Wendelinus Wurth
Dr Wendelinus Wurth (* 27. September 1953 z Renche) isch e dytsche Dialäktdichter un Schriftsteller.

Lääben un Beruef
Em Wurth sy Mueter isch vu Urloffe gsii, sy Vater vu Zusehofe. Är isch z Zienken im Markgreflerland, z Diersche im Hanauerland un z Urloffen ufgwachse. Mit 17 Johr isch er as Uusduschschueler uf Virginia (USA) gange, dert het er zerscht e High School-Abschluss gmacht un derno z Offeburg s Abitur.

No dr Schuel het er Änglisch, Dytsch, Sport un Volkskund an dr Universitet Fryburg un in dr USA z Iowa City un z Detroit studiert, s Referendariat het er z Rottwil gmacht. Är het bis zue syre Pänsionierig 2019 as Lehrer an dr Chaufmännische Schuel z Huuse gschafft. Näbehär schrybt er as freie Mitarbaiter bi dr Badische Zytig un em Offeburger Dagblatt. Drzue ibersetzt er us em un ins Änglisch un au us em Rumänisch un Japanisch.

Är verdritt d Mainig, ass d Parallele vum Alemannisch zum Änglisch e starki Hilf im Änglischunterricht chennte syy, aber d Vorurdail, wu d Lehrer gege dr Dialäkt hebe, dieje ne dr Wääg verspeere. Är sälber nutzt s Alemannisch in sym Änglisch-Unterricht.

Dr Wendelinus Wurth isch ghyrote un läbt mit syre Frau Karin un dr gmainsame Chinder, em Suhn Lionel un dr Dochter Caroline, z Guede.

Literarisch Schaffe 
Dr Wurth schrybt Gedicht un Prosa uf Hochdytsch un in sym nideralemannische Diläkt us dr Gegnug vu Urloffe. Bekannt wore isch er unter anderem fir syni alemanische Haiku.

Wun er si um 1980 uf sy Anglischtik-Exame vorberaitet het, het er mit ere alemannische Ibersetzig vum Roman „The Adventures of Huckleberry Finn“ vum Mark Twain aagfange, eme Schlisselwärch vu dr amerikanische Literatur. Uf eme Fescht het er dodrus syne Kommilitone vorgläse un däne het s gfalle, wäge däm het er derno wytergmacht mit dr Ibersetzig. Insgsamt het er rund sibe Johr an dr Ibersetzig gschafft. Di verschidene Sidstaate-Dialäkt („Pike County-Dialäkt“), wu dr Mark Twain im Buech bruucht het het dr Wurth noobildet, indäm er die Textstelle in Dialäkt vu verschidene andere alemannische Dialäktautore ibersetzt het un die Passasche derno au vu sällene Autore het iberbriefe loo: vu dr Karin Ernst (Hugschwiir), em Rolf Feger (Bollebach), dr Lioba Nägele (Chilchhofe), em Markus Manfred Jung (Stette) un em Fabian Samuel (Züri). Derzue het er fir d Sproch vu dr Schwarze Sprochforme vu Uusländer un Uussidler gnuu. 

Anne 1995 hän dr Wendelinus Wurth (as Verleger), dr Markus Manfred Jung (as Lektor) un dr Franz Handschuh (as Grafiker) dr Drey-Verlag z Guede grindet. Die drei häbn si gchännt vu dr regionale Kulturzytschrift D’Deyflsgiger, wu si in dr 1980er Johr zäme mitgmacht ghaa hän. Fir syy Programm het dr Drey-Verlag am 18. Jänner 2007 z Charlsrueh dr Landespreis für literarisch ambitionierte Kleinverlage iberchuu, wu mit 12.500 € dotiert isch.

Syter anne 2000 isch dr Wurth ain vu dr Autore vu dr alemannische Kolumne Lueginsland in dr Badische Zytig, im Wächsel mit dem Markus Manfred Jung, em Harald Noth un em Martin Schley. Syt 2007 schrybt d Ulrike Derndinger as fimfti Autori mit. As Noofolger vum Noth schrybt syt aafangs 2017 d Friedel Scheer-Nahor mit, un wu dr Schley 2019 ufghert het, sin d Beate Ruf un dr Martin Wangler derzue chuu.

Unter em Pseudonym 'Willi Trautmann' schrybt er e Kolumne im Offeburger Dagblatt. Im gmainsame amtlige Blettli vu dr dr Gmaine Huuse, Hornberg un Guede erschynt regelmäßig e Haiku vum Wurth.

