Nýja testamenti Odds Gottskálkssonar/S. Matteus guðsspjöll


Fyrsti kapítuli
Þessi er fæðingarbók Jesú Kristi, sonar Davíðs, sonar Abrahams. Abraham gat
Ísak, Ísak gat Jakob, Jakob gat Júdam og bræður hans, Júdas gat Farem og Saran
af Tamar, Fares gat Esron, Esron gat Ram, Ram gat Amínadab, Amínadab gat
Nahasson, Nahasson gat Salma, Salma gat Bóas af Rahab, Bóas gat Óbeð af Rhat,
Óbeð gat Jesse, Jesse gat kónginn Davíð. En Davíð kóngur gat Salamon af þeirri
sem var húsfrú Úríe, Salamon gat Róbóam, Róbóas gat Abía, Abía gat Assa, Assa
gat Jósafat, Jósafat gat Jóram, Jóram gat Ósía, Ósía gat Jótam, Jótam gat
Akas, Akas gat Esekía, Esekía gat Manasses, Manasses gat Amon, Amon gat Jósía,
Jósía gat Jekonía og bræður hans um babyloneskan herleiðingartíma, og eftir
babyloneska herleiðing gat Jekonía Sealtíel, Sealtíel gat Sóróbabel, Sóróbabel
gat Abíúd, Abíúd gat Eliakím, Eliakím gat Asór, Asór gat Sódók, Sódók gat
Akín, Akín gat Elíúd, Elíúd gat Eleasar, Eleasar gat Matan, Matan gat Jakob,
Jakob gat Jósef, mann Maríu, af hverri eð fæddur er Jesús sá er kallast
Kristur.*

Allir ættliðir frá Abraham allt að Davíð eru fjórtán liðir og frá Davíð allt
til babyloneskrar herleiðingar eru fjórtán liðir, og frá babyloneskri
herleiðing allt til Kristum eru fjórtán liðir. En Krists hingaðburður var svo.
Nær eð María hans móðir var föstnuð Jósef, og áður en þau skyldu saman koma,
fannst hún ólétt af heilögum anda, en Jósef maður hennar var réttvís, vildi
því eigi ófrægja hana, en þenkti sér þó leynilega að forláta hana. En
sem hann hugsaði þetta: Sjá, þá vitraðist honum engill Drottins í draumi og
sagði: Jósef, sonur Davíðs, þú skalt eigi óttast að taka Mariam, þína
festarkvon, til þín því að hvað með henni alið er, það er af helgum anda, og
hún mun son fæða, og hans nafn skaltu Jesús kalla því að hann mun frelsa sitt
fólk af þeirra syndum.* En allt þetta skeði svo að uppfylltist hvað sagt er af
Drottni fyrir spámanninn, svo segjanda: Sjáið, að mey mun þunguð verða og son
fæða, og hans nafn skal kallast Emanúel, hvað er þýðist: Guð með oss.

En þá Jósef vaknaði af svefni, gjörði hann svo sem engill Drottins hafði honum
boðið og tók sína festarkvon til sín og kenndi hennar eigi %þar til hún fæddi son sinn
frumgetinn og kallaði hans nafn Jesús.

Annar kapítuli
Nær Jesús var fæddur til Betlehem í Gyðingalandi á dögum Heródis kóngs, sjá,
þá komu vitringar af Austurríki til Jerúsalem og sögðu: Hvar er sá nýfæddi
kóngur Gyðinga, því vér höfum séð hans stjörnu í Austurríki og erum komnir að
tilbiðja hann.

En er Heródes kóngur heyrði það, hryggðist hann og öll Jerúsalem með honum og
lét saman safna öllum kennimannahöfðingjum og skriftlærðum lýðsins og
forheyrði af þeim hvar Kristur skyldi fæðast. En þeir sögðu honum: Til
Betlehem í Júdea. Því að svo er skrifað fyrir spámanninn: Og þú Betlehem á
Júdalandi ert öngvaneginn hin minnsta á meðal höfðingjum Júda því að af þér
mun koma hertogi sá er stjórna skal yfir fólk mitt Írael. Þá kallaði Heródes
vitringana leynilega til sín og hugarlátlegana að spurði þá, á hverjum tíma að
stjarnan hefði birst þeim og vísaði þeim til Betlehem og sagði: Fari þér og
spyrjið innilega að sveininum, og nær þér finnið hann, þá kunngjörið mér aftur
svo eg komi einninn að tilbiðja hann.

Sem þeir höfðu nú kónginum heyrt, fóru þeir af stað. Og sjá, að stjarnan, sem
þeir séð höfðu í Austurríki, gekk fram fyrir þeim, allt þar til hún
kom og stóð þar upp yfir hvar sveinninn var. En er þeir sáu stjörnuna,
glöddust þeir af næsta miklum fagnaði og gengu í húsið inn og fundu þar
sveininn með Maríu móður sinni, féllu og fram og tilbáðu hann. Og að opnuðum
sínum fjársjóðum offruðu þeir honum gjafir, gull, reykilsi og mirru og féngu
þá ávísan í svefni að þeir gæfi sig eigi aftur til Heródem og fóru svo annan
veg aftur í sitt land.*

En þá þeir voru í burt farnir, sjá, að engill Drottins vitraðist Jósef í
draumi og sagði: Statt upp og tak sveininn og móður hans til þín og flý í
Egyptaland og vert þar, allt þangað til eg segi þér því að það er eftirkomanda
að Heródes mun leita sveinsins að fyrirfara honum. En hann stóð upp og tók
sveininn og móður hans til sín um nátt og fór í Egyptaland og var þar allt
fram yfir líflát Heródis. Svo það uppfylltist hvað sagt er af Drottni fyrir
spámanninn eð segir: Af Egyptalandi kallaði eg son minn.

Þá Heródes sá nú það hann var gabbaður af vitringunum, var hann afar reiður og
sendi út og lét drepa öll sveinbörn til Betlehem og í öllum hennar endimörkum,
tvævetur og þaðan af minni eftir þeim tíma sem hann hafði út spurt af
vitringunum. Þá uppfylltist hvað sagt er fyrir Jeremía spámann sem segir: Á
hæðum hefir heyrst kall mikillar kveinunar, óps og ýlfranar, að Rakel æpti
sonu sína og vildi eigi huggast láta því að það var með þeim úti.* En þá
Heródes var látinn, sjá, að engill Drottins birtist Jósef í draumi á
Egyptalandi og sagði: Statt upp og tak sveininn og móður hans til þín og far
til Íraelsjarðar því þeir eru í helju sem leituðu að lífi sveinsins. Hann stóð
upp og tók sveininn og móður hans til sín og kom til Íraelsjarðar. En þá hann
heyrði það Arkilaus ríkti í Júdea í staðinn föður síns Heródis, óttaðist hann
þangað að fara, og í draumi fékk hann undirvísan af Guði og fór í álfur
Galílealands, kom og byggði í þeirri borg sem hét Naðaret svo það uppfylltist
hvað sagt er fyrir spámennina að hann skyldi naðverskur kallast.*

Þriðji kapítuli
En á þeim dögum kom Jón baptista og predikaði í eyðimörk Júdealands og sagði:
Gjörið iðran því að Guðs ríki tekur að nálgast. Hann er og einninn sá af þeim
að sagt er fyrir Esaiam spámann sem segir: Hrópandi rödd í eyðimörku: Reiðið
til götu Drottins og gjörið hans stigu rétta.

En Jóhannes hafði klæðnað af úlfbaldshárum og ólarbelti um sínar lendar, hans
matur voru engisprettur og skógarhunang. Þá gekk og út til hans lýður
Jerúsalemborgar og allt Júdealand og öll umliggjandi héruð Jórdanar og
skírðust af honum í Jórdan, játandi sínar syndir.*

En þá hann sá marga faríseis og saddúkeos koma til sinnar skírnar, sagði hann
til þeirra: Þér nöðru kyn, hver kenndi yður að flýja fyrir tilkomandi reiði?
Af því gjörið verðugan ávöxt iðranarinnar og verið ei þess hugar, það þér
segið með sjálfum yður að Abraham höfu vær fyrir föður. Því að eg segi yður að
máttugur er Guð upp að vekja Abrahams sonu af steinum þessum. Af því að nú er
öxin sett til rótar viðanna, því mun hvert það tré, sem eigi gjörir góðan
ávöxt, af sníðast og í eld kastast.

Eg skíri yður í vatni til iðranar, en sá eftir mig kemur, er mér sterkari,
hvers skóklæði að eg er eigi verðugur að bera. Hann mun skíra yður með
heilögum anda og eldi, hvers vindskupla er í hans hendi, og hann mun hreinsa
sinn láfa og hveitinu safna í sína kornhlöðu, en agninnar brenna í eldi
óslökkvanlegum.

Í þann tíma kom Jesús af Galílea að Jórdan til Jóhannis, að hann skírðist af
honum. En Jóhannes varnaði honum þess og sagði: Mér er þörf að eg skírist af
þér, og þú kemur til mín. En Jesús svaraði og sagði: Lát nú svo vera því að
svo hæfir oss allt réttlæti upp að fylla. Og þá lét hann það eftir honum. En
er Jesús var skírður, sté hann jafnskjótt upp úr vatninu. Og sjá, að
himnarnir lukust upp yfir honum, og Jóhannes sá Guðs anda ofan stíga sem dúfu
og yfir hann koma, og sjá, að röddin af himni sagði: Þessi er sonur minn
elskulegur, að hverjum mér vel þókknast.*

Fjórði kapítuli
Þá var Jesús teygður af anda á eyðimörk upp á það hann freistaður yrði af
djöflinum. Og þá hann hafði fastað í fjörutíu daga og fjörutíu nátta, hungraði
hann. Og freistarinn gekk til hans og sagði: Ef þú ert sonur Guðs, seg að
steinar þessir verði að brauðum. Hann svaraði og sagði: Skrifað er að maðurinn
lifir eigi af einu saman brauði, heldur af sérhverju orði sem fram gengur af
Guðs munni.

Þá tók djöfullinn hann með sér í borgina helgu og setti hann upp á burst
musterisins og sagði til hans: Ef þú ert Guðs sonur, fleyg þér hér ofan því að
skrifað er að hann mun bjóða sínum englum um þig, að á höndum bæri þeir þig
svo að þú steyttir eigi fót þinn við steini. Jesús sagði aftur til hans:
Skrifað er að eigi skaltu freista Drottin Guð þinn. Og enn aftur flutti
djöfullinn hann með sér upp á ofur hátt fjall og sýndi honum öll ríki veraldar
og þeirra dýrð og sagði til hans: Allt þetta man eg gefa þér ef þú fellur fram
og tilbiður mig. Þá sagði Jesús til hans: Far burt, þú andskoti. Því að
skrifað er: Drottin Guð þinn skaltu tilbiðja og honum einum þjóna.

Þá forlét djöfullinn hann, og sjá, að englar komu til hans og þjónuðu honum.*
En er Jesús heyrði það Jóhannes var gripinn, fór hann til Galílealands og
forlét borgina Naðaret, kom og byggði í borginni Kapernaum, hver eð liggur við
sjávarsíðu í endimörku Sabúlons og Neftalíns svo að það uppfylltist hvað sagt
er fyrir Esaiam spámann sem segir: Landið Sabúlon, landið Neftalím við
sjávargötu hinumegin Jórdanar og Galílea hinnar heiðnu þjóðar. Lýður sá er sat
í myrkrunum, hann sá ljós mikið. Og þeir sem sátu í þeirri byggð og
dauðans skugga, þeim er nú ljós upprunnið. Þaðan í frá tók Jesús til að
predika og segja: Gjörið iðran því að himnaríki tekur að nálgast.

En er Jesús gekk með sjónum í Galílea, leit hann tvo bræður, Símon sá er
kallaðist Petrus og Andream bróður hans, hverjir eð voru að varpa neti í
sjóinn því að þeir voru fiskimenn. Og hann sagði til þeirra: Fylgið mér eftir,
og mun eg gjöra yður að fiskurum manna. En þeir forlétu jafnsnart netin og
fylgdu honum eftir.*

Og er hann gekk fram lengra burt þaðan, sá hann tvo aðra bræður, Jakob son
Sebedei og Jóhannem bróður hans, vera á skipi með feður sínum Sebedeo net sín
að bæta. Og hann kallaði þá, en þeir forlétu strax skipið og föður sinn og
fylgdu honum eftir.

Jesús fór og um allt Galíleam kennandi í þeirra samkunduhúsum og predikaði
evangelium ríkisins og læknaði öll sóttarferli og öll krankdæmi með fólkinu.
Og hans rykti barst út um allt Sýriam, og þeir færðu honum alla þá sem
krenktir voru af margvíslegum sóttarferlum og í ýmislegum píslum höndlaðir og
þá er djöful höfðu, tunglamein eða iktsjúkir voru. Og hann læknaði þá alla. Og
margt fólk fylgdi honum eftir úr Galílea og úr þeim tíu borgum og af Jerúsalem
og Júdea og af þeim héruðum er voru hinumegin Jórdanar.

Fimmti kapítuli
En er Jesús sá fólkið, gekk hann upp á fjallið. Og þá hann setti sig niður,
gengu hans lærisveinar til hans. Hann lauk sinn munn upp og tók að kenna þeim
og sagði: Sælir eru þeir sem andlega eru volaðir því að þeirra er himnaríki.
Sælir eru þeir sem harma því að þeir munu huggaðir verða. Sælir eru hógværir
því að þeir munu jarðríki erfa. Sælir eru þeir sem hungra og þyrsta eftir
réttlætinu því að þeir skulu saddir verða. Sælir eru miskunnsamir því að þeir
munu miskunn hljóta. Sælir eru hreinhjartaðir því að þeir munu Guð sjá.
Sælir eru þeir sem friðinn gjöra því að þeir munu Guðs synir kallaðir verða.
Sælir eru þeir sem fyrir réttlætisins sakir ofsóktir verða því að þeirra er
himnaríki. Sælir eru þér nær eð lýðurinn formælir yður og ofsókn veitir og
talar í gegn yður alla vonsku, fyrir mínar sakir þá ljúgandi. Fagni þér og
verið glaðir því að yðar verðkaup eru mikil á himnum. Því að svo hafa þeir
ofsókt spámennina þá er fyrir yður voru.*

Þér eruð salt jarðar. Nú ef saltið deyfist, í hverju verður þá saltað? Þá
dugir það til einskis meir nema að það verður út snarað svo það sé fóttroðið
af mönnum. Þér eruð ljós veraldar. Sú borg, sem á fjallinu er sett, fær eigi
fólgist. Og eigi tendra þeir ljósið og setji það undir mæliask, heldur yfir
ljóshaldinn svo að það lýsi öllum þeim sem í húsinu eru. Líka skal yðvart ljós
lýsa fyrir mönnum svo að þeir sjái yðar góðverk og dýrki föður yðvarn á
himnum.

Þér skuluð eigi meina að eg sé kominn lögmálið eður spámennina upp að leysa.
Eg em eigi kominn að leysa, heldur upp að fylla. Því að eg segi yður fyrir
sann: Þangað til himinn og jörð forgengur, mun eigi hinn minnsti bókstafur
eður titil af lögmálinu forganga og þar til að allt þetta skeður.

Því hver hann uppleysir eitt af þessum minnstu boðorðum og kennir það lýðnum
svo, sá mun kallast minnstur í himnaríki, en hver það gjörir og kennir, hann
mun mikill kallast í himnaríki.

Því að eg segi yður: Nema svo sé að yðvart réttlæti sé betra en hinna
skriftlærðu og faríseis, þá munu þér eigi inn ganga í himnaríki.

Þér hafið heyrt hvað sagt er til inna gömlu: Þú skalt eigi mann vega. En hver
eð mann vegur, hann verður dóms sekur, en eg segi yður: Hver eð reiðist bróður
sínum, að hann verður dóms sekur. En hver sem til bróður síns segir:
%Racha, - hann verður ráðs sekur, en hver eð segir: Þú afglapi,
- hann verður sekur helvítis elds. Fyrir því, nær þú opprar þína gáfu á
altarið og þér kemur þar til hugar það bróðir þinn hafi nokkuð á móti þér, þá
láttu þar þína gáfu fyrir altarinu, og gakk áður að sætta þig við
bróður þinn, og kom þá að oppra þína gáfu.*

Vertu snarlega samþykkur þínum mótstöðumanni á meðan þú ert enn á vegi með
honum svo að eigi selji þig þinn mótstöðumaður dómaranum og dómarinn selji þig
þénaranum og verðir þú í dýplissu kastaður. Að sönnu segi eg þér að þú munt
eigi þaðan út fara þar til þú borgar hinn síðasta pening. Þér hafið og heyrt,
það sagt er til hinna gömlu: Þú skalt eigi hórdóm drýgja. En eg segi yður að
hver hann lítur konu til að girnast hennar, sá hefir þegar drýgt hór með henni
í sínu hjarta.

Því ef þitt hægra auga hneykslar þig, þá %kipp því út, og rek það frá þér. Því að skárra er þér að einn
þinna lima farist, heldur en allur þinn líkami kastist í helvískan eld. Og ef
þín hægra hönd hún hneykslar þig, þá sníð hana af og rek frá þér. Því að
skárra er þér að einn þinna lima tortýnist en að allur líkami þinn fari í
helvískan eld.

Svo er og enn sagt að hver hann skilur sig við sína eiginkonu, sá skuli gefa
henni skilnaðarskrá. En eg segi yður: Hver hann forlætur sína eiginkonu (að
undantekinni hórunar sök), sá gjörir það að hún verður hórdómskona. Og hver eð
fastnar þá sem frá manni er skilin, sá drýgir hór.

Þér hafið enn framar heyrt hvað sagt er til hinna gömlu að eigi skulir þú
rangt sverja, og þú skalt Guði þín særi lúka. En eg segi yður að þér skuluð
öldungis ekki sverja, hvorki við himin því að hann er Guðs sæti, eigi heldur
við jörð því að hún er skör hans fóta, eigi við Jerúsalem því að hún er borg
hins mikla konungs. Þú skalt og eigi sverja við höfuð þitt því að þú formátt
eigi að gjöra eitt hár hvítt eður svart. Því sé yðar ræða já, já; nei, nei. En
hvað fram yfir það er, þá er af hinu vonda.

Þér hafið og heyrt hvað sagt er: Auga fyrir auga, tönn fyrir tönn. En eg segi
yður að þér skuluð eigi brjótast í gegn illu, heldur ef nokkur slær þig á þína
hægri kinn, þá bjóð honum hina aðra. Og þeim sem við þig vill lög þreyta og
þinn kyrtil af þér hafa, þá lát honum og þinn möttul lausan. Og hver
þig neyðir um mílu eina, þá gakk með honum og tvær aðrar. Gef og þeim er þig
biður, og vert eigi afundinn þeim er af þér vill lán taka.

