জটায়ুৰ লগত সাক্ষাত্ আৰু শূৰ্পনখাৰ নাক - কাণ ছেদন
<big>৬ অধ্যায়<big> 

জটায়ুৰ লগত সাক্ষাত্ আৰু শূৰ্পনখাৰ নাক কাণ ছেদন

ৰঙ্গে তিনিহন্তে পঞ্চবটীক চলন্ত ।

পথত জটায়ু গৃধ্ৰৰাজে দেখিলন্ত ॥১

ৰামক বোলন্ত দশৰথৰ তনয় ।

বাপাহাৰ মিত্ৰ মই হুয়ো পৰিচয় ॥২

পিতৃ হেন জানি ৰাম মহা তুষ্ট মনে ।

তাঙ্ক বহুমান কৰিলন্ত তেতিক্ষণে ॥৩

ৰাঘবে বোলন্ত শুনিয়োক গৃধ্ৰৰাজ ।

কোন বংশে উতপতি কহিয়োক কাজ ॥৪

হেন শুনি কহিতে লাগিলা পক্ষীবৰ ।

নামত বৈনতা তেহেঁ দুহিতা দক্ষৰ ॥৫

স্বামীত ভকতা আতি পৰম সুন্দৰী ।

ৰূপে গুণে ত্ৰিভুৱনে নাহি সৰিবৰী ॥৬

কাশ্যপে বিহাইলা তাঙ্ক শুনিয়োক কায ।

তাহান গৰ্ভত উপজিলা পক্ষীৰাজ ॥৭

গৰুড়ৰ পুত্ৰ আমি কাশ্যপৰ নাতি ।

জ্যেষ্ঠ ভাই আৰো মোৰ আছন্ত সম্পাতি ॥৮

নাম মোৰ জটায়ু জানিবাঁ শুদ্ধভাৱ ।

মোৰ থান জানা যেন বপাহৰ ঠাৱ ॥৯

হেন শুনি ৰাঘৱ হৰিষ বৰ ভৈলা ।

গৃধ্ৰৰাজ সমে পঞ্চবটী চলি গৈলা ॥১০

স্নান পান কৰি নিতে গোদাৱৰী জলে ।

মহাসুখে ভুঞ্জিলা অমৃত সম ফলে ॥১১

জটায়ুক ৰাঘৱে কৰিলা বহুমান ।

আশংসিয়া পক্ষী গৈলা আপোনাৰ থান ॥১২

বন্ধুজন দেখি যেবে পক্ষীৰাজ গৈলা ।

বিবিধ বিনোদে তিনিহন্তে থিত ভৈলা ॥১৩

শ্ৰীৰাম লক্ষ্মণ সীতা ত্ৰিভুৱন পাল ।

পঞ্চবটী দেশত বঞ্চিলা কতো কাল ॥১৪

ৰাৱণৰ বাহিনীৰ শূৰ্পনখা নাম ।

ফুৰন্তে ভ্ৰমন্তে দেখে বসি আছে ৰাম ॥১৫

কমল নয়ন দীৰ্ঘ বাহু মনোৰম ।

মনোহৰ বেশ ত্ৰিভুবনে নাহি সম ॥১৬

বদন মণ্ডল শোভে পূৰ্ণ শশধৰ ।

ৰুচিকৰ কৰ্ণ কম্বুকণ্ঠ মনোহৰ ॥১৭

সুন্দৰ নাসিকা সম নোহে তিলফুল ।

বন্দুলি অধিক শোভে অধৰ ৰাতুল ॥১৮

সিংহবন্ধু স্কন্ধ কেশ নীল আকুঞ্চিত ।

বক্ষস্থলে সুন্দৰ উদৰ ত্ৰিবলিত ॥১৯

ভুজযুগ মৃণাল কোমল সুললিত ।

মদনৰ ধনুসম ভ্ৰুব সুবলিত ॥২০

ৰত্নৰ শলাকা নম আঙ্গুলী জ্বলয় ।

হ্স্ত পদ্মে শোভে আৰকত নখচয় ॥২১

