ਤਨਵੀਰ ਜਹਾਂ
ਤਨਵੀਰ ਜਹਾਂ (ਜਨਮ 14 ਅਪ੍ਰੈਲ 1962) ਇੱਕ ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਮਨੁੱਖੀ ਅਧਿਕਾਰਾਂ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਅਤੇ ਟ੍ਰੇਨਰ ਹੈ। ਜਹਾਂ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਵਿੱਚ 35 ਸਾਲਾਂ ਤੋਂ ਸਮਾਜਿਕ ਵਿਕਾਸ ਖੇਤਰ ਨਾਲ ਜੁੜੀ ਹੋਈ ਹੈ। ਉਹ ਮਨੁੱਖੀ ਵਿਕਾਸ ਲਈ ਡੈਮੋਕ੍ਰੇਟਿਕ ਕਮਿਸ਼ਨ, ਵਿੱਚ ਕਾਰਜਕਾਰੀ ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ ਅਤੇ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਹਿਊਮਨ ਰਾਈਟਸ ਡਿਫੈਂਡਰਜ਼ ਨੈੱਟਵਰਕ ਦੀ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਕੋਆਰਡੀਨੇਟਰ ਵਜੋਂ ਕੰਮ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਉਸਨੇ ਨੈਸ਼ਨਲ ਕਮਿਸ਼ਨ ਆਨ ਸਟੇਟਸ ਆਫ਼ ਵੂਮੈਨ (ਐਨਸੀਐਸਡਬਲਯੂ) ਵਿੱਚ ਮੈਂਬਰ ਵਜੋਂ ਸੇਵਾ ਨਿਭਾਈ ਹੈ।

ਅਰੰਭ ਦਾ ਜੀਵਨ 
ਉਸ ਦਾ ਜਨਮ ਅਤੇ ਪਾਲਣ ਪੋਸ਼ਣ ਲਾਹੌਰ, ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਸਨੇ ਆਪਣੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਸਿੱਖਿਆ ਸਰਕਾਰੀ ਹਾਈ ਸਕੂਲ ਵਿੱਚ ਪੂਰੀ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਪੰਜਾਬ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਤੋਂ ਫਿਲਾਸਫੀ ਵਿੱਚ ਪੋਸਟ ਗ੍ਰੈਜੂਏਸ਼ਨ ਦੀ ਡਿਗਰੀ ਹਾਸਲ ਕੀਤੀ। ਉਸਨੇ ਵਿਸ਼ਲੇਸ਼ਕ ਅਤੇ ਕਾਲਮਨਵੀਸ ਵਜਾਹਤ ਮਸੂਦ ਨਾਲ ਵਿਆਹ ਕੀਤਾ। ਇਸ ਜੋੜੇ ਦੀ ਇੱਕ ਧੀ ਹੈ, ਕਾਮਿਨੀ (ਕਾਮਿਨੀ ਸੰਸਕ੍ਰਿਤ ਦਾ ਸ਼ਬਦ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸਦਾ ਅਰਥ ਹੈ ਸੁੰਦਰ ਔਰਤ)।

ਉਸਨੇ ਇੱਕ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਵਜੋਂ ਲੋਕਤੰਤਰ ਅਤੇ ਲਿੰਗ ਸਮਾਨਤਾ ਦੀ ਬਹਾਲੀ ਲਈ ਮਨੁੱਖੀ ਅਧਿਕਾਰਾਂ ਦੀ ਲਹਿਰ ਵਿੱਚ ਹਿੱਸਾ ਲੈਣਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤਾ। 1995 ਵਿੱਚ ਉਸਨੇ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੇ ਮਨੁੱਖੀ ਅਧਿਕਾਰ ਕਮਿਸ਼ਨ (ਇੱਕ ਸੁਤੰਤਰ ਮਨੁੱਖੀ ਅਧਿਕਾਰ ਸੰਸਥਾ ਜੋ ਸਤਾਏ ਧਾਰਮਿਕ, ਲਿੰਗ ਅਤੇ ਹੋਰ ਘੱਟ ਗਿਣਤੀ ਸਮੂਹਾਂ ਨੂੰ ਸਹਾਇਤਾ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੈ) ਨਾਲ ਕੰਮ ਕਰਨਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ। ਔਰਤਾਂ ਦੇ ਅਧਿਕਾਰਾਂ ਦੇ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਦੀ ਇੱਕ ਕੋਆਰਡੀਨੇਟਰ ਵਜੋਂ, ਉਸਨੇ ਤੱਥ-ਖੋਜ ਮਿਸ਼ਨਾਂ ਵਿੱਚ ਹਿੱਸਾ ਲਿਆ ਅਤੇ HRCP ਦੀ ਸਾਲਾਨਾ ਰਿਪੋਰਟ ਵਿੱਚ ਔਰਤਾਂ ਦੇ ਅਧਿਕਾਰਾਂ ਦੀ ਉਲੰਘਣਾ ਬਾਰੇ ਸਬੂਤ-ਆਧਾਰਿਤ ਡੇਟਾ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕੀਤਾ।

