Đường lên đỉnh Olympia năm thứ 12
Đường lên đỉnh Olympia năm thứ 12, thường được gọi tắt là Olympia 12 hay O12 là năm thứ 12 của cuộc thi Đường lên đỉnh Olympia dành cho học sinh trung học phổ thông do Đài Truyền hình Việt Nam tổ chức. Cuộc thi năm thứ 12 được phát sóng trên kênh VTV3 từ ngày 26 tháng 6 năm 2011 và kết thúc với trận chung kết được truyền hình trực tiếp vào ngày 24 tháng 6 năm 2012.

Nhà vô địch của năm thứ 12 là Đặng Thái Hoàng đến từ Trường Trung học phổ thông Hòn Gai, Quảng Ninh.

Luật chơi
Một chương trình gồm có 4 phần thi:

Khởi động
Trong vòng 1 phút, mỗi thí sinh khởi động với tối đa 12 câu hỏi thuộc các lĩnh vực: Toán, Lý, Hóa, Sinh, Văn, Sử, Địa, Thể thao, Nghệ thuật, Lĩnh vực khác, Tiếng Anh. Mỗi câu trả lời đúng được 10 điểm, trả lời sai không bị trừ điểm.

Vượt chướng ngại vật
Có 8 từ hàng ngang, cũng là 8 gợi ý liên quan đến một chướng ngại vật mà các thí sinh phải đi tìm. Có 1 bức tranh (là một gợi ý quan trọng liên quan đến chướng ngại vật) được chia làm 8 phần tương ứng với 8 từ hàng ngang.

Mỗi thí sinh có 2 lượt lựa chọn một trong các từ hàng ngang này, bắt đầu từ thí sinh ở vị trí số 1 đến vị trí số 4 và ngược lại. Cả bốn thí sinh trả lời câu hỏi bằng máy tính trong thời gian 15 giây. Trả lời đúng mỗi từ hàng ngang, thí sinh được 10 điểm (cộng thệm 5 điểm nếu là người chọn từ hàng ngang). Ngoài việc mở được từ hàng ngang nếu trả lời đúng, một góc của hình ảnh được đánh số tương ứng với từ hàng ngang cũng được mở ra.

Thí sinh có thể bấm chuông trả lời chướng ngại vật bất cứ lúc nào. Trả lời đúng chướng ngại vật trong vòng 2 từ hàng ngang đầu tiên được 80 điểm, trong vòng 8 từ hàng ngang được 40 điểm. Sau khi hết cả 8 từ hàng ngang, các thí sinh có thêm 15 giây suy nghĩ để đưa ra đáp án cho chướng ngại vật (trả lời đúng vẫn được 40 điểm). Nếu không có thí sinh giải được chướng ngại vật, gợi ý cuối cùng sẽ được đưa ra; trả lời đúng chướng ngại vật sau gợi ý cuối cùng này sẽ được 20 điểm. Nếu trả lời sai chướng ngại vật, thí sinh sẽ bị loại khỏi phần chơi này.

Tăng tốc
Có 4 câu hỏi, mỗi câu các thí sinh có 30 giây để trả lời bằng máy tính. Thí sinh trả lời đúng và nhanh nhất được 40 điểm, đúng và nhanh thứ 2 được 30 điểm, đúng và nhanh thứ 3 được 20 điểm, đúng và nhanh thứ 4 được 10 điểm.

2 loại câu hỏi được sử dụng trong phần thi này:

 2 câu hỏi IQ (câu số 1 và 3): Các dạng câu hỏi ở dạng này rất rộng, bao gồm tìm số khác trong dãy số, tìm hình khác nhất so với các hình đã cho, tìm quy luật để điền hình đúng, giải mật mã,...
 2 câu hỏi dữ kiện (câu số 2 và 4): Các bức ảnh, dữ kiện được đưa ra theo thứ tự ngày càng chi tiết. Bằng các gợi ý này, thí sinh phải trả lời các câu hỏi như: "Đây là ai", "Đây là địa danh nào", "Đây là loài vật nào",...

Khán giả cùng leo núi 
Trong mỗi chương trình, một câu hỏi sẽ được đưa ra để khán giả truyền hình tham giả trả lời qua tin nhắn điện thoại. Đáp án của câu hỏi được công bố ở cuộc thi kế tiếp. 1 giải nhất, 1 giải nhì và 5 giải ba sẽ được trao cho các khán giả có câu trả lời đúng và gửi về sớm nhất cho chương trình kể từ khi lên sóng.

