Zona di tempu
Un zona di tempu ta un region na mundu, mas o menos dirigi pa e liñanan di longitud, ku tin un tempu uniforma i mada legalmente normalmente yama e tempu lokal. Pa konvention, e 24 zona di tempu na mundu ta computa nan tempu lokal komo un variashon di UTC ku ta e meridian di Greenwich, kada zona ta situa 14 grado oost i west di esun banda di dje. E punto di referensia, e liña di Greenwich, ta na 0°. Tempu lokal ta e UTC plus e diferencia di tempu for di e liña aki pa e lokashon menshona. Den teoria e subida ta sigui direkshon oost inkrementa ku un ora kada 15°, te ku e liña internashonal di dato (longitud 180°). I e ta baha ku un ora kada 15° na direkshon te ora e yega e liña internashonal di dato atrobe.

Introdukshon 
Zona di tempu ta wordu ahustá pa temporada na tempu standaart i daylight saving (den zomer). 'Daylight saving time zones (of zona di tempu di zomer) ta inklui un kambio (tipikamente +1 ora) pa daylight saving time.

Zona di tempu standaart por wordu definí geometrikamente dor di dividi e bol di mundu den 24 Lune ku ta grens e meridiaan. Na kada 15° e zonanan bisiña lo diferensia ku 1 ora. Pa rasonan politiko, geografiko i pa ta mas kombiniente pa e habitantenan a kambia e zonanan un tiki ku ta kousa zonanan di tempu iregular. Tambe, na un par di region, diferensianan di mei ora of kuart di ora ta na efekto.

Prome ku e intrudukson di zona di tempu, hende a usa e tempu di solo lokal. Originalmente e tabata e tempu aparente of berdat ku uso di un oloshi di solo, i despues e a bira e sistema aproksimadamente ku uso di un oloshi tradishonal mekaniko. E sistema Mean di tempu tin dianan di mesun largura, pero ku ta bira sero na kabamentu di aña.

E uso di e oloshi lokal a bira kada biaha mas inkumbiniente ora treinan i telekomunikashon a bira mas eficiente e oloshinan tabata diferensia dor di nan posishon geografiko, ku normalmente no tabata un number kumbiniente. E problema aki por a wordu resolve dor e sinkronisa e oloshinan , pero na hopi kaminda te ainda e tempu lo diferensia drastikamente for di e tempu di solo ku hende a kustumbra kune. Zona di tempu ta un komprimiso, ku ta kita e dependensia geografiko e astronomiko pero ku ta te ainda ta duna e luganan lokal un tempu ku parse nan tempu di solo.

Zona di tempu standart 

Te ku basta resien zona di tempu tabata basa riba Greenwich mean Time (GMT tambe jama UT1, e tempu di solo na longitud 0° (Meridian Primo). Pero komo tempu di solo, GMT ta defina pa e rotashon di mundu, ku no ta den un grado konstante. Kemen, e grado di e Oloshi atomiko a kambia kada aña i e la wordu di stuur den direkshon pa kuadra ku e tempu di solo di e GMT. Na Januari 1972, oloshinan atomiko a keda fixa anto un Schrikkel Seconde perdefina a wordu pone pa remplasa e kambionan. E systema nobo aki ta yama Tempu Universal Kordina (Coordinated Universal Time) UTC. Schrikkel secondes a wordu pone pa laga e oloshi keda den 0.9 seconden di e UTC. Na e manera aki, tempu lokal ta keda koresponde na e tempu di solo, i e variashonan den e rotashon di mundu ta konstrina na un simpel kambio di stap ku mas fasilmente por wordu applika pa obtene un tempu standaart uniforma (Tempu Internashonal Atomiko of TAi. Ke e implementashon di UTC, nashonan a kominsa use den e definashon na luga di GMT. Te Ku 2005 mayoria pero no tur nashon a altera e definishon de nan tempu lokal den e manera aki (ounke hopi hende no ta mira un destinkson entre GMT anto UTC). Kambionan den futuro por pasa si bin ku e desishon pa abandona shrikkel secondes.

Dor di e daylight savings time, UTC e tempu lokal na e Observatorio Royal na Greenwich solamente entre 01:00 UTC riba e delaster djadumingu na Oktober i 01:00 UTC riba e delaster djadumingu na Maart. Pa e restante di aña, temou lokal einan ta UTC+01, konosi na Inglaterra komo tempu britaniko di zomer (British Summer Time BST). Sircumstansia similar ta wordu aplika na otro luganan.

Categoria:Geografia

Notashon di Tempu (ISO 8601)

UTC 
Si e tempu ta na Tempu Universal Koordiná (UTC), pone un 'z' direktamente patras di e tempu sin un espasio. 'Z' ta e designator di e zona di tempu pa e UTC. "09:30 UTC" ta bira representa komi "09:30Z" of "0930Z". "14:45:14" lo bira "14:45:15Z' of "144515Z"

UTC tambe ta konosi komo tempu Zulu pasobra 'Zulu' ta kodigo pa 'Z' na e Alphabet di ICAO

Time zone as offsets from UTC 
Zona di tempu ta skibi manera un offset di UTC den e formaat ±[hh]:[mm], ±[hh][mm], of ±[hh]. Esei kemen ku e tempu ta describi manera un ora prome ku UTC (meskos ku e tempu na Berlin den winter), e zona designator lo ta "+01:00", "+0100", of simplemente "+01". Eskaki ta appende na e tempu meskos ku 'Z' tabata ariba. E offset di UTC ku Daylight savings Time. Kemen e tempu di Chicago, ku ta situa na e zona di tempu mericano Central Time Zone, lo ta "−06:00" Pa winter i "−05:00" pa zomer.

Abreviashon 

Zona di tempu hopi biaha ta wordu representa dor di abreviashon manera "EST, WST, CST" pero esakinan no ta parti di e tempu standaart internashonal ISO 8601 anto nan uso ta pa solamente designa e zona di tempu i esaki mes no ta rekomenda. Un par di e abreviashonnan aki por referensia na diferente zona di tempu na otro kontinente, por ehempel EST, WST, CST por referensia na e tempu Oost, Wèst, i Suit, na Merka i tambe na Australia.

Ehèmpel 

E ehèmpelnan aki ta duna e tempu lokal na e siguiente lokashon nan ront mundu na 12:00 UTC ora "daylight savings time" (of tempu di zomer) no tin efekto.

Geografia