Макмэн, Джесс
Родерик Джеймс «Джесс» Макмэн-воккхахверг (, 1882 шеран 26 май - 1954 шеран 22 ноябрь) — ирландин-америкин рестлинган а, боксан а промоутер, Макмэн доьзалан воккхахверг. Билггала хууш ду, иза йа цуьнан кӀант Макмэн Винсент Джей хилла Capitol Wrestling Corporation коьллинарг. Цхьацца хьосташа чӀагӀдо, иза цуьнан кӀант хилла бохуш, кхин хьосташа хьахаво иза компани кхоьллинарг санна. 1982 шарахь дуьйна, тахана  WWE олу компанин куьйгалла де шву цуьнан кӀант, Макмэн Винс.

Хьалхара дахар 
Родерик Джеймс Макмэн вина 1882 шеран 29 октябрехь Куинсехь, Нью-Йорк, Голуэй графаллера хьешан цӀийнан долахочун Макмэн Родерикан (1846—1922) а, Макмэн Элизабетан (1848—1911) а доьзалехь. Цуьнан да-нана дукха хан йоцуш кхелхинера Ирландера Нью-Йорке. Иза а, цуьнан вежарий а, йижарий а (Лауретта (йина 1876), Катарина (йина 1878), Эдвард (вина 1880)) ихира Манхэттенан колледже. Макмэна 17 шо долуш иза чекхйаьккхира коммерсантан дипломаца. МакмэнгӀеран вежаршна спорт алсама йезара, банкан карьерел.

Карьера 
1909 шарахь вежарий МакмэнгӀар Олимпийн атлетикин клубан урхаллин накъостий а, Гарлемехь лаьтта Эмпайр а, Сент-Николс а атлетикин клубийн букерш а бара. Йукъараллина боксан йолу марзо йарна, 1911 шарахь МакмэнгӀара шорйира шайн бизнес, кхоьллира «Нью-Йорк Линкольн Джайнтс», хӀуӀаьржа бейсболан команда, иза ловзура Гарлемера Олимпийн аренехь. Йукъахь мехкан хӀуӀаьржа пхиъ уггаре дика ловзархо волу (уьш МакмэнгӀара гулбира Чикаго а, Филадельфи а командашкара), «Линкольн Джайнтс» кхаа шарахь Ӏаржа а, кӀайн а мостагӀан тӀехь чӀогӀа йара. 1914 шарахь финансийн хало хилла дийзира команда йохка; амма цара дукхаха болу ловзархой контракташ ца дохийра, кхин а кхаа шарахь урхалла дира кхечу командин, «Линкольн Старзан», цӀера аренан меттана лелийра 145-гӀа урамера «Ленокс Овал». Командица гастролаш йеш, Макмэн а, цуьнан ваша а 1915 шарахь бахара Гаване, Куба, цигахь уьш хилира Уиллард Джессан а, оцу хенан чемпионан Джонсон Джекан йукъара 45 раундехь латаран промоутераш.

1930-гӀа шерашкахь МакмэнгӀара урхалла дира Гарлемера 135-гӀа Малхбален урамера ЦхьаьнагӀуллакхашдаран казинон. коьрта самукъадаккхар бокс йара. МакмэнгӀара Гарлеман кхуьуш болу Ӏаьржа бахархой Ӏаборхьама Ӏаьржа латархой заказ бора; Ӏаьржачарна а, кӀайчарна а йукъара летарша уггаре йаккхийра расийн ийна тобанаш гулйора. 1922 шарахь цара кхоьллира хӀуӀаьржа профессионалан баскетболан команда «ЦхьаьнагӀуллакхдаран йоккха пхиъ», казино нах гулбан гӀерташ. Шина шеран дохаллехь командо эшийрааьржа а, кӀан а къовсамхой, царна йукъахь Гарлеман кхин Ӏаьржа профессионалан команда — «Ренс» а. оцу заманара уггаре онда кӀайн команда «Ориджинал Селтикс» иэша ца йеллехь а, спортан журналисташа лорура «Йоккха пхиъ» уггаре дика махкара Ӏаьржа команда. Шен кхиамаш боллушехь, «Йоккха пхеанно» дукха хьовсархой ца гулбора, тӀаккха МакмэнгӀара дӀакъевлира команда 1923/1924 шерал тӀаьхьа, «Ренс» 1920-гӀа а, 1930-гӀа а шерашкара Ӏаьржа коьрта команда йуьтуш.

1915 шерал тӀаьхьа Джесс дӀатарвелира Лонг-Айлендехь, цигахь цунах дуьххьарлера Макмэн хилира, Фрипортера муниципалан стадион тӀехь рестлинг хьалхатоьттуш. Рестлинг къуьйсуш Макмэн берте веира коьртехь Карлос Луис Энрикес волу кхечу маьрша фракцица. Цу шимма цхьаьна билеташ заказ дира Кони-Айлендан а, Бруклинан а спортан стадионашна тӀе, цу тӀе Карлос уггаре чӀогӀа везара фанаташна. «Трест» йаро дикка паргӀата баьккхира Нью-Йоркан мохк, Макмэнан таро хуьлура алсама рестлерашна тӀекхача. Царна йукъахь бара Джим Браунинг, Ганс Кампфер, Майк Роман, Эверетт Маршалл. 1937 шарахь рестлинге йолу марзо йухайелира. Амма, оцу хенахь дукхаха болу букераш дӀабахара шахьрара керла болх лохуш, Джесс йехачу ханна висира. Цуьнан уьйранаша таро лора паргӀата промоутершца рестлераш хийца Пенсильванехь, Нью-Джерсехь, Мэрилендехь, Коннектикутехь.

1954 шеран 22 ноябрехь коьрта хьечу цӀий хьаьдда Джесс Пенсильванин Уилкс-Баррера дарбанан цӀа чохь велира умер. Иза веллачул тӀаьхьа шолгӀа кӀанта, Винсента, шена тӀелецира бизнесан урхалла, жамӀехь кхоьллира промоушен World Wide Wrestling Federation, хӀинца иза йевза WWE санна.

Билгалдахарш 

Рестлинган промоутерш
Инсультах белларш