ائششک
اولاق، اوزونقولاق و یا اهلی ائششک  تکدیرناق‌لیلار دسته‌سینین آتلار فسیله‌سینه عایید آفریقا ائششیی نؤعونون اهلیلشدیریلمیش یاریمنؤوو. تصروفات‌دا موهوم اهمیت کسب ائتمیش‌دیر.شام ائششکی اوجا بؤیلو ائششکلر اولورموش و ان آدلیم و باهالی ائششک تاریخده آدلانمیشدیر.

اولاق نقلیات واسطه‌سی کیمی

آذربایجانا فای‌دالاری 

آرخئولوژی(باستان شیناسلیق) آراشتیرمالارا و یازی‌لی قایناق‌لره اساساً، آذربایجانین چتین کئچیله‌ن داغ یوللارین‌دا اوزونقولاق یگانه نقلیات واسطه‌سی اولموش‌دور. یوک حیوانی کیمی اوزونقولاق تونج دؤوردن معلوم‌دور. دوه کاروانین مۆشایعت ائدن ساربانلار و چاروادارلار همیشه کاروانین قاباغین‌دا اوزونقولاغا مینیب گئدردیلر. چونکی یاخشی حافیظه اولان اوزوقولاق بیر دفعه کئچیدیی تهلوکه‌لی یول‌دان ایکینجی دفعه کئچمزدی. ۸- عصر جوغرافیاشوناس-سییاه زکرییه قزوینی یازیردی کی، اگر دومان‌لی هاوادا چاروادار یولو ایتیرردی‌سه، اوندا قاباغا اوزونقولاغی بوراخاردی.

۸-عصرین دیگر مشهور سییاهی مارکو پولو معلومات وئریردی کی، آذربایجاندا ساغلام، مؤحکم، آجلیغا و سوزولوغا داوام‌لی اوزونقولاق یئتیشدیریلیر کی، اونلارین هر بیری ۳۰ مارکایا ساتیرلار. یئرلی تاجیر اوزاق سفرلره بئله اوزونقولاقلا دوشورلر.

اوجوز، داغ شایتینه یاخشی بلد اولان، هئچ بیر قایغی طلب ائتمه‌یه‌ن، آجلیغا دؤزوم‌لو و تهلوکه‌یه قارشی حسّاس اولان اوزونقولاق‌دان مالدار ائلاتلاری داها چوخ ایستیفاده ائدیردیلر. اوزونقولاغی یوکله‌مک اۆچون بئلینه پالان وورولوردو. بعضاً نیسبتاً  آغیر یوکلری آغیر یوکلری اوزاق مسافه‌یه آپارماق اۆچون پالانین لاتین‌دان ترلیک عوضینه، کؤهنه پالازی دایروی فورمادا تیکه‌رک ایچینه پامبیق، یون و کولش دولدورولموش لورو قویولوردو. ایکی عدد بئله یاستیلانمیش موتککه‌یه اوخشایان لورو تایلارینی ایکیوچ یئردن قاییشلا بیر-بیرینه بند ائدرک ایش حیوانینی بئلینه آشیریردیلار. بعضاً داغ کندلرین‌ده اوزونقولاقلا اودون داشیدیق‌دا پالانین اۆستونه "کیخی" آدلانان آغاج قاش دا قویولوردو.

گؤرونتولر

قایناقلار 

حئیوانلار