Nebelspalter
De Näbelspalter isch e Schwiizer Satireziitschrift. Er isch 1875 vom Jean Nötzli z Züri gründet worde. Am Aafang hät er „Illustriertes humoristisch-politisches Wochenblatt“ ghäisse. Sit 1996 chunt de Näbelspalter äinisch pro Monet use. Sits s änglischi Satire-Heftli Punch (1841–2002) nüme git, isch er s eltischti Satiremagazin vo de Wält.

Uufstieg zun ere nationale Institution 
I de 1930er-Jaar und noch em Zwäite Wältchrieg hät de Näbelspalter waarschindli sini grööschti Ziit gha. Er hät sich gäge Gwalt algemein, gäge d Ideologie vo de Nationalsozialischten und iri Mitläufer i de Schwiiz und gäge d Frontischte gschtellt. Drum isch er 1933 im Tüütsche Riich verbote worde.

De Jean-Frey-Verlag hät de Näbelspalter 1922 verchauft, wil er nume no 364 Stuck loosworden isch. Am Ändi vom Chrieg, hät de neu Verleger, de Ernst Löpfe-Benz 30.000 Stuck pro Wuche verchauft. Bis id 1960er-Jaar isch de "Näbi" d Speerspitze vo de geischtige Landesverteidigung im Chalte Chrieg gäge de Kommunismus gsi.

E wichtigi Person isch de Chefredakter Carl Böckli (1889–1970) gsi. Bis 1962 hät er tuusigi vo Text und Zäichnige im Näbelspalter abtrukt, amigs mit sim Chürzel "Bö". De Bö isch e so beliebt gsi, das d Uuflaag bis uf 70'000 Stuck gschtige isch. De Näbi isch s satirischi Läitmedium vo de Schwiiz gsi und vil jungi Schriiber und Zäichner sind dur de Näbelspalter bekannt worde. E Zyt lang het au dr Urner Heinrich Danioth Zeichnige für de Näbi gliferet.

Krise i de 1990er-Jaar 
Karikature, Kolumne und Satire isch immer mee au i de Tageziitige und im Radio cho. De Näbelspalter hät vil Läser verloore. Wo d Uuflag vom Helfti abegheit gsi isch, hät de Iwan Raschle es neus Konzept wie bi de tüütsche Zytschrift Titanic probiert. 17'000 vo 34'000 Läser händ s Abonnement nüme verlengered und de Näbi isch an Friedrich Reinhardt Verlag z Basel verchauft worde. Ändi April 1998 isch d Uuflag uf 8000 Stuck gsi und de Näbi het söle iigschtellt wärde.

Uufersteeig 
De Thomas Engeli us em Thurgau hät de Näbelspalter i de letschte Minute überna. Langsam isch s Heftli wider uf d Bäi cho und 2005 hät mer nöd nume de 130. Geburtstag gfiiret, sondern au en erfolgriichi Renovation gmacht. Neui Autore sind dezucho und 2010 isch d Uuflag wider uf 21'000 Stuck gschtige, wo vo 252'000 Lüüt gläse wärded.

Verleger vom Näbelspalter 
 Jean Nötzli, Zürich, 1875–1902
 Johann Friedrich Boscovits, Zürich, 1902–1914
 Jean Frey AG, Zürich, 1914–1921
 Ernst Löpfe Benz AG, Rorschach, 1921–1996
 Friedrich Reinhardt AG, Basel, 1996–1998
 Engeli & Partner Verlag, Horn, sit 1998

Chefredaktore vom Näbelspalter 
 Jean Nötzli, 1875–1900
 J. Hauser, 1900–1912
 Paul Altheer, 1914–1927
 Carl Böckli, 1927–1952 (Bildredaktion bis 1967)
 Franz Mächler, 1952–1984
 Werner Meyer-Léchot, 1984–1993
 Iwan Raschle, 1993–1996
 Jürg Vollmer, 1996
 Hans Suter, 2000–2004
 Marco Ratschiller, sit 2005

Literatur 
 Hans A. Jenny: 111 Jahre Nebelspalter. Ein satirischer Schweizerspiegel. 1985.
 Ernst Kindhauser et al.: Carl Böckli. Seine Zeit, sein Werk. 1989.
 Bruno Knobel: Die Schweiz im Nebelspalter. Karikaturen 1875 bis 1974. 1974.
 Carl Böckli: So simmer. 84 Zeichnungen und Verse von Bö aus dem Nebelspalter. 1955.

Lueg au 

 Website vom Näbelspalter
 
 Essay über de Näbelspalter

Satire
Zitschrift us de Schwiz
Artikel uf Züritüütsch