Sudan t'Isfel
Is-Sudan t'Isfel hu nazzjon fl-Afrika. Hu ngħata l-indipendenza mis-Sudan fl-2011. Il-belt kapitali u l-ikbar belt hi Ġuba. Dan il-pajjiż jinsab fruntiera mas-Sudan, l-Etjopja, il-Kenja, l-Uganda, ir-Repubblika Demokratika tal-Kongo, u ir-Repubblika Ċentru-Afrikana.

Is-Sudan t'Isfel, uffiċjalment ir-Repubblika tas-Sudan t'Isfel (bl-Ingliż: Repubblika tas-Sudan t'Isfel) huwa pajjiż sovran mingħajr baħar 8 li jinsab fl-Afrika tal-Lvant, bil-kapitali tiegħu fil-belt ta' Juba. 9 Is-Sudan t'Isfel għandu fruntiera mas-Sudan fit-tramuntana, l-Etjopja sa fil-lvant, il-Kenja, l-Uganda u r-Repubblika Demokratika tal-Kongo fin-nofsinhar u r-Repubblika Ċentru-Afrikana fil-punent. Sal-lum huwa l-pajjiż bl-inqas HDI fid-dinja.

It-territorju li bħalissa jifforma s-Sudan t'Isfel kien parti mis-Sudan Anglo-Eġizzjan u aktar tard, mir-Repubblika tas-Sudan sa mill-indipendenza tiegħu fl-1956. Is-settur tas-Sudan tat-Tramuntana prinċipalment Għarbi u Musulmani. F'Settembru 1983, il-President tas-Sudan ta' dak iż-żmien, Jaafar Mohammed Numeiri, ħoloq stat federali li kien jinkludi tliet stati federati fis-Sudan t'Isfel, iżda aktar tard xolthom, u b'hekk wassal għall-bidu tat-tieni gwerra ċivili bejn it-truppi Sudaniżi u l-Armata tal-Ħelsien tal-Poplu tas-Sudan seċessjonista. . Il-gvern Sudaniż ippermetta awtonomija għar-reġjun wara ftehim ta' paċi ffirmat fid-9 ta' Jannar 2005 fil-belt Kenjana ta' Naivasha.

Taħt dan il-ftehim, is-Sudan t'Isfel sar reġjun awtonomu tas-Sudan bil-gvern tiegħu stess u Kostituzzjoni interim, approvata fil-5 ta' Diċembru 2005, li ddefinixxiet iż-żamma ta' referendum dwar l-indipendenza bejn id-9 u l-15 ta' Diċembru 2011. Fis-7 ta' Frar 2011 , saru pubbliċi r-riżultati uffiċjali, li wrew appoġġ ta’ 98.83% għall-partitarji tal-indipendenza, li ġiet ipproklamata fid-9 ta’ Lulju 2011. Għalhekk, sar l-iżgħar stat sovran fid-dinja, status li għadu jżomm sal-lum. F'Marzu 2015, is-Sudan t'Isfel sar il-134 membru tal-G-77. Is-Sudan t'Isfel sofra minn vjolenza etnika u ilu fi gwerra ċivili mill-2013; u mill-2017, kellha l-ogħla punteġġ fuq l-Indiċi tal-Istati Fraġli (li qabel kien l-Indiċi tal-Stati Falluti), qabeż lis-Somalja.

Storja 

Ftit hemm dokumentazzjoni tal-istorja tas-Sudan t'Isfel tal-lum sal-bidu tal-ħakma Eġizzjana fit-tramuntana fl-1820s u l-espansjoni sussegwenti tal-qbid tal-iskjavi fin-nofsinhar. L-informazzjoni qabel dak iż-żmien hija bbażata fil-biċċa l-kbira fuq l-istorja orali. Skont dawn it-tradizzjonijiet, popli Nilotiċi bħad-Dinka, Nuer, Shilluk u oħrajn daħlu l-ewwel fis-Sudan t’Isfel xi żmien qabel l-għaxar seklu. Matul il-perjodu mis-seklu 15 sas-seklu 19, migrazzjonijiet tribali, l-aktar miż-żona Bar el Gazal (Xmara Gazelle), reġgħu għaqqdu lil dawn il-popli fil-post preżenti tagħhom. In-nies Azande (mhux Nilotiċi) daħlu fis-Sudan t'Isfel matul is-seklu 16, u jgħixu fl-akbar stat fir-reġjun. Fis-seklu 18, il-poplu Avungara daħal u malajr afferma l-awtorità tiegħu fuq l-Azande.

Għal sekli sħaħ, l-ostakli ġeografiċi żammew l-avvanz tal-Islam fis-Sudan tan-Nofsinhar, u żammew il-ħakma ta’ Avungara u l-wirt soċjali u kulturali tad-diversi gruppi etniċi li abitaw is-Sudan t’Isfel tal-lum. Tentattivi ta’ kolonizzazzjoni mill-Franċiżi u l-Belġjani ġew imwarrba mill-gwerrilli ta’ Avungara u Azande. Biss fl-aħħar tas-seklu 19, il-wasla tal-Ingliżi u l-Eġizzjani kienet se tkisser din l-indipendenza tat-tribujiet tas-Sudan t'Isfel.

L-Eġittu, dak iż-żmien stat vassalli tal-Imperu Ottoman (li bil-mod il-mod kien qed jitmexxa lejn l-orbita Brittanika), iddomina t-territorju tas-Sudan tal-lum mill-1821 u għamel l-ewwel tentattiv tiegħu ta’ espansjoni fin-nofsinhar meta, fis-snin sebgħin, Khedive Ismail Pasha ħoloq il-provinċja ta 'Equatoria. L-ewwel gvernatur maħtur mill-Eġittu (diġà kkontrollat ​​mill-Ingliżi, għalkemm formalment indipendenti) kien Samuel Baker tal-Brittanja fl-1869, segwit minn Charles George Gordon fl-1874 u Emin Pasha fl-1878. Ir-ribelljoni tal-1880s tal-Eġittu kontra l-influwenza Ewropea qawwija ddestabilizzat il-provinċja li kienet qed titwieled, u Equatoria waqfet biex teżisti bħala post Eġizzjan fl-1889. Minn dak iż-żmien, baqgħu xi insedjamenti, bħal Lado, Gondokoro, Dufile, u Wadelai.

