موستملکه
موستملکه — خاریجی دؤولتلر طرفیندن ایداره اوْلونان وابسته اؤلکه‌لر.
موستملکه‌لری فئلن اۆچ قروپا بؤلمک اوْلار:
 ۱) سیاسی سوورن‌لیی ساخلامیش اؤلکه‌لر. بۇ اؤلکه‌لر غیری-برابر آنلاشمالار، بورج عهده ‌لیکلری و س. ایله دولاشدیریل‌سالار دا  داخیلی سیاستلرینده مؤهوم آزادلیقلارینی الده ساخلایا بیلیبلر، خاریجی سیاست‌ده ایسه موستملکه‌چی اؤلکه‌لرین ضدیتلریندن ایستیفاده ائده‌رک بللی درجه‌ده موستقیل مانور ائتمک ایمکانینا مالیک اوْلان اؤلکه‌لردیر. آفریقا و آسیا بولگه نین‌دا بۇ اؤلکه‌لرین پایینا چوخ اهالی دۆشور.
 ۲) ایکینجی قروپا اوّللر دولایی‌سی ایله ایداره اوْلونان بیر چوْخ اؤلکه‌لر داخیل ایدی - اندونزی، مالایزییا، گونئی یمن، نیقئرییا، هیندوستان، هیند-چین اؤلکه‌لری و سایره. بۇ اؤلکه‌لرده موستملکه‌چی اؤلکه‌لر تماماً خاریجی سیاستی و خاریجی ایقتیصادی علاقه‌لری موین ائدیردیلر،  داخیلی سیاست ایسه قدیمی حاکم طرفیندن بللی اوْلونور. آما بعضی حاللاردا متروپولیا بۇ اؤلکه‌نین  داخیلی ایشلرینه ده موداخی‌له ائدیر. آفریقا و آسیا رئقیونون‌دا بۇ اؤلکه‌لرین پایینا ۱۲-۱۵% اهالی دۆشور.
 ۳)اۆچونجو قروپ اؤلکه‌لرین هم خاریجی هم ده  داخیلی سیاستی تماماً متروپولیا طرفیندن ایداره اوْلونور.

بیرده باخ 
 موستملکه‌چی‌لیک‌دن آزاد اولما

قایناق

گؤرونتولر 

تاریخ