میرزا ملکم خان
میرزا ملکم خان( تورکجه: میرزه مۆلکۆم خان، ارمنی: Joseph (Hovsep) Melkumyan) ؛ (۱۹۰۸-۱۸۳۳) — ارمنی اصیللی ایران دیپلوماتی، قزئته‌چی‌سی، سیاستچی‌سی.

یاشاییشی 
  میرزا ملکم خان 1833-جو ایلده ایصفاهاندا بیر ارمنی عاییله‌سینده دونیایا گؤز آچمیشدیر. ملکم خان فرانسه‌ده تحصیل آلمیش، ایراندا «فراموشخانه» آدلی بیر ماسون تشکیلاتی قورموشدور. «قانون» قزئتینی نشر ائدن ملکم خان چاغداش بیر جمعیت قورماق مقصدی گودوردو. میلّتچی‌لیک اونون تفکّّورونده مرکزی یئر توتموردو. فقط اونون فعالیت‌لری فارس میلّتچی‌لیگی‌نین اینکیشافی اوچون ایلهام قایناغی اولموشدور.

  میرزا ملکم خانین هدفی ایراندا غرب جمعیت‌لری‌نین آنالوقو اولان بیر جمعیت قورماق ایدی و میلّتچی‌لیک بو نظریه‌نین ساده‌جه بیر عونصورو ایدی. میرزا ملکم «شئیخ و وزیر» فورماسیندا ایکی جور میلّتچی‌لیکدن، عنعنه‌وی و چاغداش میلّتچی‌لیکدن دانیشیردی. اونون فیکرینه گؤره عنعنه‌وی میلّتچی‌لیگین تملینی دین تشکیل ائدیر و عنعنه‌وی میلّتچی‌لیگین سیاسی و ایجتیماعیی سویّه‌ده تمثیلچی‌سی موللا و شئیخدیر. چاغداش میلّتچی‌لیگین تملینی ایسه دیل تشکیل ائدیر و تمثیلچی‌سی وزیردیر. وزیر، چاغداش دؤولتین قورولماسی‌نین تظاهورودور. میرزا ملکمه گؤره میلّی بیرلیک دین واسیطه‌سی ایله قورولا بیلمز. ایراندا دینی موختلیف‌لیک حدّدن چوخدور و دینی فرقلی‌لیک‌لر میلّی بیرلیگین قورولماسینا مانع تشکیل ائدیر. میلّی بیرلیک دیل بیرلیگی ایله مومکوندور.1908-جی ایلده روم‌دا دونیانینی دَییشیب

کتاب‌لاری 

میرزا ملکم خانین فارس دیلینده یاییلان کتاب‌لاری:

 شیخ و وزیر
 دستگاه دیوان
 اصول ترقی
 انتظام لشکر و مجلس تنظیمات
 دفتر قانون
 نوم و یقظه
 منافع آزادی
 کلمات متخیله
 حریت
 اشتهارنامه اولیای آدمیت
 راجع به استقراض خارجی
 ندای عدالت
 دوره روزنامه قانون
 نامه‌ها

قایناق 
یازیچیلار
سیاستچیلر