Trav
La trav a l'é n'element strutural con na dimension ch'a l'é predominanta sj'àutre doe, e ch'a serv a dëscarié na fòrsa ch'a arsèiv trasversalman arlongh sò pròpi ass, an trasferendla longitudinalman da le session ansima a le quaj la fòrsa agiss a sòj pròpi vìncoj, ch'a-j garantisso l'echilibri e a la saldo a lòn ch'a l'ha aranda.
Un sistema mecànich (na strutura) fàit da 'd trav gropà fra lor e pogià sël seul a l'é ciamà tle. Ës sistema a l'é në schema costrutiv fondamental.

Da na mira geométrica la trav a l'é 'l sòlid generà da na figura pian-a Ω (generatris) ch'a bogia ant lë spassi ëd fasson ortogonal a la trajetòria ëd sò barissènter G (diretris). Për esse dabon na trav, soa generatris a peul varié 'd forma, ma mach ëd fasson gradual e a dev mantnì dle dimension cite rëspet al raj ëd curvadura ëd la trajetòria  e rëspet a la longheur l dla trav.

Cand as chita 'd parlé dla trav da na mira geométrica, la trajetòria dla generatris a l'é ciamà linia d'ass ëd la trav e la generatris a l'é ciamà session.
An qualsëssìa pont as copa la trav orisontalman as oten na session, un-a dj'infinìe session bidimensionaj ch'a la constituisso. An arferendse a soa linia d'ass, la trav a peul esse curvà ma 'd sòlit a l'é drita. S'a l'é un tòch ëd sirconferensa, as ciama archet o arch. Le session a son varie: le trav a peulo esse pien-e, creuse (trav tubolar, trav-cassion), profilà (a I, T, L, C, H evf) o a peulo esse fàite da 'd samblagi ëd vàire sòrt.

Sòrt

A venta fé na distinsion fra le quatr sòrt ëd trav: la trav vera e pròpia a l'é mach cola piassà an orisontal ch'a subiss dle flession. Na trav vertical ch'a subiss prinsipalman në sfòrs normal, a l'é ciamà pilia. Ant un tle normal fàit da tòch ortogonaj, le pilie a son j'element verticaj d'antërpian  e le trav a son j'element orisontaj dël pian. Nopà ant ij traliss a-i son ëdcò dle trav stòrte: as dëssern fra ponton e tirant: ël prim a l'é na trav carcà ch'a subiss compression, lë scond a l'é na trav tendùa ch'a subiss trassion.

Le trav as classìfico peui scond sò material: bòsch, ciman, assel, mon. Le trav mës-ce a son fàite da doi o pì materiaj: ciman armà, assel e ciman, muradura armà. Ant le struture dël dì d'ancheuj ij mon as deuvro pì nen për batì le trav e l'assel a l'é bele an vista, sensa esse coatà con d'àutr.

Assel

Le trav d'assel pì comun-e a son ël profilà IPE, con session a forma d'"I", ëdcò dit "trav con j'ale strèite" e 'l profilà HE, con session a forma d'"H", ëdcò dit "trav con j'ale larghe". Sò pì grand spantiament a l'é dovù a soa pì granda arzistensa a la flession, përchè mach j'ale a pòrto 'l pèis, mentre 'l barissènter dla session a resta ferm. Sta sòrt ëd trav a l'é dovrà ant ij tle d'assel pr'ij pont e j'edifissi. D'àutri profilà comun dle trav a son la session a forma ëd "C" o a "U", cola a forma d'"L", cola a "T", creusa squadrà e creusa tonda.

Ciman armà

La trav an ciman armà a espluata le caraterìstiche dël material: a arzist donch a la compression bele mach con la part ëd ciman e a le trassion con l'assel tendù.
Ëd sòlit a l'ha na session trasversal squadrà, ma del vire ëdcò tonda. Quand ste trav a sosten-o 'n plafon, se soa autëssa a coincid con cola dël solé as ciamo trav an spessor, dësnò as ciamo trav surtente cole ch'a seurto da a l'estradòss (trav emergente) o a l'intradòss (trav arbassà) dël solé. Cole an spessor e cole arbassà a son le pì comun-e.

Studi mecànich

Da na mira stòrica, lë studi dla trav a l'é un dij fondament ëd l'angegnerìa strutural. Ij siensià ch'a son angagiasse ant jë studi mecànich ëd la trav a son stàit Galilei, Bernoulli, Euler, Navier, Saint-Venant. Saint-Venant an particolar a l'ha studià la trav 'me sòlid tridimensional elàstich con dij pèis particolar aplicà.

L'angigné Navier a l'ha studià na prima teorìa técnica dla trav (ël model dla trav elàstica), andoa lë studi dla trav as fa con n'arpresentassion sempia monodimensional. La dimension prevalenta dla longheur a pòrta ëdcò a na sempia arpresentassion monodimensional dij vetor aplicà pì amportant. Na contribussion posterior a la teorìa técnica dla trav a l'é stàita dàita da Stepan Timošenko, ch'a l'ha giontà al model dla linia elàstica l'anàlisi dlë sfòrs ëd taj.  

La teorìa técnica dla trav a l'é limità al contest elàstich e linear d'anàlisi, për le cite deformassion e pr'ij cit spostament. Tutun già ij matemàtich Bernoulli e Euler a l'avìo dësvlupà la teorìa dl'Elàstica ant ël contest nen-linear dij grand spostament, parland fin-a dij fenòmen d'instabilità dj'aste.

Nòte

Struture