Pakistan
Il-Pakistan (Urdu: پاكِستان‎, Pākistān), li l-isem uffiċjali tagħha huwa r-Repubblika Iżlamika tal-Pakistan (Urdu: Islāmī Jumhūriya'eh Pākistān; Ingliż: Islamic Republic of Pakistan) huwa nazzjon fl-Asja. Il-belt kapitali hi Islamabad. Hija tillimita lejn il-Punent mal-Iran, lejn it-Tramuntana mal-Afganistan, lejn il-Lvant mal-Indja u lejn in-Nofsinhar mal-Oċean Indjan, .

Oriġinarjament maħkuma mill-Persjani u wara li ħolqu diversi Renji Iżlamiċi-Musulmani aktar tard ġew maħkuma mill-Indjan tal-Lvant Brittaniku (British East India Company) u mbagħad taħt kontroll sħiħ Brittaniku bħala kolonja fl-1858 bħala l-Imperu Indjan (India Empire) bħala konsegwenza tar-Ribelljoni Indjana li ġiet imrażżna fl-1857, il-Pakistan sar indipendenti bħala Dominion fl-14 ta' Awwissu, 1947 (Dan wara li l-Qasam tal-Indja sar minħabba r-Reliġjon tal-oqsma tal-Iżlam f'dan il-każ u l-elezzjonijiet fejn rebaħ il-Partit Iżlamiku.) minn
Fil-perjodu tal-Pakistan tal-Punent il-provinċja kienet magħmula minn tnax-il diviżjoni u l-kapitali provinċjali ġiet stabbilita f'Karachi. Aktar tard il-kapitali tal-istat marret għal Lahore, u finalment ġiet stabbilita f'Islamabad fl-1965
Imperu Brittaniku) u sar Repubblika Iżlamika kompletament indipendenti fl-14 ta' Ottubru, 1955, irrinunzja lill-Bangladexx fis-16 ta' Diċembru, 1971.

It-territorju tal-Pakistan tal-lum kien fi żminijiet antiki dar għal diversi kulturi, bħall-Mehrgarh Neolitiku u ċ-Ċiviltà tal-Wied tal-Indus tal-Età tal-Bronż. Kienet ukoll parti minn bosta imperi u dinastiċi bħall-Imperu Maurjan, l-Imperu Akemenidi, fil-qosor l-Imperu Maċedonjan ta’ Alessandru l-Kbir, l-Imperu Selewċidi, l-Imperu Kushan, il-Kalifat Umayyad, l-Imperu Mughal, l-Imperu Durrani, is-Sikh. Renju, u l-Imperu Brittaniku. Bħala riżultat tal-isforzi tal-moviment immexxi minn Muhammad Ali Jinnah u l-moviment tal-indipendenza Indjan, fl-1947 il-Pakistan kiseb l-indipendenza tiegħu u sar in-nazzjon tal-Musulmani li jgħixu fir-reġjuni tal-Lvant u tal-Punent tal-Indja, fejn kienu l-maġġoranza. . Fil-bidu, il-Pakistan kien dominju Brittaniku, iżda fl-1956 il-pajjiż għadda kostituzzjoni u sar repubblika Iżlamika. Gwerra ċivili fl-1971 wasslet għas-seċessjoni tal-Pakistan tal-Lvant, li ngħata l-isem ġdid ta' Bangladexx. L-storja ta' wara l-indipendenza tal-Pakistan kienet ikkaratterizzata minn perjodi ta' ħakma militari, instabbiltà politika u kunflitt mal-Indja ġar, pajjiż ieħor b’arma nukleari, fuq il-kontroll tal-Kashmir. Il-pajjiż qed ikompli jiffaċċja problemi kbar bħat-terroriżmu, il-faqar, l-illitteriżmu u l-korruzzjoni.

Il-Pakistan huwa repubblika parlamentari federali magħmula minn erba' provinċji u tliet territorji federali, etnikament u lingwistikament diversi, b'differenzi kbar ukoll fil-ġeografija u l-ħajja selvaġġa tagħhom. Il-pajjiż illum huwa qawwa medja b'poter reġjonali, għandu s-seba' l-akbar armata fid-dinja u jippossjedi armi nukleari, li jagħmilha l-uniku pajjiż fid-dinja Iżlamika b'armi bħal dawn u t-tieni fl-Asja t'Isfel. L-ekonomija tagħha hija semi-industrijalizzata u tikklassifika fit-23 post fid-dinja f'termini ta' parità tas-saħħa tal-akkwist, u fis-46 post għad-daqs tal-PGD nominali tagħha. Huwa wieħed mill-membri fundaturi tal-Organizzazzjoni tal-Konferenza Iżlamika (illum imsejħa l-Organizzazzjoni għall-Kooperazzjoni Iżlamika) u hija membru tan-NU, il-Commonwealth tan-Nazzjonijiet, il-Ħdax Li jmiss, is-SACR, l-Organizzazzjoni ta' Kooperazzjoni ta' Shanghai, l-ECO , id-D-8 u l-G20 tal-pajjiżi li qed jiżviluppaw.

Etimoloġija 
L-isem Pakistan litteralment ifisser "art tal-pur" fl-Urdu u l-Persjan. Jiġi minn پاک pāk, li jfisser "pur" fil-Persjan u l-Pashto. Is-suffiss Persjan ـستان (-stān) ifisser "post ta'", analogu għat-terminu Sanskrit स्थान sthāna ("post").

L-isem tal-pajjiż ġie maħluq fl-1933 bħala l-Pakistan minn Choudhry Rahmat Ali, attivist fil-Moviment għall-Pakistan, li ppubblikah fil-fuljett tiegħu Issa jew Qatt, billi użah bħala akronimu ("tletin miljun ħu Musulmani li jgħixu fil-PAKSTAN"). għall-ismijiet tal-ħames reġjuni tat-tramuntana tal-Indja Brittanika: Punjab, Afganistan, Kashmir, Sindh, u Balochistan L-ittra i ġiet inkorporata biex tiffaċilita l-pronunzja.

Data 
Motto: ایمان، اتحاد، نظم
Iman, Ittihad, Nazam (Urdu: "Fidi, Unità, Dixxiplina"); Innu: قومی ترانہ, Qaumi Taranah (Urdu: "Innu Nazzjonali"); Kapitali: Islamabad 33°41′56″N 73°02′13″E; L-aktar Belt Popolata: Karachi 24°52′N 67°01′E; Lingwi Uffiċjali: Urdu u Ingliż; Ġentili: Pakistani; Forma ta' Gvern: Repubblika Federali Islamika Parlamentari; President: Arif Alvi; Prim Ministru: Anwar ul Haq Kakar; Korp Leġiżlattiv: Parlament tal-Pakistan; Indipendenza: Dominion (14 ta' Awwissu, 1947), Repubblika (23 ta' Marzu, 1956) tar-Renju Unit, Żona (34 Rank): 881,913 km²; Fruntieri: 7257 km; Kosta: 1046 km; L-ogħla punt: K2; Popolazzjoni (il-5 post) Stima (2023): 240 485 660 abitant, Densità (stmata). 272.69 ab./km²; PGD ​​(PPP) (24 Rank) (2022 est.): Tkabbir USD 1,468 biljun, Per capita: Tkabbir USD 6,4704​; PGD ​​(nominali) (44 Rank) (stima 2022): Tkabbir USD 347 biljun, Per capita: Tkabbir USD 1 5625​; HDI (2021): Tkabbir 0.5446​ (161st) - Baxx; Munita: Rupee Pakistana (PKR); Żona tal-Ħin: UTC+5; Kodiċi ISO: 586 / PAK / PK; Dominju tal-Internet: .pk; Kodiċi taż-żona tat-telefon: +92; Prefiss tar-Radju: APA-ASZ, Kodiċi IOC: PAK; Sħubija: NU, Commonwealth tan-Nazzjonijiet, SAACR, UNWTO, OCE u TUI, OCS.

Storja 

L-istorja tal-Pakistan li, għall-perjodu ta 'qabel it-twaqqif tan-nazzjon fl-1947, hija kondiviża b'mod intermittenti mill-Afganistan, l-Indja u l-Iran tista' tiġi datata lura għall-bidu tal-ħajja umana fl-Asja t'Isfel.

Ir-reġjun tal-lum tal-Pakistan serva bħala art fertili għal xi wħud mill-aktar ċiviltajiet importanti tal-Asja t'Isfel u bħala portal mis-sottokontinent għall-Lvant Nofsani u l-Asja Ċentrali. Uħud mill-aktar siti arkeoloġiċi importanti jinsabu fil-Pakistan, inkluż l-eqdem sit tal-ominidi tal-Paleolitiku fin-Nofsinhar tal-Asja, li jinsab fil-wied tax-Xmara Soan. Li tinsab fuq l-ewwel rotta ta 'migrazzjoni kostali ta' Homo sapiens anatomikament modern 'il barra mill-Afrika, ir-reġjun kien abitat minn bnedmin moderni bikrin. L-istorja ta’ 9,000 sena tal-ħajja tar-raħal fl-Asja t’Isfel, li tmur lura għan-Neolitiku (7,000 QK-4,300 QK) misjuba fis-sit ta’ Mehrgarh fil-Pakistan, u l-istorja urbana ta’ 5,000 sena fl-Asja t’Isfel f’diversi postijiet fil-Wied tal-Indus, li jinkludi Mohenjo-Daro u Harappa.

Iċ-Ċiviltà tal-Wied tal-Indus kienet waħda mill-ewwel tliet ċiviltajiet umani flimkien mal-Eġittu tal-Qedem u l-Mesopotamia, u probabbilment hija l-inqas magħrufa mill-istoriċi moderni.

Madwar l-1700 Q.K. Fil-Wied Indus iċ-ċiviltà bdiet tonqos, probabbilment minħabba n-nixfa u t-tnixxif tax-xmara tat-twelid, u ftit wara tribujiet Indo-Ewropej mill-Asja ċentrali jew l-isteppi tan-Nofsinhar tar-Russja nfirxu fir-reġjun. Dawk magħrufa bħala Arjani stabbilixxew fir-reġjun tas-Sapta Sindhu (‘seba' xmajjar' sagri). Kien f’dan ir-reġjun li ġew komposti l-innijiet tar-Rig-veda u tqiegħdu l-pedamenti tal-Induiżmu. Iċ-ċiviltà Vedika ffjorixxiet ukoll fil-belt antika ta’ Gandhāra ta’ Taxila, li twaqqfet madwar 1000 Q.E.K. Imperji u renji antiki suċċessivi ħakmu r-reġjun: l-Imperu Akemenidi Persjan (madwar 519 QK), l-imperu ta 'Alessandru l-Kbir fl-326 QK. Wara l-Battalja ta 'Hydaspes, li seħħet ħdejn ix-Xmara Hydaspes, l-Imperu Maurya, imwaqqaf minn Chandragupta Maurya u mwessa' minn Ashoka, sal-185 QK. C, l-Indo-Scythians u l-Imperu Kushan. Ir-renju Indo-Grieg imwaqqaf minn Demetrius of Bactria (180-165 Q.K.) kien jinkludi Gandhara u Punġab u laħaq l-akbar firxa tiegħu taħt Menander (165-150 Q.K.), bil-kultura Greko-Buddista tiffjorixxi fir-reġjun.

L-Islam ġie introdott fil-Pakistan fl-711, meta l-ġenerali Għarbi Muhammad bin Qasim rebaħ in-Nofsinhar tal-Pakistan.Din il-konkwista kienet prerekwiżit għat-twaqqif ta' imperi Musulmani suċċessivi fir-reġjun bħall-imperu Ghaznavid (975-1187 AD). Is-Sultanat ta'’ Delhi (1206-1526 AD) u l-Imperu Mughal (1526-1857 AD).

Renju Unit 
Minn tmiem is-s. Fis-seklu 18, ir-reġjun ġie approprjat gradwalment mill-Kumpanija Brittanika tal-Indja tal-Lvant, li rriżulta f'90 sena ta 'ħakma Brittanika kontinwa, li spiċċaw bil-ħolqien tal-Pakistan fl-1947, permezz tal-isforzi ta', fost oħrajn, il-poeta nazzjonali futur tagħha Allama Iqbal u fundatur tagħha, Muhammad Ali Jinnah.