উৰু ৰামকল সুবলিত জঙ্ঘা দুই ।

চৰণৰ কান্তি পদ্ম কেশো সম দুই ॥২২

অঙ্গুলি উজ্জ্বল নখ চন্দ্ৰমাক গঞ্জে ।

পদতল ধ্বজ বজ্ৰ যৱে আতি ৰঞ্জে ॥২৩

হেন চমত্কাৰ ৰূপ লাৱণ্য প্ৰচুৰ ।

কোটি কন্দৰ্পৰ দৰ্প দেখি হোৱে চূৰ ॥২৪

সুন্দৰী সীতাক দেখি মনে পৰি তাই ।

কিনো স্বামী পাইলে এই কত তপসাই ॥২৫

দেৱ দেৱী ক্ৰীড়ে যেন স্বৰ্গে সুখে বসি ।

ৰোহিনী সহিতে যেন ক্ৰীড়ে পূৰ্ণশশী ॥২৬

বিমৰিষ কৰে শূৰ্পনখা মনেমন ।

এহেঁ স্বামী নোহে যেৱে নিষ্ফল জীৱন ॥২৭

হেন বেশ ধৰোঁ আমি ত্ৰৈলোক্যমোহন ।

মোক দেখি ৰামৰ ভোলয় যেন মন ॥২৮

তাহান ঘৰিণী আছে কোন বা সুন্দৰী ।

ভজিবন্ত মোহোত তাহাঙ্ক পৰিহৰি ॥২৯

বৃদ্ধা ৰাক্ষসীৰ মায়া জানয় আশেষ ।

নিজৰূপ এৰি ভৈল মোহিনীৰ বেশ ॥৩০

যথা বসি আছন্ত ৰাঘৱ হৃষীকেশ ।

পাৱ চালি ৰাক্ষসী আগত পৰবেশ ॥৩১

ত্ৰিভুৱন মোহিনী সুন্দৰী ভৈল বালা ।

ৰামৰ আগত গৈয়া কৰে কেলি কলা ॥৩২

অল্পহাঁস্য কৰি হেন বুলিলা বচন ।

কেনে হেন বেশ ধৰি আসি ভৈলা বন ॥৩৩

স্বৰূপ এৰিয়া কেনে তাপসৰ বেশে ।

কহিৰ গন্ধৰ্ব্ব আসি ভৈলা বনদেশে ॥৩৪

অসঙ্খ্যাত ৰাক্ষস আছয় এহি থান ।

ঋষি সব মাৰিয়া ৰুধিৰ কৰে পান ॥৩৫

কোথা হন্তে আসিলা কোনৱা বাপমাৱ ।

কিকাৰণে তেজিলাহাঁ আপোনাৰ ঠাৱ ॥৩৬

কিবা নাম তোমাৰ কমন জাতিকুল ।

স্বৰূপ কৰিয়া কহিয়োক আদিমূল ॥৩৭

ৰামে বুলিলন্ত বাপ দশৰথ ৰাজ ।

তান সত্য পালি আসি ভৈলোঁ বনমাজ ॥৩৮

কৌশল্যা জননী জানা মোৰ নাম ৰাম ।

মোৰ ভাই কনিষ্ঠ লক্ষ্মণ আন নাম ॥৩৯

জনকৰ জীউ এন্তে সুবদনী সীতা ।

পতিব্ৰতা ৰমণী আমাৰ বিবাহিতা ॥৪০

ৰাজ্যৰ ভোগত এন্ত কৰিয়া নৈৰাশ ।

আমাৰ লগত আসি লৈলা বনবাস ॥৪১

কিবা নাম তোমাৰ কহিবা বিতোপনী ।

কোন থানে উতপতি সংসাৰ মোহিনী ॥৪২

কাহাৰ ৰমণী কোন থানে তোৰ বাস ।

কিকাৰণে আসিলাঁ আমাৰ তুমি পাশ ॥৪৩

শঙ্কৰৰ ভাৰ্য্যা কিবা তুমি সে পাৰ্ব্বতী ।

