Fray Bernardino Melendreras
Si Fray Bernardino Melendreras  (3 Sep. 1815- 7 Okt. 1867) sarong pading Fransiscano tobong ciudad kan Gijon, Espanya.

Sa edad na kagpito (17), naglaog na siya sa Orden kan Fransiscano. Nasulotan siya kan habitong Franciscano kan Agosto 8, 1832 sa Kumbento nin San Jose de Salamanca. Sa pornmal na pagbado saiya komo sarong Franciscano, ginamit niya an pangaran na "de la Santisima Trinidad". Kan Agosto 8, 1833, nagsumpa na siya sa sarong buhay na relihyoso. Anom na taon nakalihis, o eksakto Pebrero 11, 1839, nakaabot siya sa Manila, ta napag-isip niyang mag-ayon sa misyon kan Franciscano sa Filipinas. Ipinadagos niya sa Manila an mga estudio teolohika asin tapos kaidto naordenan na siya  komo sarong lubos na Franciscanong padi.

Isinobol siya sa provincia kan Camarines kan taon na 1844 asin kinapotan niya sa pagadministrar an Quipayo, taon 1844 kinapotan niya an Bombon taon 1845 an Libmanan naman. Pagkalihis sarong taon ibinalik siya sa Bombon komo Presidente. Kan 1847, nagin naman siyang Presidente kan Libmanan. Kan siya yaon pa sa Libmanan mga taon 1861, uminagi asin naki-estar ngani saiya si Feodor Jagor, sarong Aleman na antropologo, kan ini pinagadalan an lugar kan Libmanan asin  siya naka-osip ngani igdi sa Aleman na ini na may nagkakorotkot duman nin mga antigong tapayan, plato asin iba pang gamit sa gugurang.

Pakalihis kaidto, taon 1865, ginibo siyang kura paroko kan Guinobatan, Albay kun saen nagkahelang siya nin makuri kaya nagbalik kan Oktubre 6, 1867 sa Manila ta mapabulong. Sa kadimalasan, pagsunod sanang aldaw binawian siya nin buhay. Nageedad siyang 52 kan siya nagadan.

An Franciscanong padi na ini reparong marhay komo sarong parasurat manongod sa manlaenlaen na aspeto kan kulturang Bikolnon asin mahilig magparasurat rawitdawit. An iba nagsasabi ngani na siya an kagsurat kan epikong Ibalong. Igwa siyang rawitdawit dapit sa tinanom na takay, dapit sa mga kalamidad, sa mga bulkan asin sa Kapalibotan, sa mga leyenda asin  osipon kan mga gugurang, saka  manongod man sa mga tinanom asin kaburakan sa Bicol. Sinasabi ni Jose Calleja Reyes na kan siya nagduman sa Espanya, natawan siya nin kopya kan si 54 mga rawitdawit na tinokda ni Melendreras kan ini nadestino igdi sa Bicol, kan sarong man na Franciscanong padi na si Pading Apolinar Pastrana Riol,O.F.M. na iyo an may  katongdan duman sa Archivo Franciscano Ibero-Oriental sa Madrid. An mga manuskrito napalaman sa obrang titulado,Antologia Poetica Sobre la Region Bicolana de Filipinas.

Dakul na iskolar an nagtutubod na an tunay na suminurat kan Ibalong sa tekstong Kastila iyo si Padre Melendreras.

Ginonoan
 Bikol Maharlika. Jose Calleja Reyes. Pinalagda sa JMC PRESS, iNC. 1992. 525 na boklit. p. 124-125

Toltolan