কৱদ্ধৰ লগত সাক্ষাত্
<big><big>২১ অধ্যায় ।<big><big> 

<big>কবন্ধৰ লগত সাক্ষাত ।<big>

পায়া দুইকো কৱন্ধে ধৰিলে কুতূহলে ।

গিলিবাক লাগি কোল চপাইলেক বলে ॥১

ৰাঘৱে বোলন্ত সিদ্ধি কৈকেয়ীৰ কায ।

পাপিষ্ঠীৰ কাযে প্ৰাণ যাইব বন মাজ ॥২

ভৰতে কৰোক ৰাজ্য কৰি ৰঙ্গ মন ।

ধিক ধিক মোহোৰ জীৱন অকাৰণ ॥৩

লক্ষ্মণে বোলন্ত নুই অনুশোচ বেলা ।

দুৰ্ঘোৰ আপদে পাইলে নুজুৱাই হেলা ॥৪

ঝাণ্ট কৰি আসা দুয়ো খড্গক ধৰিয়ো ।

দুৰাচাৰ ৰাক্ষসৰ বাহুক ছেদিয়ো ॥৫

কৱন্ধে বোলন্ত তোৰা দুইজন কহিৰ ।

হাতে ধৰি জানিলোঁ ক্ষত্ৰিয় মহাবীৰ ॥৬

ত্ৰিভুৱনে নাহি হেন মুনিষ অচল ।

তোৰা দুই টানন্তে টুটুল মোৰ বল ॥৭

দেৱাসুৰ মাঝে যত মুনিষ দেখিলোঁ ।

সবাতো অধিক তোৰা সবক দেখিলোঁ ॥৮

মোৰ হাতে পৰিয়া নভৈল এভো কাল ।

কিনো নিদাৰুণ এভো মুনিষ বিশাল ॥৯

বিধিয়ে আহাৰ মোৰ মিলাইলেক আনি ।

বাৱে লৈয়ো মাৰোঁ বোলা আপোনক হানি ॥১০

কৱন্ধ ৰাক্ষস পাছে বলত ঘটিল ।

দুই ভাই খাণ্ডা লৈয়া দুই হাত কাটিল ॥১১

বাহুছেদ ভৈলা দেখি ৰঙ্গবৰ পাইল ।

ৰাম লক্ষ্মণক জানি মাত পুৰুজাইল ॥১২

কৈৰ পৰা আসি ভৈলা তোমাৰ কি নাম ।

ত্ৰিভুৱনে নাহি বীৰ তোমাৰ উপাম ॥১৩

লক্ষ্মণে কহিলা আপোনাৰ যত কায ।

আমাসাৰ পিতৃ দশৰথ মহাৰাজ ॥১৪

কৈকেয়ীৰ বোলে বনে পঠাইলন্ত বাপে ।

আপোনো মৰিলা পাছে আমাৰ সন্তাপে ॥১৫

এহেন্তেসে ৰাম বৰ নিকাৰক পাইলা ।

ইহান ঘৰণী বন মাঝত হৰাইলা ॥১৬

তাহাঙ্ক খোজন্তে ফুৰোঁ আতি দুঃখ মন ।

তুমি কোন হেন বেশে কহা এতিক্ষণ ॥১৭

কৱন্ধে বোলয় ভৈলা ৰাম অৱতাৰ ।

আমাৰ ভৈলেক আৱে শাপৰ উদ্ধাৰ ॥১৮

পূৰ্ব্বত আছিলোঁ আমি গন্ধৰ্ব্বৰ বেশ ।

ৰাক্ষস স্বৰূপ ধৰি আইলোঁ বন দেশ ॥১৯

ঋষি সকলক পাই অন্যায় কৰিল ।

স্থূলশিৰা নামে ঋষি আমাক শাপিল ॥২০

আমি মহা ঋষিৰ জনিলি তই ভয় ।

বিকৃত ৰাক্ষস হুইবে নাহিকে সংশয় ॥২১

হাত যোড়ে পাছে মই কৰিলোঁ কাতৰ ।

