اقوز
اقوز یا آقوز که وه ره آغوز جه هم نویسنّه (علمی نوم: Juglans regia) میوه‌ای گرد با دِ پوسه، اتا نرم و سبزرنگه که كم‌كم خشک بونه و از بین شونه و دیگری سخت و حسكائی هسه. مغزش خوراکی هسه و روغن فراوان داینه.

اقوزدار 

اینتا دار میوه خله گت هسه و ونه سخت چو بهترین و معروف‌ترین چو‌ئون جه هسه. آقوز دار ارتفاع بین ۱۰ تا ۴۰ متر هسه.

اقوزدار ویشتر به روش پیوندبزوئن (پیوند اسکنه‌ای. پیوند شکمی با T معکوس به دلیل وجود شیرابه) یا دكاشتن اقوز كل تکثیر بونه.

اقوز ایران دله 
گت ترین شهرستان تولید کننده اقوز در ایران شهرستان اقلید هسه.
 اتا از گت ترین باغ‌های اقوز جهان (با تایید فائو) با مساحت حدود ۷۵۰ هکتار در شهمیرزادو روستای خطیرکوه از توابع شهرستان مهدیشهر در استان سمنان واقع بیه.
 تویسرکان از عمده‌ترین مناطق تولید کننده اقوز در ایران هسه. محصولات اینتا شهرستان غالباً به خارج از کشور صادر بونه و از کیفیت بالایی برخوردار هسه.
 گت باغ‌های اقوز در کردستان منطقه اورامان و تیلکو در سقز فراوان هسنه. دارای دارای کهنسال و قدیمی سازگار به اب وهوای سردسیر هسه.

اقوز درمونی 

درمون ورم روده و معده:۱۵ تا ۲۰ گرم اقوز گلام ره به مدت ده دقیقه در اتا لیتر آب جوش دم هکنین، برای ورم معده و روده به عنوان کرم کش ۳ فنجان در روز از اینتا دم کرده ره نوش هكنین.

پانویس

منابع 
 فرهنگ فشرده سخن، دکتر حسن انوری، تهران، سخن، ۱۳۸۲
 مشارکت‌کنندگان ویکی‌پدیا، «Walnut»، ویکی‌پدیای انگلیسی، دانشنامهٔ آزاد. (بازیابی در ۷ مهٔ ۲۰۰۸).

بخاردنی‌ئون
گیاهون