ਕਾਸਾਬਲਾਂਕਾ (ਫ਼ਿਲਮ)
ਕਾਸਾਬਲਾਂਕਾ ਇੱਕ 1942 ਅਮਰੀਕੀ ਰੋਮਨਿਕ ਡਰਾਮਾ ਫ਼ਿਲਮ ਹੈ ਜੋ ਮਾਈਕ ਕਿਨਟਿਸ ਦੁਆਰਾ ਨਿਰਦੇਸਿਤ ਹੈ ਜੋ ਮੂਰੇ ਬਰਨੇਟ ਅਤੇ ਜੋਨ ਐਲਿਸਨ ਦੇ ਨਾਜਾਇਜ਼ ਸਟੇਜ ਗੇਮ ਅਰੀਬੈਡੀ ਕਾਮਸ ਟੂ ਰਿਕਸ ਦੇ ਅਧਾਰ ਤੇ ਹੈ। ਇਹ ਫ਼ਿਲਮ ਹੰਫਰੀ ਬੋਗਾਰਟ, ਇਨਗ੍ਰਿਡ ਬਰਗਮੈਨ, ਅਤੇ ਪਾਲ ਹੈਨਰੀਡ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਂਦਾ ਹੈ; ਇਸ ਵਿੱਚ ਕਲੋਡ ਰੇਨਸ, ਕੋਨਾਰਡ ਵਵੀਟ, ਸਿਡਨੀ ਗ੍ਰੀਨਸਟ੍ਰੀਤ, ਪੀਟਰ ਲੋਰੇ ਅਤੇ ਡੋਲਾਈ ਵਿਲਸਨ ਵੀ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ। ਸਮਕਾਲੀ ਦੂਜੇ ਵਿਸ਼ਵ ਯੁੱਧ ਦੇ ਸਮੇਂ ਨਿਰਧਾਰਤ ਕਰੋ, ਇਹ ਇੱਕ ਅਮਰੀਕਨ ਪਰਦੇਸੀ 'ਤੇ ਧਿਆਨ ਕੇਂਦਰਤ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਜਿਸਨੂੰ ਇੱਕ ਔਰਤ ਲਈ ਆਪਣੇ ਪਿਆਰ ਵਿੱਚ ਚੁਣਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਨਾਜ਼ੀਆਂ ਵਿਰੁੱਧ ਆਪਣੀ ਲੜਾਈ ਜਾਰੀ ਰੱਖਣ ਲਈ, ਵਿਕੀ ਦੁਆਰਾ ਨਿਯੰਤਰਿਤ ਸ਼ਹਿਰ ਕੈਸੌਲਾੰਕਾ ਤੋਂ ਬਚਣ ਲਈ ਉਸ ਨੂੰ ਅਤੇ ਉਸ ਦੇ ਪਤੀ, ਇੱਕ ਚੈਕ ਰੁਝਾਨ ਆਗੂ ਦੀ ਮਦਦ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।

ਕਹਾਣੀ ਸੰਪਾਦਕ ਇਰੀਨ ਡਾਇਮੰਡ ਨੇ ਜਨਵਰੀ 1942 ਵਿੱਚ ਫ਼ਿਲਮ ਦੇ ਅਧਿਕਾਰਾਂ ਨੂੰ ਖਰੀਦਣ ਲਈ ਹੰਸ ਬੀ ਵਲੀਜ਼ ਨੂੰ ਪ੍ਰੇਰਿਤ ਕੀਤਾ। ਬ੍ਰਦਰਜ਼ ਜੂਲੀਅਸ ਅਤੇ ਫਿਲਿਪ ਜੀ. ਐਪੀਸਟਾਈਨ ਨੂੰ ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਸਕ੍ਰਿਪਟ ਲਿਖਣ ਲਈ ਨਿਯੁਕਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਸਟੂਡੀਓ ਦੇ ਵਿਰੋਧ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ, ਉਹ 1942 ਦੇ ਸ਼ੁਰੂ ਵਿੱਚ ਫ਼੍ਰੈਂਕ ਕਾਪ੍ਰਾ ਦੇ 'ਵਾਈ ਵਾਇਰ ਫ਼ੌਰੀ ਲੜੀ' 'ਤੇ ਕੰਮ ਕਰਨ ਲਈ ਛੱਡ ਗਏ। ਇੱਕ ਮਹੀਨੇ ਬਾਅਦ ਐਪੀਸਟੀਨਸ ਵਾਪਸ ਆਉਣ ਤਕ ਹੌਵਰਡ ਈ. ਕੋਚ ਨੂੰ ਸਕ੍ਰੀਨਪਲੇਸ ਵਿੱਚ ਨਿਯੁਕਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ। ਪ੍ਰਿੰਸੀਪਲ ਫੋਟੋਗਰਾਫੀ 25 ਮਈ, 1942 ਨੂੰ 3 ਅਗਸਤ ਨੂੰ ਖ਼ਤਮ ਹੋਣ ਵਾਲੀ ਹੈ; ਇਸ ਫ਼ਿਲਮ ਨੂੰ ਕੈਲੀਫੋਰਨੀਆ ਦੇ ਬੁਰਬਨ, ਵਾਨ ਨਿਊਜ਼, ਲੌਸ ਏਂਜਲਸ ਵਿਖੇ ਵੈਨ ਨਿਵਾਜ ਹਵਾਈ ਅੱਡੇ 'ਤੇ ਇੱਕ ਤਰਤੀਬ ਦੇ ਅਪਵਾਦ ਨਾਲ ਵਾਰਨਰ ਬ੍ਰੋਸ ਸਟੂਡਿਓਜ਼ ਵਿੱਚ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਗੋਲੀ ਮਾਰਿਆ ਗਿਆ। 

