Võro
Võro (Eigebezeichnig võro kiiĺ) isch e fìnno-uugrischi Sprooch odder nooch draditionäller Meinig e Dialäkt vùm Estnische. Es hät 70.000 Sprächer, si läbe vor allem ìm Sǜde vù Estland, was em Võro au d'Bezeichnig Sǜǜdestnisch iibrocht hät; s Verbreitigsgebiet Võromaa ùmfasst genau gseh d'Gmeinde Karula, Harglõ, Urvastõ, Rõugõ, Kanepi, Põlva, Räpinä ùn Vahtsõliina (Landchreis Võru, Põlva, Valga ùn Tartu).

Võro gnießt z Estland d'Förderig als indogeni Minderheitesprooch.

Gschicht 
Võro hät am wenigste Iiflùss vù de Dialäkt ìm Norde vù Estland erfahre, wùù di estnischi Standardsprooch bräägt hän, ùn au gegenǜbber andere sǜǜdestnische Dialäkt hän sich vili Bsunderheite erhalte. Friehjer hän au Gebiet ìm Sǜde ùn Oste vùm Võromaa zùm Verbreitigsgebiet ghöört, sälli lìge hǜtt z Lettland ùn z Rùssland.

Als eine vù de eltste Tekscht ìn ere sǜǜdestnische Sprooch gältet s Wastne Testament, s Neu Testamänt; es stammt uss em Johr 1686. Ìm Johr 1885 hät de Johann Hurt s bekanntest Läsebüech ùf Võro veröffentligt (Wastne Wõro keeli ABD raamat). Ab em Aafang vùm 20. Johrhundert ùn ìn de Republik Estland (gründet 1918) isch d'Sprooch vùm Standardestnisch ìn Hindergrund drängt worre, èrscht sitt Aafang 90er-Johr läbt sinni Bedüttig wìdder ùf. Hǜtt existiert au e Standardsprooch, wùù vùm Võro-Inschtitut usebildet worre-n-isch; an 26 Schüele wird s Võro underrichtet. Es gìt au e Zittig ùf Võro, d                          ’Uma Leht, wùù zweimool ìn de Wuche erschiint.

Rächtschribig ùn Usssprooch 
Wie sinni nechste Verwandte Fìnnisch ùn Estnisch wird s Võro mìt em latinische Alphabet gschrìbe. D'Usssprooch deckt sich zùm gröschte Deil mìt derre ùf Standardestnisch, nùmme s q mìt de Usssprooch als Glottisschlaag  ùn s y als zendralisierts i  wiiche doodevùù ab (entgege de fìnnisch-estnische Usssprooch als  bzw. ). Zùdem chönne alli Konsonante usser j ùn q palatalisiert wèrre, was durch de Akzänt Akut kännzeichnet wird (z. B. h́, ḱ, ĺ, ń, ś, ť). Wùù sonigi Zeiche nìt chönne daargstellt wèrre, wird viilmool (esoo au bi de Zittig Uma Leht) e Apostroph dehinder gsetzt.

Underschììd zùm Estnische 
 Wie ìm Fìnnische, Ungarische, vile andere uralische Sprooche ùn au ìm Türkische gìt's e Vokalharmoni, wùù ìm Estnische verschwunde-n-isch.
 Au ìn de Morphologi gìt's Abwiichige. Soo ändet di drìtti Pèrson Singular ìm Võro ùf -s odder hät gar kei Ändig, während si ìm Estnische allewiil ùf -b ändet:

Esoo-n-e doppelti Vèrbkonjugation gìt's ìn de ostseefìnnische Sprooche nùmme no ìm Setukesische ùn ìm Karelische.
 Au de Wortschatz vùm Alldaag zeigt Underschììd:

 Ìm Standardestnische stoht s Verneinigswort vor sinnem Vèrb, ìm Võro degege wird's aaghänkt:

Externi Sitte 

 „Estonian dialects and layers“ bi http://www.estonica.org
 Wörterbüech Võro-Estnisch (Võro-Institut)
 S Võro-Institut
 Zittig ùf Võro, „Uma Leht“
 Aktuälli Radio-Noochrichte ùf Võro (Eesti Raadio)
 Hörbispììl vùm Võro
 Internetsitte zù Computerbrogramm ùf Võro
 Wörterbüech zùr Ǜbbersetzig vù Computerbegrìff vù Änglisch zù Võro

Dialäkt
Einzelsproch
Finno-ugrischi Sproch
Estland