Phương diện quân Tây Nam
Phương diện quân Tây Nam (tiếng Nga: Ю́го-За́падный фро́нт) là một tổ chức tác chiến chiến lược của Hồng quân Liên Xô trong Thế chiến thứ hai. Địa bàn tác chiến của phương diện quân là ở vùng lãnh thổ Ukraina.

Lịch sử

Thành lập lần thứ nhất
Phương diện quân Tây Nam được thành lập ngày 22 tháng 6 năm 1941 theo chỉ lệnh của Dân ủy quốc phòng (NKO) ra ngày 22 tháng 6 năm 1941 dựa trên Quân khu Đặc biệt Kiev. Biên chế ban đầu gồm các tập đoàn quân 5, 6, 12, 26. Sau đó còn có thêm các tập đoàn quân 3, 9, 13, 21, 28, 37, 39, 40, 57, 61 và tập đoàn quân không quân 8. Trong các trận phòng thủ vào hè - thu năm 1941, các đơn vị của phương diện quân đã chiến đấu ngoan cường, gây thiệt hại nặng cho các đơn vị quân Đức tại khu vực Lutsk, Dubno, Rovno, và cầm chân quân Đức một thời gian ở gần Kiev. Sau đó các đơn vị của phương diện quân Tây Nam rút lui ra ngoài Dnepr, hành quân tới phòng tuyến phía đông của Kursk, Kharkov, Raisins. Trong cuộc tổng phản công của Hồng quân vào mùa đông năm 1941-1942, phương diện quân Tây Nam kết hợp tấn công với Phương diện quân Nam đã tiến sâu được 100 km, chiếm được một bàn đạp lớn ở bờ phải sông tại Seversky Donets. Vào tháng 5 năm 1942, các đơn vị của phương diện quân bị chọc thủng phòng tuyến ở gần Kharkov.

Phương diện quân Tây Nam giải thể vào ngày 12 tháng 7 năm 1942 và thành lập Phương diện quân Stalingrad, bao gồm tập đoàn quân 21, tập đoàn quân không quân 8. Các tập đoàn quân 9, 28, 29, 57 chuyển cho Phương diện quân Nam.

Thành lập lần thứ hai
Phương diện quân Tây Nam được tái thành lập ngày 25 tháng 10 năm 1942 dựa trên chỉ lệnh của Bộ tổng tư lệnh tối cao Liên Xô (STAVKA) ra ngày 22 tháng 10 năm 1942 hợp nhất các phương diện quân Voronezh và phương diện quân Sông Don. Biên chế của phương diện quân Tây Nam gồm các tập đoàn quân 21, 63, tập đoàn quân xe tăng 5, tập đoàn quân không quân 17. Sau đó có thêm các tập đoàn quân cận vệ 1, 3,8; các tập đoàn quân 6, 12, 46, 57, 62, tập đoàn quân xung kích 5, tập đoàn quân xe tăng 3, tập đoàn quân không quân 2. Vào tháng 11 năm 1942, các đơn vị của tập đoàn quân đã tham gia bao vây quân Đức ở Stalingrad và đánh tan các cuộc giải vây từ bên ngoài của quân Đức. Trong cuộc tấn công vào tháng 1, tháng 2 năm 1943, các đơn vị của phương diện quân phối hợp với Phương diện quân Nam đã phát động một cuộc tấn công theo hướng Donbass, vượt qua Seversky Donets, đến Dnepropetrovsk, nhưng khi quân Đức phản công, phương diện quân đã bị đẩy trở về Seversky Donets. Tháng 8-9 năm 1943, đơn vị của phương diện quân cùng với Phương diện quân Nam giải phóng Donbass. Tháng 10 năm 1943, Phương diện quân Tây Nam giải phóng Kiev, loại bỏ bàn đạp của quân Đức trên tả ngạn sông Dnepr.

Ngày 20 tháng 10 năm 1943, phương diện quân Tây Nam đổi tên thành Phương diện quân Ukraina 3, theo chỉ lệnh của STAVKA ra ngày 16 tháng 10 năm 1943.

