Trường ca Roland
Trường ca Roland (tiếng Pháp: La Chanson de Roland) là một anh hùng ca hư cấu dựa trên thủ lĩnh quân sự Frankish Roland trong Trận Roncevaux vào năm 778 sau Công nguyên, dưới thời trị vì của vua Carolingian Charlemagne. Đây là tác phẩm lớn lâu đời nhất còn tồn tại của văn học Pháp. Nó tồn tại trong nhiều phiên bản viết tay khác nhau, minh chứng cho sự phổ biến to lớn và lâu dài của nó trong văn học thời Trung cổ và Phục hưng từ thế kỷ 12 đến thế kỷ 16.

Bối cảnh
Trường ca Roland là tác phẩm lớn lâu đời nhất còn tồn tại của văn học Pháp. Từng là một truyện truyền khẩu hết sức phổ biến trong dân gian Pháp, ngày nay người ta sưu tập được rất nhiều dị bạn mà bản cổ nhất nằm ở thư viện Đại học Oxford có khoảng 4004 dòng thơ và được cho có niên đại khoảng giữa 1140 và 1170. Đây là văn bản cổ nhất và, cùng với Tụng ca chàng Cid của tôi (Tây Ban Nha), là một tác phẩm tiêu biểu nhất của thể loại anh hùng ca Trung Cổ (chanson de geste). Nó được chuyển thể nhiều lần thành sách truyện và phim ảnh.

Nội dung
Từ góc độ lịch sử, lời tường thuật của Trường ca Roland về Trận Roncesvalles là không thể. Theo Vita Karoli Magni của Einhard, được viết vào cuối thế kỷ thứ tám, những kẻ phản diện là người xứ Basque đã xúi giục tấn công quân đội của Charlemagne để trả thù cho việc Pamplona bị cướp phá. Sau đây là những gì được mô tả trong chính bài thơ, không phải các tài liệu lịch sử tiếp theo.

Quân đội của Charlemagne đang chiến đấu với người Hồi giáo ở Tây Ban Nha. Họ đã ở đó được bảy năm, và thành phố cuối cùng đứng vững là Saragossa, do Vua Hồi giáo Marsile trấn giữ. Bị đe dọa bởi sức mạnh của đội quân Franks của Charlemagne, Marsile tìm kiếm lời khuyên từ người thông thái của mình, Blancandrin, người đã khuyên ông nên hòa giải với Hoàng đế, đề nghị đầu hàng và trao con tin. Theo đó, Marsile gửi sứ giả đến Charlemagne, hứa hẹn kho báu và việc Marsile chuyển đổi sang Cơ đốc giáo nếu người Frank quay trở lại Francia.

Charlemagne và người của ông ta, mệt mỏi vì chiến đấu, chấp nhận lời đề nghị hòa bình của ông ta và chọn một sứ giả đến triều đình của Marsile. Nhân vật chính Roland, cháu trai của Charlemagne, đề cử cha dượng Ganelon làm sứ giả. Ganelon, người lo sợ bị kẻ thù sát hại và cáo buộc Roland có ý định này, đã trả thù bằng cách thông báo cho người Saracen cách phục kích hậu quân của quân đội Charlemagne, do Roland chỉ huy, khi người Frank tiến vào Francia qua các con đèo.

Đúng như dự đoán của Ganelon, Roland dẫn đầu đội quân bảo vệ phía sau, với Oliver khôn ngoan và ôn hòa và Tổng giám mục Turpin hung dữ. Người Hồi giáo phục kích họ tại Roncesvalles và những người theo đạo Cơ đốc bị áp đảo. Oliver cầu xin Roland thổi còi để kêu cứu, nhưng Roland nói với ông rằng việc thổi còi giữa trận chiến sẽ là một hành động hèn nhát. Nếu Roland tiếp tục từ chối, Oliver sẽ không để Roland gặp lại em gái mà Roland yêu quý nhất. Tuy nhiên, Tổng giám mục Turpin đã can thiệp và nói với họ rằng trận chiến sẽ gây tử vong cho tất cả họ và vì vậy đã chỉ thị cho Roland thổi chiếc sừng của mình (từ này là một từ cũ thay thế cho "voi", và được dùng để chỉ một chiếc sừng săn làm từ một chiếc ngà voi) để kêu gọi sự giúp đỡ từ quân đội Frankish. Hoàng đế nghe thấy tiếng gọi trên đường đến Francia. Charlemagne và những người quý tộc của mình phi nước đại trở lại mặc dù Bá tước Ganelon cố lừa họ.

Quân đội Franks chiến đấu tốt, nhưng đông hơn, cho đến khi gần như tất cả người của Roland đã chết và ông biết rằng quân đội của Charlemagne không thể cứu họ được nữa. Mặc dù vậy, ông thổi olifant của mình để trả thù, với sức mạnh đến nỗi thái dương của ông bắt đầu chảy máu. Sau một vài trận chiến nữa, Roland không chịu nổi vết thương của mình và chết một cách tử vì đạo. Thiên thần đưa linh hồn ông đến Thiên đường.

