দশৰথৰ মৃত্যুৰ বাতৰিত শোক-প্ৰকাশ
<big>৩৭ অধ্যায়<big> 

দশৰথৰ মৃত্যুৰ বাতৰিত শোক - প্ৰকাশ

 <big>দুলৰি ।<big>

ৰাম শত্ৰুঘন,         ভৰত লক্ষ্মণ,

আৱৰ সীতা গোসাঁনী ।

দাৰুণ শোকৰ,         ঘাৱে পীড়িলেক,

মুখে নসঞ্চৰে বাণী ॥১

ৰাঘৱে বোলন্ত,         ভৈয়াই ভৰত,

তই চিন্তা বৰ পাইলি ।

মোৰ বৃদ্ধ মাৱ,         বাপক এৰিয়া,

কি কাৰ্য্যে বনক আইলি ॥২

বশিষ্ঠ গুৰুৰ,         বাৰ্ত্তা কহ বাপ,

আৰো যত মুনি বৰ্গ ।

সব লোক মন্ত্ৰী,         পাত্ৰ আছে যত,

আৰো শত ম মাৱ বৰ্গ ॥৩

কৌশল্যা সুমিত্ৰা,         আইৰ বাৰ্ত্তা কহ,

যত অযোধ্যাৰ লোক ।

বৃদ্ধ দশৰথ,         বাপে কোন দিন,

কৰে যুৱৰাজ তোক ॥৪

ভেদ দণ্ড সাম,         দানৰ উপাই,

বুজিলা তাক বিচাৰি ।

দেৱ দ্বিজ গুৰু,         পিতৃৰ চৰণ,

ভালে তুষিবাক পাৰি ॥৫

মুখ্য মুখ্য লোক,         মাহুত ৰাহুত, 

তাক পাল ভাল কৰি ।

সকল দেশক,         মাৱ বাপ এৰি,

কেনে আইলি জটা ধৰি ॥৬

ৰামক প্ৰণাম,         কৰিয়া ভৰতে,

নমিলা পাচে সীতাক ।

কান্দো কান্দো মুখ,         কৰি বুলিলন্ত,

কিয় হেন বোলা মোক ॥৭

শ্মশান - শালীৰ,         পোৰা ছাইক যেন,

দেখিতে নুহিকে ভাল ।

কৈকেয়ীৰ গৰ্ভে,         উপজিলোঁ আমি,

অধম যেন চণ্ডাল ॥৮

তোৰা তিনি যেবে,         বনক আসিলা,

পূৰ্ণ ছয় দিল ভৈল ।

মধ্য ৰাত্ৰি ভৈলে,         তোমাৰ শোকত,

বাপৰ পৰাণ গৈল ॥৯

বশিষ্ঠ গুৰুৱে,         নাৰাণ তেলতত,

মৃতক দেহক থৈয়া ।

অযোধ্যাক লাগি,         শীঘ্ৰ বেগে দূতে,

আমাক আনিলে গৈয়া ॥১০

শত্ৰুঘনে সমে,         দুইহান্তে আসিয়া,

দুৱাৰ পাইলোঁ বাপৰ ।

পিতৃৰ গৃহক,         শূন্য দেখি পাচে,

ঠাৱক গৈলোঁ মাৱৰ ॥১১

বাপৰ মৰণ,         তযু বনবাস,

কহিলা দাৰুণী মাৱে ।

হৃদয় বিকল,         ভৈল আতি মোৰ,

দাৰুণ বচন ঘাৱে ॥১২

শব সতকাৰ,         কৰিলোঁ বাপৰ,

দিলোহোঁ দান দক্ষিণা ।

এক দণ্ড যেন,         যুগ যাই মোৰ,

তোমাৰ চৰণ বিনা ॥১৩

আসি ভৈলোঁ বন,         তোমাৰ চৰণ,

দেখিয়া এৰাইলোঁ শোক ।

বোলোঁ প্ৰভু কায,         আসিলৈয়োঁ ৰাজ,

অনুগ্ৰহ কৰাঁ মোক ॥১৪

আপাত মধুৰ,         শুনিয়া প্ৰচুৰ,

স্বাদত পাচে কাঞ্জি ।

সউৰা বৃক্ষক,         ৰুইল মোৰ মাৱে,

উত্তম বট উভাঞ্জি ॥১৫

তোমাত নৈৰাশ,         কৰি বন বাস,

দিয়াই ৰাজ্য লৈলা মাগি ।

হেনয় কৈকেয়ী,         মাৱ আছে আসি,

তোমাক নিবাক লাগি ॥১৬

ইটো বনাশ্ৰম,         তোমাৰ নিয়ম,

কাৰ্য্যক আমি গঞ্জাইবোঁ ।

কৰিয়া হৰিষ,         চৌধয় বৰিষ,

বনে ফলমূল খাইবোঁ ॥১৭

শাস্ত্ৰৰ বিধানে,         জ্যেষ্ঠ বিদ্যমানে,

কনিষ্ঠৰ নোহে ৰাজ ।

ৰাজ্যক চলিয়ো,         আপুনি কৰিয়ো,

পিতৃৰ অঞ্জলি কায ॥১৮

বাপৰ মৰণ,         শুনিয়া বচন,

ৰাঘৱৰ পোৰে গাৱে ।

অলপ জলত,         মত্স যেন মত,

দহৱৈ সূৰ্য্য - প্ৰভাৱে ॥১৯

শোক কালমেঘ,         ভৈল যেন আতি,

মুখ যেন ভৈল শশী ।

নদীৰ তীৰত,         বৃক্ষ যেন মত,

পৰিলন্ত ৰাম খসি ॥২০

কৰন্ত সন্তাপ,         হাঁ হাঁ বৃদ্ধ বাপ,

দশৰথ মহীপাল ।

জানিলোহোঁ নিষ্ঠে,         আমিসে পাপিষ্ঠে,

তোমাৰ কৰিলোঁ কাল ॥২১

পাপে তল গৈলোঁ,         জ্যেষ্ঠ পুত্ৰ ভৈলোঁ,

পৃথিবীৰ মহাভাৰ ।

বাপ গৈলা কহি,         নিজ কান্ধে বহি,

নকৰিলোঁ সংস্কাৰ ॥২২

ধন্য ধন্য তযু,         তনয় ভৰত,

ধন্য শত্ৰুঘন বীৰ ।

নিজ কান্ধে বহি,         দহিল আপুনি,

পিতৃৰ সিটো শৰীৰ ॥২৩

শুন শুন সতী,         প্ৰাণেশ্বৰী সীতা,

বিধি কৈল এত দূৰ ।

দুখে দহে মোক,         পীড়ি পুত্ৰ শোকে,

মৰিলা তযু শ্বশুৰ ॥২৪

ৰামৰ চৰিত্ৰ,         পৰম অমৃত,

শুনা সামাজিক জন ।

ধৰ্ম্ম শিৰোমণি,         সংসাৰ তৰণী,

ইসে ভকতৰ ধন ॥২৫

ৰাম গুণ গান,         মুক্তি বিত্ত মূল,

সকলো শাস্ত্ৰৰ সাৰ ।

এহি মুখ্য কাম,         বোলা ৰাম ৰাম,

গুচোক দুখ নিকাৰ ॥২৬