Cumbençones de Genebra
Las Cumbençones de Genebra son ua série de tratos formulados an Genebra, na Suíça, defenindo las normas para las lheis anternacionales relatibas al Dreito Houmanitário Anternacional. Las cumbençones fúrun l resultado de sfuorços de Henri Dunant, que fui motibado puls horrores de que fui teçtemunha na Batailha de Solferino. 

Esses tratados defínen ls dreitos i ls deberes de pessonas, cumbatentes ó nó, an tiempo de guerra. Esses tratos son einéditos, cunsistindo na base de ls dreitos houmanitários anternacionales.

Ls tratados fúrun eilaborados durante quatro Cumbençones de Genebra que acuntecírun de 1864 la 1949.

La purmeira Cumbençon 

La purmeira Cumbençon de Genebra fui ua einiciatiba de Henri Dunant, un suíço. An 1863, el ourganizou, cun un grupo de pessonas, ua cumbençon nun oufecial para "studar ls meios de cumbater la ansuficiéncia de l serbício casa de banho ne ls eisércitos an campanha". Esta cumbençon fui l marco de la criaçon de la Cruç burmeilha.

Un anho más tarde, la Cunferéncia diplomática de 1864 fui la purmeira berdadeira cumbençon de Genebra. Eilha dou orde de respeitar i cuidar de ls melitares feridos ó malos sin çcreminaçon. Zde anton, las ambulanças i ls spitales son portegidos de todo ato hostil i seran recoincibles pul simblo de la cruç burmeilha cun fondo branco.

La purmeira berdadeira aplicaçon deste tratado acunteciu durante la Purmeira Guerra Mundial.

La segunda Cumbençon 

La segunda Cumbençon fui scrita an 1906. Eilha stendiu las oubrigaçones de la purmeira Cumbençon a las fuorças nabales.

La terceira Cumbençon 

La terceira Cumbençon de Genebra fui scrita an 1929 i tubo cumo oubjetibo definir l tratamiento de presioneiros de guerra.

L termo prisioneiro de guerra ye defenido nesta Cumbençon: Ye recoincido cumo presioneiro de guerra todo cumbatente apanhado, podendo este ser un suldado dun eisército, un nembro dua melícia ó até mesmo un cebil, cumo ls rejistentes.

Fui esta Cumbençon que premetiu al Comité anternacional de la Cruç Burmeilha (CICR) bejitar todos ls campos de presioneiros de guerra sin nanhue restriçon. L CICR puode tamien dialogar, sin teçtemunhas, cun ls presioneiros.

Essa Cumbençon fixa eigualmente ls lhemites de l tratamiento giral de presioneiros, cumo:
 la oubrigaçon de tratar ls presioneiros houmanamente, sendo la tertura i qualquieras atos de presson física ó psicológica proibidos.
 oubrigaçones sanitárias, seia al nible de la heigiene ó de la alimentaçon.
 l respeito de la religion de l prisioneiros.

La quarta Cumbençon 

La quarta Cumbençon fui scrita an 1949. Eilha rebiu las trés Cumbençones anteriores i acrecentou ua quarta, relatiba a la porteçon de ls cebiles an período de guerra.

Quando se fala hoije an die de la Cumbençon de Genebra, fala-se al resultado desta Cumbençon.

D'acuordo cun esta Cumbençon, ls cebiles son claramente portegidos de to hostelidade:
 eilhes nun puoden ser sequestrados, para serbir, por eisemplo, de "scudos houmanos";
 toda i qualquiera medida de retorson bisando ls cebiles ó sous benes ye stritamente poribida
 las puniçones coletibas son stritamente proibidas.

Portocolos adicionales 

Hai trés portocolos de eimenda a las Cumbençones de Genebra de 12 de agosto de 1949:

 Portocolo I: adotado an 8 de júnio de (1977) pula Cunferéncia diplomática subre la reafirmaçon i zambolbimiento de l Dreito Anternacional Houmanitário aplicable a cunflitos armados. Antrou an bigor an 7 de dezembre de 1979. Dá a la porteçon de las bítimas de cunflitos armados anternacionales, cunsidrando que cunflitos armados contra la dominaçon quelonial, acupaçon strangeira ó regimes racistas dében ser cunsidrados cumo cunflitos einernacionales. Até 12 de janeiro de 2007, habie sido ratificado por 167 países de l 188 partecipantes de las Cumbençones de Genebra de 1949. Dentre ls países que nun ratificórun l portocolo, stan: Stados Ounidos, Eisrael, Eiran, Paquistan, Afganistan i Eiraque.