Ladarba spiċċat it-Tieni Gwerra Dinjija, beda l-proċess tad-dekolonizzazzjoni fid-dinja. L-ewwel pajjiż li ddekolonizza kien l-Indja, l-aktar kolonja importanti tar-Renju Unit, li stabbiliet trattat ta’ indipendenza mar-Renju Unit, eżatt wara li Gandhi (mexxej ta’ waħda mill-partiti) sejjaħ għar-reżistenza passiva tal-poplu tiegħu, irrifjuta li jikkoopera. mal-Imperu Brittaniku. Għalhekk, ir-Renju Unit ta l-indipendenza.

L-indipendenza seħħet fl-1948, wara l-pjan ta' Mountbatten, li kien ifisser li l-Indja taqsam f’żewġ stati bbażati fuq ir-reliġjonijiet. Il-Musulmani baqgħu fil-Pakistan, separati mill-Ħindu, li kienu fl-Indja. Aktar minn 2,000 kilometru sseparaw iż-żewġ territorji, sakemm fl-1971 il-Pakistan tal-Lvant sar stat ġdid: il-Bangladesh. Sal-lum, il-kunflitt ikompli fir-reġjun tal-Kashmir, peress li huwa territorju Musulman ikkontrollat ​​mill-Indja, iżda l-Pakistan tal-Punent huwa rikonoxxut bħala stat imsejjaħ ir-Repubblika Iżlamika tal-Pakistan.

Gvern u politika 

Il-Pakistan iddikjara lilu nnifsu uffiċjalment nazzjon federali, u f'Ottubru 1999 il-Ġeneral Pervez Musharraf waqqa' l-gvern ċivili, immexxi minn Nawaz Sharif, u ħa s-setgħa eżekuttiva. L-elezzjonijiet tal-gvern lokali saru fl-2000. Musharraf iddikjara lilu nnifsu President fl-2001. Ġie elett parlament ġdid fl-2002, u l-partitarju leali ta' Musharraf Zafarullah Khan Jamali inħatar bħala Prim Ministru. Wara aktar minn sena ta’ battibekki politiċi fil-leġiżlatura bikamerali, Musharraf kompromess ma’ xi wħud mill-avversarji parlamentari tiegħu, u ta lill-partitarji tiegħu l-vot ta’ maġġoranza ta’ żewġ terzi meħtieġa biex tiġi emendata l-kostituzzjoni f’Diċembru 2003. Ir-riformi kostituzzjonali approvaw xi wħud mid-digrieti ta’ Musharraf u retroattivament leġittimizza l-presidenza tiegħu, u b'hekk ħelesu mir-rekwiżit li jiġi elett għall-kariga.

Il-perjodi intermittenti ta' demokrazija fil-Pakistan joħorġu minn storja twila ta’ dittatorjati militari, inkluż dik tal-Ġeneral Ayub Khan fis-sittinijiet, il-Ġeneral Muhammad Zia-ul-Haq fis-snin tmenin, u l-Ġeneral Pervez Musharraf li bdiet fl-1999.

Wara li rebaħ l-elezzjonijiet fis-6 ta' Ottubru 2007, Pervez Musharraf kien ħalef li jirriżenja minn kap tal-armata u jmexxi gvern ċivili. Minħabba dan, l-eks Prim Ministru Benazir Bhutto reġa' lura fil-pajjiż wara diversi snin ta' eżilju, bit-tama ta' ritorn gradwali għad-demokrazija. Madankollu, fit-3 ta' Novembru seħħ kolp ta' stat, li qered il-wegħdiet tal-bidu u beda dittatorjat militari ġdid b'Musharraf fuq quddiem. Fis-27 ta' Diċembru ta' dik l-istess sena, l-eks Prim Ministru Benazir Bhutto inqatel f’attakk.

Fit-18 ta' Awwissu 2008, Pervez Musharraf irriżenja biex jevita l-impeachment mill-Assemblea Nazzjonali li kienet se tivvota l-għada għall-partiti li appoġġaw lill-gvern. Huwa ġie sostitwit fuq bażi interim minn Muhammad Mian Soomro, president tas-Senat, kif previst fil-kostituzzjoni sal-elezzjoni ta' president ġdid. Fl-elezzjonijiet presidenzjali tas-6 ta' Settembru, Asif Ali Zardari kien elett president.

Partiti politiċi 

Minkejja d-diversità tal-pajsaġġ tal-partiti, il-politika tal-partiti fil-Pakistan hija effettiva biss sa ċertu punt. Ir-raġuni ewlenija hija n-nuqqas ta' kultura demokratika bħala konsegwenza tar-reġim militari rikorrenti, l-orjentazzjoni qawwija tal-politika lejn mexxejja individwali u n-nuqqas ta' pedamenti ideoloġiċi f'ħafna partiti. Immedjatament wara l-indipendenza, il-Lega Musulmana kellha rwol simili għal dak tal-Partit tal-Kungress fl-Indja. Madankollu, wara l-mewt tal-mexxej tal-partit, Muhammad Ali Jinnah, fl-1948, naqas malajr fl-importanza. L-aktar parti importanti tal-Lega Musulmana hija l-Lega Musulmana tal-Pakistan Quaid-e-Azam (PML-Q), speċjalment qrib l-eks ħakkiem militari Pervez Musharraf. L-isem Quaid-e-Azam ifisser "Mexxej Kbir" fl-Urdu u jirrappreżenta l-fundatur tal-istat, Muhammad Ali Jinnah. Il-Partit Popolari tal-Pakistan (PPP) aktar xellugi twaqqaf fl-1967 u kien il-partit fil-gvern taħt Zulfikar Ali Bhutto u bintu Benazir Bhutto. Iż-żewġ partiti ewlenin Iżlamiċi, Jamaat-e-Islami (Komunità Iżlamika; JI) u Jamiat Ulema-e-Islam (Komunità ta' Akkademiċi Iżlamiċi; JUI), ingħaqdu ma’ partiti oħra tad-dritt reliġjuż biex jiffurmaw il-Muttahida Majlis- e- Amal (Front Azzjoni Magħquda; MMA). L-MMA għandha aktar segwaċi fil-Balochistan u Khyber Pakhtunkhwa, fejn ilha tmexxi mill-2002. Fil-bqija tal-pajjiż, is-suċċess tagħha huwa moderat. Il-Moviment Muttahida Qaumi (Moviment tal-Poplu Magħqud; MQM) jirrappreżenta l-interessi tal-minoranza muhajir.

Diversi movimenti tal-oppożizzjoni, bħal dakta'ta’ Muhammad Tahir-ul-Qadri, jistgħu jimmobilizzaw biss temporanjament. Madankollu, il-PTI, bil-mexxej tagħha Imran Khan, esperjenza boom f’dawn l-aħħar snin, hekk kif tindirizza l-problemi tal-bniedem komuni u b’hekk irċieva żieda fis-sħubija u tilqa’ mal-partiti stabbiliti.

Jiddefendu 

Mill-2010, il-Forzi Armati tal-Pakistan kienet it-tmien l-akbar armata fid-dinja f’termini ta’ membri full-time, b’madwar 617,000 persunal attiv u aktar minn 513,000 suldat f’riżerva.22 Il-Forzi Armati twaqqfu wara l-indipendenza fl-1947, u minn mindu imbagħad kwistjonijiet militari kienu parti mill-politika Pakistana.

Iċ-chairman tal-ġunta tal-kapijiet (iċ-chairman attwali huwa l-Ġeneral Rashad Mahmood) huwa l-ogħla uffiċjal fil-militar, u huwa l-kap tal-konsulenti militari, għalkemm il-president m'għandu l-ebda awtorità fuq it-tliet fergħat tal-forzi. . It-tliet fergħat ewlenin huma l-Armata (immexxija mill-Ġeneral Raheel Sharif), in-Navy (immexxija mill-Ammirall Asif Sandila) u l-Air Force (immexxija mill-Marixxall Tahir Rafique Butt), u kollha huma appoġġjati minn diversi forzi paramilitari. L-Awtorità Nazzjonali Kmandata hija responsabbli għall-impjieg u l-kontroll fuq l-iżvilupp tal-organizzazzjonijiet nukleari strateġiċi kollha, kif ukoll il-politika nukleari tal-Pakistan, taħt it-teorija tad-difiża nukleari.

Il-forzi tad-difiża tal-Pakistan iżommu relazzjonijiet militari mill-qrib maċ-Ċina u l-Istati Uniti u jimportaw tagħmir militari minnhom.26 Il-militar Ċiniżi u Pakistani kultant jagħmlu eżerċizzji militari flimkien.252728 Il-konskrizzjoni tista’ tiġi implimentata fi żminijiet ta’ emerġenza, għalkemm qatt ma saret.29

It-tliet servizzi kbar ta' intelligence, li jaġixxu b'mod relattivament indipendenti, għandhom influwenza kbira fuq il-politika. Inter-Services Intelligence (ISI) hija l-akbar servizz ta' intelligence u l-korp suprem ta' koordinazzjoni għall-attivitajiet kollha ta' intelligence. Hija twettaq diversi funzjonijiet interni u esterni, bħall-kontroll tal-midja, gruppi politiċi, u barranin, speċjalment diplomatiċi. F'każ ta 'gwerra, jassumi attivitajiet ta' spjunaġġ f'pajjiżi barranin ostili. Huwa wkoll responsabbli għas-sigurtà tal-programm nukleari tal-Pakistan. Id-Direttur Ġenerali tal-ISI għandu jkun membru tal-Armata tal-Pakistan. Minħabba diversi skandli ta' tixħim li magħhom ġiet marbuta u l-appoġġ u t-tagħmir tagħha ta' militanti estremisti, hija kontroversjali ħafna u meqjusa bħala "Stat fi Stat".

L-Uffiċċju tal-Intelliġenza Ċivili (IB) jirrapporta lill-Ministeru tal-Intern. Il-kompitu ewlieni tagħhom huwa li jimmonitorjaw il-politiċi, l-attivisti politiċi u t-terroristi suspettati. Huwa wkoll responsabbli mill-kontro-intelliġenza.

It-tielet aġenzija ewlenija tal-intelligence tal-Pakistan hija l-Intelliġenza Militari (MI), subordinata għall-militar Pakistani. Il-kompiti ewlenin tagħha huma l-kontro-intelliġenza u s-sorveljanza tal-għedewwa possibbli tal-Stat

Relazzjonijiet esterni 

Sa mill-indipendenza tiegħu, il-Pakistan ipprova jibbilanċja r-relazzjonijiet tiegħu ma' nazzjonijiet barranin.Il-Pakistan huwa alleat sod taċ-Ċina, u ż-żewġ pajjiżi jagħtu importanza kbira liż-żamma ta' relazzjoni speċjali estremament mill-qrib u ta' appoġġ. Kien ukoll alleat importanti mhux membru. lin-NATO tal-Istati Uniti mill-Gwerra kontra t-Terroriżmu, status miksub fl-2004. Il-politika barranija u l-ġeostrateġija tal-Pakistan jiffokaw primarjament fuq l-ekonomija u s-sigurtà quddiem it-theddid għall-identità nazzjonali u l-integrità territorjali tagħha, u fuq il-kultivazzjoni ta’ relazzjonijiet mill-qrib ma' pajjiżi Musulmani oħra. Il-kunflitt tal-Kashmir jibqa’ l-punt ewlieni ta’ tilwima bejn il-Pakistan u l-Indja; tlieta mill-erba' gwerer tiegħu ġew miġġielda fuq dan it-territorju.

Il-kunflitt tal-Kashmir jibqa' l-punt ewlieni ta' tilwima bejn il-Pakistan u l-Indja; tlieta mill-erba' gwerer tiegħu ġew miġġielda fuq dan it-territorju. Parzjalment minħabba diffikultajiet fir-relazzjonijiet mar-rivali ġeopolitiku tiegħu l-Indja, il-Pakistan iżomm relazzjonijiet politiċi mill-qrib mat-Turkija u l-Iran, u ż-żewġ pajjiżi kienu punt fokali fil-politika barranija tal-Pakistan. L-Arabja Sawdija żżomm ukoll pożizzjoni rispettata fil-politika barranija tal-Pakistan.

