ৰামক মাতি আনিবলৈ দিহা
<big>৩০ অধ্যায়<big> 

<big>ৰামক মাতি আনিবলৈ দিহা<big>

সৰ্ব্বকাৰ্য্য নিবৰ্ত্তিলে ৰজনী পোহাইল ।

বৰ বৰ পাত্ৰ ভৰতৰ পাশে আইল ॥১

শুনিয়ো ভৰত আমি সবৰ বচন ।

মন্যু পৰিহৰ সবে দেশ হৈবে ছন্ন ॥২

অন্তকালে বাপে তোৰ মতিহীন ভৈল ।

ৰামে বনবাস দিয়া ৰাজা স্বৰ্গে গৈল ॥৩

পাত্ৰ সবে আসি আমি আলোচিলো কায ।

সম্ভাৰ মিলাইলোঁ আবে ঝাণ্টে লৈয়ো ৰাজ ॥৪

ভৰতে বোলন্ত যেবে মই লৈবো ৰাজ ।

মইসে কৰিলো তেবে যতেক অকাজ ॥৫

দেশে দেশে অখ্যাতি থাকিব ত্ৰিভুবনে ।

এতেক অকায ভৈল ভৰতৰ মনে ॥৬

জ্যেষ্ঠ ভাই গুৰু সম তান মই ভৃত্য ।

চৰণত সেৱা কৰি থাকিবোহোঁ নিত্য ॥৭

আউৰ বাৰ হেন নিদিবাহা উপদেশ ।

সৈন্য সজায়োক বনে হৈবোহোঁ প্ৰবেশ ॥৮

জ্যেষ্ঠ ভাইৰ ৰাজ্য মই কেনেকৰোঁ ভোগ ।

বেদত শাস্ত্ৰত জ্যেষ্ঠৰেসে ৰাজ্যযোগ ॥৯

কিমতে লঙ্ঘিবো সিটো বেদৰ বচন ।

ৰামক আনিবে প্ৰতি চলি যাইবোঁ বন ॥১০

ৰামক আনিয়া ৰজা পাতিবোঁ ৰাজ্যত ।

মই প্ৰতিপালিবোহোঁ পিতৃৰ শপত ॥১১

ৰাম বিনে ইটো ৰাজ্য পালে কোনজনে ।

সিংহৰ কাৰ্য্যক মৃগে কৰিব কমনে ॥১২

নিষ্ঠে বোলোঁ মোহোৰ ৰাজ্যত নাহি আশ ।

ৰামৰ বদলে খাটিবোঁবো বনবাস ॥১৩

শুনিয়ো সুমন্ত্ৰ মোৰ বচন পালিয়ো ।

পন্থভাল কৰিবাক সৈন্য পাঞ্চি দিয়ো ॥১৪

শৃঙ্গবেৰপুৰ গুহ নৃপতিৰ পাট ।

গঙ্গা তীৰ সীমা কৰি চাঞ্চিয়োক বাট ॥১৫

দীৰ্ঘ সব নিৰ্ম্মল কৰোক থানে থানে ।

অসংখ্যাত ভণ্ডাৰ চলায়ো বিদ্যমানে ॥১৬

ভোজন সম্ভাৰ চলায়োক বহুতৰ ।

সৈন্যৰ বিহাৰ সজায়োক বাসাঘৰ ॥১৭

নকৰিয়ো বিলম্ব শুনিয়ো মন্ত্ৰীবৰ ।

মই সুখে আছোঁ ৰাম বনৰ ভিতৰ ॥১৮

যেন ঈশ্বৰৰ উপবাস পৰে নিত ।

ভৃত্য সবে ভোজন কৰয় পঞ্চামৃত ॥১৯

ভৰতৰ আজ্ঞা মন্ত্ৰী শিৰত ধৰিল ।

তেতিক্ষণে অসংখ্য সৈন্যক পাঞ্চিদিল ॥২০

খাল খোপ পুৰি কৰিলেক ৰাজ বাট ।

দীঘিসব খানিল কৰিল শিলে ঘাট ॥২১

ভৰতৰ ৰহিবাক আবাস কৰাইল ।

ভোজন সম্ভাৰে বহু ভাণ্ডাৰ ভৰাইল ॥২২

দোকান বজাৰ হাট কৰে থানে থান ।

অনন্তৰে মন্ত্ৰী ভৰতক দিলা জান ॥২৩

শুনিয়া ভৰতে চলিবাক সাজ ভৈলা ।

দেখিয়া বশিষ্ঠে তাঙ্ক বুলিবাক লৈলা ॥২৪

শুনিয়ো ভৰত তুমি বচন আমাৰ ।

ভালমতে নুবুজিলোঁ চৰিত্ৰ তোমাৰ ॥২৫

তোমাৰ মাতৃৰ বোলে তেজি ইটো ৰাজ ।

ভাৰ্য্যা ভ্ৰাতৃসমে ৰাম আছে বন মাজ ॥২৬

ৰাজ্য সুখ এৰি বন ফল কৰে ভোগ ।

তাঙ্ক হিংসা কৰিতে তোমাৰ নোহে যোগ ॥২৭

তোমাৰ মাতৃয়ে দিয়া আছে বহু খেদ ।

তুমিয়ো কৰিতে কেনে চাহা বন্ধুছেদ ॥২৮

বুলিলাহা ৰামক আনিবে প্ৰতি যাওঁ ।

ইটো বচনক আমি কেনে পতিয়াওঁ ॥২৯

তোমাৰ কপট ভৈল বিদিত পূৰ্ব্বত ।

