مکتوبات
مکتوبات یا کمال‌الدوله نومه‌ئون اتا فارسی کتاب بی‌یه که میرزا فتحعلی آخوندزاده وه ره مشروطه دوره بنویشته. این کتاب سیاست و اسلام ره نقد کنده. مکتوبات ره اتا اولیه اثر دونّه که ایران ِروشن‌فکرون سر تأثیر بی‌یشته. این کتاب ره هیچ‌گدر ایران دله رسماً چاپ نکردنه و تا زمونی که آخوندزاده زنده بی‌یه، خِدی قفقاز دله هم نتونسته وه ره چاپ هاکنه ولی زمونی که بمرده، سال ۱۹۸۵، ونه فارسی نسخه شوروی ِآذربایجون دله تنک بیّه. آخوندزاده اتا نومه دله ملکم‌خان ره گنه:«کمال‌الدوله ره نتونستمه منتشر هاکنم، شاید که صد سال په، امه زک‌زا وه ره چاپ هاکنن...»

آسنی 
مکتوبات شکل چنتا نومه ره دارنه که دِ نفر میون رد-بدل وونه. آخوندزاده کتاب ِابتدا گنه که این بنویشته‌ئون جا موافق نی‌یه و این نومه‌ها ره ات‌کجه پیدا هاکرده. کتاب دله «شازده کمال‌الدوله» که بستینکلا هند ِفارسی شازده هسته، اتا مصری مردی، «جلال‌الدوله»، جه مکاتبه دارنه. کمال‌الدوله مثلاً فرنگ بورده، بمو و اونجه خَوِر گنه و جلال‌الدوله وه ره پیشنهاد کنده که اتا سفر تا ایران هم بوره. کمال شه هارشی‌ئون ره تعریف کنده و اینتی نویسنده ونه تِک جه، سیاسی و مذهبی نقدها ره گنه.

منابع 
 فارسی ویکی‌پدیا

فارسی کتابون