ৰামচন্দ্ৰৰ স্বৰ্গযাত্ৰা
<big><big><big>৩১ অধ্যায়<big><big><big> 

 ৰামচন্দ্ৰৰ স্বৰ্গযাত্ৰা

পদ ।

আত অনন্তৰে শুনি সমস্ত সমাজ ।

সঞ্চলিলা ৰামে লক্ষ্মণৰ প্ৰেতকায ॥১

আউৰ সুখ শান্তি নাই ৰাঘৱৰ মনে ।

নিশ্চয় কৰিলা প্ৰভু স্বৰ্গক গমনে ॥২

পুৰোহিত বশিষ্ঠক বুলিলা বচন ।

এৰি পৃথিবীক কৰোঁ স্বৰ্গক গমন ॥৩

কৰায়োক যেন লাগে যাত্ৰাৰ বিধান ।

বিহিলন্ত বশিষ্ঠে বিশিষ্ট অনুষ্ঠান ॥৪

দীপ ঘট দধি দুৰ্ব্বাক্ষতে ৰঞ্জি থলি ।

চৰে সমে সাৰি সাৰি ৰোৱাইলা কদলী ॥৫

দিয়াইলা মণ্ডল আলি পথে থানে থান ।

ভৈল শুভক্ষণ ৰাঘৱত দিলা জান ॥৬

কৰিলন্ত ৰামে সৰযুত পাছে স্নান ।

সুবৰ্ণ ৰজত ৰত্ন কৰিলন্ত দান ॥৭

পিন্ধিলন্ত ধৌত দিব্য বস্ত্ৰ ৰুচিকৰ ।

গন্ধে পুষ্পে মাল্যে অলঙ্কৃত কলেৱৰ ॥৮

কৰিলন্ত যাত্ৰা জগতৰে প্ৰভুৰাম ।

মাধৱ মাধৱ মুখে উচ্চৰন্ত ৰাম ॥৯

আপোনাৰ নিজ ৰূপ ধৰি হৃদয়ত ।

লৰিলন্ত ধৈৰ্য্যভাৱ সবাৰো আগত ॥১০

চতুৰ্ভিতি জয় জয় ৰাম মাত্ৰ শুনি ।

উচ্চৰন্ত মূলমন্ত্ৰ যত মহামুনি ॥১১

দেৱমাতা সাবিত্ৰী লৰিলা অগ্ৰদেশে ।

চলিল চাৰিয়ো বেদ ব্ৰাহ্মণৰ বেশে ॥১২

ৰাম পাশে লক্ষ্মী যান্ত জগত মোহিনী ।

লক্ষ্মীহীনা কৰি পৃথ্বী চলন্ত গোসাঁনী ॥১৩

দিব্য ধনু শৰ পুৰুষৰ ৰূপ ধৰি ।

পাছত চলিলা ৰাঘৱক অনুসৰি ॥১৪

আসিয়া আকাশী গঙ্গা সিঞ্চি যান্ত জল ।

মূৰ্ত্তিমন্ত মন্ত্ৰগণে পঢ়ন্ত মঙ্গল ॥১৫

বসুমতী তুতি আতি কৰন্ত একত্ৰ ।

যাই ধৰি ওপৰত মেঘে শ্বেত ছত্ৰ ॥১৬

সুগ্ৰীৱ প্ৰভৃতি যত বানৰ ভালুকে ।

চলে সালঙ্কৃত হুয়া পৰম উৎসুকে ॥১৭

কৰে কলি মানি মহা জয় জয় নাদে ।

জীৱন্তে স্বৰ্গক পাইবো প্ৰভুৰ প্ৰসাদে ॥১৮

শত্ৰুঘন ভৰত ভকত যত ৰাজা ।

চৌপাশে উপাসি যাই অযোধ্যাৰ প্ৰজা ॥১৯

পিন্ধি ধৌত কাপোৰ সকলে পৰিবাৰে ।

গন্ধে পুষ্পে ভূষিত অমূল্য অলঙ্কাৰে ॥২০

ব্ৰাহ্মণৰ হাতে কৰে সৰ্ব্বস্ব উৎসৰ্গ ।

ৰামৰ প্ৰসাদে পাইবো জীয়ন্ততে স্বৰ্গ ॥২১

বাল বৃদ্ধ যুবা জীৱ পিম্পৰা পৰ্য্যন্তে ।

চলি যাই ৰাঘৱৰ মহিমা কহন্তে ॥২২

ছাগ গৰু গান্ধ গণ্ড গৱয় শৃগাল ।

