Beinwil (Freiamt)
Boiel (usgschproche: ) (offiziell: Beinwil (Freiamt)) isch e Iiwohnergmeind im Bezirk Muri im Schwiizer Kanton Aargau. Will d Gmeind in de Schtandartsproch genauso heiss wi Böiu, hets zur Unterscheidig in Klammere (Freiamt). Bis und mit em Johr 1950 isch de offiziell Näme Beinwil bei Muri gsi.

Geographii 
D Gmeind Boiel bstoht us de füf Dörfer Walleschwil, Wiggwil, Winterschwil, Brunnwil und öppe in de Mitti Boiel. Alli liget am Oschthang vom Lindebärg. Zu de Dörfer chömmed vili Einzelhöf.

De Gmeindsbann het e Flächi vo 1129 Hektare, dodervo sind 202 Hektare Wald und 75 Hektare sind überbaut. De höchschti Punkt vo de Gmeind isch uf 854 Meter ü. M., de tüüfschti uf 456 Meter. D Nachbargmeinde sind di Aargauer Gmeinde Gältel, Mülau und Au und die Lozärner Gmeinde Hoherain und Hitzkirch.

Gschicht 
S erschti Mol in ere Urkund taucht Beinwilare im Johr 1153 uf. Di andere vier Dörfer e chli schpöter: im 1160i Brunwile und Walleswilare, im 1179i Wicwilare und im 1189i Winteswile.
Im Mittelalter isch d Landesherrschaft über Boiel, Walleschwil, Wiggwil, Brunnwil und Winterschwil bi d Habsburger gläge. Winterschwil het in dere Zit zum Amt Muri ghört, die andre viir Dörfer zum Amt Meiebärg.
Im 1415i hei Eidgenosse de Aargau erobert und e so sind Boiel Walleschwil, Wiggwil, Winterschwil und Brunnwil zu de Freie Ämter cho, ere gemeine Herrschaft. 
Im März 1798 sind d Franzose in d Schwiiz iimarschiirt und hei di Helvetisch Republik usgruefe. Di füf Dörfer hei in dere Ziit zum Kanton Bade ghört, wo 1803 zum noie Kanton Aargau cho isch.

Literatur 
Georg Germann: Die Kunstdenkmäler des Kantons Aargau - Band V Bezirk Muri. Birkhäuser Verlag, Basel 1967. S. 38-72.

Weblink 

 Offizielli Website vo de Gmeind Boiel

Einzelnochwiis 

Ort (Kanton Aargau)
Bezirk Muri