Maladìa ëd Minamata
La maladìa ëd Minamata a l'é na maladìa identificà ëd fasson ofissial al 1m ëd maj 1956: col di, dij dotor ch'a l'avìo visità dle cite ch'a patìo ëd convulsion e ëd dificoltà ant ij moviment a l'han anformà l'ufissi ëd salute pùblica dl'aparission ëd n'epidemìa ëd na maladìa dësconossùa dël sistema nervos sentral.

Dël 1959 l'adoss dla mal a l'é stàita identificà: l'anquinament al mercuri dl'ansen ëd Minamata, sità dla prefetura ëd Kumamoto, ant l'òvest ëd Giapon, dëscarià an gran quantità da la fàbrica ëd Chisso, gigant ëd la chìmica che dal 1932 a fabricava dl'assetaldéide.
Ës mercuri a l'é artrovasse ant ij pess e ij crustass, mangé ëd base dla gent dël pòst.

Ël process a l'é durà dal 1969 al 1973: dël 1973 Chisso a l'é stàit arconossù colpèivol ëd negligensa, e sòn a l'ha duvertà la stra a l'andenisassion dle vìtime.

Al di d'ancheuj, ël nùmer precis dle vìtime ëd sa maladìa a l'é nen conossù, nì soe conseguense ant ël longh perìod.

Minamata