জুক’ উপত্যকাৰ বনজুই (২০২০-২০২১)
২০২০-২০২১ চনৰ জুক’ উপত্যকাৰ বনজুই আৰম্ভ হয় ২০২০ চনৰ ২৯ ডিচেম্বৰত উত্তৰ-পূব ভাৰতৰ নাগালেণ্ড আৰু মণিপুৰ সীমান্তত৷ এই বনজুয়ে জুক’ উপত্যকাৰ ২০০ একাৰ মাটিকালিৰ অৰণ্য থকা এক স্পৰ্শকাতৰ পৰিস্থিতিতন্ত্ৰ (ecologically sensitive region) ৰ সম্পূৰ্ণ ধ্বংস কৰে৷ ২০২০ চনৰ ৯ জানুৱাৰীত  এই বন জুই নিয়ন্ত্ৰণৰ অধীনত অনা হৈছে বুলি নাগালেণ্ড চৰকাৰে বিবৃতি প্ৰকাশ কৰে৷

বিৱৰণ 
জুক’ উপত্যকা হৈছে ভাৰতৰ উত্তৰ-পূৰ্বাঞ্চলৰ নাগালেণ্ড ৰাজ্যত অৱস্থিত এক বিস্তৰ স্পৰ্শকাতৰ বনাঞ্চল৷ এই অঞ্চলটো সাগৰ পৃষ্ঠৰ পৰা ২৪৫২ মিটাৰ উচ্চতাত অৱস্থিত৷ জুক’ উপত্যকা জৈৱবৈচিত্ৰ্যৰ ক্ষেত্ৰত অতিকৈ সমৃদ্ধ৷ এই অৰণ্যত বহুতো সংকটাপন্ন উদ্ভিদ, প্ৰাণী আৰু চৰাই চিৰিকটি পোৱা যায়৷ ইয়াত পোৱা জুক’ লিলি নামৰ ফুলবিধ এই উপত্যকাৰ বাহিৰে অন্য ক’তো দেখিবলৈ পোৱা নাযায়৷ তাৰোপৰি এই উপত্যকাত নাগালেণ্ডৰ ৰাজ্যিক চৰাই আৰু সংকটাপন্ন প্ৰজাতি ব্লাইথছ্ ট্ৰ’গ’পান ( Blyth's tragopan) দেখিবলৈ পোৱা যায়৷ এই উপত্যকা পৰ্য্যটনৰ দিশৰ পৰা অতিকৈ জনপ্ৰিয়৷

জুক’ উপত্যকাৰ সীমাত মণিপুৰ ৰাজ্যৰ গভীৰ অৰণ্যৰ (old-growth forest) ৰে আৱৰি থকা মাউন্ট টেম্পু (Mount Tempü) অৱস্থিত ৷  এই উপত্যকাত পূৰ্বেও কেইবাবাৰো বনজুই সংঘটিত হৈছে৷ উদাহৰণস্বৰূপে ২০০৬ চনত বনজুয়ে উপত্যকাটোৰ দক্ষিণে বিছ কিলোমিটাৰ জুৰি ক্ষতিসাধন কৰিছিল৷ তেনেদৰেই ২০১৮ চনত পৰ্য্যটকৰ অসাবধানতাৰ ফলত সংঘটিত হোৱা এক জুয়ে উপত্যকাৰ এক বিস্তৰ অংশৰ ক্ষতি সাধন কৰিছিল৷ এই উপত্যকাৰ অংশবিশেষৰ স্বত্ব লৈ নাগালেণ্ড আৰু মণিপুৰৰ মাজত সীমাবিবাদ অব্যাহত আছে৷