শাপ অনন্তৰে ঋষি মোক দিলা বৰ ॥২২

যিকালত ৰামচন্দ্ৰ হোন্ত অৱতাৰ ।

তেহেঁ গৈয়া বাহুছেদ কৰিবে তোমাৰ ॥২৩

তৈসানি আপোন দেহ পাইবা মহাবীৰ ।

এহি বুলি অন্তৰ্দ্ধান ভৈলা স্থূলশিৰ ॥২৪

দনু নামে ভৈলোঁ আমি ৰাক্ষস বিশাল ।

আৰাধিলোঁ ব্ৰহ্মাক জপিলো চিৰকাল ॥২৫

মহাযত্ন কৰিয়া ব্ৰহ্মাক আৰাধিলোঁ ।

চিৰকাল জীবাক তেহেন্তে বৰ দিল ॥২৬

ব্ৰহ্মাৰ বৰত মৰিবাক নাহি ডৰ ।

ইন্দ্ৰক সমৰ কৰিলোহোঁ একেশ্বৰ ॥২৭

লক্ষিলন্ত সুৰপতি আমাৰ প্ৰৱন্ধ ।

বজ্ৰ হানি শৰীৰে বৈসাইলা মোৰ স্কন্ধ ॥২৮

দেখিয়োক শিৰ মোৰ নাহিকে গলত ।

শৰীৰে পশিয়া ৰৈল বজ্ৰৰ ঘাৱত ॥২৯

দেৱৰাজ আমাক কৰিলা হেন দান ।

বৰৰ প্ৰভাৱে তভো নগৈল পৰাণ ॥৩০

স্তুতি কৰি বুলিলোঁ শুনিয়ো দেৱৰাই ।

চক্ষু মুখ নাহি দিয়ো জীবাৰ উপায় ॥৩১

হেন শুনি ইন্দ্ৰৰ পলাই মনোদুঃখ ।

দীৰ্ঘ দুই বাহু দিলা হৃদয়ত মুখ ॥৩২

প্ৰহৰেক পথমানে হাত মেলি পাওঁ ।

পশু সব মাৰি আনি গোটহি ছোবাওঁ ॥৩৩

তোমাৰ প্ৰসাদে আৱে পাইলোঁ নিজথান ।

ঝাণ্টে কৰি পোৰা মোক হৌক দিব্যজ্ঞান ॥৩৪

গাত খানি কৱন্ধক চিতাত তুলিল ।

অনেক প্ৰৱন্ধে তাক দোভায়ো পুৰিল ॥৩৫

জগতৰ নাথে সতকাৰক কৰিল ।

ৰাক্ষস গুচিয়া দিব্য ৰূপক ধৰিল ॥৩৬

আকাশত থাকি ভৈল গন্ধৰ্ব্বৰ বেশ ।

ৰথে চৰি ৰামক বোলয় উপদেশ ॥৩৭

শুনিয়োক ৰাম তিনি ভুবনৰ নাহা ।

উপায় বোলোহোঁ তুমি পূৰ্ব্বদিশে যাহা ॥৩৮

চম্পানামে সৰোবৰ কতোদূৰে থিত ।

ঋষ্যমুখ গিৰি আছে তাৰ সন্নিহিত ॥৩৯

সুগ্ৰীৱ বানৰ আছে তাহাতে লুকাই ।

বালিৰাজা গুচাইলেক দেশৰ ডকাই ॥৪০

বালিৰাজা জিনিল সুগ্ৰীব হাৰি দুঃখে ।

পাঞ্চগুটী বানৰ আছয় ঋষ্যমুখে ॥৪১

ঝাণ্ট কৰি আপুনি চলিয়ো আগবাঢ়ি ।

জ্যেষ্ঠভাই বালি তান ভাৰ্য্যা নিলে কাঢ়ি ॥৪২

তেহেঁ সমে গৈয়া তুমি কৰাহা সখিত্ব ।

মাৰিব ৰাৱণে তেহেঁ হৈব উপস্থিত ॥৪৩

হেন বুলি কৱন্ঝ স্বৰ্গক চলি গৈলা ।

ৰঙ্গে ৰাম লক্ষ্মণ তথাত চল গৈলা ॥৪৪