رومن گاری
رومن گاری (اصل آدی روْمن کاسو، تاخما آدی امیل آژار) (دوغوم. 8 مئی 1914، ویلنا - اؤلوم. 2 دئکابر 1980، پاریس)، روسیهده دونیایا گلن،  فرانسهلی یازار، رئژیسوْر، سئناریست (فا: نمایشنامه نویس)، ایکی. دۆنیا دؤیوشو پیلوْتو (فا:خلبان) و دیپلوْمات.

دۆنیا سویه‌سینده تانینان بیر یازار اوْلان گاری، فرانسه‌ده هر یازیچییا آنجاق بیر دفعه وئریلن گوْنجوْورت ادبیات اؤدولونو، بیر دفعه اؤز آدی ایله بیر دفعه ده تاخما آدلا نۆماییش ائتدیگی ایکی روْمانی‌یلا ایکی دفعه قازانمیش اوْلان تک یازاردیر.

بۇندان باشقا سئناریلر یازدی و ایکی فیلم ایداره ائتدی.

حۆقوق مَزونو (فا: فارغ‌التحصیل) اوْلان گاری، کیتاب نۆماییش باشلامازدان اول، ایکی. دۆنیا دؤیوشو اثناسیندا، آزاد فرانسه قۆوه‌لرینه داخیل اوْلاراق دؤیوش خلبانلیغی ائتدی. بۇنلارین خاریجینده، بیر مدت فرانسه دیپلوْماتیک خیدمتی اۆچون چالیشدی. ب.م.ت فرانسه نوماینده‌سی کاتیبی ائتدی، فرانسه‌نین لوْس آنجلس باش کوْنسولو اوْلدو.

20. عصرده فرانسه‌نین ان محصولدار و تانینان یازیچیلاریندان اوْلان گاری، کؤهنه حیات یوْلداشی ژئان سبرگ‌نین 1979-جۇ ایلده‌کی اؤلومونون ده تأثیرییله، 1980-جی ایلده، پاریسده حیاتینا سوْن وئردی.

یاشاییشی 
رومن گاری 1914-جی میلادی ایلینده روسیه‌ده دونیایا گلدی. 14 یاشیندا فرانسه‌یه گلیب، اورتا مکتیبی "نیس" شهرینده قورتاراندان سوْنرا، پاریس شهرینه کوچدو و تحصیلین حوقوق ریشته‌سینده داوام ائتدیردی. 1938-جی میلادی ایلینده، فرانسه‌نین هاوا قووه‌لرینه قوشولوب، 1940-جی ایلین ژون آییندا فرانسه‌نین آزادلیق نهضتینه قوشولدو. 1940 دا 1944-جی ایله‌جن اینگیلیستان، آفریقا، حبشه، لیبی و نرماندی ساواشلاریندا ایشتیراک ائتدی. "لژیون دونور" فخری نیشانی و "آزادلیق" نیشانین ساواشلاردا گوستردیگی شوجاعت اوچون آلدی. 1945-جی ایلده خاریجی ایشلر ناظیرلیگینده ایشلدی و سیفارتین یازیچیسی و موشاویری کیمین "صوفیه" و "برن" شهرلرینده خیدمت ائتدی. بیر مودت خاریجی ناظیرلیکده، اوروپا ایداره‌سینده مشغول اوْلدو. 1952-دن 1956-جی ایله‌جن ب.م.ت ده فرانسه‌نین سوزجوسو اوْلدو. اوندان سوْنرا "بولیوی" ده سیفارتین کارداری و "لوس آنجلس" ده باش کونسول اوْلدو.

1961-جی ایلده دیپلوماتیک ایشلری بوراخیب و 10 ایل آمریکا درگیلری‌نین سیفاریش ایله، مقاله یازماق اوچون دونیانین دورد بوجاغینا سفر ائتدی. ایکی فیلمده یازیچی و رئژیسور کیمی رولو اوْلدو. "قوشلار اؤلمک اوچون پرو-یا گئدیرلر" 1968 و کیل Kill 1972-جی ایلده. 1962-جی ایلده تانینمیش آکتیورو (فا: بازیگر) "جین سیبرگ" له ائولندی و 1970-جی ایله‌جن اوْنونلا بیرلیکده یاشادی.

گنجلیک یاشلاریندان، ادبیات رومن گری‌نین یاشاییشی‌نین بویوک حیسه‌سین احاطه ائدیردی. ساواش گونلرینده و ایکی ماموریت آراسیندا، "اوروپایی اویره‌تیم"-ی یازدی. بۇ کیتاب 27 دیله چئوریلدی و 1945-جی ایلده اینتیقادچیلار اودولون قازاندی.

"گویون کوکلری" 1956-جی ایلده "گنکور" اودولون قازاندی. اوتوز رومان، مقاله و خاطیره یازیلاری اوْنون یادیگارلاری کیمین قالیبلار.

1980-جی ایل، دئسامبر آیی‌نین ایکیسینده، رومن گاری‌نین یاشاییشی سونا چاتدی. نئچه آیدان سوْنرا بللی اوْلدو کی رومن گاری "امیل آژار" آدی آلتیندا یاییلان 4 رومانین یازیچی اولوبدور.

اثرلری

رومن گاری / Romain Gary آدیله 
 Education européenne (1945); 
 Tulipe (1946); 1970ده یئنی‌دن باخیلیب و یاییلیبدیر.
 Le grand vestiaire (1949)
 Les couleurs du jour (1952)
 Les racines du ciel — 1956 Goncourt گوْنکوْورت ادبیات اؤدولو Film: The Roots of Heaven, 1958)
 Lady L. (1957)
 La promesse de l'aube (1960); 
 Johnie Coeur 
 Gloire à nos illustres pionniers (1962, قیسا حیکایه‌لر)
 The ski bum (1965)
 Pour Sganarelle (1965, ادبی مقاله)
 Les Mangeurs d'Etoiles (1966); 
 La danse de Gengis Cohn (1967); 
 La tête coupable (1968) 
 Chien blanc (1970); (Film White Dog, 1982)
 Les trésors de la Mer Rouge (1971)
 Europa (1972) 
 The Gasp (1973) 
 Les enchanteurs (1973)
 La nuit sera calme (1974, شعر)
 Au-delà de cette limite votre ticket n'est plus valable (1975);
 Clair de femme (1977),
 La bonne moitié (1979, اویون)
 Les clowns lyriques (1979); "Les couleurs du jour" رومانی‌نین یئنی وئرسیاسی
 Les cerfs-volants (1980); 
 Vie et mort d'Émile Ajar (1981, اؤلوموندن سوْنرا یاییلمیشدی.)
 L'homme à la colombe (1984, اؤلوموندن سوْنرا یاییلمیشدی.)
 L'affaire homme (2005, مقاله و شعرلری)
 L'orage (2005, قیسا حیکایه‌لری و یاریمچیلیق قالان رومانلاری)

امیل آژار / Émile Ajar آدیله 
 Gros câlin (1974); 
 La vie devant soi — 1975 Goncourt گوْنکوْورت ادبیات اؤدولو; 
 Pseudo (roman) (1976); 
 L'Angoisse du roi Salomon (1979); 
 Gros câlin (2007)

فوسکو سینابالدی / Fosco Sinibaldi آدیله 
 L'homme à la colombe (1958)

شاتان بوقات / Shatan Bogat آدیله 
 Les têtes de Stéphanie (1974)

قایناقلار 

فرانسه دیللی یازیچیلار