ایقلیم دییشیکلیگی
ایقلیم دییشیکلیگی،  قلوبال یوخسا دونیالیق ایستیلشمه ، یئرده هاوا دا و اوقیانوس لاردا دما نین قالخماسی دیر. بو دما قالخماسی ندنی اینسان لارین نفت ، قاز ، داش کؤمۆرۆ یاندیرماق و اورمان لاردا چوخلی آغاج کسمک دیر. ۱۷۵۰ میلادی ایلیندن بو یانا یئرین دماسی اورتالیق ۱° درجه سیلیسیوس یوخسا سانتی قراد قالخمیش. بیلیم اینسان لاری دئیرلر کی ۲۱۰۰ ایلینه دک یئرین دماسی ۲° سانتی قراد دا دک قالخاجاق. بو دما قالخماسی بوزلارین اریمسینه و اورمان لارین یانماسینا اوزون سورج قوراقلیق و گؤل و چای لارین قورولماسینا ندن اولور. و اینسان یاشاییشین ائتکیلئیر.

قایناقلار

ائشیک باغلانتیلار 

 Met Office: Climate Guide – UK National Weather Service
 Global Climate Change Indicators  – NOAA
 Up-to-the-second assessment of human-induced global warming since the second half of the 19th century  – Oxford University