ਭਾਟੜੇ ਸਿੱਖ
ਭਾਟੜੇ ਸਿੱਖ (ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਭੱਟ ਸਿੱਖ ਵੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ) ਸਿੱਖਾਂ ਦੇ ਅੰਦਰ ਇੱਕ ਉਪ-ਸਮੂਹ ਹੈ ਜੋ ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਦੇਵ ਜੀ ਦੇ ਵੇਲ਼ੇ ਦੇ ਭੱਟਾਂ ਦੀ ਸੰਤਾਨ ਹਨ।  20ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੇ ਇੱਕ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਨ 'ਪੰਜਾਬ ਅਤੇ ਉੱਤਰੀ-ਪੱਛਮੀ ਸਰਹੱਦੀ ਸੂਬੇ ਦੇ ਕਬੀਲਿਆਂ ਅਤੇ ਜਾਤੀਆਂ ਦੀ ਸ਼ਬਦਾਵਲੀ' ਵਿੱਚ, ਸਰ ਡੇਨਜ਼ਿਲ ਇਬੈਟਸਨ ਨੇ ਟਿੱਪਣੀ ਕੀਤੀ ਹੈ ਕਿ ਭੱਟਾਂ ਨੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਹੋਣ ਦਾ ਦਾਅਵਾ ਕੀਤਾ ਹੈ।  ਐਲੇਨੋਰ ਨੇਸਬਿਟ ਅਤੇ ਵਿਲੀਅਮ ਹੇਵਾਟ ਮੈਕਲਿਓਡ ਨੇ ਸੁਝਾਅ ਦਿੱਤਾ ਕਿ ਉਹ ਇੱਕ ਜਾਤੀ ਹਨ।

ਮੂਲ 
ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਅਕਾਦਮਿਕ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਭਾਟੜਾ ਸ਼ਬਦ ਭੱਟ ਸ਼ਬਦ ਦਾ ਇੱਕ ਰੂਪ ਹੈ ਜੋ ਸੰਸਕ੍ਰਿਤ ਤੋਂ ਆਇਆ ਹੈ ਜਿਸਦਾ ਅਰਥ ਹੈ "ਢਾਡੀ ਜਾਂ ਗੁਣਗਾਨਕਰਨ ਵਾਲ਼ੇ "। ਧਰਮ ਸਿੰਘ ਲਿਖਦਾ ਹੈ ਕਿ ਸਿੱਖ ਪਰੰਪਰਾ ਵਿੱਚ ਭੱਟ ਸਿੱਖ ਗੁਰੂਆਂ ਦੀ ਅਧਿਆਤਮਿਕਤਾ ਦੇ ਨਿੱਜੀ ਅਨੁਭਵ ਅਤੇ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਵਾਲੇ ਕਵੀ ਹਨ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਉਹ ਆਪਣੀਆਂ ਬਾਣੀਆਂ ਵਿੱਚ ਸਲਾਹੁੰਦੇ ਅਤੇ ਮਨਾਉਂਦੇ ਹਨ। ਉਹ ਸੁਝਾਅ ਦਿੰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਭੱਟ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਲਈ ਵਿਦਵਾਨ ਹੋਣ ਦਾ ਖ਼ਿਤਾਬ ਨਹੀਂ ਹੈ”  । ਹਾਲਾਂਕਿ ਮਰਹੂਮ ਗਿਆਨੀ ਗੁਰਦਿੱਤ ਸਿੰਘ ਨੇ ਆਪਣੀ ਕਿਤਾਬ, 'ਭੱਟ ਤੇ ਉਹਨਾ ਦੀ ਰਚਨਾ' ਵਿੱਚ ਇਸ ਗੱਲ ਦੀ ਪੁਸ਼ਟੀ ਕੀਤੀ ਹੈ ਕਿ ਗੁਰੂ ਗ੍ਰੰਥ ਸਾਹਿਬ ਵਿਚ ਯੋਗਦਾਨ ਪਾਉਣ ਵਾਲੇ ਭੱਟ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਦੇ ਵੰਸ਼ ਵਿੱਚੋਂ  ਸਨ।  ਉਹ <i id="mwKQ">ਸਰਸੁਤ</i> (ਸਾਰਸਵਤ) ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਵੰਸ਼ ਤੋਂ ਉਤਪੰਨ ਹੋਏ ਅਤੇ ਗੁਰੂ ਅਰਜਨ ਦੇਵ ਜੀ ਦੀ ਗੁਰਗੱਦੀ ਦੌਰਾਨ ਸਿੱਖ ਗੁਰੂਆਂ ਨਾਲ ਜੁੜਨਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ। 

ਗੁਰਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਮਾਨ ਆਪਣੀ ਪੁਸਤਕ ‘ਮੇਕਿੰਗ ਆਫ਼ ਸਿੱਖ ਸਕ੍ਰਿਪਚਰ’ ਵਿੱਚ ਲਿਖਦਾ ਹੈ ਕਿ ਗੁਰੂ ਗ੍ਰੰਥ ਸਾਹਿਬ ਵਿੱਚ ਯੋਗਦਾਨ ਪਾਉਣ ਵਾਲੇ ਵੱਡੀ ਗਿਣਤੀ ਵਿੱਚ ਉੱਚ ਜਾਤੀ ਦੇ ਹਿੰਦੂ ਸਨ ਜੋ ਸੋਲ੍ਹਵੀਂ ਸਦੀ ਵਿੱਚ ਗੁਰੂ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਦਰਬਾਰ  ਦੀ ਉਸਤਤ ਵਿੱਚ ਸਿੱਖ ਦਰਬਾਰ ਵਿੱਚ ਆਏ ਸਨ।

ਜਨਸੰਖਿਆ ਅਤੇ ਕਿੱਤੇ 
ਮੈਕਲਿਓਡ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਭਾਟੜੇ ਸਿੱਖਾਂ ਦੀ ਆਬਾਦੀ "ਬਹੁਤ ਘੱਟ" ਹੈ ਅਤੇ ਉਹ ਪੰਜਾਬ ਖੇਤਰ ਦੇ ਗੁਰਦਾਸਪੁਰ ਅਤੇ ਸਿਆਲਕੋਟ ਜ਼ਿਲ੍ਹਿਆਂ ਦੇ ਕੁਝ ਪਿੰਡਾਂ ਤੋਂ ਹਨ।

ਸਿੱਖ ਧਰਮ 
ਮੈਕਲਿਓਡ ਨੇ ਦਾਅਵਾ ਕੀਤਾ ਕਿ ਗੁਰਦਾਸਪੁਰ ਅਤੇ ਸਿਆਲਕੋਟ ਜ਼ਿਲ੍ਹਿਆਂ ਦੇ ਭਾਟੜੇ, ਪਰੰਪਰਾਗਤ ਤੌਰ 'ਤੇ, " ਕਿਸਮਤ ਦੱਸਣ ਅਤੇ  ਫੇਰੀ ਲਾਕੇ ਨਿੱਕ-ਸੁੱਕ ਵੇਚਣ ਦਾ ਕੰਮ" ਦਾ ਕੰਮ ਕਰਦੇ ਸਨ। 

ਈਥਨੇ ਕੇ. ਮਾਰੇਨਕੋ ਨੇ ਦਾਅਵਾ ਕੀਤਾ ਕਿ ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ, ਸਿੱਖ ਧਰਮ ਵਿੱਚ ਪਰਿਵਰਤਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, [ਸਿੱਖ] ਭੱਟਾਂ ਸਮੇਤ ਕਈ ਜਾਤਾਂ ਨੇ ਆਪਣੇ "ਰਵਾਇਤੀ ਕਿੱਤੇ" ਨੂੰ ਛੱਡ ਕੇ ਹੋਰ ਪੇਸ਼ੇ, ਖਾਸ ਕਰਕੇ "ਉਦਯੋਗ, ਵਪਾਰ ਅਤੇ ਟਰਾਂਸਪੋਰਟ" ਸੈਕਟਰਾਂ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕਰਨਾ ਪਸੰਦ ਕੀਤਾ।  ਜਗਤਾਰ ਸਿੰਘ ਗਰੇਵਾਲ ਨੇ ਨੋਟ ਕੀਤਾ ਹੈ ਕਿ ਸਿੱਖ ਗੁਰੂਆਂ ਦੀ ਸੇਵਾ ਵਿੱਚ ਲੱਗੇ ਕੁਝ ਭਾਟੜੇ ਸਿੱਖਾਂ ਦੀਆਂ "ਰਚਨਾਵਾਂ" ਨੂੰ ਗੁਰੂ ਗ੍ਰੰਥ ਸਾਹਿਬ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਕੀਤੀਆਂ ਗਈਆਂ ਸਨ।

ਇਹ ਵੀ ਵੇਖੋ 

 ਸਿੱਖ ਧਰਮ ਨਾਲ ਸਬੰਧਤ ਵਿਸ਼ਿਆਂ ਦੀ ਸੂਚੀ
 ਭਟ ਵਹੀਆਂ
 ਭੱਟਾਂ ਦੇ ਸਵਈਏ

ਹਵਾਲੇ 

ਭਾਰਤੀ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਸਮਾਜਕ ਸਮੂਹ
ਪੰਜਾਬੀ ਕਬੀਲੇ