Montenegro
{{Infobox Pajjiż
|isem_twil_konvenzjonali     = Montenegro
|isem_nattiv                 = Црна ГораCrna Gora
|isem_komuni                 = Montenegro
|stampa_bandiera             = Flag of Montenegro.svg
|stampa_emblema              = Coat of arms of Montenegro.svg
|stampa_mappa                = Europe-Montenegro.svg
|deskrizzjoni_mappa          = 
|ħolqa_bandiera              = Bandiera tal-Montenegro
|ħolqa_emblema               = Emblema tal-Montenegro
|ħolqa_demografija           = Demografija tal-Montenegro
|mottu_nazzjonali            = 
|innu_nazzjonali             =  Oj, svijetla majska zoroOh, Bidunett Sabiħ ta' Mejju
|lingwi_uffiċjali            = Montenegrin
|gruppi_etniċi               = 
|kapitali                    = Podgorika
|latd =42 |latm=47 |latNS=N |lonġd=7 |lonġm=25 |lonġEW=E
|l-ikbar_belt                = Podgorika
|tip_gvern                   = 
|titlu_kap1                  = President
|titlu_kap2                  = Prim Ministru
|titlu_kap3                  = Kelliem tal-Parlament
|titlu_kap4                  = Prinċep1
|isem_kap1                   = Jakov Milatović
|isem_kap2                   = Dritan Abazović
|isem_kap3                   = Ranko Krivokapić
|isem_kap4                   = Nikola II Petrović-Njegoš
|data_sħubija_UE             = 
|żona_kklassifika            = 161
|poż_erja                    = 161 
|erja_km2                    = 13,812
|erja_mi_kw                  = 5,019
|perċentwal_ilma             = 1.5
|sena_stima_popolazzjoni     = 2009
|stima_popolazzjoni          =
|poż_stima_popolazzjoni      = 164 
|ċensiment_popolazzjoni      = 625,266
|sena_ċensiment_popolazzjoni = 2011
|densità_popolazzjoni_km2    = 498
|densità_popolazzjoni_mi_kw  = 115.6
|poż_densità_popolazzjoni    = 121
|sena_PGD_PSX                = 2012
|PGD_PSX                     = $4.694 biljun
|poż_PGD_PSX                 = 
|PGD_PSX_per_capita          = $11,800
|poż_PGD_PSX_per_capita      = 
|sena_IŻU                    = 2013
|IŻU                         =  0.791
|poż_IŻU                     = 52
|kategorija_IŻU              = għoli ħafna
|tip_sovranità               = Avvenimenti
|avveniment_stabbilit1       = Duklja kienet vassal tal-Imperu Biżantin fis-
|data_stabbilit1             = Seklu 6
|avveniment_stabbilit2       = Duklja saret semi-indipendenti
|data_stabbilit2             = Seklu 9
|avveniment_stabbilit3       = Rikonoxximent tar-Renju ta' Zeta 
|data_stabbilit3             = 1077
|avveniment_stabbilit4       = Dukat Indipendenti tal-Montenegro stabbilita
|data_stabbilit4             = 1356
|avveniment_stabbilit5       = Dukat Indipendenti tal-Montenegro stabbilita mill-ġdid
|data_stabbilit5             = 1441 
|avveniment_stabbilit6       = Prinċipalità fondata
|data_stabbilit6             = 1 ta' Jannar 1852
|avveniment_stabbilit7       = Rikonoxximent mill-Imperu Ottoman
|data_stabbilit7             = 1878
|avveniment_stabbilit8       = Renju pproklamat
|data_stabbilit8             = 28 ta' Awwissu 1910
|avveniment_stabbilit9       = Indipendenza mis-Serbja u Montenegro
|data_stabbilit9             = 3 ta' Ġunju 2006
|valuta                      = Ewro (€)
|kodiċi_valuta               = EUR
|żona_ħin                    = CET
|differenza_ħku              = +1
|żona_ħin_legali             = CEST
|differenza_żona_ħin_legali  = +2
|cctld                       = .me
|kodiċi_telefoniku           = +382
|sena_PGD_nominali           = 2012
|PGD_nominali                = $4.280 biljun
|poż_PGD_nominali            = 
|PGD_nominali_per_capita     = $6,881
|poż_PGD_nominali_per_capita = 
|nota1                       = Titolu onorarju.
}}

Montenegro (; Montenegrin: Crna Gora Црна Гора , tfisser "Muntanja Sewda") huwa pajjiż fl-Ewropa tax-Xlokk. Il-pajjiż għandu l-Baħar Adrijatiku fil-lbiċ u huwa mdawwar mill-Kroazja fil-punent, il-Bosnia u Ħerżegovina fil-majjistral, is-Serbja fil-grigal, il-Kosovo lejn il-lvant u l-Albanija fix-xlokk. Il-belt kapitali u l-akbar belt hija Podgorika, filwaqt li Cetinje hija maħtura bħala Prijestonica'', tfisser l-eks Belt Kapitali Rjali.

Adeżjoni fl-Unjoni Ewropea

2010 - pajjiż kandidat għall-UE
L-applikazzjoni tal-Montenegro għal sħubija fl-UE ġiet ippreżentata fil-15 ta' Diċembru 2008.

Fil-laqgħa tiegħu tat-23 ta' April 2009, il-Kunsill stieden lill-Kummissjoni biex tippreżenta lill-Kunsill l-opinjoni tagħha dwar l-applikazzjoni tal-Montenegro. Fit-12 ta' Ottubru 2011, il-Kummissjoni tat opinjoni pożittiva u rrakkomandat il-ftuħ ta' negozjati tal-adeżjoni.

Fil-laqgħa tiegħu tas-16 u s-17 ta' Diċembru 2010, il-Kunsill Ewropew qabel li jagħti lill-Montenegro l-istatus ta' pajjiż kandidat.

Ġunju 2012 - bidu tan-negozjati
Fil-laqgħa tiegħu tad-29 ta' Ġunju 2012, il-Kunsill Ewropew approva d-deċiżjoni tal-Kunsill biex jinfetħu negozjati tal-adeżjoni.

L-aħħar Kunsill ta' Stabilizzazzjoni u ta' Assoċjazzjoni UE-Montenegro, li sar fil-25 ta' Ġunju 2018 eżamina l-istat tar-relazzjonijiet bejn l-UE u l-Montenegro, inkluż il-progress tal-Montenegro fit-tħejjijiet tiegħu għas-sħubija fl-UE.

Laqgħat tal-Konferenza tal-Adeżjoni
L-ewwel laqgħa tal-Konferenza mal-Montenegro dwar l-Adeżjoni fil-livell ministerjali fetħet in-negozjati tal-adeżjoni fid-29 ta' Ġunju 2012. Minn dakinhar, saru ħdax-il laqgħa tal-Konferenza dwar l-Adeżjoni fil-livell ministerjali fi Brussell.

It-12-il laqgħa tal-Konferenza mal-Montenegro dwar l-Adeżjoni fil-livell ministerjali saret fl-10 ta' Diċembru 2018. Il-konferenza fetħet in-negozjati dwar il-Kapitolu 27 - L-Ambjent u t-tibdil fil-klima.

Wara din il-Konferenza, minn total ta' 35 kapitolu ta' negozjar, 32 kapitolu issa nfetħu għan-negozjati, li minn dawn diġà ngħalqu proviżorjament tliet kapitoli. Ser jiġu ppjanati aktar Konferenzi dwar l-Adeżjoni, kif meħtieġ, sabiex il-proċess jitmexxa 'l quddiem fl-ewwel nofs tal-2019.

Fit-18 ta' Ġunju 2019 il-Kunsill Affarijiet Ġenerali adotta konklużjonijiet dwar it-tkabbir u l-proċess ta' stabbilizzazzjoni u ta' assoċjazzjoni, li jkopru l-Montenegro.
Fl-20 ta' Ġunju 2019 il-Kunsill Ewropew approva l-konklużjonijiet.

