Vereinte Nationen
D` Vereinti Natione odr UNO (für United Nations Organization) sy en Zämeschluss vu 193 Staate, wo sich zur Ufgoob gmacht het, dr Weltfride z'sichere, ds Völkerrecht yzhalte, d Menscherecht z'schütze und d'internationali Zämmearbeit z'fördere.

Gschicht 
Ihri Wurzle hend d Vereinti Natione i de Haager Fridenskonferenze und im Völkerbund, wo nach’m Erschte Weltchrieg mit Sitz z Gänf und em Ziil gründet worde isch, dr Fride uf dr Welt z sichere. Dr Völkerbund hett aber sini Ziil nit chönne duresetze, will vor allem d USA nitt biiträte sind. Er isch mit’m Uusbruch vum Zweite Weltchrieg am Endi gsii.

Dr US-Präsident Franklin D. Roosevelt hett nachem Schitere vum Völkerbund no während’m Zweite Weltchrieg versuecht, e Organisation z gründe, wo dr Fride uf dr Welt sicheret. Mit’m britische Premierminister Winston Churchill hett dr Roosevelt di sogenannt Atlantik-Charta (es Dokument, wo vu de Regierigschef vu USA und de Grossbriannie unterschribe worde isch und d Vorstellige vunre neue Weltordnig präzisiert) erarbeitet. Am 1. Jänner 1942 hend sich 26 Staate i de Deklaration vu de Vereinte Natione uf d Atlantik-Charta beruefe. Dur d Mitarbeit vu de Sowjetunion und dr Republik vu China a de neue Friedensordnig isches am 30. Oktober 1943 zur Moskauer Deklaration vu de Vier Mächt cho. Bi dr Konferenz vu Dumbarton Oaks isch witer über d Gründig vu de UNO diskutiert worde. Nach’m Ihbezüche vu Frankriich i de Chreis vu de hauptverantwortliche Mächt, hett d Charta vu de Vereinte Naatione 1945 uf dr Konferenz vu Jalta fertig gstellt werde chönne. Sie isch am 26. Juni 1945 in San Francisco vu 50 Staate unterzeichnet worde. Pole hett d Charta erscht spöter unterzeichet, gköhrt aber trotzdem zu de 51 Gründigsmitglieder.

D Charta isch am 24. Oktober 1945 in Chraft trette, nachdem d Republik vu China, Frankriich, d Sowjetunion, ds Vereinigte Königriich, d USA und d Mehrheit vu de Gründigsstaate d Charta ratifiziert hend.

Mitlerwiil isch d UNO gwachse. Sie hett sich en Hauptsitz in New York und wiiteri drüü Sitz in Genf, Nairobi und Wien ygrichtet. Im niderländische Den Haag isch dr internationali Grichtshoof. Me het Unterorganisatione wie d UNESCO oder d UNICEF gründet.

Mitgliider vu de Vereinti Natione 
Zu de Vereinti Natione ghöret zur Zyt 193 Staate ah.

1945 hend folgendi Staate d Vereinti Natione gründet: Ägypte, Äthiopie, Argentinie, Australie, Wiisrussischi Sozialistischi Sowjetrepublik, Belgie, Bolivie, Brasilie, Chile, d Republik vu China, Costa Rica, Dänemark, d Dominikanischi Republik, Ecuador, El Salvador, Frankriich, Griecheland, Guatemala, Haiti, Honduras, Indie, Irak, Iran, Jugoslawie, Kanada, Kolumbie, Kuba, Libanon, Liberie, Luxemburg, Mexiko, Neuseeland, Nicaragua, d Niederlande, Norwege, Panama, d Vereinigti Staate vu Amerika, ds Vereinigte Königriich Grossbritannie und Nordirland, Urugua und Venezuela.

Di Dütsch Demokratisch Republik und d Bundesrepublik Dütschland sind 1973, Östriich isch 1955, Liechtestei 1990 und d Schwiiz ane 2002 dr UNO bitrette.

Weblink 
 Website vu de Vereinte Natione

 
Politik
Fridesnobelpriis
Nöi York
Gämf