কৌশল্যাই কৈকেয়ীক ভৰ্ত্সনা কৰে
<big>২৩ অধ্যায়<big> 

<big>কৌশল্যাই কৈকেয়ীক ভতৰ্সনা কৰে <big>

বিষাদে কৌশল্যা কৈকেয়ীক লাগি চাইলা ।

কুল সংহাৰিণীক আগতে ভেট পাইলা ॥১

হাওৰ পাপীষ্ঠী চাৰী তই স্বামী খাইলি ।

সমস্ত লোকক শোক সাগৰে পেলাইলি ॥২

তোৰ গৰ্ভ ঠাই ভৈল সুস্বামী আমাৰ ।

সব ৰঘু বংশৰ চিন্তিলি বুন্দমাৰ ॥৩

তোৰ কুখিয়াতি তিনি ভুবনক যাইব ।

নৰকৰ পোকে তোক লাৰি ছাৰি খাইব ॥৪

যাৱে চন্দ্ৰ দিবাকৰ পৃথিবী সাগৰ ।

ঘোৰ ক্ৰিমি কুণ্ডত থাকিবি একেশ্বৰ ॥৫

ৰামত ভকত যেন লখাই মহাবীৰ ।

ভৰতো ৰামত তেন একে সে শৰীৰ ॥৬

পুতেয়ো নলৈবে ৰাজ্য স্বামীকো বধিলি ।

একোয়ে নফৈল তই নৰক সাধিলি ॥৭

তোহোৰ কাৰণে ৰামচন্দ্ৰ গৈলা বন ।

পুত্ৰশোকে নৃপতিয়ো তেজিলে জীৱন ॥৮

সিংহ গজৰাৱ শুনি জনকৰ জীৱে ।

চমকিয়া ৰাঘৱৰ ধৰিৱন্ত গ্ৰীৱে ॥৯

তই ভৈলি প্ৰজাৰ দুঃখৰ আদিমূল ।

কৰিলি নিৰ্ম্মূল তই ইটো ৰঘুকুল ॥১০

এহি বুলি মুঠি হানি পৰিলন্ত শোকে ।

প্ৰবোধিতে নপাৰিল সব নাৰী লোকে ॥১১

পাচে বশিষ্ঠক গৈয়া মাতাইয়া আনাইল ।

কুলগুৰু কৌশল্যাক প্ৰবোধ কৰাইল ॥১২

বিষাদে থাকিলা দেবী অস্থি চৰ্ম্মমাত্ৰ ।

বশিষ্ঠ বসিলা গৈয়া আউৰ যত পাত্ৰ ॥১৩

সেনাপতি,যুথপতি,মন্ত্ৰী,সন্ধিকৈ ।

মহা মহা সাধু যত সবাহাঙ্কে লই ॥১৪

ৰামদেৱ,যাজ্ঞবল্ক,বিশ্বামিত্ৰ,গৰ্গ ।

মাৰ্কণ্ডেয়,গৌতম ৰজাৰ গুৰুবৰ্গ ॥১৫

বশিষ্ঠক মধ্য কৰি বসিলা বিমনে ।

আদিত্যক বেঢ়িয়া যেহেন গ্ৰহগণে ॥১৬

সবে বিমৰিষি পাচে কৰিলন্ত থিৰ ।

তৈলদ্ৰোণী কৰি থৈল ৰাজাৰ শৰীৰ ॥১৭

পাত্ৰ পুৰোহিত মিলি আলোচিলা কাজ ।

অৰাজকে নিৰন্তৰে ছন্ন হৈবে ৰাজ ॥১৮

সবে হন্তে বুলিলন্ত বশিষ্ঠক চাই ।

ৰাজ্য ছন্ন হৈবেক নৃপতি কেহো নাই ॥১৯

দশৰথ চক্ৰবৰ্ত্তী ভৈলন্ত বিনাশ ।

ৰাম লক্ষ্মণেও এৰি গৈলা বনবাস ॥২০

পৰদাৰা হৰণ কৰিব মহাপাপ ।

পুত্ৰ হুয়া নমানিব আপোনাৰ বাপ ॥২১

নাৰীগণ স্বামীত হৈবেক অবিনীত ।

অনিয়মে সবে দোষ হৈবে উপস্থিত ॥২২

মাতুলৰ ঘৰত ভৰত শত্ৰুঘন ।

সত্ত্বৰে আনায়ো যেবে ৰাজ্য নোহেচ্ছন্ন ॥২৩

অৰাজকে দুষ্ট খলে আসঙ্গক পাইব ।

অনেক দুৰ্জ্জন চোৰ মছল উঠাইব ॥২৪

ৰাজায়ো আহন্তে মোত পুছিলন্ত কাজ ।

সত্ত্বৰে চিন্তিয়ো যেবে ছন্ন নোহে ৰাজ ॥২৫

শুনিয়ো সমাজে ইটো ৰামৰ চৰিত ।

ৰাম ৰাম বুলি সুখে তৰিয়ো কলিত ॥২৬