ARPA
ARPA a l'è l'acrònim d' Agensia Regional për la Protession Ambiental (an italian: Agenzia Regionale per la Protezione Ambientale).

Ant l'avril dël 1993 un referendum a l'ha cassà le competense dël Servissi Sanitari Nassional e dj'Unità Sanitarie Locaj ant ël camp dël contròl e dla prevension ambiental.

An costa manera a l'è creasse un veuid ëd competense, colmà dal Parlament italian për mojen ëd la Lej 61 dël 1994, ch'a l'ha fidà j'incàrich a "Agensie Regionaj" apòsta, deputà a la vigilansa e al contròl ambiental an àmbit local. La lej 61/94 a l'ha ëdcò istituì l'ANPA (Agensia Nassional për la Protession dl'Ambient), ancheuj ciamà APAT (Agensia per la Protession dl'Ambient e për ij servissi Técnich), con l'incàrich d'adressé e 'd coordiné le Agensie Regionaj e le Provincie Autònome. Ant j'agn ch'a son ëvnù d'apress tute le region italian-e e le provincie autònome a son dotasse ëd le pròpie Agensie.

Àree d'atension ëd l'ARPA 

 Eva
 Ambient natural
 Clima
 Salute
 Amiant
 Ràdon
 Aria
 Arsaniment
 Camp eletromagnétich
 Geologìa e Dissest
 Radiassion jonisante
 Smaltiment dla rumenta
 Arzigh industrial
 Inquinament acùstich
 Seul
 Sismologìa
 Valutassion dl' Impat Ambiental (VIA)

Colegament estern 

  ARPA Piemont

Istitussion italian-e