ਮੈਕਸੀਕੋ ਦੀ ਨੈਸ਼ਨਲ ਆਟੋਨੋਮਸ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ
ਮੈਕਸੀਕੋ ਦੀ ਨੈਸ਼ਨਲ ਆਟੋਨੋਮਸ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ (ਸਪੇਨੀ: Universidad Nacional Autónoma de México, - ਅੱਖਰੀ ਅਨੁਵਾਦ: ਆਟੋਨੋਮਸ ਨੈਸ਼ਨਲ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਮੈਕਸੀਕੋ, ਯੂਐਨਏਐਮ) ਮੈਕਸੀਕੋ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਜਨਤਕ ਖੋਜ ਦੀ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਹੈ। ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਦੀ ਵਿਆਪਕ ਖੋਜ ਅਤੇ ਨਵੀਨਤਾ ਦੇ ਆਧਾਰ ਤੇ ਵਿਸ਼ਵ ਰੈਂਕਿੰਗ ਵਿੱਚ ਇਹ ਬਹੁਤ ਉੱਚੇ ਸਥਾਨ ਤੇ ਹੈ। ਯੂਐਨਏਐਮ ਦਾ ਕੈਂਪਸ ਇੱਕ ਯੂਨੈਸਕੋ ਵਿਸ਼ਵ ਹੈਰੀਟੇਜ ਸਾਈਟ ਹੈ, ਜਿਸ ਨੂੰ 20 ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੇ ਕੁਝ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਮੈਕਸੀਕੋ ਵਾਸੀਆਂ ਨੇ ਡਿਜ਼ਾਇਨ ਕੀਤਾ ਸੀ। ਮੁੱਖ ਕੈਂਪਸ ਵਿਚ ਕੰਧ ਚਿੱਤਰ ਮੈਕਸੀਕਨ ਇਤਿਹਾਸ ਵਿਚ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਮਾਨਤਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੁਝ ਕਲਾਕਾਰਾਂ ਨੇ ਪੇਂਟ ਕੀਤੇ ਸਨ, ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਡਿਏਗੋ ਰਿਵੇਰ ਅਤੇ ਡੇਵਿਡ ਅਲਫਾਰੋ ਸਿਕੀਰੋਸ। 2016 ਵਿਚ, ਇਸ ਦੀ ਸਿਰਫ 8% ਦੀ ਸਵੀਕ੍ਰਿਤੀ ਦੀ ਦਰ ਸੀ। ਯੂਐਨਏਐਮ ਰੋਬਰਟਿਕਸ, ਕੰਪਿਊਟਰ ਵਿਗਿਆਨ, ਗਣਿਤ, ਭੌਤਿਕ ਵਿਗਿਆਨ, ਮਨੁੱਖੀ-ਕੰਪਿਊਟਰ ਸੰਚਾਰ, ਇਤਿਹਾਸ, ਫ਼ਲਸਫ਼ੇ ਵਰਗੇ ਅਨੇਕ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿਚ ਦੇ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਮਜ਼ਬੂਤ ਖੋਜ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਨ ਅਤੇ ਪੇਟੈਂਟ ਉਤਪੰਨ ਕੀਤੇ ਹਨ। ਸਾਰੇ ਮੈਕਸੀਕਨ ਨੋਬਲ ਪੁਰਸਕਾਰ ਜੇਤੂ ਯੂਐਨਏਐਮ ਦੇ ਪੂਰਵ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਜਾਂ ਫੈਕਲਟੀ ਮੈਂਬਰ ਹਨ। 

