মহাত্মা গান্ধীৰ প্ৰতিমূৰ্তি, ভাৰতীয় সংসদ ভৱন
মহাত্মা গান্ধীৰ প্ৰতিমূৰ্তি () হ’ল নতুন দিল্লীৰ সংসদ ভৱনৰ সম্মুখত স্থাপিত এটি প্ৰায় ১৬ ফুট (৪.৯ মিটাৰ) উচ্চতাৰ তামৰ মোহনদাস কৰমচাঁদ গান্ধীৰ মূৰ্তি। ৰাম ভি সুতাৰে এই মূৰ্তিটোৰ নক্সা আঁকিছিল আৰু ১৯৯৩ চনত ইয়াক উদ্বোধন কৰা হৈছিল ৷ বৰ্তমান ই ভাৰতীয় সাংসদসকলৰ প্ৰতিষ্ঠিত প্ৰতিবাদস্থলী ৰূপে পৰিচিত হৈ পৰিছে ৷

ইতিহাস
১৯৬৮ চনত ইণ্ডিয়া গেটৰ পিছফালে থকা চালিৰ তলৰ পৰা পঞ্চম জৰ্জৰ মূৰ্তিটো আঁতৰাই দিয়া পিছত, নতুন দিল্লীৰ চেণ্ট্ৰেল ভিষ্টাত গান্ধীৰ প্ৰতিমূৰ্তি নিৰ্মাণৰ প্ৰাৰম্ভিক প্ৰস্তাৱ লোৱা হয়৷ ১৯৬৯ত চৰকাৰৰ দ্বাৰা সংসদত ঘোষণা কৰা হয় যে, ইণ্ডিয়া গেটৰ ওচৰত চৰকাৰী খৰচত এই মূৰ্তিটো নিৰ্মাণ কৰা হ’ব৷ ১৯৭৮ চনত মোৰাৰজী দেশাই নেতৃত্বাধীন চৰকাৰে প্ৰতিমূৰ্তিৰ বাবে নিবিদা আহ্বান কৰিছিল৷ সমগ্ৰ ভাৰতৰ মুঠ বাৰজন ভাস্কৰ্যশিল্পীয়ে এই মূৰ্তিৰ বাবে নিবিদা দাখিল কৰিছিল আৰু ৰাম সুতাৰৰ আৰ্হিটো এই ক্ষেত্ৰত নিৰ্বাচন কৰা হৈছিল৷ ১৯৮১ ত ইণ্ডিয়া গে’টৰ চালিৰ তলত স্থান নিৰ্ধাৰণ কৰি গান্ধীৰ প্ৰতিমূৰ্তিৰ বাবে ধ্যান ভংগীমাৰ গান্ধীৰ মূৰ্তি গঢ়িবলৈ সিদ্ধান্ত লোৱা হয়৷ কিন্তু প্ৰস্তাৱিত মূৰ্তিটোৰ বাবে মঞ্চ প্ৰস্তুত কৰিবলৈ ইণ্ডিয়া গে’টৰ ওচৰৰ চালি আঁতৰোৱাৰ সন্দৰ্ভত সৌন্দৰ্যৰ বিবেচনা কৰি স্থপতিবিদ আৰু ঐতিহ্য সংৰক্ষণবিদসকলৰ বিৰোধীতাৰ বাবে এই কাৰ্য সম্ভৱ নহ’ল৷ ১৯৯৮ চনত মূৰ্তিৰ বাবে প্লাষ্টাৰ কটা সম্পূৰ্ণ হয়৷ ১৯৯৩ চনৰ ভিতৰত এই প্ৰতিমূৰ্তিৰ নিৰ্মাণৰ কাম শেষ হৈছিল যদিও ইয়াৰ চালিৰ তলত স্থাপনৰ ক্ষেত্ৰত সাংসদসকলৰ আপত্তি উঠিছিল৷ এই বিষয়টো জৰ্জ ফাৰ্ণাণ্ডেজে সংসদত উত্থাপন কৰি “চৰকাৰে গান্ধীক মাজ-ৰাস্তাত এৰি থৈ যোৱা’’ বুলি অভিযোগ দিছিল৷ ইয়াৰ পিছত প্ৰতিমূৰ্তিটো নগৰ উন্নয়ন মন্ত্ৰালয়ে সংসদলৈ আগবঢ়ায় আৰু ৰাষ্ট্ৰপতি শংকৰ দয়াল শৰ্মাই ১৯৯৩ চন গান্ধী জয়ন্তীৰ দিনা ইয়াৰ উন্মোচন কৰে৷

