ننه‌مریم کیلساسی
ننه‌مریم کیلساسی، اوُرمونون خیام (قدس) خیابانیندا یئرلشن تاریخی بیر کیلسا. گئچمیشلرده اؤلولری ده بوُ کیلسادا قوُیلارمیشلار. ننه‌مریم کیلساسی عصیرلر بوْیوندا نئچه دفعه مرمّت اوْلونوب‌دور. بوُ کیلسا ایندیلیکده «آشور شرق کیلساسی» دا آدلانیر و دوُنیانین ان اسکی کیلسالاریندان دیر.

تاریخ 
کیلساسین نیماسی ساسان‌لی واقتین‌دان قالیر. آشورو و مسیحی یازی‌چیلارین یازدیقلارینین اساسیندا، ننه‌مریم کیلساسی قاباقجا شؤهرت‌لی بیر آتشکده ایمیش؛ بیر گئجه اۆچ نفر زرتوشتو موبد عیبادت حالیندا، چیخی‌دا ایشیق‌لی بیر اوُلدوز گؤروب، اوْنو نیجات‌وئرنین دوْغوم علامتی ساییب، همن گئجه اولدوزا ساری (اورشلیمه ساری) گئدیرلر. مسیحی تاریخچیلرین ایناندیقلارینین اساسیندا، بوُ اۆچ نفر اورمیه‌یه قاییدیب، بیر مۆدّت‌دن سوْنرا آتشکده‌لرینی کیلسایا دؤندره‌رک مسیحیّتی تبلیغ ائدیب، همن یئرده اؤلوب و کیلسانین یاخین‌لیغیندا قوُیلانیرلار.

تیکینتی 
کیلسانین نیسبتاً بؤیوک حیطی وار. اسکی قیسمت و کیلسانین چوْخلو تیکینتی‌لری حیطی‌نین شیمالیندا یئرلشیب‌دیر. کیلسا دفعه‌لرجه مرمّت اوْلاراق مۆختلیف‌نوعلو قیلیغا چیخیبدیر.

قایناقلار