Trần Tuyên Hoa
Trần Tuyên Hoa (chữ Hán: 陳宣華, 577 - 605), hay Tuyên Hoa phu nhân (宣華夫人), là công chúa Nam Trần và là một phi tần dưới thời nhà Tùy trong lịch sử Trung Quốc.

Bà nổi tiếng là một mỹ nhân dung mạo vô song, từng liên tục là thiếp của hai cha con Hoàng đế nhà Tùy là Tùy Văn Đế Dương Kiên và Tùy Dượng Đế Dương Quảng.

Thân thế 
Trần Tuyên Hoa là con gái của Trần Tuyên Đế Trần Húc, quốc chúa thứ ba của nước Nam Trần dưới thời Nam Bắc triều. Mẹ bà là Thi Cơ (施姬), sủng phi của Trần Tuyên Đế, người Kinh Triệu (nay là Tây An, Thiểm Tây), phụ thân là Thi Tích (施绩), làm Tả thường thị cho Thủy Hưng vương Trần Thúc Lăng.

Theo quyển Gia Thái Ngô Hưng chí (嘉泰吳興志) - quyển 16; bà là con gái thứ 14 của Trần Húc. Thời Tuyên Đế, bà được phong làm Ninh Viễn công chúa (寧遠公主). Ngoài Tuyên Hoa, Thi Cơ còn sinh cho Trần Tuyên Đế những người con là Lâm Hạ vương Trần Thúc Ngao (陈叔敖) và Nguyên Lăng vương Trần Thúc Hưng (陈叔兴). Tuyên Hoa được sử sách đánh giá là tính thông tuệ, tư mạo vô song.

Nhập cung Tùy 
Sau khi Trần Tuyên Đế băng hà, Thái tử Trần Thúc Bảo kế vị. Mẹ bà Thi Cơ trở thành Lâm Hạ Thái phi (临贺太妃), theo con trai lớn là Lâm Hạ vương đến đất phong. Sau khi Trần Thúc Bảo nối ngôi nước Nam Trần, thì Trần triều ngày càng suy sụp, bên trong sủng ái Trương Lệ Hoa, khiến nội bộ nhà Trần nhanh chóng sụp đổ. Trong khi đó ở miền bắc, Tùy Văn Đế Dương Kiên lập ra triều Tùy, nhanh chóng ổn định đất nước, bình Trường Giang, Xuyên Thiểm rồi diệt Hậu Lương.

Năm Khai Hoàng thứ 9 (589), mùa xuân, quân nhà Tùy diệt Trần, thống nhất Trung Quốc. Ninh Viễn công chúa cùng mẹ Lâm Hạ thái phi cũng bị quân Tùy bắt sống và cùng với hoàng tộc họ Trần bị điều vào cung Tùy. Ninh Viễn công chúa được Văn Đế nạp vào cung. Sử sách ghi lại Trần thị tuy còn trẻ nhưng nhan sắc khác thường, lại thông minh, giỏi ứng đối. Lúc đó, Tấn vương Dương Quảng, con thứ hai của Tùy Văn Đế, muốn cướp ngôi Thái tử của anh là Dương Dũng nên ra sức lấy lòng Trần thị, nhiều lần tặng đồ quý cho bà để tranh thủ sự ủng hộ. Cuối cùng năm 600, Dương Quảng được lập làm Thái tử.

Năm Nhân Thọ thứ 2 (602), Độc Cô hoàng hậu qua đời. Tùy Văn Đế từ đó càng có cơ hội gần gũi các phi tần khi không còn bị vợ cấm cản. Ông sủng ái nhất là Trần thị và Dung Hoa phu nhân Thái thị. Không lâu sau, Trần thị được phong làm Quý nhân (贵人), được quyền [Chủ đoạn nội sự; 主断内事] với tư cách thống lĩnh nội cung. Sau bà lại được sách phong hiệu Tuyên Hoa phu nhân (宣華夫人). Cùng đó là Dung Hoa phu nhân Thái thị, vị trí so với Tuyên Hoa cũng tương đương.

Nhân Thọ cung biến 
Năm Nhân Thọ thứ 4 (604), Tùy Văn Đế bệnh nặng phải dưỡng bệnh ở Nhân Thọ cung (仁壽宮), đại sự trong triều giao cho Thái tử Dương Quảng.