Phần thi này được áp dụng đến hết cuộc thi Tuần 1 Tháng 1 Quý 3 và không ảnh hưởng đến số điểm của các thí sinh.

Về đích
Có 3 gói câu hỏi với các mức 40, 60, 80 điểm để thí sinh lựa chọn. Trong đó gói 40 điểm gồm 4 câu hỏi 10 điểm, gói 60 điểm gồm 2 câu hỏi 10 điểm và 2 câu hỏi 20 điểm, gói 80 điểm gồm 1 câu hỏi 10 điểm, 2 câu hỏi 20 điểm và 1 câu hỏi 30 điểm. Thời gian suy nghĩ và trả lời của câu 10 điểm là 10 giây, câu 20 điểm là 15 giây, câu 30 điểm là 20 giây.

Thí sinh đang trả lời gói câu hỏi của mình phải đưa ra câu trả lời trong thời gian quy định của chương trình. Nếu không trả lời được câu hỏi thì các thí sinh còn lại có 5 giây để bấm chuông giành quyền trả lời. Trả lời đúng được cộng thêm số điểm của câu hỏi từ thí sinh đang thi, trả lời sai sẽ bị trừ nửa số điểm của câu hỏi.

Thí sinh có quyền được đặt ngôi sao hy vọng một lần trước bất kỳ câu hỏi nào. Trả lời đúng được gấp đôi số điểm, trả lời sai bị trừ đi đúng số điểm của câu hỏi đặt ngôi sao hy vọng.

Chi tiết các trận đấu

Trận 1: Tuần 1 Tháng 1 Quý 1
Phát sóng: 13 giờ ngày 26 tháng 6 năm 2011

Trận 2: Tuần 2 Tháng 1 Quý 1
Phát sóng: 13 giờ ngày 3 tháng 7 năm 2011

Trận 3: Tuần 3 Tháng 1 Quý 1
Phát sóng: 13 giờ ngày 10 tháng 7 năm 2011

Trận 4: Tháng 1 Quý 1
Phát sóng: 13 giờ ngày 17 tháng 7 năm 2011

Trận 5: Tuần 1 Tháng 2 Quý 1
Phát sóng: 13 giờ ngày 24 tháng 7 năm 2011

Trận 6: Tuần 2 Tháng 2 Quý 1
Phát sóng: 13 giờ ngày 30 tháng 7 năm 2011

Trận 7: Tuần 3 Tháng 2 Quý 1
Phát sóng: 13 giờ ngày 7 tháng 8 năm 2011

Trận 8: Tháng 2 Quý 1
Phát sóng: 13 giờ ngày 14 tháng 8 năm 2011

Trận 9: Tuần 1 Tháng 3 Quý 1
Phát sóng: 13 giờ ngày 21 tháng 8 năm 2011

Trận 10: Tuần 2 Tháng 3 Quý 1
Phát sóng: 13 giờ ngày 28 tháng 8 năm 2011

Trận 11: Tuần 3 Tháng 3 Quý 1
Phát sóng: 13 giờ ngày 4 tháng 9 năm 2011

Trận 12: Tháng 3 Quý 1
Phát sóng: 12 giờ ngày 11 tháng 9 năm 2011

Trận 13: Quý 1
Phát sóng: 13 giờ ngày 18 tháng 9 năm 2011

Trận 14: Tuần 1 Tháng 1 Quý 2
Phát sóng: 13 giờ ngày 25 tháng 9 năm 2011

Trận 15: Tuần 2 Tháng 1 Quý 2
Phát sóng: 13 giờ ngày 2 tháng 10 năm 2011

Trận 16: Tuần 3 Tháng 1 Quý 2
Phát sóng: 13 giờ ngày 9 tháng 10 năm 2011

Trận 17: Tháng 1 Quý 2
Phát sóng: 13 giờ ngày 16 tháng 10 năm 2011

Trận 18: Tuần 1 Tháng 2 Quý 2
Phát sóng: 13 giờ ngày 23 tháng 10 năm 2011

Trận 19: Tuần 2 Tháng 2 Quý 2
Phát sóng: 13 giờ ngày 30 tháng 10 năm 2011

Trận 20: Tuần 3 Tháng 2 Quý 2
Phát sóng: 13 giờ ngày 06 tháng 11 năm 2011

Trận 21: Tháng 2 Quý 2
Phát sóng: 13 giờ ngày 13 tháng 11 năm 2011

Trận 22: Tuần 1 Tháng 3 Quý 2
Phát sóng: 13 giờ ngày 20 tháng 11 năm 2011
(Chương trình đặc biệt chào đón ngày Nhà giáo Việt Nam)