 Portocolo II: tamien adotado an 8 de Júnio  de 1977 pula mesma Cunferéncia, passou eigualmente a bigorar a partir de 7 de dezembre de 1979. Refre-se a la porteçon de las bítimas durante cunflitos armados nun anternacionales (guerras cebiles) . Até 12 de janeiro de 2007, tenie sido ratificado por 163 países.. Antre ls que nun ratificórun l portocolo, ls más notables son Stados Ounidos, Eisrael, Eiran, Paquistan, Afganistan i Eiraque, ambora, an 12 de dezembre de 1977, ls Stados Ounidos, l Eiran i l Paquistan téngan manifestado la antençon de rateficá-lo.

Segundo un apelo de l Comité Anternacional de la Cruç Burmeilha, lhançado an 1997, alguns artigos cuntenidos an ambos ls portocolos son recoincidos cumo regras de l Dreito cunsuetudinário, bálidas para todos ls Stados - mesmo para aqueilhes que nun rateficórun ls Portocolos.

 Portocolo III: adotado an 8 de dezembre de 2005, pula Cunferéncia Diplomática de  2005, outoriza l uso dun nuobo amblema çtintibo de las Cumbençones de Genebra - l cristal burmeilho, tamien coincido cumo "amblema de l terceiro portocolo" - adecional a la cruç burmeilha i al crecente burmeilho, simblos ounibersales de assisténcia la bítimas de cunflitos armados.  Até 20 de maio de 2008, habie sido ratificado i assinado por 28 países i assinado, mas inda nun rateficado, por más 59 países. Antrou an bigor an 14 de janeiro de 2007.

Cumbençon de Genebra - berson atual 

§1- Ls países an guerra nun puoden outelizar armas químicas uns contra ls outros.

§2- L uso de balas splosibas ó de material que faga sofrimiento çnecessário nas bítimas ye proibido.

§3- L bumbardeio de balones cun porjételes ye proibido.

§4- Presioneiros de guerra dében ser tratados cun houmanidade i portegidos de la bioléncia. Nun puoden ser spancados ó outelizados cun antresses porpagandísticos.

§5- Presioneiros de guerra dében dar sou nome lhegítimo i patente. Aquel que mentir puode perder sue porteçon.

§6- Las naciones dében eidantificar ls muortos i feridos i anformar sous fameliares.

§7- Ye proibido matar alguien que tenga se rendido.

§8- Nas árias de batailha, dében eisistir zonas demarcadas para adonde ls malos i feridos puodan ser trasferidos i tratados.

§9- Porteçon special contra ataques será garantida als spitales cebiles marcados cula cruç burmeilha.

§10- Ye premetida la passaige lhibre de medicamentos.

§11- Tripulantes de nabios afundados pul einemigo dében ser resgatados i lhebados para tierra firme cun sigurança.

§12- Qualquiera eisército que tome l cuntrole dun paíç debe dar quemido para sous habitantes lhocales.

§13- Ataques a cidades çprotegidas son proibidos.

§14- Submarinos nun puoden afundar nabios comerciales ó de passageiros sin antes retirar sous passageiros i tripulaçon.

§15- Un presioneiro puode ser bejitado por un repersentante de sou paíç. Eilhes ténen l dreito de cumbersar reserbadamente, sin la persença de l einemigo.

Biolaçon de las Cumbençones 

Todo ato de biolaçon pulas naciones que ratificórun las Cumbençones de Genebra puode cunduzir a un porcesso delantre de la Corte Anternacional de Justícia (CIJ) / Tribunal Anternacional de Justícia (TIJ) ó delantre de la Corte Penal Anternacional (CPI) / Tribunal Penal Anternacional (TPI).

Refréncias 

Dreitos houmanos
Genebra
Lheis de guerra