Turkija
It-Turkija (Tork:Türkiye), uffiċjalment ir-Repubblika tat-Turkija (), hi pajjiż transkontinentali li l-parti l-kbira tiegħu tinsab fl-Anatolja fil-Punent tal-Asja u fil-Lvant ta' Traċja fil-Lbiċ tal-Ewropa. It-Turkija hija mdawra minn tmien pajjiżi: il-Bulgarija lejn il-Majjistral; il-Greċja lejn il-Punent; il-Ġeorġja lejn il-Grigal; l-Armenja, l-Iran u l-Ażerbajġan lejn il-Lvant; u l-Iraq u s-Sirja lejn il-Lbiċ. Il-Baħar Mediterran jinsab fin-Nofsinhar; il-Baħar Eġew lejn il-Punent; u l-Baħar l-Iswed lejn it-Tramuntana. Il-Baħar ta' Marmara, il-Bosforu u d-Dardanelli (li flimkien jiffurmaw l-Istretti Torok) jiddemarkaw il-konfini bejn it-Traċja u l-Anatolja; huma wkoll jisseparaw l-Ewropa u l-Asja. Il-pożizzjoni ġeografika tat-Turkija f'salib it-toroq tal-Ewropa u l-Asja tagħmilha pajjiż ta' importanza ġeostrateġika sinifikanti.

Adeżjoni fl-Unjoni Ewropea 

 1999 - Status ta' kandidat tal-UE
It-Turkija kisbet l-istatus ta' kandidat tal-Unjoni Ewropea wara l-laqgħa tal-Kunsill Ewropew li saret f'Ħelsinki f'Diċembru 1999.

Fil-laqgħa tiegħu fis-16 u s-17 ta' Diċembru 2004, il-Kunsill Ewropew iddeċieda li t-Turkija tissodisfa b'mod suffiċjenti l-kriterji biex jinfetħu n-negozjati tal-adeżjoni.

 Ottubru 2005 - bidu tan-negozjati tal-adeżjoni
In-negozjati tal-adeżjoni tnedew f'Konferenza Intergovernattiva (KIG) fit-3 ta' Ottubru 2005. Dakinhar ukoll il-Kunsill qabel dwar qafas għan-negozjati mat-Turkija.

Issa nfetħu 16 minn 35 kapitolu, u wieħed minnhom ingħalaq proviżorjament.

Fit-18 ta' Frar 2008, il-Kunsill adotta s-Sħubija għall-Adeżjoni riveduta mat-Turkija.

L-aħħar laqgħa tal-Konferenza mat-Turkija dwar l-Adeżjoni fil-livell ministerjali saret fit-30 ta' Ġunju 2016. Il-konferenza fetħet negozjati dwar il-Kapitolu 33, dwar dispożizzjonijiet finanzjarji u baġitarji.

Waqt il-laqgħa tal-Kunsill Ewropew tad-19 ta' Ottubru 2017, il-mexxejja tal-UE kellhom dibattitu dwar ir-relazzjonijiet mat-Turkija. Waqt li tennew l-impenn sħiħ tagħhom ta' kooperazzjoni mat-Turkija dwar il-migrazzjoni, huma inkarigaw ukoll lill-Kummissjoni biex tirrifletti dwar jekk, fid-dawl tas-sitwazzjoni fil-pajjiż, għandhomx jitwaqqfu u jerġgħu jiġu orjentati l-fondi ta' qabel l-adeżjoni.

L-54 Kunsill ta' Assoċjazzjoni UE-Turkija sar fi Brussell fil-15 ta' Marzu 2019. Huwa eżamina l-istat tar-relazzjonijiet bilaterali bejn l-UE u t-Turkija.

Summits internazzjonali UE-Turkija
Fid-29 ta' Novembru 2015, il-kapijiet ta' stat jew ta' gvern tal-UE kellhom laqgħa mat-Turkija. Il-laqgħa kienet pass importanti fl-iżvilupp tar-relazzjonijiet bejn l-UE u t-Turkija u fil-kontribut għall-ġestjoni tal-kriżi tal-migrazzjoni.
L-UE u t-Turkija qablu li jerġgħu jagħtu spinta lill-proċess ta' adeżjoni tat-Turkija mal-Unjoni Ewropea. Issaħħaħ id-djalogu f'livell għoli bejn iż-żewġ partijiet permezz ta' laqgħat aktar frekwenti u aktar strutturati.

Fis-7 ta' Marzu 2016, il-kapijiet ta' stat jew ta' gvern tal-UE kellhom laqgħa mat-Turkija biex isaħħu l-kooperazzjoni bejniethom fir-rigward tal-kriżi tal-migrazzjoni u tar-refuġjati.

