واتیکان
واتیکان  اتا پچیک دولت-شهر هسته که کلاً رم ِشهر درون دره و ونه سامونِ گرد-تا-گرد ایتالیا خاک دله هسته. واتیکان اتا مطلقِ سلطنتی حکومت دارنه و پاپ اونجه زندگی کنده که کاتولیک کلیسایِ گت‌ترین مقوم هسته. واتیکان گتی حدود ۰٫۴۴ کیلومتر مربع هسته و دنیایِ پچوک‌ترین کشور هسته. ونه جمیعت هم حدود ۱۰۰۰ نفر هسته و کم‌جمعیت‌ترین کشور دی وونه.

اون گدر که مسیحیت ِدین دنیا دله تنک-ترو بی‌یه، حواریون دکلستنه روم امپراتوری دله تا شه وسّه په‌روون جذب هاکنن. سنت پیتر اتا حواری بی‌یه که بمو رمِ شهر دله و اینجه وه ره بکوشتنه و ونه بمردی‌جا سر کلیسا بساته بیّه. واتیکان نماد که دِتا طلایی و نقره‌ای کلید هسته، اتا آسنی و داستان ره سِراق دنه که سن پیتر معنوی و دینی حاکمیت ره عیسی مسیح جه بیته و ای گت کنستانتین رمِ شهرِ حکومتِ کلید ره هم وه ره هادا؛ همینسه پاپ ونه هم مذهبی و هم دولتی قدرت ره سر بائه. زمونی که رومِ امپراتوری مسیحی بیّه، رمِ شهرِ اسقف‌هنیشت همینجه که سن پیترِ مقوم بی‌یه، کاتولیکِ مذهبِ مرکز بیّه. قرون وسطا دله امپراتوری تیکه-تیکه بیّه و ایتالیایِ کشور هم چن‌تیکه بی‌یه و اتا واحدِ حکومت نداشته و هر منطقه‌ای شه وسّه حکومت داشتنه که بعضی‌شون جمهوری و بعضی‌شون سلطنتی بینه. خله مناطق ونه میونی بنه، پاپی ایالتون ِحکومت دله قرار داشتنه که پاپ وشون سره مستقیماً سلطنت کرده. زمونی که ایتالیا دله انقلاب راه هکته و کشور ات‌دست بیّه، پاپی ایالتون ره سردخاتنه و ونه قدرت ره بشکنینه و پاپ ره ونه کلیسا دله محاصره هکردنه ولی ونه دینی مقوم باعث بی‌یه که ترسینه وه ره تن دکفن. واتیکان کشور زمونی رسماً کشور بیّه که سال ۱۹۲۹ مقدسِ تختِ نهاد و بنیتو موسولینی (ایتالیا نخست‌وزیر) توافق هکردنه. 

واتیکان و مقدس تخت دِتا نزدیک و مرتبط نهاد هستنه ولی اتا نینه؛ مقدسِ تخت اسقف‌هنیشتی هسته که واتیکان دله دره و پاپ واتیکانِ سراسقف هسته که مقدسِ تختِ مقوم ره دارنه ولی واتیکان اتا رسمی دولت هسته که کشورون برسمیت اشناسنّه. مقدسِ تختِ تاریخ تا مسیحیت ِاولین قرن جه رسنه ولی واتیکان مودرنِ دوره شنه. سفارت‌خنه‌ئون و نماینده‌ئونی که اینجه دارنه، مقدسِ تختِ اسم ره دارنه؛ نا واتیکان‌ئه. واتیکانِ مصوبات و اداری نومه‌ها ره ایتالیایی زوون نویسنّه ولی مقدسِ تختِ رسمی زوون هنتا لاتین زوون هسته. وشون دِتایِ پاسپورت هم دکّل فرق کنده. سن پیر کلیسا که دنیایِ گت‌ترین کلیسا هسته، واتیکان دله قرار دارنه.

پانویس 

رم
 
ایتالیایی‌زوون کشورون
سلطنتی کشورون