Renju tal-Montenegro (28 ta' Awwissu, 1910-26 ta' Novembru, 1918) 
Ir-Renju tal-Montenegro (Serb: Краљевина Црнe Горe, Kraljevina Crne Gore) kien wieħed mir-renji tal-Balkani, bil-kapitali tiegħu f'Ċetinje.

Innu: Ubavoj nam Crnoj Gori, Onamo, 'namo!; Kapitali: Cetinya; Entità: Renju; Lingwa Uffiċjali: Serb, Ko-uffiċjali: Montenegro; Lingwi Oħra Albaniż, Taljan; Żona: 14,000 km²; Popolazzjoni (1914): 500,000 abitant, Densità: 35.71 abitant/km²; Ġentili: Montenegro-a; Reliġjon: Knisja Ortodossa Serba; Munita: Perper; Perjodu Storiku: Età Kontemporanja, 28 ta' Awwissu 1910-Proklama mill-Prinċep Nikola f’Cetinya, 26 ta' Novembru 1918-Ffirmar tad-Dikjarazzjoni ta' Korfù, ir-Renju tal-Greċja (unjoni tal-Montenegro mar-Renju tas-Serbja; Forma ta' Gvern: Monarkija Kostituzzjonali; Re: Nikola I; Prim Ministru/Prim Ministru fl-eżilju: Lazar Tomanovic Mitar Martinovic (1916-1922), Janko Vukotić (1912), Mitanović (1912), Lazar (1912), (191912) juskovic (1913-1915), Andrija Radovic (1915-1916), Milo Matanovic (1916), Evgenije Popovic (1916-1917), Jovan Plamenac (1917), Anto Gvozdenic (1917-1919), Milutin Vucinic (1919) Anton Gvozdenic (1921-1922); Mappa attwali tal-Montenegro u partijiet mill-Kosovo u s-Serbja; Membru ta': Alleati u l-protezzjoni Slavi-Ortodossa tal-Imperu Russu; Fruntieri Awstrija-Ungerija (Commonwealth tal-Bożnija), ir-Renju tas-Serbja u r-Renju tal-Albanija.

Storja 

Ir-Renju tal-Montenegro ġie pproklamat mill-Prinċep Nikola f'Cetinya fit-28 ta' Awwissu 1910.

Il-pajjiż qanqal l-Ewwel Gwerra Balkani fl-1912. Fil-Gwerer Balkani, il-Montenegro kiseb Metojia u parti mill-Novi Pazar sanjakado u fruntiera komuni mas-Serbja. Abbużi tat-truppi tal-popolazzjoni Musulmana tar-reġjun, suppost vendetta għall-atroċitajiet tal-passat minn dawn tal-aħħar kontra pajjiżhom Kristjani, qajmu l-emigrazzjoni. minkejja l-fatt li l-Armata Montenegrina sofriet għaxart elef mewta biex taqbadha mill-forzi Ottomani (Albaniżi) ta’ Essad Pasha.

Lejlet l-Ewwel Gwerra Dinjija, il-pajjiż kien ikkwadrupla t-territorju tiegħu mill-miġja ta’ Nikola.Parti mill-popolazzjoni tat-territorji l-ġodda, madankollu, ma identifikatx kulturalment mal-pajjiż, u ħassu aktar Musulmani jew Serb milli Montenegrin. Il-problema ewlenija tal-pajjiż kienet il-kriżi ekonomika kontinwa li għamlitha impossibbli li tiġi sostnuta l-popolazzjoni.Fl-1914, lejlet l-Ewwel Gwerra Dinjija, huwa stmat li terz tal-popolazzjoni maskili fl-età tax-xogħol kienet emigrat primarjament lejn l-Istati Uniti jew ħadmet f'impjiegi staġjonali. Il-proporzjon tal-popolazzjoni espatrijata kienet forsi nofs it-total. In-nazzjon kien appoġġjat minn sussidji u migranti barranin.

L-oppożizzjoni, iċċentrata fuq iż-żgħażagħ edukati, ikkritikat lill-monarka bħala reazzjonarju u parzjalment talbet għaqda mas-Serbja.Biex isikket il-kritika, Nicholas finalment ippermetta li jsiru elezzjonijiet f'Marzu 1914, li rebaħ il-Partit Popolari tal-oppożizzjoni. Imbagħad inbdew negozjati mas-Serbja għal unjoni militari, diplomatika u finanzjarja bejn iż-żewġ pajjiżi. Il-popolazzjoni, madankollu, kienet maqsuma bejn dawk favur iż-żamma tal-indipendenza, dawk li ppreferew l-unjoni mas-Serbja, u dawk li kienu favur il-formazzjoni ta' stat ġdid Jugoslav.

Matul l-Ewwel Gwerra Dinjija (1914-1918) il-Montenegro kien fuq in-naħa tal-Poteri Alleati. Mill-15 ta' Jannar 1916 sa Ottubru 1918, il-Montenegro kien okkupat mill-Imperu Awstro-Ungeriż.

Fl-20 ta' Lulju 1917, ġiet iffirmata d-Dikjarazzjoni ta' Korfù, li kienet tinkludi l-intenzjoni li l-Montenegro jgħaqqad mas-Serbja. L-għaqda ġiet finalment ipproklamata fis-26 ta' Novembru 1918. L-oppożizzjoni għall-kundizzjoni l-ġdida tal-Montenegro kompliet għal snin sħaħ bir-reżistenza tal-gwerillieri.

Prim ministri 
• Lazar Tomanovic (1910-1912)
• Mitar Martinovic (1912-1913)
• Janko Vukotic (1913-1915)
• Milo Matanovic (1915-1916)

Prim ministri fl-eżilju 
• Lazar Mijuskovic (1916)
• Andrija Radovic (1916-1917)
• Milo Matanovic (1917)
• Evgenije Popovic (1917-1919)
• Jovan Plamenac (1919-1921)
• Anto Gvozdenovic (1921-1922)
• Milutin Vucinic (1922)
• Anto Gvozdenovic (1922)

Prinċipat tal-Montenegro (1852-1910) 
Il-Prinċipat tal-Montenegro (Књажевина Црнa Горa, Knjaževina Crna Gora) kien stat fix-Xlokk tal-Ewropa li kien jeżisti mit-13 ta' Marzu, 1852 sat-28 ta' Awwissu, 1910, meta ġie pproklamat saltna mill-prinċep tiegħu Nikola I, li sar sultan.

Il-kapital tagħha kien Cetinja u l-perper Montenegrin kien il-munita tiegħu mill-1906. It-territorju tal-prinċipal kien bejn wieħed u ieħor okkupat iż-żona ċentrali tal-Montenegro modern. L-Istat kien monarkija kostituzzjonali, imma de facto assolutista. Stat Vassalli tal-Imperu Ottoman (1852-1878), Stat Indipendenti (1878-1910)
Innu: Ubavoj nam Crnoj Gori

Kapitali: Cetinya; Entità: Stat Vassalli tal-Imperu Ottoman (1852-1878), Stat Indipendenti (1878-1910); Lingwa Uffiċjali: Serb; Wiċċ: 9475 km²; Popolazzjoni (1909): 317,856 abitant, Densità: 33.55 Habitant/km²; Reliġjon: Kristjaneżmu Ortodoss; Munita: Perper; Storja: 13 ta' Marzu 1852 Sekularizzazzjoni, 13 ta' Lulju tal-1878-Kungress ta' Berlin, 28 ta' Awwissu mill-1910-Elevazzjoni sa Renju; Forma ta' Gvern: Monarkija kostituzzjonali iżda assolutista de facto; Prinċep: Danilo I (1852-1860), Nikola I (1860-1910); Prim Ministru: Lazar Mijuskovic (1905-1906), Marko Radulovic (1906-1907), Andrija Radovic (1907), Lazar Tomanovic (1907-1910).