ਹਾਲਾਂਕਿ ਕੈਸਬਾਲਾਂਕਾ ਤਾਰਿਆਂ ਅਤੇ ਪਹਿਲੇ ਦਰਜੇ ਦੇ ਲੇਖਕਾਂ ਨਾਲ ਇੱਕ ਏ ਸੂਚੀ ਵਾਲੀ ਫ਼ਿਲਮ ਸੀ, ਪਰ ਇਸਦੇ ਉਤਪਾਦ ਨਾਲ ਕੋਈ ਵੀ ਇਸਦੀ ਸੰਭਾਵਨਾ ਨਹੀਂ ਸੀ ਕਿ ਹਰ ਸਾਲ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਹਾਲੀਵੁੱਡ ਦੁਆਰਾ ਤਿਆਰ ਕੀਤੀਆਂ ਗਈਆਂ ਸੈਂਕੜੇ ਤਸਵੀਰਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਵੀ ਹੋਵੇ। ਕੈਸਾਬਲਾਂਕਾ ਨੂੰ ਕੁਝ ਹਫ਼ਤੇ ਪਹਿਲਾਂ ਉੱਤਰੀ ਅਫਰੀਕਾ ਦੇ ਮਿੱਤਰ ਮਾਰਗ ਤੋਂ ਪ੍ਰਚਾਰ ਦਾ ਫਾਇਦਾ ਉਠਾਉਣ ਲਈ ਰਵਾਨਾ ਹੋ ਗਿਆ ਸੀ। ਇਸਦਾ ਦੁਨੀਆ ਦਾ ਪਹਿਲਾ ਪ੍ਰੀਮੀਅਰ 26 ਨਵੰਬਰ, 1942 ਨੂੰ ਨਿਊਯਾਰਕ ਸਿਟੀ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ ਅਤੇ 23 ਜਨਵਰੀ, 1943 ਨੂੰ ਇਹ ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਜ ਅਮਰੀਕਾ ਵਿੱਚ ਜਾਰੀ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਇਹ ਫ਼ਿਲਮ ਇੱਕ ਮਜ਼ਬੂਤ ​​ਸੀ ਜੇ ਇਸਦੇ ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਦੌਰੇ ਵਿੱਚ ਅਸਫਲ ਸਫਲਤਾ ਸੀ।

ਉਮੀਦਾਂ ਤੋਂ ਵੱਧ ਕੇ ਕੈਸਬਲੰਕਾ ਨੇ ਸਰਬੋਤਮ ਪਿਕਚਰ ਲਈ ਅਕੈਡਮੀ ਅਵਾਰਡ ਜਿੱਤ ਲਿਆ, ਜਦਕਿ ਕਰਟਿਸ ਨੂੰ ਬੇਸਡ ਡਾਇਰੈਕਟਰ ਚੁਣਿਆ ਗਿਆ ਅਤੇ ਐਪੀਸਟੀਨ ਅਤੇ ਕੋਚ ਨੂੰ ਬੇਸਟ ਅਡੈਪਟਡ ਸਕ੍ਰੀਨਪਲੇ - ਲਿਖਣ ਲਈ ਸਨਮਾਨਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਅਤੇ ਹੌਲੀ ਹੌਲੀ ਇਸਦੀ ਪ੍ਰਸਿੱਧੀ ਵਧੀ। ਇਸਦੇ ਮੁੱਖ ਪਾਤਰਾਂ, ਯਾਦਗਾਰੀ ਲਾਈਨਾਂ ਅਤੇ ਵਿਆਪਕ ਥੀਮ ਗੀਤ ਸਾਰੇ ਹੀ ਪ੍ਰਭਾਵਸ਼ਾਲੀ ਬਣ ਗਏ ਹਨ ਅਤੇ ਫ਼ਿਲਮ ਲਗਾਤਾਰ ਇਤਿਹਾਸ ਦੀਆਂ ਮਹਾਨ ਫ਼ਿਲਮਾਂ ਦੀ ਸੂਚੀ ਦੇ ਸਿਖਰ ਦੇ ਨੇੜੇ ਬਣੀ ਹੈ।

ਪਲਾਟ 
ਦਸੰਬਰ 1941 ਵਿਚ, ਅਮੈਰੀਕਨ ਪਰਵਾਸੀਆਂ ਰਿਕ ਬਲੇਨੇ ਨੇ ਕੈਸੌਲਾੰਕਾ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਉੱਚੇ ਨਾਈਟ ਕਲੱਬ ਅਤੇ ਜੂਏ ਦਾ ਡੱਬਾ ਰੱਖਿਆ ਹੈ। "ਰਿਕ ਦੇ ਕੈਫੇ ਅਮਰੀਕਨੈਨ" ਵਿਵਿੱਚ ਫ੍ਰੈਂਚ ਅਤੇ ਜਰਮਨ ਅਫਸਰਾਂ ਸਮੇਤ ਇੱਕ ਵਿਵਿਧ ਗਾਹਕਾਂ ਨੂੰ ਆਕਰਸ਼ਿਤ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਅਜੇ ਵੀ ਨਿਰਪੱਖ ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਜਾਂ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚਣ ਲਈ ਹਤਾਸ਼ ਸ਼ਰਨਾਰਥੀ ਹੈ, ਅਤੇ ਉਹ ਜਿਹੜੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਸ਼ਿਕਾਰ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਭਾਵੇਂ ਰਿਕ ਹਰ ਗੱਲ ਵਿੱਚ ਨਿਰਪੱਖ ਹੋਣ ਦਾ ਦਾਅਵਾ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਉਹ ਇਟਲੀ ਨਾਲ ਲੜਾਈ ਦੌਰਾਨ ਇਥੋਪੀਆ ਨੂੰ ਤੋਪਾਂ ਨਾਲ ਭਰੀ ਹੋਈ ਸੀ ਅਤੇ ਸਪੇਨੀ ਘਰੇਲੂ ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਵਫ਼ਾਦਾਰੀ ਨਾਲ ਲੜਿਆ।

