Kuaxilotl
Ne kuaxilotl (latíntlajtoli; Musa x paradisiaca). Kuaxilotl motekiuia ken tlakuali kipia pipintik nakatl pampa chikaua kuajkualoli uan tlailistli. Kuatlajtli tlen kostik kakauayotl. Se xiuitl ika seyok tlatekiuili, tlakualistli, pajtli uan tlaili, ne pajtlatok isuatl itech pajpatlaj pampa tlapiki tamali huan sakauili.

Se kuatlajtli itech kuaxilokoauitl kipia kiani ixkopintli ne tepoli.

Yolotlajtoli
Inin kuatlajtli itoka kuaxilotl. Ipan kaxtilantlajtol, ne kuaxilotl itoka plátano nos banana. Tlajtoli "plátano" kijtosneki "kuaxilotl" niman ualeua itech nauatlajtoli "koauitl" uan itech nauatlajtoli "xilotl".

Tokilistli 

Naman kuaxilokoauitl noneki kauitl tona niman miyak tonaltlauili iuan atl, tlakamej poyouaj nochi tekiti ipan miltepeuajkan. Intlaj onka seki seua noso tlaj uetsi kuaxilotl.

Pajtli 

Kuaxilotl motekiuia ken pajtli kuali pampa chikaua kuajkualoli tlen chikntilistli, tlailistli, artritis uan kochilistli. Kipia vitaminas C, potasio, kena kipia kuali tlakuali. Asiko no kokonetl, uan noijkia ma axkimelaua kokolistli ipan ni mestli tlen miskaltis, tlaj axsenkichiuas ni tlamantli uajka kuali kepechi se kokolistli.

Xikitati
 Kuaxilokoauitl

Nelkamanali

Sekinok ueyikaltemitl

Ueyak tlajkuiloli
Kuatlajtli