Rheinbrücke bei Laufen
D Rhybrugg bi Laufè (au Rhyfallbrugg benamst) isch è eingleisigi Ysebaabrugg vo dè Rhyfallbaan, wo i dè Schwiz zwǜschè Laufè-Uuwisè un Neuhuusè obberhalb vum Rhyfall dè Hochrhy übberquèrè duèt. S Bauwärch stammt uss èm Johr 1856 un isch am ÈndI vo dè 1950er um beidsitigi Fussgängerschteeg erwiterèt worrè.

Gschichtè 
D Rhyfallbaan isch ab 1855 vo dè Rhyfallbaan-Gsellschaft baut worrè, wo am 4. Novembèr 1856 vo dè Schwizerischi Nordoschtbaan (NOB) übbernõ worrè isch. Dè Bau vo dè Baanschtreggi, wo Winti mit Schaffuusè vobindet, umfasst unter andrem zwǜschè dè Stationè Neuhuusè un Schloss Laufè am Rhyfall è Brugg übber dè Hochrhy, wo öppè 200 Meter obberhalb vum Rhyfall übber dè Stròm übbèrè gòt. Aafangs isch è 130 Meter langi iiserni Gitterdrägerbrugg mit drei Öffnungè un gmauèrtè Widderlager vorgsää gsi. Nõchdèmm abaer bim Büèz für èn Hǜlfsschteeg uff dè ganzè Längi vo dè Brugg è uusreichendi Aazaal vo Stellè mit stabilèm Chalchschteifels mit wènnig Düèfi feschtgschtellt worrè isch, hèt mò umblaant uff è gmuèrts Bogèviadukt. Des bedütet è Koschtèyschparig vo 90.000 Frankè. D Brugg isch zwǜschè 1855 un 1856 gmäss dè Blään vum Obberingenieur Carl Ruland baut worrè. D Bauköschtè hèn 220.000 Frankè bedrait. È umfangrychi Inschtandsetzig hèt öppè hundert Johr spòter vum Dezembèr 1957 bis März 1959 stattgfundè. Deby isch unter andrem s Gwölbe voschtärkt un èn Schotterdroog uss Staalbedong mit beidsitigè Stützè für è zuèsätzlichi Fussgängerschteeg, ybaut worrè. Zletscht isch es zwǜschè 2004 un 2007 zuè nèrè Inschtandsetzig für 1,2 Millionè Frankè chò. È Volegig vo de Haltestell Schloss Laufe uf d Brugg isch sit Endi vo de 2000er Johr diskutiert worde.

Konschtruktion 
Diè eingleisigi, 177 Meter langi Ysèbaabrugg übberschpannt in èm Winkel vo öppè 55 Grad in uugfäär 10 Meter Höchi dè Hochrhy. Well d Laag vo dè Fundamänt sich dè stark furchigè Flusssollè aabassè hèt müèsè, isch s gmuèrte Viadukt im Grundriss nit graad un wyst nüü grossi Gwölbe mit unglychè lichtè Wittènè zwǜschè 12 un 18 Meter un a dè linkè Sitè vum Rhy è chlyns mit 6 Meter uff. D Pfylerachsabschtänd sin maximal 18,6 Meter gross un d Gewölbebreiti 4 Meter. Diè obber Schotterwannè uss Staalbedong isch yschlièsslich dü Sitèärm mit dè beiden 1,4 Meter breitè Trottoir dotal 7,6 Meter breit.

Luèg au 
 Lischtè vo dè Rhybruggè

Bilder

Literadur 
 Hans Rudolf Stierli, Erwin Stucki, Paul Wüst:  Vor dem Bau der N4: Die Rheinübergänge zwischen Stein am Rhein und Eglisau. I dè:Rheinbrücke N4, Hrsg. Nationalstrǒssèbüro vum Kanton Schaffuusè, Meier Volaag Schaffuusè 1995, ISBN 3-85801-112-6

Weblinggs 

 Wüst Bauingenieure AG: Referenzobjèkt Rhybrugg bi Laufè  (PDF; 2,8 MB)

Einzelnõchwys 

Laufen
Brugg i de Schwiz
Bogebrugg
Ysebaabrugg