Parti mhux firmatarja tat-Trattat tan-Non-Proliferazzjoni Nukleari, il-Pakistan huwa membru influwenti tal-IAEA. F'avvenimenti reċenti, il-Pakistan imblokka trattat internazzjonali biex jillimita l-materjal fissili, bl-argument li "it-trattat kien jimmira speċifikament lill-Pakistan". Fis-seklu 20, il-programm ta' deterrenza nukleari tal-Pakistan iffoka fuq il-ġlieda kontra l-ambizzjonijiet nukleari tal-Indja fir-reġjun, u t-testijiet nukleari tal-Indja eventwalment wassal lill-Pakistan biex jirreċiproka biex iżomm bilanċ ġeopolitiku billi jsir qawwa nukleari.38 Il-Pakistan bħalissa jżomm politika ta' deterrenza minima kredibbli, billi jsejjaħ il-programm ta' deterrent nukleari tiegħu bħala vitali kontra l-aggressjoni.barrani.

Jinsabu fil-kuritur strateġiku u ġeopolitiku tal-linji tat-tbaħħir ewlenin tad-dinja għall-provvista taż-żejt u l-komunikazzjonijiet tal-fibra ottika, il-Pakistan għandu qrib ir-riżorsi naturali tal-pajjiżi tal-Asja Ċentrali.F'laqgħa ta 'informazzjoni dwar il-politika barranija dwar il-pajjiż Fl-2004, senatur Pakistani spjega: "Il-Pakistan jenfasizza l-ugwaljanza sovrana tal-Istati, il-bilateraliżmu, ir-reċiproċità tal-interessi, u n-nuqqas ta' interferenza fl-affarijiet interni ta' xulxin bħala l-karatteristiċi kardinali tal-politika barranija tiegħu." Il-Pakistan huwa membru attiv tan-Nazzjonijiet u għandu Rappreżentant Permanenti biex jirrappreżenta l-pożizzjonijiet tal-Pakistan fil-politika internazzjonali Il-Pakistan sostna l-kunċett ta '"trażżin illuminat" fid-dinja Musulmana. Il-Pakistan huwa wkoll membru tal-Assoċjazzjoni tal-Commonwealth tan-Nazzjonijiet tal-Asja t'Isfel għall-Kooperazzjoni Reġjonali (SAARC), tal-Organizzazzjoni tal-Kooperazzjoni Ekonomika (ECO), u tan-nazzjonijiet li qed jiżviluppaw tal-G20.

Minħabba differenzi ideoloġiċi, il-Pakistan kien kontra l-Unjoni Sovjetika fis-snin 50. Matul il-Gwerra Sovjetika-Afgana tas-snin 80, il-Pakistan kien wieħed mill-eqreb alleati tal-Istati Uniti. Il-Pakistan kellu relazzjoni "intermittenti" mal-Istati Uniti. Alleat mill-qrib tal-Istati Uniti matul il-Gwerra Bierda, ir-relazzjoni tal-Pakistan mal-Istati Uniti ddeterjorat fis-snin 90, meta dan tal-aħħar impona sanzjonijiet minħabba l-iżvilupp nukleari sigriet tal-Pakistan.Minn 9/11, il-Pakistan kien alleat mill-qrib tal-Istati Uniti. fil-ġlieda kontra t-terroriżmu fir-reġjuni tal-Lvant Nofsani u l-Asja t'Isfel, u l-Istati Uniti appoġġaw lill-Pakistan b'għajnuna ekonomika u armi.Ir-relazzjoni tjiebet, iżda kienet tensjoni minn interessi diverġenti u nuqqas ta 'fiduċja li rriżultat matul il-gwerra Afgana u kwistjonijiet relatati mat-terroriżmu . L-aġenzija tal-intelligence Pakistana, l-ISI, ġiet akkużata li appoġġat ir-ribelli Talibani fl-Afganistan.​

Il-Pakistan ma jżommx relazzjonijiet diplomatiċi mal-Iżrael; madankollu, xi ċittadini Iżraeljani żaru l-pajjiż fuq viżi turistiċi.Madankollu, sar skambju bejn iż-żewġ pajjiżi li jużaw it-Turkija bħala mezz ta 'komunikazzjoni.Minkejja l-fatt li l-Pakistan huwa l-uniku pajjiż fid-dinja li ma stabbilixxa relazzjonijiet diplomatiċi mal-Armenja, komunità Armena għadha tgħix fil-Pakistan Il-Pakistan iżomm relazzjonijiet kordjali mal-Bangladexx, minkejja xi tensjonijiet inizjali fir-relazzjoni tagħhom.

Drittijiet umani 
Fil-Pakistan, 90% tan-nisa jsofru vjolenza sessista u aktar minn tlett elef mara fis-sena huma vittmi ta’ qtil tal-“unur” skont il-Kummissjoni tad-Drittijiet tal-Bniedem tal-Pakistan. Il-bniet isofru żwiġijiet sfurzati u n-nisa jsofru attakki bl-aċidu.Bhala riżultat, il-Pakistan huwa meqjus bħala r-raba' sas-sitt pajjiż l-aktar perikoluż fid-dinja għan-nisa.

Il-Pakistan huwa wkoll meqjus bħala pajjiż bi ftit libertajiet reliġjużi, b'ilmenti multipli ġew irrappurtati.

Applikazzjoni tal-Liġi 

L-infurzar tal-liġi fil-Pakistan isir permezz ta' netwerk konġunt ta' diversi aġenziji tal-infurzar tal-liġi federali u provinċjali. Kull waħda mill-erba' provinċji u t-Territorju Kapitali ta' Islamabad (ICT) għandha forza tal-pulizija ċivili li l-ġurisdizzjoni tagħha testendi biss għall-provinċja jew it-territorju rilevanti.72 Fil-livell federali, hemm diversi aġenziji ta' intelligence ċivili b’ġurisdizzjoni fil-pajjiż kollu, bħall- Aġenzija Federali tal-Investigazzjoni (FIA) u l-Uffiċċju tal-Intelligence (IB), kif ukoll il-Gwardja Nazzjonali u l-Forzi Armati Ċivili, bħall-Gilgit-Baltistan Scouts, Punjab Rangers u l-Korp tal-Fruntieri ta' Khyber Pakhtunkhwa (Tramuntana).

L-aktar uffiċjali għolja tal-forzi kollha tal-pulizija ċivili huma wkoll parti mis-Servizz tal-Pulizija, li huwa komponent tas-servizz ċivili Pakistani. Speċifikament, hemm erba' servizzi tal-pulizija provinċjali: il-Pulizija tal-Punjab, il-Pulizija ta' Sindh, il-Pulizija ta' Khyber-Pakhtunkhwa u l-Pulizija tal-Balochistan; huma kollha mmexxija minn spetturi ġenerali anzjani nominati. L-ICT għandha l-komponent tal-pulizija tagħha stess, il-Pulizija Kapitali, biex iżżomm il-liġi u l-ordni fil-kapitali. L-uffiċċji tas-CID huma l-unità tal-investigazzjoni tal-kriminalità u jiffurmaw parti vitali minn kull servizz tal-pulizija provinċjali.

L-infurzar tal-liġi fil-Pakistan għandu wkoll Highway Patrol li għandha l-kompitu li tinforza l-liġijiet tat-traffiku u s-sikurezza, kif ukoll is-sikurezza u l-irkupru fuq in-netwerk inter-provinċjali tal-awtostradi tal-Pakistan. F'kull wieħed mis-servizzi tal-pulizija provinċjali, iżżomm ukoll unità tal-pulizija elite mmexxija minn NACTA, unità tal-pulizija kontra t-terroriżmu li tipprovdi wkoll skorti VIP. Fil-Punjab u s-Sindh, il-Pakistan Rangers huma forza ta' sigurtà interna li l-għan ewlieni tagħha huwa li tipprovdi u żżomm is-sigurtà fiż-żoni tal-gwerra u ż-żoni ta' kunflitt, kif ukoll li żżomm il-liġi u l-ordni, inkluż l-assistenza lill-pulizija. Il-Korp tal-Fruntieri jwettaq rwol simili. f'Khyber-Pakhtunkhwa u fil-Balochistan.

Organizzazzjoni territorjali 

Il-Pakistan huwa federazzjoni ta' ħames provinċji (Balochistan, Khyber Pakhtunkhwa, Punjab, Sindh, u Gilgit-Baltistan) u territorju kapitali wieħed (Islamabad). Il-pajjiż jeżerċita kontroll de facto fuq il-partijiet tal-punent tar-reġjun tal-Kashmir, li huwa organizzat f'żewġ entitajiet politiċi separati, Azad Kashmir u l-Gilgit-Baltistan (Territorji tat-Tramuntana), li min-naħa tagħhom huma mitluba mill-Indja. Il-Pakistan jippretendi l-pussess ta' Jammu u Kashmir, il-parti tal-Kashmir amministrata mill-Indja.

Il-gvern federali abolixxa entitajiet amministrattivi magħrufa bħala diviżjonijiet, li ntużaw fit-tieni livell ta' gvern. Fit-tielet livell kienu d-distretti, li wara r-riforma waslu biex jokkupaw it-tieni post fil-klassifika, iżda d-diviżjonijiet irritornaw lura fl-2008. Is-sitt provinċji, ħlief it-territorju tal-kapitali, huma maqsuma f'35 diviżjoni, dawn issa jinkludu l-kapitali territorju, huma maqsuma f'107 distretti li fihom bosta tehsils u gvernijiet lokali. Iż-żoni tribali jinkludu seba' aġenziji tribali u sitt reġjuni żgħar tal-fruntiera marbuta ma' distretti li jmissu magħhom. Azad Kashmir jinkludi għaxar distretti, filwaqt li t-Territorji tat-Tramuntana jinkludu sebgħa.

Ġeografija 
Il-Pakistan jinsab fin-nofsinhar tal-Asja, imiss mal-Afganistan lejn il-punent, iċ-Ċina fil-Grigal, l-Indja fil-lvant, l-Iran fil-Lbiċ, u l-Oċean Indjan fin-nofsinhar. Ix-xmara prinċipali tagħha hija l-Indus, li tgħaddi minn Punġab sakemm tiżvojta fil-Baħar Għarbi. Fit-tramuntana u l-punent tat-territorju hemm reġjun muntanjuż, li huwa dar għal xi wħud mill-ogħla qċaċet fid-dinja. Ix-Xlokk tal-Pakistan, speċjalment il-fruntiera mal-Indja, huwa reġjun deżert. L-ogħla punt fil-pajjiż hija l-muntanja K2 (Mount Godwin-Austen), b’altitudni ta’ 8,645 m.

L-Indiċi Globali tar-Riskju fil-Klima 2020 jikklassifika lill-Pakistan bħala l-ħames pajjiż l-aktar milqut mit-tibdil fil-klima bejn l-1999 u l-2018, b'żieda fil-mewġ ta' sħana estrema u l-għargħar. Il-pajjiż huwa affettwat direttament mit-tidwib tal-glaċieri tal-Ħimalaja, li jikkawża nuqqas serju tal-ilma f'xi partijiet tal-pajjiż, kif ukoll id-deforestazzjoni. Bejn l-2000 u l-2010, il-Pakistan tilef medja ta' 43,000 ettaru ta' foresta kull sena.

Flora u Fawna 

Id-diversità tal-pajsaġġ u l-klima tal-Pakistan tippermetti varjetà wiesgħa ta 'siġar u pjanti li jiffjorixxu. Il-foresti jvarjaw minn koniferi alpini u subalpini bħall-prinjol, l-arżnu u ċ-ċedru deodar fil-muntanji tat-tramuntana imbiegħda sa siġar li jwaqqgħu l-weraq fil-biċċa l-kbira tal-pajjiż (pereżempju, ix-shisham li jixbaħ il-ċawsli, li jinsab fil-Muntanji Sulaiman), li jgħaddi. permezz tal-palm tal-ġewż tal-Indi u tad-datil fin-Nofsinhar tal-Punġab, fin-Nofsinhar tal-Balochistan u s-Sindh kollu. L-għoljiet tal-punent huma dar għall-ġnibru, it-tamarisks, il-ħaxix, u l-għorik. Il-mangrovi jiffurmaw parti kbira mill-artijiet mistagħdra kostali tan-Nofsinhar.

Il-markhor huwa l-annimal nazzjonali tal-Pakistan.