ਪੈਟਟੀ ਕਰਕ ਉਗਾਟਤੇ ਨੇ ਦੋ ਜਰਮਨ ਕੋਰੀਅਰਜ਼ ਦੀ ਹੱਤਿਆ ਕਰਕੇ "ਟ੍ਰਾਂਜਿਟ ਦੇ ਅੱਖਰ" ਦੇ ਰਿਕ ਨੂੰ ਮਾਣ ਕੀਤਾ. ਇਹ ਕਾਗਜ਼ ਕਾਬਜ਼ਾਂ ਨੂੰ ਜਰਮਨ-ਨਿਯੰਤਰਿਤ ਯੂਰਪ ਅਤੇ ਪੋਰਟੁਗਲ ਨੂੰ ਆਜ਼ਾਦ ਤੌਰ 'ਤੇ ਆਵਾਜਾਈ ਕਰਨ ਦੀ ਇਜਾਜ਼ਤ ਦਿੰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਕੈਸੋਲਾੰਕਾ ਵਿੱਚ ਫਸੇ ਸ਼ਰਣਾਰਥੀਆਂ ਲਈ ਅਣਮੋਲ ਹੈ। ਯੂਗਾਂਟਸ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਕਲੱਬ ਤੇ ਵੇਚਣ ਦੀ ਯੋਜਨਾ ਬਣਾ ਰਹੀ ਹੈ, ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਰੱਖਣ ਲਈ ਰਿਕ ਦੀ ਬੇਨਤੀ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਆਪਣੇ ਸੰਪਰਕ ਨੂੰ ਪੂਰਾ ਕਰਨ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ, ਯੂਗਾਂਟ ਨੂੰ ਪੁਲਿਸ ਦੀ ਨਿਰਪੱਖ ਭ੍ਰਿਸ਼ਟ ਵਿਚੀ ਪ੍ਰਕਿਰਤੀ, ਕੈਪਟਨ ਲੂਈ ਰੇਨੋਲਟ ਦੀ ਕਮਾਂਡ ਹੇਠ ਸਥਾਨਕ ਪੁਲਿਸ ਵੱਲੋਂ ਗ੍ਰਿਫਤਾਰ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਯੂਗਾਂਟਈ ਨੂੰ ਇਹ ਦੱਸੇ ਬਿਨਾਂ ਹਿਰਾਸਤ ਵਿੱਚ ਮੌਤ ਹੋ ਗਈ ਹੈ ਕਿ ਉਸਨੇ ਰਿਕ ਨੂੰ ਚਿੱਠੀਆਂ ਸੌਂਪੀਆਂ।

ਫਿਰ ਰਿਕ ਦੀ ਕੁੜੱਤਣ ਦਾ ਕਾਰਨ- ਸਾਬਕਾ ਪ੍ਰੇਮੀ ਇਲਸਾ ਲੰਦ- ਆਪਣੀ ਸਥਾਪਨਾ ਵਿੱਚ ਦਾਖਲ ਹੋਏ. ਰਿਕ ਦੇ ਦੋਸਤ ਅਤੇ ਘਰ ਦੇ ਪਿਆਨੋਵਾਦਕ ਨੂੰ ਲੱਭਣਾ, ਸੈਮ, ਈਲਸਾ ਨੇ ਉਸਨੂੰ "ਜਿਵੇਂ ਸਮਾਂ ਬੀਤਦਾ ਹੈ" ਖੇਡਣ ਲਈ ਕਿਹਾ. ਰਿਮ ਦੇ ਤੂਫਾਨ, ਗੁੱਸੇ ਵਿੱਚ ਆ ਕੇ, ਸੈਮ ਨੇ ਆਪਣੇ ਆਦੇਸ਼ ਦੀ ਉਲੰਘਣਾ ਕੀਤੀ ਕਿ ਉਹ ਗਾਣਾ ਕਦੇ ਵੀ ਨਾ ਕਰੇ, ਅਤੇ ਈਲਸਾ ਨੂੰ ਦੇਖਣ ਲਈ ਦੰਗ ਰਹਿ ਗਿਆ। ਉਸ ਦੇ ਨਾਲ ਉਸ ਦੇ ਪਤੀ ਵਿਕਟਰ ਲਾਸਲੋ, ਇੱਕ ਮਸ਼ਹੂਰ ਭਗੌੜਾ ਚੈੱਕ ਵਿਰੋਧ ਮੁਖੀ ਆਗੂ ਹਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਆਪਣਾ ਕੰਮ ਜਾਰੀ ਰੱਖਣ ਲਈ ਅਮਰੀਕਾ ਛੱਡਣ ਲਈ ਚਿੱਠੀਆਂ ਦੀ ਜ਼ਰੂਰਤ ਹੈ। ਜਰਮਨ ਮੇਜਰ ਸਟ੍ਰਾਸਰ ਕੈਸੌਲਾੰਕਾ ਆ ਗਿਆ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਦੇਖਣ ਲਈ ਲਾਸੋਲੋ ਫੇਲ੍ਹ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ।

