Zürichsee
De Zürisee, wo in ere latynische Urkunde vo ane 610 lacus Tureginensis und uf düütsch 744 dänn Zurihsee heisst, liit i de Kantön Züri, Schwyz und Sanggallä. D Oberflechi vom See isch uf 406 Meter über Meer, syn Hauptzuefluss isch d Linth, am Usfluss z Züri säid men em Fluss Limmet.

S Seewasser het Trinkwasserqualität. D Stadt Züri nimt bim Seewasserwäärch e grossi Teil vo iirem Wasser us em See.

Im extrem chaltä Winter 1962/1963 isch dä See zum letztä Mal zuegfrorä. D Seegfrörni hät Hunderttusigi uf d Isflächi glockt.

Es jöhrlichs Highlight isch d Stadtzürcher Seequëëri oder Seeüberquërig. Im undere Seebecki isch all drüü Joor s Züri Fäscht.

Geografii 
De See hät zwee Täil: Der Obersee und de Zürisee. Die beede Seetäil trännt de Seedamm zwüsched Rapperschwil und de Halbinsle Hurde. Am Uusfluss vo de Limet us em Zürisee liit Züri.

De Zürisee hät e langzogeni, echly pogeni Form. Er isch bis Rapperschwiil öppe 30 Kilometer lang, zäme mit em Obersee im Ganze öppe 40 Kilometer. A de bräitischte Stell zwüsched Stääfe und Richterschwiil isch er 3,85 Kilometer bräit. Siini tüüffscht Stell liit bi 136 Meter zwüsched Herrliberg und Oberriede. D Uferlengi betreit 87,6 km. 

Zwüschet Rapperschwiil und Pfäffike ligged zwoo Insle, d Ufenau, wo em Chlooschter Äisidle ghört, und d Insle Lützelau, wo under Naturschutz staat. Zwüschet Mäile und Horge gits en Autofähri, und über de Seedamm gönd sit 1878 d Iisebahnlinie vo de SOB und en Autostraass. Denäbet gits sit 2001 en Stääg für Pilger zum Chlooschter Äisidle. Er isch en Täil vom Schwiizer Jakobswääg. De hüttig Stääg staat deete, wo s im Mittelalter und i de eltere Neuziit scho emaal äine ghaa hät.

De sunige Nordsite vom Zürisee säit me wäge de vile Villene, wo deet stönd, au Goldchüschte, d Südsite degäge scherzhaft Pfnüselküschte.

Gschicht 
Wäred de Yszyt isch s ganz Gebiet vom Zürisee und s Taal na wyter abe bis zu de Lägere vom Gletscherys bideckt gsii. Nume de Albis im Süde het über de gletscher use glueget. Wo sich öppe um 17'000 vor Chrischtus s Ys het afange zruggzie, het sich s Wasser, wo vom Linthgletscher abgflosse isch, a de Endmoräne gstaut, so as de Zürisee entstanden isch.

Ab em 6. Jahrtuusig hend sich die erste Mensche am undere Zürisee aagsidlet, wo Jäger, Fischer und Sammler gsii sind. Im Neolithikum (Noistaizit, ab 4500 vor Chrischtus) het d Bevölkerig am Nordufer vom Zürisee starch zuegnaa. D Mensche hend aafange chlini Dörfer uf Stelze am Seeufer z baue, werum me vo Pfahlbauer redt. Die hend scho Chorn und Flachs aabaut und Huustier ufzoge. Ab 2800 vor Chrischtus händ Schnuercheramiker am Zürisee gwoont, e Volch, wo beraits e guet usbildeti Kultur bsesse het (si händ s Rad kännt und kunschtvolli Keramik gmacht). Im 8. Jahrhundert vor Chrischtus, am End vode Bronzezit verschwindet d Seeufersidlige.

I de Hallstattzit (Früeni Isezit; vom 8. bis zum 5. Jaarhundert vor Chrischtus) händ d Mensche agfange Grabhügel für iri Tote z boue und s Ise hät d Bronze als Werchstoff för Waffe und Werchzüg abglööst. I dere Zit isch s Gebiet vom Zürisee weniger starch besidlet gsii weder vorane. Drufabe isch d Latènezit cho (Spooti Isezit; vom 5. bis zum 1. Jaarhundert vor Chrischtus), wo d Kelte im Land a den Alpe gwoont händ. D Helvetier werdet im Gebiet vom Mittelland z erstmol vom griechische Schriftsteller Poseidonios gnennt. Er schribt na bsunders, as d Helvetier mit vorliebi us Flüss Gold wäsched. De Zürisee het dazmal zum Randgebiet vo de Helvetier ghört.

