কুৰ্মালী ভাষা
কুৰ্মালী, কুড়মালী বা পঞ্চপৰগনিয়া এটি পূৰ্বী ভাৰতীয় আৰ্য ভাষা যি বিহাৰী উপ-গোটৰ অন্তৰ্গত। ই এটি বাণিজ্যিক উপভাষা যি ঝাৰখণ্ডৰ পাঁচ পৰগণাত ব্যৱহাৰ কৰা হয়, যাৰ বাবে এই ভাষাক পঞ্চপৰগনিয়া নামেৰেও জনা যায়। কুৰ্মালী ভাষী লোকৰ সংখ্যা প্ৰায় ৫.৫ লাখ যাৰে সৰহসংখ্যক ভাৰতৰ ঝাৰখণ্ড, উৰিষ্যা আৰু পশ্চিমবংগত বাস কৰে। তদুপৰি, অসমৰ চাহ বাগানসমূহতো এই ভাষা কোৱা ভালেসংখ্যক লোক আছে। গৱেষকৰ মতে কুৰ্মালীয়েই সম্ভৱতঃ চৰ্যাপদত ব্যৱহৃত সান্ধ্য ভাষাৰ নিকটতম্‌ আধুনিক ভাষা। অনেকে কুৰ্মালীক ভাৰতৰ সংবিধানৰ অষ্ট অনুসূচীত অন্তৰ্ভুক্ত কৰিবলৈ দাবী জনায় আহিছে।

ভৌগোলিক বিতৰণ 
কুৰ্মালী ভাষা মুখ্যতঃ ভাৰতৰ পূব অঞ্চলৰ তিনিখন ৰাজ্যত ব্যৱহাৰ কৰা হয়: ঝাৰখণ্ডৰ দক্ষিণ-পূব দিশে, উৰিষ্যাৰ ময়ুৰভঞ্জ, বালাসোৰ, কেণ্ডুঝৰ, জজপুৰ আৰু সুন্দৰগঢ়ত আৰু পশ্চিমবংগৰ দক্ষিণ-পশ্চিম তথা উত্তৰ দিশে। এই কেন্দ্ৰীয় অঞ্চলৰ উপৰিও অসমৰ ওদালগুৰি, আৰু কম সংখ্যাত কাছাৰ, শান্তিপুৰ আৰু নগাওঁ চহৰত তথা মহাৰাষ্ট্ৰৰ চন্দ্ৰপুৰ আৰু গডচিৰোলীতো এই ভাষা কোৱা হয়। কিছু সংখ্যক ব্যৱহাৰকাৰী উত্তৰ প্ৰদেশ, বিহাৰ, বাংলাদেশ আৰু নেপালতো আছে।

ব্ৰিটিছ ৰাজৰ সময়ত এই ভাষাক মুখ্যতঃ পঞ্চপৰগনিয়া নামেৰেই জনা গৈছিল: বুন্দু, বৰেন্দা, সোণাহতু, সিলি আৰু তমৰ নামৰ পাঁচ অঞ্চলত মুখ্যতঃ ব্যৱহৃত হোৱাৰ বাবে।

২০১১ চনৰ ভাৰতৰ জনগণনা অনুযায়ী পশ্চিমবংগ, উৰিষ্যা, অসম আৰু মহাৰাষ্ট্ৰত ৩১১১৭৫ কুৰ্মালী থৰ ভাষী লোক আৰু ঝাৰখণ্ডত ২৪৪,৯১৪ পঞ্চপৰগনিয়া ভাষী লোক আছিল, যাক যোগ কৰিলে ৫৫৬,০৮৯জন কুৰ্মালী ভাষী লোক পোৱা যায়। জনগণনাত এই ভাষাক "হিন্দী ভাষাগোট"ৰ অন্তৰ্গত ৰখা হৈছে। উল্লেখ্য যে কুৰ্মালী থৰ আৰু পঞ্চপৰগনিয়া কুৰ্মালীৰেই দুটি উপভাষা। নেপালত ২৭৭জন কুৰ্মালী ভাষী লোক আছে।

ভাষাটোৰ বৈষম্য

প্ৰকাৰ 
কুৰ্মালী ভাষা মৌখিকভাৱে এটি প্ৰজন্মৰ পৰা আনটো প্ৰজন্মলৈ হস্তান্তৰিত হৈ আহিছে। অন্য ভাৰতীয়-আৰ্য ভাষাৰ প্ৰভাৱৰ বাবে এই ভাষা মান্যীকৃত হোৱা নাউ। সেয়ে ভিন ভিন লোকে ভিন ভিন ৰূপত এই ভাষা ব্যৱহাৰ কৰে। অঞ্চল অনুযায়ী কওঁতাসকলক সিংহভুম, ঢলভুম, ৰাঁচী, মনভুম, ময়ুৰভঞ্জ নামৰ মুখ্য গোটত ভাগ কৰিব পৰা যায়। এই প্ৰকাৰসমূহৰ পৰস্পৰৰ মাজৰ শাব্দিক সামঞ্জস্য ৫৮ৰ পৰা ৮৯ শতাংশ।

সংখ্যা 
কিছুমান কুৰ্মালী সংখ্যা হ'ল:

ব্যৱহাৰ 
ভাৰতত ৫৫৫৪৬৫জন কুৰ্মালী ভাষী লোক আছে। ভাষাটোৰ থলুৱা ভাষী লোক কুৰ্মী, যি এই ভাষাৰ মুখ্য ব্যৱহাৰকাৰী।পিপল অৱ ইণ্ডিয়া (১৯৯২)ৰ মতে দুটি অনুসূচিত জনগোষ্টী আৰু এটি অনুসূচিত জনজাতি মিলাই, বেদিয়া, বগল, ধৰুৱা, দোম, কমৰ আদি ১০ গোটে এই ভাষাক মাতৃভাষা জ্ঞান কৰে। তদুপৰি ভূমিজ, হো, খৰিয়া আদি দ্বিভাষী অনেক গোটেও এই ভাষা কয়।

বন্দনা, তুসু, কৰম পূজা আৰু ঝুমইৰ আদি উৎসৱত এই ভাষাৰ গীত প্ৰায় ব্যৱহাৰ কৰা হয়। ঝুমুৰ গীত ইয়াৰ উদাহৰণ।

টোকা

তথ্য সংগ্ৰহ

গ্ৰন্থসূচী

আৰু পঢ়ক 

 
 
 

 ভাৰতৰ ভাষা
 ভাষা