Вільня і гандаль з Расеяй
Гандаль з Расеяй, пасьля утрываленьня між Польшчай і Расеяй, павінен пайсьці тым самым Шшляхам, якім ён ішоў і да вайны, а гэта знача, што Вільня павмнна заняць не апошняе месца. Ужо цяпер розныя супалкі і гандлёвыя установы робяць розныя склады ў Вільні для гандлю з Расеяй. Вільня зьяўляецца як бы пунктам, з якога будуць адсылацца тавары да Расеі і куды будуць атрымлівацца тавары з Расеі. Ясна, што гэты горад узноў будзе іграць роль, як перавозны пункт паміж заходняй Эўропай і Расеяй. Павясьці гандаль, мінаючы Вільню, як дадумаліся польскія эканамісты, мусі ня ўдасца, бо дарога на Баранавічы ня дужа выгодная, бо хоць вядзе на Смаленск і Маскву, але не зачапляе Вітэбшчыну і не зьяўляецца дарогай на Петраград.

Весткі з Расеі гавораць, што там цэнтральным месцам гандлю да Польшчы, Літвы і Лацьвіі абабраны бальшавікамі Віцебск. Калі гэта так, дык трэба лічыць, што Польшчы прыйдзецца адчыніць зялезную дарогу на Полацк і тавары здаваць на Полацк і Аляхновічы, бо калі захацець, напрыклад, падайсьці бліжэй да Апочацкіх ляноў, дык пэўна, што гэты шлях на Полацк бліжэй да лёну, а з гэтым трэба лічыцца, бо пры адсутнасьці у Расеі транспорту, кожная вярста, што прыбліжае да тавару, будзе мець вялікае значаньне. У гэтым выпадку для Польшчы сыграець нейкае значаньне той „калідор“, які павэдле рыжскага міру створаны да самай Дзісны і Полацку. З гэтага «калідору» пэўна Польшча скарыстаець, каб як найдалей адсунуць свой транспорт на ўсход.

Выкарыстаньне дарогі Маладзечна — Полацк значна магло-б палепшыць гандаль Віленшчыны і падняць яго, а таксама падняць хоць троху саўсім падупаўшую прамысловасьць краю. Так ці інакш, гандаль з Расеяй для промыслу і гандлю адчыняе новыя гарызонты і, калі ў гэты гандаль Польшчай ня будзе уведзена палітыка, каторая, як вядома, руйнуе усякае пачынаньне эканомікі, дык край можаць патроху, выходзіць на шлях нармальнага здаровага жыцьця.

Публіцыстыка Станіслава Чыжэўскага
Творы 1921 года
Сярэдняя Літва
Вільня
Эканоміка
Наша Думка