ৰামচন্দ্ৰৰ ৰাজ্যাভিষেক
<big>৫৫ অধ্যায় ।<big> 

<big>ৰামচন্দ্ৰৰ ৰাজ্যাভিষেক ।<big>

দুলৰি ।

বশিষ্ঠ গৌতম,       ক্ষত্ৰি বিশ্বামিত্ৰ,

বিতিহোত্ৰ পৰাশৰ ।

কাত্যায়ন ভৰ-,       দ্বাজ ৰামদেৱ,

আদি মুনি নিৰন্তৰ ॥১

বহু বিধ ফলে,       নানা তীৰ্থ জলে,

ৰাঘৱ সীতা স্নানিল ।

বিধি ব্যৱহাৰে,       অগনি জ্বালিয়া,

অশেষ আহুতি দিল ॥২

ৰাজ্যৰ যতেক,       মুখ্য মুখ্যতৰ,

ব্ৰাহ্মণ পাত্ৰ সকলে ।

শ্ৰীৰাম সীতাক,       ৰাজ্য জোকাৰিলা,

চাৰি সাগৰৰ জলে ॥৩

নৃত্য গীত বাদ্য,       ভণ্ডৰ শবদে,

মিলি গৈলা কোলাহল ।

ৰামৰ যি বেটা,       অনিষ্ট চিন্তিলে,

সিটো গৈলা ৰসাতল ॥৪

সকল আকাশ,       পূৰিয়া আনন্দ,

ইন্দ্ৰাদি দেৱ সকলে ।

সব নদী জল,       সৰ্ব্বৌষধিগণ,

দূৰ্ব্বাক্ষত ফুলে জলে ॥৫

স্বৰ্গে দেৱবাদ্য,       বজাৱে গন্ধৰ্ব্বে,

গাৱয় বাৱয় তাল ।

পৃথিবী গগন,       স্বৰ্গৰ ভুবন,

ৰিঙ্গ জৌতি কোলাহল ॥৬

ধৱল ছত্ৰেক,       তুলিয়া ধৰিল,

সুবিনীত শত্ৰুঘণে ।

শুক্ল যে চামৰে,       ঢুলিতে লাগিল,

সুগ্ৰীৱয়ে হনুমানে ॥৭

চন্দ্ৰৰ সদৃশ,       ধৱল চামৰে,

বিঞ্চে আৰো বিভীষণে ।

ভৰতে আপনি,       ৰাজ্য জোকাৰিলা,

নানাবিধ পাত্ৰগণে ॥৮

ৰতনে মণ্ডিত,       শুদ্ধ সুৱৰ্ণৰ,

শতেক পদ্মৰ মালা ।

বায়ুত কৰিয়া,       ইন্দ্ৰে পঠাইলন্ত,

ৰামক ভূষিয়া কালা ॥৯

মাণিকে ৰচিত,       গ্ৰীৱক লাগিয়া,

মালা গজ মুকুতাৰ  ।

কুবেৰে আনিয়া,       ৰামক দিলন্ত,

দেখি বৰ জ্যোতিষ্কাৰ ॥১০

কৰ্ম্মাগতে ৰাজ্য,       ৰাঘৱে পাইলন্ত 

হৰিষ বৰ মিলিল ।

হৃষ্ট পুষ্ট বাছি,       এক লক্ষ ধেনু,

ব্ৰাহ্মণক দান দিল ॥১১

অযুত বলধ,       ত্ৰিশ কোটি তোলা,

দিলন্ত শুদ্ধ সুবৰ্ণ ।

অযুতেক গ্ৰাম,       দিলা ধনে জনে,

সকল শস্যে সম্পূৰ্ণ ॥১২

সূৰ্য্যৰ সদৃশ,       কিৰীটি জ্বলয়,

সুবৰ্ণ ৰত্নে খচিত ।

আতি সুশোভিত,       বিচিত্ৰ মালাক,

পিন্ধিলা সুগ্ৰীৱ মিত্ৰ ॥১৩

বালিপুত্ৰ বুলি,       অঙ্গদক ৰামে,

আগক লাগি মতাইল ।

কনকে ৰচিত,       মনিময় দুই,

কুণ্ডল তুলি পিন্ধাইল ॥১৪

ছিকি মিকি কৰে,       ৰতন মাণিক,

নিৰমল আতি তাৰ ।

সীতাৰ গলত,       ৰাঘৱে পিন্ধাইলা,

শুদ্ধ মুকুতাৰ হাৰ ॥১৫

দেৱাঙ্গ বস্ত্ৰক,       গাৱত চড়াইলা,

সব অলঙ্কাৰে মণ্ডি ।

নাৰায়ণ পাশে,       যেন লক্ষ্মী দেবী,

হৰৰ কোলত চণ্ডী ॥১৬

যতেক সুন্দৰী,       তথাতে মিলিলা,

সুমণ্ডিত অলঙ্কাৰে ।

কানি আঙ্গুলিৰ,       ৰূপৰ সদৃশ, 

নভৈলে কেহোঁ সীতাৰে ॥১৭

নব নগৰৰ,       সুন্দৰী মিলিল,

সুবিনীত বৰবালা ।

শৰত কালৰ,       চন্দ্ৰক যেহেন,

বেঢ়িলা নক্ষত্ৰ মালা ॥১৮

লক্ষ কৌটি কৌটি,       ধন তাৰ মূল্য,

স্বৰ্গ গজমতী হাৰ ।

সীতা দেবী তাক,       হাতত লৈলন্ত,

কাঢ়িয়া আনি গলৰ ॥১৯

মাৰুতিক লক্ষে,       দেবী সহৰিষে,

হাস্যমনে মনে চাই ।

হাসিয়া সীতাক,       ৰাঘৱে বোলন্ত,

দিয়ো যাক অভিপ্ৰায় ॥২০

স্বামীৰ বচন,       শুনিয়া জানকী,

আনন্দ হৰিষ পাইল ।

বায়ুৰ পুত্ৰক,       লাগি আপনাৰ,

কণ্ঠৰ হাৰ পেলাইল ॥২১

হনুমন্ত বীৰে,       হৰিষে পিন্ধিলা,

মনোময় গজমতি ।

মেৰু পৰ্ব্বতৰ,       উপৰে শোভয়,

চন্দ্ৰৰ যেন জেউতি ॥২২

যত যত সব,       মুখ্য কপিগণ,

নল নীল দধি তাৰ ।

সবাৰ মনক,       পুৰিয়া ৰাঘৱে,

পিন্ধাইলন্ত অলঙ্কাৰ ॥২৩

সকল সম্পত্তি,       দেখিয়া ৰাঘৱে,

হৰিষ পাইলা আশেষ ।

মাস দিল তৈত,       সুখতে আছিলা,

চলিলা আপন দেশ ॥২৪