Alpidische Orogenese
Mit dr Alpiidischi Orogeneese mäint mä e globaali Faase vo dr Bildig vo Gebirg in dr Gschicht vo dr Ärde, wo bis hüt die letschti gsi isch. Iiiri Bezäichnig chunnt drvoo, dass denn au d Alpe bildet worde si.

Dr Brozäss vo dere Orogeneese (Bildig vo Gebirg) het in dr Chriidezit agfange, isch im Miozän vor öbbe 20 Millioone Joor am sterkste gsi und het bis in d Nöizit duurt. Er umfasst e Zit vo öbbe 100 Millioone Joor, und wird sit öbbe 5 Millioone Joor immer schwecher. D Iiszite vom Pleistozän in de letzte 2 Millioone Joor häi denn s Ussee vo de hütige Gebirg wääsentlig brägt.

Bi deere Gebirgsbildig isch dr Alpiidisch Gebirgsgürtel (oder s Alpiidische Gebirgssüsteem) entstande mit em Atlas, de Püreneeä, de balearische Insle, de Alpe, de Karpaate, de Apennine, em Dinarische Gebirg, de Rhodoope, em Balkaan, Taurus, Kaukasus, Zāgros, Kuhrud, Elburs-Gebirg, Kopet-Dag, Suleiman-Gebirg, Hindukusch, Karakorum, Himalaya bis zu de westlige Gebirg vo Indochina und Malaysia.
Die Amerikanische Kordillere isch ebefalls dur blattetektoonisch Vorgäng in deere Zit entstande. Iiri Bildig wird aber als en äigeständigi Orogeneese aagluegt.

Gstäi 
S Gstäi in den zentralalpiinen Hoch- und Middelgebirgsregioone bestoot vor allem us äiförmige Para-Gnäis, das si metamorfosierti doonigi und sandigi Sedimänt, Grauwacke und Tuff. In deene findet mä hüfig Amfibolite, wo us Basalt entstande si. In deene Gstäigsellschafte si au magmatischi Orthognäis seer hüfig.

D Chalchsedimänt, wo mariin abglaageret worde si und d Schelfkarbonaat vo dr Tethys findet mä as Gstäi vom Helvetische Süsteem im Weste und vo dr höggste tektoonische Äihäit vo de Nördlige Chalchalpe vom Ostalpiin und de Dolomite vom Südalpiin.

Kwelle 
Dr Ardikel «Alpidische Orogenese» uf dr dütsche Wikipedia

Literatur 
 
  PDF

Weblingg 

 Die Welt vor 100 Mio. Jahren: An der Stelle der Alpen ist Tiefsee
 Die Erde vor 50 Mio. Jahren: Die europäischen Gebirge und der Himalaya begannen sich zu bilden. 
 Die Welt vor 14 Mio. Jahren: Die Paratethys hat sich ausgebildet und beginnt zu verlanden.
 Entstehung der Ostalpen Geologische Bundesanstalt Wien (archivierte Webseite)
 
 Gebirgsbildungen Europas
 Die geologische Entwicklung der Zentralalpen vom A. Ebert, 2001

Fuessnoote 

Alpe
Geologi