Amalthea (Mond)
D' Amalthea  isch ein vu dr innere Mönd vum Planet  Jupiter. Si isch am 9. September 1892 vum Astronom Edward E. Barnard am 91 cm Refraktor vum Lick Observatorium entdeckt worre. Si isch dr erst nöi entdeckt Jupitermond noch dr Entdeckig vu dr Galileische Mönd anno 1610 gsi. Dribernus isch si dr letzt Mond gsi, wo dur visuelli Teleskopbeobachtige entdeckt worre isch, späteri Entdeckige sin mitphotographische Ufnahme gmacht worre.

Daift worre isch si uf dr Namme vu dr Nymphe Amalthea us dr grichische Mythologi, wo dr Zeus mit Geissemilch ufzoge het. Dr Namme "Amalthea", wo uf e Vorschlag vum französische Astronom Camille Flammarion zruckgoht, isch vu dr Internationale Astronomische Union IAU erst anno 1975 offiziell vergä worre, obwohl er scho sit Johrzehnte inoffiziell in Bruuch gsi isch. Vor 1975 isch dr Mond meistens eifach als "Jupiter V" bezeichnet worre.

Bahndate 
Amalthea umchreist dr Jupiter ime middlere Abstand vu 181.400 km in 11 Stund un 57 Minute. D'Bahn wiist e Exzentrizität vu 0,0031 uf un isch 0,388° gegenyber dr Äquatorebeni vum Jupiter gneigt.

Ufbau un physikalischi Date 
D'Amalthea isch e sehr uregelmässig gformte Körper mit ere Usdähnig vu 270 × 168 × 150 km, wobi d'Längsax uf dr Jupiter grichtet isch. Ihri Dichti isch mit 0,86 g/cm3 sehr gring. Si spricht doher fer e poröse Körper us Wasseriis. Möglicherwiis handelet es sich um e "zuegloffes" Objekt, wo entweder im ussere Jupitersystem oder in grossem Sunneabstand entstande un dur d' Schwerchraft vum Jupiter igfange worre isch.

D'Amalthea het e sehr dunkli, diefrot gfärbti Oberflächi mit ere Albedo vu 0,09, d. h., numme 9 % vum ifallende Sunneliecht werre reflektiert. D'Rotfärbig isch möglicherwiis uf Ablagerige vu Schwäfel zruckzfüehre, wo vum Mond Io bi Vulkanusbrüch in dr Weltruum gschlüderet worre isch. Drybernus sin helli grüenlichi Muster sichtbar, dere ihr Ursprung allerdings noch ubechannt isch.

Dr Amalthea ihr Oberflächi isch starch verkrateret. Einigi vu dr Ischlagskrater sin im Vergliich zue ihrer Grössi sehr usdähnt. Pan, dr grösst Krater, besitzt e Durmesser vu 100 km un isch 8 Kilometer dief. Gaea het e Durmesser vu 90 km un isch vermuetli 16 km dief. Zwei Birgszüg, Mons Lyctas un Mons Ida, erhebe sich ebba 20 km. 

D'Amalthea rotiert in 11 Stund un 57 Minute um die eige Ax un wiist dodemit, wie dr Mo un die ybrige innere Jupitermönd, e bundini Rotation uf. 

Ihri schinbar Helligkeit betrait 14,1m.

Wie d'Io git d'Amalthea meh Wärmi ab, wie si vu dr Sunne empfangt. Säll chännt uf elektrischi Ström zruckzfüehre si, wo bi dr Bwegig vum Mond dur s'Magnetfeld vum Jupiter induziert werre.

Weblink 
 Wer ist Amalthea? (Us dr Fernsehsendig Alpha Centauri)
 Animation of Amalthea (engl.)
 Nöieri Erchenntniss zue dr Dichti un Beschaffeheit vu dr Amalthea
 Jupiter's Moon Had A Far-Flung Past (engl.)

Jupitermond