ৰাণীসকলৰ বিলাপ
<big>২২ অধ্যায়<big> 

<big>ৰাণীসকলৰ বিলাপ <big>

প্ৰভাত সময়ে বাজি গৈল ঢোল ঢাক ।

বন্দীগণে স্তুতি বোলে আশংসি ৰাজাক ॥১

শবদৰ ৰোলে সবলোক জাগি গৈল ।

নাৰীগণে আপোন নিয়োজ কৰ্ম্ম কৈল ॥২

স্ত্ৰীৰ আচাৰ যত কৰিলা সকল ।

সুবৰ্ণ কুম্ভত কৰি আনিলেক জল ॥৩

তিল,ফুল,গন্ধ,ধূপ, চন্দন মিলাইলা ।

স্নানৰ সমস্ত সাজনীয়া আনি থইলা ॥৪

নাৰীগণে বোলয় পীড়িল পুত্ৰশোকে ।

জগাইবাক লাগিলন্ত মহাদই লোকে ॥৫

উঠাঁ উঠাঁ প্ৰভু আমাসাৰ নিজনাথ ।

সূৰ্য্যৰ উদয়ে তযু সন্ধ্যা হৈব পাত ॥৬

আশেষ প্ৰকাৰে জগাৱন্ত নাৰীগণ ।

তথাপিতো নৃপতিৰ নভৈল চেতন ॥৭

শঙ্কা বৰ দেখিলন্ত স্বামীৰ জীৱন ।

চণ্ডবাৱে কাম্পে যেন কদলীৰ বন ॥৮

কাশ চাপি গাৱৰ বস্ত্ৰক গুচাইলন্ত ।

মৃতক শৰীৰ নৃপতিক দেখিলন্ত ॥৯

চাপৰি চাপৰি কতো নাৰীগণে চায় ।

গাৱত ধৰিবা কতো স্বামীক জগায় ॥১০

তবধ নয়নে দেখে হিম যেন গাৱ ।

জিহ্বা খান কুঞ্চিলা নাসাত নাহি বাৱ ॥১১

নিষান দশন পান্তি শুকাইল অধৰ ।

নিশ্চল চৰণ দুই নলৰয় কৰ ॥১২

স্বামীৰ মৰণ দেখি ৰমণী সকলে ।

বেঢ়িয়া কান্দিল সৱে হাকলে বিকলে ॥১৩

মহামৰ্ম্মে মূৰত চাপৰ মাৰে টানি ।

কেশমণি চিঙ্গে কতো হিয়ে মুঠি হানি ॥১৪

হাঁ নাথ হাঁ প্ৰভু হাঁ মহাৰাজ ।

বেঢ়িয়া কান্দিল সবে সুন্দৰী সমাজ ॥১৫

বোল শুনি কৌশল্যা সুমিত্ৰা পটেশ্বৰী ।

চমকি উঠিলা চকু তৰবৰ কৰি ॥১৬

কৌশল্যা বোলন্ত প্ৰভু কিনো পুণ্য কৈল ।

ৰাম ৰাম সুমৰন্তে প্ৰাণ ছুটি গৈল ॥১৭

কিনো কৰ্ম্মে প্ৰভু এৰাইলন্ত পুত্ৰশোক ।

যম পুৰী গৈলা প্ৰভু সুমৰি ৰামক ॥১৮

ওৱাৰিৰ লোকে শুনি ৰাজাৰ অৱস্থা ।

উল্কা সঞ্চাৰিল যেন বাজ ভৈল কথা ॥১৯

স্ত্ৰী বাল বৃদ্ধ সব যত যুবা লোকে ।

মূৰ্চ্ছা গৈয়া পৰিল ৰজাৰ মহাশোকে ॥২০

যেহেন শুকান কাষ্ঠ মোৰ কলেৱৰ ।

ৰাম শোক ৰবিজালে শোষে নিৰন্তৰ ॥২১

স্বামীশোকে অগনিয়ে পুৰি পুৰি দহে ।

এভো প্ৰাণ নযাই শৰীৰ কেনে বহে ॥২২

উলট পালট স্বৰ্গ মৰ্ত্ত্য পাতালত ।

যুগ পৰিৱৰ্ত্ত যেন ভৈল অকালত ॥২৩

মৰিবাহা তুমি সব কোনে পতিয়ায় ।

হাঁ প্ৰভু বোলন্তে মোহোৰ প্ৰাণ যাই ॥২৪

ৰামাই বন গৈলা ছাড়ি তুমি গৈলা স্বৰ্গ ।

চতুৰ্ভিতে বেঢ়ি কান্দে মহাদই বৰ্গ ॥২৫

সমিধান নিদিলা টিকৰ নিজনাহা ।

আমাক অনাথ কৰি কৈক লাগি যাহাঁ ॥২৬

ৰাঘৱৰ শোকে তুমি গৈলা যমপুৰ ।

খণ্ডাইলাহাঁ অলঙ্কাৰ শিখৰ সিন্দুৰ ॥২৭

হেন মন কৰয় যাইবোঁহোঁ মই মৰি ।

পুত্ৰ বাসনাতহে জীৱন আছোঁ ধৰি ॥২৮

হাঁ স্বামী দশৰথ বৃদ্ধ মহীপাল ।

হাঁ ৰাম লখাই সীতা মোৰ ভৈল কাল ॥২৯