Michael Bassett
Dr Michael Edward Rainton Bassett (* 28. Àuigscht 1938 z’ Auckland) ìsch a ehamààliger näiseelandischer Politiker vu dr Labour Party. Ar ìsch Mìtglìed gsìì vum Represantàntahüss, un hàt mehrera Minìschteramt üssiawt ìn dr viarta Labour-Regiarung. D’rzüa ìsch’r Hischtoriker gsìì un hàt mehrera Biacher um d’ politischa Gschìcht vum Näiseelànd gschrìewa, drunter Laawesbeschriiwunga vu da Premierminìschter Peter Fraser, Gordon Coates un Joseph Ward.

si Laawa

vor dr Politik 
Dr Michael Bassett ìsch ànna 1938 z’ Auckland uf d’ Walt kumma. Ar ìsch dr Suhn vu dr Clare Bassett (geborena Brown) un vum Edward Bassett. Ìn d’ Schüala gànga ìsch’r uf d’ „Owairaka School“, d’ „Dilworth School“ un d’ „Mount Albert Grammar School“. Ar hàt dernoh àn dr Ünivärsitet vun Auckland gschtudiart, wo-n-’r dr Schtudia-n-Àbschluss „Master of Arts“ (MA) ìm Fàch Gschìcht bschtànda hàt. Àb ànna 1961 hàt’r àn dr Ünivärsitet Duke gschtudiart, ìn da Verainigta Schtààta. Doo hàt’r a Dokterwìrda (PhD) vu dr àmerikànischa Gschìcht ämpfànga mìt sinera Hàbilitàzionsschrìft „The Socialist Party of America, 1912–1919: Years of Decline“.

Ànna 1964 ìsch dr Basset ìm Näiseelànd z’ruckkumma un ìsch Ower-Schtudia-n-Ufsahner worra àn dr Ünivärsitet vun Auckland. D’rwillscht ìsch’r Mìtglìed gsìì vu dr politischa Gruppa „Princes Street Labour“.

ìn Politik 
Àn dr Pàrlamantswàhl vu 1966 ìsch dr Bassett ärfolglooser Kàndidàt gsìì ìm Wàhlkrais North Shore. Ärfolgloos ìsch’r ewafàls gsìì àn dr Wàhl vu 1969 ìm Wàhlkrais Waitemata.

Ànna 1971 hàt ma dr Bassett gwählt àls Gmaindarot vun Auckland. Ìm nachschta Johr, àn dr Pàrlamantswàhl vu 1972, ìsch’r ìm Wàhlkrais Waitemata gwählt worra, àls Kàndidàt vu dr Labour Party. Noh dara Wàhl ìsch a Labour-Regiarung äntschtànda, zum ärschta Mol zitter 1960. Noh-n-em Tod vum Premierminìschter Norman Kirk ànna 1974 sìn dr Bassett un sina Pàrtäi àn da Pàrlamantswàhl vu 1975 gschlààga worra. D’ dritta Labour-Regiarung hàt dr Bassett bschrìewa àls aina vu da „àktivschta un gsällschàftlig veràntwotligschta Regiarunga vum 20. Johrhundert“. Wahrend dara Zitt ìsch’r ain vu da àktivschta Àbgordneta gsìì; ar hàt em Henry May, em Minìschter fìr d’ Lokàla Regiarung, ghulfa, fìr d’  lokàla Regiarungsgebiater zammaschliassa.