Surgimiento 
Fl-1851, wara l-mewt tal-isqof u prinċep intriganti Pedro II tal-Montenegro, li kien ipparteċipa fil-makkinazzjonijiet kontra l-Ottomani tal-gvernijiet konservattivi Serbi, in-neputi tiegħu, Danilo, tela’ fuq it-tron tal-isqof, separa l-ekkleżjastiku mill-uffiċċju ċivili u kompla bil-kompitu li jimmodernizza t-territorju ċkejken; approva kodiċi legali (1855) u organizza l-ewwel Armata regolari.Dak iż-żmien il-Montenegro kienet għadha art ċkejkna, abitata minn madwar 130,000 ruħ, organizzata f madwar tletin klann.Il-montenegrini kontinwament qasmu l-fruntiera tat-territorju, għadhom dipendenti fuq l-imperu iżda awtonomi mill-Ottomani, fil-movimenti tagħhom bil-baqar tagħhom.

Fl-1853 il-prinċipat kellu jitlob l-għajnuna tal-poteri qabel l-avvanz tal-gvernatur enerġetiku Ottoman Omar Pasha, li ppenetra l-Montenegro wara l-attentat Montenegrin biex jaħtaf Žabljak lill-Ottomani, li wassal għal rewwixta ġdida minn xi clans kontra l-prinċep, li twaqqfet.

Fl-1857, il-Montenegrini pparteċipaw fir-rivolta tal-ġirien Herzegovina kontra l-Ottomani.4 Iż-żona kienet territorju komuni għal rejds Montenegrini.L-intervent tal-poteri, speċjalment Franza, ippermetta li jintemm il-kunflitt mal-Gvern ta Kostantinopli u finalment jiddefinixxi l-limiti tal-prinċipal, rikonoxxut mhux uffiċjalment dak iż-żmien.Il-kunflitt ippermetta wkoll lejn it-tramuntana, madwar Grahovo.

Il-qtil ta' Danilo fl-1860 għadda t-tron prinċepju lill-aħħar sid tiegħu, Nicholas I li kien ilu jsaltan. Huwa kkollabora wkoll mas-Serbja, iżda ttama li jiġi msemmi sovran jekk iż-żewġ stati Serbi jingħaqdu.

Bejn l-1876 u l-1878, il-prinċipat reġa' ħabat mal-Ottomani, waqt il-Gwerra Russo-Torka.

Indipendenza 
Il-Kungress ta' Berlin tal-1878 irrikonoxxa l-indipendenza tal-prinċipal.10 8 11 Ippermettielu wkoll li jirdoppja il-wiċċ tiegħu għal 9,433 km²; it-territorji l-ġodda kien fihom 116,000 abitant (26,000 minnhom Kattoliċi u daqstant Musulmani) u magħhom il-prinċipat ipprovdut, madankollu, ittrattat ċerti abitant importanti. limitazzjonijiet fuq is-sovranità Montenegrina: projbizzjoni li jinbnew vapuri tal-gwerra, permess għall-Navy Awstrijaka biex tissorvelja l-ibħra territorjali tagħha, projbizzjoni li tbiddel Antivari f’port militari u obbligu li titlob permess mill-Awstrija biex tibni toroq u ferroviji fit-territorju Montenegrin il-ġdid.

Is-sovran baqa' jkun Nikola I, li ħakem b'mod awtokratiku.10 Il-pajjiż il-ġdid kien kważi mdawwar bit-territorju tal-Imperu Awstro-Ungeriż, li, barra minn hekk, kien ġie kkummissjonat mill-poteri biex iħares il-kosti żgħar Montenegrini biex jipprevjenu bastimenti tal-gwerra milli jaslu għalihom, possibbiltà pprojbita f’Berlin. l-ekonomija tal-prinċipal.minkejja t-tensjonijiet suċċessivi bejn iż-żewġ pajjiżi.

Montenegro u t-territorji tal-madwar fl-1904, wara l-Kungress ta' Berlin u qabel il-Gwerer Balkani. Tista' tara s-Sanjacado de Novi Pazar, li sseparawh mis-Serbja, u l-ġirien tal-Bożnja u Ħerzegovina, okkupati mill-Imperu Awstro-Ungeriż u li kien se jehmeż uffiċjalment fl-1908, li qanqal tensjoni kbira mal-Montenegro.
Minkejja l-influwenza Awstro-Ungeriża, il-gvern kompla jirċievi sussidji Russi, li ppermettewlu jestendi l-edukazzjoni primarja u jnaqqas l-illitteriżmu maskili għal 50% sal-1900.10 Dak iż-żmien il-pajjiż kien għadu primarjament rurali: il-popolazzjoni urbana, xi 31,400 ruħ, kienet tammonta għal inqas minn 11% tal-popolazzjoni nazzjonali.

Il-prinċipat sofra mill-emigrazzjoni ta' parti mill-popolazzjoni tiegħu lejn is-Serbja ġirien, fejn stabbilixxew l-aktar fir-reġjuni tal-fruntiera abbandunati mill-Musulmani.

Fid-19 ta' Diċembru 1905, Nicholas ta kostituzzjoni li fil-fatt ma bidlitx il-fatt li l-poter baqa' f'idejh, minkejja l-oppożizzjoni dejjem tikber mill-intelliġenza ftit edukata tas-Serbja.Il-ġest kien essenzjalment mod biex itejjeb l-immaġni tiegħu barra u jattira l-investiment.L-Assemblea Nazzjonali, li ġiet eletta parzjalment b'vot pubbliku, ġiet xolta b’oppożizzjoni politika. 15 Il-konvinzjoni tal-prinċep li s-Serbja appoġġat lill-avversarji tensjoni relazzjonijiet mal-pajjiż ġar; [afna avversarji, fil-fatt, kienu [adu kenn fis-Serbja, minn fejn g[amlu kontra l-gvern Montenegrin.F’Novembru tal-1907, il-pulizija faqqg[u konfoffa biex joqtol lill-prin/ep; it-tliet detenuti kienu qed iġorru bombi mill-armament Serb fi Kragujevac.L-arrest wassal għal mewġa oħra ta arresti ta avversarji u kompliet tensjoni relazzjonijiet mas-Serbja, li ma żarmawx is-soċjetajiet sigrieti tal-avversarji Montenegrini li kienu qed jirrifuġjaw fit-territorju tagħha.Ir-relazzjoni li tmur għall-agħar mas-Serbja u l-isterilità tal-isforzi Russi biex timmedja r-relazzjonijiet temporanjament bejn iż-żewġ pajjiżi u l-Awstrija tejbu temporanjament bejn iż-żewġ pajjiżi.

Id-disgustazzjoni Russa għas-sitwazzjoni bejn iż-żewġ pajjiżi Balkani u l-kriżi tal-Bosnija li nħolqot mill-annessjoni Awstro-Ungeriża tar-reġjun wittew it-triq għal titjib temporanju fir-relazzjonijiet Serbo-Montenegrini L-apprezzament reċiproku taż-żewġ djar rjali kien, madankollu, xejn, u r-relazzjonijiet reġgħu tkessħu wara l-iskoperta ta' konfoffa oħra kontra Nikola fir-rebbiegħa tal-11910.

Biex jiċċelebra l-ħamsin anniversarju mit-tlugħ fuq it-tron, Nikola pproklama lilu nnifsu sultan f'Ottubru 1910, u b'hekk biddel l-istat minn principat għal renju.Dak iż-żmien, il-pajjiż kellu 222,015 abitant.

Prinċipat-Isqof tal-Montenegro (1697-13 ta' Marzu, 1852) 
Il-Prinċipat-Isqof tal-Montenegro (Владикат Црна Гора. Vladikat Crna Gora) kien stat teokratiku tal-Balkani, fix-Xlokk tal-Ewropa, li kien jeżisti bejn l-1697 u t-13 ta' Marzu, 1852, meta ġie xolt minn Danilo I, li pproklama l-Prinċipalità tal-Montenegro. Kien riżultat tar-riżenja tal-kleru Ortodoss biex jibqa' Lord Ottoman, li biddel il-parroċċa ta' Ċetinje f'protettorat Russu, iggvernat minn Isqfijiet Metropolitani (Vladika, tradott ukoll bħala “Prinċep-Isqof”).

