ৰাৱণৰ কুমন্ত্ৰণা
<big>৩৭ অধ্যায়<big> 

ৰাৱণৰ কু মন্ত্ৰণা ।

<big>পদ ।<big> 

প্ৰহস্তে বোলয় কি কৰিবে হনুমন্তে ।

আমি সবে যুজিবোঁ লঙ্কাৰ গড় হন্তে ॥১

শ্ৰীৰাম লক্ষ্মণ আৰু সুগ্ৰীৱক মাৰি ।

নৃপতিৰ হৃদয়ৰ শৈলক উদ্ধাৰি ॥২

যজ্ঞকেতু নাম বীৰ পৰ্ব্বত আকাৰ ।

ওঠ কামুৰিয়া বোলে কিক জীওঁ আৰ ॥৩

ৰাজাৰ যে দুঃখ জানি গৈল কপিগোট ।

তাকে গৈয়া মাৰি বৰ কৰিবো আষ্ফোট ॥৪

ৰাক্ষস সকল সবে থাকিয়ো আমোদে ।

আপোনাৰ ভাৰ্য্যা পুত্ৰ সহিতে প্ৰবোধে ॥৫

ৰাম লক্ষ্মণকো মাৰোঁ সুগ্ৰীৱকো মাৰি ।

নৃপতিৰ হৃদয়ৰ শৈলক উদ্ধাৰি ॥৬

বক্ৰদংষ্ট্ৰে বোলে আজি এতিখনে যাওঁ ।

তোমাৰ বৈৰক মাৰি মাৰি ধৰি খাওঁ ॥৭

পৰিঘেক আছে মোৰ ত্ৰিশূলৰ সম ।

শ্ৰীৰাম লক্ষ্মণ সুগ্ৰীৱৰ হৈবো যম ॥৮

কুম্ভকৰ্ণ তনয় নিকুম্ভ বুলি যাক ।

ক্ৰোধে সম্বুধিয়া বোলে সকলে লঙ্কাক ॥৯

মোক পাঠায়োক মাৰোঁ বানৰক আগে ।

ৰাম লক্ষ্মণকো লাগি গোটা গুটি লাগে ॥১০

ৰাম লক্ষ্মণক যেবে সুগ্ৰীৱ বীৰক ।

হনুমন্ত অঙ্গদক নলযে নীলক ॥১১

মৈন্দ দ্বিবিদ আৰু বৃদ্ধ জাম্বৱক ।

একেশ্বৰ মাৰি পেষোঁ যম কৰণক ॥১২

সবাহাঙ্কো গৰিহি বোলন্ত বিভীষণ ।

মমত এৰিয়ো সবে নিশাচৰগণ ॥১৩

ৰাম মেৰু পৰ্ব্বতক ফুঙ্কে উৰুৱাহা ।

চাটু বচন এৰি নমাতি থাকাহা ॥১৪

একেশ্বৰে আসিলেক বীৰ কপি গোট ।

লঙ্কা ছন কৰি বৰ কৰিলে আছোট ॥১৫

সসৈন্য সহিতে লঙ্কাপুৰী নৰাখিলা ।

কেন মতে দম্ভ চাটু বুলিতে লাগিলা ॥১৬

খৰ বীৰ একল দেৱক যুজে কাছে ।

লঙ্কা মাজে সম বীৰ আন কোন আছে ॥১৭

সুবাহু মাৰীচ বীৰ ত্ৰিদশে আতঙ্ক ।

ৰাম শৰে পৰি ভৈল ক্ষুদ্ৰসে পতঙ্গ ॥১৮

শুনা শুনা দাদা লঙ্কেশ্বৰ মহাশয় ।

তুমি নুপুছিলে মোৰ বুলিতে লাগয় ॥১৯

অপ্ৰমত্ত ৰাম আসা যুজিবাক মনে ।

হেন মহাবীৰক ভঙ্গাইব কোন জনে ॥২০

ভেদ সাম দান যে উপায় নিসিজয় ।

তেবেসে বিহিয় দণ্ড শাস্ত্ৰৰ আলয় ॥২১

প্ৰথমে যুজক যেবে কৰয় উদ্যোগ ।

সিটো প্ৰাণীজনো নজানয় শাস্ত্ৰ যোগ ॥২২

শুনা বোলোঁ দদা লঙ্কানাথ নিশাচৰ ।

