Badische XII (alt)
D Faarzüüg vo dè Gattig XII, ab 1868 III,  vo dè Großherzoglich Badischè Staatseisenbaan sin Personenzug-Dampflokomotyvè.

Geschichtè 

Well diè Faarzüüg übber èn Zitraum vo 4 Johr in insgsamt sechs Liferungè hergschtellt worrè sin un mo bi jederè Liferig dè jewyligè Stand vo dè Technik beachtet hèt, hèn alli Seriè Unterschyd uffgwisè. Ygsetzt sin diè Faarzüüg uff allè Streggè z Badè. Diè Loks hèn übber langi Johr als es Rückgrôt für Personè- un Schnellzugleischtungè uff èm gsamte badischè Schinnènetz goltè. Well diè Streggi vo Waldshuèt nõch Konschtanz zu nem Deil übber Schwizer Territorium güürt hèt un mo ähnlichi Faarzüüg hèt welle ysetzè, hèt mo sich bi dè Konschtruktion a d Faarzüüg vo dè Schwizer Nordoschtbaan aagläänt..

Badischi III b

I dè Johr 1881 bis 1891 sin insgsamt 70 Loks vo dè Gattig III un IIIa umbaut worrè un i d Gattig IIIb ygreiht worrè. Sy hèn dõdebi èn Kessèl mit èrè größerè Rooschtflächi vo 1,31 m² erhaaltè, glychzitig hèt dè Raamè vorn volängeret wörrè müèsè.

Konschtruktyvi Merkmõl 

Durch diè zwei aatribbenè Achsè hèt d Rybigsmassè gegèübber dè bisherigè Loks mit dè Achsfolg 1A1 erhöht wörrè könnè. D Achse vo dè Loks sin bi nem Gesamtradschtand vo 4,5 m eng anenandgruckt. Dè addyrte Abschtand zwischè dè Räder hèt grad èmol 33 cm betrait. D Uffhängig vo dè Kuppelachsè mit übbergworfenè Fèdèrbügel un Druckschruubè übber dè Èmdè vo dè Fèdèrè hèn dè Maschinnè è spezièlles Uussää gää. Diè Loks hèn trotz èrè relativ chlynè Rooschtflächi è guèti Dampfentwicklig un demmentsprèchend è guèti Leischtigsabgaab kaa.

D Loks vo dè erschtè Seriè vo 1861 vofügt übber èn ußèligendè Füllraamè, welli im Berych vo dè Kuppelachsè durrèbrochè gsi isch. Ab dè zweitè Seriè sin Blechraamè ohni Uusschnitt vowendet worrè. S Drèègschtell hèt èn Innèraamè uss Blèch bsässè.

D Maschinnè hèn èn Crampton-Kessèl mit èm Dampfdom übber dè Füèrbüchs un zwei Fèdèrwaagèventyl kaa. D Kessèlschpysig isch durch è Faarbumpi un èn Giffard-Injektor erfolgt.

S Zweizilinder-Nassdampftrybwärk isch ußèligend gsi. D Schièberkäschtè sin nõch innè gneigt. Diè Trybschtangè würkt uff diè erscht Kuppelachs.

Als Brèms dient è Schruubèbrèms am Tender, diè uff alli Räder gwürkt hèt. Diè Lokomotyvè hèn nu übber è schmals Schutzdach uff èm Füürerschtand vofüègt. Erscht ab dè letschtè Bauseriè hèt mo s Dach bis zu dè hinterè Fahrzüügkantè witerzogè un Blèchsitèwänd mit Fenschter ergänzt.

D Faarzüüg sin mit Schlepptender vo dè Bauartè 3 T 5,67, 2 T 5,67 un 3 T 5,4 uusgschtattet worrè.

Fuèßnotè

Literadur 
 Hermann Lohr, Georg Thielmann: Lokomotiv-Archiv Baden. transpress, Berlin 1988, ISBN 3344002104

Dampfloki
Schineverkehr z Bade-Württeberg