Foresti tal-koniferi jseħħu f'elevazzjonijiet bejn 1,000 u 4,000 metru fil-biċċa l-kbira tal-għoljiet tat-Tramuntana u tal-Majjistral. Il-palm tad-data u l-Ephedra huma komuni fir-reġjuni xeriċi tal-Balochistan. Fil-biċċa l-kbira tal-Punjab u s-Sindh, il-Pjanuri tal-Indus jappoġġjaw foresti tal-weraq tropikali u subtropikali niexfa u niedja, kif ukoll arbuxelli tropikali u xeriki. Mill-2010, madwar 2.2% jew 1,687,000 ettaru (16,870 km2) tal-Pakistan kienu koperti fil-foresti.

Il-fawna tal-Pakistan tirrifletti wkoll il-klima varjata tal-pajjiż. Hemm xi 668 speċi ta' għasafar, inklużi ravens, sparrows, mynas, falcons, falcons, u ajkli. Palas, fil-Kohistan, għandu popolazzjoni sinifikanti ta 'tragopans tal-Punent. Ħafna għasafar li dehru fil-Pakistan huma migratorji, ġejjin mill-Ewropa, l-Asja Ċentrali u l-Indja.

Il-pjanuri tan-Nofsinhar huma dar għall-mongooses, civets żgħar Indjani, liebri, is-sakal Asjatiku, il-pangolin Indjan, il-qattus tal-ġungla, u l-qattus tad-deżert. Hemm kukkudrilli fl-Indus u ċingjali, ċriev, porcupines u annimali gerriema żgħar fil-viċinanza. L-għelieqi tar-ramel taċ-ċentru tal-Pakistan huma d-dar ta' xackals Asjatiċi, hyenas strixxati, bobcats, u leopardi.85 In-nuqqas ta' kopertura tal-veġetazzjoni, temp iebes, u l-impatt tar-ragħa fid-deżerti ħallew annimali selvaġġi f'sitwazzjoni prekarja. Iċ-chinkara huwa l-uniku annimal li għadu jista' jinstab f'numri sinifikanti f'Cholistan.

Hemm għadd żgħir ta' Nilgai tul il-fruntiera bejn il-Pakistan u l-Indja u f'xi partijiet ta' Cholistan.Tgħix varjetà wiesgħa ta' annimali fit-tramuntana muntanjuża, inklużi n-nagħaġ Marco Polo, l-urial (sottospeċi ta' nagħaġ selvaġġ), il-mogħża markhor, il-mogħoż ibex, l-ors iswed Asjatiku u l-ors kannella tal-Ħimalaja. Annimali rari fiż-żona jinkludu l-leopard tas-silġ u d-delfini tax-xmara Indus għomja, li minnhom xi 1,100 huwa maħsub li baqgħu, protetti fir-Riżerva tad-Dniefel tax-Xmara Indus f'Sindh., 174 mammiferu, 177 rettili, 22 anfibji, 198 speċi ta 'ħut tal-ilma ħelu. u 5,000 speċi ta' invertebrati (inklużi insetti) ġew irreġistrati fil-Pakistan.

Il-flora u l-fawna tal-Pakistan ibatu minn diversi problemi. Il-Pakistan għandu t-tieni l-ogħla rata ta' deforestazzjoni fid-dinja, li, flimkien mal-kaċċa u t-tniġġis, kellha effetti ħżiena fuq l-ekosistema. Fl-2019, il-punteġġ medju tiegħu tal-Indiċi tal-Integrità tal-Pajsaġġ tal-Foresti kien 7.42/10, u kklassifikah fil-41 minn pajjiż 172. Biex jindirizza dawn il-kwistjonijiet, il-gvern ħoloq numru kbir ta' żoni protetti, santwarji tal-annimali selvaġġi u riżervi tal-kaċċa.

Klima 

Il-Pakistan għandu klima kontinentali subtropikali predominantement arida, b'differenzi lokali u staġjonali konsiderevoli.
Fl-artijiet baxxi, it-temperatura medja f'Jannar, l-aktar xahar kiesaħ, tvarja bejn 12 °C fit-tramuntana u 17 °C fin-nofsinhar; fuq il-kosta biss il-medja ta' kull xahar hija ta' madwar 20 °C anke fix-xitwa. Fix-xhur tas-sajf, minn Mejju sa Settembru, huwa sħan insopportabbli fil-pajjiż kollu, ħlief fl-ogħla żoni. It-temperaturi medji mbagħad normalment jaqbżu t-30 °C. Fiż-żoni interni, it-temperaturi jistgħu saħansitra jogħlew. Kultant, għoli sa 50 °C jistgħu jintlaħqu ġewwa. Id-distribuzzjoni tax-xita hija irregolari ħafna; ġeneralment jonqsu mit-tramuntana għan-nofsinhar. L-għoljiet tal-Ħimalaya biss, fit-tramuntana estrema tal-Punjab, jirċievu xita abbundanti, b'xi żoni jaqbżu l-1,000 mm fis-sena. Lahore jirċievi biss madwar 500mm, u n-Nofsinhar tal-Punjab u Sindh inqas minn 200mm. Ix-xita sseħħ kważi esklussivament matul il-monsoon qasir tal-Lbiċ, f'Lulju u Awissu; il-bqija tas-sena huwa niexef.

Nixfa estrema tipprevali fil-Balochistan ukoll. Fl-għoljiet tal-punent, ix-xita annwali ma tilħaqx il-100 mm. Fix-xitwa, ħafna drabi jkun hemm ġlata bil-lejl, u t-temperaturi medji ta 'Jannar huma biss madwar 10°C. Fis-sajf, madankollu, it-temperaturi huma simili għal dawk tal-pjanuri tal-Indus. F'altitudnijiet ogħla biss huwa aktar frisk, u fil-muntanji periferali bejn il-Plateau tal-Balochistan u l-Pjanuri tal-Indus huwa wkoll kemmxejn aktar imxarrab, b'200 sa 300 mm ta 'xita fis-sena. Il-Balochistan jirċievi ħafna mill-iskarsa xita tiegħu fix-xitwa. Il-monsoon tas-sajf iġib xita minima lejn il-Lvant tal-Balochistan u xejn lejn il-parti tal-punent tar-reġjun.

Il-widien għoljin tat-tramuntana imbiegħda tal-Pakistan għandhom klima differenti ħafna minn partijiet oħra tal-pajjiż. It-temperaturi tal-iffriżar mhumiex komuni fix-xitwa, anke matul il-ġurnata. Għalkemm is-sjuf huma sħan, m'hemm l-ebda ħaġa bħal sħana estrema ta' l-artijiet baxxi. Ix-xita annwali hija l-ogħla fil-Himalaya, xi drabi taqbeż l-1,500 mm, u tonqos lejn it-Tramuntana u l-Punent.

Ekonomija 

Il-Pakistan huwa pajjiż li qed jiżviluppa li kellu jiffaċċja bosta problemi politiċi u ekonomiċi. Għalkemm kien pajjiż fqir ħafna fl-1947, ir-rata ta' tkabbir tiegħu kienet ogħla mill-medja dinjija fl-erba' deċennji minn dakinhar, iżda politiki imprudenti wasslu għal riċessjoni fl-aħħar tad-disgħinijiet. Riċentement, riformi ekonomiċi estensivi ġġeneraw ekonomija aktar sigura li tidher minn investituri barranin u aċċelleraw it-tkabbir speċjalment fis-setturi sekondarji u terzjarji. Kien hemm titjib kbir fl-istokk tas-suq tiegħek u titjib u tisħiħ tal-munita tiegħek.

L-istima tal-2005 tad-dejn barrani kienet qrib l-US$40 biljun. Madankollu, dan naqas fl-aħħar snin bl-għajnuna tal-Fond Monetarju Internazzjonali u ħelsien sinifikanti mid-dejn mill-Istati Uniti. Il-prodott gross domestiku tal-Pakistan, imkejjel mill-parità tas-saħħa tal-akkwist, huwa stmat għal US $ 475.4 biljun, filwaqt li d-dħul per capita tiegħu huwa ta 'US $ 2,942. Ir-rata tal-faqar fil-Pakistan hija stmata li hija bejn 23% u 29%.

It-tkabbir tal-PGD baqa' stabbli matul nofs is-snin 2000 b'rata ta' 7%, madankollu naqas matul il-kriżi ekonomika tal-2008 għal 4.7%. Ir-rata ġenerali ta 'inflazzjoni ta' 24.4% u rata baxxa ta' tfaddil, u fatturi ekonomiċi oħra jkomplu jagħmluha diffiċli biex tinżamm rata ta' tkabbir għolja. Il-PGD tal-Pakistan huwa ta' 286 biljun dollaru Amerikan,li jagħmilha s-46 l-akbar ekonomija fid-dinja, jew it-23 l-akbar bil-qawwa tax-xiri aġġustata għar-rati tal-kambju. Illum, il-Pakistan huwa meqjus bħala t-tielet l-akbar ekonomija fl-Asja t'Isfel.

L-istruttura tal-ekonomija Pakistana nbidlet minn bażi essenzjalment agrikola għal bażi ta 'servizz b'saħħitha. L-agrikoltura issa tammonta għal madwar 22% tal-PGD biss, filwaqt li s-settur tas-servizzi jammonta għal 54% tal-PGD. Saru investimenti barranin sinifikanti f’diversi oqsma, inklużi t-telekomunikazzjonijiet, il-proprjetà immobbli, u l-enerġija. Industriji importanti oħra huma l-ħwejjeġ u t-tessuti (li jammontaw għal kważi 60% tal-esportazzjonijiet), l-ipproċessar tal-ikel, il-manifattura kimika, u l-industriji tal-ħadid u tal-azzar. L-esportazzjonijiet tal-Pakistan fl-2008 ammontaw għal US$20.62 biljun. Il-Pakistan huwa pajjiż li qed jiżviluppa malajr.

L-industrija tat-tessuti tirrappreżenta 70% tal-esportazzjonijiet tal-Pakistan, iżda l-kundizzjonijiet tax-xogħol tal-ħaddiema huma deplorevoli. Workshops żgħar tal-manifattura ġeneralment ma jiffirmawx kuntratti ta 'impjieg, ma jirrispettawx il-paga minima, u xi drabi jimpjegaw tfal. Il-ksur tal-liġi tax-xogħol iseħħ ukoll fost is-sottokuntratturi ewlenin għal ditti internazzjonali, fejn il-ħaddiema jistgħu jiġu msawta, insultati mis-superjuri tagħhom, jew imħallsa inqas mill-paga minima. Fabbriki ma jikkonformawx mar-regolamenti tas-sigurtà, li jwasslu għal inċidenti: Fl-2012, 255 ħaddiem mietu f'nirien f'fabbrika ta' Karachi. B'547 spettur tax-xogħol fil-Pakistan jissorveljaw it-300,000 fabbrika tal-pajjiż, l-industrija tal-ħwejjeġ hija bla kontroll. Il-ħaddiema wkoll mhumiex protetti mill-unions, li huma pprojbiti fiż-żoni industrijali tal-esportazzjoni. X'imkien ieħor, "ħaddiema involuti fil-bini tal-unjins huma suġġetti għal vjolenza, intimidazzjoni, theddid, jew tkeċċija."

Il-ħaddiema domestiċi huma ta' spiss soġġetti għal vjolenza fiżika u sesswali minn min iħaddimhom, iżda ftit għandhom rikors legali kontra min iħaddimhom minħabba leġiżlazzjoni inadegwata.

Minjieri 

Il-Pakistan għandu numru kbir ta' riżorsi minerali. Madankollu, id-depożiti ħafna drabi huma insinifikanti jew diffiċli biex jiġu aċċessati. Is-settur tal-minjieri kkontribwixxa Rs 163 biljun (2.7%) għall-prodott gross domestiku fl-2004/05, b'medja ta '86,700 impjegat (0.1%) f'2,201 minjieri operati uffiċjalment. Ekonomikament sinifikanti kien fuq kollox l-isfruttament ta 'depożiti tal-materja prima tal-enerġija gass naturali, żejt mhux raffinat u faħam. Il-valur miżjud għoli ħafna għal kull impjegat kien dovut biss għall-gass u ż-żejt, iżda kien ukoll madwar darbtejn u nofs ogħla mill-medja għall-ekonomija Pakistana fil-bqija tas-settur.Riżervi tal-gass naturali koprew 48% tad-domanda domanda nazzjonali fl-2015, filwaqt li r-riżervi taż-żejt tal-Pakistan kienu ugwali għal 25% tad-domanda nazzjonali fl-istess sena.Ir-riżorsi tal-enerġija estratti kienu wkoll is-sors ewlieni tal-enerġija tal-Pakistan.