Matul il-laqgħa ta' wara l-Kunsill Ewropew tas-17 u t-18 ta' Marzu 2016, il-mexxejja tal-UE u tat-Turkija qablu li jaċċelleraw it-twettiq tal-pjan direzzjonali għal-liberalizzazzjoni tal-viża, bil-ħsieb li jitneħħew ir-rekwiżiti tal-viża għaċ-ċittadini Torok sa mhux aktar tard mill-aħħar ta' Ġunju 2016, jekk ikunu ġew issodisfati l-punti kollha ta' riferiment. Huma reġgħu kkonfermaw l-impenn tagħhom li jagħtu spinta ġdida lill-proċess tal-adeżjoni kif stipulat fid-dikjarazzjoni konġunta tad-29 ta' Novembru 2015. Qablu, bħala l-pass li jmiss, li jiftħu l-kapitolu 33 matul il-Presidenza Netherlandiża.

Fis-26 ta' Marzu 2018 il-mexxejja tal-UE ospitaw lill-president Tork, Recep Tayyip Erdoğan fir-residenza Evksinograd ġewwa Varna, il-Bulgarija. L-UE kienet irrappreżentata minn Donald Tusk, il-President tal-Kunsill Ewropew, Jean-Claude Juncker, il-President tal-Kummissjoni Ewropea u Boyko Borissov, il-Prim Ministru tal-Bulgarija.

Il-mexxejja kellhom diskussjoni estensiva fuq ir-relazzjonijiet bejn l-UE u t-Turkija u t-triq 'il quddiem. Aktar speċifikament, huma ddiskutew:

 il-kooperazzjoni fuq il-ġestjoni tal-flussi tal-migrazzjoni;
 l-interess komuni fil-ġlieda kontra t-terroriżmu;
 l-istat tad-dritt fit-Turkija;
 l-aħħar azzjonijiet tat-Turkija fil-Lvant tal-Mediterran u l-Baħar Eġew;
 l-involviment tat-Turkija fis-Sirja.

Sitwazzjoni attwali

Fid-9 ta' Marzu 2020, il-Presidenti Charles Michel u Ursula von der Leyen iltaqgħu mal-President Recep Tayyip Erdoğan fi Brussell. Il-mexxejja ddiskutew ir-relazzjonijiet bilaterali, l-implimentazzjoni tad-dikjarazzjoni UE-Turkija dwar il-migrazzjoni, is-sigurtà u l-istabbiltà fir-reġjun u l-kriżi fis-Sirja.

Il-laqgħa saret wara ż-żjara tal-President Michel f'Ankara fl-4 ta' Marzu 2020.

Fit-18 ta' Ġunju 2019, il-Kunsill tal-Affarijiet Ġenerali adotta konklużjonijiet dwar it-tkabbir u l-proċess ta' stabbilizzazzjoni u ta' assoċjazzjoni, li jkopru t-Turkija. Fl-20 ta' Ġunju 2019, il-Kunsill Ewropew approva l-konklużjonijiet.

Bliet oħra

Storja ta' Istanbul 
Iż-żona ta' l-Istanbul tal-lum ġiet stabbilita fil-5,500 Q.K. fin-Neolitiku Nofsani, twaqqfet minn Thracians qabel l-1000 Q.K. bħala Lygos u saret Kolonja ta’ Megari (qabel is-667 QK skont Erodotu jew qabel is-656 QK) mas-7 seklu QK, bħal Biżanzju, bħal ħafna bliet Mediterranji fuq il-kosta Torka, aktar tard saret Dominju Ruman (u temporanjament tissejjaħ Augusta Antonina, u fl-217 ingħatat l-isem ġdid għal Biżanzju wara l-mewt ta’ Caracalla) u għamlet il-kapitali l-ġdida bħala Nova Roma u mbagħad Kostantinopli madwar is-sena 330 AD. Bi tħejjijiet, rikostruzzjoni u espansjoni mis-sena 324 AD, kienet issir Dominju Biżantin wara s-sena 395 AD u taqa’ f’idejn l-Ottomani fl-1453 u ssir il-kapitali tal-Imperu li kellha tiġi suċċessiva mir-Repubblika attwali tat-Turkija, li ċaqlaq il-kapitali l-ġdida. lejn Ankara.
Fis-snin tiegħu qabel is-sena 330 Q.K. kien Grieg Ellenistiku fid-dehra (u Ruman speċjalment wara l-assedju, rikostruzzjoni u espansjoni minn Septimus Severus). U kien ta’ twemmin pagan akbar qabel il-Kristjanizzazzjoni tal-Imperu Ruman (200 sena wara kien ikun Kristjanizzat kompletament, fi żmien Ġustinjanu).

Storja (Imperu Ottoman/Osmanlı İmparatorluğu o Osmanlı Devleti)/دولت عالیه عثمانیه Devlet-i Aliyye-i Osmâniyye) 1299-1 ta' Novembru mill-1922

Storja (Antik)

Instanbul/Estambul

Urarat (860 aC - 590 aC) 

</gallery>

Referenzi

Ħoloq esterni 
 Turkija, Kunsill tal-Unjoni Ewropea

 
Repubbliki
Pajjiżi stabbiliti fl-1923
Pajjiżi tal-Baħar Mediterran