Kapitali: Cetinje; Entità: Stat Vassalli tal-Imperu Ottoman; Lingwa Uffiċjali: Serb; Popolazzjoni: 60,000 abitant; Wiċċ storiku (1851): 5475 km²; Munita: Montenegrin Perun; Storja: 1697-Imwaqqfa, 13 ta' Marzu mill-1852-Xolt; Forma ta' Gvern: Teokrazija.

Toponomja 
L-istat kien prattikament immexxi mill-Knisja Ortodossa, taħt is-superviżjoni tal-familja Petrović-Njegoš. L-isem l-aktar użat fl-istoriografija huwa Cetinje Metropolitanate (Цетињска митрополија). L-aktar politiku responsabbli kien magħruf bħala Metropolitan (Vladika, bir-Russu) għalkemm tradott ukoll bħala Prinċep-Isqof. Danilo I (1697-1735) sejjaħ lilu nnifsu "Danilo, Metropolitan of Cetinje, Njegoš, Duke of Serbian Land" ("Данил, владика цетињски, Његош, војеводич српсемј српсемј..."). Aktar tard, wara l-unjoni tal-Pjanura Bjelopavlićka u l-għoljiet fejn abita l-klann, matul il-ħakma ta 'Pietru I, l-istat kien uffiċjalment imsejjaħ Montenegro u l-Għoljiet.F'kodiċi miktub minn Danilo I, datata 1855, huwa ddikjarat espressament li huwa l-knjaz (duka, prinċep) u gospodar l-Iswed Hill (Għolja) Montenegro.

Storja 
L-istorja tibda minn Danilo Šćepčević, isqof ta’ Cetinje li ngħaqad miegħu diversi clans fil-Montenegro fil-ġlieda kontra l-Imperu Ottoman li kien okkupa l-biċċa l-kbira tax-Xlokk tal-Ewropa. Il-Vladika Danilo kien l-ewwel wieħed mid-Dar ta' Petrović-Njegoš, li kien iżomm il-pożizzjoni ta' Isqof Metropolitan ta' Cetinje sal-1851, meta l-Montenegro sar prinċipat sekulari taħt Danilo Petrović-Njegoš. Barra minn hekk, saret monarkija qasira meta ġiet abolita temporanjament bejn l-1767 u l-1773, meta l-impostur Šćepan Mali, ippreżenta bħala l-imperatur Russu u nkuruna lilu nnifsu "Tsar tal-Montenegro".

Sitwazzjoni u evoluzzjoni 
It-territorju, ċkejken u muntanjuż ħafna, kien estremament fqir u lura.Kważi nieqes minn art li tinħarat, l-okkupazzjoni ekonomika ewlenija kienet it-trobbija tan-nagħaġ u l-mogħoż, rejds biex jisirqu t-territorji ġirien, u serq tal-bhejjem.L-Isqof ma kienx kapaċi jsostni l-popolazzjoni tiegħu, li wħud minnhom kellhom jemigraw.Dak iż-żmien, kellu madwar mija u għoxrin elf abitant, mitejn u għoxrin abitant u raħal maqsumin s. Hija nieqsa mit-toroq u anke l-kapitali kienet magħmula biss minn monasteru u ftit djar.

Is-sitwazzjoni politika ma kinitx ċara wkoll: il-kmandanti lokali talbu l-indipendenza mill-Imperu Ottoman, iżda l-Porta Sublimi qieset dawn l-artijiet bħala parti mill-imperu.Il-poter kien miżmum l-aktar mill-kapijiet tal-klann, li kkontestawha mal-mulej nozzjonali tal-art, l-Isqof ta' Cetinja, li min-naħa tiegħu kien rivali għall-gvernatur. Il-gvern Montenegrin kien minimu u ma wettaqx kompiti regolari bħall-ġbir tat-taxxa, l-amministrazzjoni tal-ġustizzja, il-ġestjoni tal-art, jew ir-reklutaġġ ta' armata biex tiddefendi l-fruntieri.

Fil-bidu tas-seklu 19, kellhom jiffaċċjaw it-theddida kostanti tas-sinjuri Ottomani ribelli, li kontinwament ikkontestaw il-poter bejniethom u kellhom xi postijiet li jdawru t-territorju Montenegrin, bħal Travnik, Scutari, Mostar u Sarajevo.

Fl-1798, matul ir-renju twil tal-Isqof Pedro I, irnexxielu li assemblea tal-gruppi tal-gruppi tapprova kodiċi legali u t-twaqqif ta' qorti ċentrali, b'xi kompiti amministrattivi.Ma setax iġib lit-tribujiet jiftiehmu li jħallsu t-taxxi, jabbandunaw is-safar tagħhom, jew jagħmlu paċi ma' xulxin. Mingħajr flus, ma setax jerġa' jistabbilixxi amministrazzjoni pubblika jew amministrazzjoni pubblika. notevoli tal-klann, li amministrawh skont tradizzjonijiet sekulari.

Fl-1830 il-mexxejja tal-gruppi appoġġaw lill-familja li tradizzjonalment kellha l-kariga ta' isqof fuq dik li kienet tipprovdi lill-gvernaturi. Il-gvernat tneħħa, il-familja Radonjić iddeċimata, u l-poter ċentrali limitat baqa' f'idejn il-Petrović Il-Petrović li kien irnexxielu jkeċċi lir-rivali tiegħu, neputi ta’ Pietru I li ma kellux edukazzjoni u kellu jsir monk biex jikseb il-kariga ta' isqof, adotta l-isem Pietru II. Pedro II lanqas seta' jissottometti lit-tribujiet jew itemm ir-rejds tagħhom, iżda għamel progress fit-twaqqif ta' Amministrazzjoni Pubblika.F’dan il-kompitu kellu l-għajnuna Russa, li l-Gvern tiegħu bagħat ukoll sussidji intermittenti lill-isqof.

Fl-1831, assemblea ġdida ħolqot is-Senat Montenegrin ta' sittax-il membru, imħallas mill-isqof u biex jirrappreżenta lill-gvern.Biex tiġi eliminata l-oppożizzjoni tal-klann, inħatru senaturi minn fost notevoli.Inħolqot ukoll Gwardja, żerriegħa ta' forza tal-pulizija nazzjonali li kellha wkoll funzjonijiet legali u gwardji tal-fruntieri.Fondi biex iħallsu dawn is-sistema psewdo-funzjonarji, fl-istess sena, daħlu fl-istess sena33 biex jintroduċu psewdo-funzjonarji. żjara tal-isqof fir-Russja Tsarista saħħet il-poter tiegħu u ħallietu jikseb żieda fis-sussidji. Fl-1833 infetħet l-ewwel skola primarja tal-isqof, iżda t-tagħlim ma setax jiġi estiż fit-territorju kollu.

Prinċipat ta' Zeta (Књажевина Зета, Knjaževina Зета) 

Zeta (Ċirilliku Montenegrin: Зета, Latin: Zeta) kien prinċipat li t-territorju tiegħu kien jinkludi bejn wieħed u ieħor il-Montenegro tal-lum. Hija għandha isimha għax-xmara Zeta.

L-ewwel dehra tagħha kienet bħala stat vassalli ta' Rascia, fejn ħakmu l-werrieta għat-tron tad-dinastija Serba Nemanjić. Il-fundatur tiegħu, Stefan Nemanja, sar il-Gran Zupan ta 'Rascia, u għaqqad it-tribujiet Serbi kollha, u l-fiefdom ta' Zeta sar dipendenti fuq it-tieni linja ta 'suċċessjoni għat-tron, bħala vassall tar-Renju tas-Serbja.

Zeta saret fief indipendenti fl-1356, matul id-diżintegrazzjoni gradwali tal-Imperu Serb li wara l-mewt tat-Tsar Stefan Uroš IV Dušan Nemanjić (Dušan il-Qawwija) fl-1355. Mill-1421 ġiet integrata fid-Despotat tas-Serbja.

Fl-aħħar tas-seklu 15, Zeta bdiet tkun magħrufa aħjar bħala Montenegro (mill-Venezjana jew Venezjana "Muntanja l-Iswed"). Hija ċediet għat-teokrazija tal-Prinċipat-Isqof tal-Montenegro u aktar tard għall-ħakma Ottomana.

