Leukerbad
Badu (oder au: Leiggerbad) isch e Munizipalgmäind (politischi Gmäind) im Bezirk Leigg im Kanton Wallis i dr Schwiiz.

Geografii 
D Nochbergmäinde vo Badu sind:
 ännet dr Sproochgränze im Weschte: Crans-Montana im Bezirk Siders
 im Bezirk Leigg und im Dalataal: Innu, Albinu und Gùttet-Feschìl
 im Bezirk Weschtlich Araro und im Lötschetaal: Feerdan
 über de Bärgen und under em Schwaarebach: Chanderstääg im Bärner Kräis Frutige-Nidersimmetaal
 am Wildstrubelmassiiv: Adelbode im Bärner Kreis Frutige-Nidersimmetaal und Lengg im Kräis Obersimmetaal-Saanen

S Dorf Badu liit oben im Taal vo dr Dala, wo vom Dalagletscher und vom Flüegletscher oben abe chunnt, vor em Dorf Badu dur en schöni Schlucht goot und zwüsche Leuk und Faare in Rotte flüsst. S Taal ab ligge im Gmäindbann d Wiiler Fiess, Lees, Birche, Kluschete, Bodme und Planinong.

Vom Bad uf d Flüealp ufe und vo dört über de Bärgpass Gitzifurggu (2912 m) goot en Fuesswäg zum Lötschepass und uf Feerdan. Vor langer Zyt, wo dr diräkt Wäg vom Dorf uf d Gemmialp ufe wäg em Duubefels no verspeert gsi isch, het me ob em Dorf über ne geechi Halde bärguf chönne go; das isch der alt Gemmiwäg gsi, wo hüt nümm pruucht wird. Über dä Bärgsaddel, wo uf 2723 Meter liit, sind vermuetli die Gruppe vo Alemanne ggange, wo uf der Suechi nach nöiem Land öpen im 9. Joorhundert us em Bärnbiet is Wallis cho sind.

Sid em Middelalter isch denn der nöi Soumwäg vo Frutige übere Gemmipass mit dr Höchi vo 2314 Meter uf Chanderstääg füre Vercheer wichtig gsi. Uf dä Pass grad oben a Leiggerbad goot dr Wäg vom Dorf a obsi dur di mächtigi Gemmiwand. Die 600 Meter höchi Flue het em Goethe Ydruk gmacht, wie-n-är im Pricht vo synere Reis dur d Alpe vo ane 1779 schrybt. Und au im Guy de Maupassant sinere Gschicht L'Auberge (uf Dütsch: s Gaschthuus) und in ere Szeene mit em Sherlock Holmes vom Arthur Conan Doyle und de no i divärsi Tegscht vo anderne Schriftsteller chunt dä Bärg vor. Sid em 1957i gids dört ufen e Luftsäilbaan.

Zu dr Gmäind Badu ghört änen em Gemmipass das wyte Hochtaal vom Lämmeregletscher zum Duubesee und bis zum Schwaarebach abe, mit dr Schofalp und dr Lämmerenalp. Dä Deil vom Gmäindbann uf em Bärg oben isch sogar grösser als s Gländ vo Badu im Dalataal unde.

A dr Gemmi goot die grossi kontinentaali Wasserscheid dure: D Dala lauft uf dr einte Syte im Tobel und dur de Chrache bi dr Varner Brugg i d Roone abe, wo noch irem Wäg zum Gämfersee und dur Frankriich zletscht is Middelmeer mündet. Dr Bach Lämmeredalu uf dr andere Syte foot under em Wildstrubelgletscher aa, chunt is Alppiet bi dr Gemmi abe und flüsst zum Täli vom Schwaarebach und denn über d Kantoonsgränze is Bärnbiet übere. Unde a dr Spittelmatte änderet d Dalu denn dr Name und me seit ere vo dört a Schwarzbach. Dä Bach flüsst bim Waldhuus unde i d Chander, wo zum Yzugsgebiet vo dr Aare und do dermit vom Rhii ghört, und mit däm Stroom goot s Wasser vo dr Gemmi bis i d Nordsee abe.

D Bärge zringsetum heisse: 
 uf dr Nordsyte oben em Dorf: d Plattehörner bi dr Alte Gemmi
 ob em Dalataal: Rinderhorn (3448 m), Balmhore (3698 m), Ferderothore, Majinghore
 uf dr Oschtsyte oben em Dorf: Torränthore
 uf dr Weschtsyte: d Chetti vo de Leeshörner, mit em Duubehore
 rings um d Lämmerealp: Schwarzhore, Rothore, Schneehore, Wildstrubel (3244 m), Grossstrubel, Stäghore
 weschtlech vom Duubesee: Rote Totz und Felshore
 öschtlech vom Duubesee: s Chly Rinderhore

Uf de Bärge obe sind im Gmäindbiet vo Badu zää Gletscher und zwöi grossi Seeè und föif chlyni Seeli.

 Gschicht 
S erschte Hotäl im Baad isch d Maison Blanche gsi, wo im 17. Johrhundert bout worden isch. Ane 1719 hed e Lauwele s Dorf verwüeschtet und au das Huus zämegrisse, und drufabe isch es den vil grösser wider ufbout worde. Spöter sind no mee Hotäl entstande, im 1836i s Hotel de France. Wäge de Heilquelle, wo me sid em Middelalter könnt het, sind immer mee Psuecher is Bad im Taal hinden a dr Stadt Leigg cho.

Für die viile änglische Kuurgescht, wo nach dr eerschte berüemte Reis vom Thomas Cook sinere Reisgruppe vo anne 1863 is Wallis cho sind, het men im 1885i es eigets Chilchli bout. Die gröschte Beeder si hüt s Burgerbad und d Alpetherme''.

Vom 1915i bis ane 1967 het me mid ere Zaanradbaan vo Leigg is Bad ufe chönne fahre.

Näbem Lämmeregraat und under em Lämmerehore isch d Lämmerehütte vom Schwiizer Alpeclub SAC.

Sproochgeografii 
Z Badu redet me wie im ganze Bezirk Walliserdütsch.
Uf der Weschtsiite vo dr Gmäind, äne a de Bärge, isch öpe bi der Gmäindgränze au d Sproochgränze zwüschem dütschsproochige Oberwallis und em Underwallis, wo me hüt s regionale Französisch tuet rede; früener isch dört, im Piet vo der Gmäind Crans-Montana, der frankoprovenzaalisch Walliser Patois di normali Mundart gsi.

Iwoner 
Quella: Bundesamt für Statistik 2005

Dr Üsländeraateil ischt 2010 bi 38,2 % glägu.

Religion 
77,4 % vannu Iwonru sint im Jaar 2000 remisch-katholischi gsii, 9,9 % evangelisch-reformierti.

Politik 
Dr Ggmeindspresident va Badu ischt dr Christian Grichting (Stant Oktober 2017).

Bilder vom Leiggerbad und synere Landschaft

Weblink 

 Website vo dr Gmeind Badu
 
 Website vo de Thermaalbäder

Amerkige 

Ort (Kanton Wallis)
Wintersportort i dr Schwiiz
Kulturguet vo nationaler Bedütig im Kanton Wallis