هیجا
هیجا ـ کلمه‌لر پارچا پارچا دئییلیر، هر پارچا بیر هیجا دیر و هر هیجادا بیر سسلی وار. سؤزلرده نه‌قدر سسلی اوْلسا، اوْ قدر ده هیجا اوْلار.

هیجالارین نوْعلاری 
آیری دیللردن آلینمیش کلمه‌لری نظرده آلماساق، تۆرکجه‌ده بئش جۆره هیجا واردیر:

تام آچیق هیجا 
کلمه‌نین اوّلینده گلن و تکجه بیر سسلی‌دن قوُرولان هیجالار: آچیق، اوُزون، ایـراق، ...

آچیق هیجا 
ترتیب‌له بیر سس‌سیز و بیر سسلی‎دن قوُرولان هیجالار. بوُ هیجالار سؤزون هر یئرینده گله بیلر: دیـله، باجی، آدا، ...

قاپالی هیجا 
ترتیب‌له بیر سسلی و بیر سس‌سیزدن قوُرولان هیجالار. بوُ هیجالار سؤزون هر یئرینده گله بیلر: آل، اوْد، ایش، اۆچ، ...

تام قاپالی هیجا 
ایکی سس‌سیزین آراسیندا بیر سسلی‌دن قوُرولان هیجالار. بوُ هیجالار سؤزون هر یئرینده گله بیلر: باغ، یوْل، گؤل، ...

ایکینجی تام قاپالی هیجا 
اۆچ سس‌سیز و ایلک سس‌سیزدن سوْنرا گلن بیر سسلی‌دن قوُرولان هیجالار: دؤرد، قوُرد، تۆرک، ...
سوْنوندا ایکی سس‌سیز اوْلان هیجالارین بعضی‌سی‌نین اوّلینده سس‌سیز اوْلمور: آلت، اؤرت، اۆست، ...

قایناقلار 

تورک دیلی
تورکجه قرامری