ਜਦੋਂ ਲਾਸੋਲੋ ਪੁੱਛ-ਗਿੱਛ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਫੇਰਾਰੀ, ਇੱਕ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਅੰਡਰਵਰਲਡ ਚਿੱਤਰ ਅਤੇ ਰਿਕ ਦੇ ਦੋਸਤਾਨਾ ਕਾਰੋਬਾਰ ਵਿਰੋਧੀ, ਨੇ ਆਪਣੇ ਸ਼ੱਕ ਨੂੰ ਖਾਰਜ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਕਿ ਰਿਕ ਦੇ ਅੱਖਰ ਹਨ। ਪ੍ਰਾਈਵੇਟ ਤੌਰ ਤੇ, ਰਿਕ ਕਿਸੇ ਵੀ ਕੀਮਤ ਤੇ ਵੇਚਣ ਤੋਂ ਇਨਕਾਰ ਕਰਦੀ ਹੈ, ਲਾਸੋਲੋ ਨੂੰ ਉਸ ਦੀ ਪਤਨੀ ਨੂੰ ਪੁੱਛਣ ਲਈ ਕਾਰਨ ਦੱਸਦੀ ਹੈ। ਉਹ ਰੁਕ ਜਾਂਦੇ ਹਨ ਜਦੋਂ ਸਟ੍ਰਾਸਰ "ਡਾਇ ਵਾਚ ਐਮ ਰੈਨ" ("ਦਿ ਵਾਚ ਆਨ ਦ ਰਾਈਨ") ਗਾਉਣ ਵਾਲੇ ਅਫਸਰਾਂ ਦੇ ਇੱਕ ਸਮੂਹ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਲਾਸੋਲੋ ਨੇ "ਲਾ ਮਾਰਸੈਲੇਜ" ਖੇਡਣ ਲਈ ਹਾਊਂਡ ਬੈਂਡ ਦਾ ਆਦੇਸ਼ ਦਿੱਤਾ ਜਦੋਂ ਬੈਂਡ ਰਿਕ ਨੂੰ ਦੇਖਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਉਹ ਆਪਣੇ ਸਿਰ ਦੀ ਨਿੰਦਾ ਕਰਦਾ ਹੈ ਲਾਸੋਲੋ ਗਾਉਣ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਇਕੱਲੇ ਹੀ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਫਿਰ ਦੇਸ਼ਭਗਤ ਭੱਦਰ ਭੀੜ ਨੂੰ ਫੜ ਲੈਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਹਰ ਕੋਈ ਜਰਮਨ ਵਿੱਚ ਡੁੱਬ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਸਟ੍ਰਾਸਰ ਕੋਲ ਰੇਨੋਲ ਕਲੱਬ ਬੰਦ ਹੈ।

ਇਲਸੀਸਾ ਜੰਗਲ ਦੇ ਕੈਫੇ ਵਿੱਚ ਰਿਕ ਜਦੋਂ ਉਹ ਉਸਨੂੰ ਚਿੱਠੀਆਂ ਦੇਣ ਤੋਂ ਇਨਕਾਰ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਉਹ ਉਸ ਨੂੰ ਬੰਦੂਕ ਨਾਲ ਧਮਕਾਉਂਦੀ ਹੈ, ਪਰ ਫਿਰ ਇਹ ਸਵੀਕਾਰ ਕਰਦੀ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਅਜੇ ਵੀ ਉਸਨੂੰ ਪਿਆਰ ਕਰਦੀ ਹੈ ਉਹ ਦੱਸਦੀ ਹੈ ਕਿ ਜਦ ਉਹ 1940 ਵਿੱਚ ਪੈਰਿਸ ਵਿੱਚ ਪਿਆਰ ਕਰਦੇ ਸਨ ਅਤੇ ਡਿੱਗ ਪਏ, ਉਸ ਨੇ ਮੰਨਿਆ ਕਿ ਤਸ਼ੱਦਦ ਕੈਂਪ ਤੋਂ ਬਚਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਵਿੱਚ ਉਸ ਦੇ ਪਤੀ ਨੂੰ ਮਾਰਿਆ ਗਿਆ ਸੀ। ਸ਼ਹਿਰ ਦੇ ਆ ਰਹੇ ਤਬਾਹੀ ਤੋਂ ਜਰਮਨ ਫ਼ੌਜ ਨੂੰ ਰਿਕ ਦੇ ਨਾਲ ਭੱਜਣ ਦੀ ਤਿਆਰੀ ਕਰਦੇ ਸਮੇਂ, ਉਸ ਨੇ ਲਾਸਲੋਲੋ ਨੂੰ ਜਿਊਣ ਅਤੇ ਲੁਕਣ ਵਿੱਚ ਪੜ੍ਹਿਆ। ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੇ ਬਿਮਾਰ ਪਤੀ ਨੂੰ ਨਰਸ ਦੀ ਵਿਆਖਿਆ ਤੋਂ ਬਿਨਾ ਰਿਕ ਨੂੰ ਛੱਡ ਦਿੱਤਾ ਰਿਕ ਦੀ ਕੁੜੱਤਣ ਭੰਗ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਉਹ ਮਦਦ ਕਰਨ ਲਈ ਸਹਿਮਤ ਹੈ, ਉਸ ਨੂੰ ਯਕੀਨ ਦਿਵਾਓ ਕਿ ਉਹ ਲਾਸੋਲੋ ਦੇ ਪੱਤੇ ਜਦੋਂ ਉਸ ਦੇ ਨਾਲ ਰਹੇਗੀ ਜਦੋਂ ਲਾਸੋਲੋ ਅਚਾਨਕ ਦਿਖਾਈ ਦਿੰਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਇੱਕ ਰੈਜ਼ੀਡੈਂਟ ਮੀਟਿੰਗ ਵਿੱਚ ਪੁਲਿਸ ਛਾਪੇ ਤੋਂ ਬਚ ਕੇ, ਰਿਕ ਦੇ ਕੋਲ ਵੇਟਰ ਕਾਰਲ ਦੀ ਭਾਵਨਾ ਇਲਸਾ ਦੂਰ ਹੈ ਲਾਸਲੋ, ਈਲਸਾ ਲਈ ਰਿਕ ਦੇ ਪਿਆਰ ਤੋਂ ਜਾਣੂ ਹੈ, ਉਸ ਨੂੰ ਸੁਰੱਖਿਆ ਲਈ ਉਸ ਨੂੰ ਲੈਣ ਲਈ ਅੱਖਰਾਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਨ ਲਈ ਮਨਾਉਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰਦਾ ਹੈ।

