mínum orðum trúa? *

Sétti kapítuli
Eftir það fór Jesús burt yfir sjávarhaf Galílee til staðarins Tíberias. Og
mikill mannfjöldi fylgdi honum eftir af því að þeir sáu þau jarteikn er hann
gjörði á sjúkum. Jesús gekk þá upp á eitt fjall og settist þar sjálfur
meður sínum lærisveinum. Þá var og páskahátíð Gyðinga nálæg. Jesús hóf þá upp
sín augu og sá að margt fólk dreif að honum. Sagði hann við Filippum: Hvar
kaupum vér brauð það þessir neyti? En þetta sagði hann af því að hann vildi
reyna hann því að hann vissi sjálfur hvað hann vildi gjöra.

Filippus svaraði honum: Tvö hundruð peninga brauð nægjast þeim eigi þó að hver
einn fái þá nokkuð lítið. Þá sagði honum einn af hans lærisveinum, Andrés,
bróðir Símonar Petri: Hér er eitt ungmenni. Sá hefir fimm byggbrauð og tvo
fiska. En hvað skal þetta á meðal svo margra? Þá sagði Jesús: Látið mennina
setjast niður. Þar var í þeim stað mikið gras. Þá settust þar niður karlmenn
að tölu nær fimm þúsundum. Jesús tók brauðin og gjörði þakkir, fékk sínum
lærisveinum, en lærisveinarnir fengu þeim sem niður höfðu sest, líka einninn
af fiskunum svo mikið sem þeir vildu.

En þá þeir voru mettir, sagði hann til sinna lærisveina. Safnið saman þær
leifar sem af ganga svo ekki spillist. En þeir söfnuðu saman og fylltu upp
tólf karfir meður þessar leifar af fimm byggbrauðum, hvert eð auk var þess sem
þeir höfðu neytt. Þá er þessir menn sáu það að Jesús gjörði þetta teikn, sögðu
þeir: Þessi er sannlega sá spámaður sem í heiminn skal koma. * En þá Jesús
fann það að þeir mundu koma að grípa hann og kjósa til konungs, flýði hann
einn upp aftur á fjallið.*

Að kveldi gengu hans lærisveinar ofan til sjávar, stigu þar á skip, og þá þeir
komu yfir um þann sjó til Kaparnaum, var þegar myrkt vorðið. Jesús var þá eigi
kominn til þeirra, en sjórinn tók að æsast upp af miklu veðri. Þeir höfðu þá
róið svo nær sem fimm og tuttugu eður (xxx) skeiða. Þeir sáu þá Jesúm ganganda
á sjónum og kominn nær skipinu. Þeir óttuðust þá, en hann sagði til þeirra: Eg
em, óttist þér eigi. Þá vildu þeir hafa tekið hann inn á skipið, og jafnsnart
var skipið komið að því landi sem þeir fóru til.

Annan dag eftir sá fólkið sem hinumegin sjávarins stóð að eigi var þar
annað skip til nema það eina sem hans lærisveinar höfðu á stigið, og Jesús
hafði eigi sjálfur stigið á það skip meður sínum lærisveinum, heldur voru hans
lærisveinar einir af stað farnir. Þar komu og yfir um önnur skip frá Tíberias,
hvar nærri er þeim stað sem þeir höfðu brauðin etið fyrir herrans þakkargjörð.
Og þá er fólkið sá að Jesús var eigi þar og eigi heldur hans lærisveinar,
steig það á skipin, komu til Kaparnaum og leituðu að Jesúm.

Og þá þeir höfðu fundið hann hinumegin sjávarins, sögðu þeir til hans: Rabbí,
nær komt þú hingað? Jesús svaraði þeim og sagði: Sannlega, sannlega segi eg
yður: Þér leitið mín eigi af því að þér sáuð teiknin, heldur af því að þér
neyttuð af brauðunum og urðuð saddir. Verkið eigi þeirrar fæðu sem líst,
heldur þeirrar sem stöðug blífur til eilífs lífs, hverja eð mannsins sonur mun
gefa yður. Því að Guð faðir hefir hann innsiglað.

Þá sögðu þeir til hans: Hvað skulu vér þá gjöra svo vér gjörum Guðs verk?
Jesús svaraði og sagði þeim: Það eru Guðs verk að þér trúið á hann, þann hann
sendi. Þá sögðu þeir til hans: Hvert gjörir þú fyrir teikn svo að vér sjáum og
trúum þér, eður hvað gjörir þú? Feður vorir átu himnabrauð í eyðimörku sem
skrifað stendur: Hann gaf þeim að eta brauð af himni. Þá sagði Jesús til
þeirra: Sannlega, sannlega segi eg yður að eigi gaf Moyses yður brauð af
himni, heldur gefur faðir minn yður satt brauð af himni. Því að þetta er Guðs
brauð það sem af himni sté ofan og heiminum gefur líf.

Þeir sögðu þá við hann: Herra, gef þú oss jafnan þetta brauð. En Jesús sagði
þeim þá: Eg em það lífs brauð. Hver hann kemur til mín, þann mun eigi hungra,
og sá hann trúir á mig, hann mun aldregi þyrsta.* Eg sagða yður það þér hafið
mig sénan og trúið þó eigi. Allt hvað faðirinn gefur mér, það kemur til mín,
og hvern þann sem til mín kemur, hann mun eg eigi út reka. Því að eg sté ofan
af himni eigi upp á það að eg gjöri minn vilja, heldur hans vilja sem mig
sendi. Þetta er föðursins vilji, þess mig senda að eg glati öngu af
öllu því sem hann gaf mér, heldur skal eg upp vekja það á efsta degi. En það
er míns föðurs vilji, þess mig sendi, að hver sá sem soninn sér og trúir á
hann hafi eilíft líf, og eg mun upp vekja hann á efsta degi.

Þá mögluðu Júðar yfir því það hann sagði: Eg em það brauð, hvert eð ofan sté
af himni. Og þeir sögðu svo: Er eigi Jesús þessi sonur Jósefs, hvers að vér
þekkjum bæði föður og móður? Hverninn segir hann þá það eg em ofan stiginn af
himni? Jesús svaraði þeim: Möglið eigi innbyrðis. Enginn fær til mín komið
nema sá faðir, sem mig sendi, togi hann, og eg mun upp vekja hann á efsta
degi. Svo er og skrifað á spámannabókum að þeir munu allir verða af Guði
lærðir. Hver helst sem heyrir af föðurnum og lærir það, sá kemur til mín. Eigi
það að nokkur hafi föðurinn sénan nema sá sem er af Guði, hann hefir séð
föðurinn.

Sannlega, sannlega þá segi eg yður að hver sem trúir á mig, hann hefir eilíft
líf. Eg em lífsins brauð. Feður yðrir átu himnabrauð í eyðimörku og eru
dauðir. Þessi er það brauð sem ofan sté af himni að hver sem etur af því, hann
deyr eigi. Eg em það lifanda brauð sem af himni sté ofan. Hver sem etur af
þessu brauði, sá lifir eilíflega. Og það brauð, sem eg mun gefa, er mitt hold,
hvert að eg mun út gefa heiminum til lífs.*

Júðar þráttuðu þá sín á milli, svo segjandi: Hverninn fær þessi gefið oss sitt
hold að eta? Jesús sagði til þeirra: Sannlega, sannlega segi eg yður: Nema ef
þér etið hold mannsins sonar og drekkið hans blóð, þá hafi þér ekki lífið með
yður. Hver hann etur mitt hold og drekkur mitt blóð, sá hefir eilíft líf, og
eg mun upp vekja hann á efsta degi. Því að mitt hold er sönn fæða, og mitt
blóð er sannur drykkur. Hver hann etur mitt hold og drekkur mitt blóð, sá
blífur í mér og eg með honum. Líka sem að mig sendi lifandi faðir og eg lifi
sakir föðursins, svo og hver hann etur mig, sá mun og lifa fyrir mínar sakir.
Þetta er það brauð sem ofan sté af himni. Eigi svo sem það er yðrir
feður höfðu himnabrauð etið og eru dauðir. Hver hann etur þetta brauð, sá
lifir að eilífu.*

Þetta sagði hann kennandi í samkunduhúsinu til Kaparnaum. En margir af hans
lærisveinum, sem þetta heyrðu, sögðu: Hörð er þessi ræða. Hver kann henni að
heyra? En Jesús vissi meður sjálfum sér að hans lærisveinar mögluðu af þessu.
Þá sagði hann til þeirra: Misþokkar yður þetta? Hvað mun þá ef þér sæjuð
mannsins son upp stíga þangað sem hann var fyrrum. Andinn er sá eð lífgar,
holdið er til einskis neytt. Þau orð er eg tala fyrir yður, þau eru andi og
líf. En nokkrir eru þeir af yður, hverjir eigi trúa. Því að Jesús vissi af
upphafi hverjir eigi voru trúaðir og hver sá var er hann mundi svíkja. Og hann
sagði: Fyrir því sagða eg yður það enginn fær til mín komið nema að honum sé
það gefið af mínum föður.

Eftir það gengu margir af hans lærisveinum aftur til baka og gengu eigi lengur
þaðan af meður honum. Þá sagði Jesús til þeirra tólf: Vilji þér og frá ganga?
En honum svaraði Símon Petrus: Herra, hvert skulu vær fara? Þú hefir orð
eilífs lífs, vér trúum og kennum það þú ert Kristur, sonur Guðs lifanda. Jesús
svaraði þeim: Hefi eg eigi útvalið yður tólf, og einn af yður er fjandi. En
hann sagði af Júdasi Símonssyni Ískaríot því að hann sveik hann þó að hann
væri einn af tólf.

Sjöundi kapítuli
Eftir þetta gekk Jesús um Galíleam því að hann vil eigi ganga um Júdeam af því
að Gyðingar vildu helslá hann. Þá var og nálæg tjaldbúðarhátíð Gyðinga. Bræður
hans sögðu þá til hans: Far þú héðan og gakk til Júðalands svo að þínir
lærisveinar sjái þau verk eð þú gjörir. Því að sennilega gjörir enginn sá
nokkuð leynilega sem sjálfur hann eftir leitar kunnur að verða. Ef þú gjörir
það, þá opinbera þú sjálfan þig heiminum. Því hans bræður trúðu eigi á hann.

Jesús sagði til þeirra: Minn tími er eigi enn kominn, yðar tími er jafnan
reiðubúinn. Heimurinn fær yður eigi hatað, en mig hatar hann því að
eg ber vitnisburð af honum það hans verk eru vond. Fari þér upp til
hátíðardagsins. Eg vil enn eigi fara upp til þessarar hátíðar því að minn tími
er enn eigi upp fylltur. En þá hann hafði sagt þeim þetta, bleif hann samt í
Galílea. Nú sem að hans bræður voru upp farnir, þá fór hann og sjálfur upp,
eigi opinberlega heldur svo sem nokkur á laun. Júðar spurðu að honum um
hátíðina og sögðu: Hvar er hann? Og mikill krytur var í lýðnum um hann því
sumir sögðu: Góður er hann, en aðrir sögðu: Nei, að heldur leiði hann lýðinn
afvega. Enginn talaði þó bert um hann fyrir hræðslu sakir við Gyðinga. En að
hálfnaðri hátíðinni sté Jesús upp í musterið og lærði. Júðar undruðust, svo
segjandi: Hverninn veit hann ritningarnar þar hann hefir þó eigi lært þær?
Jesús svaraði þeim og sagði: Minn lærdómur er eigi minn, heldur hans sem mig
sendi. Ef sá er nokkur sem gjöra vill hans vilja, hann reynir hvort þessi
lærdómur er af Guði eður hvort eg tala af mér sjálfum. Því hver sem af sjálfum
sér talar, sá leitar sinnar eiginnar dýrðar, en hver hann leitar þess dýrðar
sem hann sendi, sá er sannur, og ekkert ranglæti er með honum.

