সীতাক বিচাৰি নেপাই ৰামৰ আক্ষেপ
<big><big>১৯ অধ্যায় ।<big><big> 

<big>সীতাক বিচাৰি নেপাই ৰামৰ আক্ষেপ ।<big>

 <big>দুলৰি ।<big>

হেট মুণ্ডে গুণি,         লক্ষ্মণে বোলন্ত,

দদা শুনা মোৰ বাণী ।

আপোনাৰ নিজ,         কৰমৰ দোষে,

মৰিলা সীতা গোসাঁনী ॥১

চিত্ত থিৰ কৰি,         শুনিয়োক দদা,

মোত এৰা অসন্তোষ ।

স্বৰূপ কাহিনী,         কহোঁ শুনিয়োক,

মোৰ নাহি কিছু দোষ ॥২

সাক্ষাতে তোমাৰ,         যেন আৰ্তনাদ,

শুনিলন্ত সতী সীতা ।

চমকিয়া দেৱী,         মোক বুলিলন্ত,

চল ৰাঘৱৰ ভিতা ॥৩

ৰাঘৱৰ বাক,         শুনিয়া মোহোৰ,

হেৰা প্ৰাণ ফুটি যাই ।

স্বামী ভিক্ষা মই,         মাগোহোঁ তোমাত,

দিয়োক আবে লখাই ॥৪

প্ৰবোধিয়া মই,         বুলিলোঁ তাহাঙ্ক,

নুহিবা দেৱী হতাশ ।

ইটো ৰবিতলে,         জানা কদাচিতো,

ৰামৰ নাহি বিনাশ ॥৫

মহাক্ৰোধ কৰি,         বুলিলন্ত সীতা,

মোহোৰ বচন শুনি ।

হাওঁৰে পাপিষ্ঠ,         লখিলোঁহোঁ মই,

নযা তই যিবা গুণি ॥৬

সতিনীৰ পুত্ৰ,         ইহাকেসে লাগি,

আসিয়াছ বনমাঝ ।

চুম্পি আছে মনে,         ৰামৰ মৰণে,

মোক ভজিবাক চাস ॥৭

দুৰ্ব্বাৰ বচন,         শুনিয়াঁ মোহোঁৰ,

হৃদয় কম্প লড়িল ।

কহোঁ স্বৰূপত,         সাৰুল বৃক্ষত,

নিৰ্ঘাত যেন পৰিল ॥৮

সেহিসে কাৰণে,         জানিবাহা প্ৰভু,

হাতে ধনুশৰ ধৰি ।

মহামন্যু কৰি,         তোমাৰ পাশক,

গৈলোঁ সীতা পৰিহৰি ॥৯

হেন জানি আবে,         মন্যুক ত্যজিয়া,

কৰিয়োঁ দৃঢ় মনত ।

উঠিয়োক দদা,         সীতাক খুজিত,

পশিয়ো ইটো বনত ॥১০

যিটো জনে সীতা,         হৰিয়া নিলেক,

তাৰ আয় ভৈল ক্ষীণ ।

তোমাৰ অনিষ্ট,         চিন্তিয়া পাপিষ্ঠ,

জীৱে সিটো কত দিন ॥১১

ৰাঘৱে বোলন্ত,         শুনিয়ো লখাই,

হেন সে তই অবোধ ।

তোৰ কি কাৰণে,         স্ত্ৰীৰ বচনে,

এতমান ভৈল ক্ৰোধ ॥১২

মই কিবা হেন্ত,         বাক্য কোন্তে তোক,

কত খুঞ্চি খুঞ্চি মাৰি ।

মোহোঁৰ বিধিয়ে,         লিখিত তাহাক,

বাধিত আৰ ন পাৰি ॥১৩

এহি বুলি হাতে,         ধনু শৰ ধৰি,

দুইয়ো চালিলন্ত গাৱ ।

সীতাক খুজিতে,         খুজিতে গৈলন্ত,

বিকল অতি স্বভাৱ ॥১৪

যতেক দুৰ্গম,         থানে খুজিলন্ত,

নানা বিধ বন দেশ ।