কুকুৰ বিৰালি বৰা হৰিণৰ পাল ॥২৩

ঘোটক কণ্টলা উট মেঠন মহিষে ।

যূথে যূথে হস্তী সব চলে সহৰিষে ॥২৪

কাউৰ,কৈৰা,মৈৰাপাত্ৰ,পিৰিকাবৰল ।

কোৰষ্ণ,চকোৰ,কিঞ্চা,পেঞ্চা,ছেঞ্চাৱল ॥২৫

সৰালি,শালিকা,সাৰু হংস সজাই মৰা ।

কলিবণ্টা,বটা,টুনি,টিপসি,টোকৰা ॥২৬ 

ইসব প্ৰমুখ্যে পশু পক্ষী যত আছে ।

তৃণ তৰু লতাছয়ো চলে আগে আছে ॥২৭

ৰামৰ প্ৰভাৱ ভৈল সবাতো চেতন ।

পৰম হৰিষে কৰে স্বৰ্গক গমন ॥২৮

কিৰীটি,কুণ্ডল মহা হেমময় হাৰে ।

চিকি মিকি কৰে ৰত্নময় অলঙ্কাৰে ॥২৯

যায় মনে হৃষ্ট পুষ্ট ৰঙ্গে তুষ্টি চলি ।

তুলি ছত্ৰদণ্ড বাদ্যভণ্ড কুৰুস্থলি ॥৩০

ভৈলা ৰাম চন্দ্ৰ ইন্দ্ৰ সম উপসম ।

চন্দ্ৰ সূৰ্য্য দুই ভিতি ভৰত শত্ৰুঘন ॥৩১

সুগ্ৰীৱ প্ৰভৃতি যান্ত যত মহীপাল ।

ৰূপে প্ৰকাশন্ত সবে যেন দিকপাল ॥৩২

ভালুক বানৰ দেৱ সোনাৰ আকৃতি ।

ঋষি সব ভৈল যেন গুৰু বৃহস্পতি ॥৩৩

নিৰন্তৰে নৰ বিদ্যাধৰ এৰে সৰি ।

নাৰী সবে চলে অপেশ্বৰী বিদ্যাধৰী ॥৩৪

চিকি মিকি অলঙ্কাৰে কৰে চতুৰ্ভিতি ।

কৰে তাৰা গন যেন স্বৰ্গত দীপিতি ॥৩৫

চিৰল পতাকা ৰথ ধ্বজ ছত্ৰদণ্ড ।

আকাশে প্ৰকাশে যেন মেঘ খণ্ড খণ্ড ॥৩৬

পৰম শ্ৰীমন্ত দেহা দিব্য ৰূপ ধৰ ।

নিষ্পাপ নিৰ্ম্মল সকলৰে কলেৱৰ ॥৩৭

নৃত্য গীতে আনন্দতে নাই চিন্তা শোক ।

মহা কৌতূহলে চলি যাই স্বৰ্গলোক ॥৩৮

শুনে সাম ৰাজে ৰাম স্বৰ্গক গমন ।

চাহিবাক আসে আনো দেশী সবজন ॥৩৯

মিলে অনুৰাগে তাসম্বাৰো অন্তৰ্গতে ।

ঘৰ বাৰী এৰি চলে ৰামৰ লগতে ॥৪০

সৰযূৰ তীৰে তীৰে আতি অনুপামে ।

পুত্ৰৱতে প্ৰজাক পালন্তে যান্ত ৰামে ॥৪১

তিনি দিন তিনি ৰাতি যান্ত একাকুলে ।

ৰহিলন্ত হিমৱন্ত পৰ্ব্বতৰ মূলে ॥৪২

বিবিধ বাদ্যৰ নাদে শবদ আম্ফাল ।

জয় জয় ৰাঘৱৰ প্ৰজাৰ কোলাহল ॥৪৩

ছত্ৰে দণ্ডে বাদ্য ভণ্ডে লোকে ভৰিপূৰি ।

থাকিলন্ত পৰ্ব্বতৰ কতো দূৰ যুৰি ॥৪৪

অনন্তৰে ৰাম আসিবাৰ বাৰ্ত্তা শুনি ।

ব্ৰহ্মা,বিষ্ণু,মহেশ্বৰ লৰিলা আপুনি ॥৪৫

দশ দিগপাল ইন্দ্ৰ আদি দেৱ যত ।

তিনিকো আবৰি নামি আসিল লগত ॥৪৬

সিদ্ধমুনি বিদ্যাধৰ কিন্নৰ চাৰণ ।

