Protein
Protein, Äiwiss oder Äiwissstoff si biologischi Makromolekül, wo us Aminosüüre ufbaut si. Protein git s in alle Zälle und gäbe ine nit nume Struktur, sondern si au „molekulari Maschine“, wo Metabolite dransportiere, Ione bumpe, chemischi Reakzione katalysiere und Signalstoff chönne erkenne. Us Protein (Äiwiss) bestöön z. B. d Hut, s Hoor oder d Muskle.

Alli Protein im ene Lääbewääse zämme, im ene Gwääb, in ere Zälle oder in eme Zällkompartimänt, under exakt definierte Bedingige und zum ene bestimmte Zitpunkt, wärde as Proteom bezäichnet.

Klassifizierig vo de Proteine 
Mä chann d Protein noch irer üssere Form in zwäi Hauptgrubbe iidäile:

 die globuläre Protein, wo Terziär- oder Quartärstruktur von ene öbbe d Form von ere Chuugele oder e Biire het, und wo mäistens in Wasser oder Salzlöösige guet löslig si (zum Bischbil s Protein vom Äiwiss im Äi, s Ov-Albumin),
 die fibrilläre Protein, won e fadeförmigi oder fasrigi Struktur häi, mäistens unlöslig si und zu de Stütz- und Grüstsubstanze ghööre (zum Bischbil d Keratin in de Hoor und Fingerneegel, Kollagen, Aktin und Myosin für d Musklekontrakzioon).
Protein wärde au noch iirer Zämmesetzig iidäilt, z. B. bi konjugierte Protein, oder noch dr Funkzioon, z. B. Strukturprotein.

Litratuur 
 Jeremy M. Berg, John L. Tymoczko, Lubert Stryer: Biochemie. 6. Uflaag. Spektrum, Häidelbärg 2007, ISBN 3-8274-1800-3.
 Friedrich Lottspeich, Haralabos Zorbas: Bioanalytik. Spektrum Akademischer Verlag, Häidelbärg 1998, ISBN 978-3-8274-0041-3.
 Hubert Rehm, Thomas Letzel: Der Experimentator: Proteinbiochemie / Proteomics. 6. Uflaag, Spektrum Akademischer Verlag, Häidelbärg 2009, ISBN 978-3-8274-2312-2.
 E. Buxbaum: Fundamentals of Protein Structure and Function (änglisch), Springer, Nöi York 2007. ISBN 9780387263526.
 P. Kaumaya: Protein Engineering, Intech Open, 2012. ISBN 978-953-51-0037-9. (Onläin Wersion uf Änglisch)

Weblingg

 Aminosäuren und Proteine
 Peptide, Polypeptide (Proteine)
 Proteinrechner – Onläin-Tool zum die molari Masse vo Protein anhand vo de Aminosüüresekwänz berächne
 Protein Database (Aminosüüresekwänze, 3D-Strukture, …)
 Proteinbilder
 Human Protein Atlas
 Proteopedia – Proteopedia isch en interaktivi 3D-Enzyklopedii über Protein und anderi Biomolekül im Wikipedia-Format (änglisch)
 UniProt Aminosüüresekwänze vo Protein

 
Biochemi