Vesuvio
'O Vesuvio (Vĕsŭvĭus pe llatino) è nu vurcano attivo da Campania a ll'est 'e Napule. È ll'unneco vurcano attivo 'e ll'Europa cuntinentale ad eruttà dintê urdeme cient'anne, però nun erutta mmo. Ll'unnece ate vurcane attive taliane semmele songo ll'Etna e Stromboli ca so' situata ncoppê isule.

'O Vesuvio fuje cunsiderato de Griece ed de Rommane comme sacra 'a ll'arroio e semidio Ercolo, e 'o comune Ercolano, custruito pe 'o pere sujo, pigliaje 'o nomme sujo d'isso.

Ê pedimmentine soje se troveno 227 spece d'animale e 612 spece 'e chiante.

Fuje pure cannidato pe' sette meraviglie naturale d'o munno, arrivvanno quattuordicesimo.

Origgine do nomme
Nce songo tre tteurie ncopp' 'e riggene do nomme Vesuvio:
Ercolo fuje figlio 'e Giove e Alcmena, na femmena 'e Tebe. Giove fuje canusciuto pure comme Ves quanno fuje 'o dio da chioggia. Tanno, n'ato nomme p'Ercolo fuje Vesouvios, "figlio 'e Ves." Chisto nomme fuje scurrutto comme "Vesuvius" e po' "Vesuvio".
Da parola osca fesf ca vô dicere "fummo".
Da rareca proto-inno-europea ves- ca inneca "fuculare".

Giugrafìa 
'O Vesuvio sta 'a parte sud-est d"a cità 'e Napule, int'â Campania, int'ô Parco Nazziunale d"o Vesuvio ca venette criato int'ô 1995. 'O Vesuvio è aveto 'e 1281 m. 'O vurcano sta int'â na parziale caldera 'e 4 km 'e diametro. Sta caldera è 'a parte restante d"o viecchio Monte Somma, ca sprufundaje aroppa ll'eruzione d"o 79, cuanno na parete sana sparafonnaje 'o lato sud. Pe sto mutivo tutto cumplesso vurcaneco se chiamma "Somma-Vesuvio" e co nomme "Vesuvio" se vuò 'nnicà 'o cono 'e dinto, o Gran Cono.

Nutarelle 

Pruvincia 'e Napule
Vurcane 'e ll'Italia