Þér hafið heyrt að sagt er: Elska skaltu náunga þinn og óvin þinn að hatri
hafa. En eg segi yður: Elski þér óvini yðra, blessið þá er yður bölva, gjörið
þeim gott sem yður hata, og biðjið fyrir þeim er yður lasta og ofsókn veita
svo að þér séuð synir föðurs yðvars þess á himnum er, hver sína sól lætur upp
ganga yfir vonda og yfir góða og rigna lætur yfir réttláta og rangláta. Því ef
þér elskið þá sem yður elska, hvert verðkaup hafi þér fyrir það? Gjöra það
eigi líka tollheimtumenn? Og þó þér látið kært aðeins við bræður yðra, hvað
gjöri þér þeim meira? Gjöra þetta og eigi líka hinir heiðnu? Fyrir því verið
algjörðir svo sem yðar himneskur faðir er algjörður.

Sétti kapítuli
Gætið að, það eigi gjöri þér yðrar ölmusur fyrir mönnum svo að þér sjáist af
þeim, annars hafi þér ekkert verðkaup hjá yðrum föður sem á himnum er. Því nær
þú gefur ölmusu, skalt þú eigi lúður þeyta láta fyrir þér svo sem hræsnarar
gjöra í ráðhúsum og á strætum svo að þeir heiðrist af mönnum. Sannlega segi eg
yður að þeir hafa sín laun út tekin. En nær þú gefur ölmusu, þá lát þína
vinstri hönd eigi vita hvað hin hægri gjörir svo að þín ölmusa sé í leyni og
faðir þinn sá er í leynum sér, gjaldi þér opinskárt aftur.

Og nær þú biður, skalt þú eigi vera svo sem hræsnarar, hverjum kært er að
standa og biðjast fyrir í samkunduhúsum og á gatnahornum svo að þeir sjáist af
mönnum. Sannlega segi eg yður að þeir hafa sín laun út tekin. En nær þú biðst
fyrir, gakk inn í þinn svefnkofa, og að luktum þínum dyrum bið þú föður þinn
sem í leynum er. Og faðir þinn, sá í leyni sér, mun þér það opinskárlega aftur
gjalda.

Og nær þér biðjið, skulu þér eigi fjölmálugir vera svo sem heiðingjar
gjöra. Því að þeir meina að af sinni fjölmælgi munu þeir heyrðir verða. Fyrir
það skulu þér eigi þeim líkjast. Því að faðir yðar veit hvers yður er þörf
áður en þér biðjið hann. Af því skulu þér svo biðja:

Faðir vor, sá þú ert á himnum. Helgist nafn þitt, til komi þitt ríki, verði
þinn vilji svo á jörðu sem á himni. Gef oss í dag vort daglegt brauð og
fyrirlát oss vorar skuldir svo sem vér fyrirlátum vorum skuldunautum. Og inn
leið oss eigi í freistni, heldur frelsa þú oss af illu. Því að þitt er ríkið,
máttur og dýrð um aldir alda, amen. Því að ef þér fyrirlátið mönnum sínar
afgjörðir, þá mun yðar himneskur faðir fyrirláta yður og yðar brot. En ef þér
fyrirlátið eigi mönnum sínar misgjörðir, þá mun yðar faðir og eigi fyrirgefa
yður yðrar syndir.

Nær þér fastið, skulu þér eigi vera svo sem kámleitir hræsnarar. Því að þeir
syrta sína ásjánu svo að skíni fyrir mönnum það þeir fasti. Sannlega segi eg
yður að þeir hafa út tekið sín laun. En nær þú fastar, smyr höfuð þitt og þvo
þitt andlit svo að eigi skíni fyrir mönnum það þú fastir, heldur fyrir föður
þínum sem er í leyni. Og faðir þinn, sá er í leynum sér, hann mun þér það
opinskárt aftur gjalda.

Eigi skulu þér fjársjóðum safna á jörðu, hvar þeim má mölur og ryð granda og
hvar eð þjófar megu eftir grafa og stela, heldur safnið yður fjársjóðum á
himni, hvar eð hvorki má mölur né ryð granda og hvar þjófar fá eigi stolið né
eftir grafið. Því að hvar yðar sjóður er, þar er yðvart hjarta.*

Ljós þíns líkama er þitt auga; og ef auga þitt er einfalt, þá er allur líkami
þinn skær. En ef auga þitt er skálkur, þá er allur líkami þinn myrkur. Því ef
það ljós, sem að er í þér, er myrkur, hve mikil munu þá myrkrin sjálf?

Enginn kann tveimur herrum í senn að þjóna. Annaðhvort hann afrækir þann eina
eða elskar hinn annan, elligar hann þýðist þann eina og forlítur hinn annan.
Þér getið eigi Guði þjónað og hinum Mammon. Fyrir því segi eg yður: Verið eigi
hryggvir fyrir yðru lífi hvað þér skuluð eta eður drekka og eigi fyrir
yðrum líkama hverju hann skal klæðast. Er eigi lífið meir en fæðan og líkaminn
meir en klæðin? Sjáið fugla himins, þeir eð hvorki sá né upp skera, og eigi
safna þeir í kornhlöður, og yðar himneskur faðir hann fæðir þá. Eru þér eigi
miklu framar en þeir? Eða hver yðar getur aukið með sinni áhyggju alin eina að
lengd sinni?

Og hvar fyrir eru þér hugsjúkir fyrir klæðnaðinum? Hyggið að akursins
liljugrösum, hverninn þau vaxa. Þau vinna hvorki né spinna. En eg segi yður
það Salómon í allri sinni dýrð var eigi svo skrýddur svo sem eitt af þeim. Því
að ef Guð skrýðir svo grasið það í dag er á akri og á morgun verður í ofn
kastað, skyldi hann eigi miklu framar við yður gjöra, ó þér lítiltrúaðir?

Fyrir því skulu þér ekki hryggvir vera og segja: Hvað munu vær eta? Eða: Hvað
munu vér drekka? Eða: Hverju munu vér klæðast? Því að eftir þessu öllu sækir
heiðin þjóð, og yðar himneskur faðir veit að þér þurfið alls þessa við. Fyrir
því leitið fyrst Guðs ríkis og hans réttlætis, og mun yður allt þetta til
leggjast. Og fyrir því skulu þér eigi önn ala annars morguns af því að
morgundagur mun kvíða fyrir sjálfum sér bera. Hverjum degi nægir sín óværð.

Sjöundi kapítuli
Eigi skulu þér dæma svo að þér verðið eigi dæmdir. Því að með hverjum dómi þér
dæmið, munu þér dæmdir verða, og með hverri mælingu þér mælið, mun yður
endurmælt verða. En hvað sér þú ögn í auga bróður þíns, og að þeim vagli, sem
er í sjálfs þíns auga, gáir þú ekki? Eða hverninn dirfist þú að segja bróður
þínum: Bróðir, leyf að eg dragi út ögnina af auga þínu? Og sjá, að vagl er þó
í sjálfs þíns auga. Þú hræsnari, drag fyrst út vaglinn af þínu auga, og gef þá
gætur að, að þú fáir út dregið ögnina af þíns bróðurs auga. Eigi skulu
þér gefa hundum hvað heilagt er, og varpið eigi heldur perlum yðar fyrir svín
svo að eigi troði þau þær með fótum sér og að snúist þau og yður í sundur
slíti.

Biðjið, og mun yður gefast, leitið, og munu þér finna, knýið á, og mun fyrir
yður upplokið. Því að hver eð biður, hann öðlast, hver eð leitar, hann finnur,
og fyrir þeim, eð á knýr, mun upplokið. Eða hver er þann mann af yður, sá, ef
sonurinn biður hann um brauð, að hann bjóði honum stein? Elligar, ef hann
biður um fisk, að hann bjóði honum þá höggorm. Því ef þér, sem þó eru vondir,
kunnið að gefa góðar gjafir sonum yðar, miklu meir mun yðar faðir, sá á himnum
er, gefa þeim gott er hann biðja. Því allt hvað þér viljið mennirnir gjöri
yður, það skulu þér og þeim gjöra. Því að þetta er lögmálið og spámennirnir.

Gangið inn um hið þröngva hlið. Því að það hlið er vítt, og sá vegur er
breiður sem leiðir til fortöpunar, og þeir eru margir sem á honum reika. Og
það port er þröngt, og sá vegur er mjór sem til lífs leiðir, og þeir eru fáir
er hann rata.

Vaktið yður fyrir falsspámönnum sem til yðar koma í klæðum sauðanna, en innra
eru þeir glefsandi vargar. Af ávöxtum þeirra megi þér þá kenna. Verða nokkuð
vínber saman lesin af þyrnum elligar fíkjur af þistlum? Svo man hvert gott tré
gjöra góðan ávöxt, en hvert vont tré vondan ávöxt. Gott tré getur eigi fært
vondan ávöxt, og eigi heldur getur vont tré fært góðan ávöxt. Og hvert það
tré, sem eigi færir góðan ávöxt, mun afhöggvið verða og í eld kastast. Fyrir
því megi þér af þeirra ávöxtum þá kenna.

Þeir munu eigi allir, sem til mín segja: Herra, herra, - innganga í Guðs ríki,
heldur þeir sem gjöra vilja míns himneska föðurs. Margir munu til mín segja á
þeim degi: Herra, herra, höfum vér eigi spáð í þínu nafni, höfu vær og eigi í
þínu nafni djöfla út rekið? Og í þínu nafni gjörðu vær mörg kraftaverk. Og eg
mun þá játa þeim að aldri þekkta eg yður. Farið frá mér allir illgjörðarmenn.*

Fyrir því, hver hann heyrir þessi mín orð og gjörir þau, þann mun eg
líkja þeim vitrum manni sem byggði upp sitt hús yfir hellustein. Og er
hríðviðri gjörði og vatsflóðið kom og vindar blésu og dundu að húsinu, og
húsið féll eigi að heldur því að það var grundvallað yfir helluna. Og hver
hann heyrir þessi mín orð og gjörir þau eigi, hann er líkur þeim fávísa manni
sem upp byggði sitt hús á sandi. Og er þeysidögg gjörði og vatsflóð kom og
vindar blésu og dundu að því húsi, og það hrapaði, og þess hrapan varð mikil.

Og það skeði þá Jesús hafði lyktað þessa sína ræðu að fólkinu ægði hans
kenning því að hans predikan var voldug og eigi líka sem hinna skriftlærðra og
faríseis.

[Áttandi] kapítuli
En er Jesús gekk ofan af fjallinu, fylgdi honum margt fólk eftir. Og sjá, að
líkþrár maður kom, tilbað hann og sagði: Herra, ef þú vilt, getur þú mig
hreinsað. Og Jesús útrétti höndina, snart hann og sagði: Eg vil, vert hreinn.
Og jafnsnart varð hans líkþrá hrein. Og Jesús sagði til hans: Sjá til að þú
segir það eigi neinum, heldur far þú og sýn þig kennimanninum og oppra þína
gáfu, þá er Móses bauð, til vitnisburðar yfir þeim.*

En þá Jesús gekk inn í Kapernaum, kom til hans hundraðshöfðingi nokkur,
biðjandi hann og sagði: Herra, þjón minn liggur kveisusjúkur heima og kvelst
þunglega. Jesús sagði til hans: Eg vil koma og lækna hann. Höfðinginn svaraði
og sagði: Lávarður, eg em eigi verðugur að þú gangir inn undir mitt þak,
heldur seg þú eitt orð, og mun minn þjón heilbrigður verða. Því að eg em maður
höfðingjaskapnum undirgefinn, hafandi undir mér hernaðarsveina, og nær eg segi
þessum: Far, fer hann, og öðrum: Kom þú, og hann kemur, og þræli mínum: Gjör
þetta, og hann gjörir það. En þá Jesús heyrði það, undraðist hann og sagði til
þeirra er honum eftir fylgdu: Sannlega segi eg yður að slíka trú hefi
eg eigi fundið í Írael. En eg segi yður það margir munu koma af austri og af
vestri og sitja með Abraham, Ísak og Jakob í himnaríki, en ríkisins synir
verða út reknir í yðstu myrkur þar sem vera mun óp og tannagnístran. Og Jesús
sagði til höfðingjans: Gakk héðan, verði þér eftir því þú trúðir. Og hans þjón
varð heill á þeirri sömu stundu.*

Og þá Jesús kom í hús Péturs, leit hann að móðir konu hans lá haldin í köldu.
Hann tók um hönd hennar, og kaldan forlét hana. Hún stóð upp og þjónaði honum.

En er kvelda tók, færðu þeir marga djöfulóða til hans, og hann rak andana út
með orðinu og læknaði þá alla er krankir voru svo að uppfylltist hvað sagt er
fyrir Esaiam spámann: Hann hefir vor meinlæti upp á sig tekið, og vorar sóttir
hefir hann borið.*

En Jesús leit margt fólk kringum sig; bauð hann sínum lærisveinum að þeir færi
yfir um hinumegin þess sjávar. Sé, og einn skrif lærður gekk að og sagði til
hans: Meistari, eg vil fylgja þér hvert þú fer. Jesús sagði til hans: Refar
hafa holur og fuglar loftsins hreiður, en mannsins son hefir eigi hvar hann
sitt höfuð að hneigi. En annar af hans lærisveinum sagði til hans: Lávarður,
lofa mér fyrst að fara og greftra föður minn. Jesús sagði til hans: Fylg þú
mér eftir, og lát þá dauðu greftra sína hina dauðu.

Og er hann sté á skip, fylgdu hans lærisveinar honum eftir. Og sjá, að mikill
ókyrrleiki gjörðist í sjónum svo að skipið huldist bylgjum. En hann svaf. Og
hans lærisveinar gengu að honum og vöktu hann upp og sögðu: Herra, hjálpa þú
oss, vær forgöngum. Hvað hræðist þér, lítiltrúaðir? Hann reis þá upp og
hastaði á vindinn og sjóinn, og þá varð logn mikið. En mennirnir undruðust og
sögðu: Hvílíkur er þessi? Því að vindur og sjór eru honum hlýðnir.*

Og er Jesús kom yfir um sjóinn í byggðir Gergesenimanna, hlupu tveir
djöfulóðir í móti honum, komandi úr leiðum framliðinna, þeir eð mjög voru
ólmir svo að enginn mátti um þann veg fara. Og sjá, að þeir kölluðu og sögðu:
Hvað höfu vær með þig, þú Jesús Guðs sonur? Komtu hingað að kvelja oss
áður tími er til? En þar var langt í burt frá þeim hjörð margra svína í gæslu.
Djöflarnir báðu hann og sögðu: Ef þú rekur oss út héðan, þá leyf oss að fara í
svínahjörðina. Og hann sagði til þeirra: Fari þér. En þeir fóru út og hlupu í
svínin, og sjá, að öll svínahjörðin fleygði sér með ös mikilli í sjóinn, og
þau drekktust í vatninu. En hirðarnir flýðu og komu í borgina, kunngjörðu allt
þetta og hvað þeim djöfulóðum hafði veist. Og sjá, að allur borgarmúgur gekk
út í mót Jesú, og er þeir sáu hann, báðu þeir hann burt fara af sínum
landamerkjum.

Níundi kapítuli
Og er Jesús sté á skip, fór hann yfir um aftur og kom í sína borg. Og sjá, að
þeir færðu til hans iktsjúkan mann, sá er í sæng lá. En sem Jesús leit þeirra
trú, sagði hann til hins iktsjúka: Þínar syndir eru þér fyrirgefnar. Og sjá,
að nokkrir af skriftlærðum sögðu með sjálfum sér: Þessi guðlastar. Og sem
Jesús sá þeirra hugsanir, sagði hann: Hvar fyrir hugsi þér svo vont í yðrum
hjörtum? Hvort er auðveldara að segja: Þér eru þínar syndir fyrirgefnar, eða
að segja: Statt upp og gakk? En svo að þér vitið það er mannsins son hefir
makt á jörðu syndir að fyrirgefa, - þá sagði hann til hins iktsjúka: Statt
upp, tak ílegu þína og gakk í þitt hús. Og hann stóð upp og fór í sitt hús. En
þá fólkið sá þetta, undraðist það og prísaði Guð, sá er þvílíka makt hafði
mönnum gefið.*

Og er Jesús gekk þaðan, sá hann mann sitja í tollbúðinni, Matteum að nafni, og
sagði til hans: Fylg þú mér. Og hann stóð upp og fylgdi honum eftir. Og það
skeði er hann sat til borðs í húsinu, sjá, að margir tollheimtumenn og
bersyndarar komu og settu sig til borðs með Jesú og hans lærisveinum. Og er
farísei sáu það, sögðu þeir til hans lærisveina: Því etur yðar meistari með
tollheimturum og glæpamönnum? En þá Jesús heyrði það, sagði hann til þeirra:
Megendur hafa eigi læknarans þörf, heldur þeir sem vanmegna eru. En
fari þér og nemið hvað það er (að miskunn hefi eg þókknan og eigi að offri).
Því að eigi kom eg að kalla réttláta, heldur synduga til iðranar.*

Þá gengu Jóhannis lærisveinar til hans og sögðu: Hvar fyrir föstu vér og
farísei svo tíðum, en þínir lærisveinar fasta eigi? Jesús sagði til þeirra:
Eigi mega brúðgumabörnin þvingan líða svo lengi sem brúðguminn er með þeim En
þeir dagar munu koma eð brúðguminn mun frá þeim takast, og þá munu þeir fasta.
Enginn setur bót af nýju klæði á gamalt fat því að bótin gliðnar frá fatinu
aftur, og verða svo slitin verri. Og eigi láta þeir nýtt vín í forna
leðurbelgi, annars sprengjast belgirnir, og vínið spillist, og belgirnir
fordjarfast, heldur láta þeir nýtt vín í nýja belgi, og verði svo bæði samt
forvarað.

Og sem hann var þetta að tala við þá, sjá, að foringi nokkur gekk að og kraup
fyrir honum niður og sagði: Herra, dóttir mín er ný sáluð; því kom og legg
þína hönd yfir hana, og mun hún lifna. Jesús stóð upp og fylgdi honum eftir og
svo hans lærisveinar. Og sjá, að kona, hver eð í tólf ár hafði blóðfall haft,
gekk á bak til við hann og snerti fald hans klæða. Því að hún sagði með
sjálfri sér: Ef eg mætta aðeins snerta hans klæðnað, munda eg heil verða. En
Jesús snerist við, leit á hana og sagði: Vert glöð dóttir, þín trúa gjörði þig
hólpna. Og konan varð heil á þeirri sömu stundu.