Ir-ribelljoni Mahdist ta’ Muhammad Ahmad estendiet l-influwenza tagħha mis-Sudan għan-Nofsinhar, iżda wara l-mewt tal-imsemmi mexxej, ma setgħux iżommu flimkien u ġew megħluba mill-forzi Anglo-Eġizzjani, li fl-aħħar stabbilixxew il-ħakma tagħhom li jiffurmaw il-Commonwealth tal-Anglo-Eġizzjan. Is-Sudan fl-1899, li jinkorpora l-Equatoria l-antika. Fl-1894, sadanittant, settlers Belġjani kienu ffurmaw it-Territorju ta 'Lado, exclave ta' l-Istat Ħieles tal-Kongo. Mal-mewt tar-Re Leopoldu II tal-Belġju, it-territorju għadda f'idejn l-Ingliżi, li inkorporawh fis-Sudan, iżda sentejn wara ċedew il-parti tan-nofsinhar tiegħu lill-Uganda.

Minkejja li kien jifforma entità waħda, is-Sudan Anglo-Eġizzjan kien amministrat bħala żewġ territorji differenti: filwaqt li s-settur tat-Tramuntana kien fil-biċċa l-kbira Musulman u jitkellem bl-Għarbi, l-użu tal-Ingliż kien imħeġġeġ fin-nofsinhar animista. Wara l-indipendenza Eġizzjana, ir-rejiet tal-Eġittu talbu l-inkorporazzjoni tas-Sudan fl-intier tiegħu taħt il-ħakma tagħhom, li ġiet miċħuda mir-Renju Unit. L-inkapaċità tal-Eġizzjani li jerġgħu jaqbdu s-Sudan qajmet kemm sentimenti rivoluzzjonarji fl-Eġittu kif ukoll sentimenti favur l-indipendenza fis-Sudan. Quddiem l-imminenza tal-bidliet, ir-Renju Unit iddeċieda li jimmodifika l-istatus tas-Sudan, li għalih sejjaħ Konferenza f'Juba fl-1948. Għalkemm l-idea oriġinali tal-Ewropej kienet li jinkorporaw in-Nofsinhar tas-Sudan fil-protettorat tagħhom fl-Uganda, fl-aħħar ġie deċiż li jintemm bir-reġim differenzjat u li jkollu kolonja unifikata, minkejja l-protesti tas-setturi tan-Nofsinhar. Fl-1953, fl-aħħar, l-Ingliżi u l-Eġizzjani qablu li jagħtu indipendenza lit-territorju konġunt u li jiffurmaw fl-1956 Repubblika tas-Sudan bil-kapitali tagħha f'Khartoum u ta' natura unitarja.

It-tensjonijiet bejn iż-żewġ setturi etno-territorjali taħt gvern wieħed ma damux wisq biex joħorġu u fl-1955, suldati min-Nofsinhar għamlu ammutinamenti li kienu se jwasslu għall-Ewwel Gwerra Ċivili Sudaniża. Il-kunflitt, li qabad lill-gvern ċentrali kontra l-Moviment ta’ Ħelsien tas-Sudan t'Isfel, intemm biss fl-1972 bl-iffirmar ta' protokoll ta' paċi f'Addis Ababa li kien jippermetti l-ħolqien ta' gvern awtonomu fis-Sudan t’Isfel. Il-ftehim fisser għaxar snin ta’ paċi, sakemm il-President Sudaniż Yaafar al-Numeiry ħabbar it-twaqqif ta' stat Iżlamiku u l-applikazzjoni tal-liġi tax-Xarija fil-pajjiż kollu, li se jwassal għat-tifqigħa tat-Tieni Gwerra Ċivili Sudaniż.

Indipendenza 
Wara snin ta' konfrontazzjoni, il-kunflitt intemm uffiċjalment bl-iffirmar ta' ftehim ta' paċi f'Jannar 2005 bejn il-gvern tas-Sudan u l-Armata ta' Ħelsien tal-Poplu tas-Sudan (SPLA). Il-ftehim rrestawra l-awtonomija tas-Sudan t'Isfel sa sitt snin, u wara jsir referendum dwar il-possibbiltà ta' seċessjoni. Dan ir-referendum sar f’Jannar tal-2011, fejn ta maġġoranza assoluta ta' 98.83% għall-għażla tal-indipendenza.

Wara dawn ir-riżultati, il-gvern Sudaniż ta' Omar al-Bashir aċċetta d-diviżjoni tal-pajjiż, li seħħet fid-9 ta' Lulju 2011 meta ġiet ipproklamata uffiċjalment ir-Repubblika tas-Sudan t'Isfel. L-ewwel snin tal-indipendenza kienu kkaratterizzati minn kunflitti tribali bejn diversi gruppi etniċi fil-pajjiż, ikkawżati minn battibekki derivati ​​mill-iskarsezza tar-riżorsi fir-reġjun. Mill-2013 is-sitwazzjoni marret għall-agħar u qamet il-gwerra ċivili fis-Sudan t'Isfel, li damet 6 snin, sakemm il-ftehim ta' paċi bejn Salva Kiir u Riek Machar ifforma gvern ta' għaqda.

Gwerra Ċivili 2013-2020 

Fil-5 ta’ Settembru 2013, l-aġenzija tal-aħbarijiet Amerikana South Sudan News Agency (SSNA) ippubblikat artiklu miktub mill-analista Duop Chak Wuol. Il-kittieb qajjem kwistjonijiet kritiċi dwar dak li ddeskriva bħala ż-żieda tal-awtokrazija fi ħdan it-tmexxija tal-Poplu tas-Sudan. Moviment ta' Liberazzjoni (SPLM) u wissa dwar riperkussjonijiet monumentali sakemm l-elite fil-gvern ma rrestawrawx il-prinċipji fundaturi tal-partit. Duop ċanfar ukoll lill-partit fil-gvern, billi argumenta li l-partit issostitwixxa l-prinċipji fundaturi tiegħu bi "wegħdiet minsija u qerq."

F'Diċembru 2013, faqqgħet ġlieda għall-poter politiku bejn il-President Kiir u l-eks deputat tiegħu Riek Machar, hekk kif il-president akkuża lil Machar u għaxra oħra b'attentat ta' kolp ta' stat.Faqqgħu ġlied li qanqal gwerra ċivili tas-Sudan t'Isfel. Truppi tal-Uganda ġew skjerati biex jiġġieldu flimkien mal-forzi tal-gvern tas-Sudan t'Isfel kontra r-ribelli.In-Nazzjonijiet Uniti żżomm ħaddiema għaż-żamma tal-paċi fil-pajjiż bħala parti mill-Missjoni tan-Nazzjonijiet Uniti fis-Sudan t'Isfel (UNMISS). L-Awtorità Intergovernattiva għall-Iżvilupp (IGAD) medjat diversi waqfien mill-ġlied bejn il-Moviment tal-Ħelsien tal-Poplu tas-Sudan (SPLM) u l-oppożizzjoni SPLM, li sussegwentement tkissru. F’Awwissu 2015, ġie ffirmat ftehim ta' paċi fl-Etjopja taħt it-theddida ta' sanzjonijiet tan-Nazzjonijiet Uniti għaż-żewġ partijiet.Machar irritorna Juba fl-2016 u nħatar viċi president.

