Mika
Cantant.
Mika (nassù Michael Holbrook Penniman, Jr.) a l'é nassù ël 18 Aost 1983 e a travaja da cantant dal 2006.

Dòp avèj argistrà sò prim EP Dodgy Holida Mika a l'ha publicà sò prim àlbom complet, Life in Cartoon Motion (Vita Animà da dissegn animà) për la meison discogràfica Island Records dël 2007. Life in Cartoon Motion a l'ha vendù pì che 5,9 milion ëd còpie an tut ël mond e a l'ha giutà Mika a vagné 'l BRIT Award pr'ël pì brav debutant britànich e a arsèive la nòmina al Grammy Award. Ij crìtich dòp soa prima publicassion a l'han fàit dle comparassion fra l'euvra ëd Mika e cola dj'artista Freddie Mercury, Scissors Sisters, Elton John, Prince, Robbie Williams e David Bowie.

Dël 2006 Mika a l'ha duvertà soa tichëtta, la Dodgy Holiday Tours Limited. Doi agn dòp Mika a l'ha publicà sò scond EP, Songs for Sorrow (Cant ëd Pen-a), dont le còpie dj'edission limità a son stàite esaurìe daspërtut ant ël mond. 

Dël 2009 a l'ha publicà sò scond àlbom an studi, The Boy Who Knew Too Much (Ël Fieul Tròp Savant), dont la pì part a l'é stàita argistrà a Los Angeles con ël mùsich e produtor Greg Wells, ch'a l'ha produvù ëdcò sò àlbom d'esòrdi. Conforma 'l cantant sò scond travaj a l'é na conta dij sòj agn d'adolessensa e a fa da "sconda part" ëd la prima archeujta. Për festegé s'àlbom a l'ha anvità via Twitter sòj sostnidor a Camden (distrèit ed Londra) e a l'ha spendù 25.000 sterlin-e ëd bèive për lor. An novèmber 2009 a l'é andàit an Australia anté ch'a l'ha cantà 'dcò ant l'Òpera ëd Sydney. 

Mentre a finìa sò tor mondial, Mika a l'ha argistrà sò ters àlbom, The Origin of Love (La Sorgiss dl'Amor), disend ch'a sarìa stàit "pòp pì sempi, men stratificà che 'l darié". L'àlbom a l'é stàit publicà an tut ël mond ai 16 stèmber 2012 e ant ël Regn Unì l'8 Otóber 2012. Lë stil d'ës darié travaj a l'é arzultà pì serios e men da giovo, con d'element ispirà dai Daft Punk e dai Fleetwood Mac. Fra 'l rest st'àlbom a conten Elle me dit, soa prima canson an fransèis.

An Avril 2013 a l'é vnù giùdes dla stagion 7 dlë spetàcol televisiv X Factor italian, ël prim giùdes antërnassional dl'edission italian-a. Ant l'istess temp a partìssipa 'me giùdes ëdcò a la tersa stagion dla trasmission fransèisa The voice: la plus belle voix. A Otóber a l'ha publicà n'àlbom mach an Italia Songbook Vol. 1, fàit con d'arangiament dij travaj precedent. A gené 2014 a ancontra e a canta an duet con Dario Fo, premi Nobel, la canson Ho visto un Re (L'hai s-ciairà 'n Re), scrivùa da Fo midem già cantà da Enzo Jannacci. 

Mika a l'ha scrivù 'd canson për d'àutri cantant con vàire stranòm pa tùit conossù: "I l'hai na cita partìa ëd tre stranòm, dont un a l'é stàit dëscorvù: a l'é Alice."

