У Ўсходняй і Заходняй Беларусі
Восем гадоў з моманту вызваленьня Менску.

З гэтага моманту расьце і ўмацоўваецца Ўсходняя Беларусь, бяз сутычак, без вайны, а выключна на аснове свабодна выяўленае волі рабочых і сялянскіх мас, пашыраючы свае межы на ўсход… І „доўга спаўшы“ беларускі народ, стаўшы вольным, будуе сваю сацыялістычную гаспадарку, разьвівае сваю культуру, уносіць у агульначалавечую культурную скарбніцу сваю долю…

А там, па той бок мяжы, тыя беларускія рабочыя і сяляне, якія яшчэ і да гэтага часу застаюцца пад ярмом польскіх паноў, раўнаючы свой горкі лёс з лёсам сваіх братоў па крыві па гэты бок мяжы, ня могуць не спрабаваць скінуць з сябе гэта ярмо.

У Савецкай Беларусі рабочыя і сялане—гаспадары краіны, у Заходняй Беларусі—яны нявольнікі. Уся Заходняя Беларусь—гэта вастрог, у якім ваяводы, старасты і ўвесь панскі апарат грае ролю вастрожнае варты і пільна сочыць за стогнучым у няволі народам.

Тут—уся ўлада ў руках рабочых і сялян. Там—у руках паноў. Тут зямля належыць сялянам, там—абшарнікам. Тут—воля, там—няволя. Тут—росквіт беларускае культуры, там—наглуха забіты беларускія школы, няшчадна прасьледуецца друкаванае беларускае слова.

Такі-ж лёс пагражаў і Менску і ўсёй Усходняй Беларусі. Але агульнымі магутнымі сіламі рабочыхісялян і самое Беларусі і—панскае войска адкінута і Ўсходняя Беларусь зрабілася вольнай.

11-га ліпеня 1920 г.—дзень заняцьця Чырвонай арміяй Менску—вялікая гістарычная дата для ўсяе Беларусі: для Ўсходняе—як момант яе вызваленьня, для Заходняе—як яскравы сьветач, асьвятляючы яе праменямі надзеі, што і для яе надыйдзе вялікі дзень 11-га ліпеня!

Публіцыстыка Фелікса Кона
Дзень вызвалення Беларусі ад белапалякаў
Творы 1928 года
Савецкая Беларусь (1920)