Normännische Sprache
Di normännischi Sprooch (in dr Normandi normaund, ùff Jersey nouormand) ghört zue de Langues d'oïl ùn wird z Nordfrankrych in dr Normandi ùn ùff de Kanalinsle gschwätzt. Es gilt als e bedrooti Sprooch ùn isch nùmme ùff de Kanalinsle offiziell anerkannt. In dr Normandi isch es offiziell nit anerkannt, es wird aber amene Deil collèges ùff de Halbinsel Cotentin ùnterrichtet. S Normännisch het zum eine Gmeinsamkeite mitem Pikardische (domaine normano-picard) im Weschte ùn mitem Gallo (domaine de l'ouest) im Süde.

Verbreitig 
S Normännisch wird traditionell in dr Normandi, e Region vo Nordfrankrych, ùn de Kanalinsle, wo zur britische Chron ghöre, gschwätzt. Im Süde vo dr Normandi ghört de Dialäkt südlig vùnere Isogloss, wo ligne Joret heisst, eigetli scho nümm zum Normännische ùn wird als normand méridional bezeichnet. Im Oschte ghöre bstimmti Gegende scho mee zum Pikardische.

Am sterchschte isch d Sprooch no ùff dr Kanalinsel Jersey, dr Halbinsel Cotentin ùn em Pays de Chaux. Aber au ùff Jersey lait de Aadeil vo Sprecher vùm Jèrriais nùmme bi 2-3%. Ùffem Cotentin sin Sprecher, wo jünger wie 30 Joor alt sin, sälte. D Wytergab vo dr Sprooch zue dr näggscht Generation isch dört in de 60er ùn 70er-Joor abbroche.

Merchmool 
S Normännische isch Deil vo zwei sognanti „Domäne“ vo de Langues d'oil. Des isch zum eine d domaine normano-picard wo s Normännisch ùn s Pikardisch gäge Süde abgränzt. Zum andre ghört s Normännisch zue dr domaine d'ouest, wo s Normännisch ùn s Gallo gäge Oschte abgränze. In dr Normandi sälber git es allerdings Gegende, wo usserhalb vo einere vo dänne Domäne liige, wyl d Dialäktgränze natürli nit exakt de politische Gränze folge.

Als Ùnterscheidigsmerchmool vo dr domaine normano-picard gälte:
D Ussprooch vùm latiinische c vor /a/. Im Normänisch sin // ùn // erhalte, südlich hen sich die Luut zue [] ùn [] entwigglet. So sait mer im Normännische  ‚d Chatz‘ ùn  ‚s Bai‘, im Gägesatz zum Französische  ùn .

D Entwigglig vùm latiinische c vor /e/ ùn /i/. Im Normännische isch de Luut [], südlich devo het er sich zumene [] entwigglet: chent ‚hùndert‘ ùn francheis ‚französisch‘, statt Französisch cent ùn français.

D Ùnterscheidigsmerchmool vo der domaine d'ouest sin:
D Entwigglig vùm latiinische /e/: Im Weschte /e/ ùn im Oschte /wa/. So erklärt sich Normännisch tei ‚dich‘ oder fere ‚Märt‘ ùn Französisch toi ùn foire.

Di latiinische Vokal /o/ ùn /u/ sin in dr domaine d'ouest en [], im Oschte aber [] paour ‚Angscht‘ ùn religious ‚religiös‘ statt peur ùn religieux.

Byspil 
S Glychniss vom Sämaa, im Dialäkt vo Canteloup im Val de Saire (Halbinsel Cotentin).

Weblink 

Franzesischi Sproch
Einzelsproch
Romanischi Sproch
Langues d’oïl
Sproch (Frankriich)
Normandii