ৰোহিনী ভৰণী চিত্ৰা নুহিবা ৰেবতী ॥৪৪

কিবা অপেস্বৰী তুমি গন্ধৰ্ব্বৰ নাৰী ।

কটাক্ষতে ত্ৰিভুৱন মোহিবাক পাৰি ॥৪৫

শুনিয়োক ৰাম মই কহবোঁ কাহিনী ।

শূৰ্পনখা নাম লঙ্কেশ্বৰৰ বহিনী ॥৪৬

ঋষিসব মাৰিয়া ভুঞ্জোহোঁ প্ৰতিনিত ।

ধৰ্ম্মস্থান বিধ্বংসি দণ্ডকাৰণ্যে থিত ॥৪৭

তোমাৰ স্বৰূপ দেখি হুয়া গৈলোঁ ভোল ।

সুন্দৰ বদনে মাগোঁ আলিঙ্গন কোল ॥৪৮

মানুষৰ চাৰনাৰী পৰিহৰিয়োক ।

তোমাৰ আমাৰ দৃঢ় আলিঙ্গন হোক ॥৪৯

মই যাৰ ভাৰ্য্যা ভৈলোঁ তাৰ কিবা ডৰ ।

শ্ৰেষ্ঠ ভাই আমাৰ দুৰ্জ্জয় লঙ্কেশ্বৰ ॥৫০

ত্ৰিভুবন বিজয়ী সমান নাহি কেৱ ।

তান পাশে খাটয় ত্ৰিদশ কোটিদেৱ ॥৫১

বিভীষণ কুম্ভকৰ্ণ ভাই ৰাৱণৰ ।

আৰো খৰ দূষণ আছয় বীৰবৰ ॥৫২

ৰাৱণৰ পুত্ৰ মহাবীৰ ইন্দ্ৰজিত ।

যাৰ নাম শুনি ত্ৰিভুৱনে ভয়ভীত ॥৫৩

সীতাক এৰিয়া ৰাম মোক কৰাঁ সাৰ ।

আপুনি পশিলোঁ আসি সুলক্ষ্মী তোমাৰ ॥৫৪

প্ৰভুৰ মুখৰ যেৱে বচনেক পাওঁ ।

মানুষী সীতাক এতিক্ষণে মাৰি খাওঁ ॥৫৫

তোমাৰ স্বৰূপ দেখি বিয়াকুল গাৱ ।

সীতাক এৰিয়া ৰাম মোত কৰাঁ ভাৱ ॥৫৬

মোহিনীৰ বোলে ৰাম বিস্ময়ক পাইল ।

কৰিয়া ঈষত হাঁস্য লক্ষ্মণক চাইল ॥৫৭

পৰিহাঁস বোল তাইক বুলিলন্ত ৰাম ।

ধন্যতো জীৱন তোৰ শূৰ্পনখা নাম ॥৫৮

মহা পতিব্ৰতা নাৰী আছে মোৰ সীতা ।

মোহোক নলাগে চল লক্ষ্মণৰ ভিতা ॥৫৯

আমাৰ বচন তই দৃঢ় মনে ধৰ ।

ভয়াই অনাথ শিশু তাৰো গতি কৰ ॥৬০

সীতাৰ ৰামৰ চিত্ত দৃঢ় ভাৱে লখি ।

লক্ষ্মণৰ পাশক চলিলা শূৰ্পনখী ॥৬১

তাহান স্বৰূপ দেখি কৌতূহল মন ।

কৰযোৰে সুন্দৰী আগত উপসন্ন ॥৬২

শূৰ্পনখা বোলে শুনা লখাই মহাবীৰ ।

কামদেৱ যেন শোভে তোমাৰ শৰীৰ ॥৬৩

সম্পূৰ্ণ চন্দ্ৰতো কৰি শোভয় বদন ।

প্ৰফুল্ল কমল জিনি প্ৰকাশে নয়ন ॥৬৪

ৰুচি কৰ কৰ্ণ কম্বুকণ্ঠ মনোহৰ ।

নাসা তিলফুল জিনি চিবুক সুন্দৰ ॥৬৫

মদনৰ ধনু সম ভ্ৰুৱে কৰে কান্তি ।

