শনিৰ বৰ
১৩ অধ্যায় 
শনিৰ বৰ
 

ঝুমুৰি ।

অনন্তৰে দশৰথ ।

দুনাই জুৰিলন্ত ৰথ ॥১

এৰাই মহাশত্ৰু ভয় ।

ৰথে চড়ি মহাশয় ॥২

পুণৰপি স্বৰ্গে গৈলা ।

শনিৰ সমুখ ভৈলা ॥৩

পাচে শনি মহাভাগে ।

ৰাজাক দেখিয়া আগে ॥৪

ভৈল অতি চমত্কাৰ ।

আইল ৰাজা আৰু বাৰ ॥৫

কিনো মহাপুণ্যশীল ।

শনিৰ দৃষ্টিত জীল ॥৬

চাৰিও ঘোটক ৰৈল ।

কিনো বিপৰীত ভৈল ॥৭

মোৰ মহা দৃষ্টি পাত ।

সমুখে পৰয় যাত ॥৮

তাক যেন যমদণ্ড ।

পায়া কৰোঁ লণ্ডভণ্ড ॥৯

যেন মহা বহ্নি ঘোৰ ।

হেন দৃষ্টিপাত মোৰ ॥১০

তাহাতো নিস্তৰি আইল ।

কিনো ইতো তপসাইল ॥১১

মহাবলী তেজৱন্ত ।

ভাগ্যৰো নাহিক অন্ত ॥১২

মোহোৰ দৃষ্টিত ৰৈল ।

পুনৰপি আসি ভৈল ॥১৩

আপোনাক কৰি ধিক্ ।

মাতিলেক নৃপতিক ॥১৪ 
 
শুনিয়োক নৃপবৰ ।

গুচাঁ মোৰ সমুখৰ ॥১৫

আথে বেথে ৰথ লৈয়া ।

পাছত ৰহিলা গৈয়া ॥১৬

শনিৰ শুনিয়া বাণী ।

দশৰথ মহামানী ॥১৭

সমুখৰ গুচিলন্ত ।

পাছু হুয়া ৰহিলন্ত ॥১৮

দেখি শনি তুষ্ট ভৈলা ।

ৰাজাক বুলিবে লৈলা ॥১৯

শুনিয়োক দশৰথ ।

আমাৰ বৃত্তান্ত যত ॥২০

মোহোৰ সমুখ দৃষ্টি ।

পৰে যাত নিষ্টি নিষ্টি ॥॥২১

নাহিক কল্যাণ তাৰ ।

হোৱে সিতো বুন্দামাৰ ॥২২

হেন মোৰ সমুখত ।

ৰথে চড়ি মহাৰথ ॥২৩

ৰৈলা কিনো বিপৰীত ।

দেখি ভৈলোঁ সচকিত ॥২৪

তযু ইতো সাহসৰ ।

সীমা নাহি নৃপবৰ ॥২৫

এহি মতে গ্ৰহৰাজ ।

তেখি নৃপতিৰ কাজ ॥২৬

প্ৰশংসিলা বাৰে বাৰ ।

শুনা লোক সমজ্যাৰ ॥২৭

পুণ্যকথা ৰামায়ণ ।

শুনা সন্তোষিয়ো মন ॥২৮

ইতো জীৱ সমস্তৰ ।

সীমা নাহি জনমৰ ॥২৯

নানান শৰীৰ ধৰি ।

পাপ পুণ্য ভোগ কৰি ॥৩০

ফুৰে যত জীৱ গণ ।

নাহি তাক সুমৰণ ॥৩১

নিশেষ জন্মৰ অন্তে ।

কোন মহা পুণ্যৱন্তে ॥৩২

অনিগ্ৰহে মাধৱৰ ।

ধৰে নৰ কলেৱৰ ॥৩৩

হেন তনু আছা পায়া ।

ভৈল মাধৱৰ দায়া ॥৩৪

কৃষ্ণৰ দুখানি পাৱে ।

দিয়া মন সৰ্ব্ব ভাৱে ॥৩৫

যাৰ বৈকুণ্ঠত কাম ।

লৈয়ো হৰি গুণ নাম ॥৩৬

ইসি ধৰ্ম্ম অনুপাম ।

তেজিয়া সমস্ত কাম ॥৩৭

কৰি অতি অবিশ্ৰাম ।

নিৰন্তৰ বোলা ৰাম ॥৩৮

 ১৪ অধ্যায় 
পদ ।
 

অনন্তৰে শনি পূৰ্ব্ব কথা আপোনাৰ ।

কৰিবে লাগিলা দশৰথত প্ৰচাৰ ॥১

মোহোৰ পূৰ্ব্বৰ কথা শুনা মহামতি ।

পাৰ্ব্বতী দেৱীৰ পুত্ৰ ভৈলা গণপতি ॥২

মহেশ্বৰ স্থানে দেৱগণ গৈলা শুনি ।

মই মাত্ৰ কেৱল নগৈলো মনে গুণি ॥৩

মোহোৰ দৃষ্টিত জন্ম ভৈলা গণেশৰ ।

মই গৈলে বৰ মিলিবেক অথন্তৰ ॥৪

দেৱৰ লগত মোক নেদেখি সভাত ।

পাৰ্ব্বতী গোসানী পুছিলন্ত দেৱতাত ॥৫

আমাৰ থানক আইল সবে দেৱগণ ।

শনি কিয় নাইল বুলি কৰি কোপমন ॥৬

দূত পঠাই দিলা দেবী আমাৰ পাশক ।

দূতে বোলে শনি তুমি চলা কৈলাসক ॥৭

শুনি শীঘ্ৰে গৈলো মই কৈলাসক প্ৰতি ।

মোক দেখি কোপ পাচে তেজিলা পাৰ্ব্বতী ॥৮

