Maladiera ëd Sèn-Cretoublo
La maladiera ëd Sèn-Cretoublo a l'era un lebrosari ch'as trovava an sla stra an tra Osta e Sèn-Cretoublo.
A l'avìa na capela consacrà a santa Marìa Madlen-a e a l'era ël pì arnomà lebrosari valdostan; ij prim papé ch'a na parlo a son dël 1182.
Dël 1284 la maladiera as trovava an condission tant grame ch'a podìa nen acheuje tuti ij lebros ch'a rivavo.
Antlora, ai 17 avril 1284 ël vësco d'Osta Nicolas II a l'ha adressà na litra a tuti ij parco e ij vicari dla diòcesi an ciamandje agiut; a l'ha ëdcò comandà che an minca mulin a-i fussa un sach anté che la gent ch'a vorìa a podìa lassé dla farin-a 'me oferta e a l'é arcomandasse ëd visesse ant ij testament dij pòver ëd la maladiera.

Për vàire sécoj a l'han goernà ant la maladiera la pera sepolcral ëd Gra.
Dagià che la maladìa dla lebra a l'era dësparìa e la ca dl'ospissi a l'era veja ch'a drocava, dël 1425 ij sò ben a son ëstàit gionzù a la mensa episcopal, ch'a l'ha seghità a aministreje e a dé ël guadagn ai pòver.

Ant la pian-a, ij ben dla maladiera a së spantiavo davzin al vilage Meysatta da le doe bande dla stra fin-a a la Deura, ch'a j'anondava soens.
An montagna, la maladiera a l'avìa, tra l'àutr, l'alp ëd Chaléby su Sèn-Bertolomì.
Séghit a la laj dij 15 d'ost 1867, ël goern a l'é piasse tuti ij ben dla maladiera e a l'ha venduje.

Stòria dla Val d'Osta