দশৰথৰ বৰ : কৈকেয়ীক
১৬ অধ্যায় 

দশৰথৰ বৰ : কৈকেয়ীক</big>
 

ইন্দ্ৰ সমে দেৱতাত মাগিয়া মেলানি ।

অযোধ্যাক আনন্দে আসিলা মহামানী ॥১

দিব্য ৰথে চড়ি দশৰথ মহাৰজ ।

প্ৰবেশিলা গৈয়া নিজ ওৱাৰিৰ মাজ ॥২

দিব্য সিংহাসনত বসিলা ৰাজা গই ।

স্বামী আসিবাৰ পাচে দেখিয়া কৈকেয়ী ॥৩

সাদৰে প্ৰণাম আসি কৰিলা সুন্দৰী ।

আশ্বাসিলা নৃপতি তাহাক হাতে ধৰি ॥৪

মহাৰণ কৰি শ্ৰম পাইলা নৃপবৰ ।

ঈষত কুঞ্চিত মুখ পড়িল ঝামৰ ॥৫

দেখি মহাদই নানা মত সেৱা কৰি ।

স্বামীৰ শ্ৰমক দূৰ কৰিলা সুন্দৰী ॥৬

নানা ভাৱে নৃপতিৰ চিত্ত সন্তোষিলা ।

কৈকেয়ীক চাই ৰাজা বচন বুলিলা ॥৭

সেৱা কৰি সন্তোষ কৰাইলি দেৱী মোক ।

খোজ মোত দেহি লাগে দিবোঁ বৰ তোক ॥৮

মহাদই বোলে সত্য কৰিয়োক আগে ।

তেবেসে মাগিবোঁ বৰ যেহি মোক লাগে ॥৯

শুনি সত্য অঙ্গীকাৰ কৰিলা নৃপতি ।

সত্যে বোলোঁ যেহি খোজাঁ তাকে দিবোঁ সতী ॥১০

কুজীত কৈকেয়ী পুছিলন্ত মাতি আনি ।

বৰ দিবে চাহে ৰাজা কৰি সত্য বাণী ॥১১

কুজী বোলে বৰ মাৱ নলৈবা এখন ।

যদি বৰ দিবাক ৰাজাৰ আছে মন ॥১২

সময় পাইলেসে বৰ মাগিবা ৰাজাত ।

শুনিয়া কৈকেয়ী বোলে কৰি যোৰ হাত ॥১৩

শুনিয়োক প্ৰভু বোলোঁ স্বৰূপ বচন ।

মোক বৰ দিবাক তোমাৰ আছে মন ॥১৪

এতিক্ষণে তোমাত নলৈবোঁ মই বৰ ।

সময়ত খুজিলে দিবাহা নৰেশ্বৰ ॥১৫

এহিমতে দশৰথ ভাৰ্য্যায়ে সহিত ।

নানাবিধ ভোগ ভুঞ্জিলন্ত মনোনীত ॥১৬

পাত্ৰ মন্ত্ৰীসমে ৰাজ্য কৰে নৃপবৰ ।

গৈলা কাল বহি সাত সহস্ৰ বত্সৰ ॥১৭

অনন্তৰে গ্ৰহগতি দৈৱৰ বিপাক ।

মহাব্ৰণ গোট হুয়া পীড়য় ৰাজাক ॥১৮

গুহ্যৰ ভিতৰে ব্ৰণ ভৈলা আতি টান ।

বেদনাত ৰাজাৰ সঙ্কলে যেন প্ৰাণ ॥১৯

শুকাই গৈল মুখ পানী নাহিকে জিভাত ।

নাহিকে চেতন যেন পাগল সাক্ষাত ॥২০

পাত্ৰ মিত্ৰ পুৰোহিত আসিলা সকল ।

মহাদইগণ সব ভৈলন্ত বিকল ॥২১

নিৰন্তৰে লোকৰ চিন্তাৰ নাহি পাৰ ।

