1685


Eräigniss

Politik und was so uf dr Wält bassiert isch

Ängland 

 6. Februar: Dr Charles II. stirbt und si Brueder James II. wird Köönig vo Ängland und Schottland. 
 20. Juni: Dr James Scott, 1. Duke of Monmouth stiftet d Monmouth-Rebellion aa und wird in dr Schlacht vo Sedgemoor am 6. Juli vo köönigsdröije Drubbe gschlaage. Er wird gfangegno und denn hiigrichdet.

Häiligs Römischs Riich 

 18. April: Dr Landgroof Karl vo Hesse-Kassel erloot d Freiheits-Concession für d Hugenotte.
 16. Mai: Dr Karl II. stirbt und dr Philipp Wilhelm wird Kurfürst vo dr Pfalz.

 16. August: Im Groosse Türkechrieg schlöön die kaiserlige Druppe d Osmane in dr Schlacht bi Gran.
 8. November: Dr Grooss Kurfürst git de französische Hugenotte Briwilegie in Brandeburg.

Skandinavie 

 19. Mai: Die politischi Gefangeni Leonora Christina Ulfeldt wird noch 22 Joor freigloo.

Frankriich 

 18. Oktober: Dr Ludwig XIV. hebt mit em Edikt vo Fontainebleau s Toleranzedikt vo Nantes uf und verbietet dr Protestantismus. Vili Hugenotte flüchte.

Überseeischi Kolonie 

 5. Oktober: Brandeburg eroberet si Kolonii Arguin im hütige Mauretanie. 
 Dr Ludwig XIV. erloot dr Code Noir zum Umgang mit Sklave in de Kolonie.

Wirtschaft 

 29. Juni: Gründig vo dr Berliner Börse. 
 Aafang vo dr Lääderwarenindustrii z Saarlouis-Roden.

Wüsseschaft und Technik 

 D Christoph Cellarius (1638–1707)git s Leerbuech Historia universalis, in antiquam, medii aevi novam divisa, wo d Wältgschicht din in Alterdum, Middelalter und Nöizit iidäilt wird.

Kultur und Gsellschaft 

 Z Wien wird die erste Bruefsfüürweer uf dr ganze Wält gründet.

 Bi Ansbach döödet e Wolf e Hufe Lüt. E Werwolflegände entstoot.

Uf d Wält choo 

 5. Merz: Georg Friedrich Händel, dütsche Komponist († 1759)
 31. Merz: Johann Sebastian Bach, dütsche Komponist († 1750) 
 16. September: John Gay, änglische Schriftsteller († 1732)
 1. Oktober: Karl VI., Kaiser vom Häilige Römische Riich († 1740) 
 26. Oktober: Domenico Scarlatti, italiänische Komponist († 1757)

Gestorbe 

 6. Februar: Charles II., Köönig vo Ängland, Schottland und Irland (* 1630)

Weblingg 

17. Joorhundert