Àn dr Pàrlamantswàhl vu 1978 hàt ma dr Bassett gwählt ìm Wàhlkrais Te Atatū. Àn dam Sìtz ìsch dr Bassett gblìewa bis ìm Johr 1990. Kurz noh sim Z’ruckkumma ìm Pàrlamant hàt ma ìhn ärnännt ìm Schàttakàbinätt àls Minìschter vu da Ìnnera Ààglagahaita, Minìschter vu dr Lokàla Regiarung un Minìschter vum Schport un Zittvertriiwer. Ìm März 1981 ìsch a Regiarungsumbìldung gsìì; doo hàt ma dr Bassett ärnännt àls Gsundhaitsminìschter vum Schàttakàbinätt. Dr Bassett hàt dr Vorsìtzender vu dr Pàrtäi Jim Anderton häftig kritisart, vor àllem nohdam àss dr Anderton üs sim Àmt ìm Fluggsällschàft Air New Zealand üssgschlossa worra ìsch. Dr Bassett hàt gsajt, àss’r ìhn üssafordra wìrd fìr d’ Presidantaschàft vu dr Pàrtäi. Dàs hàt a äffner Konflikt üssgleest ìnnerhàlb vu dr Pàrtäi. Àlso hàt dr Bassett sina Àkìndigung z’ruckgnumma. Dam äntschprachend ìsch’r ìm Hornung 1982 üss em Schàttakàbinätt üssgschlossa worra.

Noh dr Wàhlgwìnn vu 1984 hàt d’ Labour Party a viarta Regiarung gebìldet, wo bis ànna 1990 gwährt hàt. Dr David Lange hàt dr Bassett ärnännt àls Gsundhaitsminìschter un Minìschter fìr d’ Lokàla Regiarung. Àls Minìschter fìr d’ Lokàla Regiarung hàt’r a Reform iigfiahrt, wo d’ „at-large“-Wàhlkraisa dur „wards“ ärsätzt hàt. D’ Regiarung hàt a wìchtig Progràmm vu wìrtschàftliga un soziàla Reforma uff’s Wark gmàcht. D’ wìrtschàftliga Àschpakta hàt ma schpeeter d’ „Rogeromics“ bnännt. Unter d’ soziàla Reforma ìsch d’ Äntkriminàlisiàrung vu dr Homosäxüàlitet gsìì, dur s’ „Homosexual Law Reform Act 1986“. Dia soziàla Reforma hàt dr Bassett vollkumma unterschtìtzt.

Nohdam àss dr Bassett wìder àls Àbgordnet’r gwählt worra ìsch, hàt’r numma s’ Àmt vum Minìschter fìr d’ Lokàla Regiarung b’hàlta, un ìsch d’rzüa ànna 1987 ärnännt worra àls Minìschter fìr d’ Ìnnera Ààglagahaita, àls Minìschter fìr d’ Zivila Vertaidigung un àls Minìschter fìr d’ Kunscht un Kültür. Züadam ìsch’r Vorsìtzender gsìì vu dr New Zealand Lottery Grants Board un vu dr 1990-Kumission, wo d’ Ehrunga vorbàuija hàt fìr d’ Ehrung àn dr 150. Johra vu dr Unterzaichnung vum Vertrààg vu Waitangi. Àls Minìschter fìr d’ Ìnnera Ààglagahaita hàt’r ghulfa, fìr d’ Faijerligkait vum Waitangi Day umschtälla un sìe färdra ìm gànza Näiseelànd.

Àls d’ Regiarung un d’ Pàrtäi Mainungsverschìedenhaita ghàà han um d’ wìrtschàftliga Reforma, hàt dr Bassett dr Finànzminìschter Roger Douglas unterschtìtzt, wo dr Hàuiptmàcher vu da Reforma gsìì ìsch. Àn dr Pàrlamantswàhl vu 1990 ìsch d’ Labour Party gschlààga worra; àn dara Wàhl hàt dr Bassett nìt mìtgmàcht un ìsch üs dr Politik z’rucktratta Ar ìsch jedoch politischer Beroter blìewa. Ar hàt unteràndrem dr Don Brash berota wahrend sim Àmtszitt àls Laiter vu dr National Party, vu 2003 bis 2006.

