Abbas I. (Persien)
Dr ʿAbbās I. ( [], au Abbas dr Grooss: ; ; * 27. Januar 1571 z Herat; † 19. Januar 1629 z Māzandarān) isch e persische Herrscher us dr Dünastii vo de Safawiide gsi. Er het vo 1587 bis 1629 as Schah vo Persie regiert.

Ussepolitik
1601 het dr Abbas Bahrain bsetzt, 1603 d Osmane us Aserbaidschan, Armenie und Georgie verdriibe und 1623 dr Irak mit Bagdad zruggerooberet. Eso häi d Perser die schiitische Wallfaartszentrum Nadschaf und Karbala wider kontrolliert. 1609 bis 1610 het er d Kurde bekämpft und sä schliesslig uf Chorasan deportiert und an ihrem Blatz het ere Turkmene aagsiidlet. 1615 het dr Abbas I. en Ufstand vo de Georgier in Tiflis zämmebrätscht. Drbii si mee as 60'000 Lüt umchoo und no 100'000 verdriibe worde. Er het 1618 au en Allianz vo Osmane und Tatare gschlaage. 1622 het er mit Hilf vo säggs änglische Chriegsschiff d Insle Hormuz vo de Bordugiise zruggerooberet.

Innepolitik
Under em Abbas I. isch s Land zu Woolstand choo, dank sine politische und wirtschaftlige Reforme, won er zwüsche  1590 und 1602 iigfüert het. D Infrastrukture si usbaut worde, bsundrigs in dr nöije Hauptstadt Isfahan. Er het Drubbe us christlige Sklaave ufgstellt und eso dr Iifluss vom turkmenische Milidäär beschränkt.

Kunst 
Dr Abbas het e näis, chrüzartigs Muster, s Schah-Abbas-Muster, lo erfinde, wo immer an in söll erinnere. Es isch in Teppig und Moolereie brucht worde. Au in de nöije Baläst und Moscheä, won er z Isfahan het lo baue, chunnt ‹si›  Muster in de Moolereie vor. D Kunst vo sinere Zit isch seer filigran und isch, dank em waggsende Handel, vo alle mööglige Kulture beiiflusst worde.

Uf Bilder kennt mä dr Abbas vilmol an sim lange Schnauz und an de extrawagante Turbään zu.

Litratuur 
Kwelle
 The Three Brothers, or Travels of Sir Anthony, Sir Robert Sherley etc., London, 1823

Sekundärlitratuur
 Hakan Baykal: Vom Perserreich zum Iran, 3000 Jahre Kultur und Geschichte, Konrad Theiss Verlag, Stuttgart, 2007, ISBN 978-3-8062-2035-3
 Stephen P. Blake: "Fathpur Sikri and Isfahan. The founding and layout of capital cities in Mughal India and Safavid Iran", in: Amira K. Bennison and Alison L. Gascoigne (eds.): Cities in the pre-modern Islamic world. The impact of religion, state and society. London-New York, 2007, S. 145–158.
 David Mervyn Blow: Shah Abbas: The Ruthless King Who Became an Iranian Legend. I.B. Tauris, 2009, ISBN 1-84511-989-4
 
 C. R. Markham, General Sketch of the History of Persia. London, 1874

Fuessnoote 

Perser
Herrscher vo Persie
Maa