Iran
L-Iran ( jew il-Persja, uffiċjalment ir-Repubblika Iżlamika tal-Iran, hu pajjiż fl-Asja tal-Punent. Il-pajjiż huwa mdawwar fit-Tramuntana mill-Armenja, Ażerbajġan u t-Turkmenistan. L-Iran huwa stat littorali tal-Baħar Kaspju, li huwa baħar intern, il-Każakistan u r-Russja huma wkoll ġirien diretti tal-Iran lejn it-Tramuntana. L-Iran hija mdawwra mill-Afganistan u l-Pakistan fil-Lvant, fin-Nofsinhar mill-Golf Persjan u l-Gulf tal-Oman, l-Iraq mill-Punent u t-Turkija mill-Majjistral.

Storja

Storja (Antik)

Imperu Parthian (247 QK-224 AD) 

L-Imperu Parthian fl-94 QK. C. fl-akbar firxa tagħha, matul ir-renju ta’ Mitridate II (r. 124-91 QK); L-Imperu Parti (/ ˈ p ɑːr θ i ən / ), magħruf ukoll bħala l-Imperu Arsacid ( / ˈ ɑːr s ə s ɪ d / ), kien qawwa politika u kulturali Iranjana ewlenija fl-Iran tal-qedem mill-247 QK. 224 AD L-aħħar isem tiegħu ġej mill-fundatur tiegħu, Arsaces I, li mexxa lit-tribù Parni fil-konkwista tar-reġjun ta' Parthia fil-Grigal tal-Iran, imbagħad satrapy (provinċja) taħt Andragoras, li kien qed jirribella kontra l-Imperu Selewċidi.

Ctesiphon, Ecbatana, Hecatompylos, Susa, Mithradatkirt, Asaak, Rhages; Lingwi Komuni: Parthian (uffiċjali, qorti, letteratura), Grieg (uffiċjali), Aramajk (lingua franca); Reliġjon; Zoroastrjaniżmu, Reliġjon Babilonjana; Gvern: Monarkija feudali; Monarka: 247–211 QK Arsaces I (l-ewwel), 208–224 AD Artabanus IV (l-aħħar); Leġiżlatura: Megistanos; Era Storika: Antikità Klassika: Imwaqqfa: 247 QK, Imwaqqaf: 224 AD; Żona 1 AD: 2,800,000 km 2 (1,100,000 sq mi); Munita: Drachma.

Medes 
Il-Medes / ˈ m iː d z / [N 1] (Persjan Qadim: 𐎶𐎠𐎭 Māda-; Akkadjan: mat Mādāya, mat Mātāya; Grieg Antik: Μῆδοι Mēdoi; Latin: Medi) kienu poplu Iranjan antik li tkellem il-[N 2] Lingwa medjan u li abita żona magħrufa bħala Media bejn il-punent u t-tramuntana tal-Iran. Madwar C., huma okkupaw ir-reġjun muntanjuż tal-majjistral tal-Iran u r-reġjun tal-grigal u tal-lvant tal-Mesopotamia fil-viċinanza ta 'Ecbatana (il-lum Hamadan). Huwa maħsub li l-konsolidazzjoni tagħha fl-Iran seħħet matul it-8 seklu QK. Fis-seklu 7 QK. C., il-Punent tal-Iran kollu u xi territorji oħra kienu taħt il-ħakma tal-Medja, iżda l-firxa ġeografika preċiża tagħhom mhix magħrufa.

Għalkemm huma ġeneralment rikonoxxuti bħala li għandhom post importanti fl-istorja tal-Lvant Qarib tal-qedem, il-Medi ma ħallew l-ebda sors miktub biex jibnu mill-ġdid l-istorja tagħhom, li hija magħrufa biss minn sorsi barranin bħall-Assirjani, Babiloniżi, Armeni, u Griegi, kif ukoll xi siti arkeoloġiċi Iranjani, maħsuba li kienu okkupati mill-Medes. L-istejjer relatati mal-Medi li qal Erodotu ħallew xbieha ta' poplu b’saħħtu, li kien jifforma imperu fil-bidu tas-7 seklu QK. li dam sas-sena 550 QK, kellu rwol determinanti fil-waqgħa tal-Imperu Assirja u kkompetiet mas-saltniet qawwija ta’ Lidja u Babilonja. Madankollu, rivalutazzjoni riċenti ta 'sorsi kontemporanji mill-perjodu Medjan bidlet il-perċezzjonijiet ta' l-istudjużi dwar l-istat Medjan. L-istat jibqa’ diffiċli biex jiġi pperċepit fid-dokumentazzjoni, u jħalli ħafna dubji dwaru, b’xi speċjalisti saħansitra jissuġġerixxu li renju medjan qawwi qatt ma kien jeżisti. Fi kwalunkwe każ, jidher li wara l-waqgħa tal-aħħar sultan Medjan kontra Ċiru l-Kbir tal-Imperu Persjan, Media saret provinċja importanti apprezzata mill-imperi li suċċessivament iddominawha (Akemenidi, Selewċidi, Partji u Sassanidi).

Kapitali: Ecbatana; Lingwi Komuni: Medju; Reliġjon: Reliġjon Iranjana tal-qedem (relatata mal-Mitraiżmu, iż-Żoroastrijaniżmu bikri) Gvern; Monarkija: 700–675 QK Deioces, 675–653 QK Fraortes, 653–585 QK. Ciaxares, 585–549 QK. Astyages); Era Storika: Età tal-Ħadid: Stabbilita. c.678 QK; Maħkum minn Ċiru l-Kbir: C. 549 QK

Referenzi 

 
Pajjiżi tal-Asja