Mannheim
Manne (standardditsch Mannheim, kurpfälzisch Mannem oder Monnem) isch e Stadt im badische Deil vo Bade-Württeberg. S isch mit 310 000 Ywohner nooch Stuegard die zweitgröschti Stadt vo Bade-Württeberg.

Zämme mit Ludwigshafe uf dr andere Rhysite bildet Manne e Doppelstadt mit iber ere halbe Million Ywohner im Kern un 1,3 Millione Ywohner as Agglomeration. Manne isch s Zentrum vu dr Metropolregion Rhy-Neckar mit guet 2 Millione Ywohner. D Agglomeration Manne isch dr sibtgröscht ditsch Balligsrüm.

Geografy

Lag 
Manne isch im üsserste Nordweste vom Bundesland Bade-Württeberg. S ligt am Dreiländereck Bade-Württeberg-Rhyland-Pfalz-Hesse. Ufgrund vu synere Lag in dr Oberrhiebeni un im induschtrielle Kernrüm vu Europa, dr sognennte Blaue Banane, isch Manne e wichtige Verchehrsknotepunkt.

Stadtglyderig 
Manne wird in sibzä Stadtbezirk glydert. Vo denne ghöre di folgende sechs Bezirk zu de "innere" Stadtbezirk:

 Innestadt/Jungbusch
 Lindehof
 Neckarstadt-Ost/Wohlgelege
 Neckarstadt-West
 Neuostem/Neuhermse
 Schwetzingerstadt/Oschtstadt

Ölf witeri definiert mer als „üsseri“ Stadtbezirk:
 Feudenem
 Fridrichsfeld
 Käfertal
 Neckarau
 Rhynau (hochdytsch:Rheinau)
 Sandhofe
 Seckenem
 Schönau
 Vogelstang
 Waldhof
 Wallstadt

Gschicht 

Manne isch 766 zum erschte Mol urkundlig erwähnt worre. D Festig Manne hät de Friedrich IV. im Johr 1606 baut. E Johr druff hät mer d Stadträcht verlihe. Im 18. Johrhundert isch Manne durch de Sitz vom Kurfürscht zun re wichtige Stadt worre. Wo de Kurfürscht uff Münche gange isch, hät sälli Zit e End gha.Uff sälli „Erschti Goldeni Ära“ isch im 19. Johrhundert die „Zweiti Goldeni Ära“ gfolgt, wo d Stadt e Hafe und e Bahnhof kriegt hät.Im Zweite Wältkrieg hät s schweri Luftagriff ge.

Gmeinderot 
Ergebnis vo dr Kommunalwahl am 25. Mai 2014:

Sehenswürdigkeite 

 Jesuitekirch: Di mittlerwyli widderuffbauti Kirch isch noch ihrem Bau im Johr 1760 Hofkirch gsi.
 D KZ-Gedenkstätte isch am Änd vom Zweite Wältchrieg e Lager vo Zwangsarbeiter gsi.
Witeri:
 Kunschthalle Manne
 Landesmuseum Manne
 Museumsschiff Manne
 Mannemer Planetarium
 Schiller-Hus
 Schloss Manne
 Bertha Benz Memorial Route

Verchehr 
 Stroß: D Agglomeration Manne/Ludwigshafe isch vo insgsamt siebe Autobahne umge. Dodezüe ghöre z. B. d A6 (Saarbrucke-Nürnberg), d A67 wo uff Frankfurt am Main und Darmstadt führt, d A656 uff Heidelberg und d A659 uff Wyheim.
 Ysebahn: Manne isch de zweitgröscht Hafe vo Südwestdütschland. S git ICE-Verbindige uff Stuegard und anderi, insgsamt 185 Züg pro Dag. Au de Gieterbahnhof isch mit 440 Züg däglich eine vo de gröschte vo Dütschland. Au Nochverkehr isch vorhande; s hät e Stroßebahn und vyli Buslinie.
 De Hafe isch eine vo de gröschte Binnehäfe vo ganz Europa. 2005 sin 8,1 Tonne Gieter umgschla worre.
 Luftverchehr git s relativ wenig, s hät zwar e Militär- und Zivilflughafe, wo Verbindige uff Berlin, Hamburg und Saarbrucke zur Verfiegig stellt. Für d Mannemer günstiger isch aber de Flughafe vo Frankfurt, wo 40 Kilometer eweg und mit em ICE z erreiche isch.

Dialäkt 
Für Främdi isch de Mannemer Dialäkt zum Deil schwer z verstoh. Er underscheidet sich dütlig vo de andere Fränkische Dialäkt und wird numme im Stadtgebiet eso gschwätzt. Charakteristischi Wörter sin állaa (= alsdann, au los!), usserdem heer am Afang und gell am Änd vo me Satz. Mer merkt dytlig de Yfluss vom Französische, Jiddische und Rotwelsch (ener Gheimsproch vu de Bettler und Vagante).

Witeri charakteristischi Wörter sin z. B.
 Schees (vo frz. chaise) = Chinderwage
 Boddschamber (vo pot de chambre) = Nachtgschirr
 Waschlafoor (vo laver) = Wäschschüssel
 Buttig (vo boutique) = baufälligs Hus

Weblink 

 Mannemerisch

Quelle