ਸ਼ਬਨਮ ਮੌਸੀ
ਸ਼ਬਨਮ "ਮੌਸੀ" ਬਾਨੋ (शबनम मौसी) ("ਮੌਸੀ" ਨਾਮ - ਹਿੰਦੀ) ਪਬਲਿਕ ਆਫਿਸ ਲਈ ਚੁਣੇ ਜਾਣ ਵਾਲੀ ਪਹਿਲਾ ਟਰਾਂਸਜੈਂਡਰ ਭਾਰਤੀ ਜਾਂ ਹਿਜੜਾ ਹੈ। ਉਹ 1998 ਤੋਂ 2003 ਤੱਕ ਮੱਧ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਸਟੇਟ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਦੇ ਮੈਂਬਰ ਚੁਣੇ ਗਏ ਸਨ। (ਹਿਜਰਾਂ ਨੂੰ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ 1994 ਵਿੱਚ ਵੋਟਿੰਗ ਅਧਿਕਾਰ ਦਿੱਤੇ ਗਏ ਸਨ)।

ਮੁੱਢਲਾ ਜੀਵਨ
ਉਸ ਦਾ ਪਿਤਾ ਪੁਲਿਸ ਚ ਸੁਪਰਡੈਂਟ ਸੀ, ਤੇ ਉਹ ਡਰਦੀ ਸੀ ਕਿ ਉਹ ਸਮਾਜ 'ਚ ਸਨਮਾਨ ਗੁਆ ​​ਸਕਦਾ ਹੈ ਜਿਸਨੂੰ ਉਸਨੇ ਛੱਡ ਦਿੱਤਾ ਸੀ।

ਸਿਆਸੀ ਕੈਰੀਅਰ
ਸ਼ਬਨਮ ਮੌਸੀ ਮੱਧ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਦੇ ਸ਼ਾਹਦੋਲ-ਅਨੂਪਪੁਰ ਜ਼ਿਲੇ ਦੇ ਸੋਹਾਗਪੁਰ ਹਲਕੇ ਤੋਂ ਚੁਣੇ ਗਏ ਸਨ। ਸ਼ਬਨਮ ਦੋ ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਾਇਮਰੀ ਸਕੂਲਿੰਗ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋਈ ਸੀ, ਪਰ ਉਸ ਦੀਆਂ ਯਾਤਰਾਵਾਂ ਦੌਰਾਨ ਉਸ ਨੇ 12 ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਦੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ਕੀਤੀ ਹੈ। ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਦੇ ਮੈਂਬਰ ਵਜੋਂ ਉਸ ਦੇ ਏਜੰਡੇ ਵਿੱਚ ਉਸ ਦੇ ਹਲਕੇ ਵਿੱਚ ਭ੍ਰਿਸ਼ਟਾਚਾਰ, ਬੇਰੁਜ਼ਗਾਰੀ, ਗਰੀਬੀ ਅਤੇ ਭੁੱਖ ਨਾਲ ਲੜਨਾ ਸ਼ਾਮਿਲ ਹੈ। ਸ਼ਬਨਮ ਮੌਸੀ ਹਿਜੜਿਆਂ ਦੇ ਭੇਦਭਾਵ ਦੇ ਵਿਰੁੱਧ ਬੋਲਣ ਦੇ ਨਾਲ ਨਾਲ ਐਚ.ਆਈ.ਵੀ. ਏਡਜ਼ ਬਾਰੇ ਜਾਗਰੂਕਤਾ ਪੈਦਾ ਕਰਨ ਲਈ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਪਦਵੀ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਨ ਦਾ ਵੀ ਇਰਾਦਾ ਰੱਖਦੇ ਹਨ।

ਸਰਗਰਮੀ 
ਸ਼ਬਨਮ ਮੌਸੀ ਨੇ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਟਰਾਂਸਜੈਂਡਰ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਰਾਜਨੀਤੀ ਵਿੱਚ ਹਿੱਸਾ ਲੈਣ ਅਤੇ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ 'ਮੁੱਖ ਧਾਰਾ ਦੀਆਂ ਗਤੀਵਿਧੀਆਂ' ਵਿੱਚ ਹਿੱਸਾ ਲੈਣ ਲਈ ਪ੍ਰੇਰਿਤ ਕੀਤਾ, ਭਾਰਤੀ ਸਮਾਜ ਦੇ ਕਿਨਾਰਿਆਂ 'ਤੇ ਰਹਿ ਰਹੇ ਡਾਂਸਰਾਂ, ਵੇਸਵਾਵਾਂ ਅਤੇ ਭਿਖਾਰੀਆਂ ਨੂੰ ਆਪਣੀਆਂ ਰਵਾਇਤੀ ਭੂਮਿਕਾਵਾਂ ਨੂੰ ਛੱਡਣ ਲਈ ਪ੍ਰੇਰਿਤ ਕੀਤਾ; ਉਦਾਹਰਨ ਲਈ ਉਹ ਕਦੇ-ਕਦੇ ਵਿਆਹਾਂ ਜਾਂ ਨਵਜੰਮੇ ਬੱਚਿਆਂ ਦੇ ਘਰ ਜਾਂਦੇ ਹਨ ਜੋ ਮਾੜੀ ਕਿਸਮਤ ਤੋਂ ਬਚਣ ਲਈ ਸੇਵਾਵਾਂ ਦੀ ਪੇਸ਼ਕਸ਼ ਕਰਦੇ ਹਨ।

