Cao Dai
Cao Dai ("Morada Alta" an léngua bietnamita) ó Caodaísmo ye ua religion sincretista relatibamente nuoba, monoteísta, oufecialmente fundada na cidade de Tay Ninh, ne l sul de l Bietname, ne l'anho de 1926.

L nome cumpleto de la religion ye Đạl Đại Tan Ky Tél Độ, l que quier dezir "la terceira grande amnistie relegiosa ounibersal". La religion ten 7 ó 8 milhones de seguidores ne l Bietname, i ua seneficante quantie an Oustrália, Nuoba Zelándia i Ouceanie.

Stória 

L fundador de l Cao Dai fui Ngo Ban Chieu, nacido ne l teta dua família probe. Als siete anhos fui bibir cun ua tie cuja cundiçon eiquenómica era cunsiderablemente superior. Zde nuobo, Ngo Ban Chieu mostraba-se antressado an religion, tenendo studado las tradiçones ourientales de l cunfucionismo i de l taoísmo, bien cumo l spritismo.

An 1919 Ngo Van Chieu, que se tenie tornado funcionário de l gobierno francés na Andochina, alegou tener recebido ua mensaige de l Ser Supremo ("Duc Cao Dai") anquanto partecipaba nua sesson de spritismo an que percuraba ua repuosta pa ls porblemas de salude de la sue mai. El se tornarie l porfeta de l nuobo mobimiento relegioso, cuja custituiçon oufecial acuntece a 7 de Outubre de 1926. Quando l Japon ambadiu la Andochina un eisército custituído por nembros de l Cao Dai fui stablecido i passado la guerra l mobimiento tornou-se nua fuorça qu'anfluenciou la bida política nacional. Quando l Bietname se tornou un paíç quemunista an 1975, l mobimiento fui reprimido pulas outoridades i an cunsequéncia apareciu ua diáspora de nembros de l mobimiento que lhebou la religion a outros lhocales de l planeta.

Percipales fés 
La religion acradita na eisisténcia dun solo Dius, a quien chama de "Cao Dai", que se cunsidra ser l mesmo dius adorado pulas outras religiones cun dibersos nomes. Este ser, que nun ten género ó forma, ye repersentado cumo un uolho squierdo anserido nun trianglo, simblo que puode ser bisto an todos ls templos de la religion. 

Dius era la única cousa eisistente até el tener decidido criar l'ouniberso, ls seres houmanos, las plantas, ls animales, etc. L porcesso de criaçon amplicou la debison de Dius i por esso l caodaísmo defende que todos ls seres ténen ua parte de Dius neilhes própios.

La stória relegiosa de l mundo ye dibedida an trés grandes períodos. L purmeiro ampeçou-se an 2500 a.C. quando Dius anspirou la fundaçon de l judaísmo, de l hinduísmo i de la religion chinesa. Cerca de mil anhos depuis, ampeçou-se l segundo período durante l qual aparecírun l budismo, cunfucionismo, l cristandade i l eislan. Mas, las mensaiges destas religiones fúrun corrompidas i eilhas nun dórun lhugar al nacimiento dua religion ounibersal, antre outras rezones, pulas deficuldades ne ls trasportes i nas quemunicaçones. Por esta rezon, Dius ampeçou un terceiro período de trasmisson ne l qual apareciu l caodaísmo cul oubjetibo de reunir ls ansinamientos destas religiones i al mesmo tiempo ounir toda l'houmanidade na mesma religion. Anquanto que nas oucasiones anteriores Dius ousuou porfetas para quemunicar la sue mensaige, desta feita el decidiu quemunicar diretamente culs seres houmanos atrabeç de sessones spritas. Neste terceiro período Dius scolhiu specificamente l sul de l Bietname para dibulgar la sue mensaige por antender qu'al lhargo de ls tiempos l pobo desta region se mostrou abierto a la religion. 

L sincretismo deste mobimiento relegioso puode ser detetado na fuson d'eilemientos centrales de l taoísmo, cunfucionismo i budismo. 

L'adetos de l Cao Dai acraditan na reancarnaçon i ne l karma. Las açones positibas ó negatibas dua pessona detremínan las cundiçones de bida fetura. Ua pessona an que las açones fúren eicessibamente negatibas cuntinará a antrar ne l ciclo de las eisisténcias; pul cuntrário, aqueilhes que téngan lhebado ua bida plena de buonas açones poderán spurmentar ua fetura bida agradable ó poderán mesmo lhibartar-se de l ciclo de muorte i renacimiento.

Práticas 
L Cao Dai oufrece dues formas de praticar la religion: la exotérica i la eisotérica. La purmeira forma ye la mais seguida puls adetos i ye praticada ne l cuntesto dua bida de lheigo. La bie sotérica amplica praticar l bien i eibitar l mal, seguir ls preceitos i birtudes cunfucionistas, seguir ls cinco preceitos (nun matar, nun roubar, nun cometer adultério, nun tomar sustáncias antoxicantes i nun ousar palabras agressibas) i lhebar ua alimentaçon begetariana durante dieç dies dun més.

La bie eisotérica (coincida cumo Chieu-Minh Bo Bi) ye cunsidrada la mais eilebada de las dues bies, mas ye tamien ye mais rigorosa i eisigente. Neilha ye oubrigatório seguir siempre ua alimentaçon begetariana i praticar la meditaçon. Ls padres de l Cao Dai síguen esta bie, na qual se cumprométen a seguir ls quatro mandamientos.

Las práticas relegiosas deben ser rializadas diariamente, podendo tener lhugar ne ls lhares ó ne ls templos. Ye recomendado que ls adetos de l caodaísmo rialízen quatro cerimónias al lhongo de l die (a las seis horas de la manhana, al meidie, a las uito horas de la nuite i a la meia nuite); mas l mínimo eisigido ye ua cerimónia. L lhocal central deste culto relegioso ye l'altar, que debe star ne l centro dua casa ó templo. Delantre l'altar ls crentes recítan ouraçones i fázen prostraçones.

Ourganizaçon anterna 
L'ourganizaçon anterna de la religion aparece-se an ancha medida a la de la Eigreija Católica Romana. La strutura de l mobimiento ancontra-se definida ne l "Phap-Chanh-Truyen", que ye la custituiçon scrita de l mobimiento, alegadamente trasmitida por Dius al lhargo dua série de sessones spritas. La religion ten padres, bispos, arcebispos, cardeales i un papa. Las mulhieres puoden ser ourdenadas na religion, mas nun puoden alcançar la posiçon de papa. Zde 1934 que l mobimiento nun ten un papa.

CaoDai.org
 CaoDai.net 
 CaoDai.com

Nuobos mobimientos relegiosos
Cao Dai