মাটি সাপ
{{Taxobox
| name = মাটি সাপ
| image = Ramphotyphlops braminus.jpg
| status = NE|status_system = IUCN
| regnum = Animalia
| phylum = Chordata
| subphylum = Vertebrata
| classis = Reptilia
| ordo = Squamata
| subordo = Serpentes
| familia = Typhlopidae
| genus = Ramphotyphlops
| species = R. braminus
| binomial = Ramphotyphlops braminus
| binomial_authority = (Daudin, 1803)
| synonyms = * Eryx braminus - Daudin, 1803
 [Tortrix] Russelii - Merrem, 1820
 Typhlops braminus - Cuvier, 1829
 Typhlops Russeli - Schlegel, 1839
 Argyrophis truncatus - Gray, 1845
 Argyrophis Bramicus - Gray, 1845
 Eryx Bramicus - Gray, 1845
 Tortrix Bramicus - Gray, 1845
 Onychocephalus Capensis - A. Smith, 1946
 Ophthalmidium tenue - Hallowell, 1861
 T[yphlops]. (Typhlops) inconspicuus - Jan, 1863
 T[yphlops]. (Typhlops) accedens - Jan, 1863
 T[yphlops]. accedens - Jan & Sordelli, 1864
 Typhlops (Typhlops) euproctus - Boettger, 1882
 Typhlops bramineus - Meyer, 1887
 Tortrix russellii - Boulenger, 1893
 Typhlops russellii - Boulenger, 1893
 Typhlops braminus - Boulenger, 1893
 Typhlops accedens - Boulenger, 1893
 Typhlops limbrickii - Annandale, 1906
 Typhlops braminus var. arenicola - Annandale, 1906
 [Typhlops braminus] var. pallidus - Wall, 1909
 Typhlops microcephalus - Werner, 1909
 Glauconia braueri - Sternfeld, 1910
 [Typhlops] braueri - Boulenger, 1910
 Typhlopidae braminus - Roux, 1911
 Typhlops fletcheri - Wall, 1919
 Typhlops braminus braminus - Mertens, 1930
 Typhlops braminus - Nakamura, 1938
 Typhlops pseudosaurus - Dryden & Taylor, 1969
 Typhlina (?) bramina - McDowell, 1974
 Ramphotyphlops braminus - Nussbaum, 1980
}}

মাটি সাপ (, বৈজ্ঞানিক নাম: Ramphotyphlops braminus'') এবিধ অবিষাক্ত সাপৰ প্ৰজাতি। এই সাপবিধ প্ৰধানকৈ আফ্ৰিকা আৰু এছিয়াত স্থানীয়ভাৱে দেখা পোৱা যায়। অৱশ্যে এই সাপবিধ বিশ্বৰ অন্যান্য বহুতো ঠাইত নতুনকৈ সংস্থাপিতও কৰা হৈছে।

বিৱৰণ

পূৰ্ণবয়স্ক মাটি সাপবোৰ ছুটি আৰু ক্ষীণ হয়। ইয়াৰ দেহৰ দৈৰ্ঘ্য প্ৰায় ৬.৩৫ -১৬.৫ ছে:মি: হোৱা দেখা যায়। ইয়াৰ মূৰ আৰু নেজৰ আগটো দেখাত প্ৰায় একেই। এই সাপবিধৰ চকু বুনিয়াদী (rudimentary) অৱস্থাত আছে-কেৱল দুটা সৰু দাগহে দেখা যায়। ইয়াৰ মূৰৰ বাকলিবোৰ মিহি আৰু সৰু সৰু হয়। মাটি সাপৰ সমগ্ৰ দেহত ২০ শাৰী পথালি বাকলি আছে।

পূৰ্ণবয়স্ক মাটি সাপৰ বৰণ জিলিকা ৰূপালী মুগা বা বেঙুণীয়া হয়। পোৱালি আৰু পূৰ্নাংগ মাটি সাপৰ দে্ৰ বৰণ প্ৰায় একে হয়।

