Pädagogische Hochschule Schwäbisch Gmünd
Di Pedagoogisch Hoochschuel Gmend (dt. Pädagogische Hochschule Schwäbisch Gmünd, au University of Education Schwäbisch Gmünd, bis 1962 Pädagogisches Institut Schwäbisch Gmünd) isch e Hoochschuel z Gmend. 

Si isch aini vu de segs Pedagogische Hochschuele z Bade-Wirtteberg, di andere sin z Fryburg, z Kallsruu, z Haidelberch, z Ludisburg un z Waegaade.

Gschiicht

Gschiicht voor 1962 

Anne 1825 isch dr eerscht Voorlaifer vu dr Pedagoogische Hoochschuel as kadoolisch Leererbildigsseminaar im eemoolige Franziskaner Mannechlooschter grindet woore. Im Joor 1827 isch dr Gaischtlig Matthäus Cornelius Münch zum eerschte Räkter woore, wu in syne Aasiichte zue dr Leererbildig e modäärn Pedagoog gsii ish. D Leereruusbildig het in däre Zyt aagschlosse an e Schuel zum Iebe stattgfunde. 

Anne 1874 het s in dr wiirtebäärgisce Schueluusbildig e Innovazioon gee, wu dr Seminaarleerer Engelbert Mager z Gmend s Wanddafelezaiche im Unterriicht yygfiert het. 

1899 isch die Preparanteaastalt verstaatligt woore. Fimf Joor speeter isch s Seminaar in Neiböu in dr Lessingstraße umzooge. 

D Nazionaalsozialischte hän s Gmender Seminaar anne 1937 zuegmacht un s uf Rautweil verlait. Dr Seminaarböu isch zue me Waisehuus umgnutzt woore. Noch em Chrieg het mer ab 1946 d Leereruusbildig in Foorm vun ere Leererooberschuel wider ufgnuu. Ai Joor speeter het mer des Seminaar in „Pädagogisches Institut“ umgnännt.

Gschiicht vu dr Pedagoogischen Hoochschuel 
Am 4. Mai 1962 wird a Pedagoogisch Inschtitut in di eerscht Pedagoogisch Hoochschuel vum Land Baade-Wiirttebäärg umgwandlet, nyyn Joor speeter wird si zuen ere wisseschaftlige Hoochschuel uusgwytet. Wäg dr all heechere Zaal vu Studänt*ene isch d PH anne 1972 vu dr Innestadt in Neiböu uf dr Hardt umzooge, im Joor 1982 isch au ne Senioorehoochschuel ufgmacht woore. In dr Alte PH in dr Innestadt isch nume dr Fachberaich Musik bliibe. Nodäm di Pedagoogische Hoochschuele scho ab 1978 s dailt Promozioonsräächt iiberchuu hän, isch s z PH Gmend anne 1983 zur eerschte Promozioon an dr Pedagoogische Hoochschuel chuu, wu glyychzytig di eerscht Promozioon an ere baade-wiirttebäärgische Hoochschuel iberhaupt isch. Des dailt Promozioonsräächt isch derno anne 1987 zue me uudailte Promozioonsräächt uusgwytet woore.

Anne 1997 het d Hoochschuel s Habilitazioonsräächt in Kooperazioon mit dr Universiteet Ulm bzw. Diibenga iiberchuu, wu mit em neie Landeshoochschuelgsetz anne 2005, dur d Staatusänderig zur Universiteet, zue me nit yygschränkte Habilitazioonsräächt uusgwytet wooren isch. Zum Wintersemeschter 2013/14 sin zum eeschte Mool mee Stuudienaafänger*ne in Bachelor- un Masterstuudiegäng immatrikuliert woore wie in dr klassische Leeramtsstuudiegäng. Dodermit het d Universiteetslaitig d Roll as bildigswisseschaftligi universiteeri Yyriichtig, as Bildigsuniversiteet, dur d Zaale an Studänt*ene bsteetigt gsääne.
 
Wäg dr all heechere Studänt*ene-Zaale, isch anne 2006 e neii Mensa yygweit woore.

