Bethlehem
Bethlehem (au Betlehem, Efrata; hebräisch בית לחם, Beth Lechem; ) isch e Stadt im Westjordanland mit 29.930 Iiwohner. D Stadt lit i de Palästinensische Autonomiigebiet und gränzt im Norde a Jerusalem.

Zu dr Aglomerazioon vo Bethlehem ghöred au Beit Dschala und Beit Sahur; s Dorf Beit Sahur het wie Bethlehem e biblischi Bedüütig, wil s nach dr Überliferig vo de Israelite de Geburtsort vom David isch.

Für d Christe uf de ganze Wält isch Bethlehem wichtig, wil s de Überliferig na de Geburtsort vo Jesus isch. Das cha mer au i dr alemannische Sprooch in dr Wienechtsgschicht nochelääse.

Bürgermeisteri vo de Stadt Bethlehem isch syt November 2012 di arabischi Christin Vera Baboun. Bethlehem het über 30 Partnerstedt in aller Wält.

Bethlehem i de Bible 

Dr Ort wird i de Bible zerscht in  erwähnt. Det heissts, dass d Rachel, d Frau vom Jakob, „a de Strass nach Efrata, wo jetzt Betlehem heisst“, begrabe worde sig. Au de Joseph söll im Grab vo synere Muetter Rachel a de Strass uf Bethlehem beerdigt worde sii. D Rachel staht im Judetum au als Symbol für Israel und syni Truur ums verlorene Volch Ephraim, wo nid us assyrischer Gfangeschaft zruggchehrt isch : „Rachel weint um ihre Kinder und will sich nicht trösten lassen“ (Jer 31,15 EU). 

Nach der Eroberung vo Kanaan dur die israelitische Stämm isch das Städtli zum Stamm Juda cho. Au s Gscheh us em Buech Rut spilt sich zumene grosse Teil z Betlehem ab und de Rut ihre Schwiegervater Elimelech wie au ihre spöteri Maa Boas chömed us dem Ort .

Es 3000 Jahr alts Sigel isch dr ältist usserbiblisch Hiwys uf d Existenz vom Ort Betlehem im Königreich Juda.

Betlehem isch nach  de Härkunftsort vom König David. Drum söll au de erwarteti Messias als Nachkomme („Sohn“) vom David det zur Welt cho . In dem Värs wirds als „Betlehem-Efrata“ bezeichnet, wil s im Stammesgebiet vo Sebulon, ca. 11 km westnordwestlich vo Nazareth, no es anders Betlethem gäh het.

Nach  und  isch de Jesus Christus z Betlehem gebore worde. De aagäblichi Geburtsort inere Höhli isch wohl scho ab em 2. Jahrhundert verehrt worde. Syt em Jahr 333 staht a dere Stell d Geburtschile. Am 29. Juni 2012 isch sie i d Weltkulturerbe-Liste vo der UNESCO ufgnuu worde. Öb Betlehem tatsächlich der Geburtsort Jesu isch, isch immer no umstritte.

Universitäte 
Syt 1973 gits die Katholischi Universität Bethlehem, wo vom Vatikan gründet worden isch. Es sind 3.014 Studenten immatrikuliert; devo sind e Drittel Christe und zwei Drittel Muslim (Stand 2010). Es wärde Philosophie, Wirtschafts- und Naturwüsseschafte, Erziehig, Chrankepfläg und Tourismus glehrt. Ußerdem wird en Studiengang vo acht Semester mit theologische, religiöse und soziologische Fächer abote, wo me mit em Bachelor of Arts chan abschlüsse.

2007 het die palästinensischi Administration e zweiti Universität z Bethlehem, d Ahliya-Universität, gründet.

Spitäler 
Scho 1882 hend französischi Vinzentinerinne es Spital eröffnet. Us dem isch 1990 s Spital „zur Heilige Familie“ (Holy family hospital), e Geburtsklinik mit Ussestatione vom Malteserorde, worde.

D Schwiizer Chinderhilf Bethlehem betrybt syt 1952 s Caritas Baby Hospital, s einzige palästinensische Chinderspital im Westjordanland, wo d Müetter i d Behandlig vo de Chind mit ybezieht.

