Đồng Hóa, Kim Bảng
Đồng Hóa là một xã thuộc huyện Kim Bảng, tỉnh Hà Nam, Việt Nam.

Địa lý
Xã Đồng Hóa có diện tích 9,1 km², dân số năm 1999 là 9.111 người, mật độ dân số đạt 1.001 người/km².

Xã có vị trí địa lý:

 Phía bắc giáp xã Lê Hồ và xã Đại Cương
 Phía tây giáp xã Tân Sơn và xã Thụy Lôi
 Phía nam giáp thị trấn Quế và xã Ngọc Sơn
 Phía đông giáp xã Văn Xá và xã Nhật Tân.

Hành chính
Xã Đồng Hóa được chia thành 5 thôn: Lạc Nhuế, Yên Lạc, Đồng Lạc, Phương Xá, Phương Lâm.

Xã hội

Làng Lạc Nhuế 
Lạc Nhuế là thôn đông dân nhất tỉnh với gần 5.500 khẩu, chiếm hơn một nửa dân số của xã, và cũng là thôn giàu nhất huyện Kim Bảng. Hiện Lác Nhuế có khoảng 600 hộ mở cơ sở sản xuất tiểu thủ công nghiệp, tạo việc làm cho 20 - 40 lao động/cơ sở với thu nhập bình quân 2 - 5 triệu đồng/người/tháng. (2014)

Sự kiện đòi đất 
Sự kiện đòi 75 mẫu ruộng của thôn Lạc Nhuế vào năm 1992 leo thang đưa đến việc hành quyết 2 thanh niên trong huyện tại làng và việc tử hình người cầm đầu Trịnh Văn Khải vào ngày 26 tháng 8 năm 1993.

Giao thông
Xã Đồng Hóa nằm trên tỉnh lộ 498 nối quốc lộ 21 với quốc lộ 38. Tỉnh lộ 498 đi qua 6 xã là Khả Phong, Thụy Lôi, Ngọc Sơn, Đồng Hóa, Nhật Tân và Nhật Tựu (đều thuộc huyện Kim Bảng).

Di tích
Khu vực 2 xã Đồng Hóa và Văn Xá xưa là không chỉ vùng căn cứ quân sự từ thời Đinh Bộ Lĩnh chiêu mộ hào kiệt đánh dẹp loạn 12 sứ quân mà còn là quê hương của Hoàng hậu Dương Nguyệt Nương - Bà hoàng hậu thứ ba của Vua Đinh Tiên Hoàng là người có nhan sắc, đã theo lệnh Vua truyền dạy di sản Trò Xuân Phả tại đền thờ Đại Hải Long Vương ở Thọ Xuân - Thanh Hóa mà ngày nay Trò diễn này vẫn còn tồn tại được hậu thế bảo tồn và tôn vinh.

Đình Phương Lâm
Đình Phương Lâm ở thôn Phương Lâm thờ Đông Bảng Hùng Trấn tướng quân Hoàng Đình Độ là một trong ba chị em Nhất tam gia hiển thánh có công giúp dân, giúp nước. Di tích được Bộ văn hóa thông tin xếp hạng cấp quốc gia.

Đình Lạc Nhuế
Đình làng Lạc Nhuế ở xã Đồng Hóa là di tích quốc gia, nơi thờ Đinh Tiên Hoàng Đế - Vị anh hùng dân tộc, người đã về đây chiêu mộ hào kiệt để đánh dẹp loạn 12 sứ quân từ thế kỷ X. Đình Lạc Nhuế còn thờ hai chị em người Mường Thanh Hóa là Ả Lự nàng Lành, Ả Anh nàng Đê, có công giúp Vua dẹp loạn 12 sứ quân thống nhất đất nước, dựng lên nước Đại Cồ Việt. Đình vẫn giữ được tương đối nguyên vẹn hình thức kiến trúc cổ và những mảng chạm khắc dân gian có giá trị mang phong cách thời Hậu Lê (Lê Trung Hưng) và thời Nguyễn, đồ thờ cổ thư phong phú đa dạng.

Miếu Thượng Đồng Lạc
Miếu Thượng làng Đồng Lạc là di tích lịch sử văn hóa nổi tiếng ở xã Đồng Hóa - huyện Kim Bảng - tỉnh Hà Nam. Miếu thờ Vua Đinh Tiên Hoàng - người đã về đây chiêu mộ hào kiệt đánh dẹp loạn 12 sứ quân. Văn Chỉ và Miếu Thượng của làng Đồng Lạc được công nhận là Di tích lịch sử văn hóa vào năm 2006. Năm 2010 Miếu Thượng đã được tôn tạo khang trang và bề thế hơn phục vụ hội làng Đồng Lạc được tổ chức hàng năm.

Kinh tế
Xã Đồng Hóa ngoài sản xuất nông nghiệp ở cả 5 thôn còn có nghề thu gom lẻ sắt vụn, đồng nát rải rác ở một số hộ trong xã những ngày nông nhàn. Riêng thôn Lạc Nhuế là làng đa nghề, kinh tế trội hơn hẳn so với các thôn trong xã và các xã bên với các nghề như: dệt may, làm đồ lưu niệm, đồng nát, khung ảnh...

Chú thích

Tham khảo