Wo d Römer d Helvetier unterworfe hend, isch d Stadt Züri, wo dazmal Turicum ghaisse het, nume e chliini Zollstation gsii, wo d Güeter uf Schiff verlade worde sind. Die oberi Station isch am Obersee bi Tugge glege und uf de Insle Ufenau isch e galloromanische Viereggtempel gstande. Im grosse und ganze isch aber au währed de Römerzit s Gebiet vom Zürisee nu schwach besidlet gsii.

Im früene Mittelalter isch d Stadt Züri entstande und die erschte Alemanne hend sich im Sylfeld ide Nächi vo de Stadt nidergloo. So isch s Land am Zürisee wider meh besidlet worde. Doozmal het de See zum Thurgau ghört, später isch dee aber uftailt worde in Thurgau und in Zürigau (e kwäle schribt Zurihgauuia). D Stadt Züri het sich zumene regionale Zentrum entwicklet.

Tierwelt

Fisch 
Im Zürisee lebet vil Fischarte: die wichtigschte devo sind:
 d Seeforäll (Salmo trutta lacustris)
 s Albeli (Coregonus heglingus) und de Blaalig (Coregonus zuerichensis), beides Felchearte
 d Trüüsche; Trischli  (Lota lota)
 s Egli (Perca fluviatilis). 1jährig: Hüürlig; 2jährig: Egli; 3jährig: Reelig
 d Schleie (Tinca tinca)
 de Brachsme (Abramis brana)
 de Schwaal (Rotauge; Rutilus rutilus)
 de Hëcht (Esox lucius)
 de Aal (Anguilla anguilla)

Wasservögel 
 de Schwaan (Cygnus olor). Er isch 1929 im Walesee usgsetzt worde, het sich aber allerdings im Zürisee haimisch niderloo und isch hüt e sehr beliebts Fotosujet bi Turiste.
 d Wildänt (Anas platyrhynchos)
 d Krickänte (Anas crecca)
 d Spiessänte (Anas acuta)
 d Schlüüffänte (Aythya fuligula)
 d Tafelänte (Aythya ferina)
 s Taucherli (Fulica atra)
 s Tücherli; Zwëërgtaucherli  (Podiceps ruficollis)
 de Tüchel (Podiceps cristatus)
 de Merch (Mergus merganser)
 de Kormoran (Phalacrocorax carbo)
 de Räigel (Ardea cinerea)
 d Mööfe (Larus ridibundus)
 d Sturmmööfe (Larus canus)

Schifffahrt 
Früener isch de Zürisee de wichtigschti Vercheerswääg i dere Gägend gsi. Im Südoschte isch mer wiiter über d Linth und de Walesee gäge s Püntnerland zue, im Weschte über d Limmet und de Rhy gäge Basel und Holland abe gfahre.

Sit 1834 faared Tampfschiff uf em See. Di erschti Gsellschaft, wo so Schiff betribe hät, isch d Caspar, Lämmlin & Co gsi. Scho 1838 hät si Zürisee-Walesee AG ghäisse und mit de 1837 gründete Linth-Escher AG fusioniert. D Republikaner AG vo 1839 hät 1842 mit de Zürisee-Walesee AG fusioniert. Die hät sich 1869 mit de 1864 gründete Tampfbootgsellschaft lings Ufer zu de Tampfbootgsellschaft für de Zürisee zämegschlosse. Im 1874i häd d Nordoschtbaan (NOB) die Gsellschaft überna. 

D Zürcher Tampfbootgsellschaft (ZDG) isch 1890 gründet worde und häd im undere Seebecki zwüsched de Schiffländi und Thalwil mit chline Schiff (Schwalbe) en Art en Tramvercher iigrichted. 1900 häd si dänn d Tampfbootgsellschaft Wädischwiil, wos sit 1894 gee hät, überna und 1903 d Schiff von de Nordoschtbaan. Sit 1957 häisst si Zürisee-Schiffahrtsgsellschaft (ZSG).

d Schiff vom Zürisee

d Schiffstazione vom Zürisee 
Das isch e Lischte vo de Schiffstazione. D Jaareszaal gid s Jaar vom Beleg a.

- käi Kürs im Fahrplan me
+ ufghobe / nüme im Fahrplan

Büecher 
 Max Pfister: Der Zürichsee; Verlag Paul Haupt Bern (1970)
 Walter Höhn-Ochsner: Tierwelt in Zürcher Mundart und Volksleben; Züri (1976). ISBN 3-85865-037-4
 Geschichte des Kantons Zürich; Werd Verlag. ISBN 3-85932-158-7

Weblink 

 Website vo de Zürisee Schifffahrtsgsellschaft

Ainzelnochwiis 

See (Schwiiz)
Geografii vom Kanton Züri
Geografii vom Kanton Schwyz
Geografii vom Kanton Sanggalle
Limet