মধু মল্লিক
মধু মল্লিক () ভাৰতৰ স্বাধীনতা যুঁজত অসমৰ পৰা কৰা প্ৰথম বিদ্ৰোহৰ নেতা মণিৰাম দেৱানৰ সহযোগী৷ তেওঁক মণিৰাম দেৱান, পিয়লি বৰুৱা আদিক বিদ্ৰোহত সহায় কৰাৰ অপৰাধত আন্দামানৰ চেলুলাৰ জেলত কাৰাবন্দী কৰা হৈছিল৷ মণিৰাম দেৱানে ইষ্ট ইণ্ডিয়া কোম্পানীৰ উৰ্ধতন কৰ্তৃপক্ষক যুৱৰাজ কন্দৰ্পেশ্বৰ সিংহক ৰাজপাট দিয়াৰ আৰ্জি লৈ কলিকতালৈ গৈছিল৷ তাতেই তেওঁ বাহাদুৰ শ্বাহ জাফৰৰ ৰাইজৰ প্ৰতি দিয়া গোহাৰি আৰু বিদ্ৰোহৰ খা-খবৰ পাই অসমতো সশস্ত্ৰ বিদ্ৰোহৰ বাবে মানুহ গোট খুৱাবলৈ কন্দৰ্পেশ্বৰ সিংহলৈ বাতৰি পঠিয়াবলৈ ধৰে আৰু জগদীশপুৰৰ জমিদাৰলৈ চিঠি দিয়ে৷ কাৰণ অসমৰ সৈন্য বহিনীত কিছুসংখ্যক জগদীশপুৰৰ চিপাহী নিযুক্ত হৈ আছিল৷ এই বাতৰি কঢ়িয়াবলৈ তেওঁ মধু মল্লিকক নিয়োগ কৰে৷ মধু মল্লিক বাঙালী মুক্তিয়াৰ আছিল৷ মধু মল্লিকে চাৰিং ৰজা কন্দৰ্পেশ্বৰ সিংহক বাংলা বাতৰি কাকতৰ খবৰ যোগান দি চিপাহী বিদ্ৰোহৰ সবিশেষ জানিবলৈ দিয়ে আৰু ৰজা হৃত মৰ্যাদা উদ্ধাৰৰ বাবে প্ৰলুব্ধ হয়৷ ৰজাৰ নিৰ্দেশতে মধু মল্লিকে বৰুৱা, ফুকন আদি অভিজাত বিষয়াসকলৰ লগত লগ লাগি বিদ্ৰোহৰ আঁচনি প্ৰস্তুত কৰে৷ এই ক্ষেত্ৰত অসমত থকা পিয়লি বৰুৱাই সহযোগ কৰে৷ কিন্তু, বিদ্ৰোহৰ প্ৰস্তুতি পৰ্ব শেষ হোৱাৰ সময়তে Assam Light Infantryৰ মেজৰ হান্নেই সকলো গম পায় আৰু কন্দৰ্পেশ্বৰ সিংহ, পিয়লি বৰুৱা, দুতিৰাম বৰুৱা আদিৰ লগতে মধু মল্লিককো গ্ৰেপ্তাৰ কৰে৷ পিছত আন সকলৰ লগতে মধু মল্লিকক যাবজ্জীৱনলৈ দেশান্তৰী কৰা হয়৷

তথ্য সূত্ৰ

ভাৰতৰ স্বাধীনতা সংগ্ৰামী
অসমৰ চিপাহী বিদ্ৰোহ