Lãnh đạo phương diện quân

Tư lệnh

Ủy viên Hội đồng quân sự

Tham mưu trưởng

Các chiến dịch lớn đã tham gia

Các chiến dịch chiến lược
 Chiến dịch phòng thủ chiến lược Voronezh-Voroshilovgrad 1942
 Chiến dịch phòng thủ chiến lược Donbass-Rostov 1941
 Chiến dịch phòng thủ chiến lược Kiev 1941
 Chiến dịch phòng thủ chiến lược Lviv-Chernivtsi 1941
 Chiến dịch tấn công chiến lược Voronezh-Kharkov 1943
 Chiến dịch tấn công chiến lược Donbass 1943
 Chiến dịch tấn công chiến lược Nizhnedneprovsky 1943
 Chiến dịch tấn công chiến lược Stalingrad 1942-1943
 Chiến dịch phòng thủ Kharkov 1943

Các chiến dịch của phương diện quân và tập đoàn quân
 Chiến dịch tấn công Barvenkovo Lozovaya 1942
 Chiến dịch phòng thủ Valuiskaya Rossoshanskij 1942
 Chiến dịch phòng thủ Donbass 1941
 Chiến dịch phòng thủ Kiev-Prilukskaya 1941
 Chiến dịch phòng thủ Korosten 1941
 Chiến dịch tấn công Oboyanskaya Kursk 1942
 Chiến dịch phòng thủ Lutsk Lvov 1941
 Chiến dịch phòng thủ ngoại vi Kiev 1941
 Cross-border battle in 1941
 Chiến dịch phòng thủ Stanislav Proskurovskaya 1941
 Chiến dịch phòng thủ Sumy, Kharkov 1941
 Tank battle in 1941
 Chiến dịch phòng thủ Uman 1941
 Trận Kharkov 1942
 Chiến dịch tấn công Barvenkovo Pavlogradskaya 1943
 Chiến dịch tấn công Voroshilovgrad 1943
 Chiến dịch tấn công Zaporozhye 1943
 Chiến dịch tấn công Raisin-Barvenkovsky 1943
 Chiến dịch tấn công "Uranus" 1942
 Chiến dịch tấn công Ostrogozh-Rossoshanskij 1943
 Chiến dịch tấn công Srednedonskaya 1942

Biên chế chủ yếu

1 tháng 7 năm 1941
 Tập đoàn quân 5
 Tập đoàn quân 6
 Tập đoàn quân 12
 Tập đoàn quân 26

1 tháng 10 năm 1941
 Tập đoàn quân 6
 Tập đoàn quân 21
 Tập đoàn quân 38
 Tập đoàn quân 40

1 tháng 1 năm 1942
 Tập đoàn quân 6
 Tập đoàn quân 21
 Tập đoàn quân 38
 Tập đoàn quân 40

1 tháng 4 năm 1942
 Tập đoàn quân 6
 Tập đoàn quân 21
 Tập đoàn quân 38
 Tập đoàn quân 40
 Tập đoàn quân công binh 7

1 tháng 7 năm 1942
 Tập đoàn quân 21
 Tập đoàn quân 28
 Tập đoàn quân 38
 Tập đoàn quân 57
 Tập đoàn quân không quân 8
 Tập đoàn quân công binh 7

1 tháng 1 năm 1943
 Tập đoàn quân cận vệ 1
 Tập đoàn quân cận vệ 3
 Tập đoàn quân xung kích 5
 Tập đoàn quân 6
 Tập đoàn quân xe tăng 5
 Tập đoàn quân không quân 17

1 tháng 4 năm 1943
 Tập đoàn quân cận vệ 1
 Tập đoàn quân cận vệ 3
 Tập đoàn quân 6
 Tập đoàn quân 62
 Tập đoàn quân xe tăng 3
 Tập đoàn quân xe tăng 5
 Tập đoàn quân không quân 17

1 tháng 7 năm 1943
 Tập đoàn quân cận vệ 1
 Tập đoàn quân cận vệ 3
 Tập đoàn quân cận vệ 8
 Tập đoàn quân 6
 Tập đoàn quân 12
 Tập đoàn quân 46
 Tập đoàn quân 57
 Tập đoàn quân không quân 17

1 tháng 10 năm 1943
 Tập đoàn quân cận vệ 1
 Tập đoàn quân cận vệ 3
 Tập đoàn quân cận vệ 8
 Tập đoàn quân 6
 Tập đoàn quân 12
 Tập đoàn quân không quân 17

Tham khảo

Tài liệu
 Boevoi Sostav Sovietskoi Armii Czast I 1941 goda juni-dekabr 1941 Moskva 1966  
 Solonin, Mark, ngày 22 tháng 6 năm 1941 Bocka i obruci czili Kogda naczalas Vielikaja Oteczestvennaja vojna 2004
 Erickson, John, The Road to Stalingrad, Cassell Military Paperback, 2003
 Fugate, Bryan & Dvoriecki, Lev, Thunder on the Dnepr Presidio Press

Phương diện quân Liên Xô
Đơn vị quân sự thành lập năm 1941
Đơn vị quân sự giải thể năm 1942
Đơn vị quân sự thành lập năm 1942
Đơn vị quân sự giải thể năm 1943