ਜਦੋਂ ਪੁਲਿਸ ਨੇ ਇੱਕ ਨਾਬਾਲਗ, ਤ੍ਰੌਣ-ਭਰੇ ਚਾਰਜਲੋ ਨੂੰ ਗ੍ਰਿਫਤਾਰ ਕਰ ਲਿਆ, ਰਿਕ ਨੇ ਰੇਨੋ ਨੂੰ ਇੱਕ ਹੋਰ ਗੰਭੀਰ ਅਪਰਾਧ ਲਈ ਉਸ ਨੂੰ ਸੌਂਪਣ ਦਾ ਵਾਅਦਾ ਕਰਕੇ ਉਸ ਨੂੰ ਰਿਹਾਅ ਕਰਨ ਲਈ ਮਨਾ ਲਿਆ। ਪੱਤਰਾਂ ਦਾ ਕਬਜ਼ਾ ਰੇਨੋ ਦੇ ਸ਼ੱਕ ਨੂੰ ਮਿਟਾਉਣ ਲਈ, ਰਿਕ ਦੱਸਦੀ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਅਤੇ ਆਈਲਸਾ ਅਮਰੀਕਾ ਲਈ ਰਵਾਨਾ ਹੋਣਗੇ।

ਜਦੋਂ ਰੇਨੋਟ ਲਾਸੋਲੋ ਨੂੰ ਵਿਵਸਥਿਤ ਕਰਨ ਦੇ ਤੌਰ ਤੇ ਗ੍ਰਿਫਤਾਰ ਕਰਨ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਰਿਕ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਬਚਾਅ ਲਈ ਬੰਦੂਕ ਦੀ ਨੋਕ ਤੇ ਮਜ਼ਬੂਤੀ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਆਖਰੀ ਪਲ 'ਤੇ, ਰਿਕ ਨੇ ਆਈਲਸਾ ਨੂੰ ਲਾਸੋਲੋ ਦੇ ਨਾਲ ਲਿਜ਼੍ਬਨ ਲਿਜਾਣ ਲਈ ਜਹਾਜ਼' ਤੇ ਸੱਦਿਆ, ਉਸਨੂੰ ਇਹ ਦੱਸਦੇ ਹੋਏ ਕਿ ਉਸ ਨੂੰ ਇਸ ਗੱਲ 'ਤੇ ਅਫਸੋਸ ਹੈ ਕਿ ਜੇ ਉਹ ਰਹੇਗੀ- "ਹੋ ਸਕਦਾ ਕਿ ਅੱਜ ਨਹੀਂ, ਸ਼ਾਇਦ ਕੱਲ੍ਹ ਨਹੀਂ, ਪਰ ਜਲਦੀ ਅਤੇ ਆਪਣੀ ਬਾਕੀ ਦੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਲਈ।" ਸਟ੍ਰਾਸਰ, ਰੇਨੋਲਟ ਦੁਆਰਾ ਪ੍ਰਵਾਨਿਤ, ਇਕੱਲੇ ਡ੍ਰਾਇਪ ਕਰਦਾ ਹੈ ਜਦੋਂ ਉਹ ਦਖਲ ਦੇਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਰਿਕ ਉਸ ਨੂੰ ਮਾਰਦੀ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਪੁਲਸ ਮੁਲਾਜ਼ਮ ਪਹੁੰਚ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਰੇਨੋ ਨੇ ਰੋਕਿਆ, ਫਿਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ "ਆਮ ਸ਼ੱਕੀ ਵਿਅਕਤੀਆਂ ਨੂੰ ਗੋਲ" ਕਰਨ ਦਾ ਹੁਕਮ ਦਿੱਤਾ। ਉਸ ਨੇ ਰਿਕ ਨੂੰ ਸੁਝਾਅ ਦਿੱਤਾ ਕਿ ਉਹ ਬ੍ਰੈਜ਼ਾਵਿਲ ਵਿੱਚ ਮੁਫਤ ਫ੍ਰੈਂਚ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋਣ। ਜਦੋਂ ਉਹ ਕੋਹਰੇ ਵਿੱਚ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਰਿਕ ਕਹਿੰਦਾ ਹੈ, "ਲੂਈਸ, ਮੈਂ ਸੋਚਦਾ ਹਾਂ ਕਿ ਇਹ ਇੱਕ ਸੁੰਦਰ ਦੋਸਤੀ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਹੈ"।

ਡਾਇਰੈਕਸ਼ਨ (ਦਿਸ਼ਾ) 
ਡਾਇਰੈਕਟਰ ਲਈ ਵੈਲਿਸ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਪਸੰਦ ਵਿਲੀਅਮ ਵੇਲਰ ਸੀ, ਪਰ ਉਹ ਅਣਉਪਲਬਧ ਸੀ, ਇਸ ਲਈ ਵੈਲਿਸ ਨੇ ਆਪਣੇ ਕਰੀਬੀ ਦੋਸਤ ਮਾਈਕਲ ਕਰਟਿਸ ਕਰਟਿਸ ਇੱਕ ਹੰਗਰੀ ਦੇ ਯਹੂਦੀ ਇਮੈਮਰੀ ਸੀ; ਉਹ 1926 ਵਿੱਚ ਅਮਰੀਕਾ ਆਇਆ ਸੀ, ਪਰ ਉਸ ਦੇ ਕੁਝ ਪਰਿਵਾਰ ਨਾਜ਼ੀ ਯੂਰਪ ਤੋਂ ਆਏ ਸਨ।

ਰੋਜਰ ਐਬਰਟ ਨੇ ਟਿੱਪਣੀ ਕੀਤੀ ਹੈ ਕਿ ਕੈਸੌਲਾੰਕਾ ਵਿੱਚ "ਬਹੁਤ ਥੋੜੇ ਸ਼ਾਟ ... ਸ਼ਾਟ ਦੇ ਤੌਰ ਤੇ ਯਾਦ ਹਨ," ਕਿਉਂਕਿ ਕਰਟਿਜ ਦੀਆਂ ਤਸਵੀਰਾਂ ਇੱਕਲੀ ਹੋਣ ਦੀ ਬਜਾਏ ਕਹਾਣੀ ਪ੍ਰਗਟਾਉਣ ਦੀ ਇੱਛਾ ਰੱਖਦੇ ਸਨ। ਉਸ ਨੇ ਪਲਾਟ ਦੇ ਵਿਕਾਸ ਲਈ ਬਹੁਤ ਥੋੜ੍ਹੇ ਯੋਗਦਾਨ ਪਾਇਆ। ਕੇਸੀ ਰੌਬਿਨਸਨ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਕਰਟਿਸ "ਕਹਾਣੀ ਬਾਰੇ ਜੋ ਕੁਝ ਵੀ ਜਾਣਦਾ ਸੀ ਉਹ ਉਸਨੇ ਤਸਵੀਰਾਂ ਵਿੱਚ ਇਸ ਨੂੰ ਦੇਖਿਆ, ਅਤੇ ਤੁਸੀਂ ਕਹਾਣੀਆਂ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕੀਤੀਆਂ।"

