মৈদাম
মৈদাম ( অৰ্থ:মৃতকৰ ঠাই ,) হৈছে আহোম জনগোষ্ঠীৰ লোকৰ পৰম্পৰাগত মৃতদেহ সংস্কাৰ প্ৰথা আৰু সমাধি। বৰ্তমান মৈদামক বিশ্বৰ ঐতিহ্য ক্ষেত্ৰৰ বাবে মনোনীত কৰা হৈছে। কিছু বিশেষজ্ঞৰ মতে মৈদাম নিৰ্মাণৰ প্ৰক্ৰিয়া ইজিপ্তৰ পিৰামিডৰ সৈতে কিছু মিল আছে, কিন্তু আকাৰ আৰু আকৃতিৰ পাৰ্থক্য আছে।বৰ্তমান সময়ত টাই-আহোম জনগোষ্ঠীৰ ম'-হুং, ম'-চাম আৰু ম'-প্ল'ঙ নামৰ তিনিটা ফৈদৰ মানুহে মৈদাম পৰম্পৰা মানি চলে।  মৈদাম এটা টাই আহোম শব্দ মৈ (𑜉𑜩) মানে সমাধিত থোৱা আৰু ডাম (𑜓𑜝𑜪) মানে মৃতক, মৈদাম মানে মৃতকৰ ঠাই৷ টাই জাতিৰ লোকসকলে মৃতদেহ জ্বলাই দিয়াৰ সলনি পুতি থয়।

আকৃতি 
মৈদাম সমুহ গম্বুজময় আকৃতিৰ যিটো মাটিৰ পৰা বহু ওপৰলৈ উঠি যোৱা অৰ্ধবৃত্তাকাৰ মাটিৰ টিলা এটাৰে আবৃত থাকে আৰু মূধচত কিছু ভাস্কৰ্য থাকে। মৈদাম সমুহ আঠকুণীয় আকৃতিৰ থাকে।

স্থান 
শিৱসাগৰৰ ওচৰৰ চৰাইদেউত আহোম যুগৰ ১৫০ টাৰো অধিক মৈদাম দেখিবলৈ পোৱা যায়। ইয়াৰে ভিতৰত ৩০ টা ভাৰতীয় পুৰাতত্ত্ব অনুসন্ধান আৰু অসম চৰকাৰৰ পুৰাতত্ত্ব বিভাগৰদ্বাৰা সংৰক্ষিত কৰা হৈছে। যোৰহাটত শেষ আহোম স্বৰ্গদেউ পুৰন্দৰ সিংহ আৰু শৰাইঘাটৰ যুদ্ধৰ আহোম সৈন্যবাহিনীৰ বৰফুকন লাচিত বৰফুকনৰ মৈদাম আছে।

মীৰজুমলাৰ অসম আক্ৰমণৰ সময়ত আৰু ইংৰাজ শাসনকালত মোগল আৰু ইংৰাজে বহু মৈদামৰ ধন-সোণ লুটি নিয়ে।

মৈদাম দিয়া প্ৰক্ৰিয়া

মৈদাম প্ৰথাত মৃতদেহক স্নান কৰাই ৰুংডাং, অৰ্থাৎ কাঠেৰে সজা এটা বিশেষধৰণৰ পেৰাৰ ভিতৰত সুমুৱাই ৰখা হয়। ৰুংডাং পোতা ঠাইত এটা ঘৰ তৈয়াৰ কৰা হয়। ইয়াক ৰুংডাং কাৰেং বোলে।ইয়াৰ ভিতৰত মৃতকে জীৱিতকালত ব্যৱহাৰ কৰা সামগ্ৰীসমূহ, যেনে চালপীৰা, হেংদাং, শৰাই, কটাৰী, চূণৰ টেমী আদি, ৰখা হয়। শেষত ইয়াক আগুৰি মাটিৰ এক অনুচ্চ দৌল সজা হয়। এই দৌলটোৰ ওপৰভাগক চাও চালি বোলা হয়। মৈদামৰ ভিতৰছোৱা এটা বা ততোধিক ভাগত ভগোৱা হ’ব পাৰে। চাং ৰুং ফুকনৰ বুৰঞ্জীত মৈদামৰ গঠন প্ৰণালীৰ বিৱৰণ আছে।

ভাৰতীয় পুৰাতত্ব অনুসন্ধানে চলোৱা খননকাৰ্যত মৈদামৰ ভিতৰভাগত হাতীদাঁত আৰু কাঠৰ সামগ্ৰীৰ অৱশিষ্ট উদ্ধাৰ হৈছে।
ৰুংডাং পোতা ঠাইত এটা ঘৰ তৈয়াৰ কৰা হয়। ইয়াক ৰুংডাং কাৰেং বোলে। ইয়াৰ ভিতৰত মৃতকে জীৱিতকালত ব্যৱহাৰ কৰা সামগ্ৰীসমূহ, যেনে চালপীৰা, হেংদাং, শৰাই, কটাৰী, চূণৰ টেমী আদি, ৰখা হয়।

তথ্য সংগ্ৰহ

অসমৰ পৰ্যটনস্থলী
আহোম ৰাজ্য
ভাৰতৰ বিশ্ব ঐতিহ্য আংশিক তালিকা