প্ৰবেশিলো গৈয়া আমি যেখনে সভাত ।

গণেশৰ মুণ্ডগোট দেখিলো সাক্ষাত ॥৯

তেতিক্ষণে তান মাথা গোট ছিণ্ডি গৈল ।

কহো নেদেখিল মুণ্ড অন্তৰীক্ষ ভৈল ॥১০

হেন দেখি চিন্তা বৰ মিলিল আমাৰ ।

সকল সমাজে আতি কৰে হাহাকাৰ ॥১১

পৰম বিকলচিত্ত ভৈলন্ত পাৰ্ব্বতী ।

পুত্ৰশোকে অচেতন ভৈল মহাসতী ॥১২

মুণ্ড চাই ফুৰন্ত সকল দেৱগণে ।

নপাইল বিচাৰি মুণ্ড ই তিনি ভুবনে ॥১৩

পুছিলা পাৰ্ব্বতী সবে দেৱতাক চাই ।

কি কাৰণে আমাৰ পুত্ৰৰ মুণ্ড নাই ॥১৪

দেৱগণে বোলে মাৱ শুনিয়ো উত্তৰ ।

শনিৰ দৃষ্টিত জন্ম তোমাৰ পুত্ৰৰ ॥১৫

আৰু শনি আসি কৰিলন্ত দৃষ্টিপাত ।

তাতে সে ছিণ্ডিল মুণ্ড কহিলো সাক্ষাত ॥১৬  

দেৱৰ বচনে দেৱী প্ৰকোপিত ভৈলা ।

ক্ৰোধবেগে ধায়া মোক মাৰিবাক গৈলা ॥১৭

হেন দেখি স্তুতি কৰি বোলে দেৱগণে ।

স্ৰজিলা আপুনি শনি মাৰিবা কেমনে ॥ ১৮

তোমাৰ স্ৰজন ইতো যত চৰাচৰ ।

সত দেৱ গণ ব্ৰহ্মা বিষ্ণু মহেশ্বৰ ॥১৯

জল স্থল ত্ৰিভুবন স্ৰজিলা আপুনি ।

ভৈলা তুষ্টা দেৱী দেৱতাৰ স্তুতি শুনি ॥২০

দেৱক বোলন্ত যত্ন কৰা নিৰন্তৰ ।

যিমত উপায়ে মু্ণ্ড হোৱয় পুত্ৰৰ ॥২১

তেবেসে শনিৰ প্ৰাণ ৰহে মোৰ ঠাৱ ।

পবনে বোলন্ত কোপ তেজিয়োক মাৱ ॥২২

এখনে আনিবোঁ মুণ্ড তোমাৰ পুত্ৰৰ ।

এহি বুলি বায়ু উঠি গৈলন্ত সত্বৰ ॥২৩

দেখিলন্ত ঐৰাৱত হস্তীক পবন ।

উত্তৰক শিৰ কৰি আছয় শয়ন ॥২৪

তাৰ মাথাগোট দেৱে কাটিয়া আনিল ।

গণেশৰ গলত লগাই জোৰা দিল ॥২৫

ভৈলা গজানন নাম দেখিতে সুন্দৰ ।

গজমুণ্ড শুণ্ড মহাকায় লম্বোদৰ ॥২৬

সুন্দৰ আকৃতি পুত্ৰ দেখি গজানন ।

পৰম হৰিষ ভৈল পাৰ্ব্বতীৰ মন ॥২৭

ঐৰাৱত মুণ্ড কাটি পবনে আনিলা ।

দেখিয়া ইন্দ্ৰৰ মনে বিষাদ মিলিলা ॥২৮

হেন দেখি দেৱগণে চিন্তা বৰ পাইলা ।

সবে মিলি ঐৰাৱত হস্তীক জীয়াইলা ॥২৯

পাচে বাসৱৰ মনে মিলিল হৰিষ ।

সৱে দেৱগণ চলি গৈলা দিশে দিশ ॥৩০

এতেক প্ৰমাদ মিলে মোৰ দৃষ্টিপাতে ।

হেনয় দৃষ্টিত ৰাজা ৰহিলা সাক্ষাতে ॥৩১

গণেশৰো বিঘাত মিলাইলো এতমান ।

নৰ হুয়া আসাঁ তুমি মোৰ বিদ্যমান ॥৩২

যি কাৰণে ভৈলো আমি সূৰ্য্যৰ তনয় ।

সেহি বংশে উপজিলা তুমি মহাশয় ॥৩৩

সি হেতু ৰহিলা মোৰ আগে নৰেশ্বৰ ।

যেন লাগে মাগাঁ মোত দিবোঁ সেহি বৰ ॥৩৪

ৰাজায়ে বোলন্ত দৃষ্টি ছাৰা ৰোহিনীত ।

তেবে জলবৃষ্টি হৈবে মোৰ পৃথিবীত ॥৩৫

শনি বোলে ছাৰিলোঁহো ৰোহিনীত দৃষ্টি ।

তোমাৰ ৰাজ্যত আজি হন্তে হৈব বৃষ্টি ॥৩৬

বৰ পায়া হৰিষে নৃপতি গৃহে গৈলা ।

অনন্তৰে ৰাজ্যত বিস্তৰ বৃষ্টি ভৈলা ॥৩৭

নানাবিধ শস্যে ভৈল পৃথিবী পূৰণ ।

ভোগ ভুঞ্জি ভৈলা মহাসুখী সৰ্ব্বজন ॥৩৮

প্ৰজা সুখী ভৈলা দেখি হৰিষ ৰাজাৰ ।

লোক প্ৰতিপালি ভোগ ভুঞ্জিলা অপাৰ ॥৩৯