Jovita Fuentes
Si Maestra Jovita Fuentes (Pebrero 15, 1895 – Agosto 7, 1978) sarong opera singer, aktres asin paratukdo. Siya nabansagan na "Enot na Ginang kan Musikang Filipino", asin siya an pinaka-enot na babaeng Artista nasyonal sa musika kan siya nagresibi kan gawad na ini kan 1976.

Pamilya

Si Fuentes namundag sa poblasyon  kan  Capiz (ngonyan Roxas City. Siya an ikatolo sa 13ng aki ninda Canuto asin Dolores Fuentes. An mga tugang niya iyo sinda: Pedro, Candelaria, Mercedes, Jose, Juan, Everilda, Josefa, Candelaria, Trinidad, Manuela, Socorro asin Silvestre. Sa mga tugang an apod saiya Manang Inday, Vitang sa mga kagurubay, asin Tata sa mga sobrina asin sobrino.

Edukasyon/Pagtukdo

Si Fuentes nag'atender nin kolehiyo sa University of the Philippines Conservatory of Music (1917). Pakatapos igdi, siya nagluwas Filipinas asin nag'adal sa abroad sa orog na pagtais kan saiyang husay sa opera singing asin pati sa pag'akting. Dangan kaini siya nagtukdo sa Unibersidad nin Pilipinas. Responsable siya sa pagprodyusir nin mga opera sa Filipinas na may pangaturogan na mapagantad asin kumusog an pagkamoot sa opera kan mga Filipino. Siya nagtukdo sa magkapirang eskwelahan, sa U.P. Conservatory of Music, Sta. Isabel College, College of the Holy spirits, asin sa pribado niyang studio.

Mga sinibotan

Sa Europa, kan mga taon 1925-30, siya linibot an mga opera house sa pagpresentar kan saiyang interpretasyon kan mga popular asin klasikong awit. Dai pa nadangog na maray an Filipinas, siya an nagpabisto kaini sa mga royalty. Mga tagadalan niyang alta sosyedad iyo an Hade asin Reyna kan Gresya, Reyna Maria kan Romania, asin an Gining Congrave nin Malta. Naabot niya an mga sentro nin kulura sa Europa: Venice, Berlin, Vienna, Budapest, Bucharest, Prague, the Hague, Bern, Paris asin Madrid. Saro sa inagihan niyang teatro iyo an Teatro Municipale di Piacenza sa Italya kun saen nagpapel siyang komo si Cio-cio-san sa ki Puccini'ng Madame Butterfly. Sa Asya, nakaabot man siyang Tsina asin Hapon na nag'omaw na gayo kan saiyang presentasyon.
 
Huli sa saiyang impluensya asin pakihurot, an Music Production Foundation natogdas sa ri'gon kan akta Republika Nu. 3630 na pinirmahan ni Presidente Diosdado Macapagal na nagtagama nin Php 900,000 taon-taon bilang suporta kan gobyerno sa pagpagantad kan musika, orog na sa pagmantener nin sarong orkestra simponiya.

Siya nagkanta man sa mga organisasyon sibiko sa pagtipon pondo sa pagmanteneer asin pagpadalagan kan San Lazaro Hosipital, Abiertas House of Friendship, La Liga de Damas Catolicas, Convento de Monjas Carmelitas, asin kan Casa de Buen Pastor.

Sa saiyang pagsonson asin pagtaong direksyon magkapirang mga bagong opera an nasu'nad asin nahaman asin napapasale: arog kan ki Gerry de Leon na Noli Me Tangere asin El Filibusterismo, ki Rosendo Santos na  Mapulang Bituin , ki Alfredo S. Buenaventura'ng Mariang Makiling, ki Dr. Eliseo Pajaro'ng Diego Silang, asin an ki Lucino Sacramento'ng Florante at Laura.

Sa mga operang dayuhan, an mga minasunod matryumpong gayo napa-pasale: an ki Engelber Humperdinck na Hansel and Gretel, an ki Mascagui'ng L'Amico Fritz, an ki Guiseppe Verdi'ng Aida, asin an saiyang paborito, an ki Puccini'ng Madame Butterfly.

Mga mayor na papel sa opera

 Cio-cio San, Madame Butterfly ni Giacomo Puccini
 Lui Yu, Turandot ni Giacomo Puccini
 Mimi, La Boheme ni Giacomo Puccini
 Iris, Iris ni Pietro Mascagni
 Salome, Salome ni Richard Strauss
 Princes Yang Gui Fe, Li Tai Pe ni Varon Clemens Franckenstein

Kagadanan

Nagadan siya kan Agosto 7, 1978 sa edad na 83.

Mga kasararoan tinogdas

 Asociacion Musical de Filipinas
 The Bach Society of the Philippines
 Artists’ Guild of the Philippines.

Mga gawad

 "Embahadora de Filipinas a su Madre Patria" , ginawad kan Espanya
  For leaderhip in the field of music, ginawad kan  UP Conservatory of Music (1951)
  "Voice teacher of the Year", (1952), gawad kan Manila Music Lovers Association
  "Voice teacher of the Year", (1953), gawad kan Manila Music Lovers Association
  Presidential Medal of Merit, sa musika (1958), gawad ni Presidente Carlos Garcia
  Distinguished Alumna, (1958), gawad kan Sta. Isabel College 
  Saro sa "Ten Outstanding Filipino Women" (1967), gawad kan Federacion Internacional de Abogadas
  Diwa ng Lahi (1975), Araw ng Maynila Award
  National Artist of the Philippines award (1976)

Toltolan 

 Mga artista nasyonal kan Filipinas
 Mga artista nasyonal kan Filipinas sa Musika