অৰুণ অধৰ দন্ত মুকুতাৰ পান্তি ॥৬৬

শিৰ চক্ৰাকৃতি নীল আকুঞ্চিত কেশ ।

ত্ৰিভুৱন জিনি ৰূপ মনোহৰ বেশ ॥৬৭

তপ্ত সুৱৰ্ণৰ কান্তি শৰীৰ নিৰুজ ।

মৃণাল সদৃশ সুবলিত দুই ভুজ ॥৬৮

নখচন্দ্ৰ জিনি আৰকত কৰতল ।

ৰত্নৰ শলকা সম অঙ্গুলী উজ্জ্বল ॥৬৯

বক্ষস্থল সুন্দৰ উদৰ ত্ৰিবলিত ।

উৰু কৰিকৰ সম জঙ্ঘা সুবলিত ॥৭০

নৱ পদ্মকোষ সম অঙ্গুলীৰ পান্তি ।

আৰকত নখচন্দ্ৰচয় কৰৈ কান্তি ॥৭২

পদতল ৰাতুল পঙ্কজ মনোৰম ।

শৰীৰ শীতল কান্তি কোটি চন্দ্ৰ সম ॥৭৩

দণ্ডকৰ বন তিনি ভুৱনত সাৰ ।

ইহাত ৰমণ হোক তোমাৰ আমাৰ ॥৭৪

যেহেন নদীৰ জল ন থাকয় ৰহি ।

সেহি মতে নৰৰ যৌৱন যাই বহি ॥৭৫

তোমাৰ আমাৰ ৰূপ জগততে সাৰ ।

গুচায়ো বিৰহ দুঃখ আশেষ নিকাৰ ॥৭৬

লক্ষ্মণে বোলন্ত শুন অৰে শূৰ্পনখী ।

তোৰ ৰূপ কমন যুবতে প্ৰাণ ৰাখি ॥৭৭

পৰাধীন প্ৰাণীৰ জীৱন আছোধিক ।

নিষ্ফল প্ৰাৰ্থনা মোত কৰিবয় কিক ॥৭৮

ৰাঘৱৰ ভৃত্য মই নোহো স্বতন্তৰ ।

মোহোত ভজিলে দুঃখ লভিবি বিস্তৰ ॥৭৯

উত্তম কুলত তোৰ জন্ম শূৰ্পনখা ।

ৰাৱণৰ বহিনী দাসত কৰা আশা ॥৮০

তোৰ কথা শুনন্তে মোহোৰ উথে হাঁসি ।

মোৰ ভৰ্য্যা ভৈলে জানকীৰ হুইবি দাসী ॥৮১

উত্সৃষ্ট গুচায়া নিতে থাকিবি সীতাৰ ।

অনিদ্ৰে থাকিবি পাইবি ক্ষুধাৰ নিকাৰ ॥৮২

তোৰ মোৰ দেখা দেখি হুইবেক নপাইব ।

শোকে দুঃখে তোহোৰ যৌৱন বহি যাইব ॥৮৩

তোহোৰ যৌৱন ভাৰ তেবেসে সাম্ফল ।

পৰিবৰ্ত্তী দুনাই ৰামৰ পাশে চল ॥৮৪

লক্ষ্মণৰ বচনক সাৰ কৰি লৈল ।

পৰিহাঁস নুবুজি ৰামৰ পাশে গৈল ॥৮৫

মদনে দগধ ভৈল বিয়াকুল চিত্ত ।

এক দোৱা কৰি পাইল ৰামৰ সন্নিত ॥৮৬

ৰাঘৱত কহে মোক এৰিল লক্ষ্মণে ।

স্বৰূপতো আসি ভৈলোঁ তোমাৰ কাৰণে ॥৮৭

মানুষী সীতাক তুমি মানাসা সুন্দৰী ।

পাপিষ্ঠীৰ কাযে মোক অবমান কৰি ॥৮৮

মোৰ সতিনীক দেখিবাকো নোহো যোগ ।

সীতাক মাৰিয়া আজি কৰোঁ উপভোগ ॥৮৯

মানুষী নাৰীক মাৰি পেশোঁ যম পাশে ।

