Orthodoxie
Orthodoxie (  orthós ‚richdig‘, ‚in ere grade Linie‘ und  dóxa ‚Mäinig‘, ‚Glaube‘, also „Rächtglöibigkäit“) bezichnet allgemäin en Interpretazioon von ere Leer, wo sich — noch dr Aasicht vo dene, wo die Interpretazioon understütze — stark an die ursprüngligi und dorum richdigi Interpretazioon haltet. D Aahänger von ere Orthodoxii glaube, ass si uf d Leer müesse ufbasse, für dass si nid wie s grad chunnt oder äim beliebt veränderet wurd. D Kritiker hingeege sääge, ass en orthodoxi Interpretazioon nid wurd zueloo, ass sich d Leer chönn witerentwiggle und sich chönn aabasse, wenn sich die religiööse, politische und kulturelle Verheltniss verändere.

Verschidnigi Orthodoxie 

Orthodoxie git s in vile Religioone. Im Christedum zum Bischbil het s aagfange mit em 1. Konzil vo Nicaea im Joor 325, wo sich die katholischi Chille uf d Trinitäät festgläit het und sich eso vo de Arianer abgränzt het. Aber dr Begriff het erst in dr Zit noch dr Reformazioon afo bedüte, ass mä uf bestimmti dradizionelle Leermäinige, Ideologie oder Handligswiise wurd bestoo, im Geegesatz zu Ernöierigsbeweegige (Heterodoxii).

Au im Juudedum git s en Orthodoxii, wo men ere vilmol normativs Juudedum säit. Drzue ghööre s modärn- oder nöiorthodoxe und s ultraorthodoxe Juudedum. Vilerorts gränze sich die orthodoxe Juude sträng vo de Konserwative und vo de Liberale ab und akzeptiere iiri religiööse Entschäidige nid.

Im Islam wird dr Begriff Orthodoxii vor allem für Muslim vo dr sunnitische Richdig verwändet, wo die mäiste Muslim drzueghööre. Si stützt sich uf vier Rächtsschuele (Madhhab) vo de Hanafite, d Hanbalite, d Malikite und d Schafiite. Si gränze sich vo Minderhäitsrichdige wie de Alewite, dr Ahmadiyya und de Schiite ab.

Orthodoxie häi e Näigig drzue, die wo nid dr «richdig» Glaube häi, z verfolge. Bsundrigs schlimm wird s im Allgemäine für die, wo äigentlig zur Gmäinschaft ghööre, aber an «Falschs» glaube, und dorum as «Abdrünnigi» vilmol bis zum Dood verfolgt wärde. Au in Psöidoreligioone wie em Marxismus het d Orthodoxii immer wider under de «Abwiichler» Opfer gforderet.

Religion
Ideologii