Gaf Moyses yður eigi lög þó enginn yðar haldi lögin? Eður því sæki þér eftir
að lífláta mig? Lýðurinn svaraði og sagði: Djöfulinn hefir þú. Hver sækir til
að lífláta þig? Jesús svaraði og sagði: Eitt verk gjörða eg, og það undri þér
allir. Moyses gaf yður því umskurðarskírn, eigi það hún væri af Moyse komin,
heldur af forfeðrunum, og þó umskeri þér manninn á þvottdegi. Nú ef maðurinn
meðtekur umskurðarskírn á þvottdegi svo að eigi brjótist Moyses lögmál, en þér
afvirðið þó fyrir mér það eg gjörða allan manninn heilan á þvottdegi. Þér
skuluð eigi dæma eftir yfirlitum, heldur dæmið réttum dómi.

Þá sögðu nokkrir af þeim sem voru af Jerúsalem: Er það ekki sá sem þeir sóktu
til að lífláta? Sjáið, nú talar hann opinberlega, og enginn þeirra segir honum
grand. Eða vita vorir höfðingjar það víst að þessi sé sannur Kristur?
En vér vitum þó hvaðan þessi er. Þá Kristur kemur, veit enginn hvaðan hann er.

Þá kallaði Jesús í musterinu, lærandi og svo segjandi: Þér kennið mig og vitið
hvaðan eg em. En eg kom eigi af sjálfum mér, heldur er hann sannorður, sá mig
sendi, hvern þér þekkið eigi. Eg þekki hann vel því að eg em af honum, hann
sjálfur sendi mig. Þá sóktu þeir til að grípa hann, en enginn lagði þó hendur
á hann því að eigi var hans tími enn kominn. Margt af fólkinu trúði á hann *
og sögðu: Þá Kristur kemur, mun hann nokkuð gjöra fleiri teikn en þessi
gjörir?

Þá faríseis heyrðu nú lýðinn krytja þetta um hann, þá sendu prestahöfðingjar
og faríseis þénara út að þeir handtæki hann. Jesús sagði þá til þeirra: Litla
stund em eg enn hjá yður, og þá fer eg til hans sem mig sendi. Þér leitið mín
og finnið mig eigi, og þar sem eg er, þangað fái þér eigi að koma. Þá sögðu
Gyðingar sín á milli: Hvert vill hann fara svo að vér finnum hann eigi? Eður
vill hann ganga í sundurdreifing heiðinna manna og læra þær heiðnar þjóðir?
Hverninn er sú ræða sem hann sagði: Þér leitið mín og finnið eigi, og þar sem
eg er, þangað fái þér eigi að koma?

Á síðasta degi hinnar miklu hátíðar stóð Jesús upp og kallaði, svo segjandi:
Ef nokkurn þyrstir, komi hann til mín og drekki. Hver hann trúir á mig (svo
sem ritningin segir), af hans kviði skulu fram fljóta vötn hins lifanda vats.
En þetta sagði hann af þeim anda, hvern þeir skyldu meðtaka sem á hann tryðu.
Því heilagur andi var þá eigi út gefinn af því að Jesús var enn eigi
auglýstur.

Og margir af lýðnum, sem heyrðu þessa hans ræðu, sögðu: Þessi er sannur
spámaður. Aðrir sögðu: Hann er Kristur. En sumir sögðu: Skal Kristur nokkuð
koma af Galílea? Segir eigi ritningin að Kristur komi af Davíðs sæði og úr
kastalanum Betlehem þar sem Davíð var? Líka svo varð ein misgreining með
fólkinu um hann. Nokkrir af þeim vildu hafa gripið hann, en enginn lagði þó
hendur á hann. Þénararnir komu aftur til faríseis og
prestahöfðingjanna, og þeir sögðu þá til þeirra: Því höfðu þér hann eigi
hingað? Þénararnir svöruðu: Þar hefir aldri nokkur maður svo talað sem þessi
maður. Þá svöruðu faríseis þeim: Eða eru þér og villtir? Trúir nokkur
höfðingjanna eður af faríseis á hann, heldur það fólk sem ekkert veit af
lögmálinu og bölvað er? Níkódemus sagði þá til þeirra, sá sem kom til hans um
nótt, hver eð einn var af þeim: Dæmir vort lögmál nokkuð manninn nema hann sé
fyrri rannsakaður og sé vitað hvað hann gjörir? Þeir svöruðu og sögðu til
hans: Eða ertu einn af Galíleis? Rannsaka þú ritningina og skoða það af
Galílea mun ekki spámaður upp rísa. Og hver gekk heim til sinna húsa. *

Áttandi kapítuli
Jesús gekk þá í fjallið Oliveti. Og að morgni í dögun kom hann aftur í
musterið, og allt fólkið kom til hans. Hann setti sig og lærði það.

En hinir lögklóku og farísear leiddu fram fyrir hann þá konu sem í hórdóm var
fallin og settu hana þar í miðið, sögðu svo til hans: Meistari, þessi kona er
nú fundin í hórdómi. En Moyses býður oss í lögmálinu að berja þess háttar menn
grjóti. Eða hvað segir þú til? En þetta sögðu þeir af því þeir freistuðu hans
að þeir mættu svo ákæra hann. En Jesús laut niður og páraði með fingrinum á
jörðina. Og sem þeir létu eigi af að spyrja hann, þá rétti hann sig upp og
sagði til þeirra: Hver yðar, sem er án syndar, kasti sá fyrstur steini á hana.
Þá laut hann niður aftur og páraði á jörðina. Þá þeir heyrðu þetta, gekk einn
eftir öðrum út, fyrstir þó öldungarnir. Jesús var þá einn eftir og konan þar
standandi mitt fyrir honum. En þá Jesús rétti sig upp og sá þar öngvan nema
konuna, sagði hann til hennar: Kona, hvar eru þeir sem þig áklaga? Hefir
nokkur fordæmt þig? En hún sagði: Herra, enginn. Jesús sagði henni þá: Eigi
mun eg fordæma þig. Gakk héðan og syndga nú ei oftar héðan af.

Jesús talaði enn aftur til þeirra, svo segjandi: Eg em ljós heimsins. Hver
hann fylgir mér eftir, sá gengur eigi í myrkrunum, heldur hefir hann ljós
lífsins. Þá sögðu farísei til hans: Þú ber vitni af sjálfum þér. Þinn
vitnisburður er eigi sannur. Jesús svaraði og sagði til þeirra: Ef eg ber af
sjálfum mér vitni, þá er minn vitnisburður sannur því að eg veit hvaðan eg kom
og hvert að eg fer. En þér vitið eigi hvaðan eg kom eður hvert eg fer. Þér
dæmið eftir holdinu. Eg dæmi öngvan. En ef eg dæmi, þá er minn dómur réttur
því að eg er eigi einn saman, heldur eg og sá faðir sem mig sendi. Svo er og
skrifað í lögum yðar að tveggja manna vitnisburður sé sannur. Eg em sá sem af
mér sjálfum ber vitni, og faðirinn, sá mig sendi, hann ber og af mér vitni. Þá
sögðu þeir til hans: Hver er faðir þinn? Jesús svaraði: Eigi kenni þér mig né
minn föður. Ef þér þekktuð mig, þá þekktu þér og minn föður. Þessi orð talaði
Jesús við ölmusukistuna þá hann kenndi í musterinu. Og enginn tók hann því að
hans stund var enn eigi komin. *

Þá sagði Jesús enn til þeirra: Eg fer, og þér leitið mín, og í synd yðvarri
deyi þér. Hvert eg fer, þangað fái þér eigi að koma. Þá sögðu Gyðingar: Mun
hann vilja drepa sjálfan sig það hann segir: Hvert að eg fer, þangað fái þér
eigi að koma? Þá sagði hann þeim: Þér eruð hér neðan að, eg em að ofan. Þér
eruð af þessum heimi, eg em eigi af þessum heimi. Því segði eg yður að þér
mynduð deyja í syndum yðrum. Þá sögðu þeir til hans: Hver ert þú? Jesús sagði
til þeirra: Það upphaf sem nú talar við yður. Margt hefi eg að tala og dæma um
yður, en sá mig sendi, hann er sannorður, og hvað eg heyrða af honum, það tala
eg fyrir heiminum. En þeir skildu það eigi að hann sagði þeim af Guði föður.

Þá sagði Jesús til þeirra: Nær þér upp hefjið mannsins son, þá skilji þér að
eg sé hann, og af mér sjálfum gjöri eg ekkert, heldur það sem lærði mig minn
faðir, það tala eg. Og sá er mig sendi, hann er meður mér. Og eigi lét
hann mig einn saman því að eg gjöri jafnan það honum er þægt.* Þá hann talaði
þetta, trúðu margir á hann.

Þá sagði Jesús til þeirra Gyðinga sem á hann trúðu: Ef þér blífið við mína
ræðu, þá eru þér mínir sannir lærisveinar, og þá þekki þér sannleikinn, og
sannleikurinn mun yður frelsa. Þá svöruðu þeir honum: Vér erum Abrahams sæði,
og aldri höfum vér nokkrum þjónað. Hverninn segir þú það þér skuluð frjálsir
verða.

Jesús svaraði þeim og sagði: Sannlega, sannlega segi eg yður að hver helst sem
syndina gjörir, hann er syndarinnar þræll. Þrællinn blífur eigi eilíflega í
húsinu, en sonurinn blífur þar eilíflega. Nú ef sonurinn frelsar yður, þá eru
þér réttlega frjálsir. Eg veit að þér eruð Abrahams synir. Þó sæki þér til að
deyða mig því að mín ræða grípur öngvan stað hjá yður. Eg tala það sem eg séð
hefi hjá mínum föður, og hvað þér sáuð hjá yðrum föður, það gjöri þér.

Þeir svöruðu og sögðu til hans: Abraham er vor faðir. Þá sagði Jesús þeim: Ef
þér væruð Abrahams synir, þá gjörðu þér Abrahams verk. En nú leiti þér eftir
að lífláta mig, þann mann þó sem sannleikinn talar fyrir yður. En þetta gjörði
eigi Abraham. Þér gjörið yðars föðurs verk. Þá svöruðu þeir: Eigi erum vér í
hórdómi bornir. Einn Guð höfum vér fyrir föður. Jesús sagði þá til þeirra: Ef
Guð væri yðar faðir, þá elskuðu þér mig því að eg em af Guði kominn og fram
stiginn. Því eigi kom eg af sjálfum mér, heldur sendi hann mig. Fyrir því
þekki þér þá eigi mitt mál af því þér megið eigi heyra mína ræðu.

Þér eruð af föðurnum fjanda, og girndum yðars föðurs þá vilji þér eftir
fylgja. Hann var einn morðingi þegar að upphafi, og eigi stóð hann í
sannleiknum því að sannleikurinn er eigi með honum. Þá hann talar lygi, talar
hann af sínu eigin því að hann er einn ljúgari svo og þess hlutar faðir. En eg
af því eg segi sannleikinn, þá vilji þér mér eigi trúa.

Hver yðar kann straffa mig af nokkurri synd? Nú ef eg segi
sannleikinn, því trúi þér þá eigi á mig? Hver hann er af Guði, sá heyrir Guðs
orð. Af því heyri þér eigi að þér eruð eigi af Guði.

Þá svöruðu Júðar og sögðu honum: Segju vær eigi vel að þú ert samverskur og
hefir djöfulinn? Jesús svaraði: Eigi hefi eg djöful, heldur vegsama eg föður
minn, og þér vanheiðrið mig. En eg leita eigi að minni dýrð. Sá er sem leitar
og dæmir.

Sannlega, sannlega segi eg yður: Ef nokkur er sá sem geymir mín orð, hann mun
eigi sjá dauðann að eilífu. Þá sögðu Júðar við hann: Nú finnu vær að þú hefir
djöfulinn. Abraham er dauður og spámennirnir, og þú segir: Ef nokkur er sá eð
geymir mín orð að hann muni eigi smakka dauðann að eilífu. Eður ert þú meiri
feður vorum Abraham, hver framliðinn er, og spámennirnir eru og framliðnir?
Hvern gjörir þú sjálfan þig?