প্ৰাণৰ সংশয় আসি মিলিল ৰাজাৰ ॥২২

নাহি ভাত পানী একো হৰিল চেতন ।

আসিলন্ত বৈদ্য ধন্বন্তৰিৰ নন্দন ॥২৩

মহামন্ত্ৰে জাৰিয়া ঔষধ দিলা আনি ।

নৃপতিক বৈদ্যে পাচে বুলিলন্ত বাণী ॥২৪

চাইবোঁ তোমাক মই কৰিয়া যতন ।

উপায়েসে ৰহে ৰাজা তোমাৰ জীবন ॥২৫

ঘিণ এৰি তোমাৰ গুহ্যত মহাৰাজ ।

মুখ দিয়া হুপিয়া কৰোক পুঁজ বাজ ॥২৬

বৈদ্য হেন উপদেশ বচন বুলিলা ।

অধিকে ৰাজাৰ আবে বেদনা মিলিলা ॥২৭

ইতো মোৰ কাৰ্য্য সাধিবেক কোন জন ।

চিন্তা বিষে আতিশয় ভৈলা অচেতন ॥২৮

চেতন কৰাইল পাচে সবে মিলি ধৰি ।

ৰাজাৰ সমুখ ভৈলা কৈকেয়ী সুন্দৰী ॥২৯

বোলন্ত মূৰ্চ্ছিত তুমি নহৈবা নৃপতি ।

ই কাৰ্য্য তোমাৰ মই সাধিবোঁ সম্প্ৰতি ॥৩০

কৈকেয়ীৰ বাণী শুনি ভৈলা সবে ত্ৰাস ।

কিমত কাৰ্য্যক সতী কৰিলন্ত সাস ॥৩১

নৃপতিৰ গুহ্যত কৈকেয়ী মুখ দিল ।

বায়ু ধৰি দেবী টান কৰিয়া হুম্পিল ॥৩২

ভোসৰিল ব্ৰণ সবে পুঁজ ভৈল বাজ ।

গুচিল বেদনা স্বস্থ ভৈল মহাৰাজ ॥৩৩

ব্ৰণপীড়া এৰাইয়া হৰিষ আতি ভৈলা ।

কৈকেয়ীৰ মুখ চাই মাতিবাক লৈলা ॥৩৪

সাৰ্থক কৰিলোঁ বিহা তোমাক সুন্দৰী ।

মহাব্ৰণ বেদনাত যাওঁ মই মৰি ॥৩৫

তোমাৰেসে প্ৰসাদে ৰহিল মোৰ প্ৰাণ ।

নাহি আন প্ৰিয়া আৰু তোমাৰ সমান ॥৩৬

কৰাইলা সন্তোষ কৰ্ম্ম কৰি গৰিহিত ।

লৈয়ো যেহি লাগে বৰ মনৰ বাঞ্ছিত ॥৩৭

শুনিয়া কৈকেয়ী বাক্য বুলিলা ৰাজাক ।

পূৰ্ব্বে এক বৰ দিয়া আছাহা আমাক ॥৩৮

ভক্তি দেখি আৰু বৰ দিবে খোজাঁ মোক ।

সভাৰ মাজত সত্য কৰি বুলিয়োক ॥৩৯

যেতিক্ষণ যিবা বাঞ্ছোঁ দিবা সেহি বৰ ।

সত্য কৰি বোলে ৰাজা সভাৰ ভিতৰ ॥৪০

তাকে দিবোঁ যিবা মোত খোজাঁ যেতিক্ষণ ।

হেন শুনি কৈকেয়ীৰ তুষ্ট ভৈলা মন ॥৪১

বাৰম্বাৰ ৰাজা কৈকেয়ীক দিলা বৰ ।

দৈবৰ নিৰ্ব্বন্ধ আতি আছয় পূৰ্ব্বৰ ॥৪২

তাক এৰাইবাক লাগি কাহাৰ শকতি ।

আত পৰে কথা আৰে শুনিয়ো সম্প্ৰতি ॥৪৩