Зумруд
Зумруд — хирияб гамачӀ ва берил минералалъул вариант (Be3Al2(SiO3)6), гъорлӀ бугеб хромалъул ва, цо-цо, ванадиялъул сатаб къадар букӀиналъ, жиндир гӀурччинаб ккьер бугеб. Берилалъул къвакӀи буго 7.5–8 Могьсил шкалаялда рекъон. ГӀемерисел зумрудазул буго борхатаб къадар гъорлӀжалазул, гьединлъидал гьезул щулалъи (бек-бекиялде къвакӀи) классификатуна аслияб къагӀидаялъ мискинаб хӀисабалда. Зумруд ккола циклосиликат.

Ферсманил классификациялда рекъон зумруд, алмасалдаги, сапфиралдаги, рубиналдаги, хризобериллалдаги, александриталдаги, къиматаб шпинелалдаги, эвклазалдаги цадахъ, ккола тӀоцебесеб тартибалъул хирияб гамачӀлън.

Изумрудалъул кудалъул бетӀераб критерий ккола гьелъул кьер, ва хадуб — тӀокӀкӀен. Идеалияб зумруд ккола токӀкӀараб гамачӀ, цохӀалалаб гвангъараб кьерги бугеб. ЧӀахӀиял дефектикъал, жидер чӀухӀаб тонги 5 караталдаса массаги бугел зумрудал алмасаздасаги хирияллъун рикӀкӀуна.

Галерея

Ралагье гьединго

Минералазул сияхӀ
Сапфир
Рубин

МугъчӀваял

ТӀадеги цӀалиялъе
 Ali, Saleem H. (2006). The Emerald City: Emerald mining in Brazil (+Gemstone mining in other countries) https://web.archive.org/web/20071014012610/http://www.uvm.edu/envnr/gemecology/brazil.html 
 Cooper, J. C. (ed.) (1992). Brewer's Myth and Legend. New York: Cassell Publishers Ltd. .
 Hurlbut, Cornelius S.; Klein, Cornelis (1985). Manual of Mineralogy (20th ed.). New York: John Wiley and Sons. .
 Sinkankas, John (1994). Emerald & Other Beryls. Prescott, Ariz.: Geoscience Press. .
 Tavernier, Jean-Baptiste (1925 [1676]). Travels in India (second edition), Volume II. Edited by William Crooke and translated by V. Ball. London: Oxford University Press.
 Weinstein, Michael (1958). The World of Jewel Stones. New York: Sheriden House. .
 Wise, Richard W. (2003). Secrets of the Gem Trade: The Connoisseur's Guide to Precious Gemstones. Lenox, Mass.: Brunswick House Press. . . Online Emerald chapters.

КъватӀисел регӀелал
 ICA's Emerald Page International Colored Gemstone Association Emerald Page

Бериллалъул группа
ГӀурччинлъи