Anke l-materja prima tal-enerġija estratta hija 'l bogħod milli tkun kapaċi tissodisfa d-domanda nazzjonali. Il-materja prima metallika trid tiġi importata wkoll, minkejja l-eżistenza ta 'xi depożiti. Dan hu veru speċjalment fil-każ tal-mineral tal-ħadid. L-eċċezzjonijiet huma minerali tal-kromju u, aktar reċentement, tar-ram. F'Saindak, Balochistan, ħdejn il-fruntiera Iranjana, depożitu kbir tar-ram, li fih ukoll ammonti żgħar ta 'deheb u fidda, ġie sfruttat fl-1995, iżda l-produzzjoni kellha tiġi interrotta wara ftit xhur minħabba nuqqas ta' riżorsi finanzjarji. Kien biss fl-2003 li l-produzzjoni setgħet terġa 'tibda bl-għajnuna ta' investimenti miċ-Ċina Metallurgical Group. Sa mill-2006, kuntrattar inadegwat u nuqqas ta' superviżjoni heddew li jikkawżaw li d-depożitu jitbattal għal kollox sa tmiem il-kirja ta' għaxar snin tad-drittijiet tal-minjieri, minflok nofs biss kif mistenni min-naħa tal-Pakistan. L-iżvilupp qed iwettaq diversi proġetti ta 'esplorazzjoni u żvilupp, iżda ġeneralment m'għandux biżżejjed kapital biex iwettaq żvilupp jew esplojtazzjoni fuq skala kbira mingħajr impriżi konġunti ma' msieħba barranin.

Il-minjieri eżistenti ħafna drabi jitħaddmu b'mezzi sempliċi u b'input għoli ta' ħaddiema meta mqabbla ma' standards internazzjonali. Il-kundizzjonijiet tax-xogħol huma ħżiena, speċjalment f'minjieri żgħar privati. Fl-1998, l-Organizzazzjoni Internazzjonali tax-Xogħol irreġistrat bejn 45 u 90 inċident fatali fuq ix-xogħol fis-sena fil-minjieri żgħar tal-Pakistan. Korrimenti u mard okkupazzjonali bħas-silikożi huma ħafna aktar komuni. L-isfruttament illegali tal-minjieri (bejn 5% u 20% fl-1998), kif ukoll impjieg prekarju u illegali anke f'minjieri legali, jaggravaw il-problemi.

Turiżmu 

Kitba għall-kumpanija Lonely Planet, l-awturi tal-gwida tal-ivvjaġġar tal-2008 Pakistan u Karakoram Highway irreferew għall-Pakistan bħala l-"ħaġa kbira li jmiss" għall-industrija tat-turiżmu minħabba l-karatteristiċi kbar u diversi tagħha. L-awturi jispjegaw ukoll li "l-aħbarijiet internazzjonali tal-midja" jipprevjenu lin-nazzjon milli jikseb trazzjoni konsiderevoli fit-turiżmu globali. Il-Pakistan, bil-kulturi, il-popli u l-pajsaġġi diversi tiegħu, ġibed miljun turist fl-2012. L-industrija tat-turiżmu tal-Pakistan żdiedet fis-snin sebgħin meta l-pajjiż irċieva għadd kbir ta' turisti barranin, grazzi għat-traċċa Hippie. Id-destinazzjonijiet ewlenin għal dawn it-turisti kienu Khyber Pass, Peshawar, Karachi, Lahore, Swat u Rawalpindi.

L-attrazzjonijiet tal-pajjiż ivarjaw minn fdalijiet ta' ċiviltajiet antiki bħal Mohenjo-Daro, Harappa u Taxila, għal resorts fil-Himalayas, li jattiraw lil dawk interessati fl-isports tax-xitwa. Il-Pakistan għandu diversi qċaċet 'il fuq minn 7,000 metru, li jattiraw avventurieri u muntanji minn madwar id-dinja, speċjalment K2. Fit-Tramuntana tal-Pakistan hemm ħafna fortizzi antiki, xogħlijiet arkitettoniċi antiki u l-widien ta' Hunza u Chitral, dar għall-komunità żgħira pre-Islamika u animista tal-Kalasha, reputazzjoni li huma dixxendenti ta' Alessandru l-Kbir. Ir-rumanz tal-provinċja storika ta' Khyber Pakhtunkhwa huwa etern u leġġendarju, fil-provinċja ta' Punjab huwa l-post fejn Alexander iġġieled il-battalja tax-xmara Jhelum u l-belt storika ta 'Lahore, il-kapitali kulturali tal-Pakistan, għandha ħafna eżempji ta' arkitettura Mughal bħal dawn bħala Badshahi Moskea, Ġonna Shalimar, Qabar ta' Jahangir u Fort Lahore. Qabel il-kriżi ekonomika globali, il-Pakistan irċieva aktar minn 500,000 turist fis-sena. Madankollu, dan in-numru naqas qrib iż-żero mill-2008 minħabba l-instabilità fil-pajjiż u ħafna stati ddikjaraw lill-Pakistan post mhux sikur u perikoluż għall-viżitaturi.

F'Ottubru 2006, sena biss wara t-terremot tal-Kashmir tal-2005, The Guardian ippubblikat dak li ddeskriviet bħala "l-aqwa ħames siti turistiċi tal-Pakistan" għall-kooperazzjoni mal-industrija tat-turiżmu Pakistana. Il-ħames siti kienu jinkludu Taxila, Lahore, Karakoram Highway, Karimabad, u Saiful Muluk Lake. Biex jippromwovi l-wirt kulturali divers u uniku tal-Pakistan, il-Prim Ministru nieda l-kampanja ta' kummerċjalizzazzjoni Visit Pakistan fl-2007. Din il-kampanja kienet tinvolvi diversi avvenimenti matul is-sena inklużi fieri u festivals reliġjużi, avvenimenti sportivi reġjonali, diversi wirjiet ta' artisti u snajja, festivals folkloristiċi u l-ftuħ. ta’ diversi mużewijiet tal-istorja. Fl-2009, ir-rapport dwar il-Kompetittività tal-Ivvjaġġar u t-Turiżmu tal-Forum Ekonomiku Dinji ikklassifika lill-Pakistan fl-aqwa 25 destinazzjoni turistika għal siti ta' wirt dinji. Mill-mangrovji fin-nofsinhar sal-ibliet taċ-Ċiviltà tal-Wied tal-Indus li għandhom aktar minn 5,000 sena, inklużi Mohenjo-Daro u Harappa.

Madankollu, it-turiżmu jibqa' limitat minħabba n-nuqqas ta' infrastruttura xierqa u s-sigurtà li qed tmur għall-agħar fil-pajjiż. Il-militazzjoni fl-aħħar postijiet xeniċi tal-Pakistan, inklużi Swat u n-NWFP, tat daqqa ta' ħarta kbira lill-industrija tat-turiżmu. Ħafna mill-problema hija wkoll tort għan-netwerk fraġli tal-ivvjaġġar, il-qafas regolatorju tat-turiżmu, il-prijoritizzazzjoni baxxa tal-gvern tal-industrija tat-turiżmu, il-kummerċjalizzazzjoni ineffettiva, u l-perċezzjoni ta 'turiżmu ristrett.

Minn April sa Settembru, turisti nazzjonali u internazzjonali jżuru dawn iż-żoni peress li t-turiżmu jgħin biex isir sors ta' dħul għall-popolazzjoni lokali. Ħafna mit-turisti ġejjin minn pajjiżi Asjatiċi oħra. Fil-Balochistan hemm ħafna għerien għal cavers u turisti li jżuru, Juniper Shaft Cave, Murghagull Gharra Cave, AEA Mughall Cave u grotta mżejna b'mod naturali. Il-Pakistan huwa pajjiż membru tal-Unjoni Internazzjonali tal-Speleoloġija (UIS).

Industrija 

L-industrija hija t-tieni settur tal-ekonomija, b'19.74% tal-prodott gross domestiku (PGD) u 24% tal-impjiegi totali. Il-manifattura fuq skala kbira, li tammonta għal 12.2% tal-PGD, tiddomina s-settur kollu, b'66% tas-sehem settorjali, segwita mill-manifattura fuq skala żgħira, li tammonta għal 4.9% tal-PGD totali. L-industrija tas-siment tal-Pakistan qed tikber ukoll b'rata mgħaġġla, prinċipalment minħabba d-domanda mill-Afganistan u s-settur domestiku tal-proprjetà immobbli. Fl-2013, il-Pakistan esporta 7,708,557 tunnellata metrika ta 'siment.Il-Pakistan għandu kapaċità installata ta' 44,768,250 tunnellata metrika ta 'siment u 42,636,428 tunnellata metrika ta' clinker. Fl-2012 u l-2013, l-industrija tas-siment fil-Pakistan saret l-aktar settur profitabbli tal-ekonomija.

L-industrija tat-tessuti tokkupa pożizzjoni ċentrali fis-settur tal-manifattura tal-Pakistan. Fl-Asja, il-Pakistan huwa t-tmien l-akbar esportatur ta 'prodotti tat-tessuti, li jikkontribwixxi 9.5% għall-PGD u jimpjega madwar 15-il miljun ruħ (madwar 30% tad-49 miljun popolazzjoni attiva). Il-Pakistan huwa r-raba 'l-akbar produttur tal-qoton, bit-tielet l-akbar kapaċità ta' għażil fl-Asja wara ċ-Ċina u l-Indja, u jikkontribwixxi 5% għall-kapaċità dinjija tal-għażil.101 Iċ-Ċina hija t-tieni l-akbar xerrej ta 'tessuti Pakistani, b'importazzjoni ta' 1,527 miljun dollaru f' prodotti tat-tessuti fl-aħħar sena fiskali. B'differenza mill-Istati Uniti, fejn l-aktar tessuti b'valur miżjud huma importati, iċ-Ċina tixtri biss ħjut u drapp tal-qoton mill-Pakistan. Fl-2012, it-tessuti Pakistani ammontaw għal 3.3% jew $1.07 biljun tal-importazzjonijiet kollha tat-tessuti tar-Renju Unit, 12.4% jew $4.61 biljun tal-importazzjonijiet totali tat-tessuti Ċiniżi, 3% tal-importazzjonijiet kollha tat-tessuti tal-Istati Uniti (2.98 biljun dollaru), 1.6% tal-importazzjonijiet totali tat-tessuti Ġermaniżi ( 880 miljun dollaru) u 0.7% tal-importazzjonijiet totali tat-tessuti Indjani (888 miljun dollaru).

Demografija 

Mill-2020, il-Pakistan huwa l-ħames l-iktar pajjiż popolat fid-dinja, b'total ta' 2.8% tal-popolazzjoni tad-dinja. Fiċ-Ċensiment tal-2017, ir-riżultati provviżorji stmaw total ta' madwar 207.8 miljun abitant. L-istennija tal-ħajja hija minn 63 sa 70 sena. 62.13% tal-popolazzjoni hija litterata. In-numru medju ta' tfal għal kull mara huwa ta' 3.56.

Il-Pakistan huwa pajjiż multilingwi, multietniku u multikulturali. Il-popolazzjoni hija maqsuma f'numru kbir ta 'gruppi etniċi. Mill-2017, l-akbar tliet gruppi etnolingwistiċi fil-pajjiż kienu Punġabis (jammontaw għal 38.8% tal-popolazzjoni totali), Pashtuns (18.2%), u Sindi (14.6%).

L-Urdu huwa l-lingwa nazzjonali u l-lingwa franca tal-Pakistan u għalkemm jaqsam l-istatus uffiċjali mal-Ingliż, huwa l-lingwa preferuta u dominanti użata għall-interkomunikazzjoni bejn gruppi etniċi differenti. Id-diversi gruppi etnolingwistiċi tal-Pakistan jitkellmu bosta lingwi reġjonali bħala l-ewwel lingwi.

