Ліст Алеся Мілюця (26 верасня 1944)
Франтавое, 26 верасня 1944 г.

Дарагая сястрыца!

Пішу табе столькі, колькі дазваляюць мне абставіны майго
жыцця, хоць душою я б хацеў гаварыць з табою дзень і ноч. Але
што зробіш! Гэты час ужо мінуў і, як мне здаецца, мінуў
беззваротна. Цяпер, пакуль я яшчэ жывы, падзялюся з табою
хоць некалькімі думкамі, якія выплываюць з глыбіні маёй душы.
Перш за ўсё я хачу табе перадаць свой душэўны стан — ён у вышэйшай ступені спакойны, і я ўжо свядома рашыўся на ўсё.
Я стаў цяпер надзіва смелым — як і трэба байцу-чырвонаармейцу, так што ты не паверыш, як я тут нічога не баюся, ніякіх бітваў
і баявых страхаў. Чаму? Я і сам не скажу, можа, ужо прывык, а
можа, у мяне зарадзілася баявая адвага, нешта ў гэтым родзе.
Потым я нічога не шкадую — ні мінулага жыцця, ні іншага чаго:
усё ўжо ў мяне скончана, я ўжо ад жыцця сваё атрымаў. Шкада
толькі цябе як лепшай маёй роднай сястры, але нічога не
зробіш — такая ўжо доля. Я толькі хачу, каб ты па мне не тужыла,
не ўбівалася і не плакала. Гэта табе пашкодзіць, а мне нічога не
дапаможа. Ты цяпер засталася круглаю сіратою, у сэнсе
сямейным, але малю Бога за Ваню, можа, ён вернецца, і аб тваім
шчасці. Ва ўсякім выпадку, уладжвайся сама як мага лепей. Па
гаспадарцы табе адной будзе цяжка, але займайся рукадзеллем,
і ты будзеш жыць добра. Са сваімі сёстрамі і наогул са сваімі
роднымі старайся жыць як можна лепш, гэта табе не пашкодзіць.
Усе гаспадарчыя рэчы і прылады зберагай на ўсякі выпадак, а
потым дзявай куды хочаш. Калі маеш магчымасць, сышчы колы
ў Бубноўскага, схадзі з Барысавым Уладзікам, дай барыша, але
колы вярні хоць і не акутыя. Садзік таксама беражы, як і мяне, —
гэта маё лепшае дзецішча, беражы таксама і сеянцы — грушкі і
вінаград, яны спатрэбяцца мне, калі я вярнуся. Што да ўсіх
дробных рэчаў, то захоўвай іх да нашага вяртання, а калі трэба
будзе, дык ты з імі знойдзеш, што рабіць. Калі ў цябе не будзе
каровы, трымай болей птушак і трусоў, яны цябе забяспечаць
тлушчам. Сеяць жыта сей, колькі зможаш, з нас хопіць хлеба.
Бульбу выкапай і пакладзі ў капцы. Захавай гародніну і насенне
ў агародзіку — спатрэбяцца.

Яшчэ дазволь даць табе некалькі ўказанняў адносна гаспадаркі. У першую чаргу — каб усё было на сваім месцы, каб
нічога не псавалася на дажджы, збяры агароднае насенне і насенне соі. Як будуць замаразкі, папрасі каго-небудзь, калі самой
будзе не пад сілу, і абвяжы сад, прыкрый вінаград і ружу белую
з шалфеем. Адным словам, рабі так, як і мы рабілі ўсе разам.
Захавай таксама трусоў, а шкурачкі аддай каму-небудзь на выраб,
пашыеш сабе целагрэйку. Гэта я бачыў у свайго афіцэра — вельмі
цёплая і лёгкая. Трусіную шэрсць пастарайся абавязкова спрасці
і пусці яе ў ход. Купі абавязкова насценны каляндар, каб, калі
мы вернемся, мелі яго ў сябе.

Я яшчэ нічога не ведаю пра Ваню, але я чакаю з дня на дзень
ад цябе пісьма і тады буду ведаць што-небудзь і пра яго. А цяпер
перадавай прывітанне і самыя лепшыя пажаданні нашым
сваякам — Тамашкевічавым, Сузікавым і Зарэцкім, папрасі ў іх
прабачэння, што я ім не пішу. Няхай яны ведаюць, што мне гэта
немагчыма, што я рэдка маю шчаслівую хвіліну, калі магу ўзяць
аловак і паперу, няхай яны гэта зразумеюць і тады мне прабачаць.
Перадавай прывітанне нашым суседзям. Я думаў табе выслаць
60 рублёў, але, параіўшыся са сваім камандзірам, рашыў пакінуць
іх пры сабе. Так што да пабачэння.

Твой брат Аляксандр.

П/п № 36591 В, Мілюць Аляксандр Макаравіч.

Лісты Алеся Мілюця
Творы 1944 года