নাচন্তে আচন্ত নামি অপেস্বৰাগণ ॥৪৭

গন্ধৰ্ব্বে যোগাৱে গীত মৃদঙ্গৰ ধ্বনি ।

লক্ষ কোটি বিমান আকাশ আসে ছানি ॥৪৮

চিকি মিকি কৰে জৌতি চাহন নযাই ।

অসংখ্যাত সূৰ্য্য যেন নামৈ একে ঠাই ॥৪৯

বাজে ঘণ্টা সোনাৰ কিঙ্কিনি ৰুণ জুন ।

উদ্ধমুখে সচকিতে চাৱৈ সৰ্ব্বজন ॥৫০

দেখি কৰে ৰাঘৱৰ প্ৰজা জয় জয় ।

বাল বৃদ্ধ নাচে গাৱে আনন্দ বধায় ॥৫১

দেৱ দিব্যমান তল ছানি নামি আসে ।

দিন ৰাতি নমনিয় ৰত্নৰ প্ৰকাশে ॥৫২

চন্দ্ৰ সূৰ্য্য সমান একৈক দিব্য ৰথ ।

বাঞ্চা মাত্ৰে মিলৈ তৈতে যত মনোৰথ ॥৫৩

তথাতে বিচিত্ৰ গৃহ প্ৰাসাদ উদ্যান ।

হীৰা মৰকত ৰত্ন ৰঞ্জে থানে থান ॥৫৪

নিৰ্ম্মল কমলে সৰোবৰ সব শোভে ।

ভ্ৰমৰে কৰয় কেলি মধুগন্ধ লোভে ॥৫৫

ৰথতে বিচিত্ৰ নৃত্য গীত বাদ্য ধ্বনি ।

অসংখ্যাত দেৱ কন্যা ৰূপে বিতোপনী ॥৫৬

শ্ৰবন অমৃত সুললিত গাৱে গীত ।

শুনি পুৰুষৰ চিত্ত কামে বিমোহিত ॥৫৭

হেন দিব্য যান লৈয়া দেৱগণ লৰি ।

আসিলা ৰামক নিবে লাগি আগবাঢ়ি ॥৫৮

ৰাঘৱক দেখি দেৱগণৰ আহ্লাদ ।

পুষ্প সিঞ্চাৰিয়া কৰে দুন্দুভি সম্বাদ ॥৫৯

দেৱতা মনুষ্য দেখা দেখি কৰে আসি ।

অন্যো অন্যে দশন প্ৰকটি কৰে হাসি ॥৬০

ব্ৰহ্মাদেৱে সাদৰে কৰিয়া যোৰ হাত ।

ৰাঘৱক লগাইলা হংসৰে পৰা মাত ॥৬১

শুনিয়োক ৰামচন্দ্ৰ প্ৰভু ৰঘুনাথ ।

দেখিয়োক ত্ৰিদশ দেৱক তুলি মাথ ॥৬২

তুমি ত্ৰিভুবন পতি জগতৰে গতি ।

তুমিসি অচিন্ত্য গুণ অনন্ত শকতি ॥৬৩

প্ৰকৃতিত অন্তৰ পৰম তুমি তত্ত্ব ।

আদি অন্ত নজানিয় তোমাৰ মহত্ত্ব ॥৬৪

তুমি ভাৰ হৰা বাৰে বাৰে অৱতৰি ।

দুষ্টক দণ্ডিয়া মহন্তক ৰক্ষা কৰি ॥৬৫

তুমিসি ঈশ্বৰ সুৰাসুৰে কৰে সেৱ ।

অন্তত তুমিসি থাকা নথাকয় কেৱ ॥৬৬

শুনিয়ো নৰেন্দ্ৰ ৰাম চন্দ্ৰ কৃপাময় ।

আছে পুৰাতন তনু তযু তেজোময় ॥৬৭

বিদ্যমানে বিমানতে দেখা হৃষিকেশ ।

ভাতৃগণ সমে আন্তে হুয়োক প্ৰবেশ ॥৬৮

হেৰা সুৰাসুৰে সেৱা কৰে প্ৰণিপাত ।

দেখাঁ গদা পদ্ম শঙ্খ চক্ৰ চাৰি হাত ॥৬৯

পূৰ্ব্বৰূপ তোমাৰে আহাঙ্কে বিষ্ণু বুলি ।

পাৰিষদ গণে ৰঙ্গে নাচে বাহু তুলি ॥৭০