Ethnologue jelenka 74 lingwa fil-Pakistan. Minn dawn, 66 huma 'indiġeni' u 8 'mhux indiġeni'. F'termini tal-vitalità tagħhom, 7 huma kklassifikati bħala 'istituzzjonali', 17 qed 'jiżviluppaw', 37 huma 'vigorous', 10 huma 'fl-inkwiet' u 3 qed 'jmutu'.

Edukazzjoni 
L-edukazzjoni fil-Pakistan hija maqsuma f'ħames livelli: primarja (gradi 1 sa ħamsa), nofs (gradi sitta sa tmienja), sekondarja (gradi disa' u għaxar, twassal għaċ-Ċertifikat tal-Iskola Sekondarja), intermedja (gradi ħdax u tnax, minn fejn joħorġu. b'Ċertifikat ta’ Skola Sekondarja Għolja), u programmi universitarji li jwasslu għal lawrji u gradi avvanzati. Il-Pakistan għandu wkoll sistema ta' edukazzjoni parallela fl-iskejjel privati, li hija bbażata fuq il-kurrikulu stabbilit u amministrat mill-Eżamijiet Internazzjonali ta' Cambridge, aktar milli eżamijiet tal-Gvern. Xi studenti jiddeċiedu li jagħmlu l-eżamijiet O level u A level, permezz tal-konsulat Brittaniku. Bħalissa hemm 730 istituzzjoni ta' taħriġ vokazzjonali u tekniku fil-Pakistan. Ir-rekwiżiti minimi biex jidħlu f'istituzzjonijiet ta' taħriġ vokazzjonali ta' l-irġiel huma: jispiċċaw il-grad 8. Il-programmi ġeneralment ikunu twal minn sentejn sa tliet snin. Il-kwalifiki minimi biex jidħlu f'istituzzjonijiet ta' taħriġ vokazzjonali tan-nisa qed jispiċċaw il-grad 5. L-istituzzjonijiet edukattivi akkademiċi kollha huma r-responsabbiltà tal-Gvernijiet Provinċjali. Il-Gvern Federali jgħin prinċipalment fl-iżvilupp tal-kurrikulu, l-akkreditazzjoni u l-parti finanzjarja tar-riċerka.

Il-lingwa Ingliża fil-livell medju ta' edukazzjoni tagħha se tinfirex gradwalment fl-iskejjel kollha fil-pajjiż. Permezz ta' diversi riformi edukattivi, fl-2015, il-Ministeru tal-Edukazzjoni jistenna li jilħaq livelli ta' reġistrazzjoni ta' 100% fost it-tfal tal-età tal-iskola primarja, u rata ta' litteriżmu ta' 86% fost tfal ta' aktar minn 10 snin.

Reliġjon 

Skont iċ-ċensiment tal-1998, 96.3% tal-abitanti tal-Pakistan kienu Musulmani. Jappartjenu għal diversi kurrenti li l-qawwiet tagħhom bilkemm huma reġistrati statistikament, jekk xejn. Il-maġġoranza tal-Pakistani (sa 80%) tradizzjonalment jipprattikaw forma ortodossa tal-Iżlam; speċjalment f'żoni b'maġġoranza Pashtun, din hija n-norma. L-Islam huwa r-reliġjon tal-istat. Il-minoranzi reliġjużi, pereżempju l-Ħindu, huma repressi ħafna (mill-2016) u ma jitħallewx juru l-fidi tagħhom fil-pubbliku. Konċessjoni żgħira fil-qtugħ kontinwu tal-Ħindu hija li fil-futur se jitħallew jiżżewġu lil xulxin bis-saħħa ta’ liġi li għaddiet kmieni fl-2016, għall-inqas fil-provinċja ta’ Sindh. L-attakki u l-persekuzzjoni reliġjuża kontra l-Insara Ħindu fil-Pakistan u l-Ħindu mhumiex mhux komuni. B'mod ġenerali, il-pajjiż huwa kkaratterizzat minn atmosfera ta 'intolleranza reliġjuża. Madankollu l-libertà tar-reliġjon hija ggarantita mill-Kostituzzjoni Pakistana, li tagħti liċ-ċittadini kollha tagħha d-dritt li jistqarru, jipprattikaw u jxerrdu r-reliġjon tagħhom soġġetti għal-liġi, l-ordni pubbliku u l-moralità.

Il-maġġoranza tal-Musulmani fil-Pakistan huma Sunni. L-Iżlam Sunni fil-Pakistan ma jippreżentax ruħu bħala unità, iżda huwa maqsum f'diversi skejjel ta' ħsieb. L-iskola bl-aktar segwaċi hija probabbilment dik tal-Barelwīs. Huma jirrappreżentaw Islam influwenzat mis-Sufismu (mistika Iżlamika) u huma segwaċi stretti tal-iskola tal-liġi Hanafi. Jiddominaw l-aktar fiż-żoni rurali tal-provinċji ta' Sindh u Punjab u għandhom segwaċi qawwija fil-bliet il-kbar ta' Lahore, Multan u Rawalpindi. Id-Deobandis huma wkoll Hanafi, iżda b’differenza mill-Barelwis, huma jiċħdu l-qima tal-oqbra u l-qaddisin. Jiddefendu interpretazzjoni stretta tal-Iżlam u jiġġieldu biex jerġgħu lura għall-“għeruq”. Id-Deobandis huma rappreżentati ħafna f'Karachi u fost il-Pashtuns ta' Khyber Pakhtunkhwa u Balochistan. L-iżgħar mit-tliet skejjel tal-ħsieb huwa l-Ahl-i Hadīth puritaniku, li huwa mmudellat wara l-Għarabja Sawdija u jirrifjuta l-erba' skejjel Sunni tal-liġi, kif ukoll is-sufiżmu. Iċ-ċentri tagħha huma Lahore, Sialkot, Gujranwala u Faisalabad.

Mhux ċar x’inhu l-proporzjon ta' tnax-il Xiita (Imamites) fil-popolazzjoni tal-Pakistan. L-istimi jvarjaw minn 10-15% jew 15-20%. Huma rappreżentati ħafna f'Karachi, Lahore, Sialkot u Jhang, kif ukoll Gilgit-Baltistan. Barra minn hekk, żewġ gruppi Ismaili huma rappreżentati fil-Pakistan: Il-Bohras jgħixu prinċipalment f'Karachi, filwaqt li n-Nizarites huma rappreżentati wkoll prinċipalment f'Gilgit-Baltistan (Gilgit u Hunza) u Chitral (Khyber Pakhtunkhwa). Grupp speċjali fit-tramuntana mbiegħda huma n-Nurbakhshis. Waqt iċ-ċerimonji ta' luttu Shia fix-xahar ta' luttu ta' Muharram, iseħħu ġlied imdemmi frekwenti fil-Pakistan, l-aktar reċenti fil-Balochistan f'Ottubru 2014.

L-Aħmadi (fiċ-ċensiment tal-Pakistan tal-1998, l-Aħmadi kienu jiffurmaw 0.22% tal-popolazzjoni) jgħixu prinċipalment fiċ-ċentru tagħha, Rabwah, u f'Sialkot u madwarhom. Fl-1974 ġew uffiċjalment imċaħħda mill-istatus Musulman tagħhom fil-Pakistan u huma ppersegwitati. In-numru attwali ta 'Ahmadis huwa probabbilment ħafna ogħla; Sorsi indipendenti jistmaw li hemm bejn tlieta u ħames miljuni Ahmadi fil-Pakistan (bejn 1% u 3% tal-popolazzjoni).Qed isiru wkoll tentattivi biex il-grupp Zikri, li huwa mifrux fil-Balochistan, jiġi ddikjarat mhux Musulman.

Matul il-qsim tal-1947, kważi l-Ħindu u s-Sikhs kollha ġew imkeċċija mill-Punġab. F'Sindh baqgħu madwar terz tal-Ħindu. Hemmhekk, il-perċentwal tal-popolazzjoni tiegħu huwa 7.5%; huwa saħansitra ogħla fid-deżert Thar. Il-perċentwal tagħhom fil-popolazzjoni totali Pakistana huwa 1.8%, inklużi l-kasti aktar baxxi, li jidhru separatament fl-istatistika uffiċjali, pereżempju fiċ-ċensimenti. Il-proporzjon tal-Insara fil-Pakistan huwa kemmxejn inqas (1.6%). Huma jgħixu prinċipalment madwar Lahore, f'Rawalpindi u Islamabad, kif ukoll f'Karachi.

Il-biċċa l-kbira huma dixxendenti ta' persuni li ma jintmissux li kkonvertiw għall-Kristjaneżmu matul il-perjodu kolonjali Brittaniku. Oħrajn, madankollu, huma dixxendenti minn Goans li ħafna drabi kienu qaddejja tal-kaptani kolonjali ta' dak iż-żmien. Il-Knisja Kattolika fil-Pakistan u l-Knisja tal-Pakistan, li kibru minn diversi komunitajiet Protestanti Brittaniċi, huma kważi daqstant b’saħħithom. Barra minn hekk, hemm xi knejjes, bħax- Xhieda ta' Jehovah, u knejjes mwaqqfa minn missjonijiet Amerikani, bħall- Knisja Appostolika Ġdida. Bosta eluf ta' segwaċi taż-Żoroastrijaniżmu, imsejħa Parsis, jgħixu wkoll f'Karachi, u fil-majjistral estrem tal-pajjiż, bosta eluf ta' Kalasha, li l-allat tagħhom jixbħu mill-qrib lill-allat Vedic Indjani tal-qedem.

Lingwi 

Aktar minn 50 lingwa differenti huma mitkellma fil-Pakistan. L-Urdu Indo-Arjan huwa l-lingwa nazzjonali stabbilita kostituzzjonali. Anke qabel it-twaqqif tal-Istat tal-Pakistan fl-1947, l-Urdu kien meqjus bħala tip ta' lingua franca għall-Musulmani tas-sottokontinent Indjan u kien deliberatament propagat bħala l-lingwa tal-istat tal-istat il-ġdid minn rappreżentanti tal-idea Pakistana, kif kien maħsub. li Stat mingħajr lingwa nazzjonali uniformi kien mhedded mis-separatiżmu. Il-partitarji tal-multilingwiżmu ġieli kienu mċappsa bħala separatisti u għedewwa tal-Pakistan. Il-politika tal-“Urdu biss” wasslet għall-qawmien tal-moviment tal-lingwa Bengali f’dak li dak iż-żmien kien il-Pakistan tal-Lvant u kriżi tal-stat fl-ewwel ftit snin wara t-twaqqif tal-istat. Mill-1956 sas-seċessjoni tal-Pakistan tal-Lvant taħt l-isem tal-Bangladexx fl-1971, l-Urdu u l-Bengali kienu l-lingwi uffiċjali tal-stat; minn dakinhar l-Urdu biss reġgħet intużat. Minbarra l-Urdu, l-Ingliż huwa wkoll lingwa uffiċjali u ta' edukazzjoni ogħla. Filwaqt li din tal-aħħar tintuża prinċipalment mill-Gvern u bħala lingwa tan-negozju u tal-edukazzjoni, l-Urdu huwa l-lingwa franca tal-maġġoranza tal-popolazzjoni.

L-Urdu huwa differenti mill-Ħindi, mitkellem ħafna fit-Tramuntana tal-Indja, essenzjalment biss fil-proporzjon ogħla ta' kliem misluf ta' oriġini Persjana u Għarbija u fl-użu tal-alfabett Persjan miktub fl-istil Nastaʿlīq. Bħala lingwa materna, madankollu, hija mitkellma biss minn sebgħa sa tmienja fil-mija tal-abitanti, il-muhajir. Huma dixxendenti tal-Musulmani tat-Tramuntana tal-Indja li ħarbu lejn il-Pakistan meta l-Indja Brittanika kienet maqsuma fl-1947. Jgħixu madwar il-pajjiż, iżda b'differenza mill-gruppi etniċi l-oħra kollha, jgħixu kważi esklussivament fl-ibliet. Fis-Sindh jirrappreżentaw 40% tal-popolazzjoni urbana totali, fil-Punġab 10%, iżda fiż-żewġ każijiet għandhom biss parti żgħira mill-popolazzjoni rurali. Madankollu, in-numru ta' kelliema nattivi tal-Urdu qed jiżdied b’mod kostanti minħabba l-funzjoni soċjali tal-lingwa, speċjalment peress li l-Urdu Standard jintuża bħala l-lingwa ta’ istruzzjoni fil-maġġoranza l-kbira tal-iskejjel (primarji u sekondarji). Il-promozzjoni selettiva tal-Urdu bħala lingwa nazzjonali suprareġjonali mill-gvern Pakistani tintlaqa' b'reżistenza minn ħafna kelliema tal-lingwi reġjonali akbar, li jipperċepixxu l-identità reġjonali tagħhom bħala sottorappreżentata fl-istat multi-etniku tal-Pakistan.

