Serbidor
An anformática, un serbidor ye un sistema de cumputaçon centralizada que fornece serbícios a ua rede de cumputadores. Esses serbícios puoden ser de natureza dibersa, cumo por eisemplo, arquibos i correio eiletrónico. Ls cumputadores qu'acessan ls serbícios dun serbidor son chamados clientes. Las redes qu'outelizan serbidores son de l tipo cliente-serbidor, outelizadas an redes de médio i grande porte (cun muitas máquinas) i an redes adonde la queston de la sigurança zampenha un papel de grande amportança. L termo serbidor ye largamente aplicado a cumputadores cumpletos, ambora un serbidor puoda eiquibaler a un software ó a partes dun sistema cumputacional, ó até mesmo a ua máquina que nun seia necessariamente un cumputador.

La stória de ls serbidores ten, oubbiamente, a ber culas redes de cumputadores. Redes permitian la quemunicaçon antre dibersos cumputadores, i, cul crecimiento destas, surgiu l'eideia de dedicar alguns cumputadores para prestar algun serbício a la rede, anquanto outros se outelizarian destes serbícios. Ls serbidores quedarian respunsables pula purmeira funçon.

Cul adbento de las redes, fui crecendo la necidade de las redes tenéren serbidores i menicumputadores, l qu'acabou cuntribuindo pa la diminuiçon de l'uso de ls mainframes.

L crecimiento de las ampresas de redes i l crecimiento de l'uso de la Anterneta antre profissionales i usuairos quemuns fui l grande ampulso pa l zambolbimiento i aperfeiçoamiento de tecnologies para serbidores.

Tipos de serbidores 

Eesisten dibersos tipos de serbidores. Ls mais coincidos son:
 Serbidor de Fax: Serbidor para trasmisson i recepçon outomatizada de fax pula Anterneta, çponibelizando tamien la capacidade d'ambiar, recebir i çtribuir fax an todas las staçones de la NET.
 Serbidor d'arquibos: Serbidor qu'armazena arquibos de dibersos usuairos.
 Serbidor web: Serbidor respunsable pul armazenamiento de páiginas dun detreminado site, requesitados puls clientes atrabeç de browsers.
 Serbidor de correio eiletrónico: Serbidor respunsable pul armazenamiento, ambio i recebimiento de mensaiges de correio eiletrónico.
 Serbidor d'ampresson: Serbidor respunsable por cuntrolar pedidos d'ampresson d'arquibos de ls dibersos clientes.
 Serbidor de banco de dados: Serbidor que ten i manipula anformaçones cuntidas nun banco de dados
 Serbidor DNS: Serbidores respunsables pula cumberson d'andereços de sites an andereços IP i al alrobés.
 Serbidor prossy: Serbidor qu'atua cumo un cache, armazenando páiginas de la anterneta recén-bejitadas, oumentando la belocidade de carregamiento destas páiginas al chamá-las outra beç.
 Serbidor d'eimaiges: Tipo special de serbidor de banco de dados, specializado an armazenar eimaiges digitales.
 Serbidor FTP: Permite acesso d'outros usuairos a un çco rígido ó serbidor. Esse tipo de serbidor armazena arquibos para dar acesso a eilhes pula anterneta.
 Serbidor webmail: serbidor para criar emails na web.
 Serbidor de birtualizaçon: permite la criaçon de máquinas birtuales (serbidores eisolados ne l mesmo eiquipamiento) mediante cumpartilhamiento de hardware, senefica que, oumentar l'eficiéncia einergética, sin prejudicar las aplicaçones i sin risco de cunflitos dua cunsulidaçon rial.
 Serbidor de sistema ouperacional: permite cumpartilhar l sistema ouperacional dua máquina cun outras, anterligadas na mesma rede, sin qu'essas percisen tener un sistema ouperacional anstalado, nin mesmo un HD própio.

Ls clientes i ls serbidores quemunican atrabeç de protocolos, assi cumo dous ó mais cumputadores de redes.

Un cumputador, ocasionalmente, puode prober mais dun serbício a la par. Puode eisistir nua rede, un cumputador qu'atue cumo un serbidor web i serbidor de banco de dados, por eisemplo; ó un cumputador puode atuar cumo serbidor d'arquibos, de correio eiletrónico i prossy al mesmo tiempo. Cumputadores qu'atuen cumo un único tipo de serbidor ye chamado de serbidor dedicado. Ls serbidores dedicados possuen la bantaige d'atender a ua requesiçon dun cliente mais debrebe.

Cun sceçon de l serbidor de banco de dados (un tipo de serbidor d'aplicaçon), ls demales serbidores solo armazenan anformaçones, quedando por cunta de l cliente l processamiento de las anformaçones. Ne l serbidor d'aplicaçones, ls papéis se amberten, cul cliente recebindo l resultado de l processamiento de dados de la máquina serbidora.

Nua rede heiterogénea (cun dibersos hardwares i softwares) un cliente tamien puode ser un serbidor i assi un serbidor puode ser "cliente de l cliente" tal cumo "serbidor de l serbidor". Por eisemplo, ua rede ten un serbidor d'ampresson i un d'arquibos, supondo que bocé stá ne l serbidor d'arquibos i necessita amprimir ua fuolha dun decumiento que bocé stá screbendo, quando bocé mandar amprimir la fuolha l serbício de l serbidor d'ampresson será outelizado, i assi la máquina que bocé stá usando, que ye l serbidor d'arquibos, stá sendo cliente de l serbidor d'ampresson, pus stá outelizando de sou serbício.

