Навец, наўскі
Навец, наўскі. Наўцом называюць, ў аколіцах Мёраў, Шаркаўшчыны і Відзаў (Віленск. губ.), сьвежа памершага нябошчыка, а такжа нябошчыка які па сьмерці ходзіць ў сваім целе і ссе кроў (рас. , польск. ). У гэтых ваколіцах навец процістаўляецца , даўно памершаму які „разсыпаўся“ і ня мае ўжо цела, а паказуецца толькі як дух „сьцень“ (мярсьцень, мерсьціцца прымярэсьціўся). У даным здарэньні слова „навец“ так сама эпітэт, як і слова „сьвежаніна“, „сьвежаваць“, „асьвяжыць“,  ў тасунку да статку. Наш селянін, не скажа: зарэзаў, заябіў карову, вала; гэта лічыцца груба, дзеля гэтага кажа—асьвяжыў вала, карову, барана. Ў мысьль гэтага непрыстойна казаць—„мярцьвец“, „труп“, на сьвежа памершага, а трэба казаць „нябошчык“, „навец“, Наўскі, яму прыналежачы, прыкл. Наўскі Вялікдзень (памінкі у праводную нядзелю). У штодзеннай мове можна чуць падобныя сказы: „Наўца праводзілі на могілкі“. „Наўца памылі“. Пры гэтым істнуе пераконаньне, што ходзячага па сьмерці наўца, трэба адкапаўшы яму, прыбіць яго да труны асінавым („асовым“) калом.

Вацлаў Ластоўскі
Беларуская міталёгія
Беларуская мова
Творы 1923 года