ছদ্মে ৰাজ্য লোৱাইলাহা মাতৃৰ হাতত ॥৩০

এবে কেনে জানিবোঁ তোমাৰ শুদ্ধ মন ।

বুলিলা ভৰতে শুনি কৰি ক্ৰোধ মন ॥৩১

অপকাৰ তোমাক কৰিছোঁ মই কিস ।

কেনে বৰিষিলা গুৰু ইটো বাক্য বিষ ॥৩২

ভূত ভবিষ্যতে তুমি জানাহা আপুনি ।

বুলিলা ইসব বাক্য কিসক নুগুণি ॥৩৩

তুমিও জানিলা মোৰ কপট চিত্তত ।

হিয়া নোহে কাটি দেখাওঁ তোমাৰ আগত ॥৩৪

নিদাৰুণ বাক্যে দিলা হৃদয়ত শাল ।

কুলগুৰু হুয়া আজি খাইলা তুমি কাল ॥৩৫

আনে কি ইসব বাক্য বুলিবেক মোক ।

দেখাইলোহোঁ হন্তে আজি তাক যমলোক ॥৩৬

স্বৰূপত নাহিকে তোমাৰ গুৰু দোষ ।

কৈকেয়ী মাৱেসে কৰাইলে অসন্তোষ ॥৩৭

স্বপ্নতো যি সব কাৰ্য্য নজানোহোঁ মনে ।

পাইলোঁ ইটো দুষ্কীৰ্ত্তিক  মাতৃৰ কাৰণে ॥৩৮

মই ৰাজা হওঁ ৰাম যাইব বন বাস ।

সপোনতো যদি মোৰ আছে ইটো আশ ॥৩৯

কৰোহোঁ শপত গুৰু তোমাৰ আগত ।

তুমি হেন সহস্ৰ ব্ৰাহ্মণ কৰোঁহত ॥৪০

সহস্ৰ কপিলা মাৰো গঙ্গাৰ তীৰত ।

পূৰ্ব্ব পুণ্য আছে যত সিও হৌক হত ॥৪১

গোত্ৰহত্যা সুৰাপান অগম্যা গমন ।

মহাপাপ ব্ৰাহ্মণৰ সুৱৰ্ণ হৰণ ॥৪২

ইসব প্ৰমুখ্যে পাপ কৰোঁ নিৰন্তৰ ।

যেবে মই দ্ৰোহ চিন্তি আছোহোঁ ৰামৰ ॥৪৩

মইতো জানো ৰামেসে সুহৃদ মোৰ প্ৰাণ ।

ৰামৰ চৰণ বিনে নজানোহো আন ॥৪৪

ৰামে জপ তপ মোৰ ৰামে ইষ্ট দেৱ ।

ৰামৰেসে চৰণক কৰিবোহোঁ সেৱ ॥৪৫

যত যত মহাগুণ আছয় ৰামত ।

ত্ৰিভুবন মধ্যে কোনে কহিবে শকত ॥৪৬

সৰ্ব্বক্ষণে দেব দ্বিজ গুৰুত ভকত ।

পিতৃত মাতৃত সৰ্ব্বক্ষণে অনুগত ॥৪৭

পৰম বিনীত বেদ শাস্ত্ৰত কুশল ।

ধনুৰ্ব্বেদ আদি বিদ্যা জানন্ত সকল ॥৪৮

ক্ৰোধে যমকাল যেন ক্ষমাই বসুমতী ।

গম্ভীৰ সাগৰ যেন বুদ্ধে বৃহস্পতি ॥৪৯

সৰ্ব্বগুণে বিধি যেন বেশত গন্ধৰ্ব্ব ।

ৰাজাৰ লক্ষণ ৰামতেসে আছে সৰ্ব্ব ॥৫০

চলিবোহোঁ নিশ্চয় ৰামক আনিবাক ।

কাতৰ কৰোহোঁ গুৰু নিদিবাহা হাক ॥৫১

প্ৰীতি কৰি আনি থাপি ৰামক ৰাজ্যত ।

মই বনে থাকি পালোঁ পিতৃৰ শপত ॥৫২

বশিষ্ঠে বোলন্ত দশৰথৰ কুমাৰ ।

মই ভালে জানো শুদ্ধ মতিক তোমাৰ ॥৫৩

চিত্তক লখিতে কৰিলোহোঁ পৰিহাস ।

সাৰ্থক ৰঘুৰ বংশে তোমাৰ নিবাস ॥৫৪

বিলম্ব নকৰি চল সত্ত্বৰে বনক ।

তোমাৰ প্ৰসাদে দেখোঁ আমিও ৰামক ॥৫৫

ভৰতে বোলন্ত মন্ত্ৰী চালিয়োক গাৱ ।

সেনাপতি সব মোৰ সত্ত্বৰে চলাও ॥৫৬

হস্তী ঘোড়া ৰথ আগে কৰোক পয়ান ।

ৰথখান সাজিয়া সত্ত্বৰ কৰি আন ॥৫৭

শিৰত ধৰিয়া ভৰতৰ আজ্ঞা বাণী ।

সৈন্যক চলায়া ৰথ মিলাইলন্ত আনি ॥৫৮

দেখি শত্ৰুঘনে সমে চড়িলা ৰথত ।

ৰক্ষণ বিহিয়া চলি গৈলন্ত ভৰত ॥৫৯

শুনা সামাজিক ৰাম চৰিত্ৰ উপাম ।

সংসাৰ নিৰ্ম্মল হৌক বোলাঁ ৰাম ৰাম ॥৬০