Khi Charlemagne và người của aông đến chiến trường, họ tìm thấy xác chết của những người đàn ông của Roland, những người đã bị tiêu diệt hoàn toàn. Họ truy đuổi những người Hồi giáo đến sông Ebro, nơi những người Hồi giáo chết đuối. Trong khi đó, Baligant, tiểu vương hùng mạnh của Babylon, đã đến Tây Ban Nha để giúp đỡ Marsile. Quân đội của ông chạm trán với quân đội của Charlemagne tại Roncesvalles, nơi những người theo đạo Cơ đốc đang chôn cất và thương tiếc người chết của họ. Người Frank chiến đấu anh dũng. Khi Charlemagne giết Baligant, quân đội Hồi giáo phân tán và bỏ chạy, để lại người Frank chinh phục Saragossa. Cùng với vợ của Marsile là Bramimonde, Nữ hoàng Saragossa, Charlemagne và người của ông cưỡi ngựa trở về Aix, thủ đô của họ ở Francia.

Người Frank phát hiện ra sự phản bội của Ganelon và giam giữ ông trong xiềng xích cho đến khi xét xử ông, nơi Ganelon lập luận rằng hành động của ông là trả thù chính đáng, không phải phản quốc. Trong khi hội đồng các nam tước được tập hợp để quyết định số phận của kẻ phản bội ban đầu bị ảnh hưởng bởi tuyên bố này, một phần vì sợ hãi Pinabel, bạn của Ganelon, người đe dọa sẽ chiến đấu với bất kỳ ai phán xét Ganelon có tội, một người đàn ông, Thierry, lập luận rằng vì Roland đang phục vụ Charlemagne khi Ganelon trả thù ông, hành động của Ganelon cấu thành một sự phản bội.

Pinabel thách đấu Thierry để thử thách bằng chiến đấu. Nhờ sự can thiệp của thần thánh, Thierry giết được Pinabel. Bằng cách này, người Frank bị thuyết phục về tội phản quốc của Ganelon. Vì vậy, ông bị xé xác khi bị bốn con ngựa phi nước đại trói mỗi tay và chân một con và ba mươi người thân của ông bị treo cổ. Bramimonde chuyển sang Cơ đốc giáo, tên của cô ấy đổi thành Juliana. Khi đang ngủ, Charlemagne được Gabriel bảo cưỡi ngựa đến giúp vua Vivien và than thở về cuộc đời mình.

Hình thức 

Trường ca được viết bằng khổ thơ có độ dài không đều được gọi là laisses. Các dòng là decasyllabic (chứa mười âm tiết), và mỗi dòng được chia bởi một caesura mạnh thường rơi sau âm tiết thứ tư. Âm tiết được nhấn mạnh cuối cùng của mỗi dòng trong giấy thông báo có nguyên âm giống như mọi âm tiết cuối khác trong giấy thông báo đó. Do đó, laisse là một khổ thơ đồng âm, không phải là một khổ thơ có vần điệu.

Ở cấp độ tường thuật, Trường ca Roland sử dụng rộng rãi các cặp lặp lại, song song và các cặp luận điểm-phản đề. Roland đề xuất Ganelon cho nhiệm vụ nguy hiểm tới Sarrogossa; Ganelon chỉ định Roland làm người bảo vệ phía sau. Charlemagne tương phản với Baligant. Không giống như văn học Phục hưng và Lãng mạn sau này, bài thơ tập trung vào hành động hơn là nội tâm. Các nhân vật được thể hiện qua những gì họ làm, không phải qua những gì họ nghĩ hay cảm nhận.

Người kể chuyện đưa ra một vài lời giải thích cho hành vi của các nhân vật. Các chiến binh là những khuôn mẫu được xác định bởi một vài đặc điểm nổi bật; chẳng hạn, Roland trung thành và đáng tin cậy trong khi Ganelon, mặc dù dũng cảm, lại phản bội và hay báo thù.

Câu chuyện di chuyển với tốc độ nhanh, đôi khi chậm lại và kể lại cùng một cảnh đến ba lần nhưng mỗi lần tập trung vào các chi tiết khác nhau hoặc có một góc nhìn khác nhau. Hiệu ứng này tương tự như một chuỗi phim được quay ở các góc khác nhau để các chi tiết mới và quan trọng hơn xuất hiện trong mỗi lần quay.