Räkter*ne 
 Adalbert Neuburger (1962–1965)
 Hans Dreger (1965–1968)
 Johannes Riede (1968–1974)
 Karl Setzen (1974–1976)
 Josef Lauter (1976–1978)
 Reinhard Kuhnert (1978–1990)
 Albert Heller (1990–1994)
 Karl Setzen (1994–1998)
 Manfred Wespel (1998–2002)
 Hans-Jürgen Albers (2002–2010)
 Astrid Beckmann (2010–2018)
 Claudia Vorst (syt 2018)

Fakulteete un Inschtitut 
Di Pedagoogisch Hoochschuel Gmend isch in zwoo Fakulteete gliideret:
 Fakulteet I mit dr Inschtitut fir Bildig, Beruef un Tächnik, fir Erzieigswisseschaft, fir Gsundhaitswisseschafte, fir Humaanwisseschafte, fir Bfläägwisseschaft un fir Teology un Religioonspedagoogik.
 Fakulteet II mit dr Inschtitut fir Sprooch & Literatuur, fir Chinscht, fir Gsellschaftswisseschafte, fir Matematik/Informaatik, fir Natuurwisseschafte un fir Chindhait, Juuged un Familie.

Anderi Yyriichtige 
Derzue bedrybt di Pedagoogische Hoochschuel e Inschtitut fir Wyterbildig un Hoochschueldidaktik, e Diagnostisch Zäntrum, e Zäntrum fir Foorschigspraxis, e Zäntrum fir Qualiteetsfoorschig un Monitoring in dr Chinder- un Juugedhilf un d Bilderbuechwäärchstatt BUFO. Anne 2012 isch s Zäntrum fir Wissestransfer vu dr PH Gmend (ZWPH) yygriichtet woore, wu d Ufgaab het, „lebenslanges Lernen durch wissenschaftliche Weiterbildung und zeitnahen Transfer zwischen Forschung und Praxis zu fördern“. Syter 2013 widmet si s Kompetänzzäntrum fir Gsundhaitsfeerderig interdisziplineer dr Gsundhaitsfeerderig. S Zäntrum fir Meediebildig (ZfM) entwicklet un erfoorscht gaigneti pedagoogischi Kunzäpt fir d Unterstitzig vu dr Meediebildigsprozäss innerhalb un usserhalb vu Bildigsinschtituzioone, un s Zäntrum fir Migrazioons- un Integrazioonsstuudie "Migration — Gesellschaft —Schule" (MiGS) widmet si Aschpäkt, Fälder, Entwicklige un Bediirfnis im Umfäld vu Migrazioon un Fluucht.

Stuudiegäng 
Bachelorstuudiegäng
 Leeramt Grundschuel
 Leeramt Sekundaarstapfle I
 Leeramt an berueflige Schuele
 Chindhaitspedagoogik
 Gsundhaitsfeerderig
 Ingenieurpedagoogik
 Bfläägwisseschaft
 Integratiivi Leerterapy (ZWPH)
 Beruefspedagoogik (ZWPH)

Masterstuudietgäng
 Leeramt Grundschuel
 Leeramt Sekundaarstapfle I
 Bildigswisseschafte
 Interkulturaliteet un Integrazioon
 Gsundhaitsfeerderig un Prevänzioon
 Chindhaits- un Soziaalpedagoogik
 Ingenieurpedagoogik
 Germanischtik un Interkulturaliteet / Multilingualiteet
 Bfläägpedagoogik
 Integratiivi Leerterapy (ZWPH)
 Personaalentwicklig un Bildigsmanagement (GSO)

Zuesätzligi Stuudiegäng
 Erwyterigs- un Ergänzigstuudiegäng (Berootig un Meediepedagoogik)
 Promozioon
 Habilitazioon

Biblioteek 
D Biblioteek vu dr Pedagoogische Hoochschuel umfasst iiber 300.000 Meedienainhaite un isch no Aadraagsstellig au fir Foorschigsinträssierti vu usserhalb vu dr Pedagoogische Hoochschuel zuegängli, wie z. B. Schuelner*ne, Referändaar*ne usw. Si isch e wisseschaftligi Speziaalbiblioteek mit dr fir d Hoochschuel wiichtige Schwäärpinkt Erzieigswisseschaft, Pedagoogischi Psichology un Metoodik un Didaktik vu dr Schuelfächer.

