ایت
ایت و یا کؤپک ()، جارنیوورا دسته سیندان بیر ممه‌لی نؤعو.

خصوصیتلری 
باشی آز چوْخ اوزون، اۆست چنه‌ده اوچ، آلت چنه‌ده دؤرد کسیجی دیشی اولور. اؤن آیاقلاری بئش، آرخا آیاقلاری دؤرد بارماق‌لی‌دیر. دیرناقلاری پیشیک کیمی چکیله بیلمه خصوصیتین‌دن محروم‌دور.

حیاتلاری 
گوندوز و گئجه فعال‌دیر. قوخو حیس ائتمه و ائشیتمه دویغولاری ایتی‌دیر. گؤرمه مکانیزممی، ساری و ماوی رنگلری داها یاخشی قبول ائده بیله‌ن قورولوش‌دادیر. عقل‌لی اوْلدوغون‌دان آسان تربییه ائدیله بیلر. صاحبینه باغلی‌لیغی ایله تانینیر. بارماقلاری اۆستون‌ده قاچیر و یاخشی اوزور. ساعت‌دا ۵۰ km سۆرعتله یول قت ائده بیلیر.

ائرکک ایتلر آرخا آیاقلارین‌دان بیرینی قال‌دیراراق سیدیک بوراخارلار. آغاج کؤکو، داش کیمی یئرلره قوخولو اوْلان سیدیکلرینی ائدرک بؤلگه‌لرینین سرحدلرینی جیزیرلر. داها سوْنرا آرخا آیاقلاری ایله اؤکوز کیمی تپینه‌رک، سیدیک و نجیس قویدوغو یئره آیاقلارین‌داکی بئزده اوْلان هورمونلاری بوراخار. بۇ هورمونلار ایتین جینسیتی، یاشی، دۇروم و آرتما وضعیتی کیمی مؤوضوعلاردا دیگر ایتلری معلوماتلان‌دیرماق اۆچون‌دور. هر آیت قونشو ایتلرین قوخولو ایشاره‌لرینی تانییار و بؤلگه‌لرینه گیرمک‌دن چکینر. ایتلرین قوخو حافیظه سون درجه اینکیشاف ائتمیش‌دیر و یئنی بیر قوخونو آلدیق‌دان فوری سوْنرا بورنونو یالایاراق بۇ قوخونو حافیظهینا هکک ائدیر.

آرتما 
کیشی ایتلرین اویغونلاشما موتیوی، هیرس‌لی‌لییه گلمیش هر هان‌سی بیر دیشی قوخوسو آلیب-گؤتوردویون‌ده دؤوره‌یه گیررکه‌ن، دیشیلر ایرقلره گؤره دییشمکله بیرلیک‌ده اورتالاما ۱۸۰ گون‌ده بیر اویغونلاشما دؤورونه گیررلر و یالنیز بۇ دؤورون اویغون گونلرین‌ده جوتلشه بیلرلر. اویغونلاشمانین اوْلدوغو دؤورده قاناما اولار و بۇ دؤور، ۱۸۰ گون‌ده بیر، ۱۸ گون داوام ائدن بیر سیکلوستور. ۵۷–۷۰ گون‌ده‌لیک بیر حامیله‌لیک دؤوره‌سین‌دن سوْنرا دیشی، بورنو تماماً آچیق، گؤزلری باغلی و کار ۱–۸ بالا دوغار. بالا سایی، اویغونلاشما سیخ‌لیغی، اویغونلاشما زامانی، دیشینی دؤلله‌یه‌ن ائرککلرین سایی یا دا ائرکیین دؤل کئیفیتی کیمی فاکتورلارا باغلی‌دیر. بالا دوغولدوغون‌دا، یالنیز بورنو آچیق‌دیر. تخمیناً اولاراق ۱۴-جو گون‌ده گؤزلیر، ۲۱-جی گون‌ده قولاقلار آچیلار. آنا آیت، دوغوم‌دا سون بالانین گلمه‌سی ایله بیرلیک‌ده بالا توپلاما موهرریک شابلونونون تأثیری ایله ۱۴ گون بویونجا بالالارینا بؤیوک بیر ماراق/علاقه گؤسترر. ۱۴-جو گون‌ده بالالارین گؤزلری آچیلدیغین‌دا، آناداکی اوکسیتوسین هورمونو نورمال سوییه‌یه گلمه‌یه باشلار و آنا بالالاری ایله ماراق/علاقه‌سینی یاواش یاواش کسمه‌یه باشلار. بالالار آلتی هفته بویونجا سود امرلر.

ایتلرین تر بئزلری آیاق یاستیقلارین‌دادیر. کیفایت قدر تر تعیین ائتمدیکلری اۆچون، آغیز و توپورجک یولو ایله مایع تعیین ائدرلر. خصوصیله ایستی زامانلاردا دیللرینی آغیزلارین‌دان چیخارداراق حرارتلرینی چؤله آتاراق سرینلیرلر.

ماراق‌لی فاکتلار 
 بیر ایتین بورنو او قدر حسّاس‌دیر کی بیر وئدره دولو سو ایله ایچین‌ده بیر چای قاشیغی دۇز قاریشدیریلمیش بیر وئدره دولو سویون قوخوسونو آییرد ائده بیلر.

قایناقلار

کیتاب

ائشیک باغلانتیلار

 Biodiversity Heritage Library bibliography for Canis lupus familiaris
 Fédération Cynologique Internationale (FCI) – World Canine Organisation
 Dogs in the Ancient World, an article on the history of dogs
 View the dog genome  on Ensembl
 Genome of Canis lupus familiaris (version UU_Cfam_GSD_1.0/canFam4), via UCSC Genome Browser
 Data of the genome of Canis lupus familiaris, via NCBI
 Data of the genome assembly of Canis lupus familiaris (version UU_Cfam_GSD_1.0/canFam4), via NCBI

 
قۇرد
Scavengers
Cosmopolitan mammals
Animal models
Extant Late Pleistocene first appearances
Mammals described in 1758
Taxa named by Carl Linnaeus