ਜੀਤੀ ਜਿਤਾਈ ਰਾਜਨੀਤੀ (ਜੇਜੇਪੀ) 
2003 ਵਿੱਚ, ਮੱਧ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਹਿਜੜਿਆਂ ਨੇ "ਜੀਤੀ ਜਿਤਾਈ ਰਾਜਨੀਤੀ" (ਜੇਜੇਪੀ) ਨਾਂ ਦੀ ਆਪਣੀ ਸਿਆਸੀ ਪਾਰਟੀ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਕੀਤੀ, ਜਿਸ ਦਾ ਸ਼ਾਬਦਿਕ ਅਰਥ 'ਰਾਜਨੀਤੀ ਜੋ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਜਿੱਤੀ ਜਾ ਚੁੱਕੀ ਹੈ' ਹੈ। ਪਾਰਟੀ ਨੇ ਮੁੱਖ ਧਾਰਾ ਤੋਂ ਆਪਣੇ ਸਿਆਸੀ ਮਤਭੇਦਾਂ ਦੀ ਰੂਪਰੇਖਾ ਦੇਣ ਲਈ ਅੱਠ ਪੰਨਿਆਂ ਦਾ ਚੋਣ ਮਨੋਰਥ ਪੱਤਰ ਜਾਰੀ ਕੀਤਾ।

ਪਾਪੂਲਰ ਸਭਿਆਚਾਰ

2005 ਵਿੱਚ 'ਸ਼ਬਨਮ ਮੌਸੀ' ਨਾਂ ਦੀ ਫ਼ਿਕਸ਼ਨ ਫ਼ੀਚਰ ਬਣੀ ਸੀ, ਜਿਸਨੇ ਮੌਸੀ ਦੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਬਣਾ ਦਿੱਤੀ। ਇਸ ਫ਼ਿਲਮ ਨੂੰ ਯੋਗੇਸ਼ ਭਾਰਦਵਾਜ ਨਿਰਦੇਸ਼ਿਤ ਕੀਤਾ ਸੀ ਅਤੇ ਸ਼ਬਨਮ ਮੌਸੀ ਦੀ ਭੂਮਿਕਾ ਆਸ਼ੁਤੋਸ਼ ਰਾਣਾ ਨੇ ਨਿਭਾਈ ਸੀ।

ਭਾਵੇਂ ਉਹ ਪਬਲਿਕ ਆਫ਼ਿਸ ਵਿੱਚ ਜ਼ਿਆਦਾ ਸਮਾਂ ਨਹੀਂ ਰਹੀ, ਪਰ ਫਿਰ ਵੀ ਲਗਾਤਾਰ ਏਡਜ਼ ਪ੍ਰਤੀ ਜਾਗਰੂਕ ਕਰਨ ਲਈ ਐਨ.ਜੀ.ਓ ਨਾਲ ਸਰਗਰਮ ਰਹੀ।
"ਅਸੀਂ ਆਪਣੇ ਜਿਨਸੀ ਰੁਝਾਨ ਕਰਕੇ ਭੈਣ-ਭਰਾ ਅਕਸਰ ਝਗੜੇ ਅਤੇ ਵਿਤਕਰੇ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਕਰਦੇ ਹਾਂ। ਏਡਜ਼ ਬਾਰੇ ਖੁੱਲ੍ਹ ਕੇ ਗੱਲ ਕਰਨ ਨਾਲ ਅਸੀਂ ਇਕ-ਦੂਜੇ ਨੂੰ ਸਮਝਣ ਵਿੱਚ ਸਹਾਇਤਾ ਕਰਦੇ ਹਾਂ।" - ਸ਼ਬਨਮ ਮੌਸੀ

ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ
Eunuch MP takes Seat - BBC news
Article on the fiction feature film made on Shabnam Mausi
The film

ਹਵਾਲੇ

ਟਰਾਂਸਜੈਂਡਰ ਅਧਿਕਾਰ ਕਾਰਕੁੰਨ
ਟਰਾਂਸਜੈਂਡਰ
ਐਲਜੀਬੀਟੀ
ਐਲਜੀਬੀਟੀ ਵਰਗ
ਪਹਿਲਾ ਟਰਾਂਸਜੈਂਡਰ ਵਿਅਕਤੀ
ਭਾਰਤ ਦੇ ਐਲਜੀਬੀਟੀ ਲੋਕ
ਐਲਜੀਬੀਟੀ ਹਿੰਦੂ
ਭਾਰਤ ਵਿਚ ਐਲਜੀਬੀਟੀ ਲੋਕ
ਹਿਜੜਾ (ਦੱਖਣੀ ਏਸ਼ੀਆ) ਲੋਕ