Og er Jesús kom í foringjans hús og sá spilmennina og ys fólksins, sagði hann
til þeirra: Farið frá. Því að stúlkan er eigi dauð, heldur sefur hún. Og þeir
dáruðu hann. En er fólkið var út drifið, gekk hann þar inn og greip um hönd
hennar, og stúlkan stóð upp. Og þetta rykti barst út um allt það sama land.*

Og er Jesús gekk burt þaðan, fylgdu honum eftir tveir menn blindir, þeir eð
kölluðu og sögðu: Ó, þú sonur Davíðs, miskunna oss. En er hann kom inn í
húsið, gengu hinir blindu til hans. Jesús sagði til þeirra: Trúi þér að eg
kunni að gjöra yður þetta? Þeir sögðu til hans: Að vísu, lávarður. Þá snart
hann þeirra augu og sagði: Verði yður eftir trú ykkari. Og þeirra augu
lukust upp. Og Jesús ógnaði þeim og sagði: Sjáið til að það viti eigi nokkur.
En er þeir gengu burt þaðan, báru þeir hans rykti út um allt það land.

En þá þessir voru út gengnir, sjá, höfðu þeir til hans þann mann sem dumbi var
og djöfulóði. Og að út reknum djöflinum talaði hinn mállausi. Og fólkið
undraðist það og sagði: Aldri hefir slíkt séð verið í Írael. En farísei tóku
að segja það hann ræki djöful út fyrir djöflahöfðingjann.

Og Jesús gekk um kring í öllum borgum og kauptúnum, kennandi í þeirra og [sic]
samkunduhúsum, predikaði evangelium ríkisins og læknaði allar sóttir og öll
krankdæmi með fólkinu. Og er hann leit fólkið, sá hann aumur á því, því að
þeir voru hungurmorða vorðnir og tvístraðir sem þeir sauðir er öngvan hirði
hafa. Hann sagði þá til sinna lærisveina: Að sönnu er kornskeran mikil, en
verkmennirnir fáir. Fyrir því biðjið herrann kornskerunnar að hann sendi
verkmenn í sína kornskeru.

Tíundi kapítuli
Og hann kallaði tólf sína lærisveina til sín og gaf þeim makt yfir óhreina
anda að þeir ræki þá út og að þeir læknuðu alls kyns sóttir og öll meinlæti.

En þeirra tólf postulanna nöfn eru þessi: Fyrstur er Símon, sá er kallaðist
Pétur, og Andrés bróðir hans, Jakob, son Sebedei, og Jóhannes hans bróðir,
Filippus, Bartólómeus, Tómas og Matteus tollheimtari og Jakob Alfeison,
%Lebbeus er að viðurnefni hét Taddeus, Símon Kananeus og Júdas Skariot sá er
forréð hann.

Þessa tólf út sendi Jesús, bjóðandi þeim og sagði: Farið eigi á götu heiðinnar
þjóðar og gangið eigi inn í borgir samverskra manna, heldur gangið til þeirra
fortapaðra sauða af húsi Íraels. En farið út, predikið og segið það himnaríki
tekur að nálgast. Læknið sjúka, hreinsið líkþráa, uppvekið dauða, út
rekið djöfla. Fyrir ekkert hafi þér það fengið, gefið það og út fyrir ekkert.
Þér skuluð eigi eignast gull eður silfur né peninga hafa í lindum yðar né
tösku til vegar og eigi tvo kyrtla, engin skóklæði, öngvan staf. Því að verður
er verkmaðurinn sinnar fæðu.

En í hverja borg eður kauptún þér inn gangið, spyrjið að hver í henni verðugur
sé, og þar hjá þeim sama blífið þar til þér farið burtu þaðan.

En nær þér inn gangið í húsið, heilsið því, og ef það sama hús er þess
verðugt, mun yðar friður koma yfir það, en ef það er þess eigi verðugt, mun
yðar friður til yðar aftur hverfa.

Og hver hann meðtekur yður eigi og eigi heyrir yðvarri ræðu, gangið út af því
húsi eða borg og hristið duftið af fötum yðrum. Sannlega segi eg yður að
bærilegra mun verða landinu Sódóme og Gómorre á dómsdegi, heldur en þeirri
sömu borg.

Sjáið, eg sendi yður svo sem sauði í millum varga. Fyrir því verið forsjálir
svo sem höggormar og einfaldir sem dúfur. En varið yður við þeim mönnum; því
að þeir munu ofurselja yður fyrir sín ráðhús, og í sínum samkunduhúsum munu
þeir yður strýkja. Þér munuð leiddir verða fyrir kónga og landshöfðingja til
vitnis yfir þá og fyrir heiðinn lýð.

En nær eð þeir framselja yður, verið eigi hugsjúkir fyrir hverninn eða hvað
þér skuluð tala; því að það mun yður á þeirri stundu gefið verða hvað þér
eigið að tala. Því að þér eruð eigi þeir sem tala, heldur andi yðvars föðurs
sá er talar fyrir yður.

En bróðir mun selja bróður í dauða og faðir soninn. Og niðjarnir munu upp rísa
í móti foreldrunum og þeim fjörræði veita. Og þér verðið að hatri hafðir af
öllum mönnum fyrir míns nafns sakir. En hver hann er staðfastur allt til enda,
sá mun hólpinn verða.*

En nær þeir ofsækja yður í þeirri borg, flýið í aðra. Sannlega segi eg yður að
þér munuð eigi fullkomnað geta borgirnar í Írael þar til að mannsins sonur
hann kemur. Eigi er lærisveinninn yfir meistaranum og ekki þjóninn yfir
sínum herra. Nægist lærisveininum að hann sé svo sem hans meistari og þjóninum
sem hans herra. Ef þeir hafa húsföðurinn Beelsebúb kallað, hve miklum mun meir
munu þeir þá hans heimamenn svo kalla? Af því óttist þá eigi.

Því að ekkert er svo hulið að eigi verði augljóst og eigi svo leynt að ei
vitist. Hvað eg segi yður í myrkri, það talið í ljósi, og hvað þér heyrið í
eyra, það predikið á ræfrum.

Hræðist eigi þá sem líkamann aflífa og sálina geta eigi líflátið, heldur
hræðist þann framar sem sálu og líkama getur tortýnt til helvítis. Kaupast
eigi tveir skógarþrestir fyrir pening? Og eigi fellur einn af þeim á jörð án
yðvars föðurs vild. Svo eru einninn öll yðar höfuðhár talin. Fyrir því óttist
eigi, þér eruð mörgum skógarþröstum betri.

Fyrir því hver hann meðkennir mig fyrir mönnum, þann mun eg meðkenna fyrir
mínum föður sem á himnum er. En hver hann afneitar mig fyrir mönnum, þeim mun
eg afneita fyrir mínum föður sem á himnum er.

Þér skuluð eigi meina að eg sé kominn frið að senda á jörðina. Eigi kom eg
frið að senda heldur sverð. Því að eg em kominn að ýfa manninn í móti föður
sínum og dótturina í gegn móður sinni og sonarkonuna í gegn móður manns síns.
Og mannsins óvinir eru hans eigin hjú.

Hver hann elskar föður og móður meir en mig, sá er mín eigi verðugur, og hver
hann elskar son eður dóttir yfir mig, sá er mín eigi verðugur. Og hver hann
tekur eigi sinn kross á sig og fylgi mér eftir, sá er mín eigi verðugur. Hver
eð finnur sitt líf, sá mun týna því, og hver sínu lífi týnir minna vegna, hann
mun það finna.

Hver hann meðtekur yður, sá meðtekur mig, og hver mig meðtekur, hann meðtekur
þann sem mig sendi. Hver hann meðtekur spámann í spámanns nafni, sá fær
spámanns laun, og hver hann meðtekur réttlátan í réttláts nafni, sá fær
réttláts laun. Og hver hann gefur einum af þessum vesalingum kaldan vatsbikar
að drekka í lærisveins nafni, sannlega segi eg yður að eigi missir
hann sín verðlaun.

Ellifti kapítuli
Og það skeði er Jesús hafði lyktað þessar boðanir til sinna tólf lærisveina,
gekk hann þaðan að kenna og predika í þeirra borgum.

En þá Jóhannes heyrði í fjötrunum verk Krists, sendi hann tvo af sínum
lærisveinum og lét segja honum: Ertu sá sem koma mun eða eigu vér annars að
bíða? Jesús svaraði og sagði til þeirra: Fari þér og kunngjörið Jóhanni aftur
hvað þér sjáið og heyrið: Blindir sjá, haltir ganga, líkþráir hreinsast,
daufir heyra, dauðir upprísa, og fátækum verða guðsspjöllin boðuð. Og sæll er
sá sem eigi hneykslar sig á mér.

En að þeim burtgengnum hóf Jesús að segja til fólksins af Jóhanni: Hvað fóruð
þér á eyðimörk að sjá? Vildu þér sjá reyr vindi skekinn? Eða hvað fóru þér út
að sjá? Vildu þér sjá mjúkklæddan? Sjáið, þeir eð mjúkan klæðnað bera, eru í
kóngahúsum. Eða hvað fóru þér út að sjá? Vildu þér spámann sjá? Eg segi yður
fyrir sann, þann meiri er en nokkur spámann, því að þessi er, af hverjum
skrifað er: Sjá, eg sendi minn engil fyrir þínu augliti, sá er þinn veg skal
tilreiða fyrir þér.*

Sannlega segi eg yður. Á meðal þeirra, sem af konum eru fæddir, er eigi annar
upp um kominn sá meiri sé en Jón baptista. En hann, sem minnstur er í
himnaríki, er honum meiri. En í frá dögum Jóhannis baptista allt til þess nú
er komið, þolir himnaríki ofurefli, og þeir sem ofureflið gjöra, hrifsa það
til sín. Því að allir spámenn og lögmálið spáðu til Jóhannis. Ef þér viljið
það meðtaka, þá er hann Elías sá er koma skal. Hver eyru hefir að heyra, hann
heyri.*

En hverju skal eg þessari kynslóð forlíkja? Lík er hún þeim börnum sem sátu á
torgi, hver eð kölluðu til sinna líka og sögðu: Vær höfum yður í pípur blásið,
og þér vilduð eigi dansa, vær þuldum yður vorar raunir, og þér grétuð
eigi. Jóhannes er kominn, át eigi og drakk eigi, og þeir segja hann hafi
djöful. Mannsins son er kominn, át og drakk, og þeir segja: Sjáið ofátsmanninn
og vínsvelgjarann, vininn tollheimtumanna og syndugra. Og spekin hlýtur svo að
réttlætast láta af sínum niðjum.

Þá tók hann að formæla borgunum, í hverjum gjörð voru flest hans kraftaverk og
höfðu þó eigi betrað sig. Vei þér, Korasin. Vei þér, Betsaida. Því að ef í
Týro og Sídon hefði gjörst þau kraftaverk sem í yður hafa gjörst, hefði þeir
forðum í sekk og ösku iðran gjört. En þó segi eg yður að Týro og Sídon mun
bærilegra vera á dómsdegi heldur en yður. Og þú Kapernaum, sem allt til himins
ert upp hafin, munt niður þrykkjast allt til helvítis. Því að ef í Sódóma
hefði þau kraftaverk gjörst sem í þér hafa gjörð verin, kann vera að þær hefði
staðið allt til þessa dags. En þó segi eg yður það að bærilegra mun vera landi
Sódómu á dómadegi en þér.*

Á þeim sama tíma andsvaraði Jesús og sagði: Eg prísa þig faðir, herra himins
og jarðar, að þú duldir þetta fyrir spekingum og forvitringum og opinberaðir
það smælingjum. Að sönnu, faðir, því að svo var það þekkt fyrir þér. Allir
hlutir eru mér ofurgefnir af mínum föður, og enginn kennir soninn nema
faðirinn, og enginn kennir föðurinn nema sonurinn, og hverjum eð sonurinn vill
það opinbera.

Komið til mín allir þér sem erfiði drýgið og þunga eruð hlaðnir, og eg mun
endurnæra yður. Takið á yður mitt ok og lærið af mér því að eg em hógvær og af
hjarta lítillátur, og munu þér hvíld finna sálum yðrum. Því að mitt ok er sætt
og minn þungi er léttur.*

Tólfti kapítuli
Á þeim tíma gekk Jesús um kornsæði á þvottdegi. Og hans lærisveinar voru
hungraðir, tóku að tína axin af og að eta. En er farísei sáu það, sögðu þeir
til hans: Sjá, þínir lærisveinar gjöra hvað þeim leyfist eigi á
þvottdögum að gjöra. En hann sagði til þeirra: Hafi þér eigi lesið hvað Davíð
gjörði nær hann og þá, er með honum voru, hungraði, hverninn eð hann gekk inn
í Guðs hús og át þau fórnunarbrauð, hver honum leyfðust eigi að eta né heldur
þeim sem með honum voru nema einum saman kennimönnum? Eða hafi þér eigi lesið
það kennimennirnir á þvottdögum í musterinu brjóta þvottdaginn og eru þó án
sakar? En eg segi yður að sá er hér sem musterinu er meiri. En ef þér vissuð
hvað það væri (að miskunn hefi eg þókknan og eigi að offri), hefði þér aldrei
saklausa fordæmt. Því mannsins son er herra, einninn þvottdagsins.*

Og er hann gekk burt þaðan, kom hann í þeirra samkunduhús. Og sjá, að maður
var þar sá er hafði visnaða hönd. Og þeir spurðu hann að og sögðu: Er eigi
leyfilegt að lækna á þvottdögum? -svo að þeir gætu áklagað hann. En hann sagði
til þeirra: Hver maður er sá af yður sem hefir einn sauð, og ef hann fellur á
þvottdögum í gryfju, grípur hann eigi hann og upp dregur? Hve miklu meir er
maðurinn sauðnum betri? Fyrir því leyfist á þvottdögum gott að gjöra. Þá sagði
hann til mannsins: Rétt út hönd þína. Og hann rétti hana út, og hún varð heil
sem hin önnur.*

En farísei gengu út og tóku að hafa ráðagjörðir í móti honum hverninn þeir
mættu honum helst fyrirfara. En er Jesús fornam það, veik hann þaðan. Honum
fylgdi og margt fólk eftir, og þá alla læknaði hann og bannaði þeim að þeir
gjörði hann eigi opinskáran svo það uppfylltist hvað sagt er fyrir Esaiam
spámann er segir: Sjáið þjón minn, hvern eg útvalda og minn elskulegan, á
hverjum sála mín hefir þókknan. Yfir hann mun eg anda minn setja, og sá skal
heiðnum dóminn kunngjöra. Eigi mun hann kífa né kalla, og eigi man nokkur
heyra hans kall á strætum. Marinn reyr man hann eigi sundur mylja og reykjandi
hör eigi út slökkva þar til hann út drífur dóm til sigranar. Og heiðnir munu á
hans nafn vona.*

Þá varð til hans hafður djöfulóða maður sá er blindur var og mállaus. Og þann
læknaði hann svo að hinn dumbi og blindi talaði og sá. Allt fólkið
óttaðist og sagði: Er þessi eigi sonur Davíðs? En er farísei heyrðu það, sögðu
þeir: Eigi rekur þessi djöfla út nema fyrir Beelsebúb djöflahöfðingja.

En Jesús fornam þeirra hugsanir og sagði til þeirra: Hvert ríki í sjálfu sér
sundurþykkt man eyðast, og hver borg eður hús, sem misþykk er í sjálfri sér,
fær eigi staðið. Og ef andskotinn rekur andskotann út, þá er hann sundurþykkur
í móti sjálfum sér. Hverninn fær hans ríki þá staðið? Og ef eg út rek djöfla
fyrir Beelsebúb, fyrir hvern verða þeir þá af yðrum sonum útreknir? Af því
verða þeir yðrir dómendur. En ef eg út rek djöfla með Guðs anda, þá er þó Guðs
ríki til yðar komið.

Eða hverninn fær nokkur inn gengið í öflugs hús og hans borðbúnað í burt
gripið nema hann bindi áður hinn öfluga og ræni þá hans hús? Hver hann er eigi
með mér, sá er í móti mér, og hver eigi með mér safnar, sá sundur dreifir.
Fyrir því segi eg yður: Öll synd og lastanir verða mönnum fyrirgefnar, en
löstun í mót andanum fyrirgefst eigi. Og hver hann talar nokkurt orð í móti
mannsins syni, honum mun fyrirgefast, en hver eð talar nokkurt orð í móti
helgum anda, honum mun hvorki fyrirgefast í þessum heimi né öðrum.

Annaðhvort setjið gott tré, og mun ávöxturinn góður, elligar setjið vont tré,
og mun ávöxturinn vondur. Því að af ávextinum þekkist tréið. Þér nöðru kyn,
hverninn megi þér gott mæla á meðan þér eruð sjálfir vondir? Því að munnur
mælir af gnægð hjartans. Góður maður fram flytur gott af góðum sjóð síns
hjarta, en vondur maður af vondum sjóð síns hjarta fram flytur vont. En eg
segi yður að af hverju því fáfengu orði, það sem mennirnir tala, munu þeir
reikningsskap af gjalda á dómsdegi. Því að af þínum orðum muntu réttlætast, og
af þínum orðum muntu fordæmast.*

Þá svöruðu honum nokkrir út af skriftlærðum og faríseis og sögðu: Meistari,
vér vildum teikn af þér sjá. Hann svaraði og sagði til þeirra: Þetta vonda
og hórunarslekti leitar teikns, og því mun eigi teikn gefast nema teikn
Jóna spámanns. Svo sem Jónas var í kviði hvalsins þrjá daga og þrjár nætur,
svo mun mannsins son vera í fylgsni jarðar þrjá daga og þrjár nætur. Menn
Níníveborgar munu upp rísa á efsta dómi með þessari kynslóð og munu hana
fordæma því að þeir gjörðu iðran eftir predikan Jónas, og sjá, hér er meir en
Jónas. Drottningin af suðri mun upprísa á efsta dómi með þessari kynslóð og
mun hana fordæma því hún kom af endimörkum jarðar að heyra speki Salamonis, og
sjá, hér er meir en Salamon.

En nær óhreinn andi fer út af manninum, reikar hann um þurrlendur, leitandi
hvíldar og finnur eigi. Þá segir hann: Aftur mun eg snúa í mitt hús, þaðan eg
fór út. Og nær hann kemur, finnur hann það tómt, sóplimum hreinsað og fágað.
Þá fer hann og tekur sjö aðra anda með sér, þeir eð verri eru en sjálfur hann.
Og nær þeir eru inn komnir, byggja þeir þar, og verður þá þess manns hið
síðara verra hinu fyrra. Svo mun og ske þessa vondu kynslóð.

Sem hann var enn þetta að tala til fólksins, sjá, að móðir hans og bræður
stóðu þar fyrir utan og sóktu að tala við hann. En nokkur sagði til hans: Sjá,
að móðir þín og bræður þínir standa úti og vilja þig finna. En hann svaraði og
sagði til þess sem til hans talaði: Hver er mín móðir og hverjir eru mínir
bræður? Og hann rétti út sína hönd yfir sína lærisveina og sagði: Sjáið, mína
móður og mína bræður. Því að hver hann gjörir míns föðurs vilja, þess á himnum
er, sá sami er minn bróðir, systir og móðir.

