Tlacatocaitl
In Tlācatōcāitl tōcāyeliztli (substantivo) quintōcā in chānehqueh ic in tlācatiyān ahnozo in āltepētl īnquizayān. Īpan innāhauatlahtōlli in tāchcāuh mēyalli quimpiya inīn tōcāitl ca Chīmalpahin Cuāuhtlehuanitzin, Horacio Carochi, Bernardino de Sahagún, Alonso de Molina īhuān Agustín de Vetancurt.

Nahuatlacatocaitl 
In tachcauh machiyotl, in nahuatlahtolli chihua in tlacatocaitl ic nahuatocaitl.

In tlein motlamih ica -c(o) quipatlah ic -catl, iuhquin:
 Mexihco → mexihcatl.
 Metepec → metepecatl. 
 Huexotzinco → huexotzincatl.
In tlein motlamih ica -pan quimaxiltiah -ecatl, iuhquin:
 Cuauhximalpan → cuauhximalpanecatl.
 Tlahcopan → tlahcopanecatl.
 Xalapan → xalapanecatl.
In tlein motlamih ica -(t)lan quipatlah ic -tecatl, iuhquin:
 Cholollan → chololtecatl.
 Huaxtlan → huaxtecatl, Mixtlan → mixtecatl, Tzapotlan → tzapotecatl. 
 Tepohtztlan → tepoltztecatl.
In quipiyah in tlahtōltzonhuiliztli -ti- ahmo mopatla, quichīhuah in tlācatōcāitl quimaxiltiah chāneh, tlācatl, calqui ahnozo calcatl, iuhquin:
 Cuauhtitlan → Cuauhtitlan chāneh.
 Tōltitlan → Tōltitlan chāneh.
 Tzapotitlan → Tzapotitlan chāneh.
In tlein motlamih īca -yān ahmo mopatlah; quichīhuah in tlācatōcāitl quimaxitiah chāneh, iuhquin:
 Ātlacuīhuayān → Ātlacuīhuayān chāneh nō Ātlacuīhuayāntlācatl.
 Ātlīquīzayān → Ātlīquīzayān chāneh / tlācatl.
 Calimayān → Calimayān chāneh / tlācatl. 
In tlein motlamih īca -mān quipatlah ic -mēcatl, iuhqui:
 Ācolmān → ācolmēcatl
 Cōlimān → cōlīmēcatl. 
 Oztōmān → oztōmēcatl.
In tlein motlamih īca -cān hueli quipatlah ēyi iuhcāyōtl, -camēcatl, -catl nō tlāza in preposición -cān, iuhqui:
 Itzohcān → itzohcah.
 Mazāhuahcān → mazāhuah.
 Michhuahcān → michhuah.
 Tōllohcān → tōllohcamēcatl, tōllohcatl ahnozo tōlloh.

In tlein motlamih īca -(t)lah quimaxiltiah -catl, iuhquin:
 Ātlah → ātlahcatl.
 Cuauhtlah → cuauhtlahcatl, yōllōquimatiliztli: ahmo icehuia īca cuauhtlācatl.
 Mīllah → mīllahcatl.
Occēquīntīn tlācatōcāitl tlein monōncuahquīxtiah:
 Ācatēnoh → Ācatēnoh chāneh / tlācatl.
 Ācaxitetl → Ācaxitetl chāneh / tlācatl.
 Cuāutinchān → Cuāutinchān chāneh / tlācatl.
 Tenōchtitlan → tenōchcatl.
Occēquīntīn tlācaololli īntlācatōca:
 Chīchīmēcatl.
 Ōlmēcatl.
 Otomitl.

In tlein quitlamih īca -tēcatl, -catl, -(m/n)ēcatl īhuān (-)tlācatl, in plural quichīhuah quipatlah in absolutivo-singular -tl ic in plural -h, iuhquin:
 Tepoztēcatl → tepoztēcah.
 Mēxihcatl → mēxihcah.
 Tlacōpanēcatl → tlacōpanēcah.
 Ācolmēcatl → ācolmēcah.
 Ātlacuīhuayāntlācatl → ātlacuīhuayāntlācah.