Wara t-tieni tifqigħa ta'  vjolenza f’Juba, Machar ġie sostitwit bħala viċi president u ħarab mill-pajjiż meta reġa'  faqqa'  l-kunflitt. Il-ġlied intern bejn ir-ribelli sar parti kbira mill-kunflitt. Ir-rivalità bejn il-fazzjonijiet Dinka mmexxija mill-President u Malong Awan wasslet ukoll għal ġlied. F'Awwissu 2018, daħal fis-seħħ ftehim ieħor dwar il-qsim tas-setgħa.22

Huwa stmat li 400,000 ruħ inqatlu fil-gwerra,23 inklużi atroċitajiet notevoli bħall-massakru ta' Bentiu tal-2014. Għalkemm iż-żewġ irġiel għandhom partitarji mid-diviżjonijiet etniċi kollha fis-Sudan t'Isfel, il-ġlied sussegwenti kien komuni, bir-ribelli jattakkaw membri tal-grupp etniku Dinka ta' Kiir. u suldati tal-gvern li jattakkaw lil Nuers.24 Aktar minn 4 miljun ruħ ġew spostati, li minnhom 1.8 miljun huma spostati internament u 2.5 miljuni ħarbu lejn pajjiżi ġirien, speċjalment l-Uganda u s-Sudan.

Fl-20 ta’ Frar, 2020, Salva Kiir Mayardit u Riek Machar qablu ma’ ftehim ta'  paċi, u fit-22 ta'  Frar, 2020, iffurmaw gvern ta'  għaqda nazzjonali, b’Machar jieħu l-ġurament bħala deputat mexxej tal-pajjiż.

Minkejja l-waqfien uffiċjali tal-gwerra ċivili, il-vjolenza bejn milizzji armati fil-livell tal-komunità kompliet fil-pajjiż; skont Yasmin Sooka, president tal-Kummissjoni tad-Drittijiet tal-Bniedem tas-Sudan, il-livell ta'  vjolenza “jaqbeż bil-bosta l-vjolenza bejn l-2013 u l-2019”.

L-ewwel elezzjonijiet demokratiċi fis-Sudan t'Isfel mill-bidu tal-gwerra ċivili kienu skedati għall-2023 fil-ftehim ta' paċi li temm uffiċjalment il-gwerra, iżda l-gvern tranżitorju u l-oppożizzjoni qablu fl-2022 li jċaqalquhom għall-aħħar tal-2024.

Gvern u politika 
Wara l-Ftehim ta’ Paċi ffirmat fl-2005, ġiet promulgata kostituzzjoni proviżorja tal-Gvern Awtonomu tas-Sudan t’Isfel, li ħadmet bħala l-liġi suprema tat-territorju, flimkien mal-kostituzzjoni tas-Sudan sal-2011. Wara r-referendum dwar l-indipendenza tas-Sudan t’Isfel li sar bejn Fid-9 u l-15 ta’ Jannar 2011, il-gvern awtonomu ppromulga kostituzzjoni transitorja, effettiva fid-9 ta’ Lulju 2011, id-data li fiha l-indipendenza ġiet iddikjarata uffiċjalment.

Il-kostituzzjoni tranżitorja tistabbilixxi li r-Repubblika tas-Sudan t'Isfel hija repubblika demokratika u tiddefinixxi lilha nnifisha bħala "entità multi-etnika, multikulturali, multilingwi, multireliġjuża u multirazzjali". Tistabbilixxi wkoll is-separazzjoni bejn il-Knisja u l-Istat u drittijiet ugwali bejn l-irġiel u n-nisa.

Is-setgħa eżekuttiva hija mogħtija lill-President tas-Sudan t'Isfel, li huwa l-kap tal-istat, il-kap tal-gvern, u l-kap kmandant tal-Armata tal-Ħelsien tal-Poplu tas-Sudan. Din il-pożizzjoni ġiet stabbilita mill-protokolli tal-2005, b’John Garang (fundatur tal-SPLA) ikun l-ewwel president sal-mewt tiegħu f’inċident fit-30 ta’ Lulju 2005. Salva Kiir Mayardit, is-suċċessur tiegħu, ħa l-ġurament bħala l-ewwel viċi president tas-Sudan u president tal-Gvern Awtonomu tas-Sudan t'Isfel fil-11 ta' Awwissu 2005. Mal-indipendenza, Kiir Mayardit kien l-ewwel President tar-Repubblika tas-Sudan t'Isfel.

Is-setgħa leġiżlattiva hija mogħtija lill-Assemblea Leġiżlattiva tas-Sudan t'Isfel, parlament unikamerali b'170 membru elett b'vot popolari. Il-Kostituzzjoni tistabbilixxi wkoll ġudikatura indipendenti maħtura mill-Parlament, bl-ogħla korp tkun il-Qorti Suprema tal-Ġustizzja.

Relazzjonijiet internazzjonali 

Waqt it-tħejjijiet għall-indipendenza tas-Sudan t’Isfel, diversi pajjiżi esprimew ix-xewqa tagħhom li jżommu relazzjonijiet diplomatiċi ma’ dan l-istat ġdid. L-ewwel li għamlet din ir-relazzjoni uffiċjali kienet ir-Repubblika tas-Sudan fit-8 ta’ Lulju 2011, jum qabel id-dikjarazzjoni tal-indipendenza, li ġiet segwita minn tużżana pajjiżi oħra.

Is-Sudan t'Isfel ġie propost bħala membru ġdid tan-Nazzjonijiet Uniti fit-13 ta' Lulju mill-membri tal-Kunsill tas-Sigurtà. Ir-rakkomandazzjoni ttieħdet mill-Assemblea Ġenerali li approvat iż-żieda tas-Sudan t'Isfel bħala l-193 membru tan-NU b'akklamazzjoni f'Lulju 14.

Il-gvern tas-Sudan t'Isfel applika għal sħubija fil-Commonwealth, filwaqt li istituzzjonijiet oħra stiednu lis-Sudan t'Isfel biex isir membru, bħall-Unjoni Afrikana.Il-Lega Għarbija nnotat li s-Sudan t'Isfel issodisfa l-kundizzjonijiet biex jissieħeb bħala membru sħiħ.jekk tixtieq , għalkemm tista' tagħżel ukoll li jkollok aċċess bħala membru osservatur.​

Drittijiet umani 
Fl-1 ta' Novembru 2011, is-Servizzi tas-Sigurtà Nazzjonali (NSS) tas-Sudan t'Isfel żammew lill-editur ta' kuljum privat ibbażat f'Juba, Destiny, u ssospendew l-attivitajiet tiegħu għal żmien indefinit. Dan bi tweġiba għal biċċa ta’ opinjoni mill-kolonnista Dengdit Ayok, bit-titlu “Let Me Say So”, li kkritikat lill-president talli ppermetta lil bintu tiżżewweġ ċittadin Etjopjan, u akkużah li “ħammeġ il-patrijottiżmu tiegħu”. F’ittra uffiċjali, il-gazzetta kienet akkużata li kisret “il-kodiċi ta’ kondotta tal-midja u tad-deontoloġija professjonali”, u li ppublikat “aħbarijiet illegali”, malafamanti, li jinċitaw u li invadew il-privatezza tal-personalitajiet. F'Settembru, il-Kumitat għall-Protezzjoni tal-Ġurnalisti kien qajjem tħassib dwar il-libertà tal-midja fis-Sudan t'Isfel.L-NSS ħeles lill-ġurnalisti mingħajr akkuża wara li żammhom għal 18-il jum.

