Trentino-Südtirol
Trentino-Südtirol (italiänisch Trentino-Alto Adige, ladinisch Trentin-Südtirol) isch en autonomi Region vo Italie, zämegsetzt us de autonome Provinze Trentino und Südtirol. De gröscht Teil vo de regionale Kompetänze isch sit de 1970er Jahr a die beide Provinze oder Länder übergange.

Geografischi Laag 
D Region Trentino-Südtirol gränzt im Norde a Östriich, im Nordweste a Schwiizer Kanton Graubünde und a die italiänische Regione Lombardei und Venezie im Weste bzw. Süde und Oste. D Landschaft isch starch dur d Alpe prägt, bsunders vo de Dolomite. Mit 3905 Meter isch de Ortler de höchsti Bärg vo de Region. De Hauptfluss isch d Etsch, wo dur beidi Länder fliesst. Au de nördlichi Teil vom Gardasee, em gröschte italiänische See, ghört zu Trentino-Südtirol.

Gschicht 
Bis zum Erste Wältchrieg het d Region zur Gfürstete Grafschaft Tirol ghört, eme Chronland vo Östriich-Ungarn. De Grossteil vom Trentino het bis 1804 das faktisch Tirol abhängige Fürstbistum Trient bildet, nachhär isch s als Wälschtirol ganz zu Tirol cho.

Im Fridesvertrag vo Saint-Germain isch Tirol am Brennerpass zwüsched Östriich im Norde und Italie im Süde teilt worde. S südliche Tirol isch denn als Venezia Tridentina bezeichnet worde. Me het die dütsch- und ladinischsprachige Minderheite im Faschismus italianisiere welle. 1939 hend sich die Aaghörige vo dene Minderheite in ere Option für Italie oder Nazi-Dütschland entscheide müesse.

Nach em Zweite Wältchrieg isch de nüügschaffne Region Trentino-Tiroler Etschland en Autonomie gwährt worde. I dere Region sind die Italiänischsprachige i de Mehrzahl gsi, alli Entscheidige sind z Trient troffe worde. D Südtiroler hend sich degäge gwehrt, au mit ere Serie vo Bombenattentat.

Nach lange Verhandlige, under de Beteiligung vo Östriich als Schutzmacht, isch es zweits Autonomiestatut verabschidet worde, wo d Region (nüü under em Name Trentino-Südtirol) entmachtet und d Autonomie a d Länder Südtirol und Trentino wiiterggää hed. S Parlamänt vo de Region taget als Vereinigung vo de beide Länder.

Weblink