ৰাজ্যক হিতাৰ্থে বোলোঁ ৰাক্ষসকুলৰ ॥২৩

বন্ধুজন ৰাখি গৈয়া ৰাঘৱৰ ভিতা ।

কৈল্যাণ সাধিয়ো গৈয়া সমৰ্পিয়ো সীতা ॥২৪

কি কাৰ্য্যত জানেকীক আনিলাহা হৰি ।

প্ৰবল পুৰুষ সমে বিবাদ ন কৰি ॥২৫

তুমি যে বৈলখ দেখাঁ আমি কান্ধে লওঁ ।

ৰামৰ চৰণে নিয়া সীতাক ভেটাওঁ ॥২৬

স্ত্ৰী বাল বৃদ্ধ যুবা ৰাক্ষসৰ কুল ।

বানৰে ভালুকে যাৱে নকৰে নিৰ্ম্মূল ॥২৭

লঙ্কা তল নযাওক ৰাঘৱ সাগৰে ।

ৰামৰ ভাৰ্য্যাক সীতা সম্পিয়ো সত্বৰে ॥২৮

বিভীষণে বুলিলন্ত উচিত বচন ।

ৰাৱণ নৃপতি শুনি ভৈল ভঙ্গ মন ॥২৯

ভ্ৰাতৃক চাহিয়া বোলে সক্ৰোধ নয়নে ।

মোক সুখী কৰিলেক তোহোৰ বচনে ॥৩০

পূৰ্ব্বত জানোহো বৰ মন্ত্ৰী বিভীষণ ।

আবেসে জানিলোঁ তই অধম দুৰ্জ্জন ॥৩১

অনুমা্ত্ৰো নজানস ৰাজধৰ্ম্ম নয় ।

যেহি বাক্য মুখে আসে সেহিসে বল্কয় ॥৩২

কুম্ভকৰ্ণ ৰাৱণৰো তই ভৈলে ভাই ।

নৈকেষীৰ গৰ্ভত তোহোৰ ভৈল ঠাই ॥৩৩

মুনিষৰ ভাই হুয়া ৰণক ডৰাস ।

ৰাঘৱৰ নাম শুনি লাগিল তৰাস ॥৩৪

আপোনাক এৰি পৰ শকতি কহস ।

নিজিজ্ঞাসি বাক্য তই মিচাত ডৰস ॥৩৫

তপসীৰ ভাৰ্য্যা হৰি আনিলো সীতাক ।

নজানিয়া মূঢ় জনে গৰিহে আমাৰ ॥৩৬

বাপেকৰ বোলে ৰাম ভৈলেক তপসী ।

খাণ্ডা ধনু ধৰি ফুৰে তপোবনে পশি ॥৩৭

মাথে ধূম জটা লগে ত্ৰৈলোক্য সুন্দৰী ।

হেনয় প্ৰাণীক কেহো গৰিহা নকৰি ॥৩৮

বনবাসী তপসীৰ ইকি হোৱৈ ধৰ্ম্ম ।

সকল ৰাক্ষস মাৰে ইকি যোগ্য কৰ্ম্ম ॥৩৯

সীতা হৰি তাহাৰ খণ্ডিলো মোহজাল ।

ৰাৱণেসে মন্দ তেভো ৰাঘবেসে ভাল ॥৪০

পামৰ জাতিৰ দেখাঁ অগাধ সংসাৰ ।

অনুচিত উচিত নুবুজে প্ৰতিকাৰ ॥৪১

কোন মন্দ কৰিলোহো জানেকীক হৰি ।

অধাৰ্ম্মিক ৰামক উচিত দণ্ড কৰি ॥৪২

বীৰ্য্যৱন্ত প্ৰাণী যেবে হোৱে আশকত ।

পৰপক্ষে পীড়য় আপুনি হোৱে হত ॥৪৩

বিভীষণ দেখি লোকা এতা ভৈল মতি ।

ৰণত যুজিতে তোৰ নাহিকে শকতি ॥৪৪

প্ৰহস্তে বোলয় তুমি বুদ্ধিত সাগৰ ।

সাৰোধৃতে বচন বুলিলা লঙ্কেশ্বৰ ॥৪৫

আৰো পদে ৰামৰ ঘাটন ভৈল বৰ ।

মৰণ সমীপ দেখোঁ জীৱন কাতৰ ॥৪৬

কুলৱন্ত পণ্ডিত উত্তম বু্দ্ধিমন্ত ।

