Đường lên đỉnh Olympia năm thứ 9
Đường lên đỉnh Olympia năm thứ 9, thường được gọi tắt là Olympia 9 hay O9 là năm thứ 9 của cuộc thi Đường lên đỉnh Olympia dành cho học sinh trung học phổ thông do Đài Truyền hình Việt Nam tổ chức. Cuộc thi năm thứ 9 được phát sóng trên kênh VTV3 từ ngày 11 tháng 5 năm 2008 và kết thúc với trận chung kết  được truyền hình trực tiếp vào ngày 17 tháng 5 năm 2009. Đây là năm duy nhất Việt Khuê trở thành người dẫn chương trình chính và là năm đánh dấu sự trở lại của MC Tùng Chi kể từ chung kết năm thứ 9.

Nhà vô địch của năm thứ 9 là Hồ Ngọc Hân đến từ Trường Trung học phổ thông chuyên Quốc Học Huế, Thừa Thiên Huế.

Luật chơi
Một chương trình gồm có năm phần thi:

Khởi động
Mỗi thí sinh sẽ lần lượt trả lời 6 câu hỏi thuộc 6 lĩnh vực: khoa học tự nhiên, khoa học xã hội, thể thao, nghệ thuật, danh nhân - sự kiện, lĩnh vực khác. Thời gian trả lời cho mỗi câu hỏi là 5 giây. Trả lời đúng được cộng 10 điểm, sai không bị trừ điểm.

Vượt chướng ngại vật
Có 8 từ hàng ngang, cũng chính là 8 gợi ý để giải ra một từ chìa khóa. Các thí sinh lần lượt chọn một từ hàng ngang và có 15 giây để trả lời câu hỏi tương ứng từ hàng ngang đó. Thí sinh trả lời đúng được 10 điểm (cộng thêm 5 điểm nếu là người lựa chọn). Nếu không có thí sinh nào trả lời đúng từ hàng ngang, từ hàng ngang đó sẽ không được lật mở.

Thí sinh có quyền bấm chuông trả lời chướng ngại vật bất cứ lúc nào. Trả lời đúng từ chìa khóa trong vòng 2 từ hàng ngang đầu tiên nhận được 80 điểm. Trả lời đúng từ chìa khóa trong vòng 8 từ hàng ngang nhận được 40 điểm. Nếu hết cả tám từ hàng ngang mà không ai có câu trả lời cho từ chìa khóa, MC sẽ đưa ra gợi ý cuối cùng. Trả lời đúng từ chìa khóa sau khi MC đưa ra gợi ý cuối cùng sẽ chỉ nhận được 20 điểm. Nếu trả lời sai từ chìa khóa, thí sinh sẽ bị loại khỏi phần chơi này.

Ngoài ra, có một ô mạo hiểm với gợi ý rất gần với từ chìa khóa sẽ được đưa ra trước khi xuất hiện các từ hàng ngang. Ô mạo hiểm chỉ dành cho thí sinh lựa chọn ô mạo hiểm nhanh nhất. Thí sinh trả lời đúng từ chìa khóa sau ô mạo hiểm sẽ nhận được 120 điểm. Tuy nhiên, nếu thí sinh trả lời sai từ chìa khóa, thí sinh sẽ bị chia đôi số điểm và mất quyền chơi phần thi này.

Riêng trong trận chung kết, do có 5 thí sinh nên mỗi thí sinh chỉ có một lượt lựa chọn từ hàng ngang. 3 từ hàng ngang còn lại sẽ được lựa chọn theo thứ tự.

Tăng tốc 
Có 4 câu hỏi được đưa ra, mỗi câu các thí sinh có 30 giây để trả lời bằng máy tính. Thí sinh trả lời đúng và nhanh nhất được 40 điểm, đúng và nhanh thứ 2 được 30 điểm, đúng và nhanh thứ 3 được 20 điểm, đúng và nhanh thứ 4 được 10 điểm.

