Pumbedita
Pumbedita isch e Stadt in Babylonie am Fluss Euphrat gsi, am ene Kanal, wo Schunja-Schumvata gäisse het und dr nördligst Verbindigskanal zwüschen em Euphrat und em Tigris gsi isch. Si het zämme mit Sura vom 3. bis zum 11. Joorhundert as füerends Zentrum vo dr jüdische Gleersamkäit gulte. Hüte lit uf däm Gebiet die irakisch Stadt Falludscha.

Wo dr Talmud abgfasst worde isch, isch d Bedütig vo Sura no gröösser gsi, aber spööter under em Scherira Gaon und sim Soon Chai Gaon, wo d Akademii vo Pumbedita 968–998 bzw. 998–1038 gläitet hä, het si die füerendi Rolle übernoo.

D Region isch für iire Wasserriichdum, iir aagnääms Klima und iire blüejende Handel bekannt; in iirer Nööchi si d Karawane vo Babylonie uf Sürie verbizooge. Geträid und Dattelpalme si aapflanzt worde, und dr Flaggs, wo do zooge worde isch, het d Grundlaag für e blüejendi Textilindustrii bildet. Bis zum Aafang vo dr Epoche vo de Geonim isch d Stadt eender für iire materielle Riichdum as für iiri Gleersamkäit bekannt gsi. Wo im 3. Joorhundert d Akademii vo Nehardea zerstört worde isch, häi die Gleerte vo dört uf Pumbedita züüglet.

Am Ändi vom 10. Joorhundert isch d Akademii vo Pumbedita uf Bagdad verläit worde. Kwelle, wo in dr Kairoer Genisa gfunde worde si, und arabischi Kwelle verzelle, ass d Bagdader Akademii bis zum 13. Joorhundert bestande het. Us em 12. und 13. Joorhundert si d Nääme vo nüün Geonim bekannt, wo sich as d Noochfaare vo dr Akademii vo Pumbedita gsee häi. Dr Benjamin vo Tudela, wo um 1170 dur Babzlonie gräist isch, het gschriibe, ass zu sällerer Zit z Pumbedita öbbe 3000 Juude gläbt häige. Die Zaal isch villicht überdriibe, aber ass es denn dört e jüdischi Gmäind gee het, isch umbestritte.

Litratuur 
Encyclopaedia Judaica, Bd. 13, S. 1383–1386

Gschicht vo de Jude
Jüdischi Religion
Ort (Mesopotamie)
Alterdum
Middelalter