Цебесеб кьералъул рагьарал
Цебесеб кьералъул рагьарал — кІалъалел цо-цо мацІазда ругел рагьарал гьаракьазул класс. Гьеб класс баян гьабулеб тӀабгӀ ккола мацІалъул бищун борхатаб бакІ цогидалде данде ккун кІалалъул цебесеб рахъалда букІин, калмалъул нух чІедерлъизабичІого. Цересел рагьаразде гьединго цо-цо абула гвангъарал рагьарал абунги, щай гурелъул нахъисеб кьералъул рагьаразде данде ккун гьел дагьабги гвангъун абулел рукІиналъ.

Цере гІагараб кьералъул рагьарал, хІакъикъаталдаги, ккола цебесеб кьералъул рагьаразул цо тайпалъун; цониги мацІалда, лъалеб жо, данде лъоларо цереселги цере гІагаралги рагьарал гІицІго кьерлъиялде балагьун.

Лабиаллъарал цересел рагьарал руго централлъарал, ай жидер артикуляциялда цебе гІагараб кьералъул кколел. Гьеб ккола ХФА-ялъул диаграммаялда лабиаллъарал рагьарал цебесеб кьералъул лабиаллъичӀел рагьараздаса кваранидехун хъваялъе цо гІилла.

ТІубачІеб сияхІ 
Халкъаздагьоркьосеб фонетикияб алипбаялда жидее хасал ишараби ругел цебесеб кьералъул рагьарал ккола:
 тІасияб борхиялъул цебесеб кьералъул лабиаллъичӀеб рагьараб [i]
 тІасияб борхиялъул цебесеб кьералъул лабиаллъараб рагьараб [y]
 тІасияб борхиялъул цебе гІагараб кьералъул хІалуцинчІеб лабиаллъичӀеб рагьараб [ɪ]
 тІасияб борхиялъул цебе гІагараб кьералъул хІалуцинчІеб лабиаллъараб рагьараб [ʏ]
 тІасияб-гьоркьохъеб борхиялъул цебесеб кьералъул лабиаллъичӀеб рагьараб [e]
 тІасияб-гьоркьохъеб борхиялъул цебесеб кьералъул лабиаллъараб рагьараб [ø]
 гьоркьохъеб борхиялъул цебесеб кьералъул лабиаллъараб рагьараб [ø̞]
 гъоркьияб-гьоркьохъеб борхиялъул цебесеб кьералъул лабиаллъичӀеб рагьараб [ɛ]
 гъоркьияб-гьоркьохъеб борхиялъул цебесеб кьералъул лабиаллъараб рагьараб [œ]
 гъоркьияб борхиялъул цебесеб кьералъул хІалуцинчІеб лабиаллъичӀеб рагьараб [æ]
 гъоркьияб борхиялъул цебесеб кьералъул лабиаллъичӀеб рагьараб [a]
 гъоркьияб борхиялъул цебесеб кьералъул лабиаллъараб рагьараб [ɶ]

ХФА-ялда гьединго руго жидее хасал ишараби гьечІел цересел рагьарал:
 тІасияб борхиялъул цебесеб кьералъул цебе цутІараб рагьараб [yʷ]
 тІасияб борхиялъул цебесеб кьералъул хІалуцинчІеб цебе цутІараб рагьараб [ʏʷ]
 тІасияб-гьоркьохъеб цебесеб кьералъул цебе цутІараб рагьараб [øʷ]
 гьоркьохъеб борхиялъул цебесеб кьералъул лабиаллъичӀеб рагьараб [e̞] яги [ɛ̝]
 гьоркьохъеб борхиялъул цебесеб кьералъул лабиаллъараб рагьараб [ø̞] яги [œ̝]
 гьоркьохъеб борхиялъул цебесеб кьералъул цебе цутІараб рагьараб [ø̞ʷ] яги [œ̝ʷ]
 гъоркьияб-гьоркьохъеб борхиялъул цебесеб кьералъул цебе цутІараб рагьараб [œʷ]

Артикуляцибгун цересел рагьарал

Цебехун бугеб рагьараб гьаракьалъе гьабулеб асар

ХІужжаби

Кьерлъиялда рекъон рагьарал
Фонология