Univers
L'univers a l'é considerà 'me tut lòn che a esist, che a conten tuta la materia e l'energìa, ij pianeta, le stèile, le galassie e ël contnù dlë spassi intergalàtich.

L'osservassion sientìfica dl'Univers, dont la part ch'as peul vardé a l'ha un diàmeter d'anviron 93 miliard d'agn lus, a amboca che l'Univers a l'é stàit governà da le mideme lej e costante fìsiche durant la pi granda part dla soa stòria e an tuta soa estension ch'as peul vardé, e a lassa fé dj'ipòtesi ansima ai sò moment inissiàj. 
La teorìa dël Big Bang a l'é ël prinsipal model cosmològich che a descriv ël dësvlup inissial dl'Univers; as peul calcolesse che a l'é rivà 13,798 ± 0,037 miliard d'agn fa.

Astronomìa