Fl-2015, Salva Kiir hedded li joqtol ġurnalisti li jirrappurtaw “kontra l-pajjiż”.Il-kundizzjonijiet tax-xogħol saru aktar ħorox għall-ġurnalisti, u ħafna telqu mill-pajjiż. Il-produttur tad-dokumentarji Ochan Hannington huwa wieħed minnhom.F’Awwissu 2015, wara l-mewt tal-ġurnalist Peter Moi f'attakk immirat, is-seba' ġurnalist maqtul matul is-sena, ġurnalisti tas-Sudan t’Isfel wettqu blackout tal-aħbarijiet ta' 24 siegħa.

F’Awwissu 2017, ġurnalist Amerikan ta' 26 sena, Christopher Allen, inqatel f’Kaya, fl-Istat tax-Xmara Yei, waqt ġlied bejn il-forzi tal-gvern u tal-oppożizzjoni. Christopher Allen kien ġurnalist freelance li kien ħadem għal diversi ħwienet tal-midja Amerikani. F'dak l-istess xahar, il-President Salva Kiir sostna li l-miljuni ta' ċivili li qed jaħarbu mis-Sudan t'Isfel kienu qed jiġu mbuttati minn propaganda minn utenti tal-midja soċjali li kienu qed jikkonfoffaw kontra l-gvern tiegħu1 Xahar biss qabel, f’Lulju 2017, il-gvern li kien imblokka l-aċċess għall-websajts ewlenin tal-aħbarijiet. u blogs popolari, inklużi s-Sudan Tribune u Radio Tamazuj, mingħajr avviż minn qabel. F'Ġunju 2020, il-gvern imblokka l-aċċess għal Sudans Post, websajt tal-aħbarijiet lokali, wara l-pubblikazzjoni ta' artiklu meqjus bħala malafamanti mill-NSS.53 Xahrejn wara, Qurium Media Foundation, organizzazzjoni Svediża mingħajr skop ta' qligħ, ħabbret li kienet skjerata. mera tal-websajt biex tevita l-blokk tal-gvern.

L-SPLA ġiet akkużata għal kampanji ta' atroċitajiet kontra ċ-ċivili Fl-attentat tagħhom biex jiddiżarmaw ir-ribellijiet bejn is-Shilluk u l-Murle, l-SPLA/M ħarqu għexieren ta' rħula, stupraw mijiet ta' nisa u bniet, u qatlu għadd kbir ta' ċivili. Ċivili li jirrappurtaw it-tortura jgħidu li kellhom id-dwiefer miġbud 'il barra, boroż tal-plastik kienu mxarrba fuq it-tfal fuq in-nar biex il-ġenituri tagħhom jgħaddu l-armi tagħhom, u r-raħħala nħarqu ħajjin fil-barrakki tagħhom jekk issuspettaw li ribelli qattgħu l-lejl hemmhekk. F'Mejju 2011, l-SPLA allegatament ħarqet aktar minn 7,000 dar fl-istat ta’ Unity.

In-NU tirrapporta ħafna minn dawn il-vjolazzjonijiet, u d-direttur frustrat ta' aġenzija tal-għajnuna internazzjonali bbażata f’Juba jsejħilhom “abbużi tad-drittijiet tal-bniedem barra mill-iskala Richter.” Fl-2010, is-CIA ħarġet twissija li “fil-Fil-ħames snin li ġejjin, ...huwa probabbli ħafna li se jkun hemm qtil jew ġenoċidju tal-massa ġdid fin-Nofsinhar tas-Sudan." L-Armata tal-Bajda Nuer iddikjarat li riedet "telimina t-tribù Murle kollu minn wiċċ id-dinja bħala l-unika soluzzjoni biex tiżgura is-sigurtà fit-tul tal-bhejjem Nuer” u attivisti, inkluż Minority Rights Group International, wissew dwar ġenoċidju f’Jonglei. Fil-bidu tal-2017, il-ġenoċidju kien għal darb'oħra imminenti.

Peter Abdul Rahaman Sule, mexxej tal-grupp ewlieni tal-oppożizzjoni United Democratic Forum, ilu miżmum mit-3 ta' Novembru 2011 fuq akkużi li jorbtuh mal-formazzjoni ta' grupp ribelli ġdid li qed jiġġieled il-gvern.

Ir-rata ta' żwieġ tat-tfal fis-Sudan t’Isfel hija ta' 52%.​

Ir-reklutaġġ ta' suldati tfal ġie kkwotat ukoll bħala problema serja fil-pajjiż.F’April 2014, Navi Pillay, dak iż-żmien il-Kummissarju Għoli tan-NU għad-Drittijiet tal-Bniedem, sostniet li aktar minn 9,000 suldat tfal kienu ġġieldu fil-gwerra ċivili. mis-Sudan t'Isfel. .

L-uffiċċju tad-drittijiet tan-Nazzjonijiet Uniti ddeskriva s-sitwazzjoni fil-pajjiż bħala "waħda mill-aktar orribbli fid-dinja f'termini ta' drittijiet tal-bniedem." Huwa akkuża lill-armata u lill-milizzji alleati li ħallew lill-ġellieda jistupru lin-nisa bħala ħlas għall-ġlied, kif ukoll li jagħmlu rejd tal-bhejjem fi ftehim "agħmel li tista', ħu dak li tista'". Amnesty International qalet li l-armata fgat għall-mewt f'kontejner tal-vapuri aktar minn 60 persuna akkużati li appoġġaw lill-oppożizzjoni.

Organizzazzjoni territorjali 

Is-Sudan t'Isfel huwa maqsum f'10 stati federali, aktar suddiviż f'86 kontea. Dawn l-għaxar stati jikkorrispondu għal tlieta mill-ex reġjuni li fihom kien maqsum is-Sudan: Bar el Gazal, Great Upper Nile u Equatoria.