Jesús svaraði: Ef eg vegsama mig sjálfur, þá er mín dýrð engin. Þar er minn
faðir, sá mig vegsamar, hvern þér segið yðvarn Guð vera og þekkið hann þó
eigi. En eg þekki hann. Og ef eg segða það eg þekkti hann eigi, þá væri eg
einn ljúgari líkur yður, heldur þekki eg hann og geymi hans orð.

Abraham faðir yðar gladdist að hann skyldi sjá minn dag, og hann sá hann og
varð glaður við. Þá sögðu Júðar til hans: Þú ert enn eigi fimmtugur, þó sátt
þú Abraham. Jesús sagði til þeirra: Sannlega, sannlega segi eg yður: Áður en
Abraham var, em eg. Þá tóku þeir upp steina að þeir köstuðu á hann. En Jesús
forðaði sér og gekk úr musterinu. *

Níundi kapítuli
Og þá eð Jesús gekk fram hjá, sá hann þann einn mann sem blindur var borinn.
Hans lærisveinar spurðu hann þá að og sögðu: Rabbí, hvort braut þessi eður
hans foreldrar að hann fæddist svo blindur? Jesús svaraði: Eigi braut þessi né
hans foreldrar, heldur að Guðs verk skulu auglýsast á honum. Mér
byrjar að verka hans verk, þess mig sendi, á meðan að dagur er. Nóttin kemur
nær enginn fær verkað. Svo lengi sem eg er í veröldinni, þá em eg ljós
veraldar.

Þá hann hafði sagt þetta, spýtti hann á jörðina og gjörði sér hrákasaur og
neri saurnum um augu hins blinda og sagði honum: Far þú til díkisins Sílóa, og
hvað að þýðist sendur, og þvo þér. Þá gekk hann og þvó sér og kom sjáandi. Þá
sögðu nágrannar hans og þeir sem hann höfðu áður þekkt að hann var bónarmaður:
Er það eigi sá sem sat og beiddi? Sumir sögðu: Hann er það. En aðrir sögðu:
Líkur er hann honum. Hann sjálfur sagði: Eg em sá. Þeir sögðu þá við hann:
Hverninn eru þín augu upp lokin? Hann svaraði og sagði: Sá maður, sem nefndist
Jesús, gjörði sér saur og reið á mín augu, og hann sagði mér: Far þú til
díkisins Sílóa og þvo þér. Eg gekk að þvo mér og fékk sýnina. Þeir sögðu til
hans: Hver er hann? Hann sagði: Eg veit ekki.

Þá leiddu þeir hann fyrir faríseos sem áður hafði blindur verið. En þá var
þvottdagur er Jesús gjörði þann saurinn og opnaði hans augu. Þá spurðu farísei
hann enn að hverninn hann hefði sýnina fengið, en hann sagði þeim: Saur lagði
hann á mín augu, eg þvó og nú sé eg. Þá sögðu sumir af faríseis: Eigi er þessi
maður af Guði því að hann heldur eigi þvottdaginn. En aðrir sögðu: Hverninn má
syndugur maður gjöra þvílík teikn? Og þar varð sundurþykkja þeirra á milli. Þá
sögðu þeir enn til hins blinda: Hvað segir þú af honum því að hann opnaði þín
augu? En hann sagði: Spámaður er hann.

Gyðingar trúðu eigi af honum að hann hefði blindur verið og væri nú skyggn
vorðinn þangað til þeir kölluðu á hans foreldra, sem sýnina hafði aftur
fengið, og spurðu þau að, svo segjandi: Er hann ykkar son, hvern þér segið
blindan borinn vera? Eða hverninn sér hann nú? Hans foreldrar svöruðu þeim og
sögðu: Við vitum að þessi er okkar sonur og það hann var blindur borinn. En
með hverjum hætti hann sér nú, það vitum við ekki, eður hver hans augu opnaði,
það vitu við og ekki. Hann hefir sjálfur aldur til að svara fyrir
sig. Spyrjið hann að. Þetta sögðu hans feðgin, af því að þau óttuðust Gyðinga,
því að Gyðingar höfðu þá þegar samblásið með sér það ef nokkur meðkenndi hann
fyrir Kristum, að sá skyldi út rekinn af þeirra samkundum. Fyrir því sögðu
hans feðgin að hann hefði aldur til, spyrjið hann að.

Þá kölluðu þeir aftur í öðru sinni á þann mann sem blindur hafði verið og
sögðu honum: Gef Guði heiðurinn. Vér vitum að þessi maður er syndugur. Hann
svaraði og sagði: Er hann syndugur? Það veit eg ekki. Eitt veit eg að eg var
blindur og nú sé eg. Þeir sögðu þá enn til hans: Hvað gjörði hann þér? Eður
hverninn lauk hann upp þínum augum? Hann svaraði þeim: Eg sagða yður það. Hafi
þér ekki heyrt það? Til hvers vilji þér heyra það aftur? Eða vilji þér verða
hans lærisveinar? Þá bölvuðu þeir honum og sögðu: Þú ert hans lærisveinn, en
vær erum Moyses lærisveinar. Vér vitum að Guð talaði við Moyses, en vér vitum
eigi hvaðan þessi er.

Sjá maður svaraði og sagði þeim: Það er undarlegt að þér vitið eigi hvaðan
hann er, og þó lauk hann upp mínum augum. En vér vitum að Guð heyrir eigi
synduga, heldur það ef nokkur er Guðs dýrkari og gjörir eftir hans vilja, þann
heyrir hann. Um aldur hefir það eigi heyrt verið að nokkur hafi upp lokið þess
manns augum sem blindur var borinn. Væri þessi maður eigi af Guði, þá mætti
hann ekkert gjöra. Þá svöruðu þeir og sögðu til hans. Allur ert þú í synd
alinn, og þú lærir oss. Og þá ráku þeir hann út.

Þá Jesús heyrði það að þeir höfðu hann út rekið og er hann fann hann, þá sagði
hann til hans: Trúir þú á Guðs son? Hann svaraði og sagði: Herra, hvar er hann
það eg trúi á hann? Jesús sagði til hans: Þú sátt hann, og hann sem við þig
talar, sá er hann. Hinn svaraði: Herra, eg trúi. Og hann tilbað hann. Jesús
sagði honum: Til dóms kom eg í þennan heim að þeir, sem eigi sjá, skyldu sjá
og að þeir verði blindir sem sjá. * Og nokkrir af faríseis heyrðu þetta sem
hjá honum voru og sögðu til hans: Eða eru vér þá blindir? Jesús sagði
þeim: Ef þér væruð blindir, þá hefðu þér öngva synd. Nú fyrst þér segið: Vér
sjáum, þá blífur yðar synd.

Tíundi kapítuli
Sannlega, sannlega segi eg yður: Hver hann gengur eigi inn um dyrnar í
sauðahúsið, heldur stígur hann inn með öðrum hætti, sá er þjófur og
spillvirki. En sá sem gengur inn um dyrnar, hann er hirðir sauðanna. Fyrir
honum lýkur dyravörðurinn upp, og sauðirnir heyra hans rödd, og hann kallar
sína sauði með nafni, leiðir þá og út. Og þá hann hefir sína sauði út látið,
gengur hann frammi fyrir þeim, sauðirnir fylgja honum og eftir því að þeir
þekkja hans rödd. En öðrum annarlegum fylgja þeir eigi eftir, heldur flýja
þeir frá honum því að þeir kenna eigi annarlegra rödd. Þessa málsgrein talaði
Jesús til þeirra, en þeir vissu eigi hvað hann sagði þeim.

Þá sagði Jesús enn aftur til þeirra: Sannlega, sannlega þá segi eg yður að eg
em dyr sauðanna. Og allir hverjir helst fyrir mér komu, þeir eru þjófar og
spillvirkjar, og sauðirnir hlýddu þeim eigi. Eg em dyrnar. Ef nokkur gengur
inn um mig, sá mun frelsast. Hann mun og ganga út og inn, hann skal og finna
sitt fóður. Þjófurinn kemur ei til annars en hann steli, drepi og fordjarfi.
En eg em kominn til þess að þeir skyldu hafa líf og fulla nægð. *

Eg em góður hirðir. Góður hirðir gefur sína önd út fyrir sína sauði. En
leiguliðinn, sá eigi er hirðir og hvers sauðirnir eru eigi eiginlegir, sér
hann úlfinn komanda, yfirgefur hann sauðina og flýr, en úlfurinn grípur og
stökkvir sauðunum. En leiguliðinn flýr af því að hann er leiguliði og gætir
ekki sauðanna. Eg em góður hirðir, og eg þekki mína sauði, eg þekkjunst og af
mínum svo sem að þekkir mig minn faðir, og eg þekki föðurinn. Og mína önd legg
eg út fyrir mína sauði. Eg hefi og aðra sauði sem eigi eru af þessu sauðahúsi.
Þá byrjar mér og hegat til að leiða, og þeir munu heyra mína rödd svo
að það verði eitt sauðahús og einn hirðir. *

Fyrir því elskar mig minn faðir að eg legg út önd mína, eg tek hana og aftur.
Enginn tekur hana og af mér, heldur legg eg hana út af sjálfum mér. Eg hefi
vald til hana af að leggja, eg hefi og vald til hana aftur að taka. Þetta
boðorð fékk eg af mínum föður. Þá varð enn sundurþykkja í millum Gyðinga fyrir
sakir þessara orða. En margir af þeim sögðu: Djöfulinn hefir hann, og óður er
hann. Til hvers heyri þér honum? Aðrir sögðu: Þessi orð eru einskis óðs manns.
Eða fær djöfullinn blinds manns augum upp lokið?

Þá gjörðist mustérisvígsla til Jerúsalem. Það var um vetur. Og Jesús gekk í
musterinu í forbyrgi Salamonis. Þá umkringdu hann Júðar og sögðu til hans:
Hversu lengi þá heldur þú vorri sálu upp? Ef þú ert Kristur, þá seg oss það
berlega. Jesús svaraði þeim: Eg sagða yður það, en þér trúið eigi. Þau verk,
er eg gjöri í míns föðurs nafni, bera vitni af mér, en þér trúið eigi því að
þér eruð ei af mínum sauðum. Svo sem eg sagða yður að mínir sauðir heyra mína
rödd, eg þekki þá og þeir fylgja mér eftir. Og eg gef þeim eilíft líf, og eigi
skulu þeir fyrirfarast að eilífu, enginn skal þá og grípa úr minni hendi.
Faðir minn, sá eð mér gaf, hann er öllum meiri, og enginn fær gripið af míns
föðurs hendi. Eg og faðirinn erum eitt.

Þá tóku Gyðingar enn steina upp að grýta hann. Jesús svaraði þeim þá: Mörg góð
verk sýndi eg yður af mínum föður. Fyrir hverra verka sakir þá vilji þér grýta
mig? Gyðingar svöruðu honum þá, svo segjandi: Fyrir góð verk grýtu vér þig
eigi, heldur fyrir þá guðlastan þar sem þú ert maður og gjörir þig sjálfan að
Guði. Jesús svaraði þeim: Er eigi svo skrifað í yðru lögmáli: Eg sagða það þér
eruð guðir? Nú ef það kallar þá guði, til hverra Guðs orð eru skeð - og því
ritningin má eigi rjúfast - en við þann, sem faðirinn helgaði og í heiminn
sendi, þá segi þér: Þú guðlastar, af því eg sagða: Eg em sonur Guðs? Ef eg
gjöri ekki míns föðurs verk, þá trúið mér ekki. Nú fyrst eg gjöri þau, þá
trúið verkunum þó þér viljið mér ekki trúa svo að þér kennið og trúið
það faðirinn sé meður mér og eg meður honum.

