ৰামৰ ৰাজসভাত সীতা
<big><big><big>২০ অধ্যায়<big><big><big> 

পদ ।

ৰামৰ ৰাজসভাত  সীতা ।

আত অনন্তৰে যেন মিলিল অৱস্থা ।

শুনা সবে একমনে ৰামায়ণ কথা ॥১

আছন্ত ৰাঘৱ যেবে দিব্য সভা পাতি ।

আনন্ত সীতাক বাল্মীকিয়ে বুলি থাতি ॥২

ঋষিৰ বচন দেবী বাধিতে নপাৰি ।

ধীৰে ধীৰে চলি যান্ত জনক জীয়াৰী ॥৩

আগ ভৈলা বাল্মীকি পাছত যান্ত সীতা ।

লাজে অপমানে মাৱ তনু সঙ্কুচিতা ॥৪

শিলিখা বোলোৱা বস্ত্ৰে অঙ্গ ঢাকি ঘূৰি ।

আগক নবাঢ়ে ভৰি নেন্তসে আজুৰি ॥৫

লাজে অপমানে যেন গাৱতে লুকান্তি ।

ঋষিৰ আক্ৰোসে সমজ্যাক লাগি যান্তি ॥৬

নয়ন পুতলী যেন সুকোমল কায়ী ।

প্ৰত্যেক ভৰিত যেন ৰুধিৰ বজাই ॥৭

মহা পতিব্ৰতা সীতা শান্তী সুচৰিতা ।

অধোমুখে যান্ত চলি নচাই একো ভিতা ॥৮

আনে আসি দেখন্তে মাৱৰ বৰ লজ্জা ।

আসন্ত জানকী জানি উভতিল প্ৰজা ॥৯

সমস্তৰে আনন্দ আকুল ভৈল চিত্ত ।

লৱৰই নৰনাৰী সীতাক দেখিত ॥১০

অন্তেষ পুৰত যত আছিল সুন্দৰী ।

ভৈলা বাজ সবে কৌশল্যাক আগ কৰি ॥১১

অসংখ্য সীতাৰ দাসী ৰঙ্গে যান্ত চলি ।

পুহাইল আমাৰ সবে আসন্ত গোসাঁনী ॥১২

উৰুক মুৰুক কৰি যাই লৱৰন্তে ।

থিৱয়ে শুকাইল গই সীতাক দেখন্তে ॥১৩

কান্দে নৰ নাৰী অৱস্থাক চাই চাই ।

নয়নৰ নীৰ ধাৰাসাৰে বহি যাই ॥১৪

হৰি হৰি জগত জননী শান্তি আই ।

তোমাৰ কৰিলে বিধি হেনসে বিলাই ॥১৫

কিয় জীওঁ জানকীৰ দেখি হেন দুখ ।

কান্দে হুমহুমি প্ৰজা হুয়া অধোমুখ ॥১৬

কণ্ঠৰ নোলাই বাক্য শোকে গদগদ ।

চলৈ নৰনাৰী দুই শাৰি নিশবদ ॥১৭

আতিশয় দহে দেহা দেবীৰ দুখত ।

হাত ফোত মাত্ৰ শুনি লোকৰ মুখত ॥১৮

কাহাকো নচান্ত সীতা শান্তী মাথা তুলি ।

চৰি যাই অধিকে হিয়াৰ গুলগুলি ॥১৯

কাকো একো ভাল মন্দ নেদন্ত সিদ্ধান্ত ।

মহাদুখে অধোমুখে মাৱ চলি যান্ত ॥২০

অমৃত মথন্তে যেন লক্ষ্মী উপজিলা ।

বিষ্ণুক বৰিবে পিতৃ সহিতে লৰিলা ॥২১

বাল্মীকিৰ পাছত তেহ্ণয় মত সীতা ।

লাসে লাসে চলন্ত ৰামৰ বিবাহিতা ॥২২

নেৰে নৰনাৰী আউৰ জানকীৰ পাশ ।

কতোক্ষণে পাইল গৈয়া সমজ্যাৰ কাষ ॥২৩

বাল্মীকি সহিতে উঠিলন্ত সভাশালা ।

মেৰুত উদিত যেন চন্দ্ৰমাৰ কলা ॥২৪

বাল্মীকিক দেখি আসনৰ উঠি ৰাম ।

কৰিলা সাদৰে জানু পাৰিয়া প্ৰণাম ॥২৫

ঋষিয়ো উচ্চৰি বেদমন্ত্ৰ তুলি নাদ ।

ৰাঘৱক দিলন্ত তুলসী আশীৰ্ব্বাদ ॥২৬

