American Football
American Football (anglisch fìr „Àmerikànischer Füassbàll“), odd’r kurz Football, ìsch a Bàllschportàrt, wo üss da Verainigta Schtààta schtàmmt. ’S ìsch d’ bekànnteschta Wàrianta vun’ra Räihja vu Schportàrta, womm’r àls Gridiron Football bezaichna. 

A Football-Schpììl ìsch ìn viar Viartel getailt, wo je 15 (odd’r 12) Mìnüüta düüra. Uff’m Schpììlfald schtehn zwai Mànnschàfta-n-üss je älf Schpììler. Fìr Punkta gwìnna müass a Mànnschàft antwaader dr Bàll ìn d’ geegnarischa-n-Andzoona brìnga odd’r a Field Goal ärziila. D’ Mànnschàft, wo dr Bàll düet bsìtza (Offense, anglisch fìr „Ààgrìff“), kààt Ràuim gwìnna, ìndam sa dr Bàll wìrft (Passing) odd’r aifàch uff’m Schpììlfald làuift (Rushing odd’r Running). Dàs fiahrt schliasslig ze’ma Touchdown odd’r a ze’ma ärziilt Field Goal. D’ Mànnschàft, wo düet vertaidiga (Defense, anglisch fìr „Vertaidigung“) versüacht, dr Ààgrìff z’ hìndra un dr Bàll z’ fànga. Wänn d’ Offense vun’ra Mànnschàft uffs Fald kummt, hàt sa viar Versiach, fìr a Ràuimgwìnn vu zehn Yards odd’r mehr z’ ärlanga. Wänn sa dàs schàfft, noh bikummt sa viar näija Versiach; wänn sa dàs nìt schàfft odd’r dr Bàll dur a Interception odd’r a Fumble verliart, noh därft dr Geegner ààgraifa. Wänn d’ Defense d’ Offense bis ìn ìhra aigana Andzoona z’ruckdrangt un därt dr geegnarischa Bàlltraager fàsst, noh kààt sa a Safety ärziila. Dr Gwìnner ìsch d’ Mànnschàft, wo-n-àm And vu dr Schpììlzitt d’ maischta Punkta-n-ärziilt hàt.

Ìn da Verainigta Schtààta-n-ìsch Football d’ Schportàrt, wo-n-ìm Farnsah-n-àm maischta glüagt wìrd. Bsunders beliabt sìnn d’ Profi-Liga un d’ Üniwärsiteets-Wättbewarwer; ’s gìtt àwwer àui Wättbewarwer fìr d’ Schialer ìm Gümnààsium so wia fìr d’ Hàlbwacksiga. Ànna 2012 hann ìn da USA äbba 1,1 Schialer ìm Gümnààsium Football gschpììlt, un äbba 70.000 Schtüdanta ìn da Üniwärsiteeta. D’ National Football League (NFL) ìsch d’ bekànnteschta Profi-Liiga ìm Lànd; ’s ìsch d’ Schportliiga mìt da maischta-n-Ààhanger ìn dr Walt. S’ Liga-Andschpììl, wo „Super Bowl“ haisst, ìsch ain vu da Schportärraignisser mìt da maischta Züaschàuijer ìn dr Walt. D’ Liiga ärziilt a joohrlig Iikumma vun äbba 15 Milliàrda-n-Öiro — domìt ìsch sa aina vu da finànziäll ärfolgriichschta Schportliiga ìn dr Walt. ’S gìtt àui Profi-Liiga ìn àndra Lander — wia zem Biischpììl ìn Diitschlànd un ìn dr Schwiiz —, àwwer American Football ìsch internàzionààl weeniger bekànnt àls àndra àmerikànischa Schportàrta wia Basebàll odd’r Basketbàll.

Lìteràtüür 
 
 AFVD: Regeln & Interpretationen 2009, American Football Verband Deutschland, Frankfurt am Main 2008
 Bowy, Knitter, Rosenstein: American Football – Vom Kick-off zum Touchdown, Weinmann, Berlin 2002, ISBN 3-87892-054-7
 Peter Kränzle, Margit Brinke: American Football verständlich gemacht, Copress Sport, München 2014, ISBN 3-7679-1183-3
 Meier, Gerald: That’s American Football, Pietsch Verlag, Stuttgart 2000, ISBN 3-613-50348-4
 Kirwan, Pat / Seigerman, David: Schau nicht auf den Ball – American Football sehen wie ein Profi, riva, München 2019, ISBN 978-3-7423-1003-3

Weblìnks 

Sportart