ਸਦਾਮ ਹੁਸੈਨ
ਸਦਾਮ ਹੁਸੈਨ (28 ਅਪ੍ਰੈਲ 1937 – 30 ਦਸੰਬਰ 2006) ਇਰਾਕ ਦਾ 5ਵਾਂ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਸੀ ਅਤੇ ਇਹ 16 ਜੁਲਾਈ 1979 ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ 9 ਅਪ੍ਰੈਲ 2003 ਤੱਕ ਇਸ ਅਹੁਦੇ ਉੱਤੇ ਰਿਹਾ।

ਜੀਵਨੀ
ਸੱਦਾਮ ਹੁਸੈਨ ਦਾ ਜਨਮ 28 ਅਪ੍ਰੈਲ 1937 ਨੂੰ ਬਗਦਾਦ ਦੇ ਉੱਤਰ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਤਿਕਰਿਤ ਦੇ ਕੋਲ ਅਲ-ਓਜਾ ਪਿੰਡ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਸਦੇ ਮਜਦੂਰ ਪਿਤਾ ਉਸ ਦੇ ਜਨਮ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਸੁਰਗਵਾਸੀ ਹੋ ਚੁੱਕੇ ਸਨ। ਉਸ ਦੀ ਮਾਂ ਨੇ ਆਪਣੇ ਦੇਵਰ ਨਾਲ ਵਿਆਹ ਕਰ ਲਿਆ ਸੀ ਲੇਕਿਨ ਬੱਚੇ ਦੀ ਪਰਵਰਿਸ਼ ਦੀ ਖਾਤਰ ਉਸਨੂੰ ਛੇਤੀ ਹੀ ਤੀਸਰੇ ਵਿਅਕਤੀ ਨਾਲ ਵਿਆਹ ਕਰਾਉਂਣਾ ਪਿਆ। ਉਸ ਦੌਰ ਦਾ ਤਿਕਰਿਤ ਆਪਣੀਆਂ ਵੀਭਤਸਤਾਵਾਂ ਲਈ ਮਸ਼ਹੂਰ ਸੀ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਪਰਿਸਥਿਤੀਆਂ ਨੇ ਸੱਦਾਮ ਨੂੰ ਬਚਪਨ ਵਿੱਚ ਹੀ ਭਿਆਨਕ ਤੌਰ ਤੇ ਸ਼ੱਕੀ ਅਤੇ ਨਿਰਦਈ ਬਣਾ ਦਿੱਤਾ। ਬੱਚਿਆਂ ਦੇ ਹੱਥੋਂ ਕੁੱਟਣ ਦੇ ਡਰੋਂ ਬਾਲ ਸੱਦਾਮ ਹਮੇਸ਼ਾ ਆਪਣੇ ਕੋਲ ਇੱਕ ਲੋਹੇ ਦੀ ਛੜੀ ਰੱਖਦਾ ਸੀ।

ਕਿਸ਼ੋਰਾਵਸਥਾ ਵਿੱਚ ਕਦਮ ਰੱਖਦੇ ਰੱਖਦੇ ਉਹ ਬਾਗ਼ੀ ਹੋ ਗਿਆ ਅਤੇ ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਨਿਅੰਤਰਿਤ ਰਾਜਤੰਤਰ ਨੂੰ ਉਖਾੜ ਸੁੱਟਣ ਲਈ ਚੱਲ ਰਹੇ ਰਾਸ਼ਟਰਵਾਦੀ ਅੰਦੋਲਨ ਵਿੱਚ ਕੁੱਦ ਪਿਆ। ਹਾਲਾਂਕਿ ਪੱਛਮ ਦੇ ਅਖਬਾਰ ਇਸ ਅੰਦੋਲਨ ਨੂੰ ਗੁੰਡੇ-ਬਦਮਾਸ਼ਾਂ ਦਾ ਟੋਲਾ ਹੀ ਕਹਿੰਦੇ ਸਨ। 1956 ਵਿੱਚ ਉਹ ਬਾਥ ਸੋਸ਼ਲਿਸਟ ਪਾਰਟੀ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਿਲ ਹੋ ਗਿਆ। ਬਾਥ ਪਾਰਟੀ ਅਰਬ ਜਗਤ ਵਿੱਚ ਸਾਮਵਾਦੀ ਵਿਚਾਰਾਂ ਦੀ ਵਾਹਕ ਫੌਜ ਸੀ। ਸੱਦਾਮ ਉਸ ਵਿੱਚ ਵਿਚਾਰਿਕ ਪ੍ਰਤਿਬਧਤਾ ਦੇ ਕਾਰਨ ਨਹੀਂ, ਆਪਣੀ ਦੀਰਘਕਾਲਿਕ ਰਣਨੀਤੀ ਦੇ ਤਹਿਤ ਸ਼ਾਮਿਲ ਹੋਇਆ।