Nhân vật

Nhân vật chính 

 Baligant, tiểu vương của Babylon; Marsile kêu gọi sự giúp đỡ của ông chống lại Charlemagne.
 Blancandrin, ngoại giáo khôn ngoan; gợi ý hối lộ Charlemagne ra khỏi Tây Ban Nha bằng con tin và quà tặng, sau đó gợi ý từ chối lời hứa cho phép Marsile làm lễ rửa tội.
 Bramimonde, Nữ hoàng Zaragoza, vợ của Vua Marsile; bị bắt và cải đạo bởi Charlemagne sau khi thành phố thất thủ.
 Charlemagne, Vua của Franks; lực lượng của ông chiến đấu với Saracens ở Tây Ban Nha. Cầm thanh kiếm Joyeuse.
 Ganelon, lãnh chúa phản bội và là cha dượng của Roland, người khuyến khích Marsile tấn công quân đội Pháp. Cầm thanh kiếm Murgleis.
 Vua Marsile, vua Saracen của Tây Ban Nha; Roland làm ông bị thương và ông chết vì vết thương của mình sau đó.
 Naimon, cố vấn đáng tin cậy của Charlemagne.
 Oliver, bạn của Roland; bị Margarice trọng thương. Ông đại diện cho trí tuệ.
 Roland, anh hùng của bài hát và cháu trai của Charlemagne. Cầm thanh kiếm Durandal. Dẫn đầu lực lượng bảo vệ phía sau của lực lượng Pháp; làm nổ tung thái dương của ông bằng cách thổi chiếc sừng của anh ta, những vết thương mà cuối cùng anh ta chết khi đối mặt với vùng đất của kẻ thù.
 Turpin, Tổng giám mục của Rheims, đại diện cho thế lực của Nhà thờ. Cầm thanh kiếm Almace.

Nhân vật phụ 

 Aude, vị hôn thê của Roland và em gái của Oliver
 Basan, nam tước người Frank, bị sát hại khi đang làm Đại sứ của Marsile.
 Bérengier, một trong mười hai hiệp sĩ bị giết bởi quân của Marsile; giết Estramarin; bị giết bởi Grandoyne.
 Besgun, bếp trưởng của quân đội Charlemagne; bảo vệ Ganelon sau khi sự phản bội của Ganelon bị phát hiện.
 Geboin, hộ vệ người Frank đã chết; trở thành thủ lĩnh đội quân thứ 2 của Charlemagne.
 Godefroy, người mang tiêu chuẩn của Charlemagne; anh trai của Thierry, hậu vệ của Charlemagne trong trận đấu với Pinabel.
 Grandoyne, chiến binh bên phía Marsile; con trai của Vua Cappadocia Capuel; giết Gerin, Gerier, Berenger, Guy St. Antoine và Công tước Astorge; bị giết bởi Roland.
 Hamon, Tư lệnh chung của Sư đoàn 8 của Charlemagne.
 Lorant, chỉ huy người Frank của một trong những sư đoàn đầu tiên chống lại Baligant; bị giết bởi Baligant.
 Milon, bảo vệ người Frank đã chết trong khi Charlemagne truy đuổi lực lượng Saracen.
 Ogier, một người Đan Mạch lãnh đạo cột thứ ba trong quân đội của Charlemagne chống lại lực lượng của Baligant.
 Othon, bảo vệ người Frank đã chết trong khi Charlemagne truy đuổi lực lượng Saracen.
 Pinabel, chiến đấu cho Ganelon trong cuộc chiến tư pháp.
 Thierry, chiến đấu cho Charlemagne trong cuộc chiến tư pháp.

Durandal 
Bài chi tiết: Durandal

Theo Trường ca Roland, thanh kiếm huyền thoại Durandal lần đầu tiên được trao cho Charlemagne bởi một thiên thần. Nó chứa một chiếc răng của Thánh Peter, máu của Thánh Basil, tóc của Thánh Denis, và một mảnh quần áo của Đức Trinh Nữ Maria, và được cho là thanh kiếm sắc bén nhất trong mọi sự tồn tại. Trong câu chuyện về Trường ca Roland, vũ khí được trao cho Roland, và ông sử dụng nó để tự vệ một mình trước hàng nghìn kẻ tấn công Hồi giáo. Theo một truyền thuyết thế kỷ 12 từ thị trấn Rocamadour của Pháp, Roland đã ném thanh kiếm vào một vách đá. Một bản sao của thanh kiếm huyền thoại có thể được tìm thấy ở đó, được gắn vào vách đá bên cạnh khu bảo tồn của thị trấn.

Tham khảo

Liên kết ngoài

  (English translation of Charles Kenneth Scott Moncrieff)
 
 
 La Chanson de Roland (Old French)
 The Romance of the Middle Ages: The Song of Roland , discussion of Oxford, Bodleian Library MS Digby 23, audio clip, and discussion of the manuscript's provenance.
 Earliest manuscript of the Chanson de Roland, readable online images of the complete original, Oxford, Bodleian Library MS Digby 23 (Pt 2) La Chanson de Roland, in Anglo-Norman, 12th century, ? 2nd quarter".
 Old French Audio clips of a reading of The Song of Roland in Old French
 Timeless Myths: Song of Roland
 

Sử thi bằng tiếng Pháp
Sách thập niên 1040
Văn học Pháp
Thơ Pháp
Tác phẩm khuyết danh
Trường ca
Truyền thuyết Trung cổ