পাতালত সীতা
<big><big><big>২৪ অধ্যায়<big><big><big> 

পাতালত সীতা ।

পদ ।

তেজিয়ো সন্তাপ বাপ হোৱা সন্ধুক্ষণ ।

আউৰ দুনাই দুৰ্ল্লভ সীতাৰ দৰিশন ॥১

পৰম বৈৰাগ্যে আসি পশিলা পাতাল ।

সিটো প্ৰাণ পুত্ৰ দুইকো কৰাঁ প্ৰতিপাল ॥২

আউৰ জানকীৰ হন্তে পৰিহৰাঁ চিন্তা ।

ইটো অৱতাৰত নপাইবাঁ বাপ সীতা ॥৩

কল্যাণে আছন্ত ঐত আই সীতা সতী ।

পাতালৰ লোকে পূজৈ পৰম ভকতি ॥৪

গন্ধে পুষ্পে ধূপে যেন বিধি ব্যৱহাৰ ।

স্বৰ্গত ত্ৰিদশে আসি কৰন্ত সৎকাৰ ॥৫

সাধে ইষ্ট বৰ আসি গোসাঁনীক সেবি ।

সাতো পাতালৰ সীতা ভৈলা মুখ্যা দেবী ॥৬

তেজিয়োক শোক সিটো সীতাৰ নিমিত্তে ।

সিটো সুভানিতা দুই পুত্ৰক দেখন্তে ॥৭

বাল্মীকিৰ কৃত ৰামায়ণ যেন বেদ ।

তাৰ কথা শুনি সবে পাইবা পৰিছেদ ॥৮

তুমি নতো হন্তে সিটো শাস্ত্ৰ ভৈল আগে ।

অবশ্যে হইবেক যেন যেন হৈবে লাগে ॥৯

পাতালপুৰৰ পৰা সম্পজিল বাণী ।

শুনি ৰামচন্দ্ৰে তাক মনে অনুমানি ॥১০

বাল্মীকিক বুলিলন্ত কৰিয়া প্ৰণতি ।

কালিসি শুনিবোঁ কথা থাকোক সম্প্ৰতি ॥১১

বিসৰ্জিলা সভা উঠি আসনৰ হন্তে ।

প্ৰাণ ফুটি যাই দুই পুত্ৰক দেখন্তে ॥১২

শুতিলা শয্যাত দুই পুত্ৰ গলে ধৰি ।

লোতকে পাঞ্জৰি ভিজে সীতাক সুমৰি ॥১৩

ফোকাৰন্ত নিশ্বাস নাহিকে চিত্ত শান্ত ।

স্বপনতো সীতা সীতা বুলিয়া চেঞ্চান্ত ॥১৪

উঠন্তে বৈসন্তে ভৈল সুপ্ৰভাত ৰাতি ।

হৈৱা শুচি সঞ্জন বসিলা সভা পাতি ॥১৫

শুনিলন্ত উত্তৰাকাণ্ডৰ কথা শেষ ।

ভৈলা যেন মতে সীতা পাতালে প্ৰবেশ ॥১৬

বিহ্বল ভৈলন্ত যেন মতে ৰঘুপতি ।

আসি বুজাইলন্ত যেন মতে প্ৰজাপতি ॥১৭

পাতাল পুৰৰ হন্তে নিকলিল বাণী ।

দিলন্ত প্ৰবোধ যেন পৃথিবী গোসাঁনী ॥১৮

ৰাঘৱৰ আগত সকলে কথা গাইল ।

শুনি বিপৰীত ৰাম কিঞ্চিত জুৰাইল ॥১৯

আউৰ গাইবে চাহন্তে বাল্মীকি দিলা হাক ।

নুশুনিবা ৰামচন্দ্ৰ পাছৰ কথাক ॥২০

শুনিয়া লোকৰ উতপাত হৈব চিত্ত ।

ঋষিৰ নিৰোধে দুয়ো তেজিলন্ত গীত ॥২১

ৰাম নতো হন্তে ৰামায়ণ ভৈল গীত ।

হেন কথা শুনিয়া সমাজে আচৰিত ॥২২

সাধু সাধু বাল্মীকি তুমিসি মহা ঋষি ।

প্ৰশংসিলা দশো দিশি তাহাঙ্ক হৰিষি ॥২৩

ৰামকো বুজাইলা বেঢ়ি ভাতৃ মন্ত্ৰী লোক ।

নপলাই ৰামৰ সীতাৰ সিটো শোক ॥২৪

সুমৰন্তে জানকীক ফুটে যেন প্ৰাণ ।

হাত ফোট নুগুচে নুৰুচে অন্নপান ॥২৫

দুঃখ মনে সদায় থাকন্ত গুনি গান্থি ।

আউৰ দুনাই নভৈল ৰামৰ সুখ শান্তি ॥২৬

আপদৰ উপৰি আপদ তান ভৈল ।

এহি মানে পাতালীখণ্ডৰ কথা গৈল ॥২৭

শুনা সৰ্ব্বজনে ইটো ৰামায়ণ পদ ।

হেন জানা গৃহবাস পৰম আপদ ॥২৮

ৰামৰ সীতাৰ ভৈলা এনুৱা বিলাই ।

কাৰো সুস্থ নাহি চাৱা মনে অবসাই ॥২৯

আসম্বাত ধন জন জীৱন যতেক ।

এই আছে এই নাই সম্যেকে তাটেক ॥৩০

যত বন্ধু বান্ধৱ আগতে গৈল মৰি ।

তথাৰি নুপুজৈ ভয় ইহাক সুমৰি ॥৩১

নিচিন্তি নথাকা কালে ধৰিলেক পৰা ।

যেবে নিস্তৰিবা হৰি ভকতিক ধৰাঁ ॥৩২

পৰলোক বান্ধৱ পৰম হৰি নাম ।

জানি আন এৰি বেঢ়ি বোলাঁ ৰাম ॥৩৩