3 loại câu hỏi được sử dụng trong phần thi này:

 1 câu hỏi IQ (câu số 3): Các dạng câu hỏi ở dạng này rất rộng, bao gồm tìm số khác trong dãy số, tìm hình khác nhất so với các hình đã cho, tìm quy luật để điền hình đúng, giải mật mã,.... Có nhiều lựa chọn. Sau mỗi 10 giây, một số đáp án sai sẽ bị lược đi.
 2 câu hỏi đoạn băng (câu số 1 và câu số 4): Các bức ảnh, dữ kiện được đưa ra theo thứ tự từ mơ hồ tới chi tiết. Bằng các gợi ý này, thí sinh phải trả lời các câu hỏi như: "Đây là ai", "Đây là địa danh nào", "Đây là loài vật nào",...
 1 câu hỏi tiếng Anh (câu số 2): cứ mỗi 10 giây lại đưa ra một dữ kiện.

Trong trận chung kết, do có 5 thí sinh nên có 5 câu hỏi với các thang điểm: 30, 25, 20, 15, 10 điểm.

Thử sức cùng khán giả
Một câu hỏi của khán giả truyền hình sẽ được lựa chọn để thử thách cả 4 thí sinh tham dự chương trình. Các thí sinh sẽ tạo thành một nhóm và có 1 phút để đưa ra 1 câu trả lời duy nhất. Nếu 4 học sinh trả lời đúng thì sẽ nhận được phần thưởng từ chương trình, ngược lại khán giả đưa ra câu hỏi sẽ nhận phần thưởng.

Về đích
Có 3 gói câu hỏi với các mức 40, 60, 80 điểm để thí sinh lựa chọn. Trong đó gói 40 điểm gồm 4 câu hỏi 10 điểm, gói 60 điểm gồm 2 câu hỏi 10 điểm và 2 câu hỏi 20 điểm, gói 80 điểm gồm 1 câu hỏi 10 điểm, 2 câu hỏi 20 điểm và 1 câu hỏi 30 điểm. Thời gian suy nghĩ và trả lời của câu 10 điểm là 10 giây, câu 20 điểm là 15 giây, câu 30 điểm là 20 giây.

Thí sinh đang trả lời gói câu hỏi của mình phải đưa ra câu trả lời trong thời gian quy định của chương trình. Nếu không trả lời được câu hỏi thì các thí sinh còn lại có 5 giây để bấm chuông giành quyền trả lời. Trả lời đúng được cộng thêm số điểm của câu hỏi từ thí sinh đang thi, trả lời sai sẽ bị trừ nửa số điểm của câu hỏi (riêng trong ba cuộc thi đầu tiên thì cả thí sinh đang thi cũng sẽ bị trừ nửa số điểm của câu hỏi).

Thí sinh có quyền được đặt ngôi sao hy vọng một lần trước bất kỳ câu hỏi nào. Trả lời đúng được gấp đôi số điểm, trả lời sai bị trừ đi đúng số điểm của câu hỏi đặt ngôi sao hy vọng.

Câu hỏi cuối cùng trong mỗi gói 60 hoặc 80 điểm sẽ xuất hiện trong một đoạn băng ngắn do nhóm phóng viên Olympia thực hiện (trong một số trường hợp).

Chi tiết các cuộc thi

Trận 1: Tuần 1 Tháng 1 Quý 1 
Phát sóng: 10 giờ ngày 11 tháng 5 năm 2008

Trận 2: Tuần 2 Tháng 1 Quý 1 
Phát sóng: 10 giờ ngày 18 tháng 5 năm 2008

Trận 3: Tuần 3 Tháng 1 Quý 1 
Phát sóng: 10 giờ ngày 25 tháng 5 năm 2008

Đây là cuộc thi duy nhất của năm thứ 9 có thí sinh giải mã thành công ô mạo hiểm trong phần Vượt chướng ngại vật.