Vita

Mika a l'é nassù a Beirut, ters fieul ëd sinch frej da na mare libanèisa e 'n pare american. Cand a l'avìa n'ann la famija a l'ha dovù chité 'l Lìban anté ch'a-i era la guèra e l'ha tramudà a Paris. Ël prim tòch da chiel sonà a la tastadura a l'é stàit Les Champs-Élysées ëd Joe Dassin. A set agn a l'ha scrivù sò prim tòch, che chiel a descriv 'me 

n'"afros" strumental ëd tastadura antitolà Angry. La famija a l'ha tramudà a Londra cand Michael a l'avìa neuv agn. Sì a l'ha frequentà 'l Lycée Français Charles de Gaulle, andoa a l'ha vivù dij grev at ëd bulism e a l'ha dëscorvù d'esse disléssich. An risposta a ste esperiense soa mare a l'ha mostraje a cà a dódes agn, për ses/eut mèis.
Ant ës perìod a l'é stàit anlev d'Alla Ardakov Ablaberyeva, na russa ëd profession cantanta lìrica sopran. Peui a l'é andàit a la St Philip's School a Kensington, anté ch'a l'é stàit cap dij cantor dël còro scolàstich (ël St. Philip's Choir). A l'é peui andàit a la Westiminster School e al Royal College of Musich (Colegi real ëd Mùsica), ch'a l'ha chità për argistré sò prim àlbom a la Casablanca Records. A l'ha 'dcò modificà sò stranòm Mica an Mika përché a l'era genà da chi a lo përnonsiava mal.

Mika a ven da na famija 'd set përson-e e a l'avìa doe seur pì grande e 'n frel e na seur pì cit. Soa seur Yasmine, ch'a travaja da artista con lë stranòm DaWack, a l'ha piturà ij dissegn për la cuvertin-a 'd sòj doi àlbom Life in Cartoon Motion e The Boy Who Knew Too Much e adess a fà la modista. Mika a parla bin anglèis e fransèis e a conòss assè bin lë spagneul. An passà a l'avìa fàit për neuv agn dle lession ëd cinèis mandarin, sensa amparelo tant bin, mentre soe tre seur a lo san bin. Pì 'd recent a l'ha amprendù l'italian e ant n'antërvista a la trasmission italian-a Le Invasioni Barbariche a l'ha dit d'avèj ancontrà chi a l'ha mostraje 'd mòt grossé an piemontèis, mentre a l'era an vacansa a San Stéo an Belb, ën pais ch'a-j pias vàire. A parla 'dcò 'n pòch ëd dialèt libanèis dla lenga aràbica, ch'a resta la lenga nativa 'd soa mare. As contava che Mika a l'avìa n'estension vocal ëd sinch otave, ma chiel a l'ha peui diciairà d'esse pì vzin a tre otave e mesa.

Mika a l'ha arfudà j'acuse d'esse passà aranda dij tabó sessuaj për rintré ant ël mërcà djë Stat Unì, gavand la canson Billy Brown, su n'òm marià ch'a l'ha n'amant òm.
A l'ha dit: "S'i j'era preocupà dij tabó ëd sigura i l'avrìa nen argistrà lòn ch'i l'hai argistrà. A sentra gnente con sòn. A l'é pì na chestion ëd rispet përsonal." An n'antërvista ant l'arvista omosessual Out a l'ha fortì: "A-i è 'n meud për parlé dla sessualità sensa dovré le tichëtte discogràfiche."

Dlë stèmber 2009 a l'ha dit ëd soa sessualità privà: "I son mai tichëttame daspërmì. Ma dit sòn, i l'hai mai limità mia vita, i l'hai mai limità con chi deurme... Ciameme 'me ch'i veule. Ciameme bissessual, s'i l'eve bzògn d'un vocàbol për mi." Peui a l'ha dit ant n'antërvista a This is London: "Im consìdero sensa tichëtta përché i peuss an-namoreme 'd tùit, literalment, tùit ij géner, tùit ij còrp. I son pa smòrbi." Dl'Aost 2012 ant n'antërvista a l'arvista Instinct ël cantant a l'ha confermà d'esse omosessual.
Dël Mars 2010 Mika an Fransa a l'é intrà a fé part ëd l'Órdin dj'Art e Litre për soa euvra musical.

Nòte

Cantant