Hoochschuelleerer* ne, wu mer chänt 
 Günter Altner (1936–2011), Biology
 Friedrich Bay (* 1940), Biology
 Hubert Beck (1935–2011), Musik
 Stephan Beck (* 1974), Musik
 Andreas Benk (* 1957), Teology
 Albert Deibele (1889–1972), Geografy
 Roger Erb (* 1961), Fisik
 Tim Engartner (* 1976), Soziaalwisseschaftler
 Martin Fix (* 1961), Pedagoogik
 Erich Ganzenmüller (1914–1983), Musik
 Axel Horn (* 1954), Pedagoog un Spoortwisseschaftler
 Jürgen Hunkemöller (* 1939), Musik
 Stefan Immerfall (* 1958), Soziology
 Bernhard Kaißer (1834–1918), Grammatik, Literatuur un Gschiicht
 Notburga Karl (* 1973), Chunscht
 Lutz Kasper (* 1964), Fisik
 Adolf Kern (1906–1976), Musikerziehung und Didaktik
 Hermann Kissling (1925–2018), Chunscht
 German Josef Krieglsteiner (1937–2001), Biology
 Alke Martens (* 1970), Informaatik
 Wolf Mayer (* 1956), Musik
 Hilary Mooney (* 1962), Teology
 Willy Potthoff (1925–2006), Pedagoogik
 Hein Retter (* 1937), Pedagoogik
 Thomas Retzmann (* 1963), Wiirtschaftspedagoog
 Rudolf Sauter (1925–2013), Pedagoogik
 Fridolin Schneider (1850–1922), Matematik
 Helmar Schöne (* 1966), Bolitik
 Michael Tilly (* 1963), Teology
 Franz Trautmann (* 1939), Teology
 Franz Josef Wetz (* 1958), Filosofy

Studänt*ene, wu mer chänt en 
 Peter Spranger (1926–2013), Pedagoog un Hischtoriker
 Rudolf W. Keck (* 1935), Pedagoog un Hoochschuelleerer
 Karl Hahn (* 1937), Bolitikwisseschaftler un Hoochschuelleerer
 Gudrun Ensslin (1940–1977), Mitgrinderi vu dr Rote Armee Fraktion
 Werner H. A. Debler (1940–2014), Pedagoog, Haimatfoorscher un Verwaltigsbeamter
 Wolfgang Staiger (* 1947), Bolitiker
 Wilfried Schlagenhauf (* 1952), Pedagoog, Hoochschuelleerer an dr PH Fryburg
 Werner Knapp (* 1953), Pedagoog, Räkter vu dr PH Waegaade
 Mick Baumeister (* 1958), Jazzpianischt, isch Gaschtstudänt an dr PH gsii
 Carsten Quesel (* 1961), Sozioloog, habilitierte an der Hoochschuel
 Thomas H. Häcker (* 1962), Pedagoog un Hoochschuelleerer
 Steffen Osvath (* 1978), Objäkt- un Fotografychinschtler

Literatur 
 Albert Deibele: Die Lehrerbildung in Schwäbisch Gmünd in den Jahren 1825-1962. 3 Bände. Schwäbisch Gmünd: Stadtarchiv 1962 (online).
 Johannes Riede: Pädagogische Hochschule Schwäbisch Gmünd: Versuch einer Vorstellung, in: einhorn Jahrbuch 1974, einhorn, Schwäbisch Gmünd 1974, S. 91–96.
 Astrid Beckmann, PH Schwäbisch Gmünd (Hrsg.): Pädagogische Hochschule Schwäbisch Gmünd/University of Education Schwaebisch Gmuend, SDZ Druck und Medien, Aalen 2012 ISBN 978-3-925555-37-4.
Astrid Beckmann: Unsere Bildungsuni, die Pädagogische Hochschule Schwäbisch Gmünd im Jahr 2012, in Einhorn Jahrbuch Schwäbisch Gmünd 2012, Einhornverlag Schwäbisch Gmünd 2012, ISBN 978-3-936373-84-4; S. 117–122.
 Reinhard Kuhnert: Vor 50 Jahren wurde die Schulstadt Schwäbisch Gmünd zur Hochschulstadt, in Einhorn Jahrbuch Schwäbisch Gmünd 2012, Einhornverlag Schwäbisch Gmünd 2012, ISBN 978-3-936373-84-4; S. 123–129.

Weblink 

 Internetauftritt der Pädagogischen Hochschule
 Studentisches Informationsportal des AStA der PH Gmünd

Fueßnote 

Hochschuel z Bade-Wirttebärg