আৰ্হি
ৰাম সুতাৰে আৰ্হি প্ৰস্তুত কৰা এই মূৰ্তিটো এটা পদুমত বহি থকা ধ্যানৰত গান্ধীক প্ৰতিবিম্বিত কৰা হৈছে৷ সংসদ ভৱনৰ ১ নং গে’টৰ ওচৰৰ এনে এটুকুৰা ঠাইত ইয়াক স্থাপন কৰা হৈছে যাতে, ভৱনৰ পৰা ওলাই অহা সাংসদসকলে ওলায়েই শান্ত-সৌম্য এই ব্যক্তিত্ব দেখা পায়৷ এই ব্ৰঞ্জৰ মূৰ্তিটোৰ উচ্চতা ১৬ ফুট (৪.৯ মিটাৰ)৷ মূৰ্তিটো গান্ধীৰ পৰম্পৰাগত বহি থকা ভংগীমাতকৈ পৃথক আৰু তেওঁৰ নিশ্চিন্ত মানসিকতা আৰু উদাসীনতাক প্ৰতিফলিত কৰিছে৷

প্ৰতিবাদৰ ঠাই
গান্ধীৰ প্ৰতিমূৰ্তিৰ সম্মুখভাগ প্ৰতিবাদৰ স্থান হিচাপে পৰিচিত হৈছে৷ সংসদৰ সদস্যসকলে, বিশেষকৈ বিৰোধী দলসমূহৰ সদস্যসকলে ইয়াৰ সম্মুখত প্ৰতিবাদ আৰু সংবাদ মেল অনুষ্ঠিত কৰে৷ ২০০৫ চনত বিৰোধীয়ে সঘনাই সংসদৰ কামত বাধা জন্মোৱাৰ বাবে শাসকীয় দলৰ কেইবাজনো সদস্যই সেই স্থানত প্ৰতিবাদ সাব্যস্ত কৰিছিল৷ ২০২২ চনত লোকসভাৰ সচিবালয়ে সংসদৰ চৌহদত কোনো ধৰণৰ বিক্ষোভ বা প্ৰতিবাদ বা ধৰ্মীয় অনুষ্ঠান কৰাত বাধা আৰোপ কৰি এক বুলেটিন জাৰি কৰিছিল৷ ইয়াৰ পিছতে, বিৰোধী দল তৃণমূল কংগ্ৰেছৰ সদস্য মহুৱা মৈত্ৰই এই প্ৰতিমূৰ্তিটো সংসদ ভৱনৰ চৌহদৰ পৰা আঁতৰাবলৈ সংসদত প্ৰস্তাৱ উত্থাপন কৰে৷

স্থানান্তৰ
নতুন সংসদ ভৱনৰ নিৰ্মাণ কাৰ্যৰ অংশ হিচাপে এই মূৰ্তিটো সংসদ ভৱনৰ মূল গে’টৰ ওচৰৰ পৰা ৩নং গে’টৰ ওচৰলৈ স্থানান্তৰ কৰা হয়৷ নতুন ভৱনটোৰ নিৰ্মাণ কাৰ্য সম্পূৰ্ণ হোৱাৰ পিছত ইয়াক পুনৰ স্থানান্তৰিত কৰাৰ প্ৰস্তাৱ দিয়া হৈছে৷

অনুৰূপ মূৰ্তি

২০১৪ চনত কৰ্ণাটক বিধান সভা সৌধত নিৰ্মিত ২৭ ফুট উচ্চতাৰ গান্ধী মূৰ্তি সংসদ ভৱনৰ গান্ধীমূৰ্তিটোৰ হুবহু প্ৰতিলিপি৷ বহি থকা অৱস্থাত বিশ্বৰ ভিতৰত গান্ধীৰ আটাইতকৈ ওখ মূৰ্তি বুলি দাবী কৰা এই প্ৰতিমূৰ্তিটোৰো নিৰ্মাণকৰ্তা ৰাম সুতাৰ৷

তথ্য সূত্ৰ

ভাস্কৰ্য
মহাত্মা গান্ধী