Fit-tramuntana tas-Sudan t'Isfel ukoll fuq il-fruntiera mas-Sudan hemm ir-reġjun jew it-territorju ta’ Abyei li jinsab fit-tramuntana tal-istati ta' Unity u Warab, li bħalissa hija żona kkontestata bejn iż-żewġ pajjiżi. Hemm ukoll trijangolu żgħir li jinsab fix-Xlokk tas-Sudan t'Isfel imsejjaħ it-trijangolu ta 'Ilemi, dan it-territorju huwa taħt l-amministrazzjoni tal-Kenja, iżda huwa mitlub mis-Sudan t'Isfel u l-Etjopja.

Inkwistjoni wkoll żona żgħira li tinsab bejn il-majjistral tas-Sudan t'Isfel u l-Lbiċ tas-Sudan u l-grigal tar-Repubblika Ċentru-Afrikana, b'kont meħud li din l-istess żona kkontestata tinsab fil-fruntiera tas-Sudan t'Isfel.

Ġeografija 

Is-Sudan t'Isfel ikopri erja ta '644,329 km².4 Għandu fruntieri mas-Sudan fit-tramuntana, l-Etjopja fil-lvant, il-Kenja, l-Uganda u r-Repubblika Demokratika tal-Kongo fin-nofsinhar u r-Repubblika Ċentru-Afrikana fil-punent.

Ir-relazzjoni bejn in-nofsinhar awtonomu tas-Sudan u l-istati jew reġjuni ġirien Sudaniżi ta’ Blue Nile (45,844 km²), Abyei (madwar 10,000 km²) u l-Muntanji Nuba (madwar 48,000 km²) għadhom ma ġewx solvuti b’mod definittiv, għalkemm għalissa jibqgħu fit-tramuntana. It-tliet żoni tal-Muntanji Nuba, Abyei u l-Istat tan-Nil Blu huma kulturalment parti min-Nofsinhar, iżda skont il-Ftehim ta’ Paċi Komprensiv (CPA) għandhom amministrazzjonijiet separati sa referendums (skedati għall-2011 u msejħa "konsultazzjonijiet"). popolari") li fiha se jkollhom l-għażla li jingħaqdu man-nofsinhar jew li jibqgħu taħt l-amministrazzjoni tat-tramuntana.

Flora u Fawna 

Iż-żoni protetti tas-Sudan t'Isfel huma dar għal xi wħud mill-aktar popolazzjonijiet ta' annimali selvaġġi spettakolari u sinifikanti fl-Afrika kollha, u huma d-dar tat-tieni l-akbar migrazzjoni ta' annimali selvaġġi fid-dinja. Stħarriġ li sar fis-snin preċedenti żvela li l-Park Nazzjonali ta’ Boma fil-Punent tal-fruntiera tal-Etjopja, l-art mistagħdra tan-Nofsinhar, u l-Park Nazzjonali tan-Nofsinhar ħdejn il-fruntiera tal-Kongo huma ħabitats għal popolazzjonijiet kbar ta’ kob u topis (żewġ tipi ta’ antilopi), bufli, iljunfanti, ġiraffi , alcelafos (antilop ieħor), u tal-iljuni. Ir-riżervi tal-foresti tan-Nofsinhar tas-Sudan huma wkoll l-abitat ta 'bongos (ukoll tip ta' antilop), hiloqueros, ħnieżer ħomor tax-xmara, iljunfanti tal-ġungla, chimpanzees u xadini tal-foresti.

Fl-2006, il-President tas-Sudan t'Isfel ħabbar li r-reġjun kien se jagħmel dak kollu possibbli biex jipproteġi u jżomm il-flora u l-fawna tiegħu, u jipprova jnaqqas l-effetti tan-nirien fil-foresti, ir-rimi tal-iskart u t-tniġġis tal-ilma. Fl-istess ħin, kumpaniji multinazzjonali kbar li huma f'pożizzjoni li jiġbed riżorsi naturali fis-Sudan t'Isfel fuq skala kbira, huma ta 'theddida sinifikanti għall-ħajja selvaġġa tan-nazzjon u l-ħabitats tagħhom.

Il-ħabitats tal-annimali selvaġġi tas-Sudan t'Isfel jinkludu mergħat, plateaus imħatteb ta' altitudni għolja, savanna bis-siġar u bil-ħaxix, pjanuri tal-għargħar, u artijiet mistagħdra.

Klima 
L-akbar ammont ta' xita tiġi osservata bejn Mejju u Ottubru, iżda l-istaġun tax-xita jista' jibda f'April u jdum sa Novembru. Mejju huwa l-iktar xahar imxarrab. L-istaġun huwa "influwenzat mill-bidla annwali taż-żona intertropikali" u l-bidla tar-riħ tan-Nofsinhar u tal-Lbiċ, li jwassal għal temperaturi kemmxejn aktar baxxi, umdità ogħla u aktar kopertura tas-sħab.

Idrografija 
Is-Sudan t'Isfel huwa definit kważi biss mill-idroloġija tan-Nil (eskluż it-Trijangolu Ilemi). Il-fruntiera mar-Repubblika Ċentru-Afrikana hija prattikament kongruwenti mal-fruntiera tal-baċin mal-Kongo. Huwa wkoll l-iktar reġjun b’xita f’pajjiż li kieku kien niexef. L-evaporazzjoni hija tant għolja li ffurmaw depressjonijiet endorrejċi bħal Ambadi, Abu Shanab jew Lake Maleit bejn is-Sudd u l-basat tas-sistema Bahr al-Ghazal.

Ta' min isemmi tliet varjabbli idroloġiċi pendenti:

Il-baċir ta' Bahr al-Ghazal, li huwa l-akbar sub-baċin tan-Nil f'termini ta' żona, iżda jikkontribwixxi ftit ilma għan-Nil minħabba l-evaporazzjoni għolja tiegħu.
Is-Sudd, li huwa wieħed mill-akbar swamps fid-dinja.
It-tributarju tas-Sobat, li twieled fl-Etjopja u jikkontribwixxi madwar 10% tal-volum tal-ilma għan-Nil fil-bokka tiegħu.

Ekonomija 

Is-Sudan t'Isfel huwa wieħed mill-ifqar pajjiżi fid-dinja. Wara l-gwerra, il-faqar u l-ġuħ infirxu fost il-popolazzjoni. L-agrikoltura u speċjalment il-bhejjem ġew affettwati ħafna, skont l-offerta ta’ għajnuna minn pajjiżi ġirien u partijiet oħra tal-pajjiż, ir-refuġjati li jirritornaw saru problema.