ਇਸ ਦੇ ਆਧੁਨਿਕ ਰੂਪ ਵਿੱਚ  ਯੂਐਨਏਐਮ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ  22 ਸਤੰਬਰ 1910 ਨੂੰ ਜਸਟੋ ਸੀਅਰਾ ਨੇ ਇਸਦੀ ਪੂਰਵਜ ਮੈਕਸੀਕੋ ਦੀ ਰਾਇਲ ਐਂਡ ਪੌਂਟੀਫ਼ੀਕਲ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਦੇ ਇੱਕ ਉਦਾਰਵਾਦੀ ਵਿਕਲਪ ਵਜੋਂ ਕੀਤੀ ਸੀ। ਯੂਐਨਏਐਮ ਨੇ 1929 ਵਿਚ ਸਰਕਾਰ ਤੋਂ ਆਪਣੀ ਖੁਦਮੁਖਤਿਆਰੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ। ਇਸ ਨੇ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਖੁਦ ਦੇ ਪਾਠਕ੍ਰਮ ਨੂੰ ਪਰਿਭਾਸ਼ਿਤ ਕਰਨ ਅਤੇ ਸਰਕਾਰ ਦੀ ਦਖਲ ਅੰਦਾਜ਼ੀ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਆਪਣੇ ਬਜਟ ਦਾ ਪ੍ਰਬੰਧ ਕਰਨ ਦੀ ਆਜ਼ਾਦੀ ਦਿੱਤੀ ਹੈ। ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਦੇ ਅਕਾਦਮਿਕ ਜੀਵਨ ਤੇ ਇਸ ਦਾ ਡੂੰਘਾ ਪ੍ਰਭਾਵ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਜਿਸਦੇ ਬਾਰੇ ਕੁਝ ਦਾ ਦਾਅਵਾ ਹੈ ਕਿ ਵਿਦਿਅਕ ਆਜ਼ਾਦੀ ਅਤੇ ਸੁਤੰਤਰਤਾ  ਨੂੰ ਬਹੁਤ ਬਲ ਮਿਲਿਆ ਹੈ।

ਯੂਐਨਏਐਮ 1968 ਦੇ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਅੰਦੋਲਨ ਦਾ ਜਨਮ ਸਥਾਨ ਸੀ, ਜੋ ਨਿਰੰਕੁਸ਼ ਨਿਯਮਾਂ ਦੇ ਖਿਲਾਫ ਇੱਕ ਦੇਸ਼ ਵਿਆਪੀ ਵਿਦਰੋਹ ਵਿੱਚ ਬਦਲ ਗਿਆ ਅਤੇ ਲੋਕਤੰਤਰ ਵੱਲ ਮੈਕਸੀਕੋ ਦੀ ਤਿੰਨ ਦਹਾਕਿਆਂ ਦੀ ਯਾਤਰਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤੀ।

ਇਤਿਹਾਸ 

ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਕੀਤੀ  22 ਸਤੰਬਰ 1910 ਨੂੰ ਜਸਟੋ ਸੀਅਰਾ ਨੇ ਕੀਤੀ ਸੀ।  ਫਿਰ ਪੋਰਫਿਰੋ ਡਿਆਜ਼ ਸ਼ਾਸਨ ਵਿਚ ਸਿੱਖਿਆ ਮੰਤਰੀ, ਜਿਸ ਨੇ 19 ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੇ ਇਸ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਵਾਲੀ, ਮੈਕਸੀਕੋ ਦੀ ਰਾਇਲ ਐਂਡ ਪੌਂਟੀਫ਼ੀਕਲ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਨਾਲੋਂ ਬਹੁਤ ਹੀ ਵੱਖਰੀ ਸੰਸਥਾ ਬਣਾਉਣ ਦੀ ਮੰਗ ਕੀਤੀ। ਪਹਿਲੀ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ  21 ਸਤੰਬਰ ਨੂੰ 1551ਨੂੰ ਇੱਕ ਸ਼ਾਹੀ ਫ਼ਰਮਾਨ ਦੁਆਰਾ  ਸਪੇਨ ਦੇ ਚਾਰਲਸ ਪਹਿਲੇ ਦੇ ਲਈ ਤਾਜਦਾਰ ਪ੍ਰਿੰਸ ਫਿਲਿਪ ਦੇ ਦਸਤਖਤਾਂ ਨਾਲ ਹੋਈ ਸੀ। ਤੇ ਮੈਕਸੀਕੋ ਦੇ ਮੈਕਸਿਮਿਲਨ ਪਹਿਲੇ 1865 ਵਿਚ ਇਸਨੂੰ ਬੰਦ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਸੀ। ਜਸਟੋ ਨੇ ਰੋਮਨ ਕੈਥੋਲਿਕ ਚਰਚ ਮਜ਼ਬੂਤ ਸੰਬੰਧਾਂ ਵਾਲੀ ਇਸ ਸੰਸਥਾ ਦੀ ਥਾਂ ਤੇ ਇਕ ਨਵੀਂ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ, ਧਰਮ ਨਿਰਪੱਖ ਅਤੇ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਪਧਰ ਦੀ ਸੰਸਥਾ ਬਣਾਉਣ ਦਾ ਨਿਸ਼ਾਨਾ ਮਿਥਿਆ, ਜੋ ਦੇਸ਼ ਦੇ ਅੰਦਰ ਉੱਚ ਸਿੱਖਿਆ ਦਾ ਪੁਨਰਗਠਨ ਕਰ ਸਕੇ।

ਹਵਾਲੇ