Dänemark
Dänemark (dänisch: Kongeriget Danmark [ˈkɔŋəʀiːʔəð ˈd̥ænmɑɡ̊]) isch e chleis nordeuropäischs Land, wo züe Skandinavie zällt wird. S Land hät e Flächi vo ca. 43000 Quadratkilometer und 5,1 Millione Ywohner. D Hauptstadt isch Kopehage.

Dänemark hät e Union mit de Färöer-Insle und Grönland. Amtssproch isch z Dänemark dänisch. An de Gränze züe Dütschland wird au Dütsch gschwätzt. Uff de Färöer schwätzt mer hauptsächli Färöerisch und uff Grönland hauptsächli Grönländisch, was e Inuit-Sproch isch.

Geografy 
Dänemark bstoht uss 400 namentlig erfasste Insle; dodevo sin 82 bewohnt. Wichtigsti dodevo sin Sjælland, Fyn, Lolland, Falster, Langeland, Møn und Bornholm. S einzige Gränzland isch Dütschland, wo südlig devo ligt und wo 68 Kilometer devo an Dänemark grenze. 11,5 Prozänt vo de Flächi sin bewaldet, 64,7% werre landwirtschaftlig gnutzt. Vo Wasser bedeckt sin 1,6 und anderscht gnutzt 22,2 Prozänt. Höchste Berg isch de Yding Skovhøj (173 m), dicht gfolgt vom Ejer Bavnehøj (171 m). S Land erstreckt sich uff 8 bis 15° östligi Längi und 55 bis 58° nördligi Breiti (Zitzone MEZ+0)

Gschicht 
Di ältste Zügniss vo mänschliger Besydlig sin etwa sibzigdausend Johr alt und z Hollerup entdeckt worre. Im 6. Johrhundert sin d Schwede uff Dänemark cho und hän d Germane vertrybe. De Gorm de Alt hät im 10. Johrhundert d Königrych im Gebiet vereinigt. Im 11. Johrhundert hän d Däne als Wikinger d Insle vo Ängland und Norwege erobert.

Im 14. Johrhundert hät sich Dänemark mit Norwege, Schwede, Island und Finnland zu de Kalmarer Union vereinigt. Bis züe de Ufflösig vo säller Union (1523) hät s dezüeghört.

Afang 19. Johrhundert hät Dänemark mit Frankrych kooperiert; 1814 hät s Helgoland an Ängland und Norwege an Schwede abtrette mieße.

Noch de 1848er-Revolutione isch Dänemark züe-n-re konstitutionelle Monarchy worre und hät 1849 sini erschti Verfassig kriegt.

Im Zweite Wältchrieg hät Dänemark ursprünglig wölle neutral blybe, isch aber ab 1940 vo de Dütsche bsetzt worre.

Wirtschaft 
De Arbetsmarkt z Dänemark isch e Vorbild für vyli anderi Länder. Arbetslosi kriege meh Understützig wie z. B. z Dütschland und d Beschäftigungsquote isch di höchsti in de EU.

Dänemark hät hochi Stüre. Des siht mer zum Bispyl an de Mehrwertstür, wo bi 25 % ligt. Trotzdem belegt Dänemark bezüglig BIP, Läbensstandard und Staatsverschuldig wält- und europawit eine vo de beste Plätz.

Industry isch e zimli wichtigi Branche. Si isch vor allem rund um Kopehage agsydelt; über drei Viertel vo de Exportgieter sin Maschine oder anderi Gieter. D Herstellig Läbensmittel, Elektronik, Maschine und d Verarbeitig vo Metall sin di wichtigste industriälle Branche; genauso chemischi Stoff, Babier und Bier. Wäge de hoche Azahl an Brüefsfischer und de große Fischereiflotte spilt d Fischindustry e wichtigi Rolle.

D Landwirtschaft beschäftigt etwa 3 % vo dem Deil vo de Bevölkerig, wo schafft. D Wälder chönne nit gnutzt werre und sin meistens Nadurschutzgebiet.

20 % vom Strom wird mithilf vo Windchraftwerch gwunne.

Sproch 
Amtssproch vo ganz Dänemark isch Dänisch. Im Süde werre au Sønderjysk und Dütsch als Minderheitssproche gschwätzt, beides sin aber keini Amtssproche. Vo de Färöer wird hauptsächli Färöisch und z Grönland Grönländisch gschwätzt.

Quelle 

Land
!
Monarchii
Mitgliid i der UNO
Staat z Europa
Mitgliid i der Europäische Union