ਆਲੋਚਕ ਐਂਡਰਿਊ ਸਰੀਸ ਨੇ ਫ਼ਿਲਮ ਨੂੰ "ਆਯੂਟੂਰ ਥਿਊਰੀ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਨਿਰਣਾਇਕ ਅਪਵਾਦ" ਕਿਹਾ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਜ ਅਮਰੀਕਾ ਵਿੱਚ ਸਾਰਰੀ ਸਭ ਤੋਂ ਮਸ਼ਹੂਰ ਪ੍ਰਚਾਰਕ ਸੀ। ਅਲੇਜੇਨ ਹਾਰਮੈਟਜ਼ ਨੇ ਜਵਾਬ ਦਿੱਤਾ ਹੈ, "ਲਗਭਗ ਹਰੇਕ ਵਾਰਨਰ ਬ੍ਰੋਸ ਤਸਵੀਰ ਨੂੰ ਅਭਿਆਸ ਸਿਧਾਂਤ ਲਈ ਅਪਵਾਦ ਸੀ"। ਹੋਰ ਆਲੋਚਕ ਕਰਟਿਸ ਨੂੰ ਵਧੇਰੇ ਕ੍ਰੈਡਿਟ ਦਿੰਦੇ ਹਨ। ਸਿਡਨੀ ਰੋਸੇਂਜਵੇਗ, ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ ਦੇ ਕੰਮ ਦੇ ਆਪਣੇ ਅਧਿਐਨ ਵਿਚ, ਫ਼ਿਲਮ ਨੂੰ ਕਰਟਿਸ ਦੀ ਨੈਤਿਕ ਦੁਰਲੱਭਾਂ ਦੇ ਉਜਾਗਰ ਕਰਨ ਦੀ ਇੱਕ ਖਾਸ ਉਦਾਹਰਨ ਦੇ ਤੌਰ ਤੇ ਦੇਖਦੀ ਹੈ।

ਦੂਜੀ ਇਕਾਈ montages, ਜਿਵੇਂ ਸ਼ਰਨਾਰਥੀ ਟ੍ਰੇਲ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਅਤੇ ਫਰਾਂਸ ਦੇ ਹਮਲੇ, ਡੌਨ ਸੀਗਲ ਦੁਆਰਾ ਨਿਰਦੇਸ਼ ਦਿੱਤੇ ਗਏ ਸਨ।

ਸਿਨੇਮਾਟੋਗ੍ਰਾਫੀ 

ਸਿਨਮੋਟੋਗ੍ਰਾਫ਼ਰ ਆਰਥਰ ਐਡਸਨ ਸੀ, ਜੋ ਇੱਕ ਅਨੁਭਵੀ ਸੀ ਜਿਸ ਨੇ ਪਹਿਲਾਂ ਮਾਲਟੀਜ਼ ਫਾਲਕਨ ਅਤੇ ਫ੍ਰੈਂਕਨਸਟਾਈਨ ਨੂੰ ਗੋਲੀ ਮਾਰਿਆ ਸੀ। ਬਰਗਮੈਨ ਨੂੰ ਫੋਟੋਗਰਾਫੀ ਲਈ ਖਾਸ ਧਿਆਨ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ ਉਹ ਮੁੱਖ ਤੌਰ ਤੇ ਆਪਣੀ ਪਸੰਦੀਦਾ ਖੱਬੇ ਪਾਸੇ ਤੋਂ ਸ਼ੂਟਿੰਗ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ, ਅਕਸਰ ਨਰਮ ਗਜ਼ ਫਿਲਟਰ ਅਤੇ ਕੈਚ ਰੋਸ਼ਨੀ ਨਾਲ ਉਸ ਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਚਮਕਣ ਲਈ; ਪੂਰੇ ਪ੍ਰਭਾਵ ਨੂੰ ਉਸ ਦੇ ਚਿਹਰੇ ਨੂੰ "ਨਿਰਨਾਇਕ ਉਦਾਸ ਅਤੇ ਕੋਮਲ ਅਤੇ ਦੁਖਦਾਈ" ਕਿਹਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਅੱਖਰਾਂ ਅਤੇ ਪਿਛੋਕੜਾਂ ਦੇ ਵਿੱਚ ਸ਼ੈਡੋ ਬਾਰਾਂ ਵਿੱਚ ਵੱਖੋ-ਵੱਖਰੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਕੈਦ, ਕਰੂਸਟਿਕਸ, ਮੁਫ਼ਤ ਫ੍ਰਾਂਸੀਸੀ ਫ਼ੌਜਾਂ ਦਾ ਚਿੰਨ੍ਹ ਅਤੇ ਭਾਵਨਾਤਮਕ ਗੜਬੜ ਡਾਰਕ ਫ਼ਿਲਮ ਨੋਇਰ ਅਤੇ ਐਕਟਪ੍ਰਸਿਮਰ ਲਾਈਟਿੰਗ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਦ੍ਰਿਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਵਰਤੀ ਗਈ ਸੀ, ਖਾਸ ਕਰਕੇ ਤਸਵੀਰ ਦੇ ਅੰਤ ਵਿੱਚ। ਰਸੇਂਜਵੇਗ ਦੀ ਦਲੀਲ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਸ਼ੈਡੋ ਅਤੇ ਰੋਸ਼ਨੀ ਪ੍ਰਭਾਵਾਂ Curtiz ਸਟਾਈਲ ਦੇ ਕਲਾਸੀਲ ਤੱਤ ਹਨ, ਤਰਲ ਕੈਮਰਾ ਦੇ ਕੰਮ ਦੇ ਨਾਲ ਅਤੇ ਇੱਕ ਫਰੇਮਿੰਗ ਡਿਵਾਈਸ ਦੇ ਤੌਰ ਤੇ ਵਾਤਾਵਰਨ ਦੀ ਵਰਤੋਂ।