Căn cứ Tùy thư cùng Tư trị thông giám, Thái tử Dương Quảng hay ra vào cung thăm Tùy Văn Đế, thấy Tuyên Hoa phu nhân dung mạo diễm lệ, yểu điệu thướt tha, ánh mắt long lanh như nước hồ thu, giọng nói nũng nịu, dáng đi mềm mại, trong lòng lại nổi lên sự ham muốn. Sau đó, Dương Quảng lên tiếng chọc ghẹo rồi giở trò cưỡng bức Tuyên Hoa phu nhân. Bà hoảng sợ, chạy về Nhân Thọ cung khóc lóc. Văn Đế hỏi nguyên do, bà khóc mà nói: "Thái tử vô lễ", và kể hết sự tình cho Văn Đế nghe.

Văn Đế nghe xong tức giận, bảo: "Súc sinh làm sao có thể gánh vác đại sự? Độc Cô làm hỏng việc lớn của ta rồi! Nếu không nhân lúc trẫm còn chút hơi thở phế bỏ tên súc sinh này, lập lại con trưởng Dương Dũng làm thái tử, hậu sự há có thể lường được chăng?"

Rồi sai Binh bộ Thượng thư Liễu Thuật (柳述) và Hoàng môn thị lang Nhan Nghiêm (元巖) vào nghị sự, chuẩn bị triệu hồi Phế Thái tử Dương Dũng, là ngầm ý muốn phế bỏ vị trí Thái tử của Dương Quảng. Dương Tố biết được, bèn báo Dương Quảng, cuối cùng Thái tử lập mưu, sai kẻ hầu Trương Hoành vào Nhân Thọ cung, đuổi Tuyên Hoa phu nhân và các phu nhân khác ra ngoài, rồi dùng rượu độc sát hại Tùy Văn Đế.

Tuyên Hoa phu nhân cùng các cung nhân biết sự tình không thích hợp, tương đương sợ hãi. Sau khi giết cha, Thái tử Dương Quảng sai người tới chỗ Tuyên Hoa phu nhân, tặng cho một hộp quà vàng. Nàng hoảng sợ, cho rằng trong đó là rược độc. Tuy nhiên sau khi mở hộp ra thì đó là những chiếc đồng tâm kết bằng gấm. Tuy không phải chết, nhưng bà lại tỏ ra lo buồn, lại định bỏ đi mà không đáp tạ món quà của Thái tử. Các cung nữ can ngăn, bà mới nhớ đến việc tạ ơn. Đêm đó, Thái tử đến cung của phu nhân, giở trò cưỡng bức. Tuy nhiên, tác giả thời sơ Đường là Triệu Nghị ghi trong 《Đại Nghiệp lược ký - 大业略记》, thì người nữ chính trong sự biến lại là Dung Hoa phu nhân.

Ngày 21 tháng 8, Thái tử Dương Quảng lên ngôi, tức Tùy Dượng Đế. Tuyên Hoa phu nhân theo chế độ cung Tùy, nhập Tiên Đô cung (仙都宮) để cầu đảo cho Tiên đế, thế nhưng bà ngay sau đó bị Dạng Đế bắt quay trở về hậu cung, ý định nạp làm thiếp. Tuyên Hoa phu nhân bất đắc dĩ phải thuận theo. Năm sau (605), Trần thị đột ngột qua đời, chung niên 29 tuổi. Dượng Đế thương tiếc, làm bài thơ Thần thương phú (神傷賦) để tưởng nhớ bà.

Trong Tùy Đường diễn nghĩa 
Nhân vật Tuyên Hoa phu nhân xuất hiện từ hồi 1 đến hồi 20 trong tiểu thuyết Tùy Đường diễn nghĩa của tác giả Chử Nhân Hoạch.

Bà được miêu tả gần giống với sử sách. Ở hồi 20, tác giả kể thêm một tình tiết hư cấu rằng do Dượng Đế quá sủng ái Tuyên Hoa phu nhân đã làm Tiêu Hậu ghen ghét, liền muốn làm nhục bà. Dượng Đế vốn sợ Tiêu Hậu, nên mới cho bà ra ở Tiên Đô cung, sau đó sủng hạnh trở lại. Một năm sau, Tuyên Hoa phu nhân qua đời.

Xem thêm 
 Trần Thúc Bảo
 Tùy Văn Đế
 Tiêu hoàng hậu
 Chính biến Thọ Nhân
 Tùy Dượng Đế

Tham khảo 
 Tùy thư, quyển 36
 Tư trị thông giám

Chú thích 

Nữ giới nhà Tùy
Sinh năm 577
Mất năm 605
Phi tần nhà Tùy
Mỹ nhân Trung Hoa
Công chúa nhà Trần (Trung Quốc)