Þrettándi kapítuli
Á þeim sama degi gekk Jesús út af húsinu og sat við sjóinn. Og margt fólk
safnaðist að honum svo hann sté á skip, setti sig, og allt fólkið stóð í
fjörunni. Og hann talaði margt til þeirra í eftirlíkingum og sagði: Sá er
sáði, gekk út að sá sínu sæði, og þá hann sáði, féll sumt við veginn,
og fuglar komu og átu það. En sumt féll í grýtta jörð hvar það hafði eigi
mikla jörð og rann fljótlega upp því að það hafði eigi jarðardýpi. En sem
sólin rann upp, skrældist það, og af því að það hafði eigi rót neina visnaði
það. En sumt féll á millum þyrna, og þyrnarnir spruttu upp og kæfðu það. En
sumt féll í góða jörð og færðu ávöxt, sumt hundraðfaldan, sumt sextugfaldan,
sumt þrítugfaldan. Hver eyru hefir að heyra, sá heyri.

Og lærisveinarnir gengu til hans og sögðu: Fyrir hví talar þú til þeirra í
eftirlíkingum? Hann svaraði og sagði: Yður er unnt að vita leynda dóma
himnaríkis, en þeim er það eigi veitt. Því að hver eð hefur, honum mun gefast
svo hann gnóg hafi, en sá er eigi hefur, af honum mun og takast það hann
hefir. Fyrir því tala eg til þeirra í eftirlíkingum að með sjáanda augum sjái
þeir eigi og heyranda eyrum heyri þeir eigi því að þeir skilja það eigi. Svo
að á þeim uppfylltist spádómur Esaia er hann segir: Eyrunum munu þér heyra, og
þó munu þér það eigi skilja, og með sjáandi augum munu þér sjá og eigi skynjað
geta. Því að þessa fólks hjarta er forharðnað, og þeirra eyru eru þungheyrð og
augu þeirra saman lukt svo að þeir eigi með augum sjái og eyrum heyri né með
hjartanu skilji til að leiðrétta sig svo að eg lækni þá.

En sæl eru yðar augu það er þau sjá og yðar eyru það er þau heyra. Sannlega
segi eg yður það margir spámenn og réttlátir fýstust að sjá hvað þér sjáið og
hafa það eigi séð og að heyra hvað þér heyrið og hafa það eigi heyrt. Af því
heyrið þessa eftirlíking sæðarans: Þá er nokkur heyrir orðið ríkisins og
undirstendur eigi, kemur hinn vondi og hrifsar burt hvað sáð er í hans hjarta.
Þetta er það hvað við veginn er sáð. En sá sem í grýtta jörð er sáður, er sá,
hver orðið heyrir og fljótlega af fagnaði meðtekur það, en hann hefir eigi rót
í sér, heldur er hann fráhverfur. Nær eð hrellingar og ofsóknir hefjast fyrir
orðsins sakir, skammfyllist hann jafnskjótt. En hann á millum þyrna er sáður,
er hann sem heyrir orðið, og áhyggja þessarar veraldar og fláttskapur
fédráttar kefur orðið og verður svo án ávaxtar. En sá í góða jörð er
sáður, er hann sem heyrir orðið og undirstendur það og færir ávöxt, sumir
hundraðfaldan, sumir sextugfaldan, sumir þrítugfaldan.

Aðra eftirlíking lagði hann þeim fyrir og sagði: Himnaríki er líkt þeim manni,
sá er sáði góðu sæði í akur sinn. En þá menn sváfu, kom hans óvin og sáði
illgresi með í bland hveitið og fór í burt. En er grasið spratt upp og bar
ávöxt, þá auglýstist og illgresið. En þénararnir gengu til húsföðursins og
sögðu: Lávarður, sáðir þú eigi góðu sæði í akur þinn? Hvaðan kemur honum þá
illgresið? Og hann sagði til þeirra: Það hefir fjandmaður gjört. Þjónarnir
sögðu þá: Viltu að vær förum og útlesum það? Hann sagði: Nei, svo að þér
upprætið eigi hveitið undir eins. Nær þér útlesið illgresið, látið
hvorttveggja vaxa allt til kornskurðar. Og á kornskerutíma skal eg segja til
kornskurðarmanna: Lesið fyrst illgresið saman og bindið það í smá byndini til
brennslu, en hveitinu saman safnið í mína kornhlöðu.*

Aðra eftirlíking lagði hann enn fram fyrir þá og sagði: Himnaríki er líkt
mustarðskorni, það maður tók og sáði í akur sinn, hvað eð minnst er allra
sæða. En nær það sprettur upp, er það stærst allra kálgrasa og verður það tré
að fuglar loftsins koma og byggja undir þess kvistum.

Enn aðra eftirlíking talaði hann til þeirra: Líkt er himnaríki súrdeigi, það
kona tók og faldi í þrimur mælum mjöls þar til að það sýrðist allt til sama.

Þetta allt talaði Jesús í eftirlíkingum til fólksins, og fyrir utan
eftirlíkingar talaði hann eigi til þeirra svo að uppfylltist hvað sagt er
fyrir spámanninn, þann er segir: Munn minn mun eg upplúka í eftirlíkingum, og
leyndan dóm mun eg útmæla af upphafi veraldar.

Þá lét Jesús fólkið frá sér og kom inn í húsið. Og hans lærisveinar gengu til
hans og sögðu: Kenn þú oss líkingina illgresisakursins. Jesús svaraði og sagði
til þeirra: Hann sem sár góðu sæði er mannsins sonur, en akurinn er heimurinn,
góða sæðið eru þeir ríkisins synir, en illgresið eru illskunnar synir.
En óvinurinn, sá er sáði því, er djöfullinn. En kornskerutíminn er ending
þessarar veraldar, kornskurðarmennirnir eru englarnir. Því líka sem nú verður
illgresið útlesið og eldi brennt, svo man og ske í enda þessarar veraldar. Því
að mannsins son mun út senda sína engla, og þeir munu saman lesa af hans ríki
öll hneyksli og þeim er rangindi gjöra, og þeir munu svo kasta þeim í eldsins
ofn. Þar man vera grátur og tannagnístran. En þá munu réttlátir ljóma sem sól
í ríki föðurs þeirra. Hver eyru hefir að heyra, hann heyri.

Og enn þá er himnaríki líkt fólgnum fjársjóð á akri, hvern eð maður fann og
faldi hann. Og af þeim fagnaði, er hann hafði yfir honum, gekk hann burt og
seldi allt hvað hann hafði og keypti þann sama akur.

Og enn aftur er himnaríki líkt þeim kaupmanni er góðrar perlu leitaði. Og þá
hann fann eina forkostulega perlu, fór hann til og seldi allt hvað hann hafði
og keypti þá sömu. Og enn aftur er himnaríki líkt neti því sem í sjó er kastað
og með hverju af öllu fiska kyni dregið verður. En nær það er fullt, draga
þeir það að landi, sitja síðan og saman lesa hina góðu í keröld, en vondum
snara þeir út. Svo man og ske í enda veraldar að englar munu út fara og hina
vondu mitt frá réttlátum skilja, og þeim munu þeir kasta í eldsins ofn, hvar
vera man óp og tannagnístran.

Og Jesús sagði til þeirra: Hafi þér allt þetta undirstaðið? Þeir sögðu:
Einninn herra. Þá sagði hann: Fyrir því, hver sá skriftlærður sem til
himnaríkis menntaður er, hann líkist þeim húsföður sem framber af sínum
thesaur %nýtt og gamalt.*

Og það skeði þá Jesús hafði lyktað þessar eftirlíkingar að hann gekk þaðan og
kom til sinnar fósturjarðar og kenndi þeim í þeirra samkunduhúsum svo að þeim
grúaði og sögðu: Hvaðan kemur þessum slík speki og kraftar? Er þessi eigi
timbursmiðsins son? Heitir hans móðir ekki María og bræður hans Jakob og
Jósef, Símon og Júda? Og eru hans systur eigi hér hjá oss? Hvaðan kemur þessum
allt þetta? Og svo skammfylltust þeir við hann. En Jesús svaraði og
sagði til þeirra: Spámaður er eigi án vegsemda nema á sinni fósturjörð og í
sínu húsi. Og eigi gjörði hann þar mörg kraftaverk fyrir sakir vantrúar
þeirra.

Fjórtándi kapítuli
Á þeim tíma heyrði Heródes tetrarkas ryktið af Jesú. Og hann sagði til sinna
hirðsveina: Þessi er Jón baptista, hver af dauða er upp aftur risinn, og því
gjörast þessi kraftaverk af honum. Því að Heródes hafði fanga látið Jóhannem,
bundið og í varðhöld sett fyrir sakir Heródíadis, húsfreyju Filippi bróður
hans. Því að Jóhannes hafði til hans sagt: Eigi hæfir þér hana að hafa. Og því
vildi hann hafa líflátið hann, en þorði þó eigi fyrir fólkinu því að það hélt
hann fyrir spámann.

En að ártíðardegi Heródis dansaði dóttir Heródíadis mitt frammi fyrir honum og
það hagaði Heródes ofur vel. Af því lofaði hann með eiði að gefa henni, hvers
hún æskti af honum. Og eftir því hún var áður til eggjuð af móður sinni, sagði
hún: Gef mér hér á diski höfuð Jóns baptista. Og konungurinn varð hryggur, en
þó fyrir eiðsins sakir og þeirra er með honum til borðs sátu, bauð hann að það
gefist henni, sendi út og lét afhöfða Jóhannem í myrkvastofu, og var höfuð
hans borið á diski og gefið stúlkunni, og hún færði móður sinni. Þá fóru
lærisveinar hans og tóku hans líkama og grófu, komu síðan og kunngjörðu það
Jesú.

En er Jesús heyrði það, fór hann þaðan á skipi alleina til eyðimerkur. Og þá
fólkið heyrði það úr stöðunum, fylgdi það honum eftir á fæti. Og Jesús gekk
fram undan og leit þann mikla múg og sá aumur á þeim og læknaði þá af þeim sem
krankir voru. En að kveldi gengu hans lærisveinar til hans og sögðu: Þessi
staður er í eyði, tíminn tekur að líða. Lát fólkið frá þér að það gangi í
kauptúnin og kaupi sér þar fæðu. En Jesús sagði til þeirra: Þeir hafa
þess eigi þörf að þeir gangi í burt, gefi þér þeim að eta. Þeir sögðu: Vær
höfum ekki hér nema fimm brauð og tvo fiska. Hann sagði: Færið mér þau hingað.
Og hann bauð fólkinu niður að setjast á grasið og tók þau fimm brauð og tvo
fiska, leit til himins, blessaði og braut þau og gaf sínum lærisveinum
brauðin, en lærisveinarnir gáfu þau fólkinu. Og þeir snæddu allir og urðu
saddir og tóku upp þær leifar er af gengu, tólf karfir fullar. En þeir eð etið
höfðu, voru tals fimm þúsund manna undanteknum konum og börnum.

Og jafnsnart kom Jesús sínum lærisveinum til að þeir gengi á skip og færu
fyrir honum yfir um sjáinn þar til hann léti fólkið frá sér. Og er hann hafði
fólkið frá sér látið, gekk hann einn saman upp á fjallið að biðjast fyrir. Og
um kveldið var hann þar alleina. En skipið var þá mitt á sjánum og hraktist í
bylgjunum því að vindurinn var þvert í móti. En um fjórðu eykt nætur kom Jesús
til þeirra gangandi á sjánum. En er lærisveinarnir sáu hann á sjánum ganga,
hræddust þeir og sögðu að það væri skrímsl og kölluðu upp af hræðslu. En Jesús
talaði strax til þeirra og sagði: Verið stöðugir, eg em hann, óttist eigi.

En Pétur svaraði honum og sagði: Ef þú ert það, herra, þá bjóð mér að koma til
þín á vatninu. Og hann sagði: Kom. Og Pétur sté af skipinu og gekk á vatninu
að hann kæmi til Jesú. En er hann leit megnan vind, óaði honum og tók að
sökkva, kallaði og sagði: Herra, hjálpa þú mér. En Jesús rétti jafnsnart
höndina út og greip hann og sagði til hans: Þú lítiltrúaður, fyrir hví efaðir
þú? Og er þeir voru á skipið komnir, kyrrði vindinn. En þeir sem á skipinu
voru, komu og féllu fram fyrir honum og sögðu: Sannlega ertu Guðs sonur. Og
þeir fóru yfir um og komu til Genesaretsjarðar. Og er hann þekktu
þarsveitarmenn, sendu þeir út um allt það byggðarlag og færðu til hans alla
vanfæra menn og báðu hann um að þeir mættu aðeins snerta föll hans fata. Og
svo margir sem að hann snertu, urðu allir heilbrigðir.

Fimmtándi kapítuli
Þá gengu til hans skriftlærðir og farísei af Jerúsalem og sögðu: Fyrir því
ofurtroða þínir lærisveinar öldunganna uppsetninga með því þeir þvo eigi sínar
hendur er þeir brauð eta? Hann svaraði og sagði til þeirra: Fyrir hví
ofurtroði þér Guðs boðorð fyrir yðvarn uppsetning? Því Guð sagði: Heiðra skalt
þú föður þinn og móður, - og: Hver hann bölvar föður eður móður, sá skal dauða
deyja. En þér segið að hver skuli segja til föður eða til móður: Það er Guði
gefið, hvar með eg skylda þér hjálpa. Af því sker það að nær enginn heiðrar
föður sinn né móður og hafið svo ónýt gjört Guðs boðorð fyrir yðvars
uppsetnings sakir. Þér hræsnarar, vel hefir Esaias spáð af yður er hann segir:
Þessi lýður nálægist mig með sínum munni og heiðrar mig með vörum sínum, en
þeirra hjörtu eru langt frá mér. Að öngu dýrka þeir mig á meðan þeir kenna þær
kenningar sem ekki eru annað en boðorð manna.

Og hann kallaði fólkið til sín og sagði til þeirra: Heyrið þér og undirstandið
það hvað er inn gengur í munninn, það saurgar eigi manninn, heldur hvað er
fram af munninum gengur, það saurgar manninn.

Þá gengu hans lærisveinar að honum og sögðu: Veist þú að þá er þeir farísei
heyrðu það orð, skammfylltust þeir? En hann svaraði og sagði: Öll plantan,
hverja minn himneskur faðir plantar eigi, mun upprætast. Látið þá fara. Þeir
eru blindir og blindra leiðtogarar. Því ef blindur leiðir blindan, þá falla
þeir báðir í gröfina.

Þá svaraði Pétur og sagði til hans: Þýð oss þessa eftirlíking. Jesús sagði til
þeirra: Eru þér enn svo skilningslausir? Skynjið þér eigi að allt hvað í
munninn gengur, það hverfur í magann og verður fyrir eðlilega rás útskúfað. En
hvað af munninum fram gengur, það kemur út af hjartanu. Því að út af hjartanu
koma vondar hugsanir, manndráp, hórdómur, frillulífi, þjófnaður, ljúgvitnan,
lastanir. Þetta er það hvað manninn saurgar. En með óþvegnum höndum að
eta saurgar eigi manninn.*

Jesús gekk burt þaðan og fór í landsálfur Týro og Sídonis. Og sjá, að kanversk
kona gekk út af þeim sömum takmörkum, kallaði og sagði: Ó herra, sonur Davíðs,
miskunna þú mér. Mín dóttir kvelst illa af djöflinum. Lát hana fara af því hún
kallar eftir oss. En hann svaraði og sagði: Eg em eigi sendur nema til
fortapaðra sauða af húsi Írael. En hún kom og féll niður fyrir honum og sagði:
Hjálpa þú mér, herra. En hann svaraði henni og sagði: Það er eigi térlegt að
taka brauðið, það barnanna er og kasta því fyrir hundana. En hún sagði: Satt
er það, herra, en þó eta hundar af molum þeim sem detta af borðum drottna
þeirra. Þá svaraði Jesús og sagði til hennar: Þú kona, mikil er trúa þín.
Verði þér svo sem þú vilt. Og á þeirri sömu stundu varð hennar dóttir
heilbrigð.*

Og er Jesús gekk þaðan, kom hann að sjánum í Galílea, gekk upp á fjallið,
setti sig þar, og margt fólk dreif til hans, hafandi með sér halta, blinda,
mállausa, vanaða og marga aðra og snörpuðu þeim fram fyrir fætur Jesú. Og hann
læknaði þá svo að fólkið undraðist er það sá mállausa mæla og vanaða heila,
halta ganga, blinda sjáandi og vegsömuðu Guð Íraels.

Og Jesús kallaði sína lærisveina til sín og sagði: Mig aumkar fólksins. Því að
þeir hafa þrjá daga hjá mér verið og hafa ekki til matar. Og fastandi vil eg
þá eigi frá mér fara láta svo að eigi verði þeir hungurmorða á veginum.
Lærisveinarnir sögðu til hans: Hvaðan töku vær svo mörg brauð hér á eyðimörku
að vér seðjum með jafnmargt fólk? Jesús sagði til þeirra: Hversu mörg brauð
hafi þér? Þeir sögðu: (vii) og fá fiskakorn. Og hann bauð fólkinu að það
settist niður á jörðina og tók þau sjö brauðin og fiskana. Og er hann hafði
þakkir gjört, braut hann þau og gaf lærisveinunum. Hans lærisveinar gáfu þau
fólkinu, og þeir átu allir og urðu saddir og tóku upp það sem yfir var molanna
(vii) karfir fullar. En þeir sem matast höfðu, voru fjórar þúsundir
manna fyrir utan konur og börn. Og er hann hafði fólkið frá sér látið, sté
hann á skip og kom í endurmerkur Magdalalands.

Sextándi kapítuli
Þá gengu farísei og saddúkei til hans freistandi hans og báðu hann að sýna sér
teikn af himni. En hann svaraði þeim og sagði: Á kveldin segi þér: Það verður
fínt veður því að himinroði er. Og á morgna segi þér: Í dag verður hreggviðri
því að himinninn er rauður og dimmur. Þér hræsnarar, himinsins ásján kunni þér
að dæma, en að vita teikn þessara tíma kunni þér eigi. Þessi vonda hórdóms
kynslóð æskir teikns, og henni skal ekkert teikn gefið verða nema teikn Jóna
spámanns. Og hann forlét þá og gekk í burt.