Trận 23: Tuần 2 Tháng 3 Quý 2
Phát sóng: 13 giờ ngày 27 tháng 11 năm 2011

Trận 24: Tuần 3 Tháng 3 Quý 2
Phát sóng: 13 giờ ngày 4 tháng 12 năm 2011

Trận 25: Tháng 3 Quý 2
Phát sóng: 13 giờ ngày 11 tháng 12 năm 2011

Trận 26: Quý 2
Phát sóng: 13 giờ ngày 18 tháng 12 năm 2011

Trận 27: Tuần 1 Tháng 1 Quý 3
Phát sóng: 13 giờ ngày 25 tháng 12 năm 2011

Trận 28: Tuần 2 Tháng 1 Quý 3
Phát sóng: 13 giờ ngày 1 tháng 1 năm 2012

Trận 29: Tuần 3 Tháng 1 Quý 3
Phát sóng: 13 giờ ngày 8 tháng 1 năm 2012

Trận 30: Tháng 1 Quý 3
Phát sóng: 13 giờ ngày 15 tháng 1 năm 2012

Trận 31: Tuần 1 Tháng 2 Quý 3
Phát sóng: 13 giờ ngày 22 tháng 1 năm 2012
Cuộc thi cuối cùng của năm Tân Mão 2011.

Trận 32: Tuần 2 Tháng 2 Quý 3
Phát sóng: 13 giờ ngày 29 tháng 1 năm 2012

Trận 33: Tuần 3 Tháng 2 Quý 3
Phát sóng: 13 giờ ngày 5 tháng 2 năm 2012

Trận 34: Tháng 2 Quý 3
Phát sóng: 13 giờ ngày 12 tháng 2 năm 2012

Trận 35: Tuần 1 Tháng 3 Quý 3
Phát sóng: 13 giờ ngày 19 tháng 2 năm 2012

Trận 36: Tuần 2 Tháng 3 Quý 3
Phát sóng: 13 giờ ngày 26 tháng 2 năm 2012

Trận 37: Tuần 3 Tháng 3 Quý 3
Phát sóng: 13 giờ ngày 4 tháng 3 năm 2012

Trận 38: Tháng 3 Quý 3
Phát sóng: 13 giờ ngày 11 tháng 3 năm 2012

(số phát sóng đặc biệt của BLV Việt Khuê)