তুমি সমে ক্ৰীড়োঁ পাচে মনত উল্লাসে ॥৯০

ৰামৰ ভাৰ্য্যাক তাই ভুঞ্জিবাক মনে ।

ৰাক্ষসীৰ বেশক ধৰিল তেতিক্ষণে ॥৯১

ভয়ঙ্কৰ বেশ ভৈল পেট গোট খাল ।

লহ লহ জিহ্বা খন দেখিতে বিশাল ॥৯২

আকট বিকট দন্ত উচ্চ নাক গোট ।

কেশ পাশ বিকৃত লেড়ুয়া দুই ওঁঠ ॥৯৩

ডিমৰুৰ পাত যেন খসমস গাৱ ।

লোমচয় উভতা ভেঙ্গুৰা দুই পাৱ ॥৯৪

দুই গোট চক্ষু জ্বলে অগনিৰ ঠান ।

কুৰি গোটা নখ তাইৰ বজ্ৰৰ সমান ॥৯৫

ভয়ঙ্কৰ বেশে জানকীৰ পাশ পাইল ।

ৰাহুৰ ভাৰ্য্যায়ে যেন ৰোহিনীক ধাইল ॥৯৬

আথ বেথ কৰি ৰামে ভেণ্টিলন্ত আগ ।

প্ৰাণ ভাই লক্ষ্মণ সত্বৰে লইয়ো লাগ ॥৯৭

দুঃখ কালে জানকীক দেহ প্ৰাণ দান ।

ঝাণ্টে আসি কাট ৰাক্ষসীৰ নাক কাণ ॥৯৮

ৰামৰ বচন যেবে পৰিতোল পাইল ।

হাতে খাণ্ডা ধৰিয়া লক্ষ্মণ বীৰে ধাইল ॥৯৯

শিয়ালীক লাগি যেন কেশৰী কিটাইল ।

নাক কাণ কাটি তাইক ডাকিয়া পঠাইল ॥১০০

স্ত্ৰীজাতি কাৰণেসে ৰাক্ষসী জীলেক ।

নাকৰ কাণৰ তেজ আপুনি পীলেক ॥১০১

আৰ্ত্তনাদ কৰি তাই কান্দন্তহি যাই ।

লক্ষ্মণে পাইলেক বুলি ফিৰি চাই ॥১০২

আখি দুই তৰল মুখত নাই পান ।

লক্ষ্মণৰ হাতে আসি ভৈলোহোঁ নিৰ্য্যাণ ॥১০৩

কটা নাক কাণ দুই হাতে ধৰি নেই ।

গিৰিসাই পৰিল খৰৰ আগে গই ॥১০৪

খৰ দূষণৰ আগে পৰিয়া কান্দয় ।

নাকৰ কাণৰ বিষে বচন নাসয় ॥১০৫

বিপৰীত দেখি দুয়ো চাহিয়া আছয় ।

খন খন কৰি শূৰ্পনখা কথা কয় ॥১০৬

শুন খৰ দূষণ কৰিয়ো প্ৰতিকাৰ ।

নাকৰ কাণৰ পীড়া সৈবোঁ কত আৰ ॥১০৭

তোমাৰ ভগিনী মোৰ দেখিয়ো বিপত্তি ।

মানুষে কৰিলে মোৰ এদূৰ সঙ্গতি ॥১০৮

তাইৰ বিপত্তি দেখি ক্ৰোধিলেক খৰ ।

কমন মুগুধে যাই যমৰ নগৰ ॥১০৯

ৰাৱণৰ বহিনীক কৰাইলে অবমান ।

মৰিবাক লাগিয়া কাটিলে নাক কাণ ॥১১০

আপোনাৰ দ্বেষে সিটো আপুনি নাশয় ।

কোপকৰি ছাগে গল কটাৰ ঘষয় ॥১১১

কটকটাই ঘাৰ কোনে খুজি ফুৰে কাটি ।

