سالور قازانین ائوی‌نین یغمالانماسی بویو (ایکینجی بوی)
سالور قازانین ائوی‌نین یغمالانماسی دده قورقود کیتابی‌نین درسدن نۆسخه‌سی اساسیندا اوْن ایکی بوْیدان بیریدیر. واتیکان نۆسخه‌سینده بوْیون آدی حکایتِ سالور قازانین ائوی یغمالاندویودور کیمی یازیلیبدیر.

موضوع 
دده قوْرقود حیکايه‌لری آراسیندا يئر آلان سالور قازانین ائوی‌نین یغمالانماسی، بیر مراسیم زامانی سرخوْش اوْلان سالور قازان اوْوا گئتمک ایسته‌مه‌سی ایله باشلايیر. دايیسی‌نین قارشی چێخماسینا باخماياراق، اوْغلو اۇروز-ۇ چادیرینی قوْروماسی اۆچون قوْيوب اوْوا گئدیر. سالور قازانین يوْخلوغونو فۆرصت بیلن دۆشمنلری ائوینی باسیر، عایله‌سیندن اوْلمايان ساری قۇلماش آدلی شخص چادیری قوْرويارکن، قاراچوق چوْبانین ایکی قارداشی دا قوْيونلارینی قوْرويارکن اؤلور، آروادی بۇرلا خاتون، اوْغلو اۇروز و آناسی اسیر ائدیلیر. اوْو زامانی پیس بیر يۇخو گؤرن سالور قازان، قارداشی قارا گؤنه‌يه مۇراجعت ائدیر، آنجاق قارا گؤنه قاراباسمالارین تفسیری سالور قازانین قوْرخوسونو آرتیریر. سالور قازان اوْوو بۇراخیب چادیرینا قايیدیر، اوْلانلاری گؤرور و عایله‌سینی آختارماغا باشلايیر.

حیکايه‌ده دده قوْرقودون دیگر حیکايه‌لرینده ده اوْلدوغو کیمی دؤورون تۆرک مدنیتی‌نین حیکايه‌نین تامامیندا چوْخ قاباریق اوْلدوغو گؤرونور. حیکايه‌نین مۆقايسه‌لی ایستروکتورو، صۆلح‌سئور عایله مدنیتی ایله دؤيوشچو اجتماعی مئيللر آراسیندا ضدلشمه‌لری گؤستریر. جمعیت داخیلینده دؤيوشچو خۆصوصيتی ایله حؤرمت گؤرن سالور قازانین جنگاورلیک عکسی اوْلان اوْو هوسکاری ایله عایله ایچینده فلاکته سبب اوْلماسی، اجتماعی سویه‌ده مدنیتله عایله سویه‌سینده مدنیتین تام معناسی ایله اۆست-اۆسته دۆشمه‌دیگینی بیزه گؤستریر.

بوْیداکی شخصیتلر 
سالور قازان، قارا گونه، اوروز و قاراچوق چوْبان دده قوْرقود کیتابی‌نین ایکینجی بوْیونون اساس شخصیتلریدیرلر.

سالور قازان 

سالور قازانین ائوی‌نین یغمالانماسی دده قورقود کیتابی‌نین ایکینجی بویو اولاراق سالورقازانین آدی ایله باغلیدیر. بۇ بویدا قازان بَی بئله گؤستریلیر:

قازان بَی ایکینجی بوْیدا اوْوا چیخان زامان گۆرجیستان شاهی شوکلی ملیک ائوین-یۇردون تالان ائدیر. قازان بَی یۇخو گؤره‌رک ائوینه دؤنوب ماجرانی بیلیب کافیرلر گئدن یوْلو سوْروشا-سوْروشا گئدیر. سۇدان سوْروشوب کئچندن سوْنرا قۇردا راست گلیر:

قایناقلار 

دده قورقود کیتابی
دده قورقود کیتابی‌نین بویلاری