Hebel (Physik)
E Heebel isch in dr Füsik und Technik e mechanische Chraftwandler, wo us eme starre Körper bestoot, wo am ene Angelpunkt eso aagnacht isch, ass er sich um dä cha dräie. Dr mathematische Beschriibig vom ene sonige Süsteem säit mä s Heebelgsetz. Das Gsetz isch scho in dr Antike vom Archimedes formuliert worde.

Mä underschäidet zwüsche äisitige und zwäisitige Heebel, je nochdäm öb d Chreft nume uf äinere Site oder uf bäide Site vom Angelpunkt aagrife. Es git au gradi Heebel und Winkelheebel, wie er in dr Näigigswoog aagwändet wird.

Füsikalischi Beschriibig  
Die zentrali füsikalischi Gröössi, wo mä brucht, zum e Heebel beschriibe, isch s Dräimomänt  im Bezug uf en Angelpunkt, wo sich dr Heebel um en ume cha dräije.
 
Drbii isch  dr Ortswektor vom Angelpunkt und  dr Ortswektor uf e Punkt, wo d Chraft  aagrift. Dr Abstand zwüschen em Angelpunkt und em Aagriffspunkt vo dr Chraft  wird as Heebelarm bezäichnet. Dr Betrag vom Dräimomänt isch broporzional zum Heebelarm. Mit eme groosse Heebelarm cha eso mit ere chliine Chraft e groosses Dräimomänt usgüebt wärde. Wäge däm häig dr Archimedes gsäit:

Verschidnigi Formulierige vom Heebelgsetz 
E Heebel befindet sich im Gliichgwicht, wenn d Summe vo alle Dräimomänt wo an em aagrife, gliich Null isch:

Wenn dr Heebel dur e Stöörig vom Gliichgwicht dur e zuesätzligs Dräimomänt kippt eird, so wird uf bäide Site vom Angelpunkt die gliichi Aarbet  verrichdet, wobii  jewiile dr Wääg isch, wo bi dr Kippbeweegig zrugggläit wird.

D Rächnig wird äifacher, wemm mä d Chreft aaluegt, wo sänkrächt zum Heebel stöön. Eso wird s Chrüzbrodukt zum ene normale Brodukt us de Beträäg vo de Wektore. Mä bechunnt s Verheltnis über

vo de bäide Chreft  und  an de Pünkt  und  vom Heebel.

Das isch d Form vo dr bekannte Formulierig:

Chraft mol Chraftarm gliich Last mol Lastarm.

En anderi Gröössi, wo mä cha aluege, isch d Gschwindigkäit an verschidnige Stelle vom Heebel wääred dr Beweegig vom Heebel. Wil s e Rotazionsbeweegig isch, hängt d Baangschwindigkäit  vom Abstand  zum Angelpunkt und vo dr Winkelgschwindikäit  ab: . Mä cha, analog zum Chraftverheltnis, e Gliichg ufstelle zum d Gschwindigkäitsverhältniss z berächne:

Weblingg 

 Animierti, interaktivi Veraaschauligung vom Heebelgsetz

Fuessnoote 

Klassischi Mechanik