ساری گلین
ساری گلین (لاتین الیفباسی‌له Sarı Gəlin، آنادولو تورکجه‌سی Sarı Gelin، ائرمنیجه Sari Aghjik)، آذربایجان تورکلری، آنادولو تورکلری و ائرمنیلر آراسیندا اولان و یاخین زامانلاردا فارسلار آراسینا وارید اولان بیر خالق موسیقی‌سیدیر. ساری گلین هر دیل‌ده بیر فرق‌لی شعری وار اما موسیقی‌سی بیردیر.

دیله باغلی، ساری گلین-ین موختلیف آنلاملاری اولا بیلر، او جومله‌دن ساری توکلو گلین، داغ قیزی، یادا ساده‌جه ساری پالتارلی گلین. باشقا قدیم زامانلاردان قالان فولکلور ترانه‌لری کیمی بونون دا اورژینال آنلامی بللی دئییل نئیه کی اونون تاریخچه‌سی و کؤکونو معین ائتمک چتین‌دیر.

ساری گلین بیر قیپچاق خیریستان ( مسیحی)  قیزینا باش وئردی
شیخ صنعان هاردان گلدی؟ و اونلار هاردا گؤرشدولر؟ 
چوخ اؤنملی بیر نوقطه دیر؟ اما قایناق لار بونو اونوتمادی
تورک پرفسورو فخر الدین کیزیر  اوغلو (Professor Fəxrəddin Kirzıoğlu )  اییرمی اینجی  20 عصرین اول لرینده  شرقی آنادولو و جنوبی قفقاز لاردا راس گلن ساری گلین افسانه سین بئله تصویر ائدیر، 
10 اینجی یوز ایل لرده عبدلقادیر گئیلانینن طلبه سی  
شیخ صنعان بو اؤلکه لره گلیب ایسلامی تبلیغ ائتمه سی اۆچون
پنَک  چایین اؤزرینده کی ، پَنک شهرین شاهی قیچاق ملکین  قیزینا عاشیق اولور و اونو  ایستک و چوخلو دوعا ائدن دن سونرا موسلمان ائدیر ، 
بو سئوگیه قارشی چیخان قیپچاق ملکین الیندن قاچارکن ،شیخ صنعان و 40 موریدی و ساری قیزینان برابر، سارای اوردوسونون عسگرلری طرفیندن ،الله اکبر داغیندا قتله یئتیریرلر
باش وئرن لر بو اراضی نی افسانه لشدیریر
ساری گلین آرتیق بو اراضی لره باغلی دیر . پنک شهری و الله اکبر داغی،40 لار مزاری ،شیخ صنعان مزاری  آرتیق تفلیس اراضیلرده قالدی
قایناق لارین اساسیندا بیر تاریخ یاراندی ندن؟
20 اینجی یوز ایللیین اووللرین ده اوغوز تورکلرین عثمانی دولتی‌نین  سون گونلری،خیریستیان دونیاسی یئنی دونیا بیله بیر یئنی گوجه صاحیب اولور و قفقاز لار اراضی سین صاحیبیم ادعا ائتدیر!
اؤزه ییر حاجی بئی و حسین جاوید  بئله بیر زمان دا  شیخ صنعان حادثه سین آنلاتماق ایسته ییرلر
قایناق لاردن آیدین اولور کی اوزه ییربئی اوپرا اوزرینده ایشلیر کن شیخ صنعانین داستانی نظمه چکمک اۆچون میرزا سمندر شیروانلی شاعیری باکیه دعوت ائدیر 
میرضا سمندره سیفارش ائدیر کی شعر دئسین و اونون اوچ آی باکی دا قالیب داستان نظمه چکمیه یی و همین شعرلری  اؤزه ییر بئی تقدیم ائدیر
اما بللی دئیل کی کیمین تحریکی ایله میرزا سمندر ایلک تاماشایا آز قالمیش بو شعرلری اؤزه ییر بئی دن آلیر و اؤزه ییر بئی شعرلرین یئرلرینه دار مجال دا شیفاهی خالق ادبیاتی ایله عوض ائتمیش دی
عصرین اولین ده گیزلی اَللر  ارمنی  کیملینی دوزتمه یه باشلادیلار، عین زاماندا بو کیملیه بیر قوندارما مدنیت دونو دا گئین دیر دیلر، بو حوققا بازلیغین قاباغین آلماق  قارشی چیخماق اۆچون ، اوزه ییر حاجی بئ لی، حوسین جاوید ، اَن آزین سؤزده ، موسیقی ده  ، خالق دیلینده یاشانان میراثلاری، یازیسین و یادااشت ائتمک ایسته دیلر
شیخ صنعان موسیقی و اپراسی دوزلمه سینده بیر عیلتی بو ایدی، شیخ صنعان اُپراسی  1999 اینجی ایلده،ایلک دفعه اوینانیب دیر
ساری گلین ماهنی سی دا ایلک دفعه بوردا سسلندی
اراضی تانیتماق اۆچون دا قیپچاق اوغوز قارشی دورماسیندا یانی خیریستان و موسلمان قارشی ، عین سوی دان گلن عین میلتین  قارشی  دورماسینی آنلاساق ، ساری گلینین ماهیتینی آنلایاجاییق