Qabel il-formazzjoni tal-prinċipat, it-territorju tiegħu kien jappartjeni lill-Imperu Serb u lil Dioclea/Diclea.

Kapitali: Shkoder; Entità: fief indipendenti; Lingwa Uffiċjali: Serb; Reliġjon: Kristjaneżmu Ortodoss; Storja: 1356-Indipendenza mill-Imperu Serb, 1421-Trasferiment tas-sovranità lid-Despotat tas-Serbja.

Zeta fl-istat ta' Rascia 
Bejn l-1276 u l-1309, Zeta kienet immexxija mir-Reġina Helena ta' Anjou, armla tar-Re Serb Uroš I. Hi rrestawrat madwar ħamsin monasteru fir-reġjun, speċjalment fuq ix-xtut tax-Xmara Bojana. L-isem ta’ Crna Gora (Montenegro) issemma formalment għall-ewwel darba fl-1296, f’karta mill-Monasteru ta' San Nikola fi Vranjina. Din l-ittra ġiet ippubblikata mir-re Serb Uroš II, li kien l-iben iż-żgħir ta' Uros I u Helena. Crna Gora (Montenegro) kellha tinftiehem bħala r-reġjun muntanjuż taħt il-Muntanja Lovćen, fil-limiti ta' Zeta. Fil-bidu tas-seklu 14, matul ir-renju tar-Re Milutin, l-Arċisqof ta' Bar kien l-aktar sinjur feudali importanti f'Zeta.

Wara l-mewt tat-Tsar Dušan fl-1355, l-istat Serb beda jiġġarraf u l-possedimenti tiegħu nqasmu bejn il-Prinċep Lazar Hrebeljanović (1353-1391), l-istat Bosnjan ta’ Ban Tvrtko I, u stat semi-indipendenti ta' Zeta taħt id-dinastija Balšić. . li l-fundatur tiegħu Balša dħalt fil-poter fl-1356.

Dinastija Balsika 
L-aktar żmien prosperu fl-istorja tas-Serbja ġie fi tmiemu bil-mewt tat-Tsar Dušan fl-1355. Meta ħatfu l-opportunità, id-dinastija ewlenija ta' Zeta, il-Balšić, affermat mill-ġdid l-awtonomija tar-reġjun fl-1356. L-ewwel dokument bil-miktub dwar id-Dar ta’ Balšić jinsab fit-tabella tal-Urošić maħruġa lir-Repubblika ta’ Dubrovnik.

Ħakkiema tad-dinastija Balšić: Balša I (1356-1362), Đurađ I (1362-1378), Balša II (1378-1385), Đurađ II (1386-1403), Balša III (1403-1421).

Id-Despotat 
Fl-1421, qabel mewtu u taħt l-influwenza ta' ommu, Jelena, Balša III ittrasferixxa s-suzeranità ta' Zeta lid-Despotat tas-Serbja, immexxi minn Stefan Lazarević.Stefan Lazarević ġġieled kontra l-Venezjani u reġa' ħataf lil Bar f'nofs l-1423, u s-sena ta' wara bagħat lin-neputi tiegħu Đurađ u Brankociturednium mill-ġdid.

Fl-1427, id-despota Serb Stefan miet, u t-tron inwiret min-neputi tiegħu Đurađ Branković li kellu jiffaċċja t-theddida serja maħluqa mill-Imperu Ottoman, u ma setax jagħti attenzjoni speċjali lil Zeta.

Dinastija Crnojevic 

Id-dinastija Crnojević bdiet b'żewġ aħwa, Đurađ u Aleksa Đurašević-Crnojević, miż-żona madwar il-Muntanja Lovćen. Iżda l-aktar rwol importanti fit-twaqqif ta' din il-familja bħala ħakkiema f'Zeta kellhom Stefan I Crnojević (1451-1465) u ibnu Iván Crnojević (1465-1490). Iben Ivan, Đurađ IV Crnojević (1490-1496), kien l-aħħar sid ta' din id-dinastija. Biż-żieda tad-dinastija Crnojevic li tmexxi, Zeta beda jissejjaħ komunement bħala Crna Gora (Montenegro). Đurađ IV kellu l-aktar konfrontazzjoni bellicosa mal-Imperu Ottoman; Akkużat mill-Ottomani li qed imexxi “gwerra qaddisa” kontra l-Iżlam, ġie mitfugħ il-ħabs f'Istanbul, fejn intilef fl-1503.

Tmiem il-prinċipat 
Wara l-mewt ta' Đurađ Crnojevic, ħuh Stefan II Crnojević ħakem lil Zeta bħala vassall tal-Imperu Ottoman. Fl-aħħar tas-seklu 15, il-ħakma ta’ Stefan immarkat it-tmiem tad-Dar ta’ Crnojević. Fid-diviżjoni amministrattiva l-ġdida tal-Balkani, Zeta kien parti mis-Sanjacado ta' İşkodra (Scútari) mill-1499 sal-1514.

Il-Prinċipat ta' Zeta sparixxa uffiċjalment meta l-isqfijiet (vladikas), li ħaduha f'idejha fl-1516, bidluha fi stat teokratiku. Minn dakinhar 'l quddiem, Zeta kien magħruf bħala Montenegro. L-Ottomani kienu ikkontrollaw parti minnha mill-1499, inkluża fis-Sanjacado ta' İşkodra, li bejn l-1514 u l-1528 kienet separata bħala sanjacado tal-Montenegro u mbagħad —sal-1696— reġa' ddaħħal bħala valiato tal-Montenegro; ir-Repubblika ta' Venezja ħakmet Kotor u t-teokrazija ħakmet il-bqija tal-Montenegro (imsejħa Alto Zeta).

Doclea 

Doclea jew Dioclea (Serb: Duklja, Ċirilliku: Дукља, Latin: Doclea jew Diocleia) kien stat medjevali tan-Nofsinhar Slavu li jinsab fit-territorju li kien jinkludi l-artijiet fuq ix-xtut taż-Zeta, il-Lag Scutari u l-bokka ta' Kotor. Oriġinarjament kien territorju awtonomu tal-Prinċipat il-Kbir (županato) ta' Rascia, innifsu vassall tal-Imperu Biżantin, iżda kiseb l-indipendenza tiegħu f'nofs is-seklu 11, immexxi mid-dinastija Vojislavljević. Fis-seklu 12, Stephen Nemanja inkorporaha fl-istat Serb ta’ Rascia, li sar ir-Renju tas-Serbja fl-1217 u l-Imperu Serb fl-1346. Wara l-frammentazzjoni tas-Serbja, Doclea saret parti mill-Prinċipat ta’ Zeta (bejn wieħed u ieħor il-Montenegro tal-lum). Skont l-Imperatur Kostantinu VII fid-De administrando imperio tiegħu, l-aktar dokument affidabbli ta’ dak iż-żmien, is-Serbi kienu jgħixu fl-artijiet ta’ Doclea, Travunia, Zachlumia, Pagania, u Rascia.

L-isem ta 'Doclea ġie minn Docleata, tribù Illyrian antik. Jinsabu qrib Podgorica tal-lum, il-kapitali tagħha kienet Duklja. Matul l-appartenenza tagħha għall-Imperu Ruman, Duklja kienet il-kapitali tal-provinċja ta 'Praevalitana. Sal-Medju Evu tard, Skadar saret il-kapitali tal-istat, filwaqt li l-kapitali rjali kienet Ston, fil-Kroazja tal-lum.

Ir-rabta bejn l-ismijiet Doclea u Zeta mhix ċara, peress li ż-żewġ termini spiss jikkoinċidu. Doclea normalment jirreferi għar-reġjun kostali bejn il-Bajja ta 'Kotor u l-Lag Scutari, filwaqt li Zeta normalment jirreferi għall-art madwar ix-Xmara Zeta. Zeta huwa l-predeċessur aktar preċiż tal-Montenegro tas-seklu 19, filwaqt li l-Montenegro tal-lum jiġbor iż-żewġ territorji. Skont interpretazzjoni oħra, Doclea kienet magħmula minn Zeta u Travunia. Fi kwalunkwe każ, l-isem Doclea ma reġax intuża wara l-Medju Evu.

