ৰামৰ লগত সুগ্ৰীৱৰ মিত্ৰতা
<big><big><big><big>ৰামায়ণ ।<big><big><big><big>

<big><big><big>কিষ্কিন্ধাকাণ্ড ।<big><big><big>
========================================

<big><big>ওঁ নমঃ শ্ৰীকৃষ্ণায় ॥<big><big>

<big><big><big>১ অধ্যায়<big><big><big> 

ৰামৰ লগত সুগ্ৰীৱৰ মিত্ৰতা

পদ ।

প্ৰণমিলোঁ ৰাম তিনি ত্ৰৈলোক্যেৰ নাথ ।

নিশাচৰ ৰাৱণক বধিলা লঙ্কাত ॥১

সুগ্ৰীৱৰ হিত বুদ্ধি বালিৰ মৰণ ।

মাধৱে ভণিলা শ্ৰীৰামৰ চৰণ ॥২

ৰামায়ণ কথাক শুনয় যিটো জনে ।

পাপ মৃগ পলাই যেন সিংহ দৰশনে ॥৩

বিজুলী চটক যেন অথিৰ সংসাৰ ।

ৰাম সুমৰণে কৌটি পুৰুষ উদ্ধাৰ ॥৪

শুনাঁ সভাসদ ৰাম চৰিত্ৰ উত্তম ।

সমস্ত লোকৰ ইসে ধৰ্ম্ম মুখ্যতম ॥৫

ইহাৰ স্মৰণে সুখে তৰিবা সংসাৰ ।

জানি ৰাম চন্দ্ৰৰ কথাক কৰা সাৰ ॥৬

অৰণ্য কাণ্ডৰ কথা ভৈলা সমাপতি ।

কিষ্কিন্ধা কাণ্ডৰ কথা শুনিয়ো সম্প্ৰতি ॥৭

সীতাক বিচাৰ কৰি শ্ৰীৰাম লক্ষ্মণ ।

ঋষ্যমুখ পৰ্ব্বতক পাইলা দুয়ো জন ॥৮

শ্ৰীৰাম লক্ষ্মণ দুয়ো পৰ্ব্বতে উজান্ত ।

দূৰে বসি পাঞ্চটি বানৰে দেখিলন্ত ॥৯

সুগ্ৰীৱে বোলন্ত শুনা বীৰ হনুমন্ত ।

কৈৰবা মনুষ্য দুই আমাক আসন্ত ॥১০ 

জানা বালী দাদা আতি স্বভাৱে কপটী ।

চৰ কৰি পঠাইলা মনুষ্য দুই গুটী ॥১১

কাৰ্য্যটি লখিলে আতিশয় লাগে ডৰ ।

শীঘ্ৰে গৈয়া পশোঁ আসা গিৰিৰ গহ্বৰ ॥১২

এহি বুলি সাৱহিতে গৈলা কতো দূৰ ।

পদ ভৰে মেদিনী কাঁপিলা নাঞ্চ পুৰ ॥১৩

শৰীৰৰ বায়ু লাগি ভাঙ্গে বৃক্ষ ডাল ।

সিংহ ব্যাঘ্ৰ পলাইল মহিষ শৃগাল ॥১৪

পলাই গৈয়া গহ্বৰত আছে পাঞ্চজন ।

সি স্থানতে বিমৰিষি আছে কতো ক্ষণ ॥১৫

সুগ্ৰীৱে বোলন্ত শুনাঁ উঠা বায়ু সুত ।

জিজ্ঞাসি চাহিয়োঁ হোৱে নোহে বালীদূত ॥১৬

তেতিক্ষণে হনুমন্তে ৰাজাৰ আদেশে ।

ৰাম লক্ষ্মণত পাছে ব্ৰাহ্মণৰ বেশে ॥১৭

কৰ যোৰ কৰি পুছিলন্ত ৰঙ্গমনে ।

কৈৰ দুই মনুষ্য ফুৰস কি কাৰণে ॥১৮

সৰ্ব্বাঙ্গ সুন্দৰ একো গুণে নুহি হীন ।

কিবা কোন দেৱ কিবা নৃপতিৰ চিহ্ন ॥১৯

