হনুমন্ত আৰু বিৰুপাক্ষৰ যুদ্ধ
<big>২৩ অধ্যায়<big> 

হনুমন্ত আৰু বিৰুপাক্ষৰ যুদ্ধ আৰু নিধন ।

কহিবা যূপাক্ষ বিৰূপাক্ষ ভাসকৰ্ণ ।

দুৰ্দ্ধৰ্ষ বীৰ প্ৰহস অঞ্জন সমবৰ্ণ ॥১

পাঞ্চ মহাবীৰ সমৰক যাহা চলি ।

সাৱধানে যুজিবা বানৰা মহাবলী ॥২

পাঞ্চ মহাৰথীক পাঠাওঁ একেবাৰে ।

দেৱলোকে সম নুহি একৈক তোমাৰে ॥৩

পাঞ্চ বীৰে গৈয়া বানৰক বন্দী কৰাঁ ।

ঝাণ্টে মোৰ হৃদয়ৰ শৈল্যক উদ্ধাৰাঁ ॥৪

আদেশ কৰিয়া পাছে ৰাক্ষসৰ ৰাজে ।

সমৰক চলিল ভূষিত সৰ্ব সাজে ॥৫

পাঞ্চো মহাৰথী প্ৰবেশিল সমৰত ।

মাৰুতিক দেখিলে তোৰণ উপৰত ॥৬

তীক্ষ্ণ পাঞ্চ শৰ লৈলা দুৰ্দ্ধৰিষ বীৰে ।

টান কৰি বিন্ধিলেক হনুৰ শৰীৰে ॥৭ 

শৰ ঘাৱে হনুমন্তে ক্ৰোধ বৰ পাইল ।

পৰ্ব্বত সমান কৰি শৰীৰ বঢ়াইল ॥৮

আটাসেক দিয়া কপি গগনে চড়িলা ।

শীঘ্ৰ বেগে গৈয়া তাৰ ৰথত পৰিলা ॥৯

ৰথ ধনু সাৰথিয়ে মুৰ্দ্ধৰিষ গাৱে ।

চূৰ্ণীকৃত হুয়া গৈল শৰীৰৰ বাৱে ॥১০

যতেক আছিল তাৰ যুদ্ধৰ সম্ভাৰ ।

চূৰ্ণীকৃত হুয়া গৈল নেদেখিল আৰ ॥১১

দুৰ্দ্ধৰিষ পৰিলাত অসন্তোষ পাইল ।

যূপাক্ষ যে বিৰূপাক্ষ দুয়ো খঙ্গে ধাইল ॥১২

তোৰণত আছে হনুমন্তক আকলি ।

মুদ্গৰ মুষল হানিলেক একেবেলি ॥১৩

হিয়াত পৰিল কুট মদ্গৰৰ শূল ।

ভূমিত পৰিলা হনুমন্ত মহাবল ॥১৪

থূলন্তৰ শাল বৃক্ষ লৈলন্ত উপাৰি ।

দুইহানো মাথাত বৈসাইলেক এক বাৰি ॥১৫

একে বাৰি প্ৰহাৰে দুইহানো অন্ত হইল ।

দেখি পাছে প্ৰদ্মস ৰাক্ষস জ্বলি গৈল ॥১৬

ভাসকৰ্ণ কিটাই ত্ৰিশূল তুলি লৈল ।

মাৰ মাৰ বুলি মাৰুতিক খেদি গৈল ॥১৭

ভাসকৰ্ণে ত্ৰিশূলে হানি প্ৰদ্মসে পট্টিসে ।

বানৰক শালি দুয়ো হাসন্তে হৰিষে ॥১৮

ৰুধিৰে পৱন সুত দেখিলে শোভিত ।

প্ৰভাত কালৰ যেন অৰুণ উদিত ॥১৯

শৰ ঘাৱে মাৰুতিয়ে কোপ বৰ কৰি ।

সাগ মৃগ সহিতে পৰ্ব্বত হাতে তুলি ॥২০

দুইহাতে কোবেক বৈসাইল বৰ টানে ।

একেবাৰে দুয়ো বীৰ মৰি গৈল প্ৰাণে ॥২১

পাঞ্চ সেনাপতি বধ কৰিল মাৰুতি ।

পাছে সেনা মাৰিলন্ত বিগুটি বিগুটি ॥২২

হস্তীক হস্তীয়ে ধৰি আছাৰি মাৰিল ।

ঘোঁড়ে ঘোঁড়ে বাহুতে বাহুতে সংহৰিল ॥২৩

শোণিতে বহাইল নদী সমৰ ভূমিত ।

অগম্যা সমৰ ভূমি দেখি ভয় ভীত ॥২৪

হস্তী সব হন্ত দ্বীপ ঘোঁড়া যাই ভাসি ।

তোৰণত বসি বীৰে থাকিলন্ত হাসি ॥২৫

পাঞ্চ সেনাপতি বধ শুনিল লঙ্কেশ ।

অক্ষ কুমাৰক পাছে কৰিল আদেশ ॥২৬

যাক যাক পঠাইলোহোঁ পৰিলেক ৰণে ।

বানৰক বান্ধি বাপ আন এতিক্ষণে ॥২৭

বিমৰিষ অনেক কৰিলা মনে থিৰ ।

বানৰাক যুজন্তা লঙ্কাত নাহি বীৰ ॥২৮

তই সিদ্ধশৰ তিনি ত্ৰৈলোক্যতে সাৰ ।

ধৰিতে নোৱাৰ যেবে সমৰত মাৰ ॥২৯

তোৰ আগে বানৰায়ে কোন বস্তু হোৱে ।

সমৰে হাৰিল তোত বাৱৰ পোৱে ॥৩০

কোনে বা চিন্তিলে হেন কৰ্ম্ম দেৱাসুৰ ।

যে মতে পৰভেৱে বানৰা দুন্দুৰ ॥৩১

উতোভন বচন শুনিলে বাপেকৰ ।

হৰিষ বদন ভৈল অক্ষ কুমাৰৰ ॥৩২

প্ৰৱন্ধ কৰিবে আগে তাক ধৰিবাৰ ।

নুহি তেবে শৰে হানি সমৰত মাৰ ॥৩৩

তাকে ডৰে পলাই সবে কিঙ্কৰ সকল ।

সাৱধানে যুজিবে বানৰা মহাবল ॥৩৪

উপদেশ বচনে আনন্দ ভৈল তাৰ ।

হৰিষ বদনে চলে অক্ষ যে কুমাৰ ॥৩৫

সূৰ্য্য কিৰণৰ সম ৰথখান চলে ।

তাত নিয়া চড়াইলেক অস্ত্ৰক সকলে ॥৩৬

ত্ৰিকণ্টক ভুষণ্ডী বিপাট মুদ্গৰ ।

শতঘ্নী নাগপাশ ক্ষুৰ ধনু শৰ ॥৩৭