Metabolismo
An metabolismo iyo an set nin nagsusutenir nin buhay na kemikal na mga reaksyon sa mga organismo. An tolong pangenot na trabaho nin metabolismo: An pagkakombertir kan enerhiya sa kakanon na makukua sa pagdalagan nin mga proseso sa cellular; An pagkakombertir nin kakanon sa pagtogdok nin mga bloke para sa mga protina, lipids, nukleyikong asido, asin nagkapirang carbohydrates; asin an paghale sa metabolic wastes. An sibot - sibot na mga reaksyon na ini minatogot sa mga organismo na tumalubo asin magreprodusir, papagdanayon an saindang mga estruktura, asin humiro oyon sa saindang palibot. An terminong meabolismo pwede man na ipanongod sa halaga nin gabos na kemikal na reaksyon na nangyayari sa nabubuhay na mga organismo, kaiba an pagtunaw asin transportasyon nin mga bagay na nagin asin sa pag - oltanan nin laen - laen na selula, na dian an nasambitan sa enotan na mga reaksion sa laog kan mga selula inaapod na intermediary (o intermediate) metabolismo. 

An mga reaksyon na Metaboliko pwedeng ipareho bilang catabolic - an pagkaraot kan mga elemento (halimbawa, glucose sagkod pyruvate sa paagi kan respirasyon kan selula); o anaboliko - an pagpapakusog (synthesis) kan mga elemento (arog kan mga protina, carbohydrates, lipids, asin nucleic acid). Sa parate, an katabolismo nagpapaluwas nin enerhiya, asin an anabolismo nakakaubos nin enerhiya.

An sistema metabolika nin sarong partikular na organismo an nagdedeterminar kun arin na mga bagay an magigin dahelan kun taano ta makanompong iyan nin masustansya asin arin na hilo.  Halimbawa, may mga prokaryotes na naggagamit nin hydrogen sulfide bilang nutrient, pero an gas na ini marara sa mga hayop. An basal metabolic rate nin organismo iyo an sokol nin enerhiya na kinokosumo kan gabos na kemikal na reaksyon na ini.

An sarong risang marhay na kabtang nin metabolismo iyo an pagkakaagid kan pundamental na mga dalan sa metaboliko sa tahaw nin manlaenlaen na espesye. Halimbawa, yaon an set nin carboxylic acid na midbid na marhay bilang mga intermediates sa siklo nin  citric acid sa gabos na midbid na organismo, na manonompongan sa mga klase na arog kan bakong espesipikong mga bacterium Escherichia coli asin darakulang multicelular na organismo na arog kan elepante. An mga pagkakaagid na ini sa metabolikong mga dalan posibleng huli sa saindang amay na paglataw sa kasaysayan nin ebolusyon, asin posibleng marhay na huli sa pagigin palaen kaiyan. Sa manlaenlaen na helang, arog baga kan klase II diabetes, metabolic syndrome, asin kanser, naraot an normal na metabolismo. An metabolismo kan mga selula nin kanser iba man sa metabolismo kan normal na mga selula, asin an mga pagkakaiba na ini pwedeng gamiton tanganing hanapon an mga target para sa therapeutic na interbensyon sa kanser.

Toltolan