Derthona FC
Ël Derthona Football Club a l'é na società 'd fótbal ëd Torton-a an provinsa 'd Lissandria.

Stòria 
Fondà dël magg dël 1908 a l'ha avù coma prim pressident ël capitani ëd cavalerìa Luis Bajardi. Le maje a j'ero bianche e nèire përchè a-i era 'l but ëd buté ansema, ant na midema maja, ij color ëd la Prò Vërsèj (bianch) e dël Casal (nèir), che an cola época a j'ero le squadre pì fòrte ëd Piemont. Ant j'ani 1920-25 ël Derthona a l'ha vivù soa época d'òr an giugand ant ël grop B ëd la prima division. Ant la partìa d'achit (8 d'ótober dël 1922) ij bianch e nèir a gieugo con: Gambuti, Re, Rabbaglio, Barbieri, Bonzani, Salamina, Loiacono, Crotti, Bellolio, Gatti, Gianelli. An coi sinch ani 'l Derthona a gieuga con squadre coma Juventus, Milan, Génoa, Bologna, Udinèisa e Spessia. Pròpi lë Spessia al 1 ëd luj dël 1923 a l'é la squadra da vagné për nen calé ant la sgonda division: dòp 3 ore e 17 minute la partìa a l'é ancora pari e a venta fene n'àutra che a finiss 3 a 2 për ij lìgur.

Con la presidensa ëd Marcello Bottazzi, ij tortonèis a son ruvà torna an Serie B anté che a l'han giugà doi campionà dal 1933 al 1935. Peui a son ancaminà tranta ani 'd crisi e nomach dël 1966 ël Derthona a l'ha ancaminà na chërsùa, coma società e squadra, che a l'ha portalo an Serie C1 dël 1988. An cola serie 'l Derthona a l'é restà mach doe stason e dal 1990 a ven degradà për quatr vire an furnend ant ël campionà 'd Promossion. Dal 1995 al 2002 la società a l'ha fàit ël campionà ëd Serie D, andoa a l'é restà fin-a al 2002 quand a l'é cascà an Ecelensa.

Dël 2006-07 ël Derthona a l'ha partecipà al campionà d'Ecelensa e a l'ha vagnà 'l campionà an ruvand anans a la Novèisa e an tornand an Serie D.

Dël 2007-08 la società a l'ha evità la degradassion an restand ant ël giron A dla Serie D mersì a na vitòria pròpi a l'ùltima giornà.

Ant ël luj dël 2008, ël Derthona a l'ha catà l'atacant Luis "Lulù" Oliveira che an soa cariera a l'ha giugà për squadre coma Cagliari, Venessia e Catania.

Fotbaleur famos 
Antra ij fotbaleur pì arnomà ch'a l'han giugà ant ël Derthona a-i son:
Tullio Gritti 
Claudio Pelosi 
Maurizio D'Angelo 
Mattia Biso 
Manuel Pasqual 
Stefano Dall'Acqua 
Roberto Murgita 
Luis Oliveira

Lë stadi Fausto Coppi  
Lë stadi dël Derthona as treuva sla colin-a che a-i é ant la sità e a l'é dedicà al gran coridor ciclista Fausto Coppi. Lë stadi a l'ha 3475 pòst an tut e a l'ha falo constrùe 'l comendator Pio Franzosi.

Ij tifos 
La squadra 'd Torton-a a l'ha sempre avù vàire tifos che a l'han compagnà ij bianch e nèir antëcà coma fòra 'd ca. Ant la gradinà le formassion prinsipaj a son: Lions Supporters, Area Bianconera, Derthona Club Vittorio Vinciguerra, Derthona Club Bar Moderno.

Ij tifos dël Derthona a son amis con ij tifos ëd Verbania, Imperia e Savon-a antramentre che a l'han ëd relassion "grame" con coj ëd Casal, Voghera e Lissandria.

Torton-a
Fótbal an Piemont