Castel ëd Bard
Ël castel ëd Bard a van nen sconfondù con ël Fòrt ëd Bard che a l'é stait tirà sù mach dël sécol ch'a fa XIX, dapress a la demolission dël Castel, faita da Napoleon a ij temp dla Sconda anession a la Fransa. 

Ël castel a nass coma fortificassion dla Famija Bard dël sécol ch'a fa XII, scond M.sù Pedrini e M.sù Gotta a sarìa basà ansima a na rielaborassion ëd fortificassion drocà dël temp dij Salass. A-j va a ij Savòja dël 1242, dapress a la guèra antra ij fieuj d'Ugon I ëd Bard.

Dapress al sécol ch'a fa XV a ven arfait e dël 1661 Carl Emanuel II a-i fa mné ij canon dij castej ëd Vérres e ëd Montjovet.

Ël castel a passa sò moment ëd notorietà antërnassional dël 1800, quand a riess a fërmé Napoleon për chèich dì. Ma ij soldà aostrìach e piemontèis ch'a lo difendo as arendo con l'onor dj'arme squasi sùbit, për via che l'armada fransèisa a l'é passa-ie dadré për le mulatere dël Col d'Albard e fërm a resto mach pì ij canon fransèis. Antlora l'ùnica stra ch'a-i fussa a l'era cola për ël borgh vej ëd Bard.

Për evité dë trovesse torna fërmà ant le comunicassion anterne dla Stat Fransèis (dont Val d'Osta e Piemont a fan part dapress a la Rivolussion Fransèisa), Napoleon a farà smantelé ël castel ëd Bàrd, ansema a vàire àotre fortificassion che antra consitadin fransèis a l'han pì gnun sust militar.

Bibliografìa 

Castej dla Val d'Osta
Bard
Castej dij Savòja