شکر یارپاغی
ایستئویا (اینگیلیس جه: Stevia) پاراگوئه و برزیل ده یوز ایللردن بری ایشلدیلن  بیر اوت دور. بۇ اوتون شیرینلشدیریجی و درمان ائدیجی خوصوصیتلری واردیر. بۇ اوتون یئتیشدیرمه سی اۆچون ۱۵-۲۸ سانتی قراد درجه ده ایستیلیگ و ۸۰٪ رطوبت گرکیر. بۇ بیتگی (اوت) ۱۸۰۰-جی ایلده اوروپایا گتیریلیب دیر، آنجاق اکیلمه ییب دیر. ایکینجی دونیا ساواشیندا، شکر اینگیلیس دولتی طرفیندن یاساقلاندیق دان سونرا، اکیلمه گه باشلانیب دیر. ژاپن دا دا ۳۰ ایل دیر کی شیرینلشدیریجی و دادلاندیریجی اولاراق میلیونلارجا آدامین طرفیندن ایشلدیلیر. بۇ اوت شکر مریضلیکلرینه  تاثیری واردیر.

بو بیتگی بدنه لازیم اولان یاغلارین ۱۲٪ - ۱۶٪ قارشیلییر و ایچه ریر. بۇ بیتگی ده اولان «دی ترپن گلیکوزاید انت کائورن» ماده سی اونون شیرینلیغینه سبب اولور. بۇ ماده سودا قاریشاندیر و معمولی شکر دن(سوکروز) ۳۰۰ قات داها دادلی و شیرین دیر. بۇ بیتگی بیر چوْخ معندی ماده و پروتئینی ده ایچه ریر. بۇ ماده لر دن فیبر، کربوهیدرات، فسفر، دمیر، کلسیم، پتاسیم، سدیم، منیزیم، روی، ویتامین A وC نی سایا بیلیریک.

ایشلتمه یئرلری 

رژیمی(کالری سی صیفر دی)، شکر نوخوشلوغو، یوکسک فیشار، یوبوست، دئپرئسیون و افسرده لیک و اعصاب نوخوشلوق لارینا قارشی چوْخ اولوملو(Olumlu) و موثبت ائتکیسی(تاثیری) واردیر. بۇ شیرین ماده شیمیایی آنالیز گئچیرمه دن هضم(سیندیریم) اولماسی ندنی ایله قند و شکر نوخوشلارینا چوْخ فایدالی اولا بولر. معده و باغیرساق فلورونو و اسیدلیک میزانی نی قورویور. بیر چوْخ آراشدیرمادا بۇ اوتون چوْخ ایشلتمه سی نین ارکک لرده(کیشیلرده) اسپرمین گئد گئده آزالماسینا سبب اولدوغو گورسه دیلیب دیر. بۇ ندنله کانادا و آمریکادا بیر زامانلار یاساقلانیب دیر. آنجاق ایللرجه ژاپن دا قوللانیلیب و قوللانانلارین اوستونده هئچ بیر ائتگی سی اولمویوب دور. بیر چوْخ گونئی آمریکا اؤلکه لرینده ده نئچه ایللردیر قوللانیلیر. سون اولاراق کانادا و آمریکا دا بۇ اوتون یاساقینی قالدیردیلار و قوللانیمی نی سربست و آزاد بؽراخیبلار. بۇ اوت تورکیه ده ایلک اولاراق ۲۰۰۹-نجی ایلده آنتالیا دا اکیلمه گه باشلانمیش دیر.

قایناق