Þá sóktu þeir enn til að grípa hann, en hann gekk út af þeirra höndum og fór
aftur í þann stað hinumegin Jórdanar sem Jóhannes hafði áður skírt og var þar.
Margir komu til hans og sögðu: Jóhannes gjörði að vísu ekkert teikn, en allt
hvað Jóhannes sagði af þessum, þá er satt. Og margir trúðu þar á hann.

Ellefti kapítuli
Þar lá einn sjúkur maður, Lasarus að nafni af Betanía í híbýlum Maríu og
hennar systur Marte. En María var sú sem herrann hafði smurt meður smyrslum og
þurrkað hans fætur með sínum hárlokkum, hverrar bróðir var sá Lasarus sem
sjúkur lá. Systur hans senda þá til Jesú, svo segjandi: Herra, sjá nú, sá þú
elskar, hann er nú sjúkur. Þá Jesús heyrði það, sagði hann þeim: Þessi sótt er
eigi til dauða, heldur til Guðs dýrðar svo að Guðs sonur verði fyrir hana
dýrkaður. En Jesús elskaði Martam og systur hennar Maríu og svo Lasarum. Þá
hann hafði það heyrt að hann var sjúkur, bleif hann samt tvo daga í þeim stað
sem hann var þá.

Eftir það talar hann til sinna lærisveina: Göngu vér aftur í Júdeam. Þá sögðu
hans lærisveinar við hann: Rabbí, næst þá (xii) stundir á degi? Hver hann
gengur um daginn, sá steytir sig eigi því að hann sér þessa heims ljós. En
hver hann gengur um nætur, sá steytir sig því að þar er ekkert ljós í honum.
Þetta mælti hann, og eftir það sagði hann til þeirra: Lasarus, vinur vor, hann
sefur, en eg fer að vekja hann af svefni. Þá sögðu hans lærisveinar: Herra, ef
hann sefur, þá batnar honum. Jesús talaði um hans dauða, en þeir ætluðu að
hann mundi segja af eðlilegum svefni. Þá sagði Jesús þeim opinberlega: Lasarus
er látinn, og eg fagna fyrir yðrar sakir það eg var eigi þar svo að þér trúið.
Og göngum nú til hans. Þá sagði Tómas, sem kallaðist tortrygginn, til
lærisveinanna: Göngu vær til og deyjum með honum.

Jesús kom og þá og fann það hann hafði fjóra daga í gröfinni legið. En Betanía
lá hart nærri Jerúsalem, svo sem xv renniskeið. Margir Gyðingar voru þar
komnir til Martam og Maríu að þeir hugguðu þær um lát bróður síns. Sem Marta
heyrir að Jesús kemur, rennur hún í móti honum, en María sat heima.

Þá sagði Marta við Jesúm: Herra, ef þú hefðir hér verið, þá væri bróðir minn
eigi látinn. En eg veit að hvers þú beiðist af Guði, það gefur Guð þér. Jesús
sagði til hennar: Bróðir þinn skal upp rísa. Marta sagði þá til hans: Eg veit
að hann rís upp á efsta dags upprisu. Jesús sagði við hana: Eg em upprisa og
líf. Hver hann trúir á mig, sá mun lifa þótt nú væri dauður, og hver hann
lifir og trúir á mig, sá skal eigi deyja að eilífu. Trúir þú þessu? Hún sagði
þá til hans: Já, herra. Eg trúi að þú sért sá Kristur, sonur Guðs, sem í
heiminn skyldi koma.

Þá hún hafði þetta sagt, fór hún og kallaði Meistarinn er hér nær og kallar á
þig. Þá hin heyrði það, stóð hún fljótt upp og kom til hans. Því að Jesús var
enn eigi kominn til kastalans, heldur var hann enn í þeim stað sem Marta hafði
í móti honum komið. En þeir Júðar, sem í húsinu voru og hana hugguðu, sáu það
að hún stóð svo fljótt upp og gekk út. Fylgdu þeir henni eftir og sögðu: Hún
fer til grafarinnar að gráta þar.

Þá María kom þangað sem Jesús var og hún leit hann, féll hún til fóta hans og
sagði honum: Herra, ef þú hefðir hér verið, þá væri bróðir minn eigi látinn.
Sem Jesús sá hana nú gráta og þá Gyðinga grátandi er með henni komu, byrstist
hann við í sínum anda og hryggðist með sjálfum sér og sagði: Hvar hafi þér
lagt hann? Þeir sögðu honum: Herra, kom og skoða. En þá tárfelldi Jesús. Þá
sögðu Gyðingar: Sjáið, hversu kæran hann hefir haft hann. En aðrir af þeim
sögðu: Mátti hann, sem opnaði blinds manns augu, eigi gjöra við því að þessi
hefði ekki dáið? Jesús sturlaðist þá enn með sjálfum sér, og þá kom hann til
grafarinnar, en það var einn jarðmunni, steinn var þar og yfir lagður.

Jesús sagði: Takið af steininn. Þá sagði Marta, systir hins dauða, til hans:
Herra, hann lyktar nú því að hann er ferdagaður. Jesús sagði til hennar: Sagði
eg þér ekki að ef þú tryðir, þá mundir þú sjá Guðs dýrð? Þá tóku þeir steininn
ofan af þeim stað sem hinn dauði var í lagður. En Jesús hóf þá sín augu upp og
sagði: Faðir, eg þakka þér það þú heyrðir mig, en eg veit þó að þú heyrir mig
jafnan, heldur fyrir fólksins sakir sem hér stendur í kring, þá sagði eg það
svo að það trúi því að þú sendir mig.

Þá hann hafði þetta sagt, kallaði hann hárri röddu: Lasari, kom þú út. Og þá
strax kom sá út sem dauður hafði verið, reyrður með líkböndum að höndum og
fótum, og um hans ásjón var sveipað meður sveitadúki. Jesús sagði til þeirra:
Leysið hann, látið burt ganga. Margir af Gyðingum, sem komið höfðu til Mariam
og sáu hvað Jesús gjörði, þá trúðu á hann. * En sumir af þeim gengu burt til
faríseis og sögðu þeim hvað Jesús hafði gjört.

Þá samtóku biskupar og farísei eitt ráð og sögðu: Hvað skulu vær til gjöra því
að þessi maður gjörir mörg teikn? Ef vér sleppum honum svo, þá trúa allir á
hann, og þá koma Rómverjar að taka vort land og lýði. En einn af þeim, Kaífas
að nafni, sá sem það sama ár var biskup, sagði til þeirra: Þér vitið ekkert og
hugleiðið ekkert að betra er fyrir oss að einn maður deyi fyrir fólkið svo að
eigi tapist allur lýður. En þetta sagði hann ei af sjálfum sér, heldur af því
að hann var þess árs biskup. Þá spáði hann að Jesús skyldi deyja fyrir það
fólk, eigi einasta fyrir það fólk, heldur það að hann safnaði í eitt þeim Guðs
börnum er sundur voru dreifð. Og upp frá þeim degi samtóku þeir með sér að
lífláta hann.

Jesús gekk eigi þaðan af berlega hjá Gyðingum, heldur fór hann burt í eitt
byggðarlag nærri eyðimörku, í þá borg sem kallaðist Efrem, og þar dvaldist
hann meður sínum lærisveinum. * En þá var páskahátíð Gyðinga nálæg, og margir
úr þeirri sveit gengu upp til Jerúsalem fyrir páskana að hreinsa sig.
Þeir stóðu og spurðu eftir Jesú og töluðu sín á millum í musterinu: Hvað
sýnist yður það hann kemur eigi til hátíðardagsins? En biskupar og faríseis
gáfu út það boðorð að ef nokkur vissi hvar hann væri, þá skyldi undirvísa þeim
svo að þeir mættu höndla hann.

[Tólfti] kapítuli
Sex dögum fyrir páska kom Jesús í Betaníam þar sem Lasarus hafði dauður verið,
hvern eð Jesús hafði upp vakið af dauða. En þeir bjuggu honum þar eina
kveldmáltíð, og Marta þjónaði. Lasarus var einn af þeim sem til borðsins sat
með honum. Þá tók María eitt smyrslapund af hinu skærasta og dýrlegasta narden
og smurði með fæturnar á Jesú og þurrkaði svo hans fætur meður sínum
hárlokkum. Húsið fylltist og upp af ilm smyrslanna. Þá sagði einn af hans
lærisveinum, Júdas Símeonsson Ískaríot, sá er hann sveik þar eftir: Fyrir því
eru þessi smyrsl eigi seld fyrir þrjú hundruð peninga og gefið fátækum? Þetta
sagði hann eigi af því að hann hirti um fátæka, heldur af því að hann var
þjófur og hafði fépyngjuna og bar það sem gefið var. Þá sagði Jesús: Lofa
henni því þetta geymdi hún til míns greftrunardags. Volaða hafi þér jafnan hjá
yður, en mig hafi þér eigi að jafnaði.

En er fjöldi mikill af Gyðingum fornam að hann var þar sjálfur, komu þeir ei
einasta þangað fyrir Jesús sakir, heldur að þeir sæi Lasarum, þann sem hann
hafði af dauða reist. * En prestahöfðingjar samtóku og það að láta í hel slá
Lasarum því að fyrir hans sakir gengu margir af Gyðingum þangað og trúðu á
Jesúm.

Annan dag eftir þá eð lýðurinn heyrði sem til hátíðardagsins var kominn að
Jesús kæmi til Jerúsalem, þá tóku þeir sér kvistu af pálmaviði og gengu út í
móti honum og hrópuðu: Hósíanna. Blessaður sé sá sem kemur í nafni Drottins,
konungur Íraels. En Jesús fékk eina ösnu og reið þar á svo sem skrifað er:
Óttast eigi, þú dóttir Síon. Sé, þinn konungur kemur ríðandi á einum
ösnufola. En þetta skildu eigi hans lærisveinar í fyrstu, heldur þá eð Jesús
var auglýstur, þá hugleiddu þeir að þetta var af honum skrifað og þeir höfðu
honum þetta gjört.

En það fólk bar honum vitni sem hjá var þá hann kallaði Lasarum úr gröfinni og
af dauða upp vakti. Af því gekk múgafólkið út í móti honum, það heyrði að hann
hafði gjört sodant teikn. En farísei sögðu sín á milli: Þér sjáið nú að vér
afrekum ekkert. Sjáið, að allur heimur fer eftir honum.

Þar voru og nokkrir Grikkir meður þeim sem upp höfðu farið að tilbiðja um
hátíðina. Þeir gengu til Filippo, hver eð var af Betsaida úr Galílea, báðu
hann og sögðu: Herra, vér vildum fá að sjá Jesúm. Filippus kom og sagði það
Andrea, en Andreas og Filippus sögðu það Jesú. En Jesús ansaði þeim: Sá tími
er nú kominn að sonur mannsins auglýsist.

Sannlega, sannlega segi eg yður: Nema það að frækornið falli í jörðina og
deyi, þá blífur það eitt saman. En ef það deyr, færir það mikinn ávöxt. Hver
hann elskar sína önd, hann glatar henni, en hver hann hatar sína önd í þessum
heimi, sá varðveitir hana til eilífs lífs. Ef nokkur vill mér þjóna, þá fylgi
hann mér eftir, og hvar eg em, þar skal og minn þénari vera. Og ef nokkur
þjónar mér, þá mun minn faðir hann heiðra.*

Mín sála er nú hrygg, og hvað skal eg segja? Faðir, frelsa þú mig af þessum
tíma. En fyrir því kom eg þó í þennan tíma. Faðir, birt þú nafn þitt. Þá kom
rödd af himni, svo segjandi: Eg hefi það upp birt, og eg skal það enn upp
birta. Þá sagði fólkið sem hjá stóð og á heyrði: Þar urðu reiðarþrumur. Aðrir
sögðu: Engill talaði við hann. Jesús svaraði og sagði: Eigi kom þessi rödd
fyrir mínar sakir, heldur fyrir sakir yðar.