Sitt lingwi ġew irreġistrati statistikament fiċ-ċensiment tal-1998: Punġabi, Pashto, Sindhi, Saraiki, Baluchi u Urdu[29]. Skont iċ-ċensiment tal-1998, bil-bosta l-aktar lingwa mitkellma hija l-Punġabi, li hija wkoll Indo-Arjan (44 %), iżda ftit li xejn għandha importanza bħala lingwa miktuba għax, b’differenza mill-varjant tal-Lvant tagħha, rikonoxxuta bħala lingwa uffiċjali fl-Indjan. l-istat tal-Punġab ma jgawdix status uffiċjali. Minflok, Sindhi, mitkellma minn 14% tal-popolazzjoni, jista 'jintuża wkoll għal skopijiet uffiċjali fil-provinċja ta' Sindh. Fir-reġjun, speċjalment fis-snin sebgħin, kien hemm protesti storbjużi, kultant vjolenti kontra d-diskriminazzjoni ta' din il-lingwa kontra l-Urdu (moviment Sindhudesh). Saraiki (kelliema ta' 10%) għandha l-qasam ewlieni ta' distribuzzjoni tagħha fin-Nofsinhar tal-Punġab, b'Multan bħala ċ-ċentru tagħha. Normalment jitqies bħala djalett Punġabi fi tranżizzjoni lejn Sindhi. Bl-istess mod, l-Hinduko, lingwa Indo-Arjana oħra, hija l-ilsien matern ta' wieħed minn ħamsa tal-abitanti ta' Khyber Pakhtunkhwa (li qabel kienet il-Provinċja tal-Fruntiera tal-Majjistral) u huwa stmat li għandu madwar 2% tal-kelliema madwar id-dinja. Pashto (8%) u Baloch (3%) huma fost il-lingwi Iranjani, filwaqt li Brahui (1%), mitkellma fil-Balochistan, hija lingwa Dravidian. Karachi hija dar għal popolazzjonijiet miż-żona ta 'Bombay li għadhom jitkellmu Guġarati.

Fit-Tramuntana' l bogħod hemm varjetà wiesgħa ta' lingwi, l-ebda waħda minnhom ma għandha aktar minn miljun kelliem. L-aktar importanti huma l-lingwi Dardiċi Shina, Kohistani u Khowar, Indo-Aryan Gujari (djalett Rajasthani) u Sino-Tibetan Balti. F'Gilgit-Baltistan, aktar minn 100,000 persuna jitkellmu l-lingwa iżolata Burushaski.

Infrastruttura

Trasport 

Il-Pakistan huwa wieħed mill-ewwel pajjiżi fl-Asja t'Isfel li għandu sistema ta' awtostradi ta' livell għoli. L-ewwel inbniet fl-1997, waqt il-mandat ta' Nawaz Sharif.Sa dan iż-żmien, il-Pakistan diġà għandu ħames awtostradi li qed joperaw u tlieta oħra qed jinbnew, kif ukoll tnejn fil-pipeline. L-awtostrada prinċipali; li hija l-M2 (tul 367 km); 6-way, jibda fil-kapitali tal-pajjiż Islamabad u jgħaqqad mal-belt ta 'Lahore; kapital tal-provinċja tal-Punġab.

L-M1 b'6 karreġġjati (154 km) tmur minn Islamabad sa Peshawar. L-M3 b'4 binarji (54 km) imur minn Pindi Bhattian sa Faisalabad. L-M4 (233 km) b'4 binarji tmur minn Faisalabad sa Multan u l-M5 tmur minn Multan sa Dera Ghazi Khan. L-M6 tmur lejn in-nofsinhar: minn Dera Ghazi Khan sa Ratodero. L-M7 twassal minn Ratodero għal Karachi u l-M8 minn Ratodero għal Gwadar. L-M9 jinsab bejn Hyderabad u Karachi. L-M10 (57 km) imur minn Karachi sas-sistema Northern Bypass. Żewġ awtostradi jinsabu fil-pipeline: Waħda minn Sialkot għal Lahore, oħra minn Islamabad għal Murree u Muzaffarabad, il-kapitali tal-Kashmir Pakistana.

Il-Pakistan Railways, taħt il-Ministeru tal-Ferroviji (MoR), tamministra s-sistema ferrovjarja. Mill-1947 sas-snin 70, is-sistema ferrovjarja kienet il-mezz ewlieni tat-trasport sal-kostruzzjoni ta 'awtostradi nazzjonali u l-isplużjoni ekonomika tal-industrija tal-karozzi. Sa mill-1990, kien hemm bidla notevoli fit-traffiku mill-ferrovija għall-awtostradi; id-dipendenza fuq it-toroq kibret wara l-introduzzjoni tal-vetturi fil-pajjiż. Bħalissa, is-sehem tal-ferroviji tat-traffiku intern huwa inqas minn 8% għall-passiġġieri u 4% għall-merkanzija. Hekk kif it-trasport personali beda jkun iddominat mill-karozzi, l- In-numru totali ta 'ferroviji naqas minn 8,775 kilometri (5,453 mi) fl-1990-1991 għal 7,791 kilometru (4,841 mi) fl-2011. Il-Pakistan jittama li juża s-servizz ferrovjarju biex jagħti spinta lill-kummerċ barrani maċ-Ċina, l-Iran u t-Turkija.

Xjenza u Teknoloġija 

L-avvanzi fix-xjenza u t-teknoloġija kellhom rwol importanti fl-infrastruttura tal-Pakistan u għenu lill-pajjiż jgħaqqad mal-bqija tad-dinja. Kull sena, xjenzati minn madwar id-dinja huma mistiedna mill-Akkademja tax-Xjenzi tal-Pakistan u mill-gvern Pakistani biex jipparteċipaw fi il-Kulleġġ Internazzjonali tas-Sajf tal-Fiżika ta' Nathiagali Il-Pakistan ospita seminar internazzjonali dwar "Il-Fiżika fil-Pajjiżi li qed Jiżviluppaw" fl-okkażjoni tas-Sena Internazzjonali tal-Fiżika 2005. Il-fiżiċista teoretiku Pakistani Abdus Salam rebaħ il-Premju Nobel tal-Fiżika għax-xogħol tagħhom fuq l-interazzjoni elettrodgħajfa. ix-xjentisti pproduċew pubblikazzjonijiet influwenti u karti xjentifiċi kritiċi fl-avvanz tal-matematika, il-bijoloġija, l-ekonomija, ix-xjenza tal-kompjuter u l-ġenetika, kemm fuq livell nazzjonali kif ukoll internazzjonali.

Fil-kimika, Salimuzzaman Siddiqui kien l-ewwel xjenzat Pakistani li introduċa l-komponenti terapewtiċi tas-siġra neem lill-kimiċi tal-prodotti naturali. In-newrokirurgu Pakistani Ayub Ommaya ivvinta l-ġibjun ta 'Ommaya, sistema għat-trattament ta' tumuri tal-moħħ u kundizzjonijiet oħra tal-moħħ. Ir-riċerka u l-iżvilupp xjentifiċi għandhom rwol ewlieni fl-universitajiet tal-Pakistan, fil-laboratorji nazzjonali sponsorjati mill-gvern, fil-parks tax-xjenza, u fl-industrija. Abdul Qadeer Khan, meqjus bħala l-fundatur tal-programm ta' arrikkiment tal-uranju ċentrifugu tal-gass ibbażat fuq HEU għall-proġett tal-bomba atomika integrata tal-Pakistan, waqqaf u stabbilixxa l-Laboratorji tar-Riċerka Kahuta (KRL) fl-1976, li għalih kien ix-xjenzat Prinċipal u CEO tiegħu sal-irtira tiegħu fl-1976. 2001, u kienet figura bikrija u vitali fi proġetti xjentifiċi oħra. Minbarra li kien involut fil-proġett tal-bomba atomika tal-Pakistan, huwa għamel kontributi importanti fil-morfoloġija molekulari, il-fiżika tal-martensite, u l-applikazzjonijiet integrati tagħhom fil-fiżika tal-materjal u tal-kondensat.

Fl-2010, il-Pakistan ġie kklassifikat fit-43 post fid-dinja għal dokumenti xjentifiċi ppubblikati. L-Akkademja tax-Xjenzi tal-Pakistan, komunità xjentifika b'saħħitha, għandha rwol influwenti u vitali fil-formulazzjoni tar-rakkomandazzjonijiet tal-politika tax-xjenza lill-Gvern. Il-Pakistan kien ikklassifikat fid-99 post fl-Indiċi tal-Innovazzjoni Globali tal-WIPO fl-2021, sa minn 107 fl-2020; ​fl-2022, tela' għas-87 post fl-istess indiċi.

Fis-sittinijiet tfaċċa programm spazjali attiv immexxi minn SUPARCO, li wassal għal avvanzi nazzjonali fir-rockettry, l-elettronika u l-ajrunomija. Il-programm spazjali rreġistra xi proeza u kisbiet notevoli. It-tnedija b'suċċess tal-ewwel rokit tiegħu fl-ispazju għamlet lill-Pakistan l-ewwel pajjiż tal-Asja t'Isfel li għamel dan. Wara li pproduċiet u tniedi b'suċċess l-ewwel satellita spazjali tan-nazzjon fl-1990, il-Pakistan sar l-ewwel pajjiż b'maġġoranza Musulmana u t-tieni fl-Asja t'Isfel li poġġa satellita fl-ispazju.

Wara l-gwerra tal-1971 mal-Indja, il-programm ta 'xokk klandestini żviluppa armi atomiċi parzjalment minħabba l-biża' u biex jipprevjeni kwalunkwe intervent barrani, filwaqt li wassal għall-era atomika ta' wara l-Gwerra Bierda. Il-kompetizzjoni mal-Indja u t-tensjonijiet eventwalment wasslu lill-Pakistan biex jieħu d-deċiżjoni li jwettaq testijiet nukleari taħt l-art fl-1998, u b’hekk sar is-seba' pajjiż fid-dinja li żviluppa b’suċċess l-armi nukleari.

Il-Pakistan huwa l-ewwel u l-uniku pajjiż Musulman li żamm preżenza ta' riċerka attiva fl-Antartika. Mill-1991, il-Pakistan żamm żewġ stazzjonijiet ta 'riċerka tas-sajf u osservatorju meteoroloġiku fuq il-kontinent u jippjana li tiftaħ bażi permanenti sħiħa oħra fl-Antartika.

Il-konsum u l-użu tal-enerġija tal-kompjuter kibru mis-snin disgħin, meta ġew introdotti l-kompjuters personali; Il-Pakistan għandu madwar 82 miljun utent tal-internet u huwa kklassifikat bħala wieħed mill-aqwa pajjiżi b'rata għolja ta' tkabbir fil-penetrazzjoni tal-internet mill-2020. Il-Pakistan ipproduċa pubblikazzjonijiet ewlenin u l-iżvilupp tas-softwer nazzjonali rċieva akklamazzjoni internazzjonali konsiderevoli.

Minn Mejju 2020, il-Pakistan għandu madwar 82 miljun utent tal-Internet, li jagħmilha d-9 pajjiż bl-akbar popolazzjoni ta' utenti tal-Internet fid-dinja. Mis-snin 2000, il-Pakistan għamel avvanzi sinifikanti fis-supercomputing, u diversi istituzzjonijiet joffru opportunitajiet ta' riċerka fil-kompjuters paralleli. Skont rapporti, il-gvern Pakistani jonfoq 4.6 biljun yen fuq proġetti tat-teknoloġija tal-informazzjoni, b'enfasi fuq l-iżvilupp tal-gvern elettroniku, ir-riżorsi umani u l-infrastruttura.

Kultura 

94% tal-popolazzjoni hija Musulmana. Minħabba l-ġeografija tiegħu, il-Pakistan jiret kultura rikka u unika u ippreserva b'mod attiv it-tradizzjonijiet stabbiliti tiegħu matul l-istorja. Il-libsa nazzjonali Pakistana hija s-shalwar kameez.

