Upanishad
An Upanishad (Sanskrito: उपनिषद्, Upaniṣad) iyo an huring mga teksto sa Sanskrit na nagtaong basehan basado sa mas huring pilosopiyang Hindu. An mga iyan an pinakadai pa sana nahahaloy na kabtang kan mga Veda, an kagurangguranging mga teksto nin Hinduismo, asin manongod sa meditasyon, pilosopiya, agimadmad, asin kaaraman sa teolohiya; An naenot na mga kabtang kan Vedas may labot sa mga mantra, benediction, ritual, seremonya, asin pag-atang.

Mantang kabilang sa pinakamahalagang mga babasahon sa kasaysayan nin mga relihiyon asin kultura nin India, an Upanishads nagdokumento nin dakol na laen-laen na "seremonya, inkarnasyon, asin esoterikong kaaraman" paghale sa ritualismong Vedic asin ininterpretar sa manlaenlaenaen na paagi sa nahuring komentaryo na mga tradisyon.  Sa gabos na babasahon na Vedic, an Upanishad sana an midbid na marhay, asin an saindang manlaenlaen na ideya, na iniinterpretar sa manlaenlaen na paagi, ipinaisi an nahuring mga tradisyon nin Hinduismo.

An Upanishads kadaklan inaapod na Vedānta. An Vedanta pinaginterpretar bilang "huring mga kapitulo, mga parte kan Veda" asin alternatibo bilang "object, an pinakahalangkaw na katuyohan kan Veda.." An katuyohan kan gabos na Upanishads iyo na siyasaton an klase nin  Ātman (sadiri), asin "bakong pigdirekta an parahapot sa pasiring diyan." Manlaenlaen na ideya manongod sa relasyon ni Atman asin Brahman pwedeng manompongan, asin an huri na mga komentarista naghingoang pag - oyonon an pagkalaenlaen na ini. 1077-1157 CE) Vishisttadvaita (qualified monismo), and Madhvacharya's (1199-1278 CE) Dvaita (dualism).

Mga haros 108 na Upanishads, na an enot na dosena o labi pa iyo an pinakagurang asin pinakamahalaga asin inaapod na prinsipal o pangenot (mukhya) Upanishads. An mga mukhya Upanishads kadaklan yaon sa pantapos na parte kan Brahmanas asin Aranykas asin, sa laog nin mga siglo, tinuom kan lambang henerasyon asin naagi sa berbal na paagi. An mga mukhya Upanishads itinalaga an Komon na Kapanahonan, alagad mayo nin intelektwal na konsekuento sa saindang petsa, o dawa arin an mga pre- o post-Budhist. An Brhadaranyaka pinaghihiling bilang partikularmente na suanoy kan modernong mga iskolar.

Sa natatada pa, an 95 na Upanishads kabtang kan Muktikā kanon, na isinurat poon kan mga huring siglo kan 1st-milennium BCE sagkod kan mga ika - 15 siglo CE. An New Upanishads, lampas pa sa 108 sa canon nin Muktika, nagpadagos na isurat sa amay na modernong panahon, minsan ngani parateng nakikipag - olay sa mga tema na bakong kaoyon kan Veda.

Sa traduksyon kan mga Upanishad kan kapinonan kan ika-19  na siglo pinonan man nindang tawan nin atensyon an mga audience sa Solnopan. An Aleman na pilosopo na si Arthur Schopenhauer naghangang marhay sa mga Upanishad asin inapod iyan na "an pinakakapakipakinabang asin mas halangkaw na pagbasa na... posible sa kinaban.." An modernong panahon na mga Indologo pinag-olayan an mga pagkakaagid kan pundamental na mga ideya sa Upanishads asin mayor na mga pilosopo sa Solnopan.

Toltolan