Moyashimon
Moyashimon (もやしもん) là loạt manga do Ishikawa Masayuki thực hiện và đăng trên tạp chí Evening của Kodansha từ ngày 21 tháng 6 năm 2004 đến tháng 6 năm 2013 rồi chuyển sang tạp chí Morning two đến ngày 22 tháng 1 năm 2014. Cốt truyện xoay quanh Sawaki Tadayasu, sinh viên đại học nông nghiệp năm thứ nhất người có khả năng đặc biệt là có thể nhìn thấy các vi khuẩn và các vi sinh vật bằng mắt thường và thậm chí còn giao tiếp được với chúng. Không chỉ thế anh có thể còn bắt được chúng khi đang bay trong không khí việc mà người bình thường không thể làm được. Khả năng này thu hút được sự chú ý của một giáo sư bí ẩn tên Itsuki Keizō, ban đầu không tin lắm khi nghe về khả năng này của Tadayasu nhưng với vài thử nghiệm ông đã chấp nhận nó.

Loạt manga đã được chuyển thể thành các loại hình truyền thông khác như anime, internet radio, trò chơi điện tử... Loạt manga đã giành được giải thưởng lớn tại Lễ trao giải Văn hóa Tezuka Osamu và giải thưởng cho manga chung cho mọi đối tượng tại Lễ trao giải Kodansha Manga năm 2008. Tác phẩm này còn được đánh giá cao về tính chính xác trong khoa học nên có giá trị giáo dục rất cao.

Tổng quan

Sơ lược cốt truyện

Nhân vật

Con người

Chính 
Sawaki Souemon Tadayasu (沢木 惣右衛門 直保, さわき そうえもん ただやす)

Yūki Kei (結城 蛍, ゆうき けい)

Itsuki Keizō (樹 慶蔵, いつき けいぞう)

Hasegawa Haruka (長谷川 遥, はせがわ はるか)

Misato Kaoru (美里 薫, みさと かおる)

Kawahama Takuma (川浜 拓馬, かわはま たくま)

Oikawa Hazuki (及川 葉月, おいかわ はづき)

Mutō Aoi (武藤 葵, むとう あおい)

Nishino Madoka (西野 円, にしの まどか)

Cửa hàng rượu Hiyoshi 
Hiyoshi Kikuji (日吉 菊二, ひよし きくじ)

Hiyoshi Tomoharu (日吉 友春, ひよし ともはる)

Đại học nông nghiệp 
Hirooka Aya (宏岡 亜矢, ひろおか あや)

Kosaka Kyasarin (小坂 伽沙凜, こさか きゃさりん)
Nakayama Chisa (中山ちさ, なかやま ちさ)
Nagamine (長峰, ながみね)
Kaneshiro Yū (金城 優, かねしろ ゆう)
Kinjō no Ojī (金城のおじい)
Mikami (三上, みかみ)
Tachibana (立花, たちばな)

UFO-ken (UFO研)
Jichi-ryō resistance （自治寮レジスタンス, 自治会レジスタンス, 元自治寮レジスタンス）

Nōshikai (農志会)

Khác 
Sawaki Sōemon Tadatsugu (沢木 惣右衛門 直継, さわき そうえもん ただつぐ)
Yūki no Jīsan (結城のじいさん)
Hasegawa no Chichi (長谷川の父)

Jose (ホセ) / Carlos (カルロス)
Kosaka Tarō (小坂 太郎, こさか たろう) / Michiko (美智子, みちこ)
Marie (マリー)

Kanō Hana (加納はな, かのう はな)
Bāten-kun (バーテンくん)
Ryūta (龍太, りゅうた)

Tanaka Kyōko (田中 恭子, たなか きょうこ)

Vi khuẩn/nấm/vi sinh

Chính 

Aspergillus oryzae

Aspergillus sojae

Bacillus subtilis var. natto
Cladosporium trichoides

Escherichia coli
Penicillium chrysogenum

Lactobacillus yogurti

Saccharomyces cerevisiae

Phụ 

Acetobacter aceti
Acetobacter xylinum
Acinetobacter calcoaceticus
Alcaligenes latus
Ascosphaera apis
Alternaria alternata
Aureobasidium pullulans
Aspergillus awamori

