بئش داش (اویون)
بئش‌داش (قرجیم‌داش) - آذربایجاندا ان چوخ یاز قاباغی (بایرام قاباغی) گونلرده، ائله‌جه ده باشقا چاغلاردا اوشاق و گنجلر آراسیندا گئنیش بیچیمده اوینانیلان اسکی بیر اویون.

اویونون قورولوشو 

بو اویونو ایکی و یا دؤرد اوشاق اویناییر. هر اوشاق بئش بالاجا داش حاضیرلاییر. قورعه (چؤپ) آتیب اویونا باشلاییرلار. اویونا باشلایان داشین بیرینی الینده ساخلامالی‌دیر کی، بونا ساققا دئیرلر. ساققانی گؤیه توللاییب اوووجونون ایچینده اولان داشلاری یئره تؤکمه‌لی، ساققانی گؤیده توتمالی‌دیر. اوّل ساققانی یوخاری توللاماقلا داشلاری بیر-بیر اوووجونا ییغمالی‌دیر. اساس شرط اوندان عیبارتدیر کی، داش گؤتورولرکن نه باشقا داشا دَیمه‌لی، نه ده ساققا یئره دوشمه‌لی‌دیر. ایکی الـله گؤتورمک و ساققانی توتماق اولماز. داشلاری بیر-بیر گؤتوروب قورتاراندان سونرا یئره تؤکمه‌لی، یوخاریداکی شرطلره عمل ائتمه‌دن داشلری یئردن ایکی-ایکی، سونرا اوچونو بیردن، بیرینی تک، سونرا دؤردونو ده بیردن گؤتورمه‌لی‌دیر. بونلار قورتاراندان سونرا داشلاری بیر-بیر ایکی بارماغین آراسیندان کئچیرمه‌لی و بارماق آراسیندان کئچیریلمیش داشلارین هامی‌سینی بیر یئرده گؤتورمه‌لی‌دیر. 

سونرا داشلار بارماقلارین هامی‌سی‌نین آراسیندان بیر-بیر کئچیریلمه‌لی‌دیر، بو شرطی ده بیتیریب داشلاری بیر قاریش مسافه‌ده بیر-بیریندن آرالی قویورلار. ساققانی یوخاری آتاراق یئرده‌کی داشلاری سوروشدوروب بیردن گؤتورمه‌لی‌دیر. 

ساققادان باشقا بیر داش اوووجدا ساخلانیلیر. ساققانی یوخاری آتیب توتماقلا داشین بیرینی اوووجدان یئره سالیب، جلد بیرینی یئردن گؤتورمه‌لی‌دیر کی، بونا یومورتلاماق دئیرلر. ایکی-ایکی و اوچ-اوچ داشی یئره سالیب بیرینی گؤتورمک لازیمدیر. بوندان سونرا شاققیلداما گلیر. یعنی داشلاری یئردن بیر-بیر اوووجا ییغیرلار. آخیردا یولداشی بیر داشی ایت‌داش تعیین ائدیر. او داش ال دییلمه‌میش قالیر. بو ایت‌داشی بیردفعه‌لیگه بارماقلارین آراسیندان کئچیرمک لازیمدیر. بونلارین هامی‌سینی سهوسیز، بیردفعه‌یه اوینایا بیلن غالیبیّت قازانیر. داشی یئردن گؤتوره، بارماق آراسیندان کئچیره بیلمه‌ین، ساققانی یئره سالان و داشی گؤتوررکن الینی باشقا داشا ووران اودوزموش اولور.

قایناق 

 نوروز بایرامی انسکلوپدیاسی. باکی-2008 (شرق-غرب). ص.45.
 شیفاهی خالق ادبیاتی، اوشاق فولکلورو. "آلتون کیتاب" نشریاتی، باکی-2007. ص. 64.

آذربایجان خالق اویونلاری