Прамова русіна
Concio Ruthena (Прамова русіна)

Хоцяшчых цягнець, не хочашчых валачэць на той свет. Калі я почну мысліці і розумом досці ўсе таемніцы небесные, ажно весь свет у мілосцівого Бога жорна подперает паўрыца — Пётр святы, тую паўрыцу подперает верацяно — Павел святы.

Але на чом тое верацяно стаіць? І до чого до тых жорон прыпято? Ах, вельмі мудро і грэх нешчыслёны помысліці. І прыставіць до тых жорон мілослівы Бог і закруціць тые жорна млоном — воляю сваёю святою. Як жэ не кажному аднаково здасце: аднаму з лускі адзерціся, другому на крупу здзерціся, трэцёму на муку сцерціся, чацвёртаму ў пыл прэцерціся, а другому і цалкам выскочыці.

От як цепер вясну голодну мой швагер Міклуч гэтак сцёрся, змяўся, што аж за горою заванеў. А пан Станкевіч, кіслы сват, под Радушкевічы з самою выскачыў, а не без того, што б што лускі не пацераць. І што ж мілослівы Бог з томі крупамі робіць в велькім бездэнным гаршку? Ласкі своёй святой варыць кашу, і засоліць тую кашу боязнёю сваю святую, і засоліць жэ тую кашу верую сваю святую. Да не доўго з тых прысмакоў прышло цешыціся, колі поганы чорт у тую кашу ўкінуў гатаўню — прэклятой веры схізматыцкой у тую кашу наполоніў.

Просімо ж нінейшого пражніка — святого Мікулы, што тую гатаўню выняў і ўкінуў у пекло. Няхай она на векі згарыць. Плюнце ж усе і ногамі патрыце. Амін, алілуя, амін.

Стойце… не амін. Кажуць то, што з велікого глаголеня бываець малое спасене. Ешчо вам скажу. Калі Господа Бога Ісуса жыдове ўзялі на мукі і ўсадзілі ў піўніцу, там найпервей прыходзіць лях і скажэць: «Господзі Ісусе, што тут вашмосць робіць?» Одкажэт Господ Ісус, што «жыдове мяне ўсадзілі на мукі». Одкажэт лях Господу Ісусе: «Я гэтых смярдзюхоў жыдоў усіх павыцінаў і цябе адсюль выведу». Одкажэт Господ, што «мая мілосць незглоболаная прэ тым народу чоловечыньского не можэт того перэстаці, дабы за народ чоловечыньскі не мусяў умерці, дабы да народу чоловечыньского од вечного затрацэня не мусяў адкупіць. А табе за тую адвагу даю тот талент, што ты і ўвесь твой народ будзець смелы, бітны, ваенны».

Потым прыходзіць немец і скажэць: «Вас махтер, гер Езу Хрысце? Што тут вассер робіць?» Одкажэць Господ Бог, што «мяне ўсадзілі жыдове на мукі». Одкажэць немец: «Господзі маю,
дай немалую сунму грошы, адгэтуль цябе выкуплю». Одкажэць Господ так, як ляху: «А тобе за тую ахвоту даю тот талент, што ты і народ твой будзець гандлёўны, богаты і грошовіты».

А потым настатку прыходзіць русін і спытаецца: «Господу Ісусе, што туг вашэць робіць?» Одкажэць Господ, што «мене жыдове ўсадзілі на мукі». Одкажэць русін: «Пожджы ты, Господзі, к вечэру, я одтуль цебе выкраду». Одкажэць Господ так, як ляху: «А тобе за тую ахвоту даю тот талент, што ты і ўвесь народ твой будзець красці». От незбежны русін выпрасіў талент, за каторы не адзін на шыбеніцы вісіць. Просімы ж нінейшого пражніка — святого Мікулы, штоб тот талент адняў ад нас хоць не ў час. Амін, алілуя.

Заўвагі

Глядзіце таксама 
 Прамова русіна аб нараджэнні Хрыста

Ананімныя творы
Творы XVIII стагоддзя
Проза на старабеларускай мове