Og er ha Jesús sagði til þeirra: Sjáið til og vaktið yður við súrdeigi þeirra
faríseis og saddúkeis. Þá þenktu þeir með sér og sögðu: Það mun vera það vær
höfum eigi brauð með oss tekið. En er Jesús fornam það, sagði hann til þeirra:
Þér lítiltrúaðir, hvar fyrir hugsi þér um það þó þér hafið eigi brauðin með
yður haft? Skiljið þér enn ekki? Minnist þér eigi á þau fimm brauð á meðal
fimm þúsunda eða hversu margar karfir að þér tókuð þá upp? Og eigi enn á þau
vii brauð á meðal fjögra þúsunda og hversu margar karfir eð þér tókuð þá upp?
Hvar fyrir skilji þér eigi að eg sagða yður ekki af brauðinu, en eg segi:
Vaktið yður við súrdeigi þeirra faríseis og saddúkeis. Þá undirstóðu þeir að
hann hafði eigi sagt þeim það þeir skyldi vara sig við súrdeigi brauðsins,
heldur við lærdómi þeirra faríseis og saddúkeis.

Þá kom Jesús í landsálfur borgarinnar Sesaree Filippi og spurði sína
lærisveina að og sagði: Hvað segja menn til hver mannsins sonur sé? Þeir
sögðu: Sumir segja þú sért Jóhannes baptista, en aðrir þú sért Elías, sumir að
þú sért Jeremías eður einn af spámönnum. Jesús sagði til þeirra: Hvern segi
þér mig vera? Þá svaraði Símon Petrus og sagði: Þú ert Kristur, sonur
Guðs lifanda. En Jesús svaraði og sagði til hans: Sæll ertu, Símon Jónasson.
Því að hold og blóð birti þér það eigi, heldur minn himneskur faðir. Eg segi
þér og að þú ert Petrus, og yfir þennan hellustein mun eg uppábyggja mína
samkund, og hliðin helvítanna skulu eigi magn hafa í gegn henni. Og þér mun eg
gefa lykla himnaríkis, og allt hvað þú bindur á jörðu, skal á himnum bundið
vera, og allt hvað þú leysir á jörðu, skal á himnum leyst vera.

Þá fyrirbauð hann sínum lærisveinum að þeir segði það öngum að hann væri sá
Jesús Kristur. Þaðan í frá tók Jesús til að auglýsa fyrir sínum lærisveinum
það honum byrjaði að ganga til Jerúsalem og margt að líða af öldungum,
skriftlærðum og kennimannahöfðingjum og líflátinn verða og á þriðja degi upp
að rísa. En Pétur tók hann út af, átaldi hann og sagði: Herra, þyrm sjálfum
þér að eigi hendi þig þetta. En hann snerist við og sagði til Péturs: Far frá
mér, andskoti, þú ert mér hneykslanlegur því að þú skilur eigi hvað Guðs,
heldur hvað mannanna er.

Jesús sagði þá til sinna lærisveina: Ef nokkur vill mér eftir fylgja, þá
afneiti hann sjálfum sér og taki sinn kross á sig og fylgi mér eftir. Því að
hver hann vill sitt líf forvara, sá man því týna, en hver sínu lífi týnir
fyrir mínar sakir, sá mun það finna. Því hvað stoðar það manninum þó hann
hreppti allan heiminn, en gjörði tjón sinnar sálu? Eður hvað mun maðurinn fá
gefið, það hann sálu sína með endurleysi? Því að það man ske að mannsins son
mun koma í dýrð síns föðurs með sínum englum, og þá mun hann gjalda hverjum
sem einum eftir sínum verkum. Sannlega segi eg yður að nokkrir standa þeir hér
sem dauðann munu eigi smakka þar til að þeir sjá mannsins son komanda í sínu
ríki.

Seytjándi kapítuli
Og sex dögum þar eftir tók Jesús með sér Petrum og Jakobum og Jóhannem bróður
hans og hafði þá afsíðis upp á hátt fjall og auglýstist fyrir þeim. Og hans
ásján skein sem sól, en hans klæði urðu svo björt sem ljós. Og sjá, að honum
birtust þeir Moyses og Elías og töluðu við hann. En Pétur ansaði og sagði til
Jesú: Herra, hér er oss gott að vera. Ef þú vilt, þá vilju vær gjöra hér þrjár
tjaldbúðir, þér eina, Moyse eina, Elíe eina. Og þá er hann var þetta að tala,
sjá, að bjart ský umskyggði þá, og sjá, að röddin úr skýinu sagði: Þessi er
sonur minn elskulegur, að hverjum mér vel þókknast. Heyrið honum. Og er
lærisveinarnir heyrðu það, féllu þeir fram á sínar ásjánir og urðu mjög
hræddir. En Jesús gekk til þeirra, tók á þeim og sagði: Standið upp og verið
eigi hræddir. En er þeir litu upp, sáu þeir öngvan nema Jesúm einn saman.

Og er þeir gengu ofan af fjallinu, bauð Jesús þeim og sagði: Þér skulu öngum
þessa sjón segja þar til að mannsins son er upp aftur risinn af dauða.* Og
hans lærisveinar spurðu hann að og sögðu: Hvar fyrir segja hinir skriftlærðu
þá það Elías hljóti áður að koma? Jesús svaraði og sagði til þeirra: Elías á
að sönnu áður að koma og alla hluti að lagfæra. En eg segi yður það Elías er
nú kominn, og þeir kenndu hann eigi, heldur gjörðu þeir við hann hvað helst
þeim líkaði. Svo man og mannsins son verða af þeim að líða. Þá undirstóðu
lærisveinarnir það hann hafði sagt af Jóhanni baptista.

Og er þeir komu til fólksins, gekk maður til hans, féll og á knéin fyrir honum
og sagði: Herra, miskunna þú syni mínum. Því að hann er tunglsjúkur og er
herfilega pyngaður því oft fellur hann á eld og þráttsinnis í vatn. Eg hafða
hann og til þinna lærisveina, og þeir gátu hann eigi læknað. En Jesús svaraði
og sagði: Ó, þú vantrúuð og rangsnúin kynslóð, hversu lengi skal eg hjá
yður vera? Hversu lengi á eg yður að líða? Hafið hann hingað til mín. Og Jesús
hastaði á hann, og djöfullinn fór út af honum. Og sveinninn varð heilbrigður á
samri stundu.

Þá gengu lærisveinarnir heimulega til Jesú og sögðu: Fyrir því gátu vær eigi
rekið hann út? Jesús svaraði og sagði til þeirra: Fyrir yðvarrar vantrúar
sakir. Því eg segi yður fyrir sann: Ef þér hefðuð trú svo sem mustarðskorn,
mætti þér segja fjalli þessu: Far þú héðan og þangað, og mundi það fara. Og
ekkert mundi yður ómáttugt vera. En þetta kyn rekst eigi út nema fyrir bæn og
föstu.

En sem þeir sýsluðust um í Galílea, sagði Jesús til þeirra: Eftirkomandi er
það mannsins sonur man ofurseldur verða í manna hendur og líflátinn verða, og
á þriðja degi mun hann upp rísa. Og við það urðu þeir næsta hryggvir.

Og er þeir komu til Kapernaum, gengu þeir að Pétri sem skattgjaldið upp báru
og sögðu: Yðar meistari, geldur hann eigi skattpeninginn? Hann sagði: Já. Og
er hann gekk inn í húsið, kom Jesús fram að honum og sagði: Hvað líst þér
Símon, af hvorum taka jarðlegir konungar toll eður skattpening? Af sínum sonum
eður af annarlegum? Pétur sagði: Af annarlegum. Jesús sagði til hans: Þá eru
synirnir frí. En svo að vér séum þeim eigi að hneykslan, þá far til sjávar og
varpa út önglinum og þann fisk, sem fyrstur kemur upp, tak þú. Og er þú opnar
hans gin, muntu finna eina %stateram. Þá sömu tak og gef honum fyrir mig og
þig.

Átjándi kapítuli
Í þann sama tíma gengu lærisveinarnir til Jesú og sögðu: Hver er mestur í
himnaríki? Jesús kallaði barn til sín og setti það mitt á millum þeirra og
sagði: Sannlega segi eg yður: Nema þér snúist og verðið svo sem smábörn, munu
þér eigi inn ganga í himnaríki. Hver sjálfur sig lækkar svo sem
ungberni þetta, sá er mestur í himnaríki. Og hver sem meðtekur eitt þvílíkt
ungmenni í mínu nafni, sá meðtekur mig. En hver hann hneykslar einn af þeim
vesalingum sem á mig trúa, þarfara væri honum að mylnusteinn hengdist á háls
honum og væri í sjávardjúp sökktur.

Ve sé heiminum fyrir hneykslanir. Þar hljóta hneykslanir að koma, en þó ve sé
þeim manni, fyrir hvern eð hneykslunin kemur. En ef þín hönd eður þinn fótur
hneykslar þig, sníð hann af og snara honum frá þér. Betra er þér inn að ganga
til lífsins, haltur og handarvani en það þú hafir tvær hendur og tvo fætur og
verðir í eilífan eld kastaður. Og ef að auga þitt hneykslar þig, þá slít það
út og snara því frá þér. Betra er þér eineygðum inn að ganga til lífsins en
það þú hafir tvö augu og verðir í helvískan eld kastaður. Sjáið til að þér
forsmáið ekki einn af þessum vesalingum. Því að eg segi yður að þeirra englar
á himnum sjá jafnan míns föðurs auglit á himnum.* Því að mannsins son kom að
frelsa, hvað fortapað er. Hvað virðist yður að ef einn hver hefði hundrað
sauða og villist einn af þeim, skilst hann eigi við þá níu og níutigi á
fjöllum uppi og fer að leita hans sem villtist? Og ef svo sker að hann finnur
þann, sannlega segi eg yður að hann fagnar meir yfir þeim en yfir hinum níu og
níutigum sem eigi villtust. Svo er eigi vilji fyrir föður yðrum sem á himnum
er að einn af þessum vesalingum farist.

En ef bróðir þinn brýtur við þig, far þú og straffa hann milli þín og hans
eins samans. Ef hann heyrir þig, þá hefur þú þinn bróður unnið. En ef hann
heyrir þig eigi, þá tak enn einn eður tvo til þín svo að í munni tveggja eður
þriggja vitna standi öll orð. Nú ef hann heyrir eigi þeim, þá seg það
samkundunni, en ef hann heyrir eigi samkundunni, þá halt hann sem annan
heiðingja og tollheimtumann. Sannlega segi eg yður: Hvað helst þér bindið á
jörðu, skal og á himnum bundið vera, og hvað helst þér leysið á jörðu, skal
leyst vera á himni. Og enn segi eg yður það, hvað ef tveir af yður
samtaka á jörðu um hvern hlut sem það er, eð þeir vilja biðja, skal þeim veitt
vera af mínum föður sem á himnum er. Því að hvar tveir eður þrír samansafnaðir
eru í mínu nafni, þar em eg mitt í millum þeirra.

Þá gekk Pétur til hans og sagði: Herra, hversu oft hlýt eg mínum bróður, þeim
sem við mig brýtur, að fyrirgefa? Er það nóg sjö sinnum? Jesús sagði til hans:
Eg segi þér: Eigi sjö sinnum, heldur sjötigi sinnum sjö sinnum.* Fyrir því er
himnaríki líkt þeim konungi sem reikna vildi við þjóna sína. Og er hann tók
til að reikna, kom einn fyrir hann, sá er honum var skyldugur tíu þúsund
punda. En þá hann hafði eigi til hvað hann skyldi gjalda, bauð herrann að
selja hann og hans húsfreyju, svo og börnin og allt hvað hann átti og borga
með. En sá þjón féll fram, tilbað hann og sagði: Herra, haf þolinmæði við mig,
allt skal eg þér gjalda. En herrann sá aumur þess þjóns og lét hann lausan og
gaf honum upp skuldina.

Þá gekk sá sami þjón út og fann einn af sínum samlagsþjónum. Sá var honum
hundrað peninga skyldugur. Þann greip hann og tók fyrir kverkar honum og
sagði: Gjalt hvað þú ert mér skuldugur. Þá féll hans samlagsþjón fram, bað
hann og sagði: Haf þolinmæði við mig, það allt skal eg þér gjalda. En hann
vildi eigi, heldur fór hann til og lét hann í dýplissu þar til hann hefði
borgað sína skuld. En er hans samþjónar sáu hvað skeði, urðu þeir mjög
hryggvir við, komu og undirvísuðu sínum herra allt hvað gjörst hafði. Þá
kallaði hans herra á hann og sagði til hans: Þú hinn strafflegi þjón, alla
þessa skuld gaf eg þér til með því þú baðst mig. Byrjaði þér eigi miskunnsamur
að vera við þinn samlagsþjón líka sem eg var þér miskunnsamur? Og hans herra
varð reiður og ofurseldi hann kvölurunum þangað til að hann hefði borgað allt
hvað hann var honum skuldugur. Svo mun minn himneskur faðir gjöra yður ef þér
fyrirgefið eigi af yðrum hjörtum hver einn sínum bróður misgjörðir sínar.*

Nítjándi kapítuli
Og það skeði sem Jesús hafði lyktað þessa ræðu að hann fór af Galílea og kom í
endimerkur Gyðingalands öðrumegin Jórdanar. Og margt fólk fylgdi honum eftir,
og þar læknaði hann

Þá gengu farísei til hans, freistuðu hans og sögðu: Leyfist nokkuð manninum að
forláta sína eiginkonu fyrir hverja sem eina sök? En hann svaraði og sagði til
þeirra: Hafi þér eigi lesið að sá er í upphafi skapaði manninn, hann gjörði
það að vera skyldi maður og kona og sagði: Fyrir því mun maðurinn forláta
föður og móður og viðtengjast eiginkonu sinni, og þau tvö munu eitt hold vera.
Svo eru þau nú eigi tvö, heldur eitt hold. Því hvað Guð hefir saman tengt, það
skal maðurinn eigi í sundur skilja.

Þá sögðu þeir: Fyrir hví bauð Moyses þá að gefast skyldi skilnaðarskrá og hana
að forláta? Hann sagði til þeirra: Moyses hefir fyrir harðúð yðvars hjarta
leyft yður að forláta húsfreyjur yðrar, en af upphafi var það eigi svo. En eg
segi yður það hver sína eiginkonu forlætur (nema það sé fyrir hórunarsök) og
giftist annarri, sá drýgir hór, og hver sem fráskilinni giftist, sá drýgir og
hór.

Þá sögðu lærisveinarnir til hans: Ef svo er háttað mannsins málefnum við
eignarkonuna, þá er eigi gagn í að giftast. En hann sagði til þeirra: Þetta
orð fá eigi allir höndlað, heldur þeir, hverjum það er gefið. Því að þar eru
þeir geldingar sem svo verða af móðurkviði fæddir, og þeir geldingar eru,
hverjir af mönnum eru geldir, og þar eru líka þeir geldingar sem sjálfa sig
hafa gelt fyrir himnaríkis sakir. Sá gripið getur, hann grípi það.

Þá voru smábörn til hans höfð svo að hann legði hendur yfir þau og hann bæðist
fyrir, en lærisveinarnir ávítuðu þá. Jesús sagði til þeirra: Látið börnin
kyrr, fyrirbjóðið þeim eigi til mín að koma því að slíkra er sjá, að einn gekk
að honum og sagði til hans: Góði meistari, hvað skal eg þess gott gjöra að eg
hafi eilíft líf? Hverjum hann svaraði: Hvað kallar þú mig góðan? Enginn er
góður nema einn sannarlegur Guð. En ef þú vilt til lífsins inn ganga, svo
varðveit þú boðorðin. Hann sagði þá til hans: Hver helst? En Jesús sagði: Eigi
skalt þú mann vega, eigi skalt þú hórdóm drýgja, eigi skalt þú annan stela,
eigi skalt þú ljúgvitni mæla, heiðra skalt þú föður þinn og móður, og elska
skalt þú náunga þinn svo sem sjálfan þig. Þá sagði ungi maðurinn til hans:
Þetta allt hefi eg varðveitt í frá barnæsku minni. Hvað brestur mig þá? Jesús
sagði til hans: Ef þú vilt algjörður vera, far burt og sel allt hvað þú hefir
og gef fátækum, og munt þú þá sjóð hafa á himni. Kom þá og fylg mér svo eftir.
Og er hinn ungi maður heyrði það orð, gekk hann hryggur í burt því að hann
hafði miklar eigur.

En Jesús sagði til sinna lærisveina: Sannlega segi eg yður að torvelt er ríkum
inn að ganga í himnaríki. Og enn segi eg yður það auðveldara er úlfbaldanum að
smjúga í gegnum nálarauga en ríkum inn að ganga í Guðs ríki. Og er
lærisveinarnir heyrðu það, urðu þeir mjög óttaslegnir og sögðu: Hver fær þá
hjálpast? En Jesús leit við þeim og sagði til þeirra: Hjá mönnum er það
ómögulegt, en hjá Guði er allt mögulegt.

Þá svaraði Pétur og sagði til hans: Sjáðu, að vér forlétum allt og fylgjunt
þér eftir. Hvað sker oss þar fyrir? En Jesús sagði til þeirra: Sannlega segi
eg yður að þér, hverjir mér hafið eftir fylgt í endurfæðingunni, þá er
mannsins son situr á stóli sinnar tignar, munu þér og sitja á tólf stólum,
dæmandi tólf kynkvíslir Íraels. Og hver hann forlætur hús eður bræður, systur,
föður eða móður eður eiginkonu eða börn eða akra fyrir míns nafns sakir, sá
mun hundraðfalt í staðinn taka og erfa eilíft líf. En margir þeir sem eru
fyrstir, verða síðastir og þeir sem síðastir eru, verða hinir fyrstu.*

xx. kapítuli
Himnaríki er líkt þeim húsföður sem út gekk snemma morguns verkmenn að leiga í
víngarð sinn. En að gjörðum samningi við verkmennina af daglegu peningsgjaldi
sendi hann þá í sinn víngarð. Og nær þriðju stund gekk hann út og leit aðra
iðjulausa standa á torginu og sagði til þeirra: Fari þér í minn víngarð, og
hvað réttvíst er, mun eg gefa yður. Þeir gengu og þangað. Og enn gekk hann út
aftur um séttu og níundu stund og gjörði svo líka. En um elliftu stund gekk
hann út og fann enn aðra standa iðjulausa og sagði til þeirra: Hvar fyrir
standi þér hér allan dag iðjulausir? Þeir sögðu til hans: Því að enginn hefir
leigt oss. Hann sagði til þeirra: Fari þér og í minn víngarð, og hvað réttvíst
er, skulu þér fá.

En þá kveld var komið, sagði herrann víngarðsins til síns ráðamanns: Kallaðu
verkmennina og gjalt þeim verðkaupið. Og hann tók til í frá enum seinasta og
allt til hins fyrsta. Þá komu þeir sem um elliftu stund leigðir voru, og hver
þeirra meðtók sinn pening. En er hinir fyrstu komu, meintu þeir það þeir mundu
fá meira, og hver þeirra meðtók sinn pening. Og þá er þeir höfðu hann
meðtekið, mögluðu þeir í móti húsföðurnum og sögðu: Þessir seinustu hafa eina
stund erfiðað, og þú gjörðir þá oss jafna, vér sem borið höfum þunga og hita
dagsins.

