মন্থৰাৰ কুমন্ত্ৰণা
<big>৪ অধ্যায়<big> 

মন্থৰাৰ কু মন্ত্ৰণা

কৈকেয়ীৰ কুবুজী মন্থৰা তাৰ নাম ।

প্ৰাসাদ উপৰে চড়ি দেখে অনুপাম ॥১

হাট বাট নগৰী পূৰিল সৰ্ব্বজনে ।

দেৱগণে ক্ৰীড়ে যেন স্বৰ্গৰ ভুবনে ॥২

কেহো গাৱে কেহো বাৱে কেহো কৰে ৰোল ।

আউৰে আউৰ হৰিষে ধৰিয়া কোলে কোল ॥৩

নৃত্য গীত শবদ বাজয় বাদ্য ভাণ্ড ।

পতাকা তোৰণ ধ্বজ চিন চোণ্ডাদণ্ড ॥৪

ভৰতৰ ধাইত কুজীয়ে পুছে কাজ ।

বিপৰীত ৰঙ্গ দেখোঁ ব্ৰাহ্মণ সমাজ ॥৫

আনন্দ উচাহ নগৰীত ভৈল জনে ।

জয় নন্দি ঘোষে লোকে সহৰিষ মনে ॥৬

কৌশল্যা ৰাজাৰ মাৱ ৰাজাত বিনয় ।

যেন স্বৰ্গ জনৰ আনন্দ জয় জয় ॥৭

ধাই বোলে কুজী তই নলক্ষিলি কাজ ।

দশৰথে ৰামক কৰন্ত যুবৰাজ ॥৮

এতেকে কৌশল্যা ভৈলা আনন্দিত চিত ।

তনয়ৰ আনন্দ দেখিবা নিতে নিত ॥৯

ধাইৰ বচন শুনি কুজীয়ে খঙ্গাইল ।

আথে বেথে গৈয়া কৈকেয়ীৰ পাশ পাইল ॥১০

উঠ উঠ দুহা শয়নক পৰিহৰ ।

তোহোৰ উপৰে কথা বৰ আথান্তৰ ॥১১

সচকিত মনে শয্যা হন্তে চালি গাৱ ।

কুজীত সোধয় কথা ভৰতৰ মাৱ ॥১২

শুন বোলোঁ কুজী তোৰ কেনে দেখোঁ মন ।

কিনো আথান্তৰ কথা কহ এতিক্ষণ ॥১৩

কৈকেয়ীক মন্থৰা বুলিল পাচে বাণী ।

মিলিল তোমাৰ ক্ষয় কিসক নাজানি ॥১৪

তুমি যেন সুভাগিনী জানিলোঁহো কাজ ।

দশৰথে ৰামক কৰন্ত যুবৰাজ ॥১৫

অকল্যাণ বৰ আসি মিলিল দুৰ্ঘোৰ ।

ইতো দুঃখ সাগৰে উদ্ধাৰ নাহি তোৰ ॥১৬

কিনো পাপ কৰিলো যৌতুকে দিল মোক ।

সতিনীৰ চেড়ী হৈবি দেখিবোহো তোক ॥১৭

ৰাম অভিষেক শুনি সহৰিষ মনে ।

গ্ৰীৱাৰ কাঢ়িয়া হাৰ দিলা তেতিক্ষণে ॥১৮

ৰাজ্য দেওক ৰামক নৃপতি দশৰথ ।

লও কুজী প্ৰসাদ ফলিল মনোৰথ ॥১৯

ক্ৰোধত খঙ্গিল কুজী জাজ্জ্বল্য সমান ।

আছাৰিয়া পেলাইলেক কৈকেয়ীৰ দান ॥২০

হাতে হাতে পিষয় বজায়া দান্তে দান্তে ।

আসজ শুনিয়া যেন তেলীয়াৰ জান্ত ॥২১

সাপে খায়া মাৰোক গৰল নোহে খাহা ।

গলে হাণ্ডি বান্ধি নোহে মৰিবাক যাহা ॥২২

আবে জানোঁ ভৈল তোৰ অধম বিপতি ।

আপদ কালত তোৰ হেন ভৈল মতি ॥২৩

প্ৰলয়ে হৰিষ তোৰ পাচ নমনস ।

ছান্দেবাসে তল যাস পাৱক গিলস ॥২৪

যেবে তোৰ জীবেক স্বপুত্ৰ পৰিবাৰ ।

ৰাঘৱক ৰাজ্য দিতে ৰাজাক নিবাৰ ॥২৫

দশৰথ সাগৰ তৰঙ্গী নদী তই ।

অলপতে শুকাই যাইবি জানিলোঁহো মই ॥২৬

প্ৰিয়া গঙ্গা কৌশল্যা গম্ভীৰ বেগে বহে ।

ৰাম অভিষেকক বেকত কৰি কহে ॥২৭

কৈকেয়ী বোলে কুজী হেন সে দাৰুণ ।

মোহোৰ আগত আসি বোল নিদাৰুণ ॥২৮

ৰাম ৰাজা ভৈলে মন্দ নলখোহোঁ আন ।

ভাতৃক দেখিব ৰামে পুত্ৰৰ সমান ॥২৯

গুণৰ সাগৰ ৰাম দেখিলি তই কিস্ ।

অমৃত কুণ্ডত কুজা তই ঢাল বিষ ॥৩০

জ্যেষ্ঠ পুত্ৰক দিব ৰাজ্য ধন কোষ ।

দশৰথ ৰাজাৰ নেদেখোঁ কিছু দোষ ॥৩১

গুণৰ মন্দিৰ ৰাম বাপ শুদ্ধমতি ।

কৌশল্যাতোধিক মোত কৰয় ভকতি ॥৩২

সত্যে সত্যে বোলোঁ কিছু নাই অন্যয়থা ।

ভৰততোধিক মোৰ ৰামকেসে বেথা ॥৩৩

কতোকাল ৰাজ্য ভুঞ্জি সহৰিষ মনে ।

ভৰতত ৰামে ৰাজ্য সম্পিব আপনে ॥৩৪

কুজী বোলে ভাল তুমি ৰামক বখান ।

ৰাজ বংশে উতপতি কিছুৱে নজান ॥৩৫

ৰাম ৰাজা ভৈলে পাচে তাহাৰ তনয় ।

পুত্ৰ পৌত্ৰ বংশে ৰাজা হৈবেক নিশ্চয় ॥৩৬

দুয়োকুলে ৰাজা তাৰ নাজানস কাজ ।

কহিত শুনিলি ভায়েকক দিয়ে ৰাজ ॥৩৭

তোহোৰ বাপৰ ভাই জগত বিদিত ।

তাঙ্ক ৰাজ্য নেদিয়া থাপিলা যুদ্ধাজিত ॥৩৮

হেন সব জানি তোৰ মতি বিপৰীত ।

বুদ্ধি হত ভৈলে বোলোঁ নুশুনস হিত ॥৩৯

সতিনীৰ পোৰ গুণ বখানস কিস ।

মুখত অমৃত তাৰ হৃদয়ত বিষ ॥৪০

অঙ্গাকৰ দুগ্ধে কৰে শতেক প্ৰক্ষাল ।

তথাপিতো নেৰয় স্বভাব বৰ্ণ কাল ॥৪১

ৰাজা ভৈলে ৰাঘৱ ভৰত বনে যাইব ।

ৰামৰ হাতত নুহি প্ৰাণ সুঝাইব ॥৪২

মোৰ বোল নুশুনস নুবুঝস কাজ ।

সকুটুম্বে জানিলোঁ দেশৰ ভৈলে বাজ ॥৪৩