کاغیذ
کاغیذ یوخسا کاغاذ - مکتوب یازماق، شکیل چکمک و یا نیی ایسه قابلاشدیرماق  اۆچون ایشلَنَن اؤزل ماده.

کاغیذ نازیک یارپاق شکلینده ماده دیر. ازیلیب نارینلاشدیریلمیش و داغینیق حالدا بیر-بیرینه دولاشمیش بیتکی لیفلریندن عبارتدیر.

تاریخی 
کاغیذ چین‌ین دؤرد مؤحتشم (باریت، کومپاس، کاغیذ و کیتاب چاپی) کشفین‌دن بیری ساییلیر. 
ایلک کاغیذ بیزیم میلاد دان اونجه اوّل ۲-جی عصرده چین‌ده، ایپک‌دن حاضیرلانیب. هان سولاله‌سینین سارای ایانی چای لون یازیردی کی، اوْ، میلادی ۱۰۵ - جی ایلده توت آغاجین‌دان کاغیذ کشف/اۆرتیم (تولید) ائتمیشدیر. چین‌ده ایلک اوْلاراق کاغیذدان باغلامالار و یازی یازماق اۆچون ایستیفاده ائدیلیردی.
تان سولا‌له‌سی دؤورونده ایلک توالت کاغیذی و کاغیذ چای توربا  و قوتوجوقلاری مئیدانا چیخیر. سون ایمپیراتورلوغو دؤورونده ایلک کاغیذ پول اسکینازی کسیلمیش‌دیر.

ایلک کاغیذ فابریکی ۷۹۴-جو ایلده بغداددا هارون الرشیدین وزیری‌نین اوْغلو ابن فضل طرفیندن قۇرولموش‌دور. بئله بیر فابریک ۸۰۰-جو ایلده میصرده، ۹۵۰-جی ایلده ایسه اندلوس‌ده (ایسپانیا) اینشا ائدیلمیشدیر. اوروپادا ایلک دفعه ۱۱۰۰-جی ایلده بیزانس ایمپیراتورلوغودا، ۱۱۰۲-جی ایلده سیسیلدا، ۱۲۲۸-جی ایلده آلماندا، ۱۳۰۹-جو ایلده ایسه اینگیلیسده ایلک کاغیذ فابریکلری فعالیّته باشلامیش‌دیر.

ائشیک باغلانتیلار 
 ایلک کاغیذ فابریکی

بیرده باخ