Trận 39: Quý 3
Phát sóng: 13 giờ ngày 18 tháng 3 năm 2012

Trận 40: Tuần 1 Tháng 1 Quý 4
Phát sóng: 13 giờ ngày 25 tháng 3 năm 2012

Trận 41: Tuần 2 Tháng 1 Quý 4
Phát sóng: 13 giờ ngày 1 tháng 4 năm 2012

Trận 42: Tuần 3 Tháng 1 Quý 4
Phát sóng: 13 giờ ngày 8 tháng 4 năm 2012

Trận 43: Tháng 1 Quý 4
Phát sóng: 13 giờ ngày 15 tháng 4 năm 2012

Trận 44: Tuần 1 Tháng 2 Quý 4
Phát sóng: 13 giờ ngày 22 tháng 4 năm 2012

Trận 45: Tuần 2 Tháng 2 Quý 4
Phát sóng: 13 giờ ngày 29 tháng 4 năm 2012

Trận 46: Tuần 3 Tháng 2 Quý 4
Phát sóng: 13 giờ ngày 6 tháng 5 năm 2012

Trận 47: Tháng 2 Quý 4
Phát sóng: 13 giờ ngày 13 tháng 5 năm 2012

Trận 48: Tuần 1 Tháng 3 Quý 4
Phát sóng: 13 giờ ngày 20 tháng 5 năm 2012

Trận 49: Tuần 2 Tháng 3 Quý 4
Phát sóng: 13 giờ ngày 27 tháng 5 năm 2012

Trận 50: Tuần 3 Tháng 3 Quý 4
Phát sóng: 13 giờ ngày 3 tháng 6 năm 2012

Trận 51: Tháng 3 Quý 4
Phát sóng: 13 giờ ngày 10 tháng 6 năm 2012

Trận 52: Quý 4
Phát sóng: 13 giờ ngày 17 tháng 6 năm 2012

Trận 53: Chung kết năm

 Dẫn chương trình tại các điểm cầu: Phan Quỳnh Trang (điểm cầu Kon Tum), Nguyễn Khắc Cường (điểm cầu TP.HCM), Trần Quang Minh (điểm cầu Quảng Nam), Nguyễn Hoàng Linh (điểm cầu Quảng Ninh).
 Đây là cuộc thi chung kết năm đầu tiên có MC phụ dẫn.

Tranh cãi

Nghi vấn lộ đề và câu hỏi sai trong trận chung kết 
Trong phần thi vượt chướng ngại vật, sau khi hai ô hàng ngang đầu tiên không được lật mở, bất ngờ thí sinh Thái Hoàng bấm chuông xin trả lời chướng ngại vật trong sự ngỡ ngàng của tất cả mọi người vì đây là cuộc thi rất quan trọng vả lại chưa có một gợi ý nào được đưa ra. Đáp án của Thái Hoàng là "Tiếng Việt" và thí sinh này giành được 80 điểm, bỏ xa tất cả các thí sinh còn lại. Điều kì lạ hơn đó là MC Tùng Chi không hỏi lý do tại sao Hoàng đưa ra đáp án trong khi chưa có gợi ý mà tự mình dẫn các từ hàng ngang tới chướng ngại vật. Vụ việc dấy lên nghi ngờ chương trình lộ đề cho Thái Hoàng và êkíp đã bị "mua chuộc". Nhiều trang web đã đưa ra những clip minh oan cho Hoàng khi thí sinh này đã trả lời được các chướng ngại vật ở các vòng trước một cách nhanh chóng và đi đến kết luận là không thể có chuyện lộ đề.

Tiếp tục, tại phần thi tăng tốc, trong câu hỏi IQ "Cần bao nhiêu mặt trời để cân thăng bằng", đáp án chương trình đưa ra là 6 mặt trời, cùng đáp án với Thái Hoàng và Lê Phương. Trong khi Lê Phương trả lời là "Em hi vọng vào sự may mắn của mình", Thái Hoàng tự tin trả lời "sau một hồi tính toán em đã giải ra đáp án như vậy". Hai thí sinh này được cộng điểm. Tuy nhiên, ngay sau khi cuộc thi kết thúc, khán giả xem đài phát hiện ra đáp án thực sự của câu hỏi này phải là 17/3 mặt trời (5 mặt trời và 2/3 mặt trời ở cái thứ 6). Như vậy, câu hỏi này không thí sinh nào đưa ra đáp án đúng, và Thái Hoàng bị trừ 30 điểm, kém người đạt giải nhì Ngọc Tĩnh 10 điểm và vòng nguyệt quế phải thuộc về Ngọc Tĩnh. Tuy nhiên việc trừ điểm này bị nhiều người chỉ trích rằng không công bằng, vì nếu bị trừ điểm thì Hoàng sẽ chọn gói điểm cao hơn ở phần về đích nên không thể khẳng định rằng Ngọc Tĩnh thắng cuộc.

Hàng loạt các trang Facebook được lập ra để ủng hộ cả Thân Ngọc Tĩnh và Đặng Thái Hoàng, fanpage của chương trình quá tải vì những lời đòi hỏi chương trình phải xử lý vụ việc thỏa đáng cũng như minh oan cho Thái Hoàng. Nhiều ý kiến trái chiều được đưa ra trong đó có quy định của ban tổ chức cuộc thi mà các thí sinh phải cam kết trước khi dự thi là: 'Mọi khiếu nại phải do chính thí sinh đưa ra và chỉ có hiệu lực trong thời gian ghi hình phần thi đó' nên cuộc thi không thể tổ chức lại.

Xem thêm
Danh sách chương trình phát sóng của Đài Truyền hình Việt Nam

Chú thích

Ghi chú

Tham khảo 

Đường lên đỉnh Olympia