En hann svaraði og sagði til eins þeirra: Vinur, eigi gjöri eg þér órétt. Ertu
ekki ásáttur vorðinn við mig um peninginn? Tak hvað þitt er og far burt. En
þessum seinasta vil eg gefa svo sem þér. Eða lofast mér ekki að gjöra af mínu
hvað eg vil? Eða ertu um það rangeygður þó að eg sé góðgjarn? Svo verða nú
síðastir hinir fyrstu og fyrstir hinir síðustu. Því að margir eru kallaðir, en
fáir útvaldir.

Og hann ferðaðist upp til Jerúsalem og tók þá tólf lærisveina heimuglega til
sín á veginum og sagði til þeirra: Sjáið, vér reisum nú upp til Jerúsalem. Og
mannsins son mun ofurseljast kennimannahöfðingjum og skriftlærðum. Og
þeir munu hann fordæma til dauða og ofurselja hann heiðingjum til spottunar og
húðstrokunar og til krossfestunar. Og á þriðja degi mun hann upp aftur rísa.*

Þá gekk móðir sona Sebedei til hans meður syni sína, fallandi fyrir hann fram
og bað nokkurs af honum. Og hann sagði til hennar: Hvað vilt þú? Hún sagði til
hans: Lát þessa mína tvo sonu sitja í ríki þínu, þann eina til þinnar hægri
handar og annan til þinnar vinstri handar. En Jesús svaraði og sagði: Þér
vitið eigi hvað þér biðjið. Geti þér þann kalek drukkið, hvern að eg mun
drekka, og þeirri skírn skírast látið, hverri eg mun skírast? Þeir sögðu til
hans: Það getu við. Og hann sagði til þeirra: Minn kalek munu þér að sönnu
drekka og þeirri skírn, hverri eg skírunst, munu þér skírast. En það að sitja
til minnar hægri og vinstri handar er eigi mín að gefa yður, heldur þeim,
hverjum það er fyrir búið af mínum föður.

Og er þeir tíu heyrðu það, þykktust þeir þeim tveimur bræðrum. En Jesús
kallaði þá til sín og sagði: Þér vitið að veraldarmanna höfðingjar drottna
yfir þeim, og þeir eð voldugir eru, hafa yfirvöld. Svo skal eigi vera yðar á
milli, heldur hver hann vill yðar á milli voldugur vera, sé sá yðar þénari. Og
hver yðar sem fremstur vill vera, veri sá yðar þjón, svo sem mannsins son kom
eigi að hann léti sér þjóna, heldur upp á það hann þjónaði og gæfi sitt líf út
til endurlausnar fyrir marga.

Og þá er þeir gengu út af Jeríkó, fylgdi honum margt fólk eftir. Og sjáið, að
tveir blindir sátu við veginn. Og þá þeir heyrðu það að Jesús gekk þar fram
hjá, kölluðu þeir og sögðu: Ó, herra, sonur Davíðs, miskunna þú oss. En fólkið
hastaði á þá að þeir þegði, en þeir kölluðu því meir og sögðu: Ó, herra, sonur
Davíðs, miskunna þú oss. Og Jesús staðnæmdist, kallaði á þá og sagði: Hvað
vilji þið að eg skuli gjöra yður? Þeir sögðu til hans: Herra, það að okkar
augu upplúkist. En Jesús sá aumur á þeim, snart augu þeirra, og þeir sáu
jafnskjótt og fylgdu honum eftir.

xxi. kapítuli
Og er þeir tóku að nálgast Jerúsalem og komu til Betfage við fjallið Oliveti,
sendi Jesús út tvo sína lærisveina og sagði til þeirra: Fari þér í það kauptún
sem fyrir yður er, og strax þá munu þér finna ösnu bundna og fola hjá henni.
Leysið hana og leiðið til mín. Og ef einnhver segir nokkuð til yðar, þá segið
það herrann hafi þeirra þörf, og jafnsnart mun hann láta þau laus. En það
skeði svo að uppfylltist hvað sagt er fyrir spámanninn er segir: Segið
dótturinni Síon: Sjá, þinn konungur kemur til þín hógvær, sitjandi á ösnu og á
fola klyfbærilegrar ösnu. En lærisveinarnir gengu burt og gjörðu svo sem Jesús
hafði boðið þeim og leiddu með sér ösnuna og folann og lögðu yfir þau sín
klæði og settu hann þar upp á. En margt fólk breiddu sín klæði á veginn og
aðrir hjuggu kvistu af trjánum og dreifðu þeim á veginn. En það fólkið, sem
fyrir gekk og eftir fylgdi, kallaði og sagði: Hósíanna syni Davíðs. Blessaður
sé sá sem kemur í nafni Drottins. %Hósíanna í hæstum hæðum.

Og er hann fór inn í Jerúsalem, var öll borgin á riðuskjálfi og sagði: Hver er
þessi? En fólkið sagði: Þetta er Jesús, spámaðurinn af Nasaret úr Galílea. Og
Jesús gekk inn í Guðs mustéri og rak út alla seljendur og kaupendur í
mustérinu, og borðum verslunarmanna og stólum þeirra, er dúfur seldu, hratt
hann um og sagði til þeirra: Skrifað er: Mitt hús skal bænahús kallast, en þér
hafið gjört það að spillvirkjainni. Og til hans gengu blindir og haltir í
musterið, og hann læknaði þá.

En er kennimannahöfðingjar og skriftlærðir sáu þær undranir sem hann gjörði og
það börnin kölluðu í mustérinu og sögðu: Hósíanna þeim syni Davíðs, reiddust
þeir og sögðu til hans: Heyrir þú hvað þessir segja? Jesús sagði til þeirra:
Já, viti menn, hafi þér aldri lesið það, af munni ungbarna og brjóstmylkinga
hafðir þú lofið tilreitt? Og hann forlét þá og gekk út af borginni til Betania
og bleif þar.* En að morgni er hann gekk aftur til borgarinnar,
hungraði hann. Og sem hann sá eitt fíkjutré við veginn, gekk hann þangað að og
fann ekkert á því nema einasta blöðin og sagði til þess: Héðan í frá vaxi
aldregi ávöxtur af þér að eilífu. Og það fíkjutré visnaði upp jafnsnart. Og er
lærisveinarnir sáu það, undruðust þeir og sögðu: Hverninn er fíkjutréið svo
snart upp þornað? En Jesús svaraði og sagði til þeirra: Sannlega segi eg yður:
Ef þér hafið trúna og efið eigi, munu þér eigi einasta gjöra þetta við
fíkjutréið, heldur og ef þér segðuð þessu fjalli: Tak þig upp og fleyg þér í
sjóinn, þá mundi það ske. Og allt hvað þér biðjið í bæninni, ef þér trúið því,
þá munu þér það öðlast.

Og sem hann kom í musterið, gengu til hans (sem hann var að kenna)
prestahöfðingjar og öldungar lýðsins og sögðu: Út af hvaða makt gjörir þú
þetta? Og hver gaf þér þessa makt? En Jesús svaraði og sagði til þeirra: Eg
man spyrja yður og að einu orði. Ef þér segið mér það, mun eg og segja yður út
af hvað makt eg gjöri þetta. Skírn Jóhannis, hvaðan var hún? Hvort af himni
eður af mönnum? En þeir hugsuðu með sér: Ef vér segjum af himni, segir hann
til vor: Fyrir því trúðu þér honum eigi? En ef vér segjum af mönnum, þá megu
vær óttast fólkið því að allir héldu Jóhannem fyrir spámann. Og þeir svöruðu
Jesú og sögðu: Vér vitum eigi. Hann sagði þá til þeirra: Svo segi eg yður eigi
heldur út af hvað makt eg gjöri þetta.

En hvað líst yður? Maður nokkur hafði tvo sonu og gekk til ens fyrsta og
sagði: Sonur, far þú í dag að verka í víngarði mínum. En hann svaraði og
sagði: Eigi vil eg. Eftir á iðraði hann þessa og gekk burt. En hann gekk og
til hins annars og sagði slíkt hið sama. En hann svaraði og sagði: Fara skal
eg, - og fór ekki. Hvor af þeim tveimur gjörði föðursins vilja? Þeir sögðu til
hans: Hinn fyrsti. Jesús sagði til þeirra: Sannlega segi eg yður að
tollheimtarar og pútur munu fyrri komast í Guðs ríki en þér. Því að Jóhannes
kom til yðar og lærði yður réttlætisgötu, og eigi trúðu þér honum, en
tollheimtumenn og pútur trúðu honum. En þó að þér lituð þetta, gjörðu
þér öngva yfirbót svo að eftir á hefði þér honum trúað.

Heyrið enn aðra eftirlíking: Húsfaðir nokkur var þar, sá er plantaði víngarð
og girti í kringum hann og gróf í honum vínþrúgu og upp byggði turn og leigði
hann víngarðsmönnum og ferðaðist síðan langt burt. En þá er frjóvgunartími tók
að nálgast, sendi hann sína þjóna til víngarðsmannanna að þeir meðtækju hans
ávöxtu. Þá tóku víngarðsmennirnir hans þjóna, þann eina strýktu þeir, annan
aflífuðu þeir, hinn þriðja grýttu þeir. Og í annað sinn sendi hann aðra þjóna
út sem meiri voru hinum fyrstum, og þeim gjörðu þeir slíkt hið sama. En síðast
sendi hann son sinn til þeirra og sagði: Má vera að þeir feili sér fyrir syni
mínum. En er víngarðsmennirnir sáu soninn, sögðu þeir með sér: Þessi er
erfinginn. Komi þér og aflífu vær hann og leggjum svo undir oss hans arfleifð.
Og þeir gripu hann og ráku hann út af víngarðinum og aflífuðu hann. En nær
herrann víngarðsins kemur, hvað man hann gjöra við þessa víngarðsmenn? Þeir
sögðu til hans: Þeim vondum mun hann vondslega fyrirfara og sinn víngarð
byggja öðrum víngarðsmönnum, þeir eð honum ávöxt gjalda í réttan tíma.

Jesús sagði til þeirra: Hafi þér aldri lesið í ritningunum, að þann stein sem
byggjendur höfðu út kastað, hann er nú vorðinn að höfði hyrningar? Af Drottni
er það gjört og er undarlegt fyrir vorum augum. Fyrir því segi eg yður að Guðs
ríki mun frá yður takast og heiðnum gefið verða, þeim sem þess ávöxt færa. En
hver yfir þennan stein fellur, hann mun sundur myljast, en yfir hvern hann
fellur, þann man hann sundur merja. Og þá er kennimannahöfðingjar og farísei
heyrðu hans eftirlíkingar, formerktu þeir það hann sagði af þeim og sóktu að
grípa hann, en óttuðust þó fólkið því að það hélt hann fyrir spámann.*

xxii. kapítuli
Og Jesús svaraði og talaði í annað sinn í eftirlíkingum til þeirra og sagði:
Himnaríki er líkt þeim konungi sem brúðkaup gjörði syni sínum og sendi út sína
þjóna að kalla boðsmennina til brúðkaupsins, og þeir vildu eigi koma. Í annað
sinn sendi hann aðra þjóna út og sagði: Segið boðsmönnunum: Sjáið, mína máltíð
hefi eg til búið, mínir uxar og alið fé eru slátraðir og allt er reiðubúið,
komið til brúðkaupsins. En þeir forsmáðu það og gengu í burt, einn á sinn
bústað, en annar til sinnar sýslunar, en sumir gripu hans þjóna, dáruðu þá og
drápu. En þá konungurinn heyrði það, varð hann reiður og sendi út sinn her og
fyrirfór þessum morðingjum og brenndi upp borg þeirra.

Þá sagði hann til sinna þjóna: Brullaupið er að sönnu reiðubúið, en þeim sem
boðið var, voru þess eigi verðugir. Fyrir því farið út á strætin og bjóðið til
brúðkaupsins hverjum sem þér finnið. Og hans þjónar gengu út á strætin og
saman söfnuðu öllum þeim þeir fundu, vondum og góðum, og brúðlaupið varð
alskipað af mönnum. Þá gekk konungurinn inn að sjá gestina. Og hann sá þar
mann, eigi klæddan með brullaupsklæðum, og sagði til hans: Vinur, hverninn
gekktu inn hingað, hafandi eigi brúðlaupsklæði? En hann þagði. Konungurinn
sagði þá til sinna þénara: Bindið hans hendur og fætur og varpið honum í yðstu
myrkur. Þar man vera óp og tannagnístran. Því að margir eru kallaðir, fáir
útvaldir.*

Þá gengu farísei burt og settu ráð saman að þeir gætu veitt hann í orðum og
sendu til hans sína lærisveina með Heródis þénurum og sögðu: Meistari, vær
vitum að þú ert sannsögull og kennir Guðs götu í sannleika, skeytir eigi
nokkrum því að þú fer eigi að yfirlitum manna. Fyrir því seg oss hvað þér
líst. Hvort leyfist að gefa keisaranum skatt eður eigi? En Jesús formerkti
þeirra fláttskap, sagði hann: Hvað freisti þér mín hræsnarar? Sýnið mér
myntina peningsins. Og þeir fengu honum peninginn. Jesús sagði til
þeirra: Hvers er þessi mynt og yfirskrift? Þeir sögðu honum: Keisarans. Þá
sagði hann til þeirra: Gefið keisaranum hvað keisarans er og það Guði hvað
Guðs er. Og er þeir heyrðu það, undruðust þeir, forlétu hann og gengu í burt.*

Á þeim sama degi gengu saddúkei til hans, hverjir eð segja upprisuna eigi
vera, spurðu hann að og sögðu: Meistari Moyses hefir sagt að ef nokkur
andaðist og hefði eigi barn eftir, þá skyldi bróðir hans eiga hans eiginkonu
og uppvekja sínum bróður sæði. En hjá oss voru (vii) bræður. Hinn fyrsti
fastnaði sér konu, og hann andaðist. Og af því hann hafði ekkert sáð, lét hann
bróður sínum eftir eiginkonu sína, líka sá annar og hinn þriðji, allt til hins
sjöunda. En síðast allra andaðist og konan. Hvers þeirra sjö verður hún nú
eignarkona í upprisunni? Því að allir þeir hafa hana haft. En Jesús svaraði og
sagði til þeirra: Þér villist og vitið eigi ritningarnar né heldur Guðs kraft.
Því að í upprisunni munu þeir hvorki kvænast né sig kvænast láta, heldur eru
þeir sem englar Guðs á himni.

En hafi þér eigi lesið hvað af Guði er sagt af upprisu framliðinna er hann
segir: Eg em Guð Abrahams og Guð Ísaks og Guð Jakobs. Því Guð er eigi Guð
dauðra, heldur lifandra manna. Og er fólkið heyrði þetta, undraðist það hans
kenning.

En er farísei heyrðu það hann hefði þaggað saddúkeis, söfnuðust þeir saman í
eitt. Og einn lögvitringur af þeim spurði hann að, freistandi hans: Meistari,
hvert er hið mesta boðorð í lögmálinu? En Jesús sagði til hans: Elska skalt þú
Drottin Guð þinn af öllu þínu hjarta og af allri önd þinni og af öllu þínu
hugskoti. Þetta er hið fyrsta og mesta boðorð. En annað er þessu líkt: Elska
skalt þú náunga þinn svo sem sjálfan þig. Í þessum tveimur boðorðum hengur
allt lögmál og spámenn.

En þá farísei voru til samans komnir, spurði Jesús þá að og sagði: Hvað
virðist yður af Kristi, hvers son eð hann sé? Þeir sögðu honum: Davíðs. Hann
sagði til þeirra: Hverninn kallar Davíð hann þá í andanum herra er hann
segir: Drottinn sagði mínum drottni: Sit þú til minnar hægri handar þar til eg
set óvini þína til skarar þinna fóta. Nú ef Davíð kallar hann herra, hverninn
er hann hans sonur? Og enginn gat honum orði svarað, og eigi dirfðist nokkur
upp frá þeim degi hann framar að spyrja.*

xxiii. kapítuli
Þá talaði Jesús til fólksins og til sinna lærisveina og sagði: Á Moyses stóli
sitja skriftlærðir og farísei. Allt hvað þeir segja yður þér skulið halda, það
haldið og gjörið, en eftir þeirra verkum skulu þér eigi gjöra því að þeir
segja það og gjöra eigi. Því þeir samanbinda þungar byrðir og óbærilegar, og
leggja þær mönnum á herðar, en sjálfir þeir vilja eigi áhræra þær fingri
sínum. Því öll sín verk gjöra þeir að þeir sjáist af mönnum. Sín minningarblöð
útþenja þeir, og fald sinna klæða mikla þeir. Kær hafa þeir hin fremstu sæti
að kveldverðum, æðstu sessa í samkunduhúsum og kveðjur á torgum og af mönnum
rabbí kallaðir verða.

En þér skuluð eigi rabbí kallast því að einn er yðar meistari, Kristur, en þér
allir eruð bræður, og öngvan skulu þér yðar föður kalla á jörðu því einn er
yðar faðir, sá sem á himnum er. Og þér skuluð eigi meistarar kallast því einn
er yðar meistari, Kristur. Sá sem að mestur er yðar, sé hann yðar þénari. Því
að hver sig upphefur, sá man niðurlægjast, og hver sjálfan sig niðurlægir,
hann man upphafinn verða.*

Vei yður skriftlærðum og faríseis, þér hræsnarar, hverjir himnaríkið aftur
lokið fyrir mönnum. Því að eigi gangi þér þar inn, og þeim er inn vilja ganga
í það, þá lofi þér eigi.

Vei yður skriftlærðum og faríseis, þér hræsnarar, hverjir ekknahúsin upp etið
með yfirhylmingu langra bæna. Fyrir það munu þér þess meiri fordæming öðlast.

Vei yður skriftlærðum og faríseis, þér hræsnarar, hverjir um kring
farið sjó og lönd svo að þér gjörið einn að samlendingsgyðingi, og nær hann er
það vorðinn, gjöri þér hann að helvískum syni, tvefalt meir en þér eruð.

Vei yður blindum leiðtogurum, þér sem segið: Hver hann sver við musterið, það
sé ekkert, en hver sver við gullið musterisins, sá er sekur. Þér fífl og
forblindaðir, hvort er meira gullið eða musterið, það er gullið helgar? Og
hver eð sver við altarið, sé ekkert, en hver hann sver við það offur sem á því
er, sá sé sekur. Þér heimskir og blindir, hvort er meira offrið eða altarið
það sem offrið helgar? Fyrir því hver hann sver við altarið, sá sver við það
og við allt hvað þar er upp á. Og hver hann sver við musterið, sá sver við það
og við þann sem þar byggir inni. Og hver sver við himininn, sá sver við Guðs
sæti og við þann sem þar upp á situr.