শুনি ৰঘুপতি পাছে ব্ৰহ্মাত বদতি ।

ই সি মোৰ মুখ্য প্ৰয়োজন প্ৰজাপতি ॥৭১

দেখা আসি আছে ৰাজা প্ৰজা পাত্ৰ ছয় ।

পশু,পক্ষী,বৃক্ষ,তৰু,লতা সমস্তয় ॥৭২

অনুগত ভকত সম্যেক মোৰ প্ৰাণ ।

আগে আঙ্ক দিয়োক অক্ষয় মোক্ষ স্থান ॥৭৩

মোতে পতিয়াসে সবে আসিল লগতে ।

আবে আসম্বাক তেজি যাওঁ কোন সতে ॥৭৪

দিব্য বিমানতে সবে ছড়োক সম্প্ৰতি ।

দিয়োক সত্ত্বৰে প্ৰজাপতি অনুমতি ॥৭৫

পাছতেসে যাইবো বোলোঁ বচন নিশ্চয় ।

বিনাৱন্ত বিধি ধন্য ধন্য কৃপাময় ॥৭৬

আছে মোক্ষ স্থান ব্ৰহ্মালোকৰ ওপৰ ।

সান্তানক নামে তাৰ নাই পটন্তৰ ॥৭৭

তযু প্ৰজা দিব্য ভোগ ভুকুতি ভুঞ্জন্তে ।

তথাতে থাকোক মহা প্ৰলয় পৰ্য্যন্তে ॥৭৮

বানৰ ভালুক যত দেৱ অৱতাৰ ।

প্ৰবেশোক পূৰ্ব্বদেহে আদেশ আমাৰ ॥৭৯

এহি তীৰ্থ-জলতে সত্ত্বৰে কৰি স্নান ।

আসি আৰোহোক অবিলম্বে দিব্য যান ॥৮০

ব্ৰহ্মাৰ আদেশে ৰাঘৱৰ অভিমত ।

জাম্প দিয়া পৰে প্ৰজা তীৰ্থৰ জলত ॥৮১

ছোঞ্চ গুচি হোৱৈ তৈতে দিব্য কলেবৰ ।

সূৰ্য্য সম জ্বলে দেহা যেন বিদ্যাধৰ ॥৮২

সহস্ৰ সংখ্যাত বিদ্যাধৰী অপেস্বৰী ।

গাৱে গাৱে গোছি বিমানক নেই ধৰি ॥৮৩

সিংহাসনে বসি সিটো পাৱে আতি তৃপ্তি ।

ইন্দ্ৰৰ সমান কৰে পুৰুষে দীপিতি ॥৮৪

কিৰটি কুণ্ডল দিব্য বস্ত্ৰ অলঙ্কাৰ ।

গন্ধে পুষ্পে চন্দনে ভূষিত কলেৱৰ ॥৮৫

শিৰৰ ওপৰে শ্বেত ছত্ৰ তুলি ধৰি ।

ধৱল চামৰে ঢোলে পদ্মিনী সুন্দৰী ॥৮৬

কৰ্পূৰ তাম্বুল সাজি যোগাৱে ৰমণী ।

হাতে ভৰি ধৰি জান্তে কতো বিতোপনী ॥৮৭

বায়া মৃদু মৃদঙ্গ কৰন্ত কতো নৃত্য ।

গাৱে হাতে তাল কতো সুললিত গীত ॥৮৮

সুৰভি শীতল অনুকূলে বায়ু বহে ।

দেখা চতুৰ্ভিতে সবে আনন্দত ৰহে ॥৮৯

নুগুচে বসন্ত মত্ত কোকিলৰ নাদ ।

শুনি পুৰুষৰ মন সদায়ে উন্মাদ ॥৯০

নাৰী সবে জলত মজিয়া মহাৰঙ্গে ।

বিমানত বসিয়া প্ৰকাশে স্বামী সঙ্গে ॥৯১

ত্ৰৈলোক্য মোহিনী ৰূপ লয় লাস গতি ।

যেন কৈলাসত শোভে শঙ্কৰ পাৰ্ব্বতী ॥৯২

যত পশু পক্ষী বৃক্ষ বন নিৰন্তৰ ।

জলত নামিলে হোৱে দিব্য কলেৱৰ ॥৯৩

বিমানত উঠি ইন্দ্ৰ যেন কৰে ভোগ ।

