هارپ
یۇخاری فراکانسلی فعال آورورال آراشدیرما پروقرامی (اینگیلیسجه قیساجاسی: HAARP)، آمریکا هاوا گۆجلری ، آمریکا دنیز گۆجلری، آلاسکا فیربنکس بیلیم‌یوردو و دیفاعی گلیشمیش آراشدیرما پروژه‌لر آژانسی (DARPA) طرفیندن مۆشتراکاً فاینانس ائدیلن یوْنیسفر تحقیاقات برنامه‌سی ایدی. "بی‌ائی‌ای‌سیستمز" شیرکتی طرفیندن طراحلیق و دۆزلمیشدیر.
هدفی یوْنیسفری آنالیز ائتمک و رادیو ایرتیباطی و گۆزتیمی اۆچون یوْنیسفریک گلیشدیرمه تکنولوژیسی‌نین پوْتانسیلینی آراشدیرماقدی. هارپ پروقرامی آلاسکاداکی قاکونا یاخینلاریندا بیر هاوا گۆجلری ساحه‌سینده یئرلشن هارپ آراشدیرما سایتی آدیندا بؤیوک بیر آلت-قۇطبی تاسیساتدا یئرآلیر.

قایناقلار 

فیزیک انستیتولاری