Nú er kominn dómur þessa heims. Nú mun og þessa heims höfðingi út rekast. Og
fyrst eg verð upp hafinn af jörðu, þá mun eg draga allt til míns sjálfs. En
þetta sagði hann teiknandi með hverjum dauða eð hann skyldi deyja. Þá svaraði
fólkið honum: Vér höfum heyrt úr lögunum að Kristur blífi að eilífu.
Hverninn segir þú þá að mannsins syni byrjar upp að hefjast? Hver er sá
mannsins sonur? Þá sagði Jesús til þeirra: Ljósið er stutta stund hjá yður.
Gangið því á meðan þér hafið ljósið svo að myrkrin höndli yður eigi. Því sá er
gengur í myrkrunum, hann veit eigi hvert hann fer. Og á meðan þér hafið
ljósið, þá trúið á ljósið upp á það þér séuð synir ljóssins.

Þetta talaði Jesús og gekk burt síðan og huldi sig fyrir þeim. Þótt hann
gjörði mörg teikn fyrir þeim, þá trúðu þeir þó eigi á hann svo að uppfylltist
orðsaga Esæa spámanns, þá hann sagði: Herra, hver trúir vorri predikan, og
hverjum er armleggur Drottins opinberaður? Fyrir það máttu þeir eigi trúa að
Esæas segir enn í öðrum stað: Alblindaði hann augu þeirra og ofherti hjörtu
þeirra svo að þeir sæi eigi með augunum né skildu með hjartanu að þeir
umsnúist svo eg græði þá. Þetta sagði Esæas þá hann leit hans dýrð og talaði
af honum. Margir af höfðingjum trúðu einninn á hann, en fyrir sakir faríseis
þá meðkenndu þeir það eigi svo að þeir væri eigi forboðaðir af samkomum því að
þeir elskuðu meir vegsemd manna en Guðs dýrð.

Jesús kallaði þá og sagði: Hver sem á mig trúir, hann trúir eigi á mig, heldur
á hann sem mig sendi, en hver hann sér mig, hann sér þann sem mig sendi. Eg em
ljós í heiminn kominn svo að hver sem á mig trúir, blífi eigi í myrkrunum. Og
ef nokkur heyrir mín orð og trúir eigi, hann mun eg eigi dæma því að eg kom
eigi til að dæma heiminn, heldur að frelsa heiminn. Hver hann fyrirlítur mig
og meðtekur eigi mín orð, hann hefir þann eð hann dæmir. Það orð sem eg
talaði, það mun dæma hann á efsta degi. Því að eg talaði eigi af sjálfum mér,
heldur faðirinn sá mig sendi, hann gaf mér sjálfur boðorð til hvað eg skyldi
segja eður mæla, og eg veit að hans boðorð er eilíft líf. Það eg tala, það
tala eg svo sem faðirinn sagði mér.

Þrettándi kapítuli
Fyrir páskahátíðina, og Jesús vissi að hans tími var kominn að hann gengi úr
þessum heimi til föðursins. Og líka sem hann elskaði sína þá er hér voru í
heimi, svo elskaði hann þá og allt til enda. Og að gjörðri kveldmáltíðinni
(því djöfullinn hafði þá þegar sent í hjarta Júdasar Símonssonar Ískaríot, að
hann sviki hann) vissi Jesús það faðirinn hafði allt gefið honum í hendur og
það að hann var af Guði út kominn og til Guðs færi hann. Stóð hann upp frá
kveldmáltíðinni, lagði af sér klæðin og tók eitt línklæði, gyrti um sig. Eftir
það hellti hann vatni í eina munnlaug og tók til að þvo fæturna á
lærisveinunum og þurrkaði meður því línklæði er hann var með gyrtur.

Þá kom hann til Símonar Petri. En Pétur sagði til hans: Herra, átt þú að þvo á
mér fætur? Jesús svaraði og sagði honum: Hvað eg gjöri, það veist þú nú eigi,
en seinna veist þú það. Þá sagði Pétur til hans: Aldri um ævi skalt þú mína
fætur þvo. Jesús svaraði honum: Ef eg skal eigi þvo þér, þá hefir þú ekki
hlutdeild meður mér. Símon Petrus sagði þá: Herra, ei einasta fæturna, heldur
jafnvel höfuð og hendur. Jesús sagði til hans: Sá þveginn er, hann þarf eigi
að þvo nema fæturnar því hann er allur hreinn. Þér eruð og hreinir, en eigi
allir. Því hann vissi fyrir hver sá var er hann mundi svíkja. Fyrir það sagði
hann: Þér eruð ei allir hreinir.

En eftir það hann hafði þvegið fætur þeirra, tók hann sín klæði, settist niður
aftur og sagði þá enn til þeirra: Viti þér hvað eg gjörða yður? Þér kallið mig
meistara og herra, þér segið það og rétt því að eg er hann, og nú ef eg, herra
og meistari, þvó yðra fætur, þá skulu þér og innbyrðis þvo hver annars fætur.
Þetta gaf eg yður til eftirdæmis svo þér gjörið líka sem eg gjörða við yður.
Sannlega, sannlega segi eg yður að þjóninn er eigi meir sínum herra né
sendiboðinn æðri þeim er hann út sendi.

Ef þér vitið þetta, þá eru þér sælir ef þér gjörið þetta. Eigi segi eg
af yður öllum. Eg veit hverja eg hefi út valið, heldur það að uppfyllist
ritningin: Sá sem að etur brauð meður mér, hann treður mig undir fætur. Nú
segi eg yður það áður en það sker svo að þér trúið þá það er skeð að eg em
hann. Sannlega, sannlega þá segi eg yður: Hver hann meðtekur þann er eg sendi,
sá meðtekur mig, en hver hann meðtekur mig, hann meðtekur þann sem mig sendi.

Þá Jesús hafði þetta sagt, hryggðist hann í sínum anda, vottaði og sagði:
Sannlega, sannlega segi eg yður það einn af yður mun forráða mig. Þá leit hver
lærisveinanna til annars uggandi við af hverjum hann segði. En þar var einn af
hans lærisveinum sem sat til borðsins í faðmi Jesú, hvern er Jesús elskaði
mjög. Honum benti Símon Petrus að hann spyrði hann hver sá væri er hann hefði
til talað. Af því að hann lá þá á brjósti Jesú sagði hann til hans: Herra,
hver er sá? Jesús svaraði: Sá er hann, að hverjum eg rétti vökvaðan brauðbita.
Og þá hann vökvaði brauðið, gaf hann það Júdasi Símonssyni Ískaríot, og eftir
þann bita fór andskotinn í hann.

Þá sagði Jesús til hans: Hvað þú gjörir, þá gjör það snart. En enginn af þeim
sem til borðsins sátu, vissi til hvers hann talaði. Sumir ætluðu það af því að
Júdas hafði fépungana að Jesús mundi segja honum: Kaup þú það er oss gjörist
þörf til hátíðardagsins, eða að hann gæfi nokkuð fátækum. Og þá hann hafði
bitann tekið, gekk hann strax út, og þá var nótt. En þá hann var út genginn,
sagði Jesús: Nú er mannsins sonur auglýstur, og Guð er auglýstur með honum.
Fyrst Guð er auglýstur með honum, þá mun Guð auglýsa hann í sjálfum sér, og
snarlega mun hann auglýsa hann.

Sonakorn mín, eg em enn litla stund hjá yður. Þér leitið mín, og líka sem eg
sagði við Gyðinga: Hvert eg fer, þangað kunni þér eigi að koma, svo segi eg
yður nú. Eitt nýtt boðorð þá gef eg yður að þér elskið hver annan. Líka sem eg
elskaði yður, svo skulu þér og elskast innbyrðis, og af því kenna allir að þér
eruð mínir lærisveinar ef þér hafið kærleikann yðar í milli. Símon
Petrus segir til hans: Herra, hvert fer þú? Jesús svaraði honum: Þangað sem eg
fer, máttu nú að sinni eigi fylgja mér, en seinna meir þá muntu fylgja mér.
Pétur segir til hans: Herra, því má eg nú ekki fylgja þér? Eg vil setja mitt
líf út fyrir þig. Jesús svaraði honum: Hvað mundir þú setja þitt líf út fyrir
mig? Sannlega, sannlega þá segi eg þér að haninn gelur ei áður en þú hefir
neitað mér þrisvar.

Fjórtándi kapítuli
Þá sagði hann til sinna lærisveina: Hryggvist eigi í yðru hjarta. Trúi þér á
Guð, þá trúið og á mig. Í míns föðurs húsi eru margar verur, en ef eigi svo
væri, þá segði eg að eg færa að tilbúa yður staði. Og ef eg fer héðan að
tilbúa yður stað, þá vil eg þó aftur koma og taka yður til mín sjálfs svo þér
séuð þar sem eg er. Og hvert eg fer, það viti þér, og veginn viti þér.

Tómas sagði til hans: Herra, vér vitum eigi hvert þú fer, eða hverninn megu
vér þá veginn vita? Jesús sagði til hans: Eg em vegurinn, sannleikurinn og
lífið. Enginn kemur til míns föðurs nema fyrir mig. Því ef þér þekkið mig, þá
þekki þér og minn föður, og nú héðan frá þá þekki þér og svo sáu þér hann.

Filippus sagði til hans: Herra, sýn oss föðurinn. Þá nægir oss. Jesús sagði þá
til hans: Svo lengi em eg í hjá yður, og þú þekkir mig eigi, Filippe? Hver mig
sér, sá sér og föðurinn. Og hverninn segir þú þá: Sýn oss föðurinn? Trúir þú
eigi að eg em með föðurnum og faðirinn með mér? Þau orð er eg tala til yðar,
þau tala eg eigi af sjálfum mér. Faðirinn, sá sem meður mér byggir, hann
sjálfur gjörir þau verk. Trúið mér að eg sé með föðurnum og faðirinn meður
mér. Ef eigi annars þá trúið mér þó fyrir verkanna sakir.

Sannlega, sannlega segi eg yður: Hver hann trúir á mig, sá mun gjöra þau verk
sem eg gjöri. Hann mun og gjöra þessum meiri því að eg fer til míns föðurs. Og
hvers þér biðjið föðurinn í mínu nafni, það vil eg gjöra svo að
faðirinn dýrkist í syninum. Og hvers þér biðjið í mínu nafni, það vil eg
gjöra. *

Ef þér elskið mig, þá haldið mín boðorð. Og eg mun biðja föðurinn að hann gefi
yður annan huggara, þann er blífur með yður eilíflega, þann sannleiksanda,
hvern heimurinn fær eigi meðtekið því hann sér hann eigi og þekkir hann eigi.
En þér þekkið hann því að hann blífur hjá yður og mun vera með yður. Eigi læt
eg yður föðurlausa. Eg kem til yðar.

Innan skamms tíma þá mun heimurinn ei sjá mig meir. En þér skuluð sjá mig því
að eg lifi og þér munuð og lifa. Á þeim degi kenni þér að eg em með föðurnum
og faðirinn með mér og eg með yður.

Hver hann hefir mín boðorð og heldur þau, hann er sá sem mig elskar. En hver
hann elskar mig, sá elskast af mínum föður, og eg mun elska hann, eg mun og
opinbera mig honum. Þá sagði Júdas eigi Skariot til hans: Herra, hvað verður
þess gjört að þú munt vilja opinbera sjálfan þig fyrir oss, en eigi heiminum?
Jesús svaraði og sagði til hans: Hver hann elskar mig, sá varðveitir mín orð,
og minn faðir mun elska hann. Og við komum til hans og gjörum okkur í hjá
honum vistarveru. En hver hann elskar eigi mig, sá varðveitir eigi mín orð. Og
það orð, er þér heyrið, er eigi mitt, heldur föðursins, þess er mig sendi.

Þetta * sagði eg yður á meðan eg var hjá yður. En huggarinn, hinn heilagi
andi, þann er minn faðir mun senda yður í mínu nafni, hann sjálfur mun læra
yður alla hluti og áminna yður á allt það hvað eg sagða yður.

