Criónica
Criónica ye l porcesso de preserbaçon an baixas temperaturas d'houmanos i outros animales que nun puoden mais ser mantidos bibos pula medecina cuntemporánea, na sperança de que la cura i reanimaçon séian possibles ne l feturo. L termo ye ua traduçon de l'anglés cryonics, deribado de la palabra griega κρύος (kryos), que senefica cungelado.
La criopreserbaçon de pessonas ó animales nun ye rebersible cula tecnologie atual. La rezon pa la criónica ye de que las pessonas que son cunsidradas muortas puls atuales critérios legales médicos puoden nun necessariamente star muortas d'acuordo cula defeniçon mais rigorosa de muorte teórica d'anformaçon. Supone-se que las pessonas criopreserbadas poderán un die ser recuperadas usando tecnologie altamente abançada de l feturo.

Las tecnologies de reanimaçon fetura assumidas pula criónica inda son heipotéticas i nun mui coincidas ó reconhecidas. Respundendo al ceticismo de cientistas, cumo Steve Jones, ua carta abierta d'apoio a la criónica fui scrita i assinada por 62 cientistas.
Até 2010, solo cerca de 200 pessonas passórun pul procedimiento zde que fui proposto pula purmeira beç an 1962. Ne ls Stados Ounidos, la criónica solo puode ser legalmente rializada an seres houmanos depuis de tenéren sido pronunciados legalmente muortos, pus an cuntrairo cuntarie cumo assassinato ó suicídio assistido.

Ls procedimientos de la criónica eidealmente dében ampeçar drento de minutos passado paraige cardíaca, cul uso de crioprotectores para eibitar la formaçon de carambelo durante la criopreserbaçon. Inda assi, l'eideia de la criónica tamien anclui la preserbaçon de pessonas cun atrasos post-morten por causa de la possibelidade de las struturas cerebrales qu'angloban a mimória i personalidade podéren persistir.
Se suficiente anformaçon cerebral inda eisiste pa la criónica preserbar, esso ye algo que pul coincimiento persente parece ser antrinsecamente amprobable. Antoce, la maiorie de ls defensores de la criónica bé-lo cumo ua anterbençon cun perspetibas de sucesso que barian dependendo de las circunstáncias.

Premissas de la criónica 
La premissa central de la criónica ye la de que la mimória de longo prazo, personalidade i eidantidade son armazenadas an struturas celulares durables ​​i padrones drento de l cérebro que nun requíren l'atebidade cerebral cuntínua para subrebibir. Essa premissa ye giralmente aceite na medecina; sabe-se que sob detreminadas cundiçones, l cérebro puode parar de funcionar i inda assi mais tarde recuperar cun retençon de mimória de longo prazo. Premissas científicas adicionales de la criónica son que (1) struturas cerebrales que codifican la personalidade i mimória de longo prazo persisten por algun tiempo passado la muorte, (2) essas struturas son preserbadas pula criopreserbaçon, i (3) feturas tecnologies poderán restourar las mimórias, son teoricamente possibles.

La criónica ye cuntrobersa porque las tecnologies de la premissa (3) son tan abançadas que las premissas (1) i (2) son cunsidradas eirrelebantes pula maiorie de ls cientistas. Se bestigios biológicos de mimória ó personalidade puoden persistir passado la muorte clínica ye oubbiamente ua queston d'antresse. De la mesma forma, fura de la criónica nun hai antresse na queston de saber se la codificaçon de mimória puode subrebibir a la criopreserbaçon porque la queston ye cunsidrada cumo sin sentido até que la criopreserbaçon puoda ser rebertida. Atualmente solo las células, tecidos i alguns ourgones pequeinhos puoden ser rebersibles passado criopreserbaçon. La ciéncia médica stá percipalmente preacupada cul que ye cumprobadamente cuncebible, nun l que ye teoricamente possible. Antoce nun ha specialidades cientificas ó jornales diretamente preacupados cula queston cientifica posta pula criónica.

Defensores de la criónica afirman que cula tecnologie atual ye possible preserbar las finas struturas celulares de l cérebro na qual a mimória i l'eidantidade reside. Eilhes dízen que la preserbaçon cumprobadamente rebersible nun ye neçaira para atingir la meta atual de la criónica, que ye la preserbaçon de l'anformaçon de l cérebro que codifica a mimória i l'eidantidade pessonal. Eilhes acraditan que ls procedimientos criónicos atuales puoden preserbar la base anatómica de la minte, i qu'esso debe ser suficiente para ampedir la muorte teórica d'anformaçon até que l reparo ne l feturo seia possible.

Ua premissa moral de la criónica ye la de que criopreserbando pessonas quando nun ha mais nanhue sperança, ye la cousa cierta a fazer, alguas bezes mesmo até ambaixo de malas cundiçones que fázen las premissas cientificas de la criónica altamente anciertas. Alguns crionicistas acraditan cumo ua queston de percípio de que qualquiera pessona que normalmente serie cunsidrada cumo muorta, deberie ser un paciente permanente pa l que quier que ls abanços de l feturo puodan trazer.

Oustaclos pa l sucesso

Lesones de preserbaçon 
La criopreserbaçon de longo prazo puode ser cunseguida atrabeç de l'arrefecimiento para acerca de 77,15 Kelvin, l punto d'ebuliçon de l nitrogénio líquido. Ye ua crença errada de que las células poderán sofrer lise (arrebentar) debido a la formaçon de cristales de carambelo drento de la célula, yá qu'esso solo ocorre se la taxa de cungelamiento sceder la perda osmótica d'auga ne l spácio stracelular. Inda assi, danos de cungelamiento puoden inda ser grabes; l carambelo puode inda formar-se antre las células, causando danos quimicos i macánicos. Las ourganizaçones criónicas úsan crioprotectores para reduzir esse dano. Soluçones crioprotetoras circulan atrabeç de ls basos sanguíneos para remober i sustituir l'auga drento de las células cun sustáncias químicas qu'ampeden l cungelamiento. Esso puode reduzir bastante ls danos, mas l cungelamiento de pessonas inda proboca ferimientos que nun son rebersibles cula tecnologie atual.

Quando ousado an altas cuncentraçones, ls crioprotectores pórun cumpletamente la formaçon de carambelo. Arrefecimiento i solidificaçon sin cungelamiento ye chamado de bitrificaçon. Las purmeiras soluçones crioprotectoras capazes de bitrificar la taxas d'arrefecimiento mui baixas i al mesmo tiempo cumpatibles cula subrebibéncia de ls tecidos fúrun zambolbidas na década de 1990 puls criobiologistas Gregory Fahy i Brian Wowk. Estas soluçones fúrun aporfilhadas pa l'uso an criónica pula Alcor Life Extension Foundation, pa l qual se acradita que permiten bitrificaçon d'alguas partes de l cuorpo houmano, specialmente l cérebro. Esso permitiu que cérebros d'animales fússen bitrificados, calecidos i eisaminados para percura de danos de carambelo usando l microscópio normal i eiletrónico. Nanhun dano de cristales de carambelo fui ancontrado. La Cryonics Institute tamien outeliza ua soluçon de bitrificaçon zambolbida por sous funcionairos, l Criobiologista, Dr. Yuri Pichugin, aplicando-lo percipalmente ne l cérebro.

Na Criónica, la bitrificaçon ye defrente de la bitrificaçon an criobiologie porque la bitrificaçon na criónica nun ye rebersible cula tecnologie atual. Ye solo bitrificaçon strutural. Quando bien sucedida, puode eibitar lesones de cungelamiento an alguas partes de l cuorpo, mas cul custo d'antoxicaçon causada por perdutos químicos crioprotetores. La natureza desta toxicidade ye inda mal cumprendida. Crionicistas assumen que a toxicidade ye mais subtil i reparable ​​de l que ls óbbios danos struturales que poderien ser causados ​​pul cungelamiento. Se, por eisemplo, a toxicidade ye debido la proteínas znaturadas, las proteínas puoden ser reparadas ó sustituídas.

Leson isquémica 
Isquemia senefica inadequada ó auséncia de circulaçon sanguínea que priba ls tecidos d'oxigénio i nutrientes. Pul menos alguns minutos d'isquemia ye algo habitual ne l porcesso de la criónica, debido a l'eisigéncia legal quemun de que ls procedimientos para preserbaçon criónica nun puoden ampeçar até que la circulaçon sanguínea pare. L coraçon ten de parar de bater para que la muorte legal seia declarada. Quando hai un abiso prébio de muorte clínica eiminente, a las bezes ye possible chamar ua eiquipa de técnicos para rializar ls preparatibos pa la criopreserbaçon (porcesso al qual se dá l nome de "Standby"). L'eiquipa restoura artificialmente la respiraçon i circulaçon sanguínea usando técnicas semelhantes la RCP l mais debrebe possible passado l coraçon parar. L'oubjetibo ye manter ls tecidos bibos passado la muorte legal por analogie a procedimientos médicos cumbencionales an qu'uorgones i tecidos biables ​​son oubtidos para trasplantes de doadores falecidos legalmente. Muorte legal nun senefica que todas las células de l cuorpo morrírun.

Muitas bezes an criónica, l cérebro queda sin ouxigénio por bários minutos an temperaturas calientes, ó mesmo horas, se l coraçon pára inesperadamente. Esso causa leson isquémica ne l cérebro i outros tecidos, l que torna ampossible la reanimaçon por tecnologie médica atual. Crionicistas justifican la preserbaçon an tales cundiçones, ouserbando ls abanços recentes que permiten la reanimaçon cerebral passado longos períodos d'isquemia de l que l tradecional lemite de 4 a 6 minutos, i persisténcia de la strutura cerebral i até mesmo alguas células cerebrales funcionales passado longos períodos de muorte clínica. Eilhes argumentan que las defeniçones de muorte mudan cunforme la tecnologie abança, i ls stágios eniciales de l que ye atualmente chamado "muorte" ye rialmente ua forma de leson isquémica que será rebersible ne l feturo. Eilhes afirman que la subrebibéncia pessonal durante longos períodos de muorte clínica ye detreminada pul critério teórico d'anformaçon.

Reanimaçon 
Aqueilhes qu'acraditan que l reanimamiento puode algun die ser possible, giralmente miran pa la bioengenharie abançada, nanotecnologie molecular, nanomedecina ó upload de la minte cumo tecnologies-chabe. La reanimaçon eisige reparaçon de danos por falta d'ouxigénio, toxicidade de ls crioprotetores, stress térmico (fratura), danos de cungelaçon an tecidos que nun bitrificórun cun sucesso i reberter ls eifeitos que causórun la muorte de l paciente. An muitos causos, será neçaira ua regeneraçon tecidual stensiba. Cenários heipotéticos de reanimamiento giralmente eimaginan reparos sendo rializados por un grande númaro d'ourganismos microscópicos ó çpositibos. Estes çpositibos eirien restourar la strutura ​​i química de las células al nible molecular, de preferéncia antes de l calecimiento. Mais radicalmente, la trasferéncia de a minte tamien ten sido sugerida cumo ua abordaige de reanimamiento possible se i quando la tecnologie yá stubir zambolbida para scanear l cuntenido de a mimória i l cuntenido dun cérebro preserbado.

Por bezes ten sido scrito que l reanimamiento criónico será un porcesso last-in-first-out (LIFO ó ultimo a antrar, purmeiro a salir). Neste punto de bista, ls métodos de preserbaçon eiran quedar progressibamente melhores até que, eibentualmente, eilhes seran demunstrados rebersibles. Será anton que depuis la medecina bai ampeçar a mirar para trás i reanimar las pessonas criopreserbadas por métodos mais primitibos. Se rialmente benir a ser possible, l reanimamiento de pessonas criopreserbadas pula tecnologie criónica ampeçal puode eisigir seclos. Pessonas criopreserbadas ne l feturo, cun melhor tecnologie, poderán necessitar de menos tecnologie para séren reanimadas, pus tiran sido criopreserbadas cun melhor tecnologie que causa menos danos al tecido. La bison criónica de "last in, first out" ten sido criticada porque la culidade de la criopreserbaçon depende de muitos fatores que nun l'era an que la criopreserbaçon ten lugar.

Ten sido afirmado que se las tecnologies d'análeze i reparo molecular algua beç fúren zambolbidas, anton, teoricamente qualquiera cuorpo danificado poderie ser "reanimado".
Assi, la subrebibéncia dependerie anton se l'anformaçao cerebral preserbada fusse suficiente para permitir la restouraçon de to ó parte de l'eidantidade pessonal de la pesssoa ouriginal, sendo la amnésia, la linha final antre l sucesso i l fracasso.

Neuropreserbaçon 
Neuropreserbaçon ye la criopreserbaçon de l cérebro, junto cula cabeça, atrabeç de remoçon cirúrgica i eliminaçon (giralmente cremaçon) de l resto de l cuorpo. Neuropreserbaçon, a las bezes chamada de "neuro", ye ua de las dues oupçones çtintas de preserbaçon na criónica, sendo l'outra, preserbaçon de "cuorpo anteiro".

La Neuropreserbaçon ye justificada pul papel de l cérebro cumo l repositório percipal de a mimória i de l'eidantidade pessonal (Por eisemplo, bítimas de leson medular, pacientes de trasplante d'uorgones i amputados cunserban la sue eidantidade pessonal). Tamien ye motibada pula fé de que l'amberson de qualquiera tipo de preserbaçon criónica ye tan defícel i cumplexa que qualquiera tecnologie fetura capaç de, debe por sue natureza, ser capaç de regeneraçon de l tecido, ancluindo l crecimiento dun nuobo cuorpo an torno dun cérebro reparado. Alguns cenairos sugeridos de reanimamiento para pacientes de cuorpo anteiro até sugíren mesmo çpensar l cuorpo ouriginal i regenerar un cuorpo nuobo, porque ls tecidos stan mui danificados pul porcesso de preserbaçon. Essas cunsidraçones, juntamente cun menores custos, trasporte mais fácele an eimergéncias i l foco specífico subre la culidade de preserbaçon de l cérebro, ténen motibado muitos pacientes a scolher la neuropreserbaçon.

Las bantaiges i zbantaiges de la neuropreserbaçon son frequentemente debatidas antre ls defensores de la criónica. Críticos de la neuropreserbaçon crénen que l cuorpo ye un registro de muita de la spriéncia de bida, ancluindo las halbelidades motoras daprendidas (mimória muscular). Anquanto alguns crionicistas dúbidan de qu'un paciente neuro reanimado serie la mesma pessona, hai questones mais amplas subre cumo un cuorpo regenerado puode sentir-se defrente de l'ouriginal. An parte por estas rezones (bien cumo para ua melhor relaçon cul público), la Cryonics Institute preserba solo cuorpos anteiros. Alguns defensores de la neuropreserbaçon cuncordan cun estas preocupaçones, mas inda assi senten que ls custos mais baixos i melhor preserbaçon de l cérebro justifican la cuncentraçon de sfuorços na preserbaçon de l cérebro. Cerca de dous terços de ls pacientes armazenados na Alcor son pacientes neuro. Ambora la American Cryonics Society yá nun oufereça l'oupçon neuro, cerca de metade de ls sous pacientes son "neuros".

Organizaçones criónicas para armazenamiento de longo prazo 
Atualmente eisisten 4 ourganizaçones criónicas d'armazenamiento de longo prazo para houmanos i animales.
Estas ourganizaçones cumprometen-se a armazenar l paciente durante ls anhos que fúren percisos, até que seia possible reanima-lo quando la tecnologie l permitir.
Ls pacientes son colocados an Dewars cun nitrogénio líquido la -190 graus.

Bida pós reanimaçon ne l feturo 
Las pessonas qu'outan pula criónica, giralmente acraditan que ne l feturo, la medecina poderá dar-les mocidade eiterna (mesmo ls que se criopreserbórun yá idosos, poderán rejubenescer) i bida eiterna. Esse assunto ye giralmente chamado por "stenson de la bida".

Refréncias

Bioengenharie
 Criobiologie
 Criopreserbaçon
 Crioprotectores
 Criogenia
 Stenson de la bida
 Eimortalidade
 KrioRus
 Muorte teórica d'anformaçon
 Nanomedecina
 Rejubenescimiento

KrioRus  (an Galaico)

Ciéncia
Criónica
Stenson de la bida
Ritos funerairos