ساری گلین آذربایجان خالق ماهنی سی.آذربایجان جومهوریتی،ایران،عیراق و تورکیه ده یاشایان تورکلر آراسیندا یاییلمیش بیر ماهنی دیر.لاکین ماهنی سون دوره لرده تورکلرله یاناشی ائرمنی لرده ایفا ائدیرلر.

ائتیمولوژی 
ساری گلین آذربایجان اساطیرینده گونش دیر. اساطیره گؤره گونش یارادیلیشین اۆچونجو مین ایللییینده اوغورلانیر. گونشی اسارتدن آزاد ائتمک ایسته یی و اونون حسرتی آذربایجان موسیقیسینده ماتئریالیزه اولور. ساری گلین ماهنیسی اۆچون آذربایجاندا گؤزل بیر رقص وار. بو رقصده کی فیقورلار تمننا و ایستک حیسسینی اویادیر. قوللار گؤیه دوغرو آچیلیر و ۴/۳ مئلودیله یوموشاق یئریش و فیقورلار گؤستریلیر. “ساری گلین” ماهنی سی ایللر بویو دیللرده دئیلیب و خلق صنعت کارلاری او جمله دن “قدیر روستم اف” هابئله باشقا صنعتکارلار اونو اوخویوبلار. حوسئین علیزاده نین “Endless Vision” آلبومیندا، ایلقار مورادوف ایله افسانه رسایی (تورکجه و فارسجا) و جیوان قاسپاریان (ائرمنیجه) دیللرده اوخویوبلار.

شعر سؤزو

آذربایجان تورکجه‌سی 
ساچین اوجون هؤرمزلر،
گولو سولو درمزلر،
ساری گلین

ساچین اوجون هؤرمزلر،
گولو سولو درمزلر،
ساری گلین

بو سئودا نه سئودادیر
سنی منه وئرمزلر
نئینیم آمان آمان
نئینیم آمان آمان
ساری گلین

بو سئودا نه سئودادیر
سنی منه وئرمزلر
نئینیم آمان آمان
نئینیم آمان آمان
ساری گلین

بو دره‌نین اوزونو،
چوبان قایتار قوزونو قوزونو،
بو دره‌نین اوزونو،
چوبان قایتار قوزونو قوزونو،

گون اولا من بیر گؤریدیم،
نازلی یاریمین اوزونو،
نئینیم آمان آمان،
نئینیم آمان آمان،
ساری گلین

گون اولا من بیر گؤریدیم،
نازلی یاریمین اوزونو،
نئینیم آمان آمان،
نئینیم آمان آمان،
ساری گلین

باشقا دیل‌لرده 

ائرمنیجه
Վարդ սիրեցի՝ փուշ դառավ,
Դլե յաման, դլե յաման, դլե յաման,
Վարդ սիրեցի՝ փուշ դառավ,
Դլե յաման, դլե յաման, դլե յաման,

Գնաց, ուրիշին առավ...

