غنا
غنا اتا کشور آفریقای ِغربی مناطق دله هسته . این کشور نیشتنگا نوم آکرا هسته. غنا قدیم انگلیس مستعمره بی‌یه و هَنتا غنا دله رسمی زوون انگلیسی هسته و وشون همسود کشورون اتحادیه دله دَرنه. این کشور آفریقا اتحادیه دله هم عضو هَسته.

تاریخ 
پرتغالیون قرن پونزهم میلادی دله اولین بار وسّه سیوپوستون ِحکومِت ره این منطقه دله رِقِد بِدانه و شه بَرده و طِلا تجارت ره اینجه سَر بَییتنه. غنا استعمارکَرون دوره «طلای ِساحل» نوم جه مشهور بی‌یه. پرتغالیون بوردِن په، بریتانیا این منطقه ره بَییته.

استقلال خائون این منطقه دله چنتا ملّی شورش داشتنه که سال ۱۹۵۱ بریتانیا ره مِزراب بی‌یِشته تا اتا اساسی قانون ره این مستعمره دله قبول هاکِنه تا اتی شه‌گردونی (=خودمختاری) این مستعمره دله دَواشه و اتا انتخابات بی‌یشته که قوام نکرومه (ملی خلق حزب جه) نخست وزیری سَره ونه دله پیروز بیّه. مارس ۱۹۵۷ میلادی، طلای ِساحل نوم ره «غنا» جه عَوِض هاکِردنه و این سرزمین شه استقلال ره اعلان هاکِرده و همسود کشورون اتحادیه دله عضو بیّه. قوام نکرومه هم نخست‌وزیری سَره بَموندِسته. ژوئیه سال ۱۹۶۰ نکرومه این کشور ِنظام ره جمهوری هاکِرده ولی اتا کودتا په نظامیون مملکت ره بَییتنه و تا سال‌ها حکومِت دله دَیینه.

فرهنگ 
غنا دله انگلیسی رسمی زوون هسته. این کشور ِمردمون وسّه همیشته ناسیونالیست و پان آفریقانیسم خله اهمیت داشته. وشون ِپرچم سه‌رنگ سرخ، سَوز و زرد جه هَسته که اتیوپی ِپرچم سَر جه بَییته بَینه چون اتیوپی تنها کشوری بی‌یه که اروپایی استعمارکَرون وه ره نَییت‌بینه.

منابع 

 
آفریقایی کشورون
آفریقا اتحادیه
مشترک‌المنافع کشورون
انگلیسی‌زوون کشورون
بریتانیا قدیمی مستعمرات