Minkejja l-faqar tiegħu, il-pajjiż għandu riżorsi minerali importanti, speċjalment iż-żejt, u bħala riżultat tal-ftehim ta 'paċi tal-2005, jipparteċipa wkoll fil-benefiċċji tiegħu. Skont studju tal-Bank Dinji, bid-dħul miż-żejt li jakkumula fil-gvern awtonomu, ikun biżżejjed biex jitnaqqas il-faqar u jittejbu l-kundizzjonijiet tal-għajxien tal-popolazzjoni tan-Nofsinhar tas-Sudan. Il-gvern ħabbar li fl-eżerċizzju tal-awtonomija tiegħu jrid juża d-dħul prinċipalment għall-iżvilupp tal-agrikoltura u l-infrastruttura.

Pitrolju 

Qabel l-indipendenza, in-Nofsinhar tas-Sudan kien jipproduċi 85% taż-żejt tal-pajjiż.Madankollu, minħabba li ż-żona tan-Nofsinhar ma kellha l-ebda aċċess għall-baħar, kienet tiddependi mis-settur tat-Tramuntana biex tkun tista’ tesporta l-prodott. Wara l-iffirmar tal-ftehim ta' paċi tal-2005, id-dħul taż-żejt kien maqsum indaqs bejn iż-żewġ setturi. B’hekk, iż-żejt tas-Sudan t’Isfel ikollu d-dritt li jiġi ttrasportat b’pipeline ta’ aktar minn 1,500 km sakemm jasal fir-raffineriji li jinsabu f’Port Sudan, biex imbagħad jiġi esportat minn dan il-port, li jinsab fuq il-kosta tal-Baħar l-Aħmar.

Wara l-indipendenza, kien hemm diskussjonijiet dwar kif jiġi adattat il-ftehim b’mod li jkun ta’ benefiċċju għaż-żewġ stati indipendenti. Id-dħul miż-żejt jikkostitwixxi aktar minn 98% tal-baġit tal-gvern tas-Sudan t'Isfel Żejt u riżorsi minerali oħra jistgħu jinstabu fis-Sudan t'Isfel, iżda l-Bentiu huwa komunement imsejjaħ reġjun partikolarment rikk fiż-żejt, filwaqt li Jongeli, Warap u l-istati tal-lagi għandhom riżervi potenzjali.

Dejn 
Is-Sudan u s-Sudan t'Isfel jaqsmu dejn ta' madwar $38 biljun, li akkumula matul l-aħħar ħames deċennji. In-nazzjon huwa dejn b'5.3 biljun dollaru ma' istituzzjonijiet bħall-Fond Monetarju Internazzjonali u l-Bank Dinji, il-bqija tad-dejn jikkorrispondi għal bosta atturi esterni li pprovdew self monetarju, fosthom il-membri tal-Klabb ta' Pariġi (madwar $11 biljun) u membri bilaterali tal-Klabb ta’ Pariġi (madwar $13-il biljun)

Il-Klabb ta' Pariġi huwa forum informali ta' kredituri uffiċjali u pajjiżi debituri, il-membri permanenti tiegħu jinkludu l-Istati Uniti, ir-Renju Unit, il-Ġermanja, Franza, l-Italja u l-Kanada. Huwa appoġġjat ukoll minn kredituri bilaterali privati ​​(banek kummerċjali privati ​​u fornituri ta 'kreditu privati) li lilhom il-pajjiż għandu madwar $6 biljun.

Għalkemm numru approssimattiv tad-dejn totali jista 'jiġi mmarkat, mhuwiex possibbli li jsir kejl preċiż tiegħu, peress li n-nazzjon għadu ma laħaqx ftehim mal-ġar tiegħu Sudan dwar id-distribuzzjoni tad-dejn.

Sħubija possibbli fil-Komunità tal-Afrika tal-Lvant (EAC) 
Il-presidenti tal-Kenja u r-Rwanda stiednu lill-Gvern Home Rule tar-Reġjun tas-Sudan t'Isfel biex japplika għal sħubija fil-komunità minkejja li ma kienx nazzjon indipendenti. Mill-indipendenza fis-sena 2011, is-Sudan t'Isfel sar kandidat uffiċjali għall-Commonwealth. Fil-bidu ta' Ottubru ta' dik l-istess sena, il-komunità rrettifikat it-talba tagħha u l-adeżjoni possibbli tagħha fil-futur qarib.

Analisti indikaw l-isforzi bikrija tas-Sudan t'Isfel biex jibni xogħlijiet ta' infrastruttura maġġuri, inklużi linji tal-ferrovija u pajpijiet taż-żejt, u jintegrawhom ma' infrastruttura eżistenti fil-Kenja u l-Uganda, u dan juri l-interess tal-gvern tas-Sudan t'Isfel li jnaqqas id-dipendenza tiegħu fuq u l-influwenza tiegħu fuq il-gvern tas-Sudan. u tiffoka fuq iż-żona tal-Afrika tal-Lvant. L-aġenzija tal-aħbarijiet Reuters tqis lis-Sudan t'Isfel bħala l-kandidat favorit tal-EAC għal espansjoni possibbli fi żmien qasir. Artiklu fil-gazzetta Tanżanjana "The Citizen" irrapporta li l-kelliem tal-Assemblea Leġiżlattiva tal-Komunità tal-Afrika tal-Lvant Abdirahin Haithar Abdi qal li s-Sudan t'Isfel kien "ħieles li jingħaqad mal-EAC" u assigura li l-analisti jemmnu li l-pajjiż dalwaqt se jsir membru sħiħ tal-organizzazzjoni reġjonali.

Fis-17 ta’ Settembru, 2011, Daily Nation ikkwota membru tal-gvern tas-Sudan t’Isfel jgħid li pajjiżu kien ħerqan li jingħaqad mal-EAC, in-nuqqas ta' żvilupp ekonomiku jikkumplika l-kompetizzjoni ħielsa mal-pajjiżi membri l-oħra u għalhekk l-adeżjoni possibbli tiegħu tkun se tkun. dewmien, anke jiddikjara li l-pajjiż jista 'jsir "dumping ground" għall-importazzjonijiet mill-Kenja, it-Tanżanija u l-Uganda. Dan jikkontradixxi t-tħabbira tal-President tas-Sudan t’Isfel Salva Kiir li ddikjara li l-pajjiż diġà kien qed jibda l-proċess tiegħu biex jissieħeb mal-komunità. Ġew ikkunsidrati wkoll il-kunflitti mal-boda-boda tal-Uganda (hija forma ta' trasport li tixbah rickshaw) u ma’ dawk tal-kapitali Juba u li dan kien ħoloq tensjoni bejn iż-żewġ gvernijiet, iżda hija minima.

Trasport 

Is-Sudan t'Isfel għandu 248 km ta' linja ferrovjarja waħda bejn il-fruntiera tas-Sudan u t-terminus ta' Wau. Il-kejl tal-binarju huwa 1067 mm (il-qies tal-Kap). Hemm proposti biex jiġu estiżi minn Wau għal Yuba. Hemm ukoll pjanijiet biex in-netwerk ferrovjarju  ta'Juba jgħaqqad ma' dawk tal-Kenja u l-Uganda.