ਸਾਲ 1958 ਵਿੱਚ ਇਰਾਕ ਵਿੱਚ ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਵਿਵੇਚਿਤ ਸਰਕਾਰ ਦੇ ਖਿਲਾਫ ਬਗ਼ਾਵਤ ਭੜਕੀ ਅਤੇ ਬਰਿਗੇਡੀਅਰ ਅਬਦੁਲ ਕਰੀਮ ਕਾਸਿਮ ਨੇ ਰਾਜਸ਼ਾਹੀ ਨੂੰ ਹਟਾਕੇ ਸੱਤਾ ਆਪਣੇ ਕਬਜੇ ਵਿੱਚ ਕਰ ਲਈ। ਸੱਦਾਮ ਉਦੋਂ ਬਗਦਾਦ ਵਿੱਚ ਪੜ੍ਹਾਈ ਕਰਦਾ ਸੀ। ਉਦੋਂ ਉਸਨੇ 1959 ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਗੈਂਗ ਦੀ ਮਦਦ ਨਾਲਕਾਸਿਮ ਦੀ ਹੱਤਿਆ ਕਰਨ ਦੀ ਅਸਫਲ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕੀਤੀ। ਉਹ ਦੇਸ਼ ਤੋਂ ਭੱਜ ਕੇ ਮਿਸਰ ਪਹੁਂਚ ਗਿਆ। ਚਾਰ ਸਾਲ ਬਾਅਦ ਯਾਨੀ 1963 ਵਿੱਚ ਕਾਸਿਮ ਦੇ ਖਿਲਾਫ ਬਾਥ ਪਾਰਟੀ ਵਿੱਚ ਫਿਰ ਬਗਾਵਤ ਹੋਈ। ਬਾਥ ਪਾਰਟੀ ਦੇ ਕਰਨਲ ਅਬਦਲ ਸਲਾਮ ਮੋਹੰਮਦ ਆਰਿਫ ਗੱਦੀ ਉੱਤੇ ਬੈਠਿਆ ਅਤੇ ਸੱਦਾਮ ਦੇਸ਼ ਪਰਤ ਆਇਆ। ਇਸ ਸਮੇਂ ਸੱਦਾਮ ਨੇ ਸਾਜਿਦਾ ਨਾਲ ਵਿਆਹ ਕੀਤਾ ਜਿਸ ਤੋਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਦੋ ਪੁੱਤ ਅਤੇ ਤਿੰਨ ਪੁਤਰੀਆਂ ਹੋਈਆਂ।

ਇਸਦੇ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ ਇਰਾਕ ਯੁੱਧ ਹੋਇਆ।

ਹਵਾਲੇ

ਬਾਹਰੀ ਕੜੀਆਂ 
 ਸਦਾਮ ਹੁਸੈਨ: ਜਿੰਦਗੀ ਦਾ ਸਫ਼ਰ — ਬੀਬੀਸੀ ਹਿੰਦੀ 'ਤੇ

20ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੇ ਸਿਆਸਤਦਾਨ
ਜਨਮ 1937
ਮੌਤ 2006
ਇਰਾਕ ਦੇ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