বিতৰণ
মাটি সাপ প্ৰধানকৈ আফ্ৰিকা আৰু এছিয়া মহাদেশত দেখিবলৈ পোৱা যায়। শেহতীয়াকৈ এই সাপবিধ অষ্ট্ৰেলিয়া আৰু আমেৰিকা যুক্তৰাষ্ট্ৰতো নতুনকৈ সংস্থাপিত হৈছেল। লক্ষদ্বীপ দ্বীপপূঞ্জত পোৱা ই একমাত্ৰ সাপৰ প্ৰজাতি।

বাসস্থান
মাটি সাপ প্ৰধানকৈ নগৰীয়া অঞ্চল আৰু খেতি-পথাৰ আদিত দেখিবলৈ পোৱা যায়। এই সাপবিধে মাটিৰ তলত পৰুৱা আৰু উঁইপোকৰ বাহত বাস কৰে। ইয়াৰোপৰি মৰা গছৰ ডালৰ আশে পাশে, সেমেকা পাত আদিতো এই সাপবিধ দেখা পোৱা যায়।

আচৰণ

খাদ্য
মাটি সাপে ঘাইকৈ পৰুৱা আৰু উইঁপোকৰ কণী, লেটা আদি খাই জীয়াই থাকে।

প্ৰজনন
মাটি সাপ পাৰ্থেন'জেনেটিক বুলি জনা যায়।

তথ্যসূত্ৰ

লগতে চাওক
 Annandale, N. 1906. Notes on the fauna of a desert tract in southern India. Part. I. Batrachians and reptiles, with remarks on the reptiles of the desert region of the North-West Frontier. Mem. Asiatic Soc. Bengal, Calcutta 1: 183-202.
 Boulenger GA. 1893. Catalogue of the snakes in the British Museum (Nat. Hist.) I. London (Taylor & Francis), 448 pp.
 Daudin FM. 1802. Histoire Naturelle, Générale et Particulière des Reptiles. vol. 7. Paris: Dufart, 436 pp.
 Jones GS, Thomas LA, Wong K. 1995. Ramphotyphlops braminus. Herpetological Review, 26 (4):210-211.
 Kelaart EF. 1854. Catalogue of reptiles collected in Ceylon. Ann. Mag. Nat. Hist. (2) 13: 137-140.
 Kraus F, Cravalho D. 2001. The Risk to Hawai'i from Snakes. Pacific Science, Vol. 55, no. 4:409-417. PDF  at University of Hawai'i press. Accessed 20 April 2008.
 Nussbaum, RA. 1980. The brahminy blind snake (Ramphotyphlops braminus) in the Seychelles Archipelago: Distribution, variation, and further evidence for parthenogenesis. Herpetologica 36 (3): 215-221.
 Oliver JA, Shaw CE. 1953. The amphibians and reptiles of the Hawaiian Islands. New York. Zoologica, Vol. 38, no. 5: 65-95.
 O'Shea M, Halliday T. 2002. Smithsonian Handbooks: Reptiles and Amphibians. DK Publishing. 256 pp. ISBN 0-7894-9393-4.
 Ota H, Hikida T, Matsui M, Mori A, Wynn AH. 1991. Morphological variation, karyotype and reproduction of the parthenogenetic blind snake, Ramphotyphlops braminus, from the insular region of East Asia and Saipan. Amphibia-Reptilia 12: 181-193
 Owen, R, Bowman DT Jr, Johnson SA. 1998. Geographic Distribution. Ramphotyphlops braminus. Herpetological Review 29 (2): 115.
Palmer, DD and RN Fisher. 2010. Geographic Distribution. Ramphotyphlops braminus. Herpetological Review 41(4):518.
 Wallach V. 1999. Geographic distribution: Ramphotyphlops braminus. Herpetological Review 30 (4): 236.
 Wynn AH, Cole CJ, Gardner AL. 1987. Apparent Triploidy in the Unisexual Brahminy Blind Snake, Ramphotyphlops braminus. Am. Mus. Novit. 2868: 1-7.
 Russell, from [Journal of the Asiatic Society of Bengal, Volume 16, Part 2] at . Accessed 7 Nov 2009.

বাহ্যিক সংযোগ

 
 Image of Ramphotyphlops braminus  at the Institute of Toxicology and Genetics . Accessed 30 August 2007.
 Ramphotyphlops braminus  at Snakes of Japan . Accessed 30 August 2007.
 Ramphotyphlops braminus at WildHerps.com. Accessed 30 August 2007.

সাপ