Materialism
Ël materialism a l'é l'ideja filosòfica che ël mond a l'é fàit ëd materia e che a-i é pa gnun-e àutre sòrt d'entità. Tut a sarìa fàit ëd materia. Le còse che a son pa fàite ëd materia, com la ment, a sarìo l'arzultà d'assion ëd la materia. An àutre paròle, la materia a l'é l'ùnica sostansa real. 
Dzortut, un materialista a chërd pa an chèich dé o àutr ent dzor-naturaj. Ël materialista a pensa che l'ideja ëd në spìrit  a l'é sensa significà, o pa sientificament provà. Donca, për definission, ij materialista a son ëdcò ateista, combin che pa tùit j'ateista a sio materialista.

Ij modern filòsof materialista a estendo la definission për comprende àutre entità provà da la sciensa com l'energìa, le fòrse e la curvadura dlë spassi. As sà che la materia e l'energìa a son antërcanbiàbij e che, dzor pi, la gravità a l'é causà da la materia. An tùit ij cas, ël consèt midem ëd materia a l'é pa anterament ciàir.

D'àutre sòrt ëd filosofìa a condivido chèiche ideje dël materialism, për esempi ël ridussionism, ël positivism e l'empirism.

Religion