Hardware i software de serbidores

Hardware 
Serbidores dedicados, que possuen ua alta requesiçon de dados por partes de ls clientes i qu'atuan an aplicaçones críticas outelizan hardware specífico para serbidores. Yá serbidores que nun possuan essas atuaçones puoden outelizar hardware dun cumputador quemun.

Para ampeçar, muitos serbidores baseian-se an antradas i salidas d'anformaçones (percipalmente grabaçones i deleçones d'arquibos), l qu'amplica anterfaces d'antrada i salida i çcos rígidos d'alto zampenho i cunfiabelidade. L tipo de çco rígido mais outelizado ten l padron SCSI, que permite l'anterligaçon de bários periféricos, çpuostos an arranjos RAID.

Debido a ouperar cun muitas antradas i salidas d'anformaçones, ls serbidores necessitan de processadors d'alta belocidade, alguas bezes alguns serbidores son multi-processados, ó seia, possuen mais dun processador. Serbidores tamien ten çponible ua grande cantidade de mimória RAM, sendo giralmente ousada para caching de dados.

Por tener d'ouperar por mui tiempo (frequentemente de maneira ininterruta), alguns serbidores son ligados a geradores eilétricos. Outros outelizan sistemas d'alimentaçon (por eisemplo, l UPS) que cuntinan a alimentar l serbidor causo haba algua queda de tenson.

I, por ouperar durante longos anterbalos de tiempo, i debido a l'eisisténcia dun ó mais processadores d'alta belocidade, ls serbidores percisan dun eficiente sistema de dissipaçon de calor, l qu'amplica colers mais caros, mais barulhentos, mas de maior eficiéncia i cunfiabelidade.

Eesisten outros hardwares specíficos para serbidor, specialmente placas, de l tipo hot swapping, que permite la troca destes anquanto l cumputador stá ligado, l que ye primordial para que la rede cuntine a ouperar.

Çcute-se mui subre l'outelizaçon ó nun dun micro quemun, l popular Personal Cumputer (PC), cumo serbidor i la necidade de ó nun de se adquirir un eiquipamiento mais robusto para atuar cumo serbidor. La repuosta a essa queston depende de l'outelizaçon de l'eiquipamiento i de la "criticidade" de l serbício que l serbidor stá eisecutando. Nua strutura nun crítica, un cumputador quemun puode ser ousado cumo serbidor. Note que l tamanho de la rede nun amporta; por eisemplo: ua ampresa cun 3 anstrutores on-line na Anterneta ten 3 cumputadores i un deilhes ye l serbidor d'acesso a la Anterneta. Se este serbidor falha l negócio de l'ampresa stá parado.  

Prebendo esse tipo de necidade, ls fabricantes de cumponentes de cumputadores zambolben placas mais robustas, aplican ua angenharie mais eilaborada de bentilaçon, redundáncia d'itenes i capacidade de spanson ampliada, para que l serbidor puoda garantir la çponibelidade de l serbício i la cunfiabelidade ne l mesmo. 

Normalmente la preocupaçon an zambolber serbidores queda centrada an grandes fabricantes de l mercado, que possuen eiquipes preparadas i laboratórios cun esse fin.

Sistemas Ouperacionales 
Para que funcione ua rede cliente-serbidor, ye necessairo que ne l serbidor steia anstalado un sistema ouperacional que reconheça esse tipo de rede. Ls sistemas ouperacionales para redes cliente-serbidor son:
 Unix
 Linux
 Solaris
 FreBSD
 Nobell Netware
 Windows NT, Windows 2000, Windows 2003, Windows XP, Windows Bista, Windows Server 2008 i Windows 7

Ls sistemas ouperacionales Windows 95, Windows 98 i Windows ME reconhecen solamente redes de l tipo punto-la-punto; i l sistema ouperacional DOS nun ten suporte la qualquiera tipo de rede.
 
An serbidores, l sistema Unix i sistemas baseados neste (cumo Linux i Solaris) son ls sistemas mais outelizados para aplicaçones cumo Firewall i serbidor web, al passo que l sistema Windows, son mais outelizados para Gerenciamiento de Usuários i serbícios pula facelidade d'ouparaçon i manutençon (AD).

Serbidores na Anterneta 
La Anterneta, maior rede de cumputadores de l mundo, outeliza l modelo cliente-serbidor. Muitos serbidores an to l mundo son anterligados i processan anformaçones a la par. 

Alguns serbícios ouferecidos por serbidores de anterneta son: páiginas web, correio eiletrónico, trasferéncia d'arquibos, acesso remoto, mensaiges anstantáneas i outros. Ye antressante notar que qualquiera açon efetuada por un usuairo ambolbe l trabalho de dibersos serbidores spalhados pul mundo.

Ber tamien 

 Cliente-serbidor
 Mainframe
 SSH
 Supercumputador
 Telnet
 Torre de serbidores
 XSP

 
Cumputadores
Cumputaçon