Ա՜խ, մերըդ մեռնի, սարի աղջիկ, օ՜յ, օ՜յ,
Քարի աղջիկ, օյ, օյ,
Քար սիրտ աղջիկ, օյ, օյ,
Չար սիրտ աղջիկ:

Գնաց, ուրիշին առավ,
Դլե յաման, լեյլի ջան, ջան:

Մինուճարիս մեղքացիր,
Դլե յաման, դլե յաման, դլե յաման,
Մինուճարիս մեղքացիր,
Դլե յաման, դլե յաման, դլե յաման,

Թույն մի ածա թեժ վերքիս...

Ա՜խ մերըդ մեռնի, սարի աղջիկ, օ՜յ, օ՜յ...
Քարի աղջիկ, օյ, օյ,
Քար սիրտ աղջիկ, օյ, օյ,
Չար սիրտ աղջիկ:

Թույն մի ածա թեժ վերքիս...
Դլե յաման, լեյլի ջան, ջան:

Եղնիկ եմ՝ նետը կրծքիս,
Դըլե յաման, դըլե յաման, դըլե յաման,
Եղնիկ եմ՝ նետը կրծքիս,
Դըլե յաման, դըլե յաման, դըլե յաման,

Տիրել ես խելք ու մտքիս...
Ա՜խ մերըդ մեռնի, սարի աղջիկ, օ՜յ, օ՜յ...
Քարի աղջիկ, օյ, օյ,
Քար սիրտ աղջիկ, օյ, օյ,
Չար սիրտ աղջիկ:

Տիրել ես խելք ու մտքիս...
Դլե յաման, լեյլի ջան, ջան:

آنادولو تورکجه‌سی
Erzurum çarşı pazar leylim aman aman
Leylim aman aman leylim aman aman sarı gelin

İçinde bir kız gezer ay nenen ölsün sarı gelin aman
Sarı gelin aman sarı gelin aman suna yarim

Erzurum'da bir kuş var leylim aman aman
Leylim aman aman leylim aman aman sarı gelin

Kanadında gümüş var ay nenen ölsün sarı gelin aman
Sarı gelin aman sarı gelin aman suna yarim

Elinde divit kalem leylim aman aman
Leylim aman aman leylim aman aman sarı gelin

Katlime ferman yazar ay nenen ölsün sarı gelin aman
Sarı gelin aman sarı gelin aman suna yarim

Palandöken güzel dağ leylim aman aman
Leylim aman aman leylim aman aman sarı gelin

Altı mor sümbüllü bağ ay nenen ölsün sarı gelin aman
Sarı gelin aman sarı gelin aman suna yarim

Vermem seni ellere leylim aman aman
Leylim aman aman leylim aman aman sarı gelin

Niceki bu halimse ay nenen ölsün sarı gelin aman
Sarı gelin aman sarı gelin aman suna yarim

فارسجا
دامن کشان،
ساقي مي خواران،
از کنار ياران،
مست و گيسوافشان،
مي گريزد

بر جام مي،
از شرنگ دوري،
بر غم مهجوري،
چون شرابي جوشان،
مي بريزد

دارم قلبي،
لرزان ز رهش،
ديده شده نگران،
ساقي مي خواران،
از کنار ياران،
مست و گيسوافشان،
مي گريزد

آدلیم ايفاچي‌لار 
 قدیر روستم‌اف
 آلیهان صمداف
 عالیم قاسیم‌اف
 رشید بهبوداف
 ماهسون کیرمیزی‌گول
 پریسا ارسلانی

ائشیک باغلانتی‌لار 
 ساری گلین 
 ساری گلینین فریادی 
 ساری گلین کلیپ
 یوتیوب دا باخ
 علیخان صمدوف جانلی ایفا
 صفورا علیزاده
 [ https://www.youtube.com/watch?v=DLq0osAPpO8 ساری گلین حاقّیندا تاریخی سؤزلر ]

قایناقلار