2003 ਵਿੱਚ ਉਸਨੇ ਮਨੁੱਖੀ ਵਿਕਾਸ ਲਈ ਡੈਮੋਕਰੇਟਿਕ ਕਮਿਸ਼ਨ ਦੀ ਕਾਰਜਕਾਰੀ ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ ਵਜੋਂ ਸੇਵਾ ਕਰਨੀ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤੀ, ਜੋ ਮਨੁੱਖੀ ਅਧਿਕਾਰਾਂ ਦੀ ਸਿੱਖਿਆ, ਖੋਜ ਅਤੇ ਵਕਾਲਤ ਵਿੱਚ ਏਕੀਕ੍ਰਿਤ ਪਹਿਲਕਦਮੀਆਂ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੈ। ਉਸਨੇ ਸੰਘਰਸ਼ ਨਿਪਟਾਰਾ ਅਤੇ ਰੋਕਥਾਮ, ਮਨੁੱਖੀ ਅਧਿਕਾਰਾਂ ਦੀ ਵਕਾਲਤ, ਬਾਲ ਅਧਿਕਾਰਾਂ, ਔਰਤਾਂ ਦੇ ਅਧਿਕਾਰਾਂ ਅਤੇ ਸਰਗਰਮ ਨਾਗਰਿਕਤਾ ਬਾਰੇ ਸਿਖਲਾਈ ਮਾਡਿਊਲ ਤਿਆਰ ਕੀਤੇ। ਉਸਨੇ ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਸ਼ਟਰ ਮਨੁੱਖੀ ਅਧਿਕਾਰ ਸੰਧੀਆਂ ਅਤੇ ਘੋਸ਼ਣਾਵਾਂ ਨੂੰ ਉਰਦੂ ਵਿੱਚ ਉਪਲਬਧ ਕਰਾਉਣ ਵਿੱਚ ਯੋਗਦਾਨ ਪਾਇਆ ਜਿਸ ਵਿੱਚ; UDHR, ICCPR, ICESCR, CEDAW, CAT, CRC, ਸਹਿਣਸ਼ੀਲਤਾ ਦੇ ਸਿਧਾਂਤਾਂ ਦੀ ਘੋਸ਼ਣਾ, ਅਸਹਿਣਸ਼ੀਲਤਾ ਅਤੇ ਵਿਤਕਰੇ ਦੇ ਖਾਤਮੇ ਅਤੇ ਹੋਰ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ।

ਉਸਨੇ ਸੈਕੰਡਰੀ ਸਕੂਲ ਦੇ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਲਈ ਮਨੁੱਖੀ ਅਧਿਕਾਰਾਂ ਦਾ ਇੱਕ ਕੋਰਸ ਪੇਸ਼ ਕੀਤਾ ਜਿਸ ਨੇ ਬੱਚਿਆਂ ਨੂੰ ਮਨੁੱਖੀ ਅਧਿਕਾਰਾਂ, ਗੈਰ-ਵਿਤਕਰੇ ਅਤੇ ਸਮਾਨਤਾ, ਨਾਗਰਿਕਤਾ, ਅਤੇ ਸਹਿਣਸ਼ੀਲਤਾ ਦੇ ਸੰਕਲਪਾਂ ਤੋਂ ਜਾਣੂ ਕਰਵਾਉਣ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਕੀਤੀ। ਉਸਨੇ ਛੋਟੀਆਂ ਕਮਿਊਨਿਟੀ-ਆਧਾਰਿਤ ਸੰਸਥਾਵਾਂ ਦੇ ਵਿਕਾਸ ਕਾਰਜਾਂ ਵਿੱਚ ਮਨੁੱਖੀ ਅਧਿਕਾਰਾਂ ਦੇ ਏਜੰਡੇ ਨੂੰ ਲਿਆਉਣ ਲਈ ਕੰਮ ਕੀਤਾ, ਅਤੇ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਵਕੀਲਾਂ, ਪੱਤਰਕਾਰਾਂ, ਅਤੇ ਕਾਰਕੁਨਾਂ ਨੂੰ ਵਿਸ਼ਿਆਂ 'ਤੇ ਸਿਖਲਾਈ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕੀਤੀ ਹੈ ਜਿਵੇਂ ਕਿ; ਸੰਘਰਸ਼ ਵਿਸ਼ਲੇਸ਼ਣ, ਸੰਘਰਸ਼ ਨਿਪਟਾਰਾ, ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਚੇਤਾਵਨੀ ਪ੍ਰਣਾਲੀਆਂ, ਮਨੁੱਖੀ ਅਧਿਕਾਰ ਅਤੇ ਮਨੁੱਖੀ ਅਧਿਕਾਰਾਂ ਦੇ ਰਾਖਿਆਂ ਦੀ ਸੁਰੱਖਿਆ।

ਹਵਾਲੇ 

ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਔਰਤਾਂ
ਲਾਹੌਰ ਦੇ ਲੋਕ
ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਜਨਮ 1962
ਪੰਜਾਬੀ ਔਰਤਾਂ