قازی بیلیم
قازی بیلیم، آرکئولوژی و  یا  باستان شیناسلیق — یونان سؤزلری اوْلان آرخایوس (قدیم) و لوقوس (سؤز، علم) سؤزلریندن عمله گلن دوزلتمه سؤزدور. قازى بیلیمچیلیک قدیم مادی مدنیت نومونه‌لرینی اؤیره‌نن علم اوْلوب، تاریخ فن‌نینه کؤمک ائدیر.

ایلک اساس اینسانلارین میدانا گلمه‌سی، اینکیشاف ائتمه‌سی و فوْرمالاشماسی تاریخی‌نین اؤیرنیلمه‌سی قازى بیلیمچیلیک علمی‌نین ان اساس وظیفه‌لریندن بیریدیر. قازى بیلیمچیلیک علمی اینسانلیغین اۇزاق کئچمیشینی مادی مدنیت قالیقلاری واسطه‌سی‌له اؤیرنیر. 
قازى بیلیمچیلیک (باستان شیناسلیق) آبیده‌لر و قدیم اشیالار اساس قازى بیلیمچیلیک (باستان شیناسلیق) قایناق‌لر اوْلوب تاریخی پروسسلرین آراشدیریلماسیندا مؤهوم روْل اوْیناییر و تاریخین دیگر آراشدیرما شئیلریندن، اوْ جمله‌دن یازی‌لی قایناق‌لردن اؤز خاص‌لییی ایله فرق‌لنیر. 
قازى بیلیمچیلیک (باستان شیناسلیق) قایناق‌لر. آرخولوژی (باستان شیناسلیق) قایناق‌لر اؤز کاراکترینه و داشیدیغی اینفورماسیانین نؤعونه اۇیغون اوْلاراق اؤزل قروپا عایید ائدیلیر و آشاغی‌داکی نؤعلره بؤلونور: 
 ایش آلتلری
 سیلاحلار
 معیشت اشیالاری
 دینی-اینانج کاراکترلی اشیالار
 بزک اشیالاری

قازى بیلیمچیلیک (باستان شیناسلیق) آبیده‌لره قدیم یاشاییش مسکنلری، قبیرلر،قایاوستو رسملر- پتروقلیفلر عایید ائدیلیر.

بیرده باخ 

 تاریخ
 دیوید کلارک 
 ایان هادر 
 رنفرو 
 قراهام کلارک 
 توماس جفرسون

باستان شیناس‌لیق
اینسان شیناس‌لیق