Сокольникин аса
Соко́льникин аса (1990 шо кхачале — Ки́ровн-Фру́нзен) — Москохан метрополитенан хьалхара аса. Цуо Москохан йуккъехула уьйр латтайо Богородскан а, Сокольникин а Хамовникашца, Хьозарчийн лаьмнашкара Москохан пачхьалкхан университет Вернадскийн проспектаца, Тропарёво-Никулино кӀоштаца а, Керла Москохца а. Схемашна тӀехь билгалайоккху цӀен бесца а,  терхьаца а.

Асанан йохалла 44,1 км йу, 26 станцех лаьтта, йерриг асанца болу некъо дӀалоцу хан — 67 минот. Москохан метрополитенехь Сокольникин асанца уггаре дукха болх бен станци йу (2019 шо кхаччалц и статус лелайора Серпуховн-Тимирязевн асано), йохаллийца шолгӀа йара Арбатан-Покровски асанал тӀаьхьа. 2016 шарахь дийнахь-бусий пассажираш лелар дара 962,2 эзар стаг.

Асанан тӀехь кӀорга а, кӀезиг а дахкаран дакъош ду, кхин а Преображенски метротӀайн кӀоштахь жима даьстина дакъа ду, къевлина латтан тӀехулара дакъа  — «Коммунарка». Цул сов, станци  лаьтта Лужнецки метротӀайн тӀехь. Асанан йерриг станцийн пассажирийн вагонашна чубахар а, арабовлар а ду аьрру агӀора цӀерпошт дӀайахаран агӀора дирзича.

Истори 

Москохан метрополитенан хьалхара дакъа дилла долийра 1931 шарахь Русаковски урамехь, «Красносельски» а, «Сокольники» а станцешна йукъахь.  шеран 15 майхь схьадиллина 11,2 км деха асанан хьалхара дакъа «Сокольникера» «Оьздангаллин парк» тӀера дӀадоьдуш «Смоленскан» га а долуш.  шарахь «Таллархойн могӀа» станцера цӀерпошташ доьдура маӀаран схемица — цхьа дакъа «Оьздангаллин парке», цхьа дакъа «Коминтернан урам» станцера ( шаарахь — «Александран беш») а, «Арбатан» а «Смоленскан» станце кхаччалц.

 шарахь аса «Оьздангаллин парк» тӀера «Спортан» станце кхаччалц йахйира кхин а 2,5 км, шо хьалха дӀайиллина  спортан комплекс«Лужникин» транспорт тоийта.  шарахь дӀадиллира дакъа «Спортан» — «Университет» (4,5 км) дуьненахь дуьххьарлера тӀайн тӀехь лаьтта станцица — «Ленинан лаьмнашца».  шарахь диллира 4,5 км деха дакъа «Университет» — «Къилба-Малхбузен».

 шарахь аса йахйира кхин а 2,5 км къилбаседехьа «Преображенски майда» станце кхаччалц.

 шеран гурахь станци «Ленинан лаьмнаш» дӀакъевлира тӀайн конструкцин аварин хьал хиларна. ЦӀерпошташ ца совццуш тӀехдовлура цунна.  шарахь ханна диллира Москох-эркана тӀехула ши тӀай аварин хьал долчу тӀайн агӀонашкахула. Ширачу метротӀайн тӀехула лела цӀерпошташ сацийра.

 шеран 1 августехь дӀадиллира дакъа «Преображенски майда» — «Подбельскийн урам» (3,8 км).

 шеран 14 декабрехь «Хьозарчийн лаьмнаш» станции тойинчул тӀаьхьа дӀайиллира.

 шеран 8 декабрехь аса йахйира къилба-малхбузехьа «Тропарёво» станцин тӀекхаччалц.

 шеран 18 январехь Сокольникин аса «» станци дӀайелларца кхечира Керла Москоха, ткъа оццу шеран 15 февралехь аса йахйира кхин а цхьаьна станцина — «Саларьево», иза хилира Москохан метрон шолгӀа бӀолгӀа станци.

 шеран 20 июнехь кхин дӀайахйира аса Керла Москохахула «Саларьево» станцера «Коммунарка» станце кхаччалц. Къевлина лаьттан тӀехулара 9,4 км дехачу декъехь лаьтта кхоъ йукъан станц: «Филатов Бай», «Прокшино», «Маьънан».

Бохамаш а, теракташ а

2010 шеран 29 мартера «Лубянка» а, «Оьздангаллин парк» а станцешкара лелхарш 

2010 шеран 29 мартехь Ӏуьйрана 07:56 а, 08:39 а шиъ теракт хилира «Лубянка» а, «Оьздангаллин парк» а станцешкахь. Террористаша-зударша динчу шина эккхарехь, велира 41 стаг, лазийра 88. Сокольникин асанера леларш совцийра сарралца. Лелхаршна жоьпалла шена тӀелецира нохчийн террориста Умаров Доккас а, цуьнан кхолламо «Кавказан Ӏамарато», ткъа и кечдинарг а, кхочуш динарг а, талламан версица, вара Вагабов МухьаммадӀалий.