ਸੰਗੀਤ 
ਸੰਗੀਤ ਮੈਕਸ ਸਟੀਨਰ ਦੁਆਰਾ ਲਿਖਿਆ ਗਿਆ ਸੀ, ਜੋ ਗੌਨ ਵਿਥ ਵੈਬ ਦੇ ਸਕੋਰ ਲਈ ਸਭ ਤੋਂ ਮਸ਼ਹੂਰ ਸਨ। ਹਰਮਨ ਹੈਂਪਫਿਲਡ ਦੁਆਰਾ "ਟਾਈਮ ਗੌਸ ਬੀਏਨ" ਦਾ ਗੀਤ ਮੂਲ ਨਾਟਕ ਦੀ ਕਹਾਣੀ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਸੀ; ਸਟੇਨਿਰ ਇਸ ਨੂੰ ਬਦਲਣ ਲਈ ਆਪਣੀ ਹੀ ਲਿਖਤ ਲਿਖਣਾ ਚਾਹੁੰਦੇ ਸਨ, ਪਰ ਬਰਗਮੇਨ ਨੇ ਆਪਣੀ ਅਗਲੀ ਭੂਮਿਕਾ ਲਈ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਆਪਣੇ ਵਾਲ ਕੱਟ ਲਏ ਸਨ (ਮਾਰਿਆ ਇਨ ਫੌਰ ਵਿਮ ਦ ਬੇਲ ਟੌਲਸ) ਅਤੇ ਉਹ ਗਾਣੇ ਦੁਬਾਰਾ ਨਹੀਂ ਬਣਾਏ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਗਾਣੇ ਸ਼ਾਮਲ ਕੀਤੇ ਗਏ ਸਨ, ਇਸ ਲਈ ਸਟੇਨਰ ਨੇ ਸਾਰਾ ਆਧਾਰ ਫ੍ਰੈਂਚ ਨੈਸ਼ਨਲ ਗੱਠਜੋੜ ਅਤੇ "ਲ ਮਾਰਸਿਲਾਈਜਿਜ਼", ਇਹਨਾਂ ਨੂੰ ਬਦਲਣ ਵਾਲੇ ਮਨੋਦਸ਼ਾ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਣ ਲਈ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਲੇਿਟਟਮੋਟਿਫਸ ਵਜੋਂ ਬਦਲਦੇ ਹੋਏ। ਭਾਵੇਂ ਕਿ ਸਟੀਨਰ ਨੂੰ "ਟਾਈਮ ਗੌਸ ਬੀਏ" ਦੀ ਪਸੰਦ ਨਹੀਂ ਸੀ, ਉਸਨੇ 1943 ਦੀ ਇੱਕ ਇੰਟਰਵਿਊ ਵਿੱਚ ਮੰਨਿਆ ਕਿ ਇਸ ਵਿੱਚ "ਬਹੁਤ ਧਿਆਨ ਖਿੱਚਣ ਲਈ ਕੁਝ ਹੋਣਾ ਜ਼ਰੂਰੀ ਸੀ।"

ਖਾਸ ਤੌਰ ਤੇ ਯਾਦ ਰੱਖਣ ਯੋਗ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਰਿਕ ਦੇ ਕੈਫੇ 'ਤੇ ਸਟ੍ਰਾਸਰ ਅਤੇ ਲਾਸੋਲੋ ਵਿਚਕਾਰ "ਗੀਤਾਂ ਦਾ ਦੂਜਾ"। ਸਾਉਂਡਟਰੈਕ ਵਿੱਚ, "ਲਾ ਮਾਰਸੈਲੇਜ" ਇੱਕ ਪੂਰੇ ਆਰਕੈਸਟਰਾ ਦੁਆਰਾ ਖੇਡਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਮੂਲ ਰੂਪ ਵਿੱਚ, ਇਸ ਪ੍ਰਤੀਕੂਲ ਅਨੁਕ੍ਰਮ ਦਾ ਵਿਰੋਧ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਟੁਕੜਾ ਇੱਕ ਨਾਜ਼ੀ ਗੀਤ "ਹੋਸਟ ਵੈੱਸਲ ਝੂਠਿਆ" ਹੋਣਾ ਸੀ, ਪਰ ਇਹ ਅਜੇ ਵੀ ਗ਼ੈਰ-ਮਿੱਤਰ ਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਕਾਪੀਰਾਈਟ ਅਧੀਨ ਸੀ। ਇਸਦੀ ਬਜਾਏ "ਵਾਈਕਟ ਐਮ ਰੈਨ" ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ। ਜਰਮਨੀ ਦੇ ਕੌਮੀ ਗੀਤ "ਡੂਯੁਗਲੈਂਡਲਾਈਡ", ਫਾਈਨਲ ਵਿੱਚ ਦਿਖਾਈ ਦਿੰਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਸਟ੍ਰਾਸਰ ਦੇ ਬਾਅਦ "ਮਾਰਸੇਲੀਜਿਸ" ਦਾ ਮਾਰਗ ਚਲਦਾ ਹੈ।