সাম্প্ৰতিক বনজুই ২০২০ চনৰ ২৮ বা ২৯ ডিচেম্বৰ তাৰিখে আৰম্ভ হোৱা বুলি অনুমান কৰা হৈছে৷ এই জুই নিয়ন্ত্ৰণ কৰাৰ প্ৰচেষ্টা অব্যাহত থাকোতেই জুই উপত্যকাৰ দক্ষিণ আৰু পশ্চিমে বিয়পিবলৈ আৰম্ভ কৰে৷ কেইদিনমানৰ ভিতৰতে জুইকুৰাই মণিপুৰৰ মাউন্ট টেম্পু স্পৰ্শ কৰেগৈ৷ ২ জানুৱাৰীৰ দিনা মণিপুৰৰ চৰকাৰেও আকাশী পথেৰে জুইৰ প্ৰকোপ কমোৱাৰ চেষ্টা আৰম্ভ কৰে৷ শীতকালিৰ শুকান বতৰ আৰু উপত্যকাৰ শুকান জোপোহা বাঁহগছৰ অৱস্থিতিয়ে জুই দ্ৰুত সম্প্ৰসাৰণত প্ৰভাৱ পেলোৱা বুলি অনুমান কৰা হৈছে৷ তাৰোপৰি তীব্ৰ বতাহেও জুইৰ প্ৰকোপ বঢ়োৱাত বৰঙণি যোগালে৷ বাতৰিত প্ৰকাশ পোৱা মতে এই বনজুইৰ তীব্ৰতা আৰু বিস্তৃতি ইমান খৰতকীয়া যে জুক’ উপত্যকাৰ পৰা প্ৰায় ত্ৰিছ কিলোমিটাৰ দূৰত অৱস্থিত নাগালেণ্ডৰ ৰাজধানী ক’হিমাৰ পৰাও এই জুই দেখা পোৱা গৈছিল৷

ধ্বংস 
Local tribal council leaders reported that areas of old-growth forest around Mount Tempü, as well as flora and fauna in the  Dzüko Valley, had been damaged. Manipur Chief Minister N Biren Singh reported after an aerial survey of the fire that it had "...spread quite extensively and caused serious damage on this part of mountain range." State officials from Nagaland and Manipur both confirmed that areas of old-growth forest had been destroyed by the wildfire, causing possible harm to local biodiversity. Manipur government officials stated that as of 4 January 2021, 200 acres of forest had been destroyed by the fire.

নিয়ন্ত্ৰণ 
The initial response to the wildfire was led by local residents, and a group of 130 volunteers, accompanied by forest officials attempted to control the fire before it reached Mt. Iso across the state border, in Manipur, and damaged the old-growth forest in that region. Manual attempts to control the fire were not successful because of the steep terrain, which required firefighters to trek for several kilometers before they could reach the site of the fire.

Following unsuccessful attempts to contain the fire locally, the state of Nagaland deployed 200 firefighter and sought assistance from the Indian Army and the National Disaster Response Force (NDRF). The NDRF airlifted a team of firefighters, along with helicopters containing fire-fighting equipment, to the Dzüko Valley. In total, seven NDRF teams were deployed, with four in Manipur and three at Nagaland. Firefighting efforts were assisted by 300 local volunteers.

By 2 January 2020, the wildfire had spread across the state border of Nagaland and into Manipur, and the Manipur Government deployed air and ground forces to fight the fire. On 2 January 2020, police and military officials, along with state government officials stated that the fire had been brought under control. However, on 4 January 2020, Nagaland government officials confirmed that the wildfire had not been controlled and that they were hoping to have it under control in a few days. Strong winds inhibited firefighting efforts during this period, and access to areas of the wildfire was difficult to obtain because of the mountainous terrain.

On 3 January 2020, four Indian Air Force helicopters were deployed to assist in firefighting operations, and reported that the fire had been partially controlled in the Dzüko Valley but continued to spread in Manipur, and around Mount Tempü. A fireline of five kilometers had been cut by volunteer forces in the Dzüko Valley, which helped contain the fire within Nagaland.

On 9 January 2020, Nagaland State Forest Department officials reported that the fire had been brought under control after ten days of fire-fighting, and that firefighting teams would continue operations to ensure that the fire was completely extinguished, for a few more days. The Indian Air Force continued with the aerial survey.

তথ্যউৎস 

বনজুই