Minn frið læt eg hjá yður, minn frið gef eg yður. Eigi svo sem heimurinn
gefur, þá gef eg yður. Yðart hjarta hryggvist eigi né skelfist. Þér heyrðuð
það eg sagða yður: Eg fer og kem til yðar. Ef þér elskuðuð mig, þá gleddust
þér við það eg sagða: Eg fer til föðursins, því að faðirinn er mér meiri. Og
nú sagði eg yður það fyrr en það sker svo að þér trúið þá það er skeð.

Hér eftir mun eg eigi tala margt við yður því að höfðingi þessa heims
kemur og með mig hefur hann ekkert, heldur það að heimurinn kenni það eg elska
föðurinn og það eg gjöri svo sem faðirinn hefir mér boðið. * Stöndum upp og
göngum héðan.

Fimmtándi kapítuli
Eg em sannur vínviður, og minn faðir er víngarðsvörðurinn. Hvern þann kvist á
mér, er eigi færir ávöxt, mun hann af kvista. Hvern þann, sem ávöxt færir, mun
hann hreinsa svo að hann færi meira ávöxt. Þér eruð nú hreinir fyrir sakir
þess orðs er eg talaði við yður. Blífið í mér og eg með yður. Líka sem
vínkvisturinn fær eigi fært ávöxt af sjálfum sér nema hann sé á vínviðartrénu,
svo og eigi heldur þér nema þér blífið á mér.

Eg em vínviðartréið, en þér eruð vínviðarkvistirnir. Hver hann blífur í mér og
eg meður honum, sá færir mikinn ávöxt því að án mín fái þér einskis orkað.
Hver sá er eigi blífur í mér, hann er út kastaður sem annar vínviðarkvistur og
uppþornar. Og þeir saman lesa þá og kasta á eld og brenna. Nú ef þér blífið í
mér og mín orð blífa í yður, biðjið þá hvers þér viljið, og það skal yður
veitast. Því verður minn faðir dýrkaður að þér færið mikinn ávöxt og verðið
mínir lærisveinar.

Svo sem elskaði mig minn faðir, líka svo elska eg og yður. Blífið í minni
ástsemd. Ef þér varðveitið mín boðorð, þá blífi þér í minni ástsemd, líka svo
sem eg varðveiti míns föðurs boðorð, og eg blíf í hans ástsemd. Þetta tala eg
því til yðar að minn fögnuður blífi hjá yður og yðar fögnuður uppfylltist. *
Það er mitt boðorð að þér elskist yðar í milli svo sem eg elskaði yður. Enginn
hefir meiri ástsemd en sá er hann setur sitt líf út fyrir sína vini. Þér eruð
mínir vinir ef þér gjörið það eg býð yður. Og héðan af kalla eg yður eigi
þénara því að þjónninn veit eigi af hvað hans herra gjörir. En yður segi eg
vini því að allt hvað eg heyrða af mínum föður það kunngjörða eg yður.
Eigi útvöldu þér mig, heldur hefi eg útvalið yður. Og eg skikkaði yður til að
þér genguð og færðuð ávöxt svo að yðar ávöxtur blifi til þess að hvers þér
biðjið föðurinn í mínu nafni, þá gefi hann yður. Það býð eg yður að þér elskið
hver annan. Ef heimurinn hatar yður, þá vitið að hann hefir hatað mig fyrri en
yður. Ef þér væruð af þessum heimi, þá elskaði heimurinn það hans væri. Því
sennilega eruð þér eigi af heiminum, heldur útvalda eg yður úr heiminum, fyrir
það hatar yður heimurinn. Minnist á mín orð er eg sagða: Þjóninn er eigi meiri
sínum herra. Ef þeir hafa ofsókt mig, þá munu þeir og ofsækja yður. Hafa þeir
geymt mín orð, þá munu þeir og geyma yðar orð.

En allt þetta munu þeir gjöra yður fyrir míns nafns sakir því að þeir þekkja
eigi hann, þann er mig sendi. Ef eg væri eigi kominn og hefði eigi sagt þeim
það, þá hefði þeir öngva synd. Nú hafa þeir ekkert það þeir vernda sína synd
með. Hver sem mig hatar, sá hatar og minn föður. Ef eg hefða eigi gjört þau
verk á meðal þeirra sem enginn hefir annar gjört, þá hefðu þeir öngva synd. En
nú hafa þeir séð og hata þó bæði mig og minn föður, heldur það að sú
málsgrein, sem skrifuð er í þeirra lögmáli, uppfylltist: Fyrir ekkert höfðu
þeir mig að hatri. * En þá sá huggari kemur er eg mun senda yður af mínum
föður sem er sannleiksandi, hver af föðurnum fram gengur, hann mun bera vitni
af mér. Þér munuð og bera mér vitni því að þér hafið frá upphafi hjá mér
verið.

Sextándi kapítuli
En þetta tala eg til yðar svo að þér blygðist eigi því þeir munu forboða yður.
Og sá tími kemur að hver yður líflætur, hann meinar sig gjöra þægt verk Guði.
Og þetta gjöra þeir yður af því að þeir þekkja hvorki föðurinn né mig. En
þetta tala eg því til yðar að nær sú stund kemur, þá skulu þér minnast þar á
því að eg sagða yður það. En þetta sagða eg yður eigi í upphafi því eg var hjá
yður. * Og nú fer eg til hans sem mig sendi, og enginn yðar spyr mig
að: Hvert fer þú? heldur að því eg talaði þetta til yðar, þá uppfylltist yðart
hjarta af hryggð. En eg segi yður þó sannleikinn að það batar yður að eg fari
héðan því að ef eg fer eigi héðan, þá kemur eigi huggarinn til yðar. En ef eg
fer héðan, þá mun eg senda hann til yðar. Og þá hann kemur, straffar hann
heiminn fyrir synd og fyrir réttlæti og fyrir dóm, -fyrir syndina því þeir
trúa eigi á mig, en fyrir réttlætið því að eg fer til föðursins, og þaðan af
sjái þér mig eigi, en fyrir dóminn því að þessa heims höfðingi er dæmdur.

Enn hefi eg margt að segja yður, en þér fáið eigi allt borið að sinni. Nær að
kemur sá sannleiksandi, þá mun hann kenna yður allan sannleik því að eigi
talar hann af sjálfum sér, heldur hvað hann heyrði, það talar hann, og hvað
ókomið er, það kunngjörir hann yður. Hann sami mun og auglýsa mig því að af
mínu mun hann það taka og kunngjöra yður. Allt hvað minn faðir hefur, það er
mitt. Fyrir því sagða eg að af mínu mun hann það taka og kunngjöra yður. *

Og innan skamms þá munu þér eigi sjá mig, og enn aftur innan skamms þá munu
þér sjá mig því að eg fer til föðursins. Þá sögðu hans lærisveinar sín á
milli: Hvað er það að hann sagði oss: Innan skamms þá munu þér eigi sjá mig,
og þá aftur innan skamms munu þér sjá mig því að eg fer til föðursins? Þá
sögðu þeir: Hvað er það: Innan skamms? Vér vitum eigi hvað hann segir. Þá
fornam Jesús að þeir vildu spyrja hann að og sagði til þeirra: Þér spyrjið að
því yðar í milli: Innan skamms þá munu þér eigi sjá mig, og þá aftur innan
skamms munu þér sjá mig. Sannlega, sannlega segi eg yður: Þér munuð gráta og
kveina, en heimurinn mun fagna. Þér verðið og hryggvir, en yðar hryggð skal
snúast í fögnuð.

Konan, nær hún skal fæða, þá hefir hún hryggð því að hennar stund er komin. En
þá hún hefir barnið fætt, minnist hún eigi þess harmkvælis fyrir fagnaðar
sakir því maður var í heiminn borinn. Þér hafið nú hryggð, en eg skal
sjá yður aftur, og yðart hjarta skal fagna, og yðvarn fögnuð skal enginn af
yður taka. Á þeim degi munu þér mig og einskis spyrja. * Sannlega, sannlega
segi eg yður: Hvers þér biðjið föðurinn í mínu nafni, það mun hann gefa yður.
Hingað til hafi þér einskis beðið í mínu nafni. Biðjið, þá munu þér meðtaka
svo að yðar fögnuður fullkomnist.

Þetta hefi eg talað í orðskviðum til yðar. Sá tími kemur að eg tala eigi
lengur orðskviði til yðar, heldur kunngjöri eg yður berlega af mínum föður. Á
þeim degi munu þér og biðja í mínu nafni. Og eigi segi eg yður að eg muni
biðja föðurinn fyrir yður því að sjálfur faðirinn elskar yður af því þér
elskið mig og trúið það eg sé af Guði út genginn. Eg em af föðurnum út genginn
og kominn í þennan heim. Eg fyrirlæt og aftur þennan heim og fer til
föðursins.

Hans lærisveinar segja þá til hans: Sé, nú talar þú berlega og mælir öngva
orðskviðu. Nú vitum vær að þú veist alla luti, og þú þarft eigi að nokkur
spyrji þig. Fyrir það trúum vér að þú sért af Guði út genginn. * Jesús svaraði
þeim: Nú trúi þér. Sjáið, sú stund kemur og er nú þegar komin að þér sundrist
hver til sinna og látið mig einan saman. En eg er þó eigi einn saman því að
faðirinn er með mér.

Þetta tala eg því til yðar að þér hefðuð frið í mér því í heiminum hafi þér
hörmung. En verið þó hughraustir því að eg yfirvann heiminn.

Seytjándi kapítuli
En þetta talaði Jesús og hóf upp sín augu til himins og sagði: Faðir, stundin
er komin að þú auglýsir son þinn svo að þinn sonur auglýsi og þig svo sem þú
gaft honum yfir vald alls holds að hann gefi þeim öllum er þú gaft honum eilíft
líf. En það er eilíft líf að þeir játi þig einan og sannan Guð vera og þann þú
út sendir, Jesúm Krists. Eg auglýsti þig á jörðu og fullkomnaði það verk er þú
fékkst mér að gjöra. Og nú auglýs þú mig faðir hjá sjálfum þér meður þeirri
dýrð er eg hafða hjá þér áður en heimurinn var. Eg hefi opinberað nafn
þitt fyrir mönnum þeim er þú gaft mér af heiminum. Þeir voru þínir, og þú gaft
mér þá, og þeir geymdu þín orð. Nú vita þeir að allt, hvað þú gaft mér, sé af
þér því að þau orð er þú gaft mér, þá gaf eg þeim. Og þeir hafa þau meðtekið og
sennilega viðurkennt það eg em af þér út genginn og trúa því að þú sendir mig.

Eg bið fyrir þeim. Eigi bið eg fyrir heiminum, heldur fyrir þeim, hverja þú
gaft mér því að þeir eru þínir, og hvað mitt er, það er þitt, og hvað þitt er,
það er mitt, og í þeim er eg auglýstur. Og eigi em eg nú meir í heiminum, en
þeir eru í heiminum, og eg kem til þín. Heilagur faðir, geym þá í þínu nafni,
hverja þú gaft mér, að þeir sé eitt svo sem við. Á meðan eg var hjá þeim í
heiminum, þá geymdi eg þá í þínu nafni, hverja þú gaft mér, þá varðveitti eg,
og enginn af þeim er glataður nema sá einn glatanar sonur svo að ritningin
uppfylltist.

En eg kem nú til þín, og þetta tala eg í heiminum svo að þeir hafi minn fullan
fögnuð meður sjálfum sér. Eg gaf þeim mín orð, og heimurinn hatar þá því að
þeir eru eigi af heiminum, líka sem það að eg er eigi af heiminum. Eg bið eigi
að þú takir þá af heiminum, heldur að þú geymir þá frá illu. Þeir eru eigi af
heiminum svo sem að eg er eigi af heiminum. Helga þú þá í þínum sannleik. Þín
orð eru sannleikur. Líka sem þú sendir mig í heiminn, svo sendi eg þá í
heiminn, og fyrir þá helga eg sjálfan mig svo að þeir sé og helgaðir í
sannleiknum.

