سیچانلار و اینسانلار
سیچانلار و اینسانلار (اینگیلیسجه: Of Mice and Men) نوبل ادبیات اؤدولو صاحیبی یازار جان ایشتاین بک طرفیندن یازیلمیش بیر روماندیر. ایلک دفعه 1937-جی ایلده نشر اوْلونان اثر، ایکی سییاه فئرما ایشچیسی اوْلان جوْرج میلتوْن (George Milton) و لنین ایسمال(Lennie Small)ین بؤیوک بؤحران زامانی کالیفوْرنیادا یاشادیقلاری تراژیک حادیثه‌لری ایضاح ائدیر.

1920-جی ایللرده اؤزو ده ائوسیز گزینتیچی بیر چیفلیک ایشچیسی اوْلان ایستئین بئکین اؤز تجروبه‌لرینه اساسلانان رومانی‌نین باشلیغی، روْبئرت بۇرنسون (Robert Burns) To a Mouse (بیر سیچان) آدلی شعریندن آلینمیشدیر. اسکاتز (Scots) دیلینده یازیلان شعرین تئز-تئز آلینتیلانان ایکی سطری بئله‌دیر: "تThe best laid schemes o' mice an' men/Gang aft agley (ان یاخشی پلانلاری سیچانلارین و اینسانلارین / تئلئویزیا ترس گئدر").

آبش-دا اوْرتا تحصیلده اوْخونماسی گرکلی کیتابلاردان بیری اوْلان سیچانلار و اینسانلار، کاراکترلری‌نین تجاووزکار و خئیلی دیلی سببیله تئز-تئز سانسورا هدف اوْلموش، بۇنا گؤره ده آمریکان لایبراری آسسوْسیئیشین (American Library Association) طرفیندن 21. عصرین ان چوْخ سوْرغولانان کیتابلاری آراسیندا گؤستریلمیشدیر.

موضوع 
عاغیللی بیر آدام اوْلان جوْرج میلتوْن ایله آدییلا تضاد مئیدانا گتیره‌جک شکیلده ایری و چوْخ گۆجلو آمّا عاغیلی تارازلیغی خاراب اوْلان لنی ایسمال، بؤیوک بؤحران زامانی فئرمادان کنده گزرک ایش آختاران قاچقین توْرپاق ایشچیلریندن ایکیسیدیر. کالیفوْرنیاداکی سالیناس وادیسینده، سوْلداد یاخینلاریندا بیر فئرمادا ایش تاپارلار و پۇل یێغماق اۆچون ایشه باشلاییرلار. اؤزلری اۆچون بیر پارچا توْرپاق الده ائدیب اوْرایا یئرلشمه‌یه داییر اوْرتاق بیر خیاللاری واردیر. لنی بۇ خیالی جوْرجا دفعه‌لرله آنلاتدیریر و ان چوْخدا بسله‌ییب اوْخشایابیله‌جگی یۇمشاق تاوشانلارلا علاقه‌دار قیسیمینی سئور. جوْرج دا لنیه‌نین بۇ واسواسچیلیغی، اوْنو قوْروماق اۆچون، باشینی بلایا سوْخارسا دوْوشانلارا باخماسینا ایجازه وئرمه‌یه‌جه‌گینی سؤیله‌یه‌رک ایستیفاده ائدیردی. ایکیلی، داها اول چالیشماقدا اوْلدوقلاری ویید-ده‌کی فئرمادان، لنی‌نین یۇمشاق شئیلره توْخونما واسواسچیلیغی بیر گنج قادی‌نین پالتارینی اوْخشاماسی‌نین تجاووز جهدی اوْلاراق گؤرولمه‌سی سببییله قاچمیشلار.

یئنی فئرمادا، ایکیلی‌نین خیالی گئرچک اوْلماغا داها دا یاخینلاشار. یاشلی و بیر الینی فئرمادا ایتیرمیش بیر ایشچی اوْلان کاندی (Candy)، ایکیلیکله پۇلونو بیرلشدیرمه‌یی و بئله‌جه آی سوْنوندا خیاللارینداکی جۆتلویو ساتین آلماغی تکلیف ائدیر. آنجاق بۇ خیال، فئرما صاحیبی‌نین اوْغلو اوْلان جۇرلئی‌نین گنج و گؤزل آروادی‌نین لنی طرفیندن ساچینی اوْخشاماغا چالیشارکن سهواً اؤلدورولمه‌سییله سۇیا دۆشر. جۇرلئی درحال بیر لینچ قروپو مئیدانا گتیرر. دیگر ایشچیلر کیمی تکلیک و آجی دوْلو بیر حیات سۆرمه‌یه محکوم اوْلدوغونو آنلایان جوْرج، یوْلداشی‌نین، اینتیقام آرخاسینداکی جۇرلئی طرفیندن وحشیجه اؤلدورولمه‌سینی ایسته‌مز. لنی‌یی اوْنلاردان اول تاپار، خیاللارینداکی جۆتلویو ایضاه ائده‌رک ساکیتلشدیرر و باشی‌نین آرخاسینا دایادیغی سلاحی اوْدلایاراق اؤلدورور.

قایناقلار 

آنادولو تورکجه‌سینده ویکی‌پئدیا

گؤرونتولر 

جان ایستئین بئکین یازیلاری
اینگیلیس دیلینده رومان