Trận 4: Tháng 1 Quý 1 
Phát sóng: 10 giờ ngày 1 tháng 6 năm 2008

Trận 5: Tuần 1 Tháng 2 Quý 1 
Phát sóng: 10 giờ ngày 8 tháng 6 năm 2008

Trận 6: Tuần 2 Tháng 2 Quý 1 
Phát sóng: 10 giờ ngày 22 tháng 6 năm 2008

Trận 7: Tuần 3 Tháng 2 Quý 1 
Phát sóng: 10 giờ ngày 29 tháng 6 năm 2008

Trận 8: Tháng 2 Quý 1 
Phát sóng: 10 giờ ngày 6 tháng 7 năm 2008

Trận 9: Tuần 1 Tháng 3 Quý 1 
Phát sóng: 10 giờ ngày 13 tháng 7 năm 2008

Trận 10: Tuần 2 Tháng 3 Quý 1 
Phát sóng: 10 giờ ngày 20 tháng 7 năm 2008

Trận 11: Tuần 3 Tháng 3 Quý 1 
Phát sóng: 10 giờ ngày 27 tháng 7 năm 2008

Trận 12: Tháng 3 Quý 1 
Phát sóng: 10 giờ 10 phút ngày 3 tháng 8 năm 2008

(Điểm số 2 phần thi VCNV và Tăng tốc của 4 thí sinh là không chính xác do lỗi clip trận thi đấu)

Trận 13: Quý 1 
Phát sóng: 10 giờ ngày 10 tháng 8 năm 2008

Trận 14: Tuần 1 Tháng 1 Quý 2 
Phát sóng: 10 giờ ngày 17 tháng 8 năm 2008

Trận 15: Tuần 2 Tháng 1 Quý 2 
Phát sóng: 10 giờ ngày 24 tháng 8 năm 2008

Trận 16: Tuần 3 Tháng 1 Quý 2 
Phát sóng: 10 giờ ngày 31 tháng 8 năm 2008

Trận 17: Tháng 1 Quý 2 
Phát sóng: 10 giờ ngày 7 tháng 9 năm 2008

Trận 18: Tuần 1 Tháng 2 Quý 2 
Phát sóng: 10 giờ ngày 14 tháng 9 năm 2008

Trận 19: Tuần 2 Tháng 2 Quý 2 
Phát sóng: 10 giờ ngày 21 tháng 9 năm 2008

Trận 20: Tuần 3 Tháng 2 Quý 2 
Phát sóng: 10 giờ ngày 28 tháng 9 năm 2008

Trận 21: Tháng 2 Quý 2 
Phát sóng: 10 giờ ngày 5 tháng 10 năm 2008

Trận 22: Tuần 1 Tháng 3 Quý 2 
Phát sóng: 10 giờ ngày 12 tháng 10 năm 2008

Trận 23: Tuần 2 Tháng 3 Quý 2 
Phát sóng: 9 giờ ngày 18 tháng 10 năm 2008

Đây là lần đầu tiên chương trình bắt đầu phát sóng vào lúc 9 giờ sáng thứ 7 hàng tuần.

Trận 24: Tuần 3 Tháng 3 Quý 2 
Phát sóng: 9 giờ ngày 25 tháng 10 năm 2008

Trận 25: Tháng 3 Quý 2 
Phát sóng: 9 giờ ngày 1 tháng 11 năm 2008

Trận 26: Quý 2 
Phát sóng: 9 giờ ngày 8 tháng 11 năm 2008

Trận 27: Tuần 1 Tháng 1 Quý 3 
Phát sóng: 9 giờ ngày 15 tháng 11 năm 2008

Trận 28: Tuần 2 Tháng 1 Quý 3 
Phát sóng: 9 giờ ngày 22 tháng 11 năm 2008

Trận 29: Tuần 3 Tháng 1 Quý 3 
Phát sóng: 9 giờ ngày 29 tháng 11 năm 2008

Trận 30: Tháng 1 Quý 3 
Phát sóng: 13 giờ ngày 7 tháng 12 năm 2008

Đây là lần đầu tiên chương trình bắt đầu phát sóng lúc 13 giờ Chủ nhật hàng tuần cho đến nay.