ৰামে নম্ৰভাৱে লালা দুয়ো হাত পাতি ।

থাকিলন্ত সীতা পাছে হুয়া এক কাতি ॥২৭

মাথাত ওহৃনি লাজে চপৰায়া মাথ ।

বাল্মীকি বোলন্ত বাপ শুনা ৰঘুনাথ ॥২৮

বশিষ্ঠ প্ৰমুখ্যে আছা সবে সামাজিক ।

ৰামৰ চৰণে আনি দিলোঁ জানকীক ॥২৯

যেনে তেনে আনিলোঁ প্ৰবোধ বুলি বাক ।

যেন লাগে দিয়ো আবে পৰীক্ষা সীতাক ॥৩০

মহা পতিব্ৰতা সতী জনক জীয়াৰী ।

কিঞ্চিতেকো আন্ত ছিদ্ৰ নপাইবা বিচাৰি ॥৩১

পৰম নিষ্পাপ দেহা দেখি হৰে পাপ ।

মিছাত কলঙ্ক আঙ্ক দিয়া হৃদি তাপ ॥৩২

স্বপনত আন নাই ৰাঘৱত পৰে ।

হেন নতো শুনো শান্তী ত্ৰৈলোক্য ভিতৰে ॥৩৩

উৰ্দ্ধ বাহু কৰি বোলো শুনিয়ো সমাজে ।

কৰিবো শপত আজি জানকীৰ কাযে ॥৩৪

কৌটি জন্মে যতেক কৰিলো সদকৰ্ম্ম ।

ইয়ো জন্মে যত আচৰিলো তপ কৰ্ম্ম ॥৩৫

ধৰি আছো ব্ৰত যিবা কৰি কায় কষ্ট ।

সীত দোষী হন্ত যেবে সিয়ো হৱে নষ্ট ॥৩৬

সত্য কৰি আবে বোলাঁ সমাজিকে শুন ।

মোৰ উৰ্দ্ধ পুৰুষে কৰিলে যিটো পুণ্য ॥৩৭

কৰিলো সুকৃতি পিতৃ দেৱতাক তুষি ।

সিয়ো নষ্ট হোৱে যেৱে সীতা হন্ত দোষী ॥৩৮

তপৰ প্ৰভাবে জানো ভূত ভৱিষ্যত ।

মোত আঁৰ কৰন্তা নাহিকে ত্ৰৈলোক্যত ॥৩৯

কহিলো স্বৰূপ ৰাম আগত তোমাৰ ।

যেন লাগৈ কৰাঁ আবে আপুনি বিচাৰ ॥৪০

হেন শুনি জয় জয় কৰন্ত সমাজে ।

ধন্য ধন্য শান্তী সীতা দেৱ বাদ্য বাজে ॥৪১

আকাশৰ পৰা পুষ্প বৰিষিলা মাথে ।

কৰযোৰে ঋষিক বুলিা ৰঘুনাথে ॥৪২

মইতো জানো শান্তী সীতা পৰম নিষ্পাপ ।

দুৰ্জ্জনৰ অপবাদে দেউ হৃদি তাপ ॥৪৩

সম্বৰিবো সীতা তেবে সভাৰ সন্মতে ।

লক্ষেক পৰীক্ষা ভৈল তোমাৰ শপতে ॥৪৪

ত্ৰিজগতে জানিলে সীতাত শঙ্কা নাই ।

আবে সবে দুষ্টৰে পৰিল মুখে ছাই ॥৪৫

এহি বুলি আপুনি আসন দিলা পাৰি ।

বসিলন্ত বাল্মীকি ঋষিৰ গৈয়া সাৰি ॥৪৬

ৰামে দেখিলন্ত পাছে জানকীৰ ক্লেশ ।

শিলিখা বোলোৱা বস্ত্ৰ তাপসীৰ বেশ ॥৪৭

ফল মূল আহাৰে শৰীৰ কৃশ আতি ।

দেখি হৃদি দগধ তবধ ৰঘুপতি ॥৪৮

অৱস্থা দেখিয়া আসে উভতি ক্ৰন্দন ।

ধৈৰ্য্য ধৰিলন্ত তাক কৌশল্যা নন্দন ॥৪৯

বহয় লোতক নয়নৰ ঝৰঝৰি ।

আথাকে মোচন্ত তাক হাতে বস্ত্ৰ ধৰি ॥৫০

কান্দন্ত সমাজে দেখি সীতাৰ নিকাৰ ।

দেৱ ঋষি লোকে সবে কৰে হাহাকাৰ ॥৫১

কতনো এৰাইলে মাৱ মৰণৰ ঘাট ।

ৰামৰ সীতাৰ আৱে খণ্ডিল ললাট ॥৫২

এহি বুলি সবে লোকে কৰৈ কানাকানি ।

সুস্থ হুয়া পাছে ৰঘুবংশ শিৰোমনি ॥৫৩