চ্যু-তাম-লা
চুত্যিণ্‌ফাৰ মৃত্যুৰ পাছত ১৬৪৮ চনত তেখেতৰ পুত্ৰ চাওফা চ্যু-তাম-লাক ৰজা পতা হয়। হিন্দু প্ৰথমতে তেখেতে জয়ধ্বজ সিংহ নাম লয়। ১৬৬২ চনৰ মোগলৰ একাদশতম আক্ৰমণত মোগলে আহোম ৰাজধানী গড়গাঁও অধিকাৰ কৰে। জয়ধ্বজ সিংহ ৰণৰ পৰা পলাই যাব লগা হৈছিল বাবে তেখেতক ভগনীয়া ৰজা বোলা হয়। ১৬৬৩ চনত আহোম আৰু মোগলৰ মাজত তিপামৰ ঘিলাধাৰী ঠাইত সন্ধি হয়। এই সন্ধিৰ চৰ্ত অনুসৰি জয়ধ্বজ সিংহৰ কন্যা ৰমণী গাভৰুৱে অসমৰ সকলো ত্যাগ কৰি সুদূৰ দিল্লীলৈ যাব লগা হৈছিল।

নগা আৰু মিৰিৰ বিৰুদ্ধে অভিযান
১৬৫০ চনত লক্‌মা নগাৰ উৎপাত ৰোধ কৰিবলৈ এটা সৈন্যদল পঠিওৱা হয়। নগাৰ গাঁও আদি ধ্বংস কৰা হ'লেও নগাসকলে পুনৰ লুটপাত আৰম্ভ কৰে। গতিকে চাৰিবছৰৰ পাছত আকৌ এটা দল পঠিওৱা হয়। নগাই যাঠী-জোঙেৰে আক্ৰমণ কৰাত আহোম সেনাৰ লগত যোৱা ডফলা সেনাসকলে প্ৰতিৰোধ কৰে। পাছত নগাসকলে শান্তিৰ প্ৰস্তাৱ দিয়ে। কিন্তু আলোচনা কৰিবলৈ যোৱা দলটোক তেওঁলোকে হত্যা কৰে। আহোম সেনাই ডাঙৰ দল লৈ তেওঁলোকক আক্ৰমণ কৰি গাঁও, ভঁৰাল ধ্বংস কৰাত নগাসকলে শান্তিৰ প্ৰস্তাৱ লৈ বছৰি কৰ দিবলৈ মান্তি হয়। 

১৬৫৫ চনত মিৰিসকলে আক্ৰমণ চলাই দুজন আহোম লোকক হত্যা কৰে। প্ৰত্যুত্তৰত আহোম সেনাই প্ৰায় তিনিশজন মিৰি লোকক প্ৰাণ নাশ কৰে আৰু বাৰখন গাঁও জ্বলাই দিয়ে। মিৰিসকলে তেতিয়া তল পৰি ৰজাক বছৰি কৰ দিবলৈ ৰাজী হয়।

তথ্য সংগ্ৰহ

আহোম ৰাজবংশ