Die Schweizermacher
Die Schweizermacher (D Schwiizermacher) isch en Film vom Rolf Lyssy us em Johr 1978, mit em Emil Steinberger und em Walo Lüönd i de Hauptrolle. De Film isch e Parodie uf d Iibürgerigspraxis i de Schwiiz. Usländer müend bewiise, dass si schwiizerischer sind als d Schwiizer und Iibürgerigsbeamti zeiget sich als gnadelosi Bürokrate. De Film isch e Reaktion uf di vier Schwarzebach-Initiative i de 1970er Johr. Gmässe a de Aazahl Kinobsuecher isch Die Schweizermacher de erfolgriichschti Schwiizer Film vo allne Ziite. Über 940'000 Lüüt send denn is Kino gange.

Handlig 
De düütschi Psychiater Helmut Starke und siini Frau Gertrud, de italiänischi Arbeiter Francesco Grimolli, wo inere Konditoreifabrik am Flüüssband schaffed und mit ere Tessineri verhürotet isch und die jugoslawischi Tänzeri Milena Vakulic wend s Schwiizer Bürgerrächt übercho. Alli hend en gwüsse Eigenutz – de Dr. Starke cha nur als Schwiizer Bürger siini leitendi Stell in ere Klinik ufgääh und en eigeti Praxis gründe, de Grimolli wott die grossi Arbetslosigkeit z Italie hinder sich loo und d Vakulic wott Bürgeri vo däm Land wärde, wo si gebore und ufgwachse isch. Gägeschpiler isch de ängstirnigi und bünzligi Max Bodmer, en Beamte vo de Iibürgerigspolizei und en totale Füdlibürger. Siin Assischtänt Moritz Fischer isch de liberali Gägesatz zum Bodmer, wo Verständnis für d Kandidate zeiget und s Ganze nid eso todärnscht nimmt.

D Usländer passed sich aa und wend als Überschwiizer en guete Iidruck mache. De Grimolli tuet siini Aktivitäte bi de Gwärchschaft verheimliche, lehrt Schwiizer Gschicht und spaziert mit sinere Familie i Sunntigschleider a de Seepromenade, will är richtig vermuetet, dass är beabachtet wird. S Ehepaar Starke tuet täglech d Schwiizer Fahne im Garte uufzie und lehrt im ene Obigkurs Schwiizerdüütsch. Nume d Vakulic tuet sich nid verschtelle, will me si praktisch nid vo anderne Schwiizer cha unterscheide. Überraschendi Huusbsüech bi de Kandidate sorget für wiiteri heikli Situatione. De Italiäner wott die beide Iibürgerigsbeamte zum Ässe iilade, die Düütsche probiered de Bodmer z bestäche, de Fischer foot es Gschleik mit de Tänzeri aa und goht mit irne Kollege ane Party.

Bi de abschlüssende stränge Aahörig vor de Iibürgerigskommission sind die aawäsende Kandidate extrem närvös. Em Grimolli wird d Froog gschtellt: «Wenn de Wilhelm Tell hüt no würd läbe, wär würd er verschüüsse?» Är cha sich aber gschickt us de Affäre zie. Won är aber siini planti Teilnaam an ere Demonschtration zuegit, glaubt är, dass är duregheit isch. Wie sich spööter usestellt, isch aber siini Standhaftigkeit und nid siini politischi Iischtellig beurteilt worde. D Starkes chömed s Bürgerrächt trotz Hochdüütsch ohni Problem über. De Bodmer wott de Vakulic s Bürgerrächt eigetlech nid gäh, will si siine bünzlige Aasichte nid entspricht. Si ziet ire Aatrag aber vorhär zrugg, will si es Engagement in Holland übercho het. Ire noie Fründ Fischer chündet siine Schtell bi de Iibürgerigsbehörde und ziet mit ere wägg.

Am Ändi vom Film gseht me de Bodmer zäme mit sim noie Assischtänt. Si bsueched en noie Kandidat, en amerikanische Musiker (Bill Ramsey im ene Churzuftritt), wo zur Begrüessig en eigewilligi Interpretation vom Schwiizerpsalm uf em Saxophon spilt.

Musical 
Im Joor 2010 isch us verschidene Motiv us em Film s Musical Die Schweizermacher entschtande, mit ere liecht andere Handlig.

Weblink 
 
 Die Schweizermacher 1978 Filmporträt auf cyranos.ch

Referänze 

Artikel uf Aargauerdüütsch
Schwizer Film
Filmditel