Arquà
Arquà (Arquata Scrivia an italian, Arquâ an lìgure) a l'é un comun dël Piemont ëd 6.404 abitant , ant la provinsa ëd Lissandria.

As treuva ant l'Apenin Lìgure e a l'é 'l prim comun piemontèis ëd la Val Scrivia, an rivand da la Liguria.

Stòria

Ël nòm Arquà a deriva dal latin arcus e as riferiss probabilment a j'arch ëd n'aquedòt a servissi dla vzin-a sità roman-a ëd Libarna. Arquà as trovava arlongh la Via Postumia, ch'a colegava Génoa a Aquileia, an passand për Torton-a, Voghera, Piasensa, Cremon-a, Veron-a e Vicensa. Ij prim document ëscrit a armonto al 1077, quand che l'imperador Enrico IV a conferma ël posess dël pais a jë sgnor d'Este. Ël pais a passa peui al vësco 'd Torton-a e a l'é al sènter ëd vàire contèise antra Torton-a e la Repùblica 'd Génoa, con un cit interval ëd dominassion pavèisa. Dël 1313 ël castel e 'l borgh d'Arquà a ven-o anfeodà a Opissin Spìnola da l'imperador Enrico VII. Arquà a ven parèj a esse un dij Feod Imperiaj,  valadì teritòri ch'a dependìo diretament da l'Imperi Roman Sacrà ma antitolà e goernà da famije nòbile 'd Génoa, tanme bon-a part ëd l'Oltragiov geonèis. Un feod imperial a l'era autònom e a l'avìa sò goern, sò tribunal, soe lèj e soa zëcca për bate moneda. La sgnorìa a dven marchisà dël sécol ch'a fa XVII e jë Spìnola a goerno la sità për squasi sinch-sent agn fin al 1797 e a l'abolission dij Feod Imperiaj da part dij fransèis ëd Napoleon.

Dal 1797 al 1805 Arquà a fa part prima dla Repùblica Lìgure, e peui ëd l'Imperi Fransèis. Dël 1815 a intra ant ël Regn ëd Sardëgna. Dal 1819 al 1859 a l'é comprèisa ant la Provinsa ëd Neuve, sota la Division ëd Génoa e 'l mandament ëd Seraval Scrivia. Dal 1859, an séguit a la riorganisassion aministrativa dël Decret Rattazzi (Lèj n.3702, 23 otóber 1859) a passa ansema a tut ël Circondari ëd Neuve a la Provinsa ëd Lissandria e al Piemont.

L'Eutsent a l'é 'dcò ël sécol ëd l'espansion econòmica dël pais: dël 1821 a ven completà la strà dël Pass dij Giov ch'a colega Génoa con la pian-a e con Turin, dël 1851 an Arquà a riva la ferovìa Turin-Génoa. Ij neuv colegament a dan ël via a l'industrialisassion ëd l'area: a s'ansédio industrie dël setor téssil, chìmica e alimentar. Le doi guere mondiaj a toco 'l pais: durant la Prima Guèra a s'ansédia an Arquà ël comand ëd le trupe anglèis, ch'a resterà dal 1917 al 1921; durant la Sconda Guèra Arquà a ven bombardà da le fòrse aleà e a l'é sede dl'Arsistensa partisan-a. J'agn dël boom econòmich a pòrto a l'insediament d'àutre industrie e a na granda espansion ëd l'edilissia residensial.

Aministrassion 
Ël sìndich a l'é Alberto Basso (dal 06/06/2016).

Anliure esterne 
 Sit istitussional

Arferiment 

Arqua