هپاتیت
هپاتیت (اینگیلیسجه : Hepatitis) – اولدوقجا یولوخوجودور. ساگلام اینسانا بو خسته‌لیگی داشییان بیر اینسانلا عئینی قئیدا و یا سو ایستیفاده‌سی سببی ایله یولوخار.

علامتلری 
 اورک بولانماسی، قوسما، ایسهال، 
 شدت‌لی ایشتاه‌سیزلیق، 
 مده – باغیرساق شیکایتلری، 
 قارنین اوست بؤلگه‌سینده آغری، 
 یورغونلوق. 
تک هپاتیت – آ-دا ۳۸ ج یوکسک تئمپراتورلا یاناشی (اینفلوئنزاداکی کیمی) اویناق آغریلاری دا عمله گلیر. تئمپراتوت، عومومیتله ساریلیغین ایلک بیر نئچه گونون‌ده نورمالا دؤنر.

ویروال هپاتیتلرده‌کی ان تیپیک ایفاده اولونان: 
 گؤز آغینین، دری و موکوز مئمبرانلارین سارالماسی، 
 سیدیین رنگینین توندلشمه‌سی،
 نجی‌سین رنگینین آچیلماسی‌دیر. خستلیین باشلانغیجین‌دان ۲ – ۳ هفته سونرا نجی‌سین رنگی نورمالا دؤنر. بیر و یا ایکی هفته سونرا قاراجیر بؤیویه بیلر و ساری‌لیق گؤروله بیلر.

یولوخما سببلری 

ویروس بده‌نه عومومیتله آغیز یولویلا، خصوصیله یئمک و ایچکیلرله گیرر. بو وضعیت، کسلرین توالئته گئتدیک‌دن سونرا اللرینی یوماماسی و چیرک‌لی اللریله ساغلام کسلرین یئمکلرینه توخونماسی ایله ده میدانا گلر. هپاتیت ویروسویلا یولوخموش سولارین ایچیلمه‌سی، بو سولاردان چیخاریلان بوزلارین ایستیفاده ائدیلمه‌سی ان بؤیوک یولوخما منبیی‌دیر. اؤلکه‌میزده، کندلرده توالئتلر عومومیتله چؤل‌ده‌دیر و مئیوه-تروزلرین یئتیشدیریلدیی یئرلره یاخین‌دیر. گوبره اولاراق تورپاغا آخی‌دیلان هپاتیت-آ ویروسو ایله یولوخموش سووارما سولاری، چی یئییله‌ن کاهی، جعفری، تزه سوغان، و باشقا بو کیمی یاشیل‌لیقلارا و تروزلره بولاشماق‌دا و بو چیرک‌لی یاشیل‌لیقلارین کیفایت قدر تمیزلنه بیلمه‌مه‌سی ده بؤیوک یولوخمالارا سبب اولماق‌دادیر. موشاهیده‌لره گؤره بوتون رئستورانلاردا حاضرلانان سالاتلارین تروزلری و گویا یویونموش اولاراق گتیریله‌ن کاهی-جعفری و باشقا گؤیرتیلر البته کی، بیر لیه‌ن و یا وئدره‌ده‌کی سویا باتیریلیب چیخاریلماقلا تمیز اولماسی مۆمکون اولمادیغی حال‌دا (!) سوفره‌لریمیزه گتیریلمک‌ده‌دیر. ایفراغاتلا چیرک‌لنه‌ن سولاردان توپ‌لانان گؤیرتیلر، تروزلر و قابیق‌لی دنیز محصوللارینین یئییلمه‌سی، خصوصیله پاییز و قیش آیلارین‌دا ائپیدئ‌مییالارا سبب اولماق‌دادیر. هپاتیت آ خسته‌لیگی کئچیره‌ن آدام ایله یاخین تماس و جین‌سی علاقه ده خستلیین یاییلماسینا سبب اولور.

خسته‌لیک‌دن قورونما تدبیرلری 
خالقین فردی گیگیئنا، اللرین تئز-تئز یویونماسی، و توللانتیلارین ساغلام اوزاقلاشدیریل- ماسی قای‌دالارین ریایت ائتمه‌سی، 
 ساغلام ایچمه و ایستیفاده ائتمه سونونون تعمینی ایله، 
 کافی کانالیزاسییا سیستئملرینین تمیری، 
 یولوخما احتیمالی اولان قئیدانلارین کیفایت قدر یویونماسی و بیشیریلمسیله، 
 باکتئریولوژی ایداره اولونمایان ایچمه سولارینین قاینادیلماسییلا، 
 اوشاق باغچالارین‌دا ایشله‌یه‌ن پئرسونالا و یاشایانلارا لازیم‌لی تحصیلین وئریلمه‌سیله خس- تلیین قارشی‌سی آلینا بیلر.
گیگیئنا و ساغلام‌لیق قای‌دالارینا ریایت ائتمک، یولوخما ریسکینی آزال‌دا بیلر آنجاق تامامیله مانعه تؤره‌ده بیلمز.

قایناقلار

بیرده باخ 

 قاراجیر
 ساری‌لیق
 هپاتیت
 هپاتیت آ
 هپاتیت ب
 هپاتیت سی

خسته‌لیکلر
ساغلیق
ساغلیق علمی
ویروسلار
طیب