Il-perjodu meta ż-żona kienet magħrufa bħala Doclea (mis-seklu 9 sa tmiem is-seklu 12) spiss jitqies bħala l-aktar prosperu fl-istorja tal-Montenegro.

żminijiet bikrija 
Ftit hu magħruf dwar Doclea qabel is-seklu 11. Is-sors ewlieni tal-istorja tal-istati Slavi tan-Nofsinhar tal-bidu huwa De Administrando Imperio tal-Imperatur Constantine VII (miktub qabel l-952). Ix-xogħol ma jsemmi kważi xejn dwar Doclea, ħlief li kienet stabbilita minn Slavi u mmexxija minn imperaturi Biżantini. Probabbilment ma kinitx teżisti bħala entità indipendenti qabel tmiem l-għaxar seklu. Il-Biżantini ħakmu bliet kostali bħal Doclea, Antivari, Kotor, u t-territorju madwarhom. Dejta arkeoloġika (siġill personali ta '"Pietru ta' Diokleia") tissuġġerixxi li uffiċjali lokali amministrati dan ir-reġjun żgħir f'isem l-imperatur. Reġjuni Slavi mhux direttament taħt il-ħakma Biżantina (bħal Travunia) kienu organizzati f'ħafna župa, (bejn wieħed u ieħor, kontea) immexxija minn familji indiġeni.

Issemma inkursjonijiet Slav fit-territorju Ruman tal-Lvant fl-518, u sas-snin 580 kienu rebħu reġjuni kbar magħrufa flimkien bħala Sclavinia ("Slavi", minn Sklavenoi).3 Doclea kienet stabbilita prinċipalment minn Slavi matul is-seba' seklu, għalkemm iż-żona kienet diġà sofriet minn inkursjonijiet Avar u Slav fis-seklu preċedenti. Peress li reġjun muntanjuż, seta’ serva bħala kenn għall-popolazzjonijiet pre-Slavi.Skond Noel Malcolm, il-punent modern tas-Serbja kien territorju fejn is-Serbji stabbilixxew fis-seba’ seklu u minn hemm espandew l-awtorità tagħhom għal Doclea.5 Il-Prinċep Višeslav (fl. 768-814), l-ewwel monarka magħruf b’ismu, ħadem is-Serbi (Pira counties) jew il-kondi ta’ Pira. imur u Lim. Huwa rnexxielu jgħaqqad bosta provinċji u tribujiet oħra f'dak li kien se jsir il-Prinċipat tas-Serbja. Višeslav kien is-suċċessur minn ibnu Radoslav u mbagħad minn Prosigoj, li matulu s-Serbi abitaw il-biċċa l-kbira tad-Dalmazja (skont l-Annali Rjali Franki tal-822) iżda skont Fine, kien diffiċli li ssib Serbi f'din iż-żona peress li s-sorsi Biżantini kienu limitati għall-kosta tan-nofsinhar; madankollu, huwa possibbli li wieħed jew grupp ta’ tribujiet żgħar ta’ Serbi kienu jeżistu fost tribujiet oħra.6 7 8 Il-Prinċep Vlastimir għaqqad aktar it-tribujiet Serbi kontra t-theddida dejjem tikber tal-Imperu Bulgaru; is-saltna tiegħu kienet mifruxa fuq il-Lbiċ tas-Serbja, ħafna mill-Montenegro, il-Lvant tal-Ħerzegovina, u x-Xlokk tal-Bosnja. Il-Prinċep Petar Gojniković għeleb lil Tišemir tal-Bosnja u ħataf il-Wied tal-Bosna, imbagħad kiber tul in-Neretva, u ħakmu lin-Narentini; hemm jidher li daħal f'kunflitt ma' Michael Višević, alleat Bulgaru u sid ta' Zachlumia (ma' Trebinje u l-biċċa l-kbira ta' dak li aktar tard kien se jkun Doclea). Michael Višević sar jaf dwar l-alleanza possibbli bejn is-Serbja u l-Biżantini u wissa lil Simeon. Simeon għeleb lil Petar; il-Bulgari u l-Biżantini kkontestaw il-konflizzjoni tas-Serbja u l-Prinċep għal ftit snin ta' gwerra tas-Serbja. mifruxa fuq territorju vast.Ħa f'idejh ir-reġjuni li qabel kienu okkupati minn Michael, li jisparixxi mis-sorsi fl-925. Skond xi sorsi, l-"istat" ta' Časlav kellu ċ-ċentru tiegħu f'Kotor.

Il-Biżantini ħatfu lil Rascia (l-intern) wara l-mewt ta' Časlav madwar 960; Is-Serbja xolta f'diversi prinċipalitajiet u tissemma l-ewwel dinastija fid-dokumenti. Ċertu Pietru, li s-siġill tiegħu nstab, x’aktarx kien Archon Diokleias fil-bidu tas-seklu ħdax. Missjoni diplomatika Serba, aktarx mibgħuta minn Doclea, waslet fil-kapitali Biżantina ta’ Kostantinopli u ġiet irreġistrata f’karta mill-Monasteru tal-Kbir Lavra, miktuba fl-993. Fis-seklu 11, Jovan Vladimir ħakem lil Doclea, mill-qorti tiegħu f’Antivari fuq il-kosta Adrijatika; kellha parti kbira mill-Pomorje - il-kosta tal-Montenegro, il-Ħerzegovina u l-parti tan-nofsinhar tad-Dalmazja - taħt il-kontroll tagħha, inklużi Travunia u Zachlumia. Is-saltna tiegħu setgħet estiża lejn il-punent u t-tramuntana biex tinkludi wkoll xi partijiet ta' Zagorje (il-ġewwa tas-Serbja u l-Bożnja). Il-pożizzjoni preeminenti ta 'Vladimir fuq nobbli Slavi oħra fir-reġjun tispjega għaliex l-Imperatur Basile ried lejh biex jifforma alleanza kontra l-Bulgarija. B’idejh marbutin bil-gwerra fl-Anatolja, Basile kellu bżonn alleati għall-gwerra tiegħu kontra t-Tsar Samwel, sid tal-imperu Bulgaru li kien jinfirex mat-tramuntana u l-punent tal-Bulgarija, il-Maċedonja, is-Serbja, Rascia, u l-Epiru. Bi tpattija, Samwel invada Doclea fl-1009 u qasam mid-Dalmazja lejn il-belt ta' Zadar, u inkorpora lill-Bosnja u s-Serbja fis-saltna tiegħu. Wara li għeleb lil Vladimir, Samwel żammu bħala prinċep vassalli. Ma nafux x'kienet ir-rabta ta' Vladimir mad-dinastija Serba preċedenti, peress li ħafna minn dak miktub fil-Kronaki tal-Qassis ta' Doclea dwar il-ġenealoġija tas-sinjuri Dolean huwa mitoloġiku.Vladislav inqatel minn Vladislav, ħu Samwel u s-suċċessur, madwar l-1016. L-aħħar membru prominenti tal-familja tiegħu, dak il-qtil tiegħu, Ko Dragimir mill-istess ċittadin. tines kien għeleb lill-Bulgari u, b'daqqa ta' maġistri, reġa' ħataf kważi l-Balkani kollha.

Apogee 

Ir-rebħa Biżantina fuq il-Bulgari kienet avveniment kritiku fl-istorja tal-Balkani. Il-Biżantini kellhom influwenza fuq il-biċċa l-kbira tal-Balkani: il-Bulgarija, is-Serbja, Doclea, u l-Bożnja reġgħu waqgħu f’idejhom għall-ewwel darba mis-sitt seklu. Ftit hu magħruf dwar ġrajjiet fl-intern tal-peniżola għal ħafna mis-seklu ħdax. Is-Serbja Ċentrali x'aktarx kienet taħt il-ġurisdizzjoni ta' l-istrategos (gvernatur) Sirmian, Constantine Diogenes. Xi storiċi jissuġġerixxu li Doclea kienet amministrata direttament minn Dyrrhachian strategos, filwaqt li oħrajn postulaw li kienet amministrata minn prinċep indiġenu (li ismu ma baqax ħaj), bħala vassall Biżantin. Jew il-mod, in-nobbli Slavi kienu taħt il-kontroll Biżantin.