noh dr Politik 
Noh sim Rucktrìtt üs dr Politik hàt dr Bassett sina àkàdemischa Kàrriar witterschtgmàcht. Ar hàt mehrera Biacher gschrìewa um d’ politischa Gschìcht vum Näiseelànd. Ar hàt àui Àrtikel gschrìewa fìrs Dictionary of New Zealand Biography un fìrs britischa Dictionary of National Biography. Wahrend zwai Joora hàt’r gschàfft mìt’m Expo-Team vum Näiseelànd fìr d’ Waltüssschtällung vu 1992 z’ Sevilla. Zwìscha 1992 un 1996 ìsch’r üssätzender Profasser fìr Gschìcht gsìì àn dr Ünivärsitet vum Wäscht-Ontario ìm Kànàdà. Züadam hàt’r glahrt àn dr Medizinischa Schüal vu dr Ünivärsitet vun Auckland vu 1997 bis 2000, un ìsch Fulbright-Profasser vu näiseelandischa Schtudia gsìì àn dr Ünivärsitet Georgetown z’ Washington, D.C..

Vu 1994 bis 2004 ìsch dr Bassett Mìtglìed gsìì vum Waitangi-Grìchtshof, wo d’ Verlätzunga vum Vertrààg vu Waitangi untersüacht.

Züadam ìsch dr Bassett Kronìscht gsìì fìr The Dominion Post z’ Wellington bis àm Ànd vum Johr 2006, un àui fìr The Press z’ Christchurch.

Ain Àrtikel vum Bassett in The Northland Age hàt s’ NZME ìm März 2021 àbgezoga, wial dr Bassett d’ „verdàckelta Mooda“ kritisiart hàt, Wärter üss dr Maori-Sprooch z’ nutza, wia zum Bischpìel s’ Wort „Aotearoa“ fìr s’ Näiseelànd z’ nàmma. Da Àrtikel hàt ma àls ràssasechtig betràchta.

si Privàtlawa 
Ànna 1964 hàt dr Bassett d’ Judith Petrie ghirota. D’ Petrie ìsch schpeeter Hischtorikera gsìì àn dr Ünivärsitet vun Auckland, un Mìtgliìed vum Regionàlrot vun Auckland. Sa ìsch àui Mìtglied gsìì vum Auckland Hospital Board. S’ Ehapààr hàt zwai Kìnder ghàà.

Dr Bassett ìsch a Vätter vum Premierminìschter David Lange.

sina Ehrunga 
Em Basset hàt ma üsszaichnet mìt dr Näiseelandischa Àdànk-s-Medàlia vu 1990. Àlasslig vu da „Ehrunga zem Geburtstààg vu dr Kenigin“ vu 1992 hàt ma ìhn àls Komtür vum Queen’s Service Order ärnännt, fìr sina äffentliga Dianscht. Àlasslig vu da „Geburtstààgs-Ehrunga“ vu 2018 hàt ma ìhn àls Komtür vum Näiseelandischa Verdianschtorda ärnännt, fìr sina Dianschta àls Hischtoriker.

sina veräffentligta Wark 

 Bassett, Michael, Confrontation '51: the 1951 Waterfront Dispute (1972)
 Bassett, Michael, The Third Labour Government (1976) 

 Bassett, Michael, Sir Joseph Ward (1993);

 Bassett, Michael, The Mother of All Departments: A History of the Department of Internal Affairs (1997)
 Bassett, Michael, The State in New Zealand 1840–1984: Socialism Without Doctrines? (1998)
 Bassett, Michael un King, Michael, Tomorrow Comes the Song: A life of Peter Fraser (2001)
 Bassett un Bassett, Judith, Roderick Deane: His Life & Times (2006)
 Bassett, Michael un Goldsmith, Paul, The Myers (2007)
 Bassett, Michael, Working with David (2008)
 Bassett, Michael and Goldsmith, Paul, Puketutu and its People (2008)
 Bassett, Michael, City of Sails: The History of Auckland City Council, 1989–2010 (2013)

Literàtür

Weblinks 

 Ìm Michael Bassett sina pärsenliga Websitta (anglisch)

Ainzelnohwiisa 

Parlamentarier
Minister
Historiker
Hochschuellehrer
Hochschuellehrer in de USA
Noiseeländer
Maa
Läbigi Person