ਰੀਲੀਜ਼ 
ਹਾਲਾਂਕਿ ਇੱਕ ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਰਿਲੀਜ਼ ਦੀ ਤਾਰੀਖ 1943 ਦੇ ਸ਼ੁਰੂ ਵਿੱਚ ਆਸ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ, ਇਹ ਫ਼ਿਲਮ 26 ਨਵੰਬਰ, 1942 ਨੂੰ ਨਿਊਯਾਰਕ ਸਿਟੀ ਵਿੱਚ ਹਾਲੀਵੁੱਡ ਥੀਏਟਰ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰੀਮੀਅਰ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ, ਜੋ ਕਿ ਉੱਤਰੀ ਅਫਰੀਕਾ ਦੇ ਮਿੱਤਰ ਮਾਰੂ ਹਮਲੇ ਅਤੇ ਕੈਸਬਲੈਂਕਾ ਦੇ ਕਬਜ਼ੇ ਵਿੱਚ ਸੀ। ਇਹ ਕੈਸ਼ੇਬਲਾਂਕਾ ਕਾਨਫਰੰਸ ਦਾ ਫਾਇਦਾ ਲੈਣ ਲਈ 23 ਜਨਵਰੀ, 1943 ਨੂੰ ਜਨਰਲ ਰੀਲੀਜ਼ ਵਿੱਚ ਗਿਆ, ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਪ੍ਰਧਾਨਮੰਤਰੀ ਵਿੰਸਟਨ ਚਰਚਿਲ ਅਤੇ ਅਮਰੀਕੀ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਫਰੈਂਕਲਿਨ ਡੀ. ਰੂਜ਼ਵੈਲਟ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਸ਼ਹਿਰ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਉੱਚ ਪੱਧਰੀ ਮੀਟਿੰਗ। ਵਾਰ ਆਫਿਸ ਦੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਨੇ ਉੱਤਰੀ ਅਫ਼ਰੀਕਾ ਵਿੱਚ ਫੌਜਾਂ ਨੂੰ ਫ਼ਿਲਮ ਦੀ ਸਕ੍ਰੀਨਿੰਗ ਰੋਕ ਦਿੱਤੀ ਸੀ, ਜਿਸਦਾ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਸੀ ਕਿ ਇਹ ਇਸ ਇਲਾਕੇ ਵਿੱਚ ਵਿਖੀ ਸਮਰਥਕਾਂ ਵਿੱਚ ਨਾਰਾਜ਼ਗੀ ਦਾ ਕਾਰਨ ਬਣੇਗਾ।

ਅਵਾਰਡ ਅਤੇ ਸਨਮਾਨ

ਹਵਾਲੇ 
ਨੋਟਸਬਿਬਲੀਓਗ੍ਰਾਫੀ
 
Cite bookTitleInside Warner Bros. (1935–1951)Last nameBehlmerFirst nameRudyPublisherWeidenfeld and NicolsonYear of publication1985ISBN0-297-79242-3Location of publicationLondonRefharv
 Casablanca (Two-Disc Special Edition DVD) (2003) (with audio commentaries by Roger Ebert and Rudy Behlmer and documentary Casablanca 50th Anniversary Special: You Must Remember This, narrated by Lauren Bacall).
 
Cite bookTitleCasablanca. Imprenta Glorias: Fifty Copies Conceived and Illustrated by Gloria NaylorLast nameEpsteinFirst nameJulius J.Year of publication1994Refharv
 
Cite bookTitleYou Must Remember This: The Filming of CasablancaLast nameFranciscoFirst nameCharlesPublisherPrentice HallYear of publication1980ISBN0-13-977058-5Location of publicationEnglewood Cliffs, New JerseyRefharv
 
Cite bookTitleThe Censorship Papers: Movie Censorship Letters from the Hays Office, 1934 to 1968Last nameGardnerFirst nameGeraldPublisherDodd MeadYear of publication1988ISBN0-396-08903-8Location of publicationNew YorkRefharv
 
Cite bookTitleRound Up the Usual Suspects: The Making of Casablanca—Bogart, Bergman, and World War IILast nameHarmetzFirst nameAljeanPublisherHyperionYear of publication1992ISBN1-56282-761-8Refharv
 
Cite bookTitleWe'll Always Have Casablanca: The Life, Legend, and Afterlife of Hollywood's Most Beloved MovieLast nameIsenbergFirst nameNoahPublisherW. W. Norton & CompanyYear of publication2017ISBN978-0-393-24312-3Location of publicationNew YorkRefharv
 
Cite bookTitleCasablanca: Script and LegendLast nameKochFirst nameHowardPublisherThe Overlook PressYear of publication1973ISBN0-87951-006-4Refharv
 
Cite bookTitleCasablanca: Behind the ScenesLast nameLeboFirst nameHarlanPublisherFiresideYear of publication1992ISBN0-671-76981-2Refharv
 
Cite bookTitleBackstory: Interviews with Screenwriters of Hollywood's Golden AgeLast nameMcGilliganFirst namePatPublisherUniversity of California PressYear of publication1986ISBN0-520-05666-3Location of publicationBerkeley and Los AngelesRefharv
 
Cite bookTitleCasablanca – As Times Goes By: 50th Anniversary CommemorativeLast nameMillerFirst nameFrankPublisherTurner Publishing IncYear of publication1992ISBN1-878685-14-7
 Robertson, James C. (1993). The Casablanca Man: The Cinema of Michael Curtiz London:Routledge. 0-415-06804-5
 
Cite bookTitleCasablanca and Other Major Films of Michael CurtizLast nameRosenzweigFirst nameSidneyPublisherUMI Research PressYear of publication1982ISBN0-8357-1304-0Location of publicationAnn Arbor, MichRefharv

ਬਾਹਰੀ ਕੜੀਆਂ 
 
 Casablanca at the American Film Institute Catalog of Feature Films
 
Tcmdb titleID610TitleCasablanca
 
Allmovie titleid8482titleCasablanca
 Box Office Mojo
ਸਟ੍ਰੀਮਿੰਗ ਆਡੀਓ
 Casablanca on Screen Guild Theater: April 26, 1943
 Casablanca on Lux Radio Theater: January 24, 1944
 Casablanca on Theater of Romance: December 19, 1944

ਅਮਰੀਕੀ ਫ਼ਿਲਮਾਂ
ਅਕਾਦਮੀ ਇਨਾਮ ਪ੍ਰਾਪਤ ਫ਼ਿਲਮਾਂ
ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਫ਼ਿਲਮਾਂ