L-ajruport l-aktar użat u żviluppat fis-Sudan t'Isfel huwa l-Ajruport Internazzjonali ta' Juba li għandu konnessjonijiet internazzjonali regolari lejn Entebbe, Nairobi, il-Kajr, Addis Ababa u Khartoum. L-Ajruport ta' Juba huwa wkoll il-kwartieri ġenerali tal-kumpanija Feeder Airlines. Ajruporti internazzjonali oħra huma Malakal, b'titjiriet internazzjonali lejn Addis Ababa u Khartoum, Wau, b'servizz ta' kull ġimgħa lejn Khartoum, u Rumbek, ukoll b'titjiriet ta' kull ġimgħa lejn Khartoum. Southern Sudan Airlines isservi wkoll lil Nimule u Akobo, li r-runways tagħhom mhumiex pavimentati. Hemm diversi ajruporti iżgħar fis-Sudan t'Isfel, li ħafna minnhom jikkonsistu fi ftit aktar minn airstrips tal-ħmieġ.

Demografija 

Is-Sudan t'Isfel għandu popolazzjoni ta' madwar 9 miljuni (11,911,184 stmati fl-2015). Dawn huma prinċipalment nies li huma involuti fil-ħajja rurali u involuti f'ekonomija ta 'sussistenza.

Dan it-territorju ntlaqat ħafna mill-gwerer ċivili kontinwi. Dan irriżulta f'nuqqas ta' żvilupp infrastrutturali, qerda u spostament: aktar minn 2 miljun ruħ mietu u aktar minn 4 miljuni ġew spostati jew huma refuġjati minħabba l-gwerra ċivili u l-konsegwenzi tagħha. Id-Dinka, li l-popolazzjoni tagħhom hija stmata għal madwar tliet miljun ruħ, jiffurmaw l-akbar komunità fis-Sudan t'Isfel.

Skont stimi tal-2012, is-sitt ibliet l-aktar popolati fis-Sudan t'Isfel kellhom aktar minn 120,000 resident. Dawn huma: Yuba, il-belt kapitali u l-aktar popolata (508,908 abitant), Rumbek (181,732), Wau, (163,421), Malakal (143,412), Yei (128,880) u Yambio (123,673)..

Lingwi 
Is-Sudan t'Isfel għandu ħafna aktar gruppi tribali u lingwi mill-ġar tiegħu fit-Tramuntana. Il-lingwa tal-edukazzjoni u l-affarijiet tal-gvern hija l-Ingliż, li ġiet approvata bħala l-lingwa uffiċjali għas-Sudan t'Isfel fl-1928 u rikonoxxuta bħala l-lingwa ewlenija fis-Sudan t'Isfel ta' dak iż-żmien fl-aħħar tas-snin 80. Il-Kostituzzjoni attwali tal-2011, Għalkemm tirrikonoxxi l-indiġeni kollha. lingwi tal-pajjiż bħala lingwi nazzjonali, jistabbilixxi l-Ingliż bħala l-lingwa tax-xogħol tal-gvern1 u ta’ istruzzjoni fil-livelli edukattivi kollha.

"Il-lingwi indiġeni kollha tas-Sudan t'Isfel huma lingwi nazzjonali"7
"L-Ingliż se jkun il-lingwa tax-xogħol uffiċjali tar-Repubblika tas-Sudan t'Isfel, kif ukoll il-lingwa tal-istruzzjoni fil-livelli kollha tal-edukazzjoni."
L-Għarbi Yuba distintiv, pidgin żviluppat fis-seklu 19 fost id-dixxendenti tas-suldati Sudaniżi, li joriġinaw prinċipalment mit-tribù Bari, huwa lingua franca wiesgħa użata fis-Sudan t'Isfel flimkien mal-Ingliż. Lingwi oħra mitkellma huma lingwi Afrikani bħal Dinka (3,000,000 kelliem), Nuer (1,400,000 kelliem) u Pojulu (1,200,000 kelliem).

Reliġjon 

Is-Sudan t'Isfel fil-passat ipprattika reliġjon tradizzjonali predominantement animista u dak iż-żmien il-Kristjaneżmu kien reliġjon ta' minoranza ħafna fil-pajjiż, rappreżentat minn aderenti tal-Knisja Kopta, id-denominazzjoni tal-maġġoranza fl-Etjopja ġirien. Madankollu, fiċ-ċensiment tal-2011 u f’ħafna studji dwar ir-reliġjon tal-pajjiż, huwa sostnut li madwar 70% tal-popolazzjoni tistqarr il-Kristjaneżmu. Minn dawn, 36% jappartjenu għall-Knisja Kattolika,74 20% jappartjenu għall-Knisja Anglikana tas-Sudan, filwaqt li l-bqija huwa maqsum bejn li jappartjenu għall-Knisja Kopta u knejjes Protestanti. Biex nispjegaw dan ma nistgħux ma nsemmu l-ħidma ta’ Daniel Comboni u missjunarji oħra fl-inħawi. Rigward reliġjonijiet oħra, minoranza ta’ 3-5% jistqarru l-Iżlam u l-bqija, madwar 20% tal-popolazzjoni, jipprattikaw reliġjonijiet tradizzjonali bbażati fuq twemmin animistiku.

Il-Kostituzzjoni Transitorja tiggarantixxi s-separazzjoni bejn il-knisja u l-istat, il-libertà tar-reliġjon, u l-ugwaljanza fost it-twemmin kollu.

Skont il-World Christian Encyclopedia, il-Knisja Kattolika hija l-akbar korp Kristjan fis-Sudan mill-1995, b'2.7 miljun Kattoliku kkonċentrati prinċipalment fis-Sudan t'Isfel.Il-Knisja Episkopali fl-Istati Uniti ssostni numru kbir ta' aderenti Anglikani tal-Knisja Episkopali tas-Sudan. , b'2 miljun membru fl-2005. Il-Knisja Presbiterjana tas-Sudan hija t-tielet l-akbar denominazzjoni fis-Sudan t'Isfel. Hija għandha qrib il-miljun membru f’500 kongregazzjoni mill-2012.

Rapport tat-18 ta' Diċembru 2012 dwar ir-reliġjon u l-ħajja pubblika miċ-Ċentru ta' Riċerka Pew jgħid li, fl-2010, 60.5% tal-popolazzjoni tas-Sudan t'Isfel kienet Kristjana, 32.9% kienet segwaċi tar-reliġjon tradizzjonali Afrikana u 6.2% kienu Musulmani. Xi edituri ddeskrivew il-konflitti ta' qabel il-qsim bħala gwerra bejn il-Musulmani u l-Insara, iżda oħrajn jiċħdu dan il-kunċett, u jiddikjaraw li n-naħat Musulmani u Kristjani kultant kienu jikkoinċidu.