Trận 31: Tuần 1 Tháng 2 Quý 3 
Phát sóng: 13 giờ ngày 14 tháng 12 năm 2008

Trận 32: Tuần 2 Tháng 2 Quý 3 
Phát sóng: 13 giờ ngày 21 tháng 12 năm 2008

Trận 33: Tuần 3 Tháng 2 Quý 3 
Phát sóng: 13 giờ ngày 28 tháng 12 năm 2008

Trận 34: Tháng 2 Quý 3 
Phát sóng: 13 giờ ngày 4 tháng 1 năm 2009

Trận 35: Tuần 1 Tháng 3 Quý 3 
Phát sóng: 13 giờ ngày 11 tháng 1 năm 2009

Trận 36: Tuần 2 Tháng 3 Quý 3 
Phát sóng: 13 giờ ngày 18 tháng 1 năm 2009

Trận 37: Tuần 3 Tháng 3 Quý 3 
Phát sóng: 13 giờ ngày 25 tháng 1 năm 2009

Trận 38: Tháng 3 Quý 3 

Phát sóng: 13 giờ ngày 1 tháng 2 năm 2009

Trận 39: Quý 3 

Phát sóng: 13 giờ ngày 8 tháng 2 năm 2009

Trận 40: Tuần 1 Tháng 1 Quý 4 
Phát sóng: 13 giờ ngày 15 tháng 2 năm 2009

Trận 41: Tuần 2 Tháng 1 Quý 4 
Phát sóng: 13 giờ ngày 22 tháng 2 năm 2009

Trận 42: Tuần 3 Tháng 1 Quý 4 
Phát sóng: 13 giờ ngày 1 tháng 3 năm 2009

Trận 43: Tháng 1 Quý 4 
Phát sóng: 13 giờ ngày 8 tháng 3 năm 2009

Trận 44: Tuần 1 Tháng 2 Quý 4 
Phát sóng: 13 giờ ngày 15 tháng 3 năm 2009

Trận 45: Tuần 2 Tháng 2 Quý 4 
Phát sóng: 13 giờ ngày 22 tháng 3 năm 2009

Trận 46: Tuần 3 Tháng 2 Quý 4 
Phát sóng: 13 giờ ngày 29 tháng 3 năm 2009

Trận 47: Tháng 2 Quý 4 
Phát sóng: 13 giờ ngày 5 tháng 4 năm 2009

Trận 48: Tuần 1 Tháng 3 Quý 4 
Phát sóng: 13 giờ ngày 12 tháng 4 năm 2009

Trận 49: Tuần 2 Tháng 3 Quý 4 
Phát sóng: 13 giờ ngày 19 tháng 4 năm 2009

Trận 50: Tuần 3 Tháng 3 Quý 4 
Phát sóng: 13 giờ ngày 26 tháng 4 năm 2009

Trận 51: Tháng 3 Quý 4 
Phát sóng: 13 giờ ngày 3 tháng 5 năm 2009

Trận 52: Quý 4 
Phát sóng: 13 giờ ngày 10 tháng 5 năm 2009

Trận 53: Chung kết năm

Đây là trận đấu thứ hai trong lịch sử Olympia (sau trận Tháng 3 - Quý 1, năm thứ 1), nhưng là trận chung kết năm đầu tiên có năm thí sinh tham dự. Đó là do một sai sót của ban tổ chức tại cuộc thi quý 3, khiến cả Hồ Ngọc Hân và Bạch Đình Thắng được công nhận là đồng giải nhất quý 3 và cùng thi trận chung kết của Olympia năm thứ 9.

 Dẫn chương trình tại các điểm cầu: Nguyễn Khắc Cường (điểm cầu Thanh Hoá), Nguyễn Diệp Chi (điểm cầu Thành phố Hồ Chí Minh), Nguyễn Hữu Việt Khuê (điểm cầu Thừa Thiên Huế), Nguyễn Hoàng Linh (điểm cầu Hà Nội), Phan Quỳnh Trang (điểm cầu Lâm Đồng)

Tổng kết
Dưới đây là thống kê số thí sinh của các tỉnh thành đã tham gia chương trình. Số liệu được lấy từ thống kê chi tiết các trận đấu phía trên và thông tin từ trận chung kết.

