বৃহৎ মালয় কেৰ্কেটুৱা
বৃহৎ মালয় কেৰ্কেটুৱা (Malayan giant squirrel, Ratufa bicolor)) ভাৰতৰ উত্তৰ-পূৰ্বাঞ্চলত দেখা পোৱা এবিধ কেৰ্কেটুৱাৰ প্ৰজাতি৷ এই কেৰ্কেটুৱাবিধ বাংলাদেশ, নেপাল, ভূটান, চীন, ম্যানমাৰ, লাওছ, থাইলেণ্ড, মালয়েছিয়া, কম্বোডিয়া, ভিয়েটনাম আৰু পশ্চিম ইণ্ডোনেছিয়ালৈকে বহুলভাৱে বিস্তৃত হৈ আছে৷

বিৱৰণ 

বৃহৎ মালয় কেৰ্কেটুৱাৰ মূৰ আৰু নেজৰ নোমবোৰ গাঢ়-মুগা বৰণীয়া৷ ঠেঙৰ আগবোৰত হালধীয়া বৰণ দেখা যায়৷ ইয়াৰ নেজ দীঘল আৰু জোপোহা৷অন্য বহুতো কেৰ্কেটুৱাৰ দৰে ইহঁতৰ নেজৰ আগটো ওপৰলৈ ঘোৰ খাই নাথাকে৷ তাৰ সলনি ইয়াৰ নেজডাল পিছফালে তললৈ পৰিহে থাকে৷ অন্য কেৰ্কেটুৱাৰ দৰে ইহঁতৰ মতা আৰু মাইকী কেৰ্কেটুৱাৰ মাজত বাহ্যিক কোনো পাৰ্থক্যও নাই৷  ই কেৰ্কেটুৱাৰ প্ৰজাতিবোৰৰ ভিতৰত আটাইতকৈ বৃহৎ প্ৰজাতিসমূহৰ এটা৷

বাসস্থান 
এই কেৰ্কেটুৱাবিধ নেপালৰ পৰা ভিয়েটনামলৈকে বহুলভাৱে বিয়পি আছে৷ অসমত ইয়াক প্ৰধানকৈ মানাহ ৰাষ্ট্ৰীয় উদ্যান, কাজিৰঙা ৰাষ্ট্ৰীয় উদ্যান, নামেৰী ৰাষ্ট্ৰীয় উদ্যান, হোলোঙাপাৰ গিবন অভয়াৰণ্য আদি বনাঞ্চলত পোৱা যায়৷ 

বৃহৎ মালয় কেৰ্কেটুৱাই উত্তৰ-পূৰ্বাঞ্চলৰ ঘন অৰ্ধ চিৰসেউজীয়া, চিৰসেউজীয়া আৰু পৰ্ণপাতী অৰণ্যৰ গছত বাস কৰে (arboreal)৷ গতিকে ধ্বংসপ্ৰায় অৰণ্যত ইহঁত বিৰল৷ এই কেৰ্কেটুৱাবিধ প্ৰধানকৈ সাগৰ পৃষ্ঠৰ পৰা ১৯০০ মিটাৰৰ পৰা ২০০০ মিটাৰ উচ্চতাৰ অৰণ্যত পোৱা যায়৷

আচৰণ 
ই প্ৰধানকৈ দিনৰ ভাগত সক্ৰিয়৷ এই কেৰ্কেটুৱা বিধে ওখ গছৰ ডালত পাত আৰু ঠাৰিৰে বাহ সাজে৷ বৃহৎ মালয় কেৰ্কেটুৱাই প্ৰায়েই অকলশৰীয়াকৈ চৰে আৰু ফল-মূল, পাত আৰু ডাল আদি খাই জীয়াই থাকে৷ এই প্ৰক্ৰিয়াৰে কেৰ্কেটুৱাবিধে গছৰ বীজৰ বিতৰণ (seed dispersal)ত গুৰুত্বপূৰ্ণ ভূমিকা পালন কৰে৷ ইহঁতৰ জীৱনকাল ওঠৰ বছৰ পৰ্য্যন্ত হ’ব পাৰে বুলি জনা যায়৷

বৃহৎ মালয় কেৰ্কেটুৱাৰ প্ৰজননৰ সময় মাৰ্চৰ পৰা এপ্ৰিল আৰু জুলাইৰ পৰা আগষ্ট মাহলৈকে৷ মাইকী কেৰ্কেটুৱাই বছৰত দুয়োবাৰে গৰ্ভধাৰণ কৰিব পাৰে আৰু গৰ্ভধাৰণৰ সময় ২৮ ৰ পৰা ৩৫ দিন পৰ্য্যন্ত৷ ইহঁতে এবাৰত এটা বা দুটা পোৱালিৰ জন্ম দিয়ে৷ পোৱালি কেৰ্কেটুৱাক মাকে পাঁচসপ্তাহ মানলৈ যত্ন লয়৷ মতা কেৰ্কেটুৱাই পোৱালিৰ কোনো যত্ন লোৱা দেখা নাযায়৷

শ্ৰেণীবিভাজন 
বৃহৎ মালয় কেৰ্কেটুৱাৰ বৰ্তমানলৈকে দহবিধ উপপ্ৰজাতি চিনাক্ত হৈছে৷

সংৰক্ষণ 
বৃহৎ মালয় কেৰ্কেটুৱাক আই ইউ চি এনৰ ৰঙা তালিকাত ’সংকটাসন্ন’ (Near Threatened) বুলি চিহ্নিত কৰা হৈছে৷ বনাঞ্চল ধ্বংস আৰু বন্য মাংসৰ বাবে চিকাৰ এই কেৰ্কেটুৱাৰ জনসংখ্যা হ্ৰাসৰ মূল কাৰণ বুলি জনা যায়৷

চিত্ৰসংগ্ৰহ

তথ্যউৎস

অন্যান্য উৎস 

 Francis, Charles M., Priscilla Barrett. A field guide to the mammals of South-East Asia. London: New Holland, 2008. , OCLC: 190967851.
 Lekhakun, Bunsong, Jeffrey A. McNeely. Mammals of Thailand. Bangkok: Association for the Conservation of Wildlife, 1977. OCLC: 3953763.
 Nowak, Ronald M. Walker’s mammals of the world. Baltimore: Johns Hopkins University Press, 1999. , OCLC: 39045218. Chapter: "Sciuridae: squirrels, chipmunks, marmots, and prairie dogs" in volume two.

বাহ্যিক উৎস 

 Black Giant Squirrel - Ecology Asia page about this species, with beautiful photos and description.

জীৱবিজ্ঞান