কাহাৰ কুমাৰ কোন কাৰ্য্যত ফুৰাহাঁ ।

কিবা হেতু দুয়ো জনে পৰ্ব্বতে উজাহাঁ ॥২০

লক্ষ্মণে বোলন্ত বৃদ্ধ শুনিয়ো ব্ৰাহ্মণ ।

দশৰথ ৰাজাক জানন্ত দেৱ গণ ॥২১

তান শ্ৰেষ্ঠা মহিষী কৌশল্যা যাৰ নাম ।

তাহান গৰ্ভত উতপতি শ্ৰেষ্ঠ ৰাম ॥২২

মোৰ নাম লক্ষ্মণ কনিষ্ঠ শত্ৰুঘন ।

সুমিত্ৰাৰ গৰ্ভে আমি ভৈলোঁ উতপন ॥২৩

শ্ৰেষ্ঠ ভাইত ভকত ভৈলোঁহোঁ ততঃপৰ ।

জানিবাহা মোক ৰাঘৱৰ অনুচৰ ॥২৪

কৈকেয়ী নামত নাৰী ৰূপে বিদ্যাধৰী ।

বৃদ্ধ নৃপতিৰ আতি হুয়া পটেশ্বৰী ॥২৫

নামত ভৰত তান তনয়ক লাগি ।

সত্য কৰাই ৰাজাত লৈলন্ত ৰাজ্য মাগি ॥২৬

ৰামে ৰাজ্য নপাইলন্ত বিধিৰ কপটে ।

ৰাজায়ো মৰিল কৈকেয়ীৰ উদভটে ॥২৭

জনক জিয়াৰী ৰাঘৱৰ বিবাহিতা ।

নজানোঁ ৰাৱণে হৰি নিলে কোন ভিতা ॥২৮

সীতাক খোজন্ত ৰাম অনেক প্ৰবন্ধে ।

সুগ্ৰীৱ ৰাজাৰ বাৰ্ত্তা জনাইল কৱন্ধে ॥২৯

বানৰ ৰাজাত গৈয়া লৈয়োক শৰণ ।

হেন হিত তুমি কিছু কৰিয়ো ব্ৰাহ্মণ ॥৩০

শুনি হনুমন্তে ধৰি আপোনাৰ বেশ ।

ৰাঘৱক প্ৰদক্ষিণ কৰিলা আশেষ ॥৩১

ভালে শুনি আছোঁ ৰামদেৱৰ কাহিনী ।

সুগ্ৰীৱৰ দৈৱে বিধি মিলাইলন্ত আনি ॥৩২

সুগ্ৰীৱৰ দূত মোক বুলি হনুমন্ত ।

জানিলোহোঁ নৃপতিৰ দুঃখ ভৈল অন্ত ॥৩৩

যিহেতু ইঠাৱে আসি আপুনি মিলিলা ।

বানৰ কুলৰ ঘোৰ দুৰ্গতি খণ্ডিলা ॥৩৪

এহি বুলি হনুমন্তে দুয়ো ভাইক লৈয়া ।

তেতিক্ষণে সুগ্ৰীৱত ভেটাইলন্ত গৈয়া ॥৩৫

দেখিয়া সুগ্ৰীৱ আতি উল্লসি গৈলন্ত ।

দুহান্তৰো কাহিনী কহন্ত হনুমন্ত ॥৩৬

ক্ষত্ৰিয় কুলত ভৈলা শ্ৰীৰাম লক্ষ্মণ । 

দুই ভাই লৈলা আসি তোমাৰ শৰণ ॥৩৭

ৰামৰ সপত্নী মাতৃ আছন্ত কৈকেয়ী ।

দশৰথ ৰাজাৰ বল্লভা মহাদই ॥৩৮

উচ্ছাদিতে নপাৰিয়া তাহান বচন ।

দুই পুত্ৰ বোহাৰীক পঠাইলন্ত বন ॥৩৯

বিধিৰ কপটে ৰামে ৰাজ্যক নপাইলা ।

বনত আসিয়া সীতা ভাৰ্য্যাক হৰাইলা ॥৪০

দুৰ্গতি খণ্ডিল বিধি ভৈল সুপ্ৰসন্ন ।

ত্ৰৈলোক্য বিজয়ী ৰামে মাগন্ত শৰণ ॥৪১

হনুমন্ত বচনে খণ্ডিল মনোভয় ।

তমোময় গুচি যেন আদিত্য উদয় ॥৪২