In tlein quitlamih īca -chāneh ahnozo in quipix in -huah-, in plural quichihuah īca in tlamiliztli -queh, iuhquin:
 Ātlacuīhuayān chāneh → Ātlacuīhuayān chānehqueh.
 Michhuah → michhuahqueh.

Occē tlācatōcāitl iuhquin otomitl, in plural quimmochihua zan quipatlah in absolutivo-singular -tl ic in plural -h: otomitl → otomih.

Ahmo nāhuatlahtōllli tlācatōcāitl 

In nāhuatlahtōlli tlatequitiltilia ōme machiyōtl: in nāhuatlahtōlli īhuān in caxtillāntlahtōlli.

In nāhuatlahtōlli machiyōtl 

In achtopa machiyōtl, ītechpa in yancuīctlahtōlli iuhqui Caxtillān monemilizcui in neneuhqui iuhcāyōtl, in machiyōtl: Caxtiltēcatl nō Caxtillān tlācatl; mānel cah ōcce tōcāitl ic in caxtiltēcatl: ixpayol(meh).

Ītechpa occē ahmo nāhuatōcāitl in motequitiltia in caxtillāntōcāitl iuhqui in īmmachiyouh Horacio Carochi, Chīmalpahin īhuān Sahagún quimaxiltia tlācatl ahnozo chāneh iuhquin:

 Portugal → portugallācatl.
 Israel → israellācatl .
 Japon (Xapon) → japontlācatl ahnozo japon chāneh.
 Egipto  → egiptotlācatl.

In plural mochihua īca in neneuhqui machiyōtl tlein in nāhuatlācatōcāitl, iuhquin:
 Portugallācatl → portugallācah
 Israellācatl → israellācah
 Japontlācatl ahnozo japon chāneh → japontlācah ahnozo japon chānehqueh.
 Egiptotlācatl → egiptotlācah

In caxtillāntlahtōlli machiyōtl 

In inic ōme machiyōtl ahmo neneuhqui ca, tlatequitiltilia in caxtillāntlahtōlli tlācatōcaitl, iuhquin:

 Alemania → alemán
 España (Caxtillān) → español, espayol ahnozo ixpayol (caxtiltēcatl)
 Inglaterra → inglés 
 Portugal → portugués

Īpampa in plural, hueli tlatequitiltilia in nāhuatlahtōlli īplural -tin ahnozo -meh nō in caxtillāntlahtōlli īplural -es, iuhquin:

 Alemán → alemanes
 Español, espayol ahnozo ixpayol (caxtiltēcatl) → españoles, espayoltin, ixpayolmeh (caxtiltēcah)
 Inglés → ingleses
 Portugués → portuguestin
 Japon → japontin

Occē, iuhquin:

 Teutontllpan → teutontlālpanēcah
 Galliatlalpan → gallia chāneh

Toquiliztequitl

Mēyalli 
BIERHORST, John. A Nahuatl-English dictionary and concordance to the Cantares . Stanford University Press, 1985. (Inglatlahtōlli - Nāhuatlahtōlli)
CAROCHI, Horacio īhuān LOCKHART, James. Grammar of the Mexican language. Mēxihco: 1645, Stanford University Press, 2001. (Caxtillāntlahtōlli - Inglatlahtōlli - Nāhuatlahtōlli)
CHĪMALPAHIN, Cuāuhtlehuanitzin; LOCKHART, James; SHROEDER, Susan īhuān NAMALA, Doris. Annals of his time. Stanford University Press, 2006. (Inglatlahtōlli - Nāhuatlahtōlli)
DE SAHAGÚN, Bernardino īhuān ANDERSON, Arthur J. O. Psalmodia Christiana. University of Utah Press, Tlacetilīlli Tlahtohcāyōtl: 1993. (Nāhuatlahtōlli- Inglahtōlli)
DE VENTANCURT, Agustín. Arte de la lengua Mexicana. Mēxihco: 1673, Francisco Rodríguez Laprecio. Yancuīc Caxtillān (Mēxihco): 1673. (Caxtillāntlahtōlli - Nāhuatlahtōlli)
SANDOVAL, Rafael Tiburcio. Arte de la lengua Mexicana. Manuel Antonio Valdés. Mēxihco: 1810. (Caxtillāntlahtōlli - Nāhuatlahtōlli)

Quiyotqui tlahcuilolli
Tlācatōcāitl