Vei yður skriftlærðum og faríseis, þér hræsnarar, hverjir tíundið myntu,
aneth, ciminum og yfirgefið það hvað þyngst er í lögmálinu, einkum dóminn,
miskunnsemd og trúna. Þetta byrjaði að gjöra og hitt eigi eftir að skilja. Þér
blindir leiðtogarar sem síið mýfluguna, en gleypið úlfbaldann.

Vei yður skriftlærðum og faríseis, þér hræsnarar, sem hreinsið hið ytra bikara
og diska, en innan eru þér fullir ráns og óhreininda. Þú blindur faríseari,
hreinsa fyrst ið innra á bikurum og diskum svo að ið ytra verði og hreint.

Vei yður skriftlærðum og faríseis, þér hræsnarar, hverjir líkir eruð
forfáguðum leiðum framliðinna, hver eð utan sýnast mönnum fögur, en innan eru
þau full af dauðra manna beinum og allri óþekkt. Svo og þér skínið að sönnu
utan fyrir mönnum réttlátir, en fyrir innan eru þér fullir hræsni og ranginda.

Vei yður skriftlærðum og faríseis, þér hræsnarar, hverjir uppbyggið
spámannaleiðin og prýðið grafir réttlátra manna og segið: Ef vér hefðum verið
á dögum feðra vorra, skyldu vær eigi verið hafa samlagsmenn þeirra í blóði
spámannanna? Því svo beri þér yður sjálfum vitni að þér eruð synir þeirra sem
spámennina aflífuðu, og svo uppfylli þér mæling feðra yðvarra. Þér
eiturormar og nöðru kyn, hverninn umflýi þér helvíska fyrirdæming?

Fyrir því sjáið: Eg sendi til yðar spámenn, spekinga og skriftlærða menn. Og
nokkra af þeim munu þér aflífa og krossfesta, og suma munu þér húðstrýkja í
samkunduhúsum yðar. Og af annarri borg í aðra munu þér þá ofsækja svo að yfir
yður komi allt réttlátt blóð sem á jörðina út er hellt í frá blóði Abels
réttláta allt til blóðs Sakaríe, sonar Barakía, hvern þér drápuð á millum
musteris og altarisins. Sannlega segi eg yður að allt þetta man koma yfir
þessa kynslóð. Jerúsalem, Jerúsalem, þú sem aflífar spámennina og grýtir þá er
til þín eru sendir. Hversu oft hefi eg viljað saman safna sonum þínum líka eð
hæna safnar ungum sínum undir vængi sér, og þér hafið eigi viljað. Sjáið,
yðvart hús skal yður í eyði látið verða. Því að eg segi yður að þér munuð eigi
sjá mig upp frá þessu þar til þér segið: Blessaður sé sá sem kemur í nafni
Drottins.*

xxiv. kapítuli
Og sem Jesús gekk út af musterinu, þá gengu hans lærisveinar til hans að þeir
sýndu honum bygging musterisins. En Jesús sagði til þeirra: Sjái þér ekki allt
þetta? Sannlega segi eg yður að hér mun eigi eftir látast steinn yfir steini,
sá er eigi man niðurbrotinn verða.

En sem hann sat í fjallinu Oliveti, gengu hans lærisveinar að honum heimuglega
og sögðu: Seg þú oss hvenar þetta mun ske og hvert teikn er þinnar tilkomu og
veraldarinnar enda. En Jesús svaraði og sagði til þeirra: Sjáið til að enginn
villi yður. Því að margir munu koma undir mínu nafni og segja: Eg em Kristur,
-og þeir munu marga villa.

Því þér munuð heyra bardaga og hernaðartíðindi. Sjáið til að þér skelfist
ekki. Því að allt þetta hlýtur að ske. Þó er þá enn eigi endirinn kominn. Þar
man og ein þjóð hefja sig upp í mót annarri og ríki í mót ríki,
drepsóttir og hungur og jarðskjálftar munu þar verða í sumum hverjum stöðum.
En allt þetta eru upphöf harmkvælanna.

Þá munu þeir ofurselja yður í harðkvæli, og yður munu þeir lífi firra, og þér
verðið hataðir af öllum þjóðum fyrir míns nafns sakir. Og þá munu margir
hneykslum fyllast og innbyrðis hver annan tæla og hver annan að hatri hafa. Og
margir falsspámenn munu sig upphefja og margan afvegaleiða. Og af því að
ranglætið man yfirgnæfa, mun kærleikurinn margra útkólna. En hver eð
staðfastur blífur allt til enda, sá mun hólpinn verða. Og þetta evangelium
ríkisins mun predikað verða um allan heim til vitnisburðar yfir allar þjóðir.
Og þá mun endirinn koma.

Því nær þér sjáið svívirðing eyðslunnar, af hverri eð sagt er fyrir spámanninn
Daníel þá er hann stóð í helgum stað - hver það les, hann hyggi þar að -
hverjir þá eru á Gyðingalandi, flýi þeir á fjöll. Og hver hann er á ræfri,
fari sá eigi ofan nokkuð að taka úr sínu húsi. Og sá sem á akri er, snúi hann
eigi aftur að taka upp kyrtil sinn. En vei þunguðum og brjóstmylkingum á þeim
dögum. Af því biðjið að yðar flótti ske eigi %um vetur eður á þvottdegi. Því að
þá man verða svo stór hörmung, hvílík að eigi var í frá upphafi veraldar allt
til þessarar stundar og eigi heldur verða mun. Og nema það að þessir dagar sé
styttir, verður ekkert hold hólpið. En fyrir útvaldra sakir þá eru þessir
dagar forstyttir.

En ef nokkur segir þá til yðar: Sjáið, hér er Kristur, eður þar, - skulu þér
eigi því trúa. Því að upp munu rísa falskristar og falsspámenn, og þeir munu
gjöra stór tákn og undur svo að í villu munu leiðast (ef ske mætti) einninn
útvaldir. Sjáið, eg sagði yður það fyrir. Nú ef þeir segja til yðar: Sjáið,
hann er á eyðimörk, - þá gangið eigi út. Sjáið, hann er í launkofum, - þá
trúið eigi. Því að svo sem elding út gengur af uppgöngu og skín allt til
niðurgöngu, líka svo man vera tilkoma mannsins sonar. Því hvar helst að hræið
er, þangað munu ernir og safnast. En strax eftir hörmung þessara daga
man sólin sortna og tunglið eigi sitt ljós gefa og stjörnur af himni hrapa, og
kraftar himnanna munu hrærast. Og þá mun skína teikn mannsins sonar á himni,
og munu sér þá kveina allar kynkvíslir jarðar. Og þeir munu sjá mannsins son
komanda í skýjum himins með krafti miklum og tignarveldi. Og sína engla man
hann útsenda með lúðraþeytingu mikilli. Og hans útvöldum munu þeir saman safna
af fjórum vindum frá yðstu álfum himnanna og allt til þeirra endimarka.

Af fíkjutrénu lærið eftirlíking. Nær eð þess kvistur gjörist frjór og laufin
út spretta, þá viti þér það sumarið er í nánd. Líka svo nær þér sjáið allt
þetta, þá vitið að það er nærri fyrir dyrum. Sannlega segi eg yður að þessi
kynslóð mun eigi forganga þar til að allt þetta sker. Him[i]ninn og jörð munu
forganga, en mín orð munu eigi forganga. En af þeim degi eður stundu veit
enginn og ekki englar af himnum nema minn faðir einnsaman.

En líka sem var um daga Nohe, svo mun og verða í tilkomu mannsins sonar. Því
svo sem þeir voru á þeim dögum fyrir flóðið að þeir átu, þeir drukku, þeir
giftust og létu sig giftast allt til þess dags, á hverjum Nohe gekk í örkina.
Og þeir sættu því ekki þar til að flóðið kom og tók þá alla í burt. Svo man og
vera í tilkomu mannsins sonar. Munu þá tveir á akri vera og man einn
meðtekinn, en annar forlátinn verða. Og tvær munu í kvernhúsi malandi vera, og
mun ein meðtekin og önnur forlátin verða.

Fyrir því vakið því að þér vitið eigi á hverri stundu yðar herra muni koma. En
það skulu þér vita að ef húsfaðirinn vissi á hverri stundu eð þjófurinn kæmi,
mundi hann vaka og láta eigi sitt hús í sundur grafa. Fyrir því verið þér og
reiðubúnir, því að mannsins son mun koma á þeirri stundu þér meinið ekki. En
hver hann er trúr þjón og forsjáll sem herrann hefir sett yfir sín heimahjú að
hann gæfi þeim fæði í réttan tíma, sæll er sá þjón nær hans herra kemur og
finnur hann svo gjöranda. Sannlega segi eg yður að hann mun þann setja yfir
öll sín auðæfi. En ef sá vondi þjón segir í sínu hjarta: Minn herra
gjörir dvöl á að koma, - og tekur að slá sína samlagsþjóna, etur og drekkur
með drykkjurúturum, en herra þess þjóns mun koma á þeim degi sem hann vonar
eigi og á þeirri stundu er hann grunar eigi og í sundur partar hann og setur
hans hlutskipti með hræsnurum. Þar man vera óp og tannagnístran.

xxv. kapítuli
Þá man himnaríki líkt vera tíu meyjum, hverjar eð tóku sína lampa og gengu út
í móti brúðgumanum. En fimm af þeim voru fávísar og fimm forsjálar. Þær sem
fávísar voru, tóku sína lampa, en tóku þó ekkert viðsmjör með sér, en hinar
forsjálu tóku í sínum kerum viðsmjör með lömpunum. Og er brúðguminn gjörði
dvöl á að koma, syfjaði þær allar og sofnuðu. En um miðnætti kom kall: Sjáið,
brúðguminn kemur, gangi þér út í móti honum. Þá stóðu upp allar þessar meyjar
og prýddu sína lampa. En þær fávísu sögðu til hinna forsjálu: Gefið oss af
viðsmjöri yðru því að vorir lampar slokkna út. Hinar forsjálu svöruðu og
sögðu: Má vera að eigi sé nóg fyrir oss og svo yður. Fari þér heldur til
sölumanna og kaupið yður. En er þær gengu að kaupa, kom brúðguminn, og þær sem
reiðubúnar voru, gengu með honum inn til brullaupsins, og hurðinni var aftur
lokað. En að síðustu komu og hinar aðrar meyjar og sögðu: Herra, herra, lúk þú
upp fyrir oss. En hann svaraði og sagði til þeirra: Sannlega segi eg yður að
eg þekki yður eigi. Fyrir því vakið að þér vitið eigi þann dag né stund, á
hverri mannsins son mun koma.*

Líka sem sá maður er ferðaðist langt burt, kallaði sína þjóna og fékk þeim
sitt góss. Og einum fékk hann fimm pund, en öðrum tvö, hinum þriðja eitt,
hverjum einum eftir sínum formætti, og ferðaðist strax af stað. Þá gekk sá til
sem fimm pund hafði meðtekið og verkaði með þeim sömum og vann þar á önnur
fimm pund. Líka einninn sá sem tvö pund hafði meðtekið, vann og á tvö
önnur. En sá er eitt hafði meðtekið, fór burt, gróf í jörð og faldi þar síns
herra fé. En eftir langan tíma liðinn kom herrann þessara þjóna og hélt
reikningsskap við þá. Og sá gekk til sem fimm pund hafði meðtekið og færði
honum önnur fimm pund og sagði: Herra, fimm pund fékkstu mér, sjá, önnur fimm
hefi eg áunnið. Hans herra sagði honum: Ey, þú hinn góði og trúlyndi þjón. Af
því þú vart trúr yfir litlu, þá man eg setja þig yfir mikið. Gakk inn í þíns
herra fögnuð. Þá gekk og sá að sem tvö pund hafði meðtekið og sagði: Herra,
tvö pund fékkstu mér, sjá, önnur tvö pund hefi eg áunnið. Hans herra sagði til
hans: Ey, þú hinn góði þjón og trúlyndi. Því að þú vart trúr yfir fáu, mun eg
setja þig yfir mikið. Gakk inn í þíns herra fögnuð.

Þá gekk sá að sem eitt pund hafði meðtekið og sagði: Herra, eg veit að þú ert
harður mann, uppsker hvar þú sáðir eigi og saman safnar hvar þú dreifðir eigi.
Og óttasleginn fór eg burt og faldi pund þitt í jörðu. Sjá, þar hefir þú það
hvað þitt er. En hans herra svaraði og sagði til hans: Þú vondur þjón og
latur, vissir þú að eg sker upp hvar eg sáði eigi og saman safna hvar eg
dreifða eigi. Því byrjaði þér að fá minn pening verslunarmönnum, og nær eg
kæma, hefða eg hvað mitt er til mín tekið með ábata. Fyrir því takið af honum
það pund og gefið honum sem tíu pund hefur. Því að hverjum sem hefur, honum
mun gefið verða, og mun hann nægð hafa, en hver eð eigi hefur, frá þeim mun
tekið verða og það hann sýnist hafa. Og þeim ónýta þjón kasti þér í hin yðstu
myrkur. Þar mun vera óp og tannagnístran.

En þá mannsins son mun koma í sínu tignarveldi og allir helgir englar með
honum, hann mun þá sitja í sæti síns veldis. Og allar þjóðir munu saman
safnast fyrir honum, og hann mun þá sundur skilja hvora frá öðrum svo sem
hirðir sundur greinir sauði frá kiðum. Og sauðina mun hann skipa til sinnar
hægri handar, en kiðin til vinstri. Þá mun konungurinn segja til þeirra sem á
hans hægri hönd eru: Komi þér, blessaðir föður míns, og eignist það ríki sem
yður var til búið frá upphafi veraldar. Því að hungraður var eg, og þér
gáfuð mér að eta, þyrstur var eg, og þér gáfuð mér að drekka, gestur var eg,
og þér hýstuð mig, nakinn var eg, og þér klædduð mig, sjúkur var eg, og þér
vitjuðuð mín, í myrkvastofu var eg, og þér komuð til mín.

Þá munu hinir réttlátu svara honum og segja: Herra, hvenar sáu vær þig
hungraðan og söddum þig eða þyrstan svo vér gáfum þér [að] drekka? Eða hvenar
sáu vær þig gest kominn og hýstum þig eða nakinn og klæddum þig? Eða hvenar
sáu vær þig sjúkan eða í myrkvastofu og komum til þín? Og konungurinn mun
svara og segja til þeirra: Sannlega segi eg yður: Hvað þér gjörðuð einum af
þessum mínum minnstum bræðrum, það gjörðu þér mér.

Þá mun hann og segja til þeirra sem til vinstri handar eru: Farið burt frá
mér, þér bölvaðir, í eilífan eld, þann sem fyrirbúinn er fjandanum og hans
árum. Því að hungraður var eg, og þér gáfuð mér eigi að eta, þyrstur var eg,
og þér gáfuð mér eigi að drekka, gestur var eg, og þér hýstuð mig eigi, nakinn
var eg, og þér klædduð mig eigi, sjúkur og í myrkvastofu var eg, og þér
vitjuðuð mín eigi.

Þá munu þeir svara og segja: Herra, hvenar sáu vær þig hungraðan eður þyrstan,
gest eða nakinn, sjúkan eða í myrkvastofu og höfum þér eigi þjónað? Þá mun
hann svara þeim og segja: Sannlega segi eg yður: Hvað þér gjörðuð eigi einum
af þessum inum minnstum, það gjörðuð þér mér eigi. Og munu þeir þá ganga í
eilífar píslir, en réttlátir í eilíft líf.*

xxvi. kapítuli
Og það gjörðist þá Jesús hafði lyktað öll þessi orð, sagði hann til sinna
lærisveina: Þér vitið að eftir tvo daga verða páskar og mannsins son mun
ofurseljast að hann krossfestur verði. Þá saman söfnuðust
kennimannahöfðingjar, skriftlærðir og öldungar lýðsins í forbyrgi
kennimannahöfðingjans, þess er Kaífas hét, og samsettu ráð hverninn
þeir gæti með slægð gripið Jesúm og líflátið. En þeir sögðu: Eigi á
hátíðardeginum svo að eigi verði upphlaup með fólkinu.

En þá Jesús var nú í Betanía í húsi Símonar vanheila, gekk kona að honum
hafandi buðk dýrlegs smyrslavats, og hún hellti því yfir höfuð honum er hann
sat við borðið. En er það sáu hans lærisveinar, þykktust þeir og sögðu: Til
hvers er þessi spilling? Því það hefði mátt seljast fyrir mikið og gefist
fátækum. En er Jesús fornam það, sagði hann til þeirra: Hvað eruð þér ýfnir
við þessa konu? Því gott verk gjörði hún á mér. Fátæka hafi þér jafnan hjá
yður, en mig hafi þér eigi alla tíma. Það hún hellti þessu smyrslavatni yfir
minn líkama, það gjörði hún mér til greftrunar. Sannlega segi eg yður: Hvar
helst þetta evangelium predikað verður í öllum heimi, mun sagt verða: Í hennar
minning, hvað hún hefir gjört.

Þá gekk burt einn af tólf, sá er Júdas Skariot hét, til kennimannahöfðingja og
sagði til þeirra: Hvað vilji þér gefa mér, og mun eg selja yður hann? En þeir
buðu honum þrjátigi silfurpeninga, og þaðan í frá leitaði hann lægis það hann
sviki hann.

En á fyrsta sætubrauðsdegi gengu lærisveinarnir til Jesú og sögðu til hans:
Hvar viltu að vér tilreiðum þér páskalambið að eta? En Jesús sagði: Farið þér
í borgina til nokkurs og segið honum: Meistarinn lét segja þér: Minn tími er í
nánd, hjá þér vil eg páska halda með lærisveinum mínum. Og lærisveinarnir
gjörðu svo sem Jesús hafði þeim boðið og reiddu til páskalambið.

En að kveldi komnu setti hann sig til borðs með sínum tólf lærisveinum. Og er
þeir átu, sagði hann: Sannlega segi eg yður að einn yðar mun svíkja mig. Þeir
hryggðust mjög við það og tóku allir til að segja: Er eg það nokkuð, herra? En
hann svaraði og sagði: Sá er hendinni drepur í fatið með mér, hann mun mig
forráða. Mannsins son mun að sönnu fara svo sem skrifað er af honum, en vei
þeim manni, fyrir hvern mannsins son mun forráðinn verða. Betra væri honum
að sá sami maður hefði aldri fæddur verið. En Júdas svaraði, sá er
forréð hann, og sagði: Er eg það nokkuð, rabbí? Hann sagði til hans: Þú sagðir
það.

En þá þeir neyttu, tók Jesús brauðið, blessaði og braut það, gaf sínum
lærisveinum og sagði: Takið og etið, þetta er mitt hold. Hann tók og kalekinn,
gjörði þakkir, gaf hann þeim og sagði: Drekkið allir hér út af. Því að það er
mitt blóð, ens nýja testaments, hvert eð úthellist fyrir marga til syndanna
fyrirgefningar. En eg segi yður að eg mun eigi héðan í frá drekka af þessum
vínviðarins ávexti allt til þess dags er eg mun drekka það nýtt með yður í
míns föðurs ríki. Og að lofsöngnum sögðum gengu þeir út í fjallið Oliveti.