Eg bið eigi einasta fyrir þeim, heldur og jafnvel fyrir þeim sem trúa munu á
mig fyrir þeirra orð svo að þeir sé allir eitt, svo sem þú, faðir, ert meður
mér og eg meður þér að þeir séu og eitt með okkur svo að heimurinn trúi það þú
sendir mig. Og þá dýrð sem þú gaft mér, þá gaf eg þeim að þeir séu og eitt svo
sem að vér erum eitt, eg með þeim og þú með mér, svo að þeir sé fullkomnir í
eitt og það að heimurinn kenni að þú sendir mig og það þú elskaðir þá svo sem
þú elskaðir mig. Faðir, hverja er þú gaft mér (vil eg) að hvar sem eg
er, þá sé þeir meður mér svo þeir sjái mína dýrð, þá þú gaft mér því að þú
elskaðir mig fyrr en heimurinn var skapaður. Réttvísi faðir, heimurinn kennir
þig eigi, en eg kenni þig, og þessir kenna það þú sendir mig. Og þitt nafn
gjörða eg þeim kunnigt, og eg vil gjöra þeim það kunnigt svo að sú ástsemd,
með hverri þú elskaðir mig, sé í þeim og eg meður þeim.

Átjándi kapítuli
Þá Jesús hafði nú þetta talað, gekk hann út með sína lærisveina yfir um
lækinn Kedron þangað sem einn grasgarður var. Og Jesús gekk þar inn með sína
lærisveina. En Júdas, sá er hann sveik, vissi og þennan stað því að oft kom
Jesús þangað með sína lærisveina. Þá Júdas hafði nú til sín tekið flokk manna
og einninn af biskupanna og faríseis þénurum, kom hann þangað meður lyktum
logbröndum og hervopnum. Nú því að Jesús vissi allt hvað yfir hann átti að
koma, þá gekk hann fram og sagði til þeirra: Að hverjum spyrji þér? Þeir
svöruðu honum: Að Jesú af Nasaret. Þá sagði Jesús til þeirra: Eg em hann.

En Júdas, sá er hann seldi, stóð þar hjá þeim. Og þá er Jesús sagði það til
þeirra: Eg em hann, hörfuðu þeir á bak aftur og duttu til jarðar. Hann spurði
þá enn aftur að: Að hverjum spyrji þér? En þeir sögðu: Að Jesú hinum
naðverska. Jesús svaraði: Eg sagða yður það eg er hann. Og ef þér spyrjið að
mér, þá leyfið þessum burt að ganga, svo að uppfylltist það orð er hann sagði:
Öngum glataði eg af þeim sem þú gaft mér.

Símon Petrus hafði hjá sér eitt sverð, dró það út og sló til eins
biskupsþénara og hjó af hans hægra eyra. En þénarinn hét Malkus að nafni. Þá
sagði Jesús til Péturs: Stiktu þínu sverði í slíðrir. Skal eg eigi drekka þann
kalek sem mér gaf minn faðir?

En flokkurinn og hershöfðinginn og Gyðingaþénarar höndluðu Jesúm, bundu hann
og leiddu fyrst burt til Annas (er var mágur Kaífas), sá er þá var
þess árs biskup. En Kaífas var sá er Gyðingum gaf það ráð að betur færi það
einn maður dæi fyrir lýðinn.

Símon Petrus fylgdi Jesú eftir. Og enn annar lærisveinn var kunnigur
biskupinum og gekk inn með Jesú í biskupsins herbergi, en Pétur stóð fyrir
dyrum úti. Þá gekk út hinn annar lærisveinn sem biskupinum var kunnigur og
talaði við hana er dyrnar geymdi og leiddi Petrum inn. Þá sagði ambáttin, sú
dyrnar geymdi, til Péturs: Ert þú eigi einn af þess manns lærisveinum? Hann
sagði: Eigi er eg. En þénarar og undirmenn stóðu við eldsglæður og vermdu sig
því að kuldi var. Pétur stóð þar hjá þeim og vermdi sig.

Biskupinn spurði Jesúm þá að um hans lærisveina og um hans kenning. Jesús
svaraði honum: Eg hefi opinberlega talað fyrir heiminum. Eg kenndi og jafnan í
samkunduhúsum og í musterinu þar sem allir Gyðingar komu saman, og á laun hefi
eg ekkert talað. Því spyr þú mig þar að? Spyr þú þá þar að sem heyrt hafa hvað
eg hefi talað fyrir þeim. Sjá, þeir vita hvað eg hefi sagt. En sem hann sagði
þetta, þá gaf einn þeirra þénaranna sem nær stóð Jesú pústur og sagði: Skalt
þú svo svara biskupinum? Jesús svaraði: Ef eg talaði illa, þá vitna þú það
vont vera, en ef eg talaði satt, því slær þú mig þá? Og Annas sendi hann þá
bundinn til Kaífam biskups.

Og er Símon Petrus stóð þar og vermdi sig, þá töluðu þeir til hans: Ert þú
eigi einn af hans lærisveinum? Hann neitaði og sagði: Eigi er eg. Þá sagði
honum einn af biskupsins þénurum, frændi hins sem Pétur hjó eyrað af: Sá eg
þig eigi í grasgarðinum hjá honum? Þá neitaði Pétur því enn einu sinni, og þá
strax gól haninn.

Þá leiddu þeir Jesúm frá Kaífas og í þinghúsið, en það var snemma morguns. Og
þeir gengu eigi sjálfir inn í þinghúsið að þeir saurguðust ekki, heldur svo
þeir mætti neyta páskanna. Pílatus gekk þá út til þeirra og sagði: Hverja
ákæru færi þér í gegn þessum manni? Þeir svöruðu og sögðu til hans: Ef þessi
væri eigi illræðismaður, þá hefðu vér eigi selt þér hann. Þá sagði
Pílatus til þeirra: Taki þér hann þá og dæmið eftir yðrum lögum. Gyðingar
sögðu þá til hans: Eigi hæfir oss að lífláta nokkurn svo að það orð
uppfylltist er hann sagði, teiknandi til með hverjum dauða hann ætti að deyja.

Pílatus gekk þá inn aftur í þinghúsið, kallaði á Jesúm og sagði til hans: Ert
þú Gyðingakonungur? Jesús svaraði: Talar þú það af sjálfum þér eða hafa aðrir
sagt þér frá mér? Þá svaraði Pílatus: Er eg nokkuð Gyðingur? Þín þjóð og
biskuparnir seldu þig mér. Hvað gjörðir þú? Jesús svaraði: Mitt ríki er eigi
af þessum heimi. Ef að mitt ríki væri af þessum heimi, þá mundi mínir þénarar
stríða í mót svo að eg seldist eigi Gyðingum. En nú er mitt ríki eigi héðan.
Þá sagði Pílatus til hans: Þá ert þú þó konungur? Jesús svaraði: Þú segir það.
Eg em og konungur. Til þess em eg fæddur og til þess em eg í heiminn kominn að
eg beri vitni sannleiknum. Og allir sem eru af sannleiknum, þeir heyra mína
rödd. Pílatus sagði til hans: Hvað er sannleikur?

Og þá hann hafði þetta sagt, gekk hann út aftur til Gyðinga og sagði til
þeirra: Eg finn öngva sök með honum. En það er yðar siðvenja að eg gefi yður
einn lausan á páskum. Vilji þér að eg gefi yður nú lausan sjálfan
Gyðingakonunginn? Þá kölluðu allir aftur í móti, segjandi: Eigi þennan, heldur
Barrabam. En Barrabas var spillvirki.

Nítjándi kapítuli
Pílatus tók þá Jesúm og lét strýkja. Stríðsmenn fléttuðu kórónu af þyrnum og
settu á hans höfuð, færðu hann og í purpuraklæði og sögðu: Heill sértu,
konungur Gyðinga, og gáfu honum pústra. Þá gekk Pílatus út aftur og sagði til
þeirra: Sjáið, eg leiði hann nú út til yðar svo að þér vitið það eg finn öngva
sök með honum. Þá gekk Jesús út, berandi þyrnikórónu og eitt purpuraklæði. Og
hann sagði til þeirra: Sjáið manninn. Þá er biskuparnir og þénararnir
sáu hann, kölluðu þeir, svo segjandi: Krossfestið, krossfestið. Pílatus sagði
til þeirra: Taki þér hann og krossfestið því að eg finn öngva sök með honum.
Þá svöruðu honum Gyðingar: Vér höfum lög, og eftir vorum lögum skal hann deyja
því að hann gjörði sig að Guðs syni.

Þá Pílatus heyrði þessi orð, óttaðist hann enn meir og gekk inn aftur í
þinghúsið og sagði til Jesú: Hvaðan ert þú? En Jesús gaf honum eigi svar. Þá
sagði Pílatus til hans: Talar þú eigi við mig? Veist þú eigi að eg hefi vald
til að láta krossfesta þig og eg hefi vald til að gefa þig lausan? Jesús
svaraði: Eigi hefðir þú nokkuð vald yfir mér nema þér væri það gefið hér ofan
að. Fyrir því hefir sá meiri synd er mig selda þér. Og eftir það leitaði
Pílatus við að láta hann lausan. En Gyðingar hrópuðu og sögðu: Ef þú lætur
þennan lausan, þá ert þú ekki keisarans vinur. Því að hver sem sig gjörir
konung, hann mælir í móti keisaranum.

Þá Pílatus heyrði þessi orð, leiddi hann Jesúm út og setti sig á dómstól í
þeim stað sem kallaðist Hávi flötur, en á ebresku Gabbata. En það var á
aðfangadegi páska, nærri séttu stund. Þá segir hann og til Gyðinga: Sjáið
konung yðvarn. En þeir kölluðu: Taki burt. Krossfestu hann. Pílatus sagði til
þeirra: Skal eg krossfesta konung yðvarn? Þá svöruðu biskuparnir: Öngvan höfu
vær konung nema keisarann. Þá seldi hann þeim hann að hann krossfestist.

Þá tóku þeir Jesúm og leiddu hann þaðan. Hann sjálfur bar sinn kross og gekk
út í þann stað sem kallaðist Höfuðskeljarstaður, en á ebresku Golgata, hvar
þeir krossfestu hann og tvo aðra með honum, sinn til hvorrar handar, en Jesúm
í miðið. Pílatus skrifaði eina yfirskrift og setti hana upp yfir krossinum. En
svo var skrifað: Jesús af Naðaret, Gyðingakonungur. Þessa yfirskrift lásu
margir af Gyðingum því að sá staður var nærri borginni er Jesús var
krossfestur á, en það var skrifað á ebresku, girsku og latínu. Þá sögðu
biskupar Gyðinga við Pílatum: Skrifa þú eigi konung Gyðinga, heldur
það hann hefði sagt: Eg em konungur Gyðinga. Pílatus svaraði: Hvað eg
skrifaði, það hefi eg skrifað.

Þá stríðsmenn höfðu krossfest Jesúm, tóku þeir hans klæðnað og gjörðu á fjögra
hluta skipti, sérhverjum stríðsmanni sinn hlut, og þar með kyrtilinn. En
kyrtillinn var eigi saumaður, heldur frá ofanverðu allur ofinn. Þá töluðu þeir
sín á milli: Skeru vær hann eigi, hlutumst heldur um eð hvers hann skal vera,
svo að ritningin uppfylltist er segir: Þeir skiptu sér klæðum mínum, og á mitt
fat þá lögðu þeir hlutkesti. Og þetta gjörðu nú stríðsmennirnir.

En þar stóðu við krossinn hjá Jesú móðir hans og móðirsystir hans, María,
húsfrú Kleófas, og María Magdalena. Þá Jesús sá nú sína móður og þann
lærisvein nær standanda er hann elskaði, segir hann til sinnar móður: Kona,
sjá þú, þar er þinn sonur. Eftir það segir hann til lærisveinsins: Sé, það er
þín móðir. Og upp frá þeirri stundu tók lærisveinninn hana að sér.

