9. Sinfonie (Beethoven)
Die 9. Sinfonii in d-Moll op. 125 isch die letschti Sinfonii vom Komponist Ludwig van Beethoven, won er fertig gschriibe het. Si isch die ersti Sinfoniikantate, was e Bruch in dr Gschicht vo dr Muusig bedütet und het Generazioone vo Musiker beiiflusst. Hüte isch si uf dr ganze Wält bekannt und isch äis vo de populärste Wärk in dr klassische Muusig.

Im letschte Satz vo dr Sinfonii het dr Beethoven näben em Orschester Gsangssoliste und e gmischte Chor iigsetzt. Für e Teggst het er s Gedicht An die Freude vom Friedrich Schiller gnoo. 1972 het mä s Hauptthema vom letschte Satz zur Öiropahümne erkläärt und es isch 1985 vo dr Öiropäische Gmäinschaft as iiri Hümne aagnoo worde. As Grund het mä aagee, ass si e Sinnbild für d Wärt sig, wo alli däile, und für d Äihäit in dr Vilfalt. S Autograaf, wo in dr Staatsbibliothek z Berlin isch, het d UNESCO am 4. Septämber 2001 in s Wältdokumäntenerb (Memory of the World) ufgnoo.

D Instrumentierig und d Satzbezäichnige 
En Uffüerig vo dr Sinfonii isch öbbe 65 bis 75 Minute lang.
 D Satzbezäichnige
 Satz: Allegro ma non troppo – un poco maestoso – d-Moll
 Satz: Molto vivace – Presto – d-Moll
 Satz: Adagio molto e cantabile – Andante moderato – B-Dur
 Satz: Finale: Presto – Allegro assai – Allegro assai vivace (alla Marcia) – Andante maestoso – Adagio ma non troppo ma divoto – Allegro energico e sempre ben marcato – Allegro ma non tanto – Presto – Maestoso – Prestissimo – d-Moll/D-Dur

 D Instrumentierig
 Orchester: Piccoloflöte, 2 Flöte, 2 Oboe, 2 Klarinette, 2 Fagott, Kontrafagott, 4 Hörner, 2 Drumbeete, 3 Posuune, Pauke, Groossi Drummle, Becki, Dreiangel, Striicher
 Chor (SATB, mit de Stimmlaage Sopran, Alt, Tenor und Bass)
 Soliste:
 Sopran
 Alt
 Tenor
 Bariton (oder Bass)

1817 het d Londoner Philharmonic Society zwäi Symfonie bstellt. Dr Beethoven het dra afo schaffe und het scho 1818 dänggt, ass er im Finale Singstimme chönnt iisetze. Für e Chor het er sich aber erst gege s Ändi vom Joor 1823 entschiide, er het sich aber die ganz Zit gfrogt, öb s nit besser weer, wenn dr Schlusssatz räin instrumentaal weer.

 D Uruffüerig 

Die 9. Sinfonii isch im ene Konzärt zum erste Mol ufgfüert worde, wo dr Beethoven am 7. Mai 1824 im Kärntnertortheater veraastaltet het. Es het mit dr Üwertüüre zu Die Weihe des Hauses op. 124 aagfange, denn si Uszüüg us dr Missa solemnis op. 123 choo und schliesslig, woorschinlig noch ere Pause, die 9. Sinfonii op. 125.

 Litratuur 
 Esteban Buch: Beethovens Neunte. Eine Biographie. Propyläen, Berlin 2000, ISBN 3-549-05968-X.
 Nicholas Cook: Beethoven: Symphony No. 9. Cambridge 1993, ISBN 0-521-39924-6.
 David Benjamin Levy: Beethoven. The Ninth Symphony. New York 1995, ISBN 0-02-871363-X.
 Dieter Hildebrandt: Die Neunte. Schiller, Beethoven und die Geschichte eines musikalischen Welterfolgs.'' Hanser, München-Wien 2005, ISBN 3-446-20585-3.

Weblingg 

 Originalhandschrift der 9. Sinfonie in der Staatsbibliothek zu Berlin
 Schlusssatz „An die Freude“: MIDI/MP3-Version, mit Text und Übungsdateien für Choristen
 Musikdatei von Mutopia (WMP)
 
 Musikdokumentation „In der Werkstatt Beethovens“, ZDF, 29. Oktober 2010

Fuessnoote 

Ludwig van Beethoven
Sinfonii
Musikalischs Wärk (Klassik)