Þá sagði Jesús til þeirra: Á þessari nótt munu þér allir hneykslan líða á mér,
því að skrifað er: Hirðirinn mun eg slá, og sauðir hjarðarinnar munu í sundur
tvístrast. En eftir það eð eg er upprisinn, mun eg ganga fyrir yður í
Galíleam. Pétur svaraði og sagði til hans: Og þó allir skammfyllist við þig,
þá skal eg þó aldri skammfyllast þér. Jesús sagði til hans: Sannlega segi eg
þér að á þessari nótt, áður en haninn gelur, muntu afneita mig þrysvar. Pétur
sagði til hans: Einninn þó mér byrjaði með þér að deyja, skylda eg eigi neita
þér. Slíkt hið sama sögðu og allir lærisveinarnir.

Jesús kom þá með þeim í það gerðistún sem kallaðist Getsemani og sagði til
sinna lærisveina: Sitjið hér á meðan eg fer þangað og bið, - og tók með sér
Petrum og tvo sonu Sebedei, tók síðan til að hryggvast og harmþrunginn að
verða. Hann sagði þá til þeirra: Hrygg er sála mín allt til dauða. Blífið hér
og vakið með mér. Hann gekk litlu eina fram lengra, féll fram á sína ásjónu,
biðjandi og sagði: Faðir minn, ef mögulegt er, þá líði af mér kalekur þessi,
en eigi þó sem eg vil, heldur svo sem þú vilt. Og hann kom til sinna
lærisveina og fann þá sofandi og sagði til Péturs: Máttir þú ekki eina stund
vaka með mér? Vakið þér og biðjið svo að þér fallið eigi í freistni. Andinn er
að sönnu reiðubúinn, en holdið er breyskt.

Í annað sinn gekk hann enn burt og bað, segjandi: Faðir minn, ef þessi kalekur
má eigi af mér líða utan eg drekki hann, þá verði þinn vilji. Og hann
kom aftur og fann þá sofandi, og þeirra augu voru þrungin. Og hann lét þá
kyrra og gekk í burt aftur og bað í þriðja sinn, segjandi in sömu orð. Þá kom
hann til sinna lærisveina og sagði til þeirra: Ó, já, vilji þér nú sofa og
hvílast? Sjáið, sú stund tekur að nálgast eð mannsins son mun ofurseljast í
syndugra hendur. Standið upp, föru vær. Sjáið, hann tekur að nálgast, sá er
mig forræður.

Og sem hann var þetta að tala, sjá, að Júdas, einn af tólf, kom og með honum
flokkur mikill með sverðum og stöngum, út sendir af kennimannahöfðingjum og
öldungum lýðsins. En sá er hann forréð, gaf þeim teikn til og sagði: Hvern
helst eð eg kyssi, sá er það. Haldið honum. Og jafnsnart gekk hann að Jesú og
sagði: Heill sért þú, rabbí. Og hann kyssti hann. En Jesús sagði til hans:
Minn vin, hvar til komt þú hingað? Þá gengu þeir þangað að og lögðu hendur á
Jesúm og gripu hann.

Og sjá, að einn út af þeim sem með Jesú voru, rétti höndina, rykkti sínu
sverði og sló þjón kennimannahöfðingjans og hjó af hans eyra. Þá sagði Jesús
til hans: Snú þú sverði þínu aftur í sína slíður. Því að hverjir sem sverðið
taka, þeir munu fyrir sverði farast. Eður meinar þú að eg kunni eigi að biðja
föður minn að hann skikkaði mér meir en tólf %legion engla? Eða hverninn
uppfyllast þá ritningarnar svo byrjar að ske skuli?

Á þeim tíma sagði Jesús til flokksins: Þér eruð út gengnir líka sem til annars
spillvirkja með sverðum og stöngum að höndla mig. Daglega hefi eg þó hjá yður
setið og kennt í musterinu, og þér hafið mig eigi gripið. En allt þetta er
skeð svo að uppfylltust ritningar spámannanna. Þá forlétu hann allir
lærisveinarnir og flýðu. En þeir sem Jesúm höfðu gripið, leiddu hann til
Kaífas kennimannahöfðingja, hvar eð skriftlærðir og öldungar voru saman
komnir. En Pétur fylgdi honum eftir langt í burt frá allt í forbyrgi
kennimannahöfðingjans og gekk inn, setti sig hjá þénurunum svo að hann sæi
hver endir á yrði. En kennimannahöfðingjar og allt ráðið leituðu
ljúgvitna í gegn Jesú svo að þeir gætu selt hann í dauða og fundu engin. Og þó
að mörg falsvitni gengu fram að, þá fundu þeir engin. En að síðustu gengu
tveir falsvottar til og sögðu: Þessi sagði: Eg get niður brotið musteri Guðs
og eftir þrjá daga það upp aftur byggt.

Kennimannahöfðinginn stóð upp og sagði til hans: Svarar þú öngu til þessa sem
þeir vitna í móti þér? En Jesús þagði. Kennimannahöfðinginn ansaði og sagði
til hans: Eg særi þig fyrir lifanda Guð að þú segir oss ef þú ert Kristur,
sonur Guðs. Jesús sagði: Þú sagðir það. En þó segi eg yður: Hér eftir man það
ske að þér munuð sjá mannsins son sitja til hægri handar Guðs kraftar og
komandi í skýjum himins.

Þá reif kennimannahöfðinginn sín klæði og sagði: Hann guðlastaði, hvað þurfu
vær vitnanna við? Sjá, þér heyrðuð nú sjálfir hans guðlastan. Hvað virðist
yður? Þeir svöruðu og sögðu: Hann er dauðans sekur. Þá spýttu þeir í hans
ásján og börðu hann með hnefum, en aðrir gáfu pústra í hans andlit og sögðu:
Spá þú oss, Kristur, hver sá er sem þig sló?

En Pétur sat úti í fordyrinu. Og ambátt ein gekk að honum og sagði: Og þú vart
með hinum Jesú af Galílea. En hann neitaði fyrir öllum og sagði: Eg veit eigi
hvað þú segir. En sem hann gekk út um dyrnar, leit hann ein önnur og sagði til
þeirra sem þar voru: Þessi var og með Jesú af Nasaret. Og í annað sinn neitaði
hann með eiði, að - eigi þekkti eg þann mann. Og innan skamms gengu þeir að
sem þar stóðu og sögðu til Petro: Að sönnu ertu og af þeim því að þitt mál
opinberar þig. Þá tók hann að formæla sér og sverja að eigi þekkti hann þann
mann. Og jafnsnart gól haninn. Og þá minntist hann orða Jesú er hann sagði til
hans: Áður en haninn gelur, neitar þú mér þrysvar, - gekk út og grét
beisklega.

xxvii. kapítuli
En að morgni gengu allir kennimannahöfðingjar og öldungar lýðsins saman í ráð
móti Jesú svo að þeir gætu hann líflátið. Þeir bundu hann og leiddu í burt og
ofurseldu hann pontverskum Pílato landsdómara.

Þá er Júdas, sá er forréð hann, leit það að hann var til dauða dæmdur,
iðraðist hann þess og færði aftur kennimannahöfðingjum og öldungum lýðsins þá
xxx silfurpeninga og sagði: Misgjörða eg, það eg forréð saklaust blóð. En þeir
sögðu: Hvað kemur það við oss? Sjá þú þar fyrir. Og hann snaraði þeim
silfurpeningum í mustérið, fór þaðan, gekk í burt og hengdi sjálfan sig í
snöru.

En kennimannahöfðingjar tóku silfurpeningana og sögðu: Eigi hæfir að vér látum
þá í guðskistuna því að það er blóðsöluverð. En að samteknu ráði keyptu þeir
meður þeim leirkerarans akur vegförundum til greftrunar. Fyrir það er sá akur
kallaður Blóðakur allt til þessa dags. Þá er nú uppfyllt hvað sagt er fyrir
Jeremíam spámann, segjanda: Og þeir tóku þá xxx silfurpeninga er hinn seldi
með bítalaður varð, hvern þeir keyptu af sonum Íraels og hafa gefið þá fyrir
leirkerarans akur eftir því sem Drottinn hafði mér umboðið.

En Jesús stóð fram fyrir landsdómaranum. Og landsdómarinn spurði hann að og
sagði: Ertu konungur Gyðinga? En Jesús sagði til hans: Þú segir það. Og sem
hann klagaðist af kennimannahöfðingjum og öldungum, svaraði hann öngu. Þá
sagði Pílatus til hans: Heyrir þú ekki hve mörg vitni þeir segja í móti þér?
Og eigi svaraði hann honum til nokkurs orðs svo að dómarinn undraðist það
næsta.

En á hátíðardeginum var landsdómarinn vanur fólkinu lausan að láta einn
bandingja, hvern helst þeir vildu. En þá hafði hann einn formætan bandingja,
sá er Barrabas hét. Sem þeir voru til samans komnir, sagði Pílatus til þeirra:
Hvorn vilji þér að eg láti yður lausan, Barrabam eða Jesúm, sá er kallast
Kristur? Því að hann vissi vel að þeir höfðu fyrir öfundar sakir ofurselt
hann.

Og sem hann sat á dómstólinum, sendi hans húsfrú til hans, segjandi: Haf þú
ekkert með þennan réttláta því að margt hefi eg liðið í dag í svefni fyrir
hann.

Kennimannahöfðingjar og öldungar réðu fólkinu að það skyldi biðja um Barrabam,
en Jesú skyldu þeir fyrirfara. Landsdómarinn svaraði og sagði til þeirra:
Hvorn af þessum tveimur vilji þér að eg láti yður lausan? Þeir sögðu:
Barrabam. Pílatus sagði til þeirra: Hvað skal eg þá gjöra af Jesúm, hver eð
Kristur kallast? Þeir sögðu honum allir: Krossfestist hann. En landsdómarinn
sagði: Hvað hefir hann þess illt gjört? En þeir kölluðu því meir, segjandi:
Krossfestist hann.

Og er Pílatus sá það hann fékk ekki að gjört, heldur það að þar yrði enn meira
upphlaup af, tók hann vatn, þvó hendurnar fyrir fólkinu og sagði: Saklaus em
eg af blóði þessa ins réttláta. Sjái þér til. Allur lýðurinn svaraði og sagði:
Hans blóð komi yfir oss og yfir sonu vora. Þá lét hann þeim Barrabam lausan,
en húðstrýktan Jesúm gaf hann þeim ofur að hann krossfestist.

Þá höfðu stríðssveinar landsdómandans Jesúm meður sér inn í þinghúsið. Þeir
söfnuðu saman að honum allt liðið og afklæddu hann. Þeir lögðu yfir hann
purpuramöttul og fléttuðu kórónu af þyrnum og settu upp á hans höfuð og reyr í
hans hægri hönd og beygðu knéin fyrir honum, spéuðu hann og sögðu: Heill sért
þú konungur Gyðinga, - og hræktu á hann, tóku reyrvöndinn, og börðu um höfuð
honum.

Og eftir það þeir höfðu spottað hann, færðu þeir hann úr möttlinum og færðu
hann aftur í sinn klæðnað og leiddu hann út að þeir krossfestu hann. En er
þeir gengu út, fundu þeir mann af Kýrenia, Símonem að nafni. Honum þrengdu
þeir til að hann bæri hans kross. Og er þeir komu í þann stað sem kallaðist
Golgata, hvað er þýðist aftökustaður, gáfu þeir honum edik að drekka galli
blandað. Og er hann smakkaði það, vildi hann eigi drekka. En sem þeir
höfðu krossfest hann, skiptu þeir klæðum hans, kastandi þar um þrautkesti, svo
að uppfylltist hvað sagt er fyrir spámanninn er hann segir: Þeir skiptu sér
klæðum mínum, og yfir mínu fati köstuðu þeir hlutkesti. Og þar sátu þeir og
varðveittu hann. Og upp yfir hans höfuð settu þeir hans sök skrifaða: Þessi er
Jesús, konungur Gyðinga. Þá voru og krossfestir með honum tveir spillvirkjar,
einn til hægri handar og einn til hinnar vinstri.

Og þeir sem þar gengu hjá, hæddu hann, skakandi höfuð sín og sögðu: Þú sá sem
niður brýtur musterið og uppbyggir það aftur á þrimur dögum, frelsa þú sjálfan
þig. Ef þú ert Guðs sonur, þá stíg þú ofan af krossinum. Líka einninn spottuðu
hann kennimannahöfðingjar með skriftlærðum og öldungum og sögðu: Aðra frelsaði
hann, sig sjálfan getur hann eigi frelsað. Ef hann er konungur Íraels, stígi
hann nú af krossinum, og munu vér trúa honum. Hann trúði á Guð. Hann frelsi
hann nú ef hann vill. Því að hann sagði: Eg em Guðs sonur. Og um það sama
hæddu hann og spillvirkjarnir, þeir með honum voru krossfestir.

En í frá séttu stund gjörðist myrkur yfir allt til níundu stundar. Og nærri
níundu stund kallaði Jesús hárri röddu og sagði: Elí, Elí, lama asabthani. Það
er: Guð minn, Guð minn, hvar fyrir forlést þú mig? En nokkrir af þeim sem
stóðu þar og heyrðu það sögðu: Þessi kallar Elíam. Og jafnsnart hljóp einn af
þeim til, tók njarðarvött, fyllti af ediki og setti hann ofan á reyrlegg og
gaf honum að drekka. En aðrir sögðu: Vert kyrr, sjáum hvort Elías kemur að
frelsa hann. Jesús kallaði enn upp í annað sinn hárri röddu og gaf upp andann.

Og sjáið, að tjaldið musterisins er í sundur rifnað í tvo parta frá ofanverðu
og allt niður í gegnum, og jörðin skalf og hellurnar klofnuðu, og grafir
framliðinna lukust upp, og margir líkamar heilagra risu upp, þeir eð sváfu og
gengu út eftir hans upprisu úr gröfunum, komu og í hina heilögu borg og
auglýstust þar mörgum.

En höfuðsmaðurinn og þeir sem með honum voru að varðveita Jesúm, þá
þeir sáu jarðskjálftann og það hvað þar skeði, urðu þeir mjög óttaslegnir,
sögðu: Sannlega var þessi Guðs sonur. Þar voru og margar konur langt í frá sem
sáu á það, hverjar Jesú höfðu eftir fylgt af Galílea og honum þjónað, meðal
hverra var María Magdalena og María móðir Jakobs og Jósef og móðir þeirra
Sebedei sona.

En að kveldi kom nokkur mann ríkur af Arimaþia, Jósef að nafni, hver eð
sjálfur var og lærisveinn Jesú. Hann gekk til Pílato og beiddi hann um líkama
Jesú. Þá skipaði Pílatus að honum skyldi fást líkið. Og er Jósef hafði tekið
við líkinu, sveipaði hann það í hreinu lérefti og lagði það í sitt eigið nýtt
leiði, hvert hann hafði út höggva látið í hellusteini og velti að dyrum
leiðisins stórum steini og gekk í burt. Þar var María Magdalena og önnur
María, sitjandi gegnt yfir frá gröfinni.

En annan dag, þann sem eftir aðfangadaginn er, söfnuðust saman
kennimannahöfðingjar og farísei til Pílato og sögðu: Herra, vær minnunst á það
að þessi falsari sagði þá er hann lifði: Eftir þrjá daga mun eg upp rísa. Af
því skipa þú að forvara gröfina allt til hins þriðja dags svo að eigi komi
hans lærisveinar og steli honum í burt og segi fólkinu að hann sé upp risinn
af dauða, og verði svo hin síðari villan argari inni fyrri. Pílatus sagði til
þeirra: Þar hafi þér varðmennina, farið og forvarið sem þér kunnið. En þeir
gengu í burt og forvöruðu gröfina meður varðmönnunum og mörkuðu steininn.

xxviii. kapítuli
En að aftni þvottdagsins, sá er hefst að morgni hins fyrsta dags þvottdaganna,
kom María Magdalena og hin önnur María að sjá gröfina.

Og sjá, þar varð jarðskjálfti mikill því að engill Drottins sté af himni, gekk
til og velti steininum frá dyrunum og sat á honum. En hans ásján var sem elding
og hans klæði hvít sem snjár. En fyrir ógninni, er af honum var,
urðu varðhaldsmennirnir sem væri þeir dauðir.

En engillinn svaraði og sagði til kvennanna: Eigi skulu þér óttast því að eg
veit að þér spyrjið að Jesú sem krossfestur er. Ei er hann hér. Upp er hann
risinn svo sem hann sagði. Komi þér hér og sjáið þann stað hvar herrann var
lagður. Gangið skyndilega og segið það hans lærisveinum að hann sé upp risinn
af dauða. Og sjá, að hann gengur fyrir yður í Galíleam. Þar munu þér sjá hann.
Sjá nú, eg sagða yður það.*

Og þær gengu skyndilega frá gröfinni meður ótta og fagnaði miklum og hlupu svo
að þær undirvísuðu það hans lærisveinum. En meðan þær gengu að kunngjöra það
hans lærisveinum, sé, þá mætti þeim Jesús og sagði: Heilar séu þér. En þær
gengu til hans og héldu hans fötum og krupu fyrir honum. Þá sagði Jesús til
þeirra: Eigi skulu þér óttast, farið og kunngjörið mínum bræðrum að þeir gangi
í Galíleam. Og þar skulu þeir mig sjá.

En meðan þær gengu á burt, sjá, þá komu nokkrir af varðhaldsmönnunum í borgina
og undirvísuðu kennimannahöfðingjum allt hvað til hafði borið. Og þeir
söfnuðust saman með öldungunum, haldandi ráðstefnu og gáfu stríðsmönnunum ærna
peninga og sögðu: Segið að hans lærisveinar kæmu um nótt og stæli honum á
meðan vér sváfum. Og ef það kann að heyrast fyrir dómaranum, skulu vér stilla
hann og gjöra að þér séuð traustir. Og þeir tóku peningana og gjörðu svo sem
þeim var kennt. Og þessi orðrómur er víðfrægur orðinn meðal Gyðinga allt til
þessa dags.

En þeir ellifu lærisveinar gengu burt í Galíleam á eitt fjall þar eð Jesús
hafði þeim fyrirskipað. Og er þeir sáu hann, hnékrupu þeir honum. En nokkrir
efuðu það. Jesús gekk til þeirra, talaði við þá og sagði: Allt vald er mér
gefið á himnum og á jörðu. Fyrir því gangi þér út og lærið allar þjóðir og
skírið þær í nafni föður og sonar og heilags anda. Kennið þeim og að
geyma allt hvað eg bauð yður. Og sjáið, að eg em með yður alla daga allt til
enda veraldar.

Hér er endi S. Matteus guðsspjalla.