যমক ৰণত কাৰ মোলচিল পাতি ॥১১২

মৃগ হুয়া কেনে জনে জগাইলেক বাঘ ।

ক্ৰোধকৰি শৃগালে সিংহৰ ভৈল আগ ॥১১৩

ক্ষুদ্ৰ পশু হুয়া কোনে জঙ্কলেক হাতী ।

খঙ্গাল গোমৰ কঙ্কালত দিলে লাঠি ॥১১৪

স্বভাৱে মানুষ জাতি আমাসাৰ ভক্ষ্য ।

অসুৰেয়ো কদাচিতো নাচৰে বিপক্ষ ॥১১৫

নাহিকে প্ৰয়াস জিনিবাক নাগলোক ।

ঝাণ্টে কহ কোনে হেন কৰিলেক তোক ॥১১৬

কোন জনে নাক কাণ কাটিলে তোমাৰ ।

কহ শীঘ্ৰে কৰি মোত সাধোঁ প্ৰতিকাৰ ॥১১৭

হেন শুনি শূৰ্পনখা বুলিলেক বাণী ।

শুন দুই ভাই মই কহওঁ কাহিনী ॥১১৮

ফুৰন্তে ভ্ৰমন্তে মই গৈলোঁ পঞ্চবটী ।

দেখিলোঁ মানুষ দুই তাপসীয়া জাতি ॥১১৯

তূণবাণ খড়্গ হাতত ধৰি চাপ ।

বৰ বৰ বীৰকো লগাইতে পাৰে কাপ ॥১২০

ৰাম লক্ষ্মণৰ মাজে সীতা বৰ নাৰী ।

তাইৰ ৰূপক কোনে বৰ্ণাইবাক পাৰি ॥১২১

তৰুণ সুন্দৰ তিনি এক থানে থিত ।

ভুঞ্জিবাক লাগি মই চাপিলোঁ সন্নিত ॥১২২

ধৰিয়া লক্ষ্মণে কাটিলেক নাক কাণ ।

সিকাৰণে মোহোৰ বিপত্তি এতমান ॥১২৩

তিনিৰো শোণিত কৰিবাক পাওঁপান ।

তেবেসে হোৱয় মোৰ যশ বহুমান ॥১২৪

শূৰ্পনখা বাক্যে খৰ ক্ৰোধে ভৈল বশ ।

তেতিক্ষণে পাঞ্চি দিলা চৌধয় ৰাক্ষস ॥১২৫

শুনিয়োক চৌধয় ৰাক্ষস মহাবীৰ ।

সত্বৰে মাৰিয়ো এই পীয়োক ৰুধিৰ ॥১২৬

চৌধয় হাজাৰ দল তুলত আছিল ।

সহস্ৰেক দলমাঝে একৈক বাচিল ॥১২৭

আগুৱান যুঝে পাচ গুচিল থাকিল ।

ৰণক যাইবাক বীৰ কাচনে কাচিল ॥১২৮

বাঘহেন চৌধ গোটা ৰাক্ষসে জাম্পিল ।

চৰণৰ প্ৰহাৰত পৃথিবী কাম্পিল ॥১২৯

ৰাৱণৰ বহিনী চলিলা আগুৱান ।

সমৰ ভূমিক লাগি কৰিল পয়ান ॥১৩০

চৌধয় বীৰৰ আঙ্গাৰৰ বৰ্ণ গাৱ ।

চলি গৈল মেঘ যেন ৰাঘৱৰ ঠাৱ ॥১৩১

সত্ত্বৰ গমনে পঞ্চবটী দেশ পাইল ।

ৰামে দেখি লক্ষ্মণত তৈখনে জনাইল ॥১৩২

শুনা ৰামায়ণ হৌক জন্মৰ সাফল ।

কলি মল গুচি মহা মিলিবে মঙ্গল ॥১৩৩

ঘোৰ সংসাৰক তেবে তৰিবাহাঁ সুখে ।

পলাউক পাতক ৰাম ৰাম বোলা মুখে ॥১৩৪