Dr Wurth isch Mitgliid im Literatur Forum Südwest Freiburg, im Verband deutscher Schriftsteller (VS) un im IDI (Internationales Dialektinstitut, Wien).

Wärch

Biecher 
 schepfer voll. Verlag Moritz Schauenburg, Lahr 1991
 tropfe an tropfe. Waldkircher Verlag 1994
 un mensche un länder. Drey-Verlag, Gutach 2001
 Erberzopfe forever. Drey-Verlag, Gutach 2004
 hinter de bletsch. Niederalemannische Gedichte. Drey-Verlag, Gutach 2019. ISBN 978-3-948482-04-6
 zäme mit em Franz Handschuh: biehlerstein. Niederalemannische Haikus mit Zeichnungen kombiniert. Drey-Verlag, Gutach 2019. ISBN 978-3-948482-14-5

Bydreg in Antholige un Zytschrifte 
 cintece de la izvorul dunarii, V-V Press, Cluj Napoca 1991
 D Hailiecher, Morstadt Verlag, Kehl 1987
 Das dritte Buch der Haiku-Dichtung, Graphikum, Göttingen 1992
 Der Ortenauspiegel, Edition Isele, Eggingen 1985
 Deutsche Mundarten an der Wende?, hrsg. von Bernd Diebner und Rudolf Lehr, Rhein-Neckar-Zeitung, Heidelberg 1995
 Litfo 1, Literatur Forum Südwest, Freiburg 1990
 Mol badisch, ol schwäbisch, Braun Verlag, Karlsruhe 1990
 narRATion:narRATive ART, hrsg. von Amei Koll, Studium generale der Universität Freiburg, 1984
 paradiesäpfel, hrsg. von Jürgen Heins, edition maya, Amsterdam/Berlin 1996
 Raus mit der Sprache, Wolf Mersch Verlag, Freiburg 1983
 Rollwagenbuch, Engel Verlag, Kehl 1987
 Unser anderes Gesicht, Herder Verlag, Freiburg 1985
 Von Hebel bis heute, Waldkircher Verlag, 1989
 weleweg selleweg, Drey-Verlag, Gutach 1996

Herspiil 
 Kritikerkater. SWR 2002 ca. 45 Min

Ibersetzige 
 Mark Twain: Abenteuer vom Huckelberry Finn. Drey-Verlag, Gutach 1997
 Simons Marsden Im Reich der Geister. 1992

Uuszaichnige 
 Ferderbryys in dr Kategory Lieder bim Wettbewärb Jungi Mundart 84 vu dr Muettersproch-Gsellschaft 1985
 Uuszaichnig bim Haiku International Contest Tokyo/Japan 1994
 Uuszaichnig bim Wettbewärb vu dr Deutschen Haiku-Gesellschaft 1995
 2. Bryys bim Literaturwettbewerb Das Dorf vu dr Akademie Ländlicher Raum Baden-Württemberg 2001
 Jubiläumsbryys bim Wettbewärb Der Oberrheinische Rollwagen 2002.
 1. Platz Prosa bim Wettbewärb Lahrer Murre 2014
 2. Platz Prosa bim Wettbewärb Lahrer Murre 2017
 2. Platz Lyrik bim Wettbewärb Lahrer Murre 2019
 1. Platz Prosa bim Wettbewärb Lahrer Murre 2021

Literatur 
 Raphael Berthele: Vom Mississippi an den Oberrhein. 100 Jahre Nigger-Jim Problem und seine vorläufige Lösung durch einen Alemannen. In: Edith Funk, Werner König, Manfred Renn (Hg.): Bausteine zur Sprachgeschichte. Referate der 13. Arbeitstagung zur alemannischen Dialektologie in Augsburg 29.9.–3.10.1999. Heidelberg 2000, 13–28.

Weblink 
 dr Wendlinius Wurth uf dr Websyte vu dr Muettersproch-Gsellschaft
 Künstlerinnen & Künstler uf dr Websyte vum Projäkt „Mundart in der Schule“
 Offiziälli Websyte vum Drey-Verlag
 dr Wendlinius Wurth uf autoren-bw.de
 d Kolumne Lueginsland bi dr Badische Zytig
 dr Wendlinius Wurth uf frsw.de
 Lahrer Murre für Mundartkünstler, Badische Zeitung, 14. Oktober 2014
 Nur auf Alemannisch ist "Huckleberry Finn" echt, Badische Zeitung, 13. Augschte 2010

Lehrer
Autor uf Alemannisch
Lyriker
Hörspiilautor
Dütsche
Maa
Läbigi Person