«Талларан могӀа» а, «Ленинан цӀарах библиотека» а станцешна йукъахь 2013 шеран 5 июнехь цӀейалар 
2013 шеран 5 июнехь 8 сахьт 17 минот йолуш цӀейаьлла 10 метр ницкъала кабелна «Талларан могӀа» а, «Ленинан цӀарах библиотека» а станцешна йукъахь цӀейелира. Иза бахьнехь метрон лелар «Комсомольски» станцера «Оьздангаллин парк» станце кхаччалц долчу декъехь дӀакъевлира, дукха станцешкахь дукха адам ӀаьӀира. Некъаш тӀехь латтан тӀехулара транспорт сецна дукъделира. 7 стаг дарбанан цӀийне кхечира хьаьха газах дӀовш хилла. ТӀаьхьуо, 13 сахьт 12 минот йолуш, ницкъала кабелан токан серий вовшахкхетта «Талларан могӀа» а, «Лубянка» а станцешна йукъахь лелар йуха а сецира. 14 сахьт 10 минот йолуш дерриг лелар доладелира. И бахьнехь 16 стаг дарбанан цӀа чукхечира. Вериг бохам хилларг — 76 стаг.

Станцеш

Электродепо

ЦӀерпоштан вагонийн барам

ЦӀарах цӀерпоштанаш 

 «ЦӀен пха». Йукъахецна ОАО «РЦӀПН» заказца 2006 шеран 9 октябрехь фирмин «ЦӀен пха» цӀерпоштан 75 шо кхачарна лерина. 2016 шеран 5 августехь, 10 шарахь дуьххьара, цӀерпоштан гуттаренна йолу экспозици карлайаьккхира. Арахьара хӀоттам цӀен басар хьаькхна бу, даиман хуьлу сийначун меттана, вагонийн тхевнаш детин басахь ду, агӀонаш тӀехь цӀерпоштан цӀе йазйина. Вагонаш чухула кечйеш лелийна историн документаш а, ОАО «РЦӀПН» архивашкара шеш бен доцу суьрташ а.
 РетроцӀерпошт «Сокольники». Москохан метрополитенан дуьххьарлера цӀерпоштан хотӀе йалийна, иза лаьттара А тайпана вагонех. Йуьхь хийцина 1930-гӀа шерийн метрон амалера басар тоьхна, коьртера вагонийн 81-717.5А/714.5А  модель вагонех лаьтта цӀерпошт гойту. Кхин а хийцина вагонийн интерьер. Йукъахецна 2010 шеран 15 майхь, Москохан метрополитенан 75 шо кхачаран юбилейн дийнахь.

Сигнализацин а, зӀенан а гӀирсаш 
Некъан (цӀенкъан) гӀирс АЛС-АРС: АРС-«Днепр» (эксплуатаци йо 2/6 рожехь): шиъ цхьаьна хенахь ло лестам (оцу декъехь а, цулла тӀаьхьарчунна тӀехь а максимум мега сихаллаш лелайо), йалх лело гайтам (лестам).

ЦӀерпоштан гӀирс АЛС-АРС: АРС-МП.

Кхин тӀе сигнализацин гӀирс бац, оьшуш боцу дера.

Перспективаш 
2023 шарахь «Коммунарка» станцин дехьа план йу электродепо «Столбово» дӀайелла, цуо хуьйцур йу йина йаланза депо «Саларьево», оццу шарахь план йу оцу декъехь кхин а 2,6 км Сокольникин аса йахйан, кхин тӀе станции «Потапово» а йеш, Кхин а хьоьжуш бук хин дӀа аса йахйаран тароне «Потапово» станцин дехьа агӀора.

Генарчу тӀаьхьалонна аса йахйан дагахь бу «Черкизовн» станцера «Щёлковски» станце кхаччалц кхин дӀа Щёлковски шоссеца Гольяново а, Малхбален а кӀошташка, «Черкизовн-2», «Амуран», «Щёлковски-2» (иштта цӀе йолу станце дехьахоийла а йеш), «Красноярскан», «Малхбален» станцеш йохкуш.

Хьажа кхин а 
 Сокольникин асанан ца йина станцеш

Билгалдахарш

Хьажоргаш 

 Информация о линии на любительском сайте «Метрострой»
 
 Сокольникин аса в фотографиях на сайте metro-photo.ru

 
1935 шарахь йехкина метрополитенан асанаш