F'diskors fil-Katidral ta' Santa Tereża ta' Juba, il-President tas-Sudan t’Isfel Kiir, membru tal-Knisja Kattolika, qal li s-Sudan t'Isfel ikun nazzjon li jirrispetta l-libertà tar-reliġjon.Fost l-insara, il-maġġoranza huma Kattoliċi jew Anglikani, għalkemm hemm ukoll konfessjonijiet attivi oħra, u twemmin animistiku ħafna drabi jitħallat ma' dawk Kristjani.

Edukazzjoni 
L-edukazzjoni fis-Sudan t'Isfel issegwi l-istess sistema edukattiva użata mir-Repubblika tas-Sudan. L-edukazzjoni primarja tinkludi tmien gradi, segwiti minn tliet snin ta’ edukazzjoni sekondarja u mbagħad erba' snin ta' tagħlim universitarju. Is-"sistema 8 + 3 + 4" ilha fis-seħħ mill-1990. B'differenza mill-ġar tagħha fit-tramuntana, il-lingwa użata fil-livelli kollha hija l-Ingliż, mhux l-Għarbi. Il-maġġoranza l-kbira tal-għalliema li jitkellmu bl-Ingliż u li jaħdmu fl-oqsma tax-xjenza u t-teknoloġija huma pjuttost żgħar.

Kultura 

Minħabba l-gwerra ċivili, il-kultura tas-Sudan t'Isfel hija influwenzata ħafna min-nazzjonijiet ġirien. Ħafna Sudaniżi t'Isfel emigraw lejn l-Etjopja, il-Kenja u l-Uganda fejn interazzjoni man-nies tal-lokal u adottaw il-lingwa u l-kultura tagħhom. Dawk li baqgħu fi ħdan il-fruntieri jew marru lejn it-Tramuntana lejn is-Sudan u l-Eġittu fil-biċċa l-kbira assimilaw il-kultura Għarbija.

Ta' min jinnota li l-maġġoranza tas-Sudani t’Isfel żammew l-essenza tal-kultura tagħhom fl-eżilju u fid-dijaspora. In-nies idaħħlu l-kultura tradizzjonali u tingħata attenzjoni kbira lill-għarfien tal-oriġini tal-poplu u d-djaletti tagħhom. Għalkemm l-aktar lingwi mitkellma huma Yuba Għarbi u Ingliż, is-Swahili qed jiġi introdott f'diversi setturi tal-popolazzjoni biex ittejjeb ir-relazzjonijiet internazzjonali mal-ġirien tagħha tal-Afrika tal-Lvant.

Mużika 
Ħafna artisti mużikali tas-Sudan t'Isfel jużaw l-Ingliż, is-Swaħili, l-Għarbi Juba, il-lingwa Afrikana tagħhom, jew taħlita ta' dawn kollha. Artisti popolari jinkludu Barbz, Yaba Angelosi, De Peace Child, Dynamq u Emmanuel Kembe. L-aktar ġeneri mużikali mifruxa huma afro-beat, R&B, zouk, reggae u folk. Emmanuel Jal huwa artist tal-mużika tas-Sudan t'Isfel li għamel triqtu internazzjonalment bil-forma unika tiegħu ta' hip-hop u messaġġ pożittiv fil-lirika tiegħu.Huwa mużiċist li trabba bħala suldat tifel. Irċieva reviżjonijiet tajbin tar-radju u tad-diski fir-Renju Unit. Ħa sehem ukoll f'konferenzi organizzati minn TED.

Sports 

Ħafna logħob u sports tradizzjonali u moderni b'mod ġenerali, partikolarment il-lotta u l-battalji finti, huma popolari ħafna fis-Sudan t'Isfel. L-isports tradizzjonali kienu l-aktar ipprattikati wara l-istaġuni tal-ħsad biex jiċċelebraw it-tmiem tal-istaġuni agrikoli. Il-ġellieda kienu ġeneralment b'saħħithom, b'irġiel żgħażagħ mibnija sew. Il-logħbiet ġibdu għadd kbir ta’ spettaturi li kantaw, damu t-tnabar u żifnu b'appoġġ għall-lottaturi favoriti tagħhom. Għalkemm din kienet meqjusa bħala kompetizzjoni, kienet prinċipalment għad-divertiment.

Fl-era moderna, xi Sudaniżi t'Isfel eċċellaw fl-isport internazzjonali. Luol Deng hija stilla Amerikana tal-basketball tal-NBA. Stilel internazzjonali oħra tal-baskitbol mis-Sudan t'Isfel jinkludu Manute Bol, Deng Ajou, Duany Kueth, Deng Gai, Ater Majok u Thon Maker. Majak Daw jinsab fit-triq it-tajba biex isir l-ewwel Sudaniż t'Isfel li jilgħab futbol professjonali tar-regoli Awstraljan, wara li ffirma man-North Melbourne Kangaroos tal-AFL (Australian Football League) lejn l-aħħar tal-2009. 2008 Olimpjadi ta' Beijing, twieled fil-pajjiż, u huwa wieħed mis-subien mitlufa tas-Sudan.

Il-futbol qed isir aktar popolari wkoll fis-Sudan t’Isfel u hemm ħafna inizjattivi mill-Gvern u msieħba privati ​​oħra biex jippromwovu l-isport u jtejbu l-livell tal-logħob. Waħda minnhom hija l-Assoċjazzjoni Sportiva taż-Żgħażagħ tas-Sudan t'Isfel (SSYSA), li diġà qed tmexxi sessjonijiet ta' taħriġ tal-futbol f’postijiet bħal Juba, fejn it-tfal jitħarrġu biex isiru futbolers tajbin. L-aqwa plejers mistennija joħorġu minn dawn l-oqsma tal-futbol improvvisati, kemm fuq medda qasira kif ukoll fit-tul. Bħala rikonoxximent ta 'dawn l-isforzi mal-futbol taż-żgħażagħ, il-pajjiż reċentement ospita kompetizzjonijiet tal-futbol taż-żgħażagħ. It-tim nazzjonali tiegħu huwa affiljat mal-CAF, l-assoċjazzjoni tiegħu mal-FIFA ġiet approvata fil-25 ta' Mejju 2012, żamm l-ewwel logħba tiegħu fl-10 ta' Lulju 2011 kontra Tusker F.C mill-Kenja, tilef f’daru b'1:3. Il-plejer Daniż Pione Sisto huwa iben ir-refuġjati tas-Sudan t'Isfel.

Pajjiżi tal-Afrika
Pajjiżi stabbiliti fl-2011