Tourismus 

De Främdeverchehr isch für d Stadt immer e wichtigi Iinahmequelle gsi. Wäg dr Nöchi zu Jerusalem hend früener vili Reisegruppene lieber i de günstigere palästinensische Hotel als i de Hauptstadt vo Israel gwohnt. Wo e Deil vom Westjordanland i de 1990er Jahr d Autonomii übercho het, sind drum uf d Iniziative vo zruggchehrte Uuswanderer grossi Hotelnüübute entstande. De Chrippeplatz isch nach em Buu vonere Parkgarage autofry. Die vile Aadänkeläde hend au guet vom Tagestourismus gläbt. Mit grossem Iifer isch s Jubiläumsjahr 2000 vorbereitet und eröffnet, doch de Uusbruch vo de Zweiten Intifada vo Palästina het die Bemüehige zerstört. Mehrmals isch d Stadt bsetzt worde (eimal mit dr Belagerung vo dr Geburtschile und dr St. Katharinechile), was zu grosse Schäde gfüehrt het. Dass d Israeli bi Bethlehem e grossi Absperrmuur uufgstellt hend, het de Tourismus massiv betroffe, und s umständliche Durquere vo de Gränzkontrollstell het dezue gfüehrt, dass nur no sälte Gruppene vo Turischte in de Stadt übernachtet hend. Die grosse Hotel sind wieder gschlosse oder vrchlyneret worde, Tagesgäst hend a de Gränze zu Jerusalem de Bus und de Reisefüehrer wächsle müesse. Die grosse Wärchstätte für Oliveholz-Schnitzerye hend vili Mitarbeiter entlah müesse. Sie hend ihri Produkt zwar no z Jerusalem vermärchte chönne, aber mit weniger Gwünn.

Im Jahr 2010 het sich die touristischi Laag wäsentlich verbesseret: Öppe d Hälfti vo de Touriste hend z Bethlehem übernachtet und hend det i de Restaurants gässe; vili Souvenirläde hend wider ihri Waren aabote. Die palästinensische Autonomiebehörde het bis zum Jahreswechsel mit eme Bsuecherrekord vo bis zu zwei Millione grächnet. Und sid 2000 gits au wider Füerige für Touriste mit israelische Reiseleiter.

d Partnerstedt vo Bethlehem 
 Bukarest, Rumäänie, sit 2013
 Sarpsborg, Norweege, sit 1997
 Köln, Dütschland, sit 1996
 Catanzaro, Itaalie, sit 2015
 Capri, Itaalie, sit 2013
 Turin, Itaalie, sit 2015
 Civitavecchia, Itaalie, sit 1998
 Greccio, Itaalie, sit 1992
 Asti, Itaalie, sit 1992
 Assisi, Itaalie, sit 1989
 Pratovecchio, Itaalie, sit 1993
 Montevarchi, Itaalie, sit 1993
 Floränz, Itaalie, sit 1962
 Orvieto, Itaalie, sit 1996
 Verona, Itaalie, sit 1998
 Mailand, Itaalie, sit 2000
 Brescia, Itaalie, sit 2007
 Otranto, Itaalie, sit 2008
 Gallipoli, Itaalie, sit 2008
 Montesarchio, Itaalie, sit 2008
 Athen, Griecheland
 Córdoba, Spaanie, sit 1988
 Abu Dhabi, VAE, sit 1977
 Villa Alemana, Chile, sit 2006
 Concepción, Chile, sit 2006
 Rabat, Marokko, sit 1999
 Pretoria, Südafrika, sit 1999
 Saint-Herblain, Frankrych, sit 1992
 Chartres, Frankrych, sit 1994
 Stroossburi, Frankrych, sit 1998
 Creil, Frankrych, sit 2009
 Glasgow, Ängland, sit 1992
 Monterrey, Mexiko, sit 1997
 Steyr, Öschtrych, sit 1999
 Natal, Brasilie, sit 1999
 Valinhos, Brasilie, sit 1996 
 São Pedro do Butiá, Brasilie, sit 2008 
 Burlington, USA, sit 1993
 Orlando, USA, sit 2001 
 Sacramento, USA, sit 2009
 Częstochowa, Poole, sit 2004
 Sankt Petersburg, Russland, sit 2003
 Wladimir, Russland, sit 2013
 Mayruba, Libanon, sit 2011
 Den Haag, Niederlande, sit 2000
 Lissabon, Portugal, sit 1995
 Yalvaç, Türkei, sit 2000
 Madaba, Jordaanie, sit 1996
 Cusco, Peru, sit 1993
 Marrickville, Auschtraalie, sit 2008

Literatur 
 Hanswulf Bloedhorn: Art. Bethlehem. In: RGG4 I, Tübingen 1998, 1377f.
 Siegfried Mittmann: Art. Bethlehem. In: Theologische Realenzyklopädie 5 (1980), S. 759–763 (Geschichte u. Bibel)

Weblink 

 d Website vo de Stadtverwaltig vo Bethlehem
 d Website vo de (erstgründete) „Bethlehem University“

Fuessnoote 

Ort in de Palestinensischi Autonomiigebiet
Jesus
Ort im Tanach
Ort im Alte Teschtamänt
Ort im Neue Teschtamänt