Aspergillus parasiticus
Aspergillus fumigatus
Aspergillus flavus
Aspergillus niger

Aspergillus kawachii
Aspergillus tamarii
Aphthovirus
Agaricus bisporus
Auricularia auricula
Bacillus subtilis
Bacillus halodurans
Bacillus licheniformis
Bacillus thuringiensis
Bifidobacterium bifidum
Botrytis cinerea
Bifidobacterium longum
Brevibacterium linens
Cryptococcus albidas
Cladosporium resinae
Clostridium botulinum
Clostridium perfringens
Clostridium tetani
Cordyceps sinensis
Corynebacterium diphtheroids

Chaetomium globosum
Corollospora maritima
Clostridium butyricum
Clostridium baratii
Deinococcus radiodurans
Delftia acidovorans
Enterobacter cloacae
Enterococcus faecalis
Erwinia carotovora/Pectobacterium carotovorum
Eurotium chevalieri
Enterococcus faecium
Fusarium roseum
Fusarium vasinfectum
Flammulina velutipes
Genus Enterovirus poliovirus
Geotrichum spp.
Glomus etunicatum
Grifola frondosa
Halobacterium và Halococcus
Halosphaeriopsis mediosetigera
Helicobacter pylori
Hypsizygus marmoreus
Issatchenkia orientalis
influenza virus (Cúm)
Kluyveromyces thermotolerans
Lactococcus lactis/Streptococcus lactis

Lactobacillus casei
Lactobacillus sake
Lactobacillus fructivorans
Lactobacillus brevis/Brevibacillus brevis
Lentinula edodes
Lactobacillus sanfranciscensis
Malassezia furfur

Methanogen
Mucor mucedo
Mucor Pusillus
Microsporum canis
Magnetospirillum magnetotacticum
Moraxella lacunata
Micrococcus luteus/Sarcina lutea
Norovirus
Sapovirus
Lagovirus
Vesivirus
Escherichia coli O157:H7
Omphalotus japonicus
Propionibacterium acnes
Pichia guilliermondii
Pichia membranaefaciens
Pityrosporum ovale
Penicillium frequentans
Plesiomonas shigelloides
Physarum polycephalum
Pseudomonas aeruginosa

Pseudomonas fluorescens
Proteus vulgaris
Pholiota nameko
Pleurotus eryngii
Pleurotus pulmonarius
Photobacterium phosphoreum
Rhodotorula glutinis
Rhodotorula rubra
Rhinovirus
Rhizopus japanicus
Rhizopus oligosporus
Rubrobacter radiotolerans
Saccharomyces uvarum
Saccharomyces sake
Saccharomyces cerevisiae
Saccharomyces rouxii/Zygosaccharomyces rouxii
Shigella dysenteriae
Staphylococcus aureus
Staphylococcus epidermidis
Streptococcus pyogenes
Shewanella benthica
Thermus thermophilus
Tricocladium achrasporum
Trichoderma koningii
Trichoderma harzianum
Tricholoma matsutake

Trichophyton mentagrophytes
Torpedospora radiata
Trichophyton tonsurans
Tricophyton rubrum

Vibrio cholerae
Vibrio parahaemolyticus
Vibrio fischeri
Xanthomonas campestris
Zygosacchromyces Bailii

Truyền thông

Manga 
Loạt manga do Ishikawa Masayuki thực hiện và đăng trên tạp chí Evening của Kodanshatừ ngày 21 tháng 6 năm 2004 đến tháng 6 năm 2013 rồi chuyển sang tạp chí Morning two cũng của Kodansha đến ngày 22 tháng 1 năm 2014. Loạt manga ban đầu có tên Noudai Monogatari (農大物語) đến chương thứ hai thì chuyển thành Noudai Monogatari Moyashimon (農大物語もやしもん) sau đó rút lại thành Moyashimon. Kodansha sau đó đã tập hợp các chương lại và phát hành thành các 13 tankōbon. Del Rey Manga đã đăng ký bản quyền phiên bản tiếng Anh của loạt manga để tiến hành xuất bản tại thị trường Bắc Mỹ nhưng sau khi phát hành hai tập thì chuyển lại bản quyền cho Kodansha.