Eftir það þá Jesús vissi að allt var nú fullkomnað og að ritningin
uppfylltist, þá segir hann: Þyrstir mig. Þar var sett eitt ker fullt af ediki.
En þeir tóku og fylltu einn njarðarvött með edik og lögðu í ýsóp, settu síðan
fyrir munn honum. En þá Jesús hafði edikið til sín tekið, sagði hann:
Fullkomnað er. Og að hneigðu höfði, þá lét hann sinn anda.

En af því að tilfangadagur Gyðinga var og að líkamarnir væri eigi á krossunum
um þvottdaginn, því að það var hinn mikli dagur þvottdagshelginnar, þá báðu
þeir Pílatum að þeirra bein brytust og í burt tækjust. Þá komu stríðsmenn og
brutu sundur bein hins fyrra og svo þess annars sem með honum var krossfestur.
En þá þeir komu til Jesú, sáu hann nú dauðan, þá brutu þeir eigi hans bein,
heldur lagði einn af stríðsmönnum í hans síðu með spjóti, og strax þá rann út
blóð og vatn.

Og sá er það hefir séð, ber þar vitni um, og hans vitnisburður er réttur, og
hann sami veit það að hann segir satt svo að þér tryðuð. Því að þetta var og
gjört svo að ritningin uppfylltist: Eigi skulu þér brjóta nokkuð hans
bein. Og enn aftur segir önnur ritning: Þeir munu sjá þann í hvern þeir
stungu.

En eftir þetta bað Jósef af Arímaþea (hver eð var lærisveinn Jesú, þó
heimuglegur fyrir ótta sakir við Gyðinga) Pílatum um að hann mætti taka burt
líkama Jesú. Það leyfði og Pílatus. Þar kom og Nikódemus, sá er fyrri kom um
nótt til Jesú, færandi samblandaða myrru við alóe, nær hundrað punda. Þá tóku
þeir líkama Jesú og sveipuðu í líni með ilmandi smyrslum svo sem siður er til
Gyðinga að greftra. En þar í þeim stað, sem hann var krossfestur, var
grasgarður, og í grasgarðinum var ný steinþró, í hverja að enginn hafði enn
verið lagður. Þangað lögðu þeir Jesúm fyrir sakir aðfangadags Gyðinga því að
sú gröf var svo nær.

xx. kapítuli
Á einum þvottdeginum þá kemur María Magdalena snemma, þá að enn var myrkur,
til grafarinnar, og sér að steinninn er burt tekinn af gröfinni. Þá hleypur
hún og kemur til Símonar Petrus og til hins annars lærisveins, þann er Jesús
elskaði, og segir til þeirra: Þeir hafa tekið burt herrann úr gröfinni, og vér
vitum eigi hvar þeir hafa lagt hann. Þá gekk Pétur út og hinn annar lærisveinn
og komu til grafarinnar. En þau tvö hlupu jafnt því hinn annar lærisveinn
hljóp vakrara fram en Pétur og kom fyrst til grafarinnar. Og er hann laut
niður, þá sá hann línlökin lögð þar, en þá gekk hann eigi inn. Þá kemur Símon
Petrus eftir honum, stígur í gröfina og sér að línlökin eru lögð þar og þann
sveitadúk, er var um hans höfuð, eigi lagðan með línlökunum, heldur sérdeilis
saman undinn í einum öðrum stað. Þá sté og hinn annar lærisveinn inn, sá er
fyrri kom til grafarinnar, sá það og trúði því því að þeir kunnu þá eigi enn
ritningina það honum byrjaði upp að rísa af dauða. Og þá gengu lærisveinarnir
aftur til sjálfra sinna. En María stóð við gröfina úti og grét. Og er
hún grét, þá laut hún niður í gröfina og sá tvo engla hvítklædda sitjandi þar,
einn til höfða, en annan til fóta, sem þeir höfðu lagt líkama Jesú. Og þeir
sögðu til hennar: Kona, hvað grætur þú? Hún sagði þeim: Þeir hafa tekið burt
herrann minn, og eg veit eigi hvar þeir hafa lagt hann. Þá hún hafði þetta
sagt, snerist hún við og leit Jesúm standa þar og veit þó eigi að það er
Jesús. Þá sagði Jesús til hennar: Kona, hvað grætur þú? Að hverjum spyr þú? En
hún ætlaði garðvörðinn vera og sagði til hans: Herra, ef þú bart hann burt, þá
seg þú mér hvar þú hefir lagt hann svo eg taki hann í burt þaðan. Jesús sagði
til hennar: María. Hún snerist við og sagði til hans: Rabboní. Það kallast
meistari. Jesús sagði til hennar: Snert þú mig eigi því að eg er eigi enn
uppstiginn til míns föðurs. Far heldur til bræðra minna og seg Antiokkia þeim
að eg stígi upp til míns föðurs og til yðars föðurs, til míns Guðs og til
yðvars Guðs. María Magdalena kom og kunngjörði lærisveinunum: Eg hefi séð
herrann, og þetta sagði hann mér.

En að kveldi þess hins sama þvottdags, þar er lærisveinarnir voru saman komnir
að luktum dyrum fyrir hræðslu sakir við Gyðinga, kom Jesús þar og stóð í miðið
og sagði til þeirra: Friður sé með yður. Og þá hann sagði þetta, sýndi hann
þeim hendurnar og sína síðu. Þá glöddust lærisveinarnir við þeir sáu herrann.
Þá sagði Jesús enn aftur til þeirra: Friður sé með yður. Líka sem faðirinn
sendi mig, svo sendi eg og yður. Og er hann sagði þetta, blés hann á þá og
sagði til þeirra: Meðtakið þér heilagan anda. Hverjum helst þér fyrirgefið
syndirnar, þá eru þær fyrirgefnar. Og hverjum helst þér þær aftur haldið, þá
eru þær aftur haldnar. *

En Tómas, einn af tólf, sá er kallaðist tortryggur, var eigi meður þeim þá
Jesús kom. Þá sögðu aðrir lærisveinarnir til hans: Vér höfum séð herrann. En
hann sagði til þeirra: Nema eg sjái naglaförin í hans höndum og eg láti minn
fingur í naglaförin og eg leggi mína hönd í hans síðu, þá trúi eg eigi.
Og átta dögum eftir það þá voru hans lærisveinar þar aftur enn inni og
Tómas meður þeim. Þá kom Jesús að luktum dyrum, stóð í miðið og sagði: Friður
sé með yður. Eftir á þá segir hann til Tómam: Réttu þinn fingur hingað og
skoða mínar hendur, lyft upp þinni hendi og legg í mína síðu og vert eigi
vantrúaður, heldur trúaður. Tómas svaraði og sagði til hans: Drottinn minn og
Guð minn. Jesús sagði til hans: Því að þú sátt mig Tóma, þá trúir þú. Sælir
eru þeir er eigi sjá og trúa þó. *

Mörg önnur teikn þá gjörði Jesús í augliti sinna lærisveina, hver eigi eru
skrifuð í þessari bók. En þetta er því skrifað að þér trúið það Jesús sé
Kristur, Guðs sonur, svo að þér trúaðir hefðuð eilíft líf í hans nafni.

xxi. kapítuli
Eftir það opinberaði sig Jesús við staðinn Tíberiadis. En hann opinberaði sig
svo að þar voru til samans Símon Petrus og Tómas, sá er kallaðist tortryggur,
og Natanael, sá er var af Kana úr Galíleahéraði, og synir Sebedei og enn aðrir
tveir af lærisveinunum. Símon Petrus segir til þeirra: Eg vil fara að fiska.
Þeir sögðu honum: Vér viljum og koma með þér. Þeir gengu út og stigu strax á
skip. Og á þeirri nótt fengu þeir ekkert, en að morgni komnum, þá stóð Jesús í
sjávarfjörunni. Lærisveinarnir vissu eigi að það var Jesús. Þá sagði Jesús til
þeirra: Börn, hafi þér ekki til matar? Þeir svöruðu honum: Ekki. En hann sagði
til þeirra: Kastið út netinu til hægri handar við skipið, og þá munu þér
nokkuð finna. Þá köstuðu þeir út og gátu eigi dregið fyrir fjölda sakir
fiskanna. Þá sagði sá lærisveinn til Petrus sem Jesús elskaði: Herrann er það.

En þá Símon Petrus heyrði það að herrann væri það, vafði hann um sig
möttlinum, því að hann var nakinn, og varpaði sér út á sjáinn. En aðrir
lærisveinarnir komu á skipi því að þeir voru eigi langt frá landi, svo
nær sem tvö hundruð álna, og drógu netið með fiskunum. Og þá þeir stigu á
land, sáu þeir eldsglæður og fisk yfir lagðan og brauð. Jesús segir til
þeirra: Færið hingað af þeim fiskunum þér fenguð nú. Símon Petrus sté upp og
dró netið að landi fullt af stórum fiskum, hundrað þrjá og fimmtigir. Og þótt
þeir væri svo margir, þá rifnaði þó eigi netið. Jesús segir til þeirra: Komi
þér og snæðið. En enginn lærisveinanna þorði að spyrja hann að: Hver ert þú?
því að þeir vissu að það var herrann. Þá kom Jesús og tók brauðið, gaf þeim
það og líka einninn fiskinn. Og þetta er nú hið þriðja sinn er Jesús
opinberaði sig sínum lærisveinum eftir það hann var upprisinn af dauða. *

Þá þeir höfðu nú snætt, segir Jesús til Símonar Péturs: Símon Jónasson, elskar
þú mig meir en þessir? Hann sagði honum: Já, herra, þú veist að eg elska þig.
Hann sagði þá til hans: Fæð þú lömb mín. Enn segir hann aftur í öðru sinni til
hans: Símon Jónasson, elskar þú mig? Hann segir honum: Já, herra, þú veist að
eg elska þig. Hann segir þá til hans: Fæð þú sauði mína. Hann segir enn aftur
í þriðja sinni til hans: Símon Jónasson, elskar þú mig? Þá hryggðist Pétur við
því hann sagði þrisvar: Elskar þú mig? og sagði til hans: Herra, þú kennir
alla hluti. Þú veist að eg elska þig. Jesús segir til hans: Al þú þá sauði
mína.

Sannlega, sannlega segi eg þér: Þá þú vart yngri, gyrtir þú sjálfur þig og
gekkst þangað þú vildir, en þá þú eldist, munt þú þínar hendur út breiða, og
annar mun þá gyrða þig og þangað leiða sem þú vilt eigi. En þetta sagði hann,
teiknandi með hverjum dauða að hann skyldi Guð dýrka.

Og þá hann hafði þetta sagt, segir hann til hans: Fylg þú mér eftir. Pétur
sneri sér við og leit þann lærisvein eftir fylgjanda sem að Jesús elskaði, sá
er og um kveldmáltíðina hafði á hans brjósti legið og sagt: Herra, hver er sá
er þig forræður? Þá Pétur leit nú þennan, segir hann til Jesú: Herra, hvað
skal þessi? Jesús segir til hans: Ef eg vil að hann blífi til þess að eg kem,
hvað kemur það við þig? Fylg þú mér eftir. Þá gekk sú orðræða á meðal
bræðranna: Þessi lærisveinn deyr eigi. Og Jesús sagði eigi til hans: Hann deyr
eigi, heldur: En eg vil að hann blífi til þess að eg kem, hvað kemur það við
þig? Þessi er sá lærisveinn er um þetta ber vitni og þetta skrifaði. Og vér
vitum að hans vitnisburður er sannur. *

Þar eru og margir aðrir hlutir sem Jesús gjörði, hverjir ef þeir skyldu allir
skrifast hver eftir öðrum (þá held eg) að heimurinn mundi eigi yfir grípa þær
bækur sem skrifast mættu.

Hér endast S. Jóhannis guðsspjöll.