Tranh cãi

Nghi vấn dàn xếp kết quả 
Trước khi phát sóng chương trình Đường lên đỉnh Olympia tháng 3, quý 3, năm thứ 9, trên mạng Internet xuất hiện một bài blog của thầy giáo Nguyễn Anh Tuấn - giáo viên dạy toán trường THPT Chuyên Bắc Giang về việc chương trình Đường lên đỉnh Olympia dàn xếp kết quả, xử ép các thí sinh tỉnh lẻ để thí sinh Hà Nội đạt giải nhất. Cụ thể, cuộc thi tháng 3, quý 3 diễn ra giữa các thí sinh Lưu Hoàng Hải (Hà Nội), Nguyễn Hoàng Hiệp (Bắc Giang), Chí Thiện (Bình Thuận) và Phạm Minh Ngọc Hảo (Phú Yên). Thầy giáo Tuấn khẳng định chương trình gian lận từ khâu trang trí (thời điểm ghi hình là trước dịp Tết và thời điểm phát sóng là đã qua dịp Tết, nhưng vẫn xếp hoa đào và hoa mai quanh trường quay để chương trình phát vào thời điểm đó), tới câu hỏi khởi động (thí sinh Hoàng Hải trả lời sai nhưng MC Việt Khuê nói đó là câu đã hỏi từ tuần trước nên đổi câu hỏi khác), và việc bấm chuông trả lời chướng ngại vật (màn hình hiện tên Chí Thiện, nhưng MC lại mời Hoàng Hải trả lời). Lần lượt rất nhiều các thí sinh đã từng dự thi Olympia đứng lên thanh minh cho chương trình. Ngay sau khi nhận được phản hồi, VTV và êkip Olympia đã tiến hành làm rõ, mời thầy giáo Tuấn đến trường quay và cho xem quy trình thực hiện một chương trình Olympia hoàn chỉnh và Đạo diễn chương trình - BTV Tùng Chi, cùng các kĩ thuật viên, MC giải thích cặn kẽ những nghi vấn xung quanh cuộc thi. Sau đó, thầy giáo Tuấn đã tiến hành xin lỗi VTV và gỡ bỏ bài blog xuống. Tuy nhiên, ảnh hưởng của nó đã khiến uy tín chương trình bị sụt giảm.

Trận chung kết có 5 thí sinh 
Theo luật của chương trình, một cuộc thi chỉ có 4 thí sinh được tham dự. Nhưng trong trận chung kết Đường lên đỉnh Olympia năm thứ 9 đã có 5 thí sinh. Lý do là vào trận thi quý 3, thí sinh Bạch Đình Thắng đứng trước câu hỏi 30 điểm cuối cùng và đang kém thí sinh dẫn đầu (Hồ Ngọc Hân) 60 điểm và quyết định chọn ngôi sao hi vọng. Câu hỏi dành cho Thắng là nêu 6 hệ cơ quan trong cơ thể người. Thí sinh này trả lời đúng 5 hệ (là hệ tuần hoàn, hệ tiêu hóa, hệ bài tiết, hệ thần kinh, hệ hô hấp) và thiếu hệ vận động. Còn hệ thứ 6 là nội tiết không được ban cố vấn chấp nhận. Do đó, Thắng bị trừ 30 điểm và không được vào trận chung kết. Sau một thời gian, Thắng đã tiếp tục gửi cho chương trình quyển sách giáo khoa sinh học lớp 8 do Bộ Giáo dục và Đào tạo phát hành có viết "Hệ nội tiết là hệ quan trọng trong cơ thể người". Trước bằng chứng này, VTV đã mời ban cố vấn sinh học cũng như người biên soạn sách giáo khoa để tranh luận, phản bác. Cả hai bên đều đưa ra lập luận khoa học riêng, không ai chấp nhận mình sai. Cuối cùng, VTV quyết định "thí sinh học thế nào thì trả lời thế ấy", chấp nhận câu trả lời này, dẫn đến Thắng không những không bị trừ điểm mà còn được cộng thêm 60 điểm, bằng số điểm của Hồ Ngọc Hân, và cả hai đã cùng được vào trận chung kết.

Xem thêm
Danh sách chương trình phát sóng của Đài Truyền hình Việt Nam

Tham khảo

Đường lên đỉnh Olympia
Truyền hình Việt Nam năm 2008
Truyền hình Việt Nam năm 2009