Anime 
Shirogumi và Telecom Animation Film đã thực hiện chuyển thể anime với sự đạo diễn của Yano Yuichiro và phát sóng tại Nhật Bản từ ngày 11 tháng 10 đến ngày 20 tháng 12 năm 2007 với 11 tập trên các kênh Fuji TV, Kansai TV và Tokai TV. Phiên bản DVD của bộ anime đã phát hành từ ngày 21 tháng 12 năm 2007 đến ngày 19 tháng 3 năm 2008 gồm bốn hộp. Phiên bản bộ hộp BD thì phát hành vào ngày 26 tháng 10 năm 2011.

Bộ anime thứ hai có tựa Moyashimon Returns (もやしもん リターンズ) cũng do Shirogumi và Telecom Animation Film thực hiện đã phát sóng tại Nhật Bản từ ngày 05 tháng 7 đến ngày 13 tháng 9 năm 2012 với 11 tập trên kênh Fuji TV. Phiên bản DVD/BD của bộ anime này phát hành đồng thời từ ngày 05 tháng 9 năm 2012 đến ngày 06 tháng 2 năm 2013 với 6 hộp mỗi phiên bản.

Phim người đóng 
Chuyển thể phim truyền hình người đóng của tác tác phẩm cũng đã được thực hiện và phát sóng trên kênh Fuji TV từ ngày 08 tháng 7 đến ngày 16 tháng 9 năm 2010 với 11 tập. Phiên bản DVD của bộ phim truyền hình đã phát hành từ ngày 23 tháng 12 năm 2010 đến ngày 16 tháng 3 năm 2011 với 4 hộp. FUNimation Entertainment đã đăng ký bản quyền phiên bản tiếng Anh của bộ phim này để phân phối tại thị trường Bắc Mỹ.

Internet radio 
Một loạt internet radio có tên Radio Moyashimon Returns Bou-noudai Housou-sai! (ラジオもやしもん リターンズ 某農大放送祭!) đã phát sóng từ ngày 5 tháng 7 năm 2012 đến ngày 06 tháng 2 năm 2013. Với sự tham gia của người dẫn chương trình là Sawaki Tadayasu và men nấm Aspergillus oryzae thường bay xung quanh anh chàng.

Trò chơi điện tử 
Chuyển thể trò chơi điện tử cho hệ Nintendo DS có tên Moyashimon DS (もやしもんDS) thuộc thể loại phiêu lưu do hãng Takara Tomy thực hiện đã phát hành vào ngày 23 tháng 7 năm 2009. Người chơi sẽ thực hiện các nghiên cứu liên quan đến các vi khuẩn và hoàn thành việc tập hợp album ảnh về các vi khuẩn, với hơn 60 nhiệm vụ khác nhau mỗi nhiệm vụ khi hoàn tất sẽ mở khóa các tấm ảnh.

Yahoo! Mobage thì đã thực hiện một trò chơi trực tuyến có tên Moyashimon Gacha Gacha (もやしもんガチャガチャ).

Trò chơi cho hệ iPhone/iPod có tên Kino Atsumete Maire! Moyashimon! ! ~Yuusha Orize no Bouken~ (キンを集めてまいれ！もやしもん！！～勇者オリゼーの冒険～) thuộc thể loại phiêu lưu do hãng KAYAC thực hiện đã phát hành vào ngày 17 tháng 8 năm 2012. Đóng vai một men nấm Aspergillus oryzae phiêu lưu trong các "hầm ngục" để thu thập các vi khuẩn khác nhau và tạo ra một liên minh hùng mạnh cũng như mở ra cuốn sách hình chứa các thông tin giới thiệu về các loại vi khuẩn.

