Helfnboagstodn
D Helfnboagstodn, aa Kod d Iwoar, Terr d Ebernii u Öifnboakistn, amtle Repablik Côte d’Ivoire (RCI), san a Stoot z Westafrika õn n Atlantischn Ozean af da westlinga Seitn von n Gulf vo Guinea. Midrana Flechn vo 322 462 km² stoußt s af n Noadn westle mid Mali un estle mid Burkina Faso, af n Oustn mid Ghana, af n Westn neadle mid Guinea u sidle mid Liberia un af n Sin min Atlantischn Ozean zamma. Dej Bvelkaring wiad 2020 af 26 378 274 Eiwoana gschetzt. D politischa u administrativa Haptstod is Yamoussoukro, aa wenn quasi d ganzn Instituzionnan i da Nazion ira sana ekonomischn Metropoln Abidjan sitzn. Nemman Franzejsisch aswej a uffeziella Sprouch git s umma 70 Sprouchn u Varjetejtn, d wou in n Alltoḡ gredt wean. Aswej an duatatn Kreiza hom s an Westafrikanischn Franc (XOF), da wou õ s Makl mid 1 EUR zou 655,957 XOF fest bundn (owa aa schou ogweatet woan) is. Es Land is a Toal vo da Westafrikanischen Wiatschoftsgmoischaft, da Afrikanischn Union u da Organisazion fia islamische Zammoawat.

Ejascht nu umma 1843 a franzejsischs Protektorat is s en 10. Miarz 1893 a franzejsischa Koloni woan; es Land houd en 7. Agust 1960 unta n Staawal (franz. houlette) von n Félix Houphouët-Boigny, en ejaschtn President vo da Repablik, d Unohangekait daglengt. D Wiatschaft is ganz bsundas af d Produkzion vo Kaffee u Kakao asglegt, u houd in Laff vo de ejaschtn zwoa Joazent an groussn Afschwung dalebt, da wou d Helfnbogstodn zer en Zuḡvejch u Loatsterndl z Westafrika gmacht houd. 1990 datrift s Land, nemma da Wiatschaftskrisn, dej wou af s End vo d 70ga afkumma is, a Zeidl vo Gwirbl u Bima af gsellschaftlinga u politischa Eemma. Dej Problemm san min Toud von n Félix Houphouët-Boigny 1993 nou leja un iaḡa wuan.

Es Õnemma vonrana nein Vafossing u d Organisazion vo Presidentschaftswoln, dej wou in n 2000a Joua en Laurent Gbagbo õ d Spitz bracht hom, hom s ned zamm u fiate bracht, dej sozialnan u politischnan Spanninga zen gstamma u wegga zen putzn, dej wou en 19. Settemma 2002 nou zen Louslejsn un Owerutschn vonranan politisch-militerischn Krisl gfejad hom. Nou an haffa Frinspfeiffn u Dakkoadiring, hod d Presidentschaftswol vo 2010 en Siḡ fia n Alassane Ouattara geḡa san Kontrahentn Laurent Gbagbo assagseng. A 2015 widagwaalta hod da Alassane Ouattara es Wiatschaftsgsprejss duach a liberala u intervenzionnistischa Politik relonsiad oda neiafgweamt, is owa aa stoak kritisiad woan zwengs sana Fejaring vo Armej u Justiz. 2016 is a neia Vafossing õgnumma wuan, mid dera wou s za Drittn Repablik kumma is. Dej neia oda dritta Vafossing is en 17. Miaz 2020 nu amol gendat woan.

Beleg 

Westafrika