Is-soċjetà Pakistana hija fil-biċċa l-kbira multilingwi u multikulturali. Prattiki reliġjużi ta’ denominazzjonijiet varji huma parti mill-ħajja ta’ kuljum fis-soċjetà. Il-valur tal-edukazzjoni huwa meqjus ħafna mill-membri ta 'kull strat soċjoekonomiku, kif ukoll il-valuri tal-familja tradizzjonali, meqjusa sagri minkejja l-fatt li l-familji urbani kkonvertiw għal sistema ta' familja nukleari minħabba l-ħtiġijiet soċjoekonomiċi imposti mill-konġunzjoni. sistema tal-familja tradizzjonali. L-aħħar deċennji raw iż-żieda tal-klassi tan-nofs fi bliet bħal Karachi, Lahore, Rawalpindi, Hyderabad, Faisalabad, Sukkur, Peshawar, Gujranwala, Abbottabad, Multan, eċċ. Il-Majjistral tal-Pakistan imiss mal-Afganistan, huwa konservattiv ħafna u ddominat minn drawwiet tribali.

Minkejja li għandu problema ta' immaġini, esaġerata speċjalment fil-Punent, u minkejja li l-ġurnal Ingliż The Economist jafferma li huwa wieħed mill-aktar pajjiżi perikolużi fid-dinja, it-turiżmu għadu industrija li qed tikber fil-Pakistan minħabba l-kulturi diversi tiegħu, bliet u pajsaġġi. Il-varjetà ta 'attrazzjonijiet tvarja mill-fdalijiet ta' ċiviltajiet antiki bħal Mohenjo-Daro, Harappa u Taxila, għal stazzjonijiet tal-għoljiet tal-Ħimalaja, li jattiraw lil dawk interessati fil-kampanja u l-isports tax-xitwa. Il-Pakistan għandu wkoll diversi qċaċet tal-muntanji ogħla minn 7,000 metru, li jattiraw avventurieri u climbers minn madwar id-dinja, speċjalment K2. Minn April sa Settembru, turisti nazzjonali u internazzjonali jżuru dawn iż-żoni, it-turiżmu jgħin biex isir sors ta' dħul għall-popolazzjoni lokali. Ħafna mit-turisti ġejjin minn pajjiżi Asjatiċi oħra.

Fil-Balochistan hemm ħafna għerien għal cavers u turisti li jżuru, Juniper Shaft Cave, Murghagull Gharra Cave, AEA Mughall Cave u grotta mżejna b'mod naturali. Il-Pakistan huwa pajjiż membru tal-Unjoni Internazzjonali tal-Ispeleoloġija (UIS).

Allama Iqbal huwa l-poeta nazzjonali tal-Pakistan. Minbarra art twelidu, huwa wkoll famuż fl-Iran fejn hu magħruf bħala Iqbāl-e Lāhorī.

Ċinema 
Fil-Pakistan hemm industrija tal-films indiġena magħrufa bħala Lollywood, ibbażata f'Lahore, li bħalissa tipproduċi aktar minn 40 film fis-sena. Kien hemm żmien meta Lollywood ħarġet xejn inqas minn 120 film fis-sena. L-industrija tal-films Pashto, li tinsab f'Peshawar, għadha tipproduċi aktar minn 50 film fis-sena.

Televiżjoni 
Tradizzjonalment, il-Korporazzjoni tat-Televiżjoni tal-Pakistan (PTV) tal-gvern kienet l-iżbokk tal-midja dominanti fil-Pakistan. Madankollu, l-aħħar għaxar snin ra l-emerġenza ta 'diversi stazzjonijiet tat-TV privati ​​(aħbarijiet, divertiment) bħal GEO TV, kanali Ary One World, Dunya News, Sama TV, Aaj News, Express News, Channel Five News, Khyber News. , Fashion TV Pakistan, Dharti TV Network, Noor TV, Hadi TV eċċ. Tradizzjonalment, il-biċċa l-kbira tal-wirjiet tat-televiżjoni kienu wirjiet tal-logħob jew soap operas, uħud minnhom milqugħin mill-kritika. Il-maġġoranza tal-popolazzjoni tista’ tara diversi films u stazzjonijiet Ewropej, Amerikani u Ażjatiċi grazzi għat-televiżjoni bil-kejbil. L-istazzjonijiet tat-televiżjoni jxandru għall-pajjiż kollu bl-Urdu u bl-Ingliż, u t-televiżjoni pubblika għandha programmazzjoni speċifika għall-provinċji differenti fil-lingwi rispettivi tagħhom.

Gastronomija 

Il-kċina Pakistana hija simili għall-Indja, iżda b'inqas ħwawar u hemm differenzi minħabba l-influwenza Iżlamika tagħha. Bħal dik, huwa juża l-curry u l-masala f'parti tajba mill-platti tiegħu. L-ispeċjalità hija tiġieġ tandoori, huwa mod ta' tisjir tat-tiġieġ f'forn tipiku mill-Indja u l-Pakistan (forn tandur), kebab, huwa tip ta' skewer; Tliet klassijiet huma distinti: shesh kebab, skewers tal-laħam inkaljat, shami kebab, laħam moqli fil-ghee (butir purifikat), u tikka kebab, laħam inkaljat u immarinat imħawwar bi ħwawar tradizzjonali.

Bħall-Indja, normalment tittieħed ix-xarba magħmula minn jogurt kiesaħ imħallat ma 'ilma, li jista' jkun ħelu jew mielaħ; ismu: lassi. Hemm ukoll xarba tal-ġir imħallat ma 'ilma u zokkor imsejħa nimbu pani.

Mużika 
Il-mużika Pakistana hija rappreżentata minn varjetà wiesgħa ta' aspetti. Minn stili tradizzjonali; bħall-qawwali, għal stili aktar moderni li jippruvaw iħalltu l-mużika tradizzjonali Pakistana mal-mużika tal-Punent. Is-surmast tal-Qawwali Ustad Nusrat Fateh Ali Khan, fil-Pakistan magħruf ukoll bħala The Legendary King Khan, li l-familja tiegħu ġejja mill-Afganistan, huwa famuż internazzjonalment għall-ħolqien ta' stil ta' mużika li sinkronizza l-qawwali mal-mużika tal-Punent. Il-mużika pop hija prevalenti wkoll, bis-soundtracks oriġinali tal-films tiegħu jkunu speċjalment importanti. Barra minn hekk, hemm id-diversi tradizzjonijiet tal-mużika folkloristika. Id-dehra ta' refuġjati Afgani fil-provinċji tal-fruntiera qajmet il-ħajja tal-mużika Pashto u Persjana fil-Pakistan. Peshawar sar iċ-ċentru għall-mużiċisti Afgani, u ċentru ta' distribuzzjoni għall-mużika Afgana barra. Il-kantanti Afgani saru famużi madwar il-fruntiera u xi wħud saħansitra żżewġu ma' nies lokali, u b'hekk saħħew il-parentela etnika tal-Afgani fuq iż-żewġ naħat tal-linja Durand.

Ta' min jitkellem ukoll dwar il-famuż u mejjet Noor Jehan. Il-partiċelli “Madame” kienet tiġi mwaħħla ma' isimha bħala simbolu ta' rispett.

Arkitettura 

Erba' perjodi huma rikonoxxuti fl-arkitettura Pakistana: pre-Islamika, Iżlamika, kolonjali u post-kolonjali. Mal-bidu taċ-ċiviltà Indus, madwar nofs it-3 millennju QK. Kultura urbana avvanzata żviluppat fir-reġjun għall-ewwel darba, b'bini kbir, li wħud minnhom jibqgħu ħajjin sal-lum.Mohenjo Daro, Harappa, u Kot Diji huma wħud mill-insedjamenti pre-Islamiċi li huma attrazzjonijiet turistiċi llum.Iż-żieda tal-Buddiżmu u l-influwenza taċ-ċiviltà Griega wasslu għall-iżvilupp ta' stil Greko-Buddhist, li jibda fl-1 seklu AD. Il-qofol ta' din l-era kien l-istil Gandhara. Eżempju ta' arkitettura Buddista huwa l-fdalijiet tal-monasteru Buddista Takht-i-Bahi f'Khyber-Pakhtunkhwa.

Il-wasla tal-Iżlam f'dak li llum huwa l-Pakistan rat it-tmiem f'daqqa tal-arkitettura Buddista fiż-żona u tranżizzjoni bla xkiel għal arkitettura Iżlamika fil-biċċa l-kbira mingħajr immaġni. L-aktar bini importanti ta' stil Hindu-Islamiku li baqa' ħaj huwa l-qabar ta' Shah Rukn-i-Alam f'Multan. Matul iż-żminijiet Mughal, elementi tad-disinn ta 'arkitettura Persjan-Islamika ġew magħquda ma' u ħafna drabi taw lok għal forom tal-logħob ta' arti Hindustani. Lahore, bħala r-residenza okkażjonali tal-ħakkiema Mughal, fiha ħafna bini importanti tal-imperu. Dawn jinkludu l-Moskea Badshahi, il-Forti ta' Lahore bil-Bieb famuż ta' Alamgiri, il-Moskea Wazir Khan ikkulurita ta' stil Mughal, il-Ġonna Shalimar ta' Lahore u l-Moskea Shahjahan ta' Thatta. Fil-perjodu kolonjali Brittaniku, bini predominantement funzjonali fl-istil rappreżentattiv Indo-Ewropew żviluppa minn taħlita ta' komponenti Ewropej u Indjani-Islamiċi. L-identità nazzjonali postkolonjali hija espressa fi strutturi moderni bħall-Moskea Faisal, il-Minar-e-Pakistan u l-Mazar-e-Quaid. F'Lahore, Peshawar u Karachi hemm diversi eżempji ta' infrastrutturi arkitettoniċi li juru l-influwenza tad-disinn Brittaniku.

Sports 

L-isport nazzjonali fil-Pakistan huwa field hockey, għalkemm il-cricket huwa l-aktar popolari fit-territorju kollu. It-tim nazzjonali tal-cricket rebaħ it-Tazza tad-Dinja tal-Cricket fl-1992. Kien runner-up darba (fl-1999), u ko-ospita l-logħob darbtejn (fl-1987 u l-1996). Il-Pakistan kienu runners-up fit-tournament inawgurali tal-ICC World Twenty20 tal-2007 li sar fl-Afrika t'Isfel, u huma ċ-champions tal-ICC World Twenty20 tal-2009 li saru fl-Ingilterra.

Il-Pakistan rebaħ ukoll (ICC Champion Trophy 2017) fl-Ingilterra. L-isquash huwa sport ieħor li l-Pakistani eċċellaw fih, bi plejers tal-isquash ta’ klassi dinjija bħal Jahangir Khan u Jansher Khan rebħu l-World Open diversi drabi matul il-karriera tagħhom.

Internazzjonalment, il-Pakistan ikkompeta diversi drabi fl-Olimpjadi tas-Sajf fil-field hockey, boxing, track and field, għawm, u sparar. L-ammont ta’ midalji tal-Pakistan huwa ta’ 10 midalji (3 tad-deheb, 3 tal-fidda u 4 tal-bronż), filwaqt li fil-Logħob tal-Commonwealth u l-Logħob Asjatiku huwa ta’ 75 u 204 midalja, rispettivament. Il-hockey huwa l-isport li fih il-Pakistan kellu l-aktar suċċess fil-Logħob Olimpiku, bi tliet midalji tad-deheb fl-(1960, 1968 u 1984). Il-Pakistan rebaħ ukoll it-Tazza tad-Dinja tal-Hockey erba’ darbiet (1971, 1978, 1982, 1994). Il-Pakistan Motorsport Association hija membru tal-Federazzjoni Internazzjonali tal-Karozzi.

Il-Pakistan huwa pajjiż membru tat-TUI (Unjoni Internazzjonali tal-Speleoloġija). Kull sena, ir-Rally de la Libertad hija tiġrija off-road li ssir waqt iċ-ċelebrazzjonijiet tal-Indipendenza. Il-Pakistan ikkwalifika wkoll għat-Tazza tad-Dinja tal-Golf għall-ewwel darba fl-2009.

 
Commonwealth tan-Nazzjonijiet
Pajjiżi tal-Asja