Âm nhạc 
Bộ anime đầu có hai bài hát bài hát chủ đề, một mở đầu và một kết thúc. Bài hát mở đầu có tựa Curriculum (カリキュラム) do Ifu Sarasa trình bày, đĩa đơn chứa bài hát đã phát hành vào ngày 05 tháng 12 năm 2007. Bài hát kết thúc có tên Rocket do POLYSICS trình bày, đĩa đơn chứa bài hát đã phát hành vào ngày 21 tháng 11 năm 2007. Album chứa các bản nhạc dùng trong bộ anime đã phát hành vào ngày 28 tháng 11 năm 2007.

Bộ phim truyền hình cũng có hai bài hát bài hát chủ đề, một mở đầu và một kết thúc. Bài hát mở đầu có tựa SOS do Tamurapan trình bày, đĩa đơn chứa bài hát đã phát hành vào ngày 21 tháng 7 năm 2010, với hai phiên bản giới hạn và bình thường, ngoài việc hai phiên bản này có chứa một bản nhạc khác nhau thì phiên bản giới hạn đính kèm thêm một đĩa chứa đoạn phim trình bày nhạc phẩm. Bài hát kết thúc có tên Umi e Ikko (海へいこう) do SEAMO trình bày, đĩa đơn chứa bài hát đã phát hành vào ngày 04 tháng 8 năm 2010. Album chứa các bản nhạc dùng trong bộ phim đã phát hành vào ngày 22 tháng 12 năm 2010.

Bộ anime thứ hai có hai bài hát bài hát chủ đề, một mở đầu và một kết thúc. Bài hát mở đầu có tựa Wake Up do ClariS trình bày, đĩa đơn chứa bài hát đã phát hành vào ngày 15 tháng 8 năm 2012, với hai phiên bản giới hạn và bình thường, ngoài việc hai phiên bản này có chứa một bản nhạc khác nhau thì phiên bản giới hạn đính kèm thêm một đĩa chứa đoạn phim trình bày nhạc phẩm. Bài hát kết thúc có tên Saikin (サイキン) do Hiiragi trình bày, đĩa đơn chứa bài hát đã phát hành vào ngày 22 tháng 8 năm 2012 cũng với hai phiên bản hai phiên bản giới hạn và bình thường, phiên bản giới hạn có thêm một số bản nhạc và đĩa đính kèm thêm một đĩa chứa đoạn phim trình bày nhạc phẩm. Album chứa các bản nhạc dùng trong bộ anime đã phát hành vào ngày 03 tháng 10 năm 2012.

Đón nhận 
Trong năm 2006 loạt manga đã vào được trong danh sách 10 tác phẩm được đề cử tại Lễ trao giải Văn hóa Tezuka Osamu. Năm 2007, manga và phiên bản anime cũng lọt vào 10 tác phẩm được đề cử tại Liên hoan Nghệ thuật Truyền thông Nhật Bản. Sau đó loạt manga đã giành được giải thưởng lớn tại Lễ trao giải Văn hóa Tezuka Osamu và giải thưởng cho manga chung cho mọi đối tượng tại Lễ trao giải Kodansha Manga ngoài ra còn được đề cử tại lễ trao giải Manga Taishō năm 2008. Tác phẩm đã được chọn là một trong những manga hay nhất tại Nhật Bản trong năm 2008 do Tamaki Seto bình chọn.

Zoltan Fehervari đã khen nghệ thuật của manga với nhận xét "Tổng thể là xuất sắc với chi tiết sắc nét, nhân vật biểu cảm và hành động mượt mà". Brigid Alverson đưa ra nhận xét "Trong khi tác giả trưng ra các ý nghĩ hài hước của mình trong tác phẩm, thì chính nó lại mang tính chính xác trong khoa học có tính giáo dục!". Scott Green đã đăng cảm nghĩ của mình trên trang mạng Ain't It Cool News về sự thể hiện các vi khuẩn là "Có hình dáng cơ bản với các khuôn mặt" làm nổi bật sự khác biệt giữa thiết kế các nhân vật "Dễ thương và truyền cảm" cũng như "Các nhân vật xuất hiện với sự đầu tư kỹ lưỡng giới thiệu nhiều công việc với một nhịp điệu phong phú cùng các minh họa và ghi chú ngoài lề".

