Прыказ ад Ронду Рольскага над цэлым краем Літоўскім i Беларускім да народу зямлі Літоўскай i Беларускай
Wy peunie zaczuli  szto ciepier ustanouleny Rąd Polski, szto hety Rąd Polski addaje wam biez nijakaho wykupu i czynszou tuju ziemlu, na jakoj sidzieli waszyje baćki i dziedy, szto hety Rąd Polski daje wam praudziwuju wolność, jak u Prancuzou, hdzie nichto nie śmieje kryjudzić prastoho czeławieka, szto hety Rąd Polski wiernie jeszcze waszu dauniaszniu sprawiedliwuju wieru Dziedou i Pradziedou?!

Duryć was Maskal tałkujuczy wam, szto heto pany podnialisia kab powiarnuć nazad panszczynu – jon chocze wadu skałamucić kab u wadzie mutnoj pa staromu rybu ławici. – No dzieło nasze – nie dzieła panskoje, a sprawiadliwoj wolności, jakoj waszyje dziedy da baćki z daunia żdali, a jakuju maskal z krowopijcami waszymi spynici chocze!! Dzieło nasze – heto dzieło takoj wolności, jakuju sam BOH pryjszouszy na hety świet chacieu ustanawici i za jakuju proliu swoju krou światuju i ciarpieu kryżowyje muczeńja!

No minuła uże panszczyna, minuła wasza kryuda – i nijakaja siła jeje niepowiernie, ni moskouska, ni czortouska! Ciepier to nastau czas, szto kożnomu budzie odmiereno tak, jak jon sam sabie nameryć. Pan budzie lichi – pana pawiesim jak sabaku! Mużyk budzie kiepski – to i mużyka pawiesim, a dwory ich i sioła z dymom pojduć i budzie sprawiadliwaja wolność – bo hetoho sam Boh uże chocze i Preczystaja Maci!

Za waszuju dolu krou proliwajuć sprawiedliwyje ludzi, a wy – jak tyja Kaimy da Judy Skaryjoty. – dobrych bratou prodawali woroham waszym!

No Rąd Polski pytaje was, jakim wy prawom śmieli pamahaci maskalu u nieczystamu dzieli?! Hdzie u was byu rozum, hdzie u was była prauda? czy zhadali wy na straszny sud Bożyj? Wy skażecie, szto heto rabili poniewoli, – no my, ludzi wolnyja, niamasz u nas niewoli! a chto z was chocza niewoli moskouskaj – tomu my damo szybienicu na halinir!

Adnak sprawiedliwy Rąd Polski na Litwie i Biełarusi, bieruczy na rozum:

szto Maskal panujuczy nad wami i dzieruczy sam da pozwalajuczy kożnamu was abdziraci, nie uczyu was ni czytaci ni pisaci;

szto wy sihodnia durnyje jak awieczki;

szto nad wami nima jeszcze źmiłowańnia boskaho, bo wy adstupilisia ad Jeho praudziwoj wiery;

Dla taho sprawiadliwy Rąd Polski, niedachodzić na was ludskoj kryudy, adno prykazuje wam:

niepamahać uże bolsz maskalu ni u czom, bo jon musić uże nie duży, kali prosić waszci pomaczy. A kali hdzie maskal byu durny da dau wam strelby, to wy u noczy zakałouszy sałdatou maskouskich, u les uciekajcie, bo heto lepsz budzie za usio.

Milicii i karaułou pa siołach kab nijakich nihdzie nie było, bo kali złowiać kaho u karaule albo u milicii, to, kali nie ciapier, to poźniej, biez adhaworki powiesiać.

Czynszou, abrokou i padatkou u kaznu maskouskuju da i panam nijakich bolsz niepłacić, bo heta ziemla uże wasza a wy da Rądu Polskaho należycie i padatki adno da kazny polskoj płacici majecie.

___

Hety Prykaz maje być czytany u kożnoj cerkwi da u kożnom kościeli, po usich siołach i dworach dla wiedoma usieho narodu. A chto hetomu Prykazu spreczen budzie taho – ci jon pop, ci ksiondz, mużyk ci pan, usiakaha danasić da Rądu Polskaho, kab możno było paźniej pawiesić abo, zazwauszy Hramadu i zrabiuszy sprawiedliwy sud, biez adhaworki wieści na szybienicu! Bo chto chocza kryudy ludskoj – toj niechaj lepsz sam marno propadaje!

Dan w mieści Wilni, u dzień Swiatoha Warfałamieja leta Haspodnia 1863.

Кастусь Каліноўскі
Паўстанне 1863 года
Дакументы 1863 года