দিব্য নাৰী সবে সেবে যাক যেন যোগ ॥৯৪

সন্তোষন্ত চিত্ত বিতোপন নৃত্য গীতি ।

পলু পিম্পৰায়ো পাইল পৰম ইৰিটি ॥৯৫

ৰামত ভকত ভৈল ৰাক্ষস যতেক ।

সিয়ো দিব্য কলেৱৰ লভিলা প্ৰত্যেক ॥৯৬

চড়ে দিব্য বিমানে সাক্ষাতে যেন দেৱ ।

ভুঞ্জে দিব্য ভোগ কৰে নাৰী সৱে সেৱ ॥৯৭

জয় জয় ৰাঘৱ ঘোষন্ত মহানাদে ।

আমিয়ো মুকুত ভৈলোঁ প্ৰভুৰ প্ৰসাদে ॥৯৮

শুনাঁ ৰামায়ণ সবে সভাসদ যত ।

হৰি ভকৰিৰ দেখা পৰম মহত্ত্ব ॥৯৯

তৃণ বন বৃক্ষ পশু পতঙ্গৰো গতি ।

একোয়ে নবাছে দেখা হৰিৰ ভকতি ॥১০০

দোষৰ সাগৰ ইটো কলি যদি পাপী ।

আছে একগুণ আত মহত তথাপি ॥১০১

কৃষ্ণৰ কীৰ্ত্তণ মাত্ৰ কৰিয়ো প্ৰৱন্ধ ।

কৃষ্ণক সুহৃদ পাৱে চিণ্ডে কৰ্ম্ম বন্ধ ॥১০২

এতেকে কলিসি ভাল ভকতৰ মতে ।

দুৰাচাৰো তৰে গুণ নাম কীৰ্ত্তনতে ॥১০৩

আন ধৰ্ম্ম গৈলা গুচি কৃষ্ণৰ লগত ।

তথাপি নোপজে কিয় চেতনা গাৱত ॥১০৪

হেন জানি বুদ্ধজন তেজিয়োক হেলা ।

ৰাম নাম মধ্যত ধৰ্ম্মৰ সবে মেলা ॥১০৫

মিচাতেসে মৰা সবে আলসত থাকি ।

সংসাৰ নিস্তৰা ৰাম ৰাম বোলা ডাকি ॥১০৬

<big><big><big>৩২ অধ্যায়<big><big><big> 

পদ ।

আত অনন্তৰে,         শুনিয়োক নিৰন্তৰে,

ৰাঘৱৰ কথা অসৰিশ ।

ভকত প্ৰজাৰ প্ৰভু,         পৰম ইষিটি চাই,

মনে মহা মিলিল হৰিষ ॥১

তৃণ বন পশু পক্ষী,         ৰাক্ষসৰ ৰঙ্গ কেলি,

মিলে মহা মনত উল্লাস ।

ভকত ইষট কাৰ,         দেখি ৰাম দেৱতাৰ,

খল খল সম্পজিল হাস ॥২

আঞ্জৰ পাঞ্জৰ চাই,         দেখন্ত গোটে বশাই,

বিমানে চড়িল সবে প্ৰজা ।

কেবলেসে তিনি ভাই,         ৰহি আছো সমুদায়,

জানি বিমৰিষি ৰাম ৰাজা ॥৩

ভাতৃ সব সমে সিটো,         তীৰ্থত নামিয়া পাছে,

সপটে কৰিলা গৈয়া স্নান ।

মনুষ্য স্বভাৱ তেজি,         জ্বলৈ জ্যোতি শৰীৰৰ,

সহস্ৰেক সূৰ্য্যৰ সমান ॥৪

দেখি দেৱ হাত তুলি,         জয় জয় ৰাম বুলি,

পুষ্পচয় সিঞ্চাৰিলা শিৰে ।

শত্ৰুঘন ভৰতৰ,         জ্যোতিৰ্ম্ময় কলেৱৰ,

প্ৰবেশিলা ৰামৰ শৰীৰে ॥৫

যিটো বিষ্ণুৰূপ ধৰি,          প্ৰকাশ কৰন্ত হৰি,

তেন্তে ব্ৰহ্মতত্ত্ব স্বৰূপতে ।