Tuy nhiên mật độ các thông tin được cung cấp dẫn đến việc "Cốt truyện tiến triển rất chậm. Dù cốt truyện không bị khựng lại nhưng tốc độ tiến triển quá chậm". Murakami Satsuki và Mio Bryce đã chỉ ra rằng "Điểm nhấn then chốt được trình bày liên tục thúc đẩy sự quan tâm của độc giả và truyền đạt sự hiểu biết hiệu quả dưới dạng giải trí, với các chủ đề khó nuốt chẳng hạn công nghệ lên men là sự thành công của Moyashimon". Jason Thompson thì đưa ra bình luận tại Manga: The Complete Guide là "Ishikawa đôi khi chú trọng vào các thông tin bên lề quá nhiều kết quả là trang chứa đầy chữ mà không tập trung vào cốt truyện hoặc phát triển nhân vật con người theo hướng vĩ mô". Carlos Santos tại Anime News Network đã nhận xét nghệ thuật của Ishikawa là "Bóng được chăm chút tạo ra chiều sâu và kết cấu trong mỗi cảnh cũng như thiết kế nhân vật đặc biệt cho từng người". Ed Sizemore tại Comics Worth Reading cũng khen ngơi về độ chân thật của hình ảnh cứ như phát họa lại đời thực nhưng dưới phong cách truyện tranh cũng như thiết kế hình dáng các vi khuẩn khi chú ý đến số lượng của các thiết kế này.

Jake Godek tại THEM Anime đã nhận xét về thiết kế các vi sinh vật là "Rất đáng yêu thật dễ dàng để nhận ra từng loại trong bộ anime và muốn ôm chúng." cũng như nói về phần âm nhạc là "Hấp dẫn hơn mức cần thiết" nhưng đánh giá về cốt truyện thì "Có cảm giác như cốt truyện đang được định hình từng bước trong quá trình thực hiện chứ không phải là trước đó". Carl Kimlinger tại Anime News Network đã đánh giá "Quanh cảnh trường đại học cho ta cảm giác: tự do, mới mẻ, khám phá, những người bạn cùng phòng xấu tính, các hoạt động học tập kỳ lạ". Khi đánh giá về bộ anime thứ hai thì Kimlinger nhận xét "Sắc nét hơn, các thiết lập chi tiết hơn, sống động hơn, với màu sắc tươi sáng và thiết kế biểu cảm hơn nhưng có một số điểm không hợp lý", về tổng chung thì "giàn lồng tiếng tuyệt vời" với "tốc độ dễ chịu" nhưng "Ba tập đầu có cảm giác cứ như bài giảng khoa học về thực phẩm".

Với bộ phim truyền hình thì Clarissa Graffeo tại Anime World Order đã nhận xét là "Nổi gai ốc" với cảnh thực tế về việc nếm một loại thực phẩm lên mem được gọi là kiviak. Erin Finnegan tại Anime News Network thì nhận xét là "Có vẻ như mỗi tập nuốt trọn cốt truyện của một quyển manga". Chris Beveridge đã đánh giá trên Mania.com là "Hình dáng các vi khuẩn gợi nhớ đến món đồ chơi người ngoài hình tinh trong phim Câu chuyện đồ chơi trừ việc chúng nhiều chuyện hơn" ngoài ra nhân vật gothic lolita thì bị đánh giá là "Nhân vật này trông rất xinh trong manga và anime nhưng không hợp với diễn viên", kết luận là "Moyashimon cường điệu tất cả mọi thứ nhưng giới hạn chuần mực hiếm khi đi quá xa, hơi ngốc nghếch và không thực tế để gây cười nhưng vẫn đúng với các khái niệm cốt lõi".

Liên kết ngoài 
Moyasimon official website  
http://www.mangaupdates.com/series.html?id=15619

Manga năm 2004
Anime năm 2007
Anime năm 2012
Manga dài tập
Anime và manga hài
Seinen manga
Đảo trang trong anime và manga
Anime truyền hình dài tập năm 2007
Anime truyền hình dài tập năm 2012
Manga Kōdansha
TMS Entertainment