Castro Daire
Castro Daire (antigamente, tamien se berificaba la grafie Castro D'Aire) ye ua bila pertuesa ne l Çtrito de Biseu, region Centro i sub-region de l Dan-Lhafones, cun cerca de 4 600 habitantes.

Ye sede dun munecípio cun 376,25 Km² de ária i 15 339 habitantes (2011) , subdebidido an 22 freguesies. L munecípio ye lhemitado a norte puls munecípios de Cinfanes, Resende, Lhamego i Tarouca, a lheste por Bila Nuoba de Paiba, a sul por Biseu, a sudoeste por San Pedro de l Sul i a oeste por Arouca.

Eiquenomie 
L cunceilho ye, eiquenomicamente, pouco zambolbido, cun fraco poder de cumpra (solo 45,5% de la média nacional) i tecido ampresarial débil, baixo nible de scolaridade, quier de ls patrones, quier de ls colaboradores, cun eilebado nible d'anformalidade ne ls negócios.

Este quadro ye splicado pula crecente zertificaçon de la region, ambelhecimiento de la populaçon i ua cierta acomodaçon de ls ampresairos lhocales a las cundiçones, fruito de la baixa scolaridade i deficuldade d'acesso a meios técnicos, houmanos i financeiros.

Çtaca-se inda un grande setor primairo (21,8% de la populaçon atiba an 2001), fruito de la prebaléncia de l'agricultura de subrebibéncia praticada pula populaçon mais idosa. Ne l setor secundairo, çtaque pa l'andustria de la madeira i mobeliairo (cuncentrada subretodo na freguesie de Castro Daire), de las straçon de peinhas ornamentales, subretodo granito (cuncentrado na aldé de Lhamas de la Freguesie de Mones) i de panadaries (estas spalhadas por to l território de l cunceilho). Estas andústrias son de pequeinhas dimensones, cun un nible tecnológico baixo, biradas mais pa la sploraçon de recursos naturales i benda pa las regiones lhitorales ó sterior i de natureza fameliar(cuja geston stá centrada ne l sou fundador, dependendo mui de las sues capacidades de geston). Ne ls serbícios, çtaque pa l setor público i social (percipal ampregador de la populaçon moço), pequeinho comércio (la çtacar l Intermarché i la restouraçon), stúdios de retrato, reparaçon d'eiletrodomésticos, ouficinas i stands d'outomobles, turismo (de referir las [Termas do Carvalhal, l Hotel do Montemuro i la Casa de Turismo de Fareija) i la custruçon cíbil (probabelmente l maior ampregador).

De referir que l zamprego ye eilebado (mui próssimo de ls 10%), qu'afeta subretodo la populaçon femenina i que lhieba a ua baixa taxa d'atebidade (próssima de 35%). Face l'este quadro, la pordutebidade ye baixa i, por bias desso, ls rendimientos son, an média, baixos.

Ne ls radadeiros anhos fui anstalado un parque andustrial na Oubida, cun un relatibo zambolbimiento, mas mui dependente de ls susídios de l Stado i de la Ounion Ouropeia. Hai tamien l'antençon d'apostar ne l turismo.

Eiducaçon 
L'ansino an Castro Daire ye dominado pul Agrupamiento de Scuolas de Castro Daire, cun sede na antiga Scuola Secundária de Castro Daire. Este ten trés pólos percipales, la scuola sede, l'antiga scuola básica 2 i 3 de Castro Daire, que cuntina a çtinar-se al ansino destes ciclos, i la scuola 1,2 i 3 de Mones, que cuntina tamien a lhecionar estes ciclos. Eesisten inda bastantes scuola de l'ansino básico que fázen parte deste agrupamiento. Para para alhá deste sistema scolar eisiste inda ua scuola profissional, la Scuola Profissional Mariana Seixas, çtinada a alunos de l secundairo que pretenden daprender ua profisson.

Nun ten anstituiçones d'ansino superior i ten grande tradiçon de migraçon de studantes deste tipo d'ansino para Coimbra.

Cultura 
L Centro Municipal de Cultura de Castro Daire ye cumpuosto por dous módulos, Biblioteca Municipal i Auditório Municipal, fui einougurado ne l die 2 de Setembre de 2001, pul Secretairo de Stado de la Admenistraçon Lhocal i custitui un centro de dinamizaçon de l cunceilho. La Biblioteca Municipal  ten cumo oubjetibo proporcionar a todos ls Castrenses l'acesso a la Cultura, al Çporto i al Lhazer. Ne l Auditório Municipal ye possible assistir cun algua regularidade a cuncertos, triato, palhestras, etc. 

L Museu Municipal ten para amostrar peças relacionadas cula etnografie (cumo l ciclo de l lhino, alfaias agrícolas, cestarie) i outras sposiçones mais sporádicas. Para para alhá de l Museu Municipal, eisiste inda la Casa-Museu Marie de la Funtica.

Gastronomie 
 Chibo assado
 Trutas de scabeche de l Riu Paiba
 Broa de milho
 Anchidos
 Bolho podre

Geografie 
L munecípio de Castro Daire ye lhemitado a norte puls munecípios de Cinfanes, Resende, Lhamego i Tarouca, a lheste por Bila Nuoba de Paiba, a sul por Biseu, a sudoeste por San Pedro de l Sul i a oeste por Arouca. Apersenta ua feiçon planáltica generalizada, assi i todo anterpone-se l sulco correspondente al bal de l Riu Paiba i sous afluentes i eileba-se l bloco de la Serra de Montemuro. Na parte mais alta desta serra abundan ls afloramientos graníticos.

Demografie

Freguesies 
Las freguesies de Castro Daire son las seguintes:

 Almofala
 Alba
 Cabril
 Castro Daire
 Cujó
 Ermida
 Ster
 Gafanhon
 Gosende
 Mamouros
 Mezio
 Mones
 Moledo
 Monteiras
 Moura Muorta
 Parada de Ster
 Pepin
 Picon
 Pinheiro
 Reriç
 Ribolhos
 San Joaninho

Aldés i outros lhugares de l Cunceilho 
 Cetos
 Colo de Pito
 Ster de Cima
 Faifa
 Grijó de Mones
 Meana
 Moçon
 Mortolgos

Bilas ne l Cunceilho 
 Mones

Filhos eilustres 
Isaac Aboab da Fonseca, l purmeiro rabino de l Brasil i de las Américas.

Património 

 Eigreija de Nuossa Senhora de la Cunceiçon, Monumiento Nacional na freguesie de Ermida.
 Eigreija Matriç de Castro Daire
 Casa-Museu Marie de la Funtica, na freguesie Gafanhon.
 Pelourinhos de Mones, Campo Benfeito, Rosson i Castro Daire
 Anscriçon de l Penedo de Lhamas
 Ruínas de la Muralha de las Puortas de Montemuro

Puntos turísticos 
 Praia flubial de Folgosa
 Termas de l Carbalhal
 Antigas minas de bolfrámio (Moimenta de Cabril)
 Coperatibas de artesanato (Campo Benfeito, Mezio, Picon i Relba)

Refréncias

Ouserbaçon d'abes na Serra de Montemuro
 Retratos de Castro Daire
 Páigina oufecial de l Agrupamiento de Scuolas de Castro Daire
 Site Oufecial de l Munecípio de Castro Daire

 
Bilas de l çtrito de Biseu