ৰাঘৱৰ গৈয়া কায়,         বিজুলি চটক প্ৰায়,

প্ৰবেশিলা বিষ্ণুৰ ৰূপতে ॥৬

চাৰি হস্তে চাৰি অস্ত্ৰ,         শৰীৰত পীত বস্ত্ৰ,

দিব্য বনমালা দোলে গলে ।

কণ্ঠত কৌস্তুভ মণি,         মকৰ কুণ্ডল ঢুলি,

চিকি মিকি কৰে গণ্ডস্থলে ॥৭

ৰত্নৰ মুকুট মাথে,         অঙ্গদ বলয় হাতে,

বাখৰ আঙ্গুঠি আঙ্গুলীত ।

নয়ন পঙ্কজ পাসি,         বয়নে ঈষত হাসি,

ললাটে তিলক সুলম্বিত ॥৮

হিয়ে গজমতি হাৰ,         জিলি মিলি পেছন্দাৰ,

শ্যাম শৰীৰত কান্তি কৰে ।

ঝিকি পাৰে অলঙ্কাৰ,         চান্তো অতি চমৎকাৰ,

মেঘে যেন বিজুলী সঞ্চাৰে ॥৯

কটিত কনক কাঞ্চি.         দিব্য ৰথে আছে খাঞ্চি,

যুৰৈ পাদ পঙ্কজে নুপূৰ ।

অৰুণ নখৰ পান্তি,         চন্দ্ৰতো অধিক কান্তি,

কৰে দৰশনে দুখ দূৰ ॥১০

ৰত্নৰ শলকা নয়,         প্ৰকাশে অঙ্গুলী চয়,

ৰত্নময় উজন্তি ৰঞ্জিত ।

দেহ অতি সুকোমল,         মনোহৰ পদতল,

ধ্বজ বজ্ৰ অঙ্কুশে অঙ্কিত ॥১১

ভকত অভয় পাত্ৰ,         তাপহাৰি শ্বেত ছত্ৰ,

সংসাৰ সাগৰে মহা নাৱ ।

সেৱে পাৰিষদ যত,         ৰত্নপীঠ ওপৰত,

প্ৰকাশন্তে আছে দুই পাৱ ॥১২

বিপৰীত দেখি দেৱ,         আনন্দ দুন্দুভিবাৱে,

ফুঙ্কে মুখে শঙ্খ ভেৰু তুলি ।

ৰামৰ বিমান বেঢ়ি,         প্ৰজাৰ জোকাৰ গেৰি,

জয় জয় ভগৱন্ত বুলি ॥১৩

মহিমা বৰ্ণায়া বেঢ়ি,         সিদ্ধমুনি কৰে স্তুতি,

শিৰত সিঞ্চাৰি পাৰিজাত ।

নানা বাদ্য বাৱে জাকি,         বিমানে লৰিলা ঢাকি,

সূৰ্য্য যেন জ্বলে অসংখ্যাত ॥১৪

পৃথিবীৰে পৰালঞ্জি,         গীত গায়া যাই খাঞ্চি,

ক্ৰমে ছয় স্বৰ্গক এৰাই ।

ছিন্ন ছোণ্ডা ছত্ৰদণ্ডে,         উঠলিয়া বাদ্য ভণ্ডে,

পুণ্য বায়ু তুলে আলগাই ॥১৫

যতলোক স্বৰ্গবাসী,         মহিমা দেখিয়া আসি,

পৰম বিস্ময় হুয়া মনে ।

এহিমতে ৰাম হৰি,         লোকৰ আনন্দ কৰি,

লৰি যান্ত ব্ৰহ্মৰ ভবনে ॥১৬

ৰামে পাছে দেখিলন্ত,         লক্ষ্মণো লগতে যান্ত,

দিব্যৰূপ কৰিয়া প্ৰকাশ ।

আনন্দৰ সীমা নাই,         দুয়ো দুইক আছে চাই,

