Ліст Ігната Канчэўскага ў рэдакцыю газэты «Наша Думка»
Вельмі прашу замесьціць гэты ліст ў Вашай паважнай газэце, бо лічу, што ніжэйпаданы вынятак з маей аўгабіаграфіі мае нейкую грамадзкую вагу.

Захварэўшы ўлетку 1920 г. на тубэркулёз плюцаў (лёгкіх), я апыніўся ў дрэнным, амаль што не безнадзейным становішчы, на зіму 20—21 г, дзякуючы нясур‘ёзнаму лячэньню прыватных лекараў і немагчымасьці атрымаць праўдзівую мэдыцынскую помач, якая не пад сілу прыватнай асобе, а вымагае грамадзкае арганізаванасьці. Такую праўдзівую мэдыцынскую помач даюць мне, дзякуючы выпадку, людзі, зусім дагэтуль незнаёмыя і нязьвязаныя са мною жаднымі абавязковымі грамадзянскімі сувязямі, замяшчаючы мяне ў лепшую ў Вільні лячэбную установу шпіталь яўрэўскага дабрачыннага  «Мішмэрэс-Хойлім», ня гледзячы на маю не-яўрэйскую нацыянальнасьць. Ні мая няпрыкметная прошлая грамадзкая праца, ні яе пэрспэктывы ў будучыні, ні самая мая прыналежнасьць да немагутнай ў сучаснасьці беларускай нацыянальнасьці не маглі заховываць ў сабе чаго небудзь прынаднага, што можна было-б скарыстаць для практычнага ўжыцьця.

У данным выпадку можна убачыць толькі чын  чалавечнасьці, якая, ня гледзячы па пахаджэньне, гдзе на помач ўсім, страціўшым сілу, не ў імя асабістай або групавой карысьці, а для самага чалавека, ў імя чалавечнасьці.

Чалавечнасьць адносін паміж асобнымі адзінкамі—неабходная падстава згоды агулу. Толькі тады, калі наша грамадзянства, пасечанае на воражыя рэлігійныя, нацыянальныя і клясавыя лягэры, ўцяміць гэтую простую праўду і пачне паважаць не групавы адзнак, а чалавечую сутнасьць, тады магчыма запраўднае, а ня толькі ў праэктах і на словах, паразуменьне паміж штучна падзеленымі грамадзянскімі групамі.

Вельмі прошу і другія газэты, зацікаўленыя ў запраўдным пашырэньні думкі аб неабходнасьці грамадзянскага паразумення — перадрукаваць.

Ігнат Канчэўскі
Адкрытыя лісты
Лісты 1921 года
Наша Думка