Fis-snin 1030, kif kitbu Skylitzes u Cecaumenus, Stephen Vojislav, li kellu t-titlu ta' “archon u toparch tal-kastra tad-Dalmazja, Zeta u Ston”,19 mexxa lis-“Serbi li rrinunzjaw il-ħakma Biżantina”.20 Skont is-CPD, kien in-neputi ta' Vladimir. Fl-1034, ħa l-pussess ta' Doklea filwaqt li l-Biżantini bidlu l-monarka tagħhom. Huma rritaljaw billi bagħtu truppi minn Dyrrhachium u qabdu lil Vojislav, li ntbagħat Kostantinopli. Irnexxielu jaħrab u nieda r-reżistenza tal-gwerillieri mill-muntanji Doclea. Huwa għeleb diversi spedizzjonijiet Biżantini u keċċiehom barra mill-biċċa l-kbira tar-reġjun. Ribelljoni Slava ċċentrata f'Belgrad, organizzata minn Peter Deljan lejn l-aħħar tas-snin 1030, iffavorixxiet lil Vojislav billi ddevjat l-attenzjoni tal-għadu minn Doclea. Dan ippermettilu jistabbilixxi l-gvern tiegħu fi Scutari u jestendi l-awtorità tiegħu minn Doclea għal Travunia u parti minn Zachlumia. Assedja wkoll il-belt Biżantina ta' Dyrrhachium u ħataf l-artijiet li kienu jdawruha.

Fl-1042, waqqaf offensiva oħra Biżantina. Il-Biżantini kienu bagħtu koalizzjoni ta' kapijiet vassalli Slavi biex jiġġieldu kontra Voislav. Kien magħmul miż-župan tal-Bosnja, il-knez (prinċep) Ljutovid ta' Zachlumia, u ż-župan ta' Rascia. Fine jissuġġerixxi li, taħt il-ħakma Biżantin, Rascia kien ħareġ fl-1040 bħala stat Serb ieħor (bejn wieħed u ieħor iċċentrat fuq dak li llum hu n-Nofsinhar tas-Serbja u l-Kosovo) Vojislav rebaħ rebħa kbira kontra l-attakkanti tiegħu. Waqqa' lil Ljutovid u ħa f’idejh l-artijiet tiegħu. Doclea bla dubju sar l-istat Slav ewlieni.

Vojislav probabbilment miet fl-1043. Mill-ħames itfal tiegħu, Mihailo (Michael) fl-aħħar kiseb il-ħakma fl-1046. Diplomatiku tas-sengħa, rawwem relazzjonijiet tajbin mal-Biżantini billi żżewweġ lil wieħed mill-qraba tal-imperatur, u kiseb it-titlu ta 'protostrator. Huwa stabbilixxa wkoll relazzjonijiet diplomatiċi mal-poteri tal-Punent billi żżewweġ lil wieħed minn uliedu, Constantine Bodin, lil bint il-gvernatur Norman ta' Bari. Huwa ħataf lil Rascia mingħand il-Biżantini fl-1060 u fda l-ħakma tiegħu lil wieħed minn uliedu, Petrislav. Fl-1072, huwa appoġġja ribelljoni Slava oħra fil-Maċedonja billi bagħat kontinġent immexxi minn ibnu Constantine Bodin. Wara s-suċċess inizjali, The Chronicle of the Priest of Doclea tiddikjara li Bodin ġie pproklamat Tsar, bħala Pietru III tal-Bulgarija. Il-Biżantini kontrattakkaw u qabdu lil Bodin, li nħeles minn merċenarji Venezjani mikrija minn missieru.

F'xi punt, Miguel kiseb it-titlu ta' re. Ħafna mill-istudjużi jqiegħdu din id-data fl-1077, meta rċieva wirt mingħand il-Papa li jirreferi għalih bħala s-“sultan tas-Slavi”. Madankollu, Curta tissuġġerixxi li Mikiel seta’ kien sultan sa mill-1053, peress li pproklama lilu nnifsu bħala tali wara li rċieva t-titlu ta’ protostratur mingħand l-imperatur. Madankollu, ir-rikonoxximent formali bħala re fl-Ewropa medjevali kien jeħtieġ rikonoxximent mill-papa jew mill-imperatur Biżantin. Jew il-mod, huwa kellu t-titlu fl-1077.

Meta Mikiel miet fl-1081, warajh ibnu Constantine Bodin. In-Normanni attakkaw in-Nofsinhar tad-Dalmazja u rebħu lil Dyrrhachium u Ragusa. Bodin kien mistenni jassisti lill-Imperatur f'Dyrrhachium; minflok baqa’ inattiv (possibilment bħala parti minn pjan miftiehem man-Normanni) u llimita ruħu biex jikkontempla t-telfa sħiħa tal-Biżantini. L-ewwel stadju tar-renju tiegħu kien iddedikat għall-konsolidazzjoni tal-awtorità tiegħu u l-indħil fl-affarijiet Biżantini-Normanni, filwaqt li jittraskura partijiet oħra tar-renju. Il-Kronika tal-Qassis ta' Doclea tinnota li Bodin bagħat spedizzjoni lejn il-Bosnja u Rascia. Peress li missieru, Michael, kien diġà ħa f'idejh Rascia qabel, jirriżulta li r-reġjun bilfors inħeles mid-dominazzjoni ta' Doclea sadattant. Bodin reġa' ssottomettiha u poġġa lill-kuġini tagħha Vukan u Marko (ulied Petrislav) bħala župans tat-territorju. Huwa rebaħ ukoll lill-Bosnja u għaddaha lil wieħed mill-courtiers tiegħu, Stipan, biex jamministraha f’ismu. Għalkemm Bodin kien rikonoxxut bħala "sultan ta' Doclea u Dalmazja", m'hemm l-ebda evidenza li tissuġġerixxi li l-Bosnja, Zachlumia, Doclea u Rascia ffurmaw renju unitarju: kull reġjun żamm in-nobbiltà ereditarja tiegħu, iżda kien taħt il-ħakma politika u militari ta' Doclea.

Fl-1085, il-Biżantini ħadu t-tmexxija fil-gwerer tagħhom man-Normanni, u ħadu lura lil Dyrrhachium u Ragusa. Fl-1090 Bodin ġie kkastigat għall-imprudenza tiegħu, possibilment qabad it-tieni darba, u mhux magħruf ħafna dwaru minn dak iż-żmien sal-mewt tiegħu madwar 1101. Rascia, Zachlumia, u l-Bosnja probabbilment ħelsu lilhom infushom mill-vassallaġġ ta' Doclea.

