ਇਬਨ-ਏ-ਸਫ਼ੀ
ਇਬਨ-ਏ-ਸਫ਼ੀ ਦਾ ਅਸਲ ਨਾਮ ਇਸਰਾਰ ਅਹਿਮਦ ਸੀ। ਸ਼ਬਦ ਦਾ ਇਬਨ-ਏ-ਸਫ਼ੀ ਇੱਕ ਅਰਬੀ ਦਾ ਵਾਕੰਸ਼ ਹੈ, ਜਿੱਥੇ ਕਿ ਇਸਦਾ ਮਤਲਬ ਹੈ  ਸਫ਼ੀ ਦਾ ਪੁੱਤਰ , ਸ਼ਬਦ ਸਫ਼ੀ ਦਾ ਮਤਲਬ ਹੈ ਨੇਕ ਜਾਂ  ਧਰਮੀ . ਉਸਨੇ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ 1940ਵਿਆਂ ਵਿੱਚ ਲਿਖਣ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕੀਤੀ, 1947 ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਭਾਰਤ ਦੀ ਵੰਡ ਦਾ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਵਿੱਚ ਜਾਣ ਉਪਰੰਤ ਲਿਖਦੇ ਰਹੇ।
ਉਹ ਉਰਦੂ ਅਦਬ ਦਾ ਨਾਮਵਰ ਨਾਵਲਕਾਰ ਅਤੇ ਸ਼ਾਇਰ ਸੀ। ਉਸਦੀਆਂ ਲਿਖਤਾਂ ਅਤੇ ਕੰਮਾਂ ਵਿੱਚ ਜਾਸੂਸੀ ਦੁਨੀਆ "ਫ਼ਰੀਦੀ ਹਮੀਦ ਸੀਰੀਜ਼" ਅਤੇ ਇਮਰਾਨ ਸੀਰੀਜ਼ ਸ਼ਾਮਿਲ ਹਨ। ਇਸ ਦੇ ਇਲਾਵਾ ਇਹ ਅਫ਼ਸਾਨੇ ਅਤੇ ਹਾਸ ਵਿਅੰਗ ਵੀ ਲਿਖਦਾ ਸੀ।

ਜ਼ਿੰਦਗੀ

ਜਨਮ ਅਤੇ ਬਚਪਨ
ਇਬਨ ਸਫੀ ਦਾ ਜਨਮ 26 ਜੁਲਾਈ 1928 ਨੂੰ ਇਲਾਹਾਬਾਦ, ਉੱਤਰ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਦੇ ਇੱਕ ਪਿੰਡ ਨਾਰਾ ਵਿੱਚ ਸਫੀ ਅੱਲ੍ਹਾ ਅਤੇ ਨਜ਼ੀਰਾ (ਨਜ਼ੀਰਾ-ਏ-ਬੀ-ਬੀ) ਦੇ ਘਰ ਹੋਇਆ। ਉਰਦੂ ਜ਼ਬਾਨ ਦਾ ਸ਼ਾਇਰ ਨੂਹ ਨਾਰਵੇ ਰਿਸ਼ਤੇ ਵਿੱਚ ਇਬਨ ਸਫੀ ਦਾ ਮਾਮੂੰ ਲੱਗਦਾ ਸੀ। ਇਬਨ ਸਫੀ ਦਾ ਅਸਲ ਨਾਮ ਇਸਰਾਰ ਅਹਿਮਦ ਸੀ। ਅਗਸਤ 1952 ਵਿੱਚ ਇਬਨ ਸਫੀ ਆਪਣੀ ਮਾਂ ਅਤੇ ਭੈਣ ਦੇ ਨਾਲ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਆ ਗਏ, ਜਿੱਥੇ ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਕਰਾਚੀ ਦੇ ਇਲਾਕ਼ੇ ਲਾਲੂ ਖੇਤ ਦੇ ਸੇਵਨ ਵਿੱਚ 1953 ਤੋਂ 1958 ਤੱਕ ਰਿਹਾਇਸ਼ ਇਖ਼ਤੀਯਾਰ ਕੀਤੀ। ਉਸ ਦਾ ਬਾਪ 1947 ਵਿੱਚ ਕਰਾਚੀ ਆ ਚੁਕਾ ਸੀ।

ਪੜ੍ਹਾਈ
ਉਸ ਨੇ ਮੁਢਲੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ਨਾਰੇ ਦੇ ਪ੍ਰਾਇਮਰੀ ਸਕੂਲ ਵਿੱਚ ਹਾਸਲ ਕੀਤੀ। ਮੈਟਰਿਕ ਡੀ ਏ ਵੀ ਸਕੂਲ ਇਲਾਹਾਬਾਦ ਤੋਂ ਕੀਤੀ ਜਦੋਂ ਕਿ ਇੰਟਰਮੀਡੀਏਟ ਦੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ਇਲਾਹਾਬਾਦ ਦੇ ਇਵਿੰਗ ਕਰਿਸਚਨ ਕਾਲਜ ਤੋਂ ਮੁਕੰਮਲ ਕੀਤੀ। 1947 ਵਿੱਚ ਇਲਾਹਾਬਾਦ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਵਿੱਚ ਬੀ ਏ ਵਿੱਚ ਦਾਖ਼ਲਾ ਲਿਆ। ਇਸ ਅਰਸੇ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤ ਵੰਡ ਦੇ ਹੰਗਾਮੇ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋ ਗਏ। ਹੰਗਾਮੇ ਬੰਦ ਹੋਏ ਤਾਂ ਪੜ੍ਹਾਈ ਦਾ ਇੱਕ ਸਾਲ ਜ਼ਾਇਆ ਹੋ ਚੁੱਕਿਆ ਸੀ। ਫਿਰ ਬੀ ਏ ਦੀ ਡਿਗਰੀ ਆਗਰਾ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਤੋਂ ਇਹ ਸ਼ਰਤ ਪੂਰੀ ਕਰਨ ਉੱਤੇ ