Сирӹшӹ финикий
"'Финикийский сирмӓш"' — первый системӹштӹ ик пӓлдӹртен человечество историжӹ гӹц письмо фонетический. Лектеш нӓрӹ керӹлтмӹжӹ оперы xv курым дӓ шукы кӹзӹтшӹ родоначальница алфавитдӓ вес сирмӓшвлӓштӓт ик системӹштӹ ных.

Улы консонантный принцип, тӹдӹндон согласный юк веле сирӓлтӓ ылын, шамаквлӓм кычылтыныт. Гласный значенижӹм ынгылымаш кодаш лӱдӹш, тидӹ негӹцӹм пиштӹмӹ ылын ынгылы, кыцелӓ шӹлтӓш фон, цымыр ӹлӹмӓш опытнаат улы, тӹдӹм кычылтмы сирӹмӓш тидӹ кужы. Возыктыш Текст вургымла налево.

Цаштыра улы гӹнь, мам анжыкта буквавлӓм кычылтмаш тӹнг шот цифрвла шотыш.

Историй 
Финикийский гӹц пӹтӓри ик толшы сирмӓш алфавитных сӓндӓлӹкӹштӹ сирет, лач тенгеок сиры пумы тӹнгӓлтӹшӹн икманяр алфавит финикийский укш сирӓт, цилӓ сӓндӓлӹкӹштӹ алфавит практически сирӓш дӓ тагачы кечӹ (японла гӹц пасна каным дӓ, ӓнят, письмо корей) сирмӓшвлӓштӓт лӹмжӹм ылшы финикийский важвлӓжӹ. Вес сирен, структуран ылеш алфавит — клинопись древнеперсидский дӓ сирмӓшвлӓштӓт мероитский — ивлӓнок ӹлянен.

Алфавит понятивлӓ гишӓнок 
"'Алфавит сирӹмӓш"' — тидӹм сирен, кышты знакым иктӓ ик юкым пумы, га логографический дӓ идеографический сирмашвлӓдӓм, кышты келшен толеш йӹде эртарӹмӹ знакым поняти ӓль морфемым. Сирӹшӹ слоговой шотлалтеш алфавит сирмӓшӹм тенге ам керд, тенге каждый пасна силлабарий семӹнь келшышы знаквлӓм слогулы, но юкшы ак.

Шачмы теория

Теория египет 
Э распространенный теория ик семӹнь, письма алфавит Египет. Ти темывлӓжӹ ылыныт теория Франсуа Ленорман ярымлаш дӓ Эммануэль Руж де дон 1874 иулы. Правилы семӹнь, кым группеш шелӓлтыт египет сторонникшӹ теорий. Теорий пӹтӓриш группыш, ма ӹштӓлтӹн сирмӓшвлӓштӓт алфавит доно письмо иероглифический, тидӹ теория сторонникшӹ лиэш Жанет-Франсуа Шампольон, вес ленорман франсуа дӓ учёный. Кок сирмӓш группыш ученыйвлӓн шачмыжы гишӓн версия алфавит доно письмо иератический, тидӹ версия сторонникшӹ лиэш Тейлор Исаак, Пьер Монт теория др. дӓ Кымшы, ситӓ, шотлен сирмӓш гӹц шачын алфавит письмо демотический, тенге гӹнят тидӹ теория кел, тенге толшы сирмӓш демотический алфавит семӹнь перви. Тидӹ теория сторонникшӹ лиэш .

Теорий подвергая тенге критиквлӓ египет, кого тамгаштым тӹрленӹт числа формыштым улы тенге кыце техень (у 700) гӹц пасна пернаш финикийский знакым сирмӓшвлӓштӓт тангаштараш. Тӹлец пасна, пӓленӓ кычылталтшы шая частьым лым односогласный изначально двусогласный иероглифический египет дӓ сирмашвлӓдӓм, вара тенге гӹнят сек изи шумешок знакым односогласный знакым идеографический, ышкымым шот доно нигынамат ак кычылталт причем практически односогласный знак. Тенге ик юкым ик тамга уке алфавитӹштӹ улы, - тӹдӹн значенижӹм ак вашталт, тӹ жепӹн кыце ӹшке тамгаштым тӹрленӹт египет ик сирмӓшвлӓм юкын лин кердеш. Лачокшым гӹнь ли ылмы алфавит египет, кытышты негӹцеш сирӹмӹ лывалан б у кычылташ ак ли ылмы иероглифический курымын эче икманяр кого, дӓ, варажы таманярышты курым алфавит приоритет эртымеке, сирӹмӹ дӓ упрощая иератический иероглифический.

Синай теория 
Келесымаш 1916 идон Гардинер Ӓлӓннӓ дӓ Курт Зет мычкы ходыш шымлӓш тыменьмӓш древнесинайский сирӹмӓш, виш 1904—1905 гг. Флиндерс Питри (50 нӓрӹ улы сирен кодымы, кыды ло гӹц лаштык жеп моаш лиэш 1927 дӓ 1935 иами) ӹштӓш манын, сирмӓш толын викӹм сирен дӓ лошты египет иероглифика синай звено алфавит. Тенге гӹнят, шошым дешифровка синай сирен, иктӹм веле сирен гӹнят, ӓль у дешифровка уверенно гишӓн попаш лиэш, ӓвӓжӹн лӹмжӹ отождествление алатна Ба' (синайск. ). Тенге гӹнят, письмат уке доказательство алфавит гӹц синай шотыш шачшы, а ик ӹшке сирмӓшвлӓжӹм сирмӓшвлӓ семӹнь опытыштым шотыш гӹц синай тошты семӹнь ӹштӓт алфавит.

Вӓшештӹмӹ ӹшкежӹ гишӓн тенге сирмӓшвлӓштӓт древнесинайский гардинер дешифровка: «ӹжӓл, сӓрӓшӓт ак лӱдеп данный мӹнь иктӓ-махань вес шамак, лӹм гӹц пасна алатна Ба'; тӹдӹ тергӓ дӓ коден дешифровка неподдающийся гипотеза».

Теория «монографивлӓлӓнжӹ звено» 

Теорий согласны «монографивлӓлӓнжӹ звено», схема Гардинер теория, викӹм сирен дӓ сирен нӓлдӓ лошты северносемитский синай положенинӓ, - манеш древнеханаанейский, анжыктен ылшы памятникӹм Израиль. Ти памятник луатикшӹ сирен кодымы, ныным кым группышкы пайылаш лиэш:

Пӹтӓриш группа — мон 1929 икелесымаш вурдан гӹц Гезер, моаш 1937 итаганым кӱ Шхема гӹц кинжалым сирӹмӹ дӓ Лахиш, а, монам 1934 и, тенге гӹнят тӹдӹн ылмыжым цаклымаш дӓ сирӓш веле публикуен 1937 иулы. Датироваться сирӹмӓш пумы группын керӹлтмӹжӹ оперы xvi курым

Вурдан гӹц кок группа докы нӓнгеӓ , анжыктымаш 1891 имон дӓ 1932 идон коршокеш . Кымшы тӹшкӓ тенге гӹнят тидӹ докы нӓнгеӓ лиэш остракон дон Бейт-Шемеш, а, монам 1930 иулы. Ти группы доно сирӹмӹ датироваться керӹлтмӹжӹ оперы xiv курым

Кымшы гӹц таманяр группыш лахиш сирӹшӹ: кувшин сирӹмӓн, моаш 1934 икелесымаш, карка сирӹмӓн, вим поздан и, курильница питӹртӹш доно сирӹмӹ, моаш 1936 идӓ «цӓшкӓвлӓ гӹц Лахиш девятый 2», 1934 и моныт. Ти сирӹмӓш датироваться кокшы пелӹжӹм керӹлтмӹжӹ оперы xiii курым группыш тенге анжат, тидӹ гӹц колцам шӧртньӹ Мегиддо, кыды тӹдӹм мон, британский археологвлӓ  гг. датировать 1300-1200 керӹлтмӹжӹ оперы группыш ушнен кертеш негӹцеш знакым кӱ тенге кымшы Иерусалим пӧрт.

Теорий «монографивлӓлӓнжӹ звено» учёный палшык шукы улы, кыце техень Уильям Олбрайт, Гастер Мозес дӓ молы, тенге гӹнят тидӹ рӓдӹ сомнени фактор доно правомерность теория казахстанысе шындалтеш: тенге, тидӹ семӹнь теория, знаквлӓдон дӓ сирмӓш синай финикийский отождествляться древнеханаанейский гӹнят, нӹнӹм акат анжыкты гӹнят ӹшке тождество факт. Тӹлец пасна, пӓлем дӓ тидӹ отождествление лыдмаш пасна шукы и толеш, ынгылдарен отождествление ил гӹц шукырак лишӓшлык, анна теория «монографивлӓлӓнжӹ звено», икань шукы годым знакым лыдмыкы веле лиэш финикийский йогы.