সবিতা বেহেন
সবিতা বেহেন (১৯১৯-২০০৯) এগৰাকী ভাৰতীয় ৰাজনীতিবিদ, সমাজকৰ্মী, শিক্ষাবিদ আৰু দ্বিকক্ষীয় ভাৰতীয় সংসদৰ উচ্চ সদন ৰাজ্যসভাৰ প্ৰাক্তন সদস্য আছিল। 

তেওঁ মহিলা সৱলীকৰণ আৰু লিংগ সমতাৰ অধিবক্তা হিচাপে পৰিচিত আছিল আৰু ১৯৯০ চনত সমতা গণতন্ত্ৰ পৰিষদে তেওঁক বিশ্বৰ ৩৩০০ বিশিষ্ট জীৱিত মহিলাৰ ভিতৰত তালিকাভুক্ত কৰিছিল। ১৯৭১ চনত ভাৰত চৰকাৰে তেওঁক চতুৰ্থ সৰ্বোচ্চ ভাৰতীয় অসামৰিক বঁটা পদ্মশ্ৰী ৰে সন্মানিত কৰে।

জীৱনী
সবিতা বেহেনৰ জন্ম হৈছিল ১৯১৯ চনৰ ২৩ জানুৱাৰীত পূৰ্বৰ ব্ৰিটিছ ভাৰতৰ ঝিলাম জিলাৰ ৰোহতাচত, বৰ্তমান পাকিস্তানৰ অন্তৰ্ভুক্ত। তেওঁ লাহোৰৰ চৰকাৰী মহাবিদ্যালয় আৰু চিমলাৰ পি এল কলেজত উচ্চ শিক্ষা গ্ৰহণ কৰিছিল। কম বয়সতে ভাৰতীয় স্বাধীনতা সংগ্ৰামত যোগদান কৰি তেওঁ সামাজিক কামত সক্ৰিয় হৈ পৰে। তেওঁ ১৯৪৪ চনত মহিলা সেৱিকা দল প্ৰতিষ্ঠা কৰিছিল। পিছলৈ দিল্লীত তেওঁ মহিলাসকলৰ বাবে হৰিজন প্ৰাপ্তবয়স্ক শিক্ষা কেন্দ্ৰ আৰু টেইলাৰিং আৰু ঔদ্যোগিক কেন্দ্ৰ স্থাপন কৰিছিল। তেওঁ হৰিজন আৰু দলিত শিশুসকলৰ বাবে তিনিখন বিদ্যালয় প্ৰতিষ্ঠা কৰিছিল।
সবিতা বেহেন শৰণাৰ্থী বিধৱা সুৰক্ষা সমিতিৰ অধ্যক্ষ আছিল আৰু শৰণাৰ্থী মহিলাসকলৰ বাবে দুটা ঔদ্যোগিক আৰু শিক্ষা কেন্দ্ৰ স্থাপনত গুৰুত্বপূৰ্ণ ভূমিকা পালন কৰিছিল। তেওঁ সৰ্বভাৰতীয় মহিলা পৰিষদ, দিল্লীৰ মহিলা কল্যাণ সংস্থা আৰু নতুন দিল্লীৰ চুপাৰ বজাৰ কোঅপাৰেটিভ ষ্ট'ৰছ লিমিটেডৰ সভাপতিত্বত আছিল আৰু দিল্লী পৌৰ সমিতিৰ প্ৰথম মহিলা উপ-সভাপতি নিৰ্বাচিত হৈছিল। এই পদত তেওঁ ১৯৫৬ চনৰ পৰা ১৯৫৭ চনলৈ অধিষ্ঠিত আছিল। তেওঁ ১৯৬২ চনৰ পৰা ১৯৬৬ চনলৈ পঞ্জাৱ বিধান সভাৰ পূৰ্বসূৰী পঞ্জাৱ বিধান পৰিষদত সেৱা আগবঢ়াইছিল। তেওঁ ১৯৭২ চনত দিল্লীক প্ৰতিনিধিত্ব কৰি ভাৰতীয় সংসদৰ উচ্চ সদন ৰাজ্যসভালৈ নিৰ্বাচিত হয় আৰু ১৯৭৮ চনলৈকে সদনত সেৱা আগবঢ়ায়। তেওঁ ভাৰতীয় সংসদৰ কেন্দ্ৰীয় হোমিঅ'পেথি পৰিষদ স্থাপনৰ বাবে গঠন কৰা ভাৰতীয় সংসদৰ যুটীয়া সমিতিৰ ১৫জন মনোনীত সদস্যৰ ভিতৰত এগৰাকী আছিল।

সবিতা বেহেন অন্ধ্ৰ প্ৰদেশৰ ৱাৰাংগল অঞ্চলৰ বাবে ব্ৰহ্ম কুমাৰী বিশ্ব আধ্যাত্মিক বিশ্ববিদ্যালয়ৰ ৰাজযোগ শিক্ষা আৰু গৱেষণা ফাউণ্ডেচনৰ ব্যৱসায় আৰু উদ্যোগ শাখাৰ আঞ্চলিক সমন্বয়ক আছিল। ১৯৭১ চনত ভাৰত চৰকাৰে তেওঁক পদ্মশ্ৰীৰ অসামৰিক সন্মান প্ৰদান কৰে। পেৰিটি ডেমক্ৰেচী পৰিষদে তেওঁক ১৯৯০ চনত ৩৩০০ বিশিষ্ট জীৱিত মহিলাৰ ভিতৰত তালিকাভুক্ত কৰিছিল। ২০০৯ চনৰ ১০ মাৰ্চ তাৰিখে ৯০ বছৰ বয়সত তেওঁৰ মৃত্যু হয়।

তথ্যসূত্ৰ

ভাৰতীয় অধিবক্তা
ভাৰতীয় সমাজকৰ্মী
পদ্মশ্ৰী বঁটা বিজয়ী