বিলৰ ভিতৰ,         পৰ্ব্বত গহ্বৰ,

চাহিলা দুয়ো অশেষ ॥১৫

বিত বিত কৰি,         নদী গোদাবৰী,

চাহিলা তাৰ দুই তীৰ ।

বহুবনে চায়া,         সীতাক নপায়া,

পোড় শোকে শৰীৰ ॥১৬

পাছে মহাক্ৰোধ,         কৰিয়া মনত,

ৰাম দেৱ মহাবীৰ ।

হাতে অগ্নি শৰ,         ধৰি ৰঘুৱৰ,

মেদিনীত ভৈলা থিৰ ॥১৭

ক্ৰোধিয়া ৰাঘৱে,         বচন বোলন্ত,

জাজ্বল্য সমান আখি ।

মোৰ দোষ নাই,         চন্দ্ৰ সূৰ্য্য বায়ু,

বৰুণ হৈবাহা সাক্ষী ॥১৮

ত্ৰিদষ দেৱতা,         সবাকো সম্বুধি,

ক্ৰোধে বুলিলন্ত বাণী ।

যেৱে ভালে ভালে,         যাইবে জানকীক,

এতিক্ষণে দিয়া আনি ॥১৯

নুহি ত্ৰিদশক,         এহি শৰে মাৰো,

আজি সবে মান সাৰোঁ ।

সমস্তে নাগক,         সংহৰোঁ সকলে,

পাতাল পুৰ বিদাৰোঁ ॥২০

সীতাৰ সন্তাপে,         তিনিয়ো ভুৱন,

থাকিবাক সুখে নেদোঁ ।

পৰম দুৰ্ব্বাৰ,         শৰক হানিয়া,

তিনিয়ো লোকক ভেদোঁ ॥২১

দশৰথ তন-         য়ৰ মোৰ তেৱে,

কথাক কেৱে নজানি ।

যত সুৰাসুৰ,         সৱাকে মাৰিবোঁ,

আজি এই শৰ হানি ॥২২

যক্ষ ৰাক্ষসক,         সবাকে মাৰিবোঁ,

আৱৰ গন্ধৰ্ব্বগণ ।

মোহোৰ মন্দক,         আচৰিয়া সুখে,

থাকিবেক কোন জন ॥২৩

কমন দুৰ্জ্জনে,         সীতাক নিলেক,

শীঘ্ৰে আনি দেউক মোক ।

তেৱেসে আমাৰ,         পলাইবেক সৰে,

দাৰুণ হিয়াৰ শোক ॥২৪

নুহি তেবে মই,         উদয়াস্ত গিৰি,

সবক হানি ফুৰিবোঁ ।

অগ্নিৰ অস্ত্ৰক,         হানিয়া তিনিয়ো,

ভুৱন আজি পুৰিবোঁ ॥২৫

শুন শুন বোলোঁ,         ভৈয়াই লক্ষ্মণ,

ক্ষমিবাক নুযুৱাই ।

শীতল প্ৰাণীক,         জানিবি নিশ্চয়,

কেহোঁ জনে ন ডৰাই ॥২৬

শনৈশ্চৰ ক্ৰূৰ,         গ্ৰহৰ নামত,

সৰ্ব্বস্ব সবে তেজয় ।

আতি সাম্য চন্দ্ৰ,         গ্ৰহৰ নিমিত্তে,

ফুল পাতো নেদিৱয় ॥২৭

হেন বুলি ৰাম,         ধনুক ধৰিয়া,

টঙ্কাৰ আতি কৰিল ।

টল টল কৰি,         তিনিয়ো ভুৱন,

একত্ৰ হুয়া লৰিল ॥২৮

পৰম অমৃত,         ৰামৰ চৰিত্ৰ,

শুনিবাকো কুতূহল ।

শুনিয়ো সকল,         পৰম মঙ্গল,

ধৰ্ম্ম ইসে সুনিৰ্ম্মল ॥২৯

খায়া দায়া সুখে,         বসিয়া শুনন্তে,

পুৰে মনোৰথ কাম ।

অবিদ্যাৰ হাত,         এৰাইবা সাক্ষাত,

ডাকি বোলা ৰাম ৰাম ॥৩০