Fis-seklu 10, wara s-Sinodu ta' Split, din il-belt estendiet il-ġurisdizzjoni ekkleżjastika tagħha fuq ħafna mill-kosta Dalmazja, ħlief għar-reġjuni tan-Nofsinhar (inkluż il-biċċa l-kbira ta' Doclea), li kienu taħt l-Arċisqof ta’ Dyrrhachium. Madankollu, bliet oħra malajr sfidaw lil Split għall-pożizzjoni preeminenti tagħha: Antivari u Ragusa. Iċ-Ċiżma tal-Lvant dalwaqt se jkollha impatt kbir fuq is-Serbja, mhux biss reliġjuż, iżda wkoll politikament. Peress li s-Serbja kienet tinsab fiż-żona tal-fruntiera bejn il-ġurisdizzjoni Rumana u Kostantinopolitana, is-sinjuri Serbi ppruvaw jisfruttaw din ir-rivalità għall-vantaġġ tagħhom. L-Islavi li kienu jgħixu tul il-kosta tan-Nofsinhar tad-Dalmatija waqgħu taħt il-ġurisdizzjoni reliġjuża ta 'Ruma, li kienet eżerċitata permezz tal-arċisqfijiet ta' Split, Antivari u Ragusa. Il-bqija, fl-intern li jestendi għas-Serbja, kien taħt il-patrijarka ta' Kostantinopli, rappreżentat mill-arċisqfijiet ta’ Ocrida, Sirmio u Dirraquio. L-intenzjoni tar-Re Mikiel kienet li tistabbilixxi knisja Slava awtoċefala, biex issaħħaħ l-awtorità politika tiegħu. Għal raġunijiet politiċi, għamel triqtu lejn Ruma, peress li dak iż-żmien kellu relazzjonijiet ta' ħbiberija ma' Biżanzju. Michael assuma li l-Papa kien se jaħtaf l-opportunità biex jespandi l-ġurisdizzjoni tiegħu fin-Nofsinhar tad-Dalmazja, iżda x-xewqa ta' Mikiel ma kinitx faċilment sodisfatta. Għalkemm xi boroż ta’ studju sostniet li t-talba tiegħu biex jgħolli l-isqof ta' Antivari għal arċisqof ingħatat fl-1067, jidher li l-barri ċċitata mhix awtentika. Fl-1089, Constantine Bodin irnexxielu jgħolli l-isqof ta' Antivari għal arċisqof, bi skambju għall-appoġġ tiegħu lill-papa kontra antipapa. L-isqfijiet suffragani ta' Kotor, Dulciño, Svač, Escútari, Drivast, Pola, Ras, Bosnia u Trebinje jkunu isqfijiet suffragani tal-arċisqof il-ġdid.

Malli kiseb il-promozzjoni tiegħu, kiseb djoċesi ferm akbar, inkluż territorju li qabel ma kienx irrikonoxxiet l-awtorità tal-Papa: territorji tal-Metropolitan ta' Dyrrhachium u tal-Arċisqof ta' Ohrid, żewġ sedi li għarfu l-ġurisdizzjoni tal-Patrijarkat Ekumeniku ta' Kostantinopli. d Ruma. It-teħid ta' Rascia suffragan Antivari kien ta' ftit konsegwenza, peress li ħafna mill-knejjes tagħha kienu jiddependu fuq Kostantinopli, u m'hemm l-ebda evidenza li Vukan issottometta lill-awtorità Rumana. Dyrrhachium u Ohrid setgħu tilfu territorji ċkejkna tul il-kosta u Doclea kienet suġġetta għal Ruma fil-qosor, iżda l-intern ta' Doclea ma kienx affettwat ħafna minnha, flimkien ma' Koclea, territorju odox.

Declive 
B'Bodin marret, martu Norman Jaquinta beżgħet li n-neputi ta' Bodin Branislav kien se jipprova jieħu l-poter qabel ma wliedhom żgħar ikunu jistgħu jieħdu t-tron. Hi ordnat l-arrest ta' Branislav u l-familja tiegħu u Branislav miet fil-jasar, filwaqt li 6 ħutu u wliedu l-oħra sabu ażil f'Ragusa. Għalhekk, fl-għaġla biex titlob it-tron, tħawlu żrieragħ ta 'mibegħda tal-familja. Wara l-mewt ta' Bodin, nofs ħuh Dobroslav II kiseb it-tron ta' Duklja. Meta raw Duklja dgħajfa, il-Biżantini bdew jindaħlu u bagħtu lil Kočopar, wieħed mill-aħwa eżiljati ta' Branislav, biex jaħtaf it-tron. Huwa talab l-għajnuna ta' Vukan minn Raška u flimkien għelbu lil Dobroslav. Madankollu, kien hemm ġlieda bejn Kocopar u Vukan. Vukan keċċa lil Kočopar, li aktar tard miet fl-eżilju. In-nobbli dolenjani għażlu lil Vladimir, qarib ieħor, li ħakmu fil-paċi bħala vassall Biżantin. Imma Jaquinta ma qatgħetx qalbha. Wara l-mewt ta' Vladimir, kellu lil Dobroslav II (li kien għadu l-ħabs) kastrat u blind f'każ li jerġa' jikseb it-tron, u b'hekk assigura t-tron għal ibnu Đurađ (George), c. 1114-18. Huwa kien kiseb l-appoġġ ta 'fazzjoni ta' nobbli anti-Biżantini. Il-familja ta' Branislav għal darb’oħra ħarbet lejn is-sigurtà Biżantin, din id-darba f’Dyrrhachium. Hemmhekk kisbu l-appoġġ tal-Biżantini, li keċċew lil Đurađ u tefgħu l-ħabs lil Jaquinta. Grubeša, wieħed minn ulied Branislav, tpoġġa fuq it-tron fl-1118. Huwa ħakem b'mod paċifiku sal-1125. Đurađ kien ħarab lejn Rascia u kiseb l-appoġġ tal-ġdid il-kbir Rascian Župan, Uroš, li hu maħsub li huwa n-neputi ta' Vukan. Uroš kien allinjat mal-Ungeriżi u kien anti-Biżantin. Huwa invada Duklja u poġġa lil Đurađ lura fuq it-tron. Madankollu, intervent Biżantin ieħor għeleb lil Đurađ għat-tieni darba, qabdu, u miet fil-jasar. Gradinja, wieħed mill-aħwa ta' Grubeša, sar Re, l-aħħar ħakkiem li kellu dan it-titlu f’Duklja. Miet mewta naturali fl-1146 u warajh ibnu Radoslav. Radoslav kellu biss it-titlu ta' Knez (Prinċep).

Il-ġlied intern twil ta' Duklja kien devastanti għall-istatus tiegħu, peress li kien ridott għal Prinċipat dipendenti fuq l-appoġġ Biżantin u dejjem aktar tilef it-territorju għal Raska. Fiż-żmien tar-renju ta' Radoslav bħala prinċep, huwa okkupa biss strixxa żgħira ta' art fuq il-kosta ta' Dukljan (minn Kotor sa Ulcinj). Fl-1166, ħafna minn Duklja kienet okkupata minn Rascia, u fl-1186, Stefan Nemanja annessa Duklja fl-intier tagħha wara li għeleb lill-aħħar prinċep ta' Doclea: Mihailo.

Ħakkiema ta' Doclea 
 Petrislav ta' Doclea, madwar 990-1000.
 Jovan Vladimir, madwar 1000-1016.
 Dragimir, prinċep ta' Travunia u Zahumlia
 Stephen Vojislav, 1034-1050.
 Ir-Re Mihailo Vojislavljević, 1050-1081.
 Ir-Re Kostantinu Bodin ta' Doklea u d-Dalmazja, 1081-1101.
 Kings Dobroslav II ta' Doclea u Mihailo ta' Doclea, 1101-1102.
 Ir-Re Dobroslav III ta' Doklea, 1102.
 Re Kocopar ta' Doclea, 1102-1103.
 Ir-Re Vladimir ta' Doklea, 1103-1113.
 Re Ġorġ tad-Doklea, 1113-1118.
 Il-Prinċep Grubeša ta' Doclea u Antivari (Bar), 1118 -1125.
 Re Ġorġ ta' Doklea, 1125-1131 (rrestawrat).
 Il-Prinċep Miguel de Zeta, sal-1189.
 Stefan Nemanja, Prinċep ta' Rascia, Prinċep tal-Gran ta' Rascia, Prinċep ta' Ibar, Toplica, Rasina u Reke, Prinċep ta' Dubočica (Leskovac), Prinċep ta' Doclea u Moravja tal-Punent, 1186-1196.
 Vukan II Nemanjić, Re ta' Doclea u Dalmazja, 1196-1208, diġà bħala vassall ta' missieru Stefan Nemanja, u aktar tard ta' ħuh Stefan II Nemanjić.

Referenzi

Ħoloq esterni 
 Montenegro, Kunsill tal-Unjoni Ewropea

 
Repubbliki
Pajjiżi stabbiliti fl-2006