অগনিত ঘৃত যেন ঢালিল অপাৰ ।

আঠ গুণ তেজ ভৈল সুগ্ৰীৱ ৰাজাৰ ॥৪৩

বায়ুসুতে আমাৰ ইষ্টক সাধিলন্ত ।

ৰামক আনিয়া মোক তুষ্ট কৰাইলন্ত ॥৪৪

মনুষ্য স্বৰূপে নাৰায়ণ অৱতাৰ ।

অল্প সাধ্যে পাইলোঁ ভৈল কল্যাণ আমাৰ ॥৪৫

মোৰ সিদ্ধি ভৈল সবে গুচিল দুৰ্গতি ।

দশম এৰায়া একাদশ বৃহস্পতি ॥৪৬

আগতে অগনি জ্বালি বন্ধাইলন্ত মিত্ৰ ।

সত্য কহিলন্ত দুয়ো অনেক বিচিত্ৰ ॥৪৭

অগনিক প্ৰদক্ষিণ দুয়ো কৰিলন্ত ।

আউৰ আউৰে চান্ত কৌতুকৰ নাহি অন্ত ॥৪৮

চাহন্তে চাহন্তে চক্ষু নভাসয় আৰ ।

মিত্ৰতা কৰন্তে দেখি আনন্দ অপাৰ ॥৪৯

অনেক সুকৃত কৰি বন্ধাইলন্ত মিত্ৰ ।

সত্য কৰিলন্ত দুয়ো অনেক বিচিত্ৰ ॥৫০

শুনি আছোঁ তোহোৰ যতেক উপেক্ষিত ।

হনুমন্তে সব কথা কৰিলা বিদিত ॥৫১

ৰাজ্য এৰি আসিলাহা অতি ঘোৰ বনে ।

তোমাৰ ভাৰ্য্যাক হৰি নিলেক ৰাৱণে ॥৫২

সত্য কৰি বুলিলোঁহোঁ শুনিয়োক মিতা ।

ত্ৰিভুৱন বিচাৰিয়া আনি দিবোঁ সীতা ॥৫৩

পাতালক নেই যদি আনি দিবোঁ তুলি ।

সত্যে সত্যে ইন্দ্ৰক যুজিবোঁ একাৱলী ॥৫৪

ব্ৰহ্মা বিষ্ণু মহেশক তুষিবোঁহো পূজি ।

ত্ৰিভুৱন বিচাৰি সীতাক দিবোঁ খুজি ॥৫৫

সাৱধান হোৱা প্ৰভু কথা এক কহোঁ ।

কন্যা এক নেন্তে সবে হন্তে দেখিলোঁহো ॥৫৬

দশ শিৰ কুৰি বাহু মনে অবগাই ।

সেহিসে সীতাক নিলে আছিলোঁহোঁ চাই ॥৫৭

কোলে কৰি আলগাই বায়ু পথে যাই ।

ৰাম ৰাম বুলিয়া কান্দত সীতা আই ॥৫৮

<big><big><big>২ অধ্যায়<big><big><big> 

ঝুমুৰি ।

আকাশৰ পথে যান্তি ।

দশ দিশে নিহালন্তি ॥১

ভয়ে আতি চমকন্তি ।

ক্ৰন্দন কৰিয়া যান্তি ॥২

লক্ষ্মণক সুমৰন্তি ।

ৰাম ৰাম উচ্চৰন্তি ॥৩

পৰ্ব্বতত উজাৱন্তি ।

মাথা গোট চপৰান্তি ॥৪

আমাসাক দেখিলন্তি ।

অধোমুখে নিহালন্তি ॥৫

অলঙ্কাৰ খসাৱন্তি ।

আঞ্চলত বান্ধিলন্তি ॥৬

মাজ লাগি ক্ষেপিলন্তি ।

বচনক বুলিলন্তি ॥৭

মই যেবে হওঁ শান্তী ।

ৰামে আক লভিৱন্তি ॥৮

আৰাৱ কৰন্তে যান্তি ।

শৰীৰত লুকাৱন্তি ॥৯

হওঁ তেন্তে সীতা শান্তী ।

দেখি সত্য কৰিলন্তি ॥১০