Энерги
Хьуьнар, ницкъ я энерги (ширачу желтойн маттахь ἐνέργεια — дар, ницкъ)- тайп-тайпанчу материн боламан кепийн а,  зӀенийн а йукъара терахьан физикин барам бу. Иштта иза матери цхьана кепара кхечу кепе ерзарна барам бу.

«Энерги» термин лело атта ду, хӀунда аьлча, физикин система къевлина ялахь, цуьнан энерги дӀа ца йолуш лаьтта, и система къевлина мел ю. Энерги Ӏалашъяран ламаст ду иза.

Фундаментале агӀора, энерги кхаа (импульс а импульсан йукъ а санна) аддитиве интегралан боламах (хенаца буьсуш болу бустамш) цхьаъ ю. Нётеран теоремо ма-бохху, энерги хенан цхьанатайпаналлица йоьзна ю. Цуьнан маьӀна ду болам дӀаяздеш долу ламасташ хенаца доьзна ца хилар.

Энерги