সি সি দূত কৰি যিটো সন্ত যে মহন্ত ॥৪৭

ৰামে দূত কৰিলে বনৰ পশুজাতি ।

এহি পদে ৰামৰ ঘাটন ভৈল আতি ॥৪৮

বৃহস্পতি সম গপ পাত্ৰ বুদ্ধিমন্ত ।

বিৰুপাক্ষে বোলে শুনা সুপাত্ৰ মহন্ত ॥৪৯

ৰাজায়ে বুলিলা যত শাস্ত্ৰ অৱগাহি ।

স্বৰূপত ৰাঘৱত শাস্ত্ৰধৰ্ম্ম নাহি ॥৫০

আৰো এক পদে ভৈল আমাৰ কুশল ।

নিশাকাল ভৈলে ৰাঘৱৰ তুটে বল ॥৫১

নিশাভাগে যুজিবো যতেক নিশাচৰে ।

মৰিবন্ত ৰাম ৰাজা ভালুক বানৰে ॥৫২

যুজ নৈয়ো পাৱে প্ৰজা খানতো বিস্তৰ ।

যুজিবাক উদ্যোগ সকলে ৰাক্ষসৰ ॥৫৩

থাওঁ মাৰোঁ কৰে প্ৰজা হাতে অস্ত্ৰ ধৰি ।

সত্বৰে মাৰিয়ো গৈয়া বিলম্ব নকৰি ॥৫৪

সবাকো নিবাৰি মাতিলন্ত বিভীষণ ।

আবেসে জানিলো ভৈল বিনাশ লক্ষণ ॥৫৫

ৰাজলক্ষ্মী এৰিলেক ৰাৱণ দদাক ।

সবাহাৰে মন ৰাঘৱক যুজিবাক ॥৫৬

শুনা শুনা দদা লঙ্কানাথ নিশাচৰ ।

মই হিত বোলোঁ সবে ৰাক্ষস কুলৰ ॥৫৭

গোত্ৰ বন্ধু ৰাখি যাওঁ ৰাঘৱৰ ভিতা ।

হিত বচনক মোৰ নেদেখিবা তিতা ॥৫৮

যতেক তোমাৰ মন্ত্ৰী বোলয় কুনয় ।

আপুনি বা তুমি নুবুজাহা ৰাজনয় ॥৫৯

হুই নুই তুমি গুণি চাহিয়ো মনত ।

মোহোৰ বচন দেখিবাহা হিতপথ ॥৬০

অৰুন্ধতি নেদেখয় হিত নুশুনয় ।

দীপ নিৰ্ব্বাণত যিটো গন্ধ নপাৱয় ॥৬১

সুহৃদ বচনক নেদেখয় হিত ।

সি সব প্ৰাণীৰ জানা মৰণ সন্নিত ॥৬২

ৰাজাৰ মন্ত্ৰীৰ ভৈল বিপৰীত মতি ।

অধৰ্ম্মে যুকুত ভৈল মন্ত্ৰৰ শকতি ॥৬৩

সুহৃদৰ বাক্য সবে নুৰুচয় যাক ।

গত আয়ু প্ৰাণী বুলি জানিবাহা তাক ॥৬৪

অধৰ্ম্মত কত ভৈলে তুমি দুৰাচাৰ ।

পতিব্ৰতা কন্যা হৰিলাহা পৰদাৰ ॥৬৫

তোমাৰ সংসৰ্গে আমি ধৰ্ম্ম হৰুৱাওঁ ।

তুমি আছা দদা আমি ৰাম পাশে যাওঁ ॥৬৬ 

শুনিয়োক সৰ্ব্বজনে ৰামৰ চৰিত্ৰ ।

বেদৰ ৰহস্য জানি পীয়া প্ৰতিনিত ॥৬৭

মহন্ত সকলে আক গাৱে অবিশ্ৰাম ।

অপ্ৰয়াসে সিজে ধৰ্ম্ম অৰ্থ মোক্ষ কাম ॥৬৮

শুভসে সাধয় সুখত কৰি আনন্দ ।

হেনয় ৰামৰ ভজা পদ মকৰন্দ ॥৬৯

তেবেসে সংসাৰ সিন্ধু অপ্ৰয়াসে তৰি ।

বোলন্ত কন্দলী ডাকি বোলাঁ হৰি হৰি ॥৭০