কৰন্ত কৌতুক মহাহাস ॥১৭

আতিশয় স্নেহভাৱে,         নমিলা লক্ষ্মণ পাৱে,

গুচিল সকলে শোক ক্লেশ ।

ৰঙ্গে ৰাম বনমালী,         সাবতন্তে আঙ্কোয়ালি,

তেহো ভৈলা ৰামতে প্ৰৱেশ ॥১৮

অপেস্বৰা,নৃত্য কৰে,         গাৱে বাৱে বিদ্যাধৰে,

খম দম মৃদঙ্গ তুম্বুল ।

দশোদিশে জয়ধ্বনি,         তুতি পঢ়ে সিদ্ধমুনি,

হৰিষে বৰিষে দিব্য ফুল ॥১৯

এহিমতে প্ৰজাবৰ্গ,         পাইলন্ত অক্ষয় স্বৰ্গ,

নাই আৰ আনন্দৰ পাৰ ।

ব্ৰহ্মলোক সন্নিধান,         সান্তানক নামে থান,

নিৰ্ম্মিল নগৰ জাতিষ্কাৰ ॥২০

সাৰি সাৰি যানচয়,         যাক যেন যোগ্য হয়,

থাকিলন্ত কতো দূৰ যুৰি ।

চন্দ্ৰ সূৰ্য্য যেন পান্তি,         জ্বলে বিমানৰ কান্তি,

পাতিলা বহল মহাপুৰী ॥২১

ভালুক বানৰ নৰ,         পশু পক্ষী নিৰন্তৰ,

দিব্য ৰূপ ধৰি বিপৰীত ।

একান্তে ৰামক পূজে,         স্বৰ্গত ভুকুতি ভুঞ্জে,

শুনি নিতে ৰামৰ চৰিত্ৰ ॥২২

ৰামৰ সভাত বসি,         জ্বলে যেন কোটি শশী,

ৰামগুণ গাৱন্ত আহ্লাদে ।

সান্তানক পায়া স্থান,         অমৃত কৰিয়া পান,

কৃত্য কৃত্য ৰামৰ প্ৰসাদে ॥২৩

কীট পতঙ্গম বৰ্গ,         লভিয়া অক্ষয় স্বৰ্গ,

কাৰো নাহি আনন্দৰ সীমা ।

এহিমতে ৰামহৰি,         অসাধ্য কৰ্ম্মক কৰি,

ভকতিৰ দেখাইলা মহিমা ॥২৪

স্বৰ্গ মৰ্ত্ত্য পাতালত,         বিধাতাৰ সমাজত,

সিদ্ধ যত দেৱাসুৰ লোক ।

ৰামৰ চৰিত্ৰচয়,         সম্যকে অমৃতময়,

শুনি যেন পীৱে ঢোকো ঢোক ॥২৫

জগতৰে নিস্তাৰণ,         পুণ্য কথা ৰামায়ণ,

তাক শুনে ভণে যিটো নৰে ।

পাতেকত লাগে জুই,         দেৱৰো পূজনী হুই,

বঞ্চে সাতো স্বৰ্গৰ ওপৰে ॥২৬

ৰামৰ চৰিত্ৰ ইটো,         শুনিবাক ইচ্ছে যিটো,

হাহাকাৰ কৰে তাৰ পাপে ।

এৰি পলাই তাৰক্ষণে,         উজাৰে হৰিৰ নামে,

প্ৰচণ্ড বহ্নিৰ যেন তাপে ॥২৭

হেন জানি সভাসদ,         শুনাঁ ৰামায়ণ পদ,

মুকুতিক যাৰ অভিলাষ ।

আমাৰ কবিতা জানি,         নিন্দা নুবুলিবা বাণী,

নকৰিবা আত উপহাস ॥২৮

ৰামৰ চৰিত্ৰচয়,         পাতেকৰ অগ্নিময়,

মহা মোক্ষফল আত আছে ।

যেই সেই জুই দেই,         তথাপিতো দহি নেই,

যেন অগ্নি একোৱে নবাছে ॥২৯

নজানিয়া যিটো দম্ভ,         কৰে মহা উপলম্ভ,

তাহাকো আঞ্জলি কৰোঁ পুষ্ট ।

স্বৰূপ কহিলো বাণী,         তাকো মহালাভ জানি,

নিন্দি মাত্ৰ হৌক মোত তুষ্ট ॥৩০

নিজ পুণ্য ক্ষয় কৰে,         আমাৰ অধৰ্ম্ম হৰে,

যেবে ক্ষমা নকৰো তথাপি ।

শুনিয়োক নিৰন্তৰে,         তেবেতো আমাত পৰে,

আউৰ কোন আছে মহাপাপী ॥৩১

ইকথা থাকোক ভালে,         যাৱেনতো ধৰে কালে,

হৰি নাম কৰিয়ো কীৰ্ত্তন ।

সিটো মৃত্যু সময়ত,         হুইবে শ্ৰুতি বুদ্ধি হত,

হৰিবেক মুখত বচন ॥৩২

মৰণক দেখা কাছে,         গাৱত চেতন আছে,

লৈয়ো হৰি নামত শৰণ ।

নামত নকৰি ৰতি,         কলিত নপাইবা গতি,

বেদো কহে এহিসে বচন ॥৩৩

শাস্ত্ৰৰ এহিসে মজ্জা,         হৰিৰ স্মৰণ ৰাজা,

আন পুণ্য কিঙ্কৰ ইহাৰ ।

হেন নামে নাই ইচ্ছা,         পণ্ডিত বোলাৱে মিছা,

আন মতে নতৰে সংসাৰ ॥৩৪

ৰামে পিতৃ মাতৃ সুত,         সুহৃদ সোদৰ বন্ধু,

ৰামে আত্মা ৰামে জীৱ প্ৰাণ ।

ৰামে জপ যজ্ঞ দান,         ৰামেসে পৰম জ্ঞান,

ৰামে কৌটি শত তীৰ্থস্নান ॥৩৫

ৰাম মোৰ ইষ্ট দেৱ,         ৰামকেসে কৰোঁ সেৱ,

গতি মোৰ ৰামৰ চৰণ ।

ৰাম ধৰ্ম্ম ৰামে কৰ্ম্ম,         ৰামেসে বান্ধৱ মৰ্ম্ম,

জানি লৈলোঁ ৰামৰ শৰণ ॥৩৬

হেন জানি মোৰ চিত্ত,         ৰামৰ চৰণ চিন্ত,

বিষয় চিন্তায় এৰি কাম ।

পাপ তাপ লোকচাৰি,         মোৰ মুখে আগবাঢ়ি,

সৰ্ব্বদায়ে বোলোঁ ৰাম ৰাম ॥৩৭

তৰিবাৰ কৰাঁ কাম,         কৰ্ণে শুনা ৰাম নাম,

গীতবাদ্য নুশুনি বিফলে ।

আৱে চক্ষু দুৰাশয়,         এৰিয়োক মায়াময়,

ৰামময় দেখিয়ো সকলে ॥৩৮

নমো প্ৰভু ভগৱন্ত,         নাই যাৰ আদি অন্ত,

ভকতিতে যাহাৰ সন্তোষ ।

হুয়া মূঢ় মতিমন্ত,         কৰোঁ ৰামায়ণ পদ,

ক্ষেমা প্ৰভু বাঢ়া তুটা দোষ ॥৩৯

সম্যক অমৃত ভাণ্ড,         উত্তম উত্তৰাকাণ্ড,

এহিমানে ভৈলা সমাপতি ।

কৃষ্ণৰ কিঙ্কৰে ভণে,         ৰাম ৰাম ঘোষাঘনে,

পাপমানে যাউক অধোগতি ॥৪০