صهیونیسم
صهیونیسم اتا ملی و قومی نهضت هسه که یهودون میون دره. صهیونیستون گنه که فلسطین یهودیون کشور هسه و وشون ونه اونجه دوون. اینتا نهضت شه نوم ره صهیون کوه جا بیته که اورشلیم غربی‌جنوب ور دره. اینتا نهضت مازرونیِ ۱۴۰۹ سال دله سوییس ِبال ِشهر دله پا بَیته.

ونه مؤسس اتا یهود نویسنده بی‌یه که مجارستون کشور دله نیشت‌بی‌یه و ونه نوم تئودور هرتزل بی‌یه. وه اتا کیتاب بنویشته که ونه نوم یهود دنیا بی‌یه و ونه دله بوته که اینتا طایفه ونه شه وسر اتا کشور دارن و اینتا کشور ونه فلسطین دله که وشون قدیم اونجه دَیینه بوئه. ونه هارشا اول یهودیون میون خله هوادار ناشته اینتا وسر که وشون نخاسنه که اروپا ره ول هکنن بورن اتا آسیایی کشور دله که اروپا واری پیشرفته نیّه.

ولی بعدن بد اتفاقونی که یهودون وسر دکته باعث بیه تا وشون هرتزل هارشا ره قبول هکنن. بعد صهیونیست جهانی سازمان درست بیه که شه چلّه‌ئونی، یهود آژانس و هاگانا واری، داشته که اولی یهودون ره ورده فلسطین و دومی یهودون جا اونجه پشتیبونی کرده و عربون ره اسلحه پشتی در کرده یا کشته. وشون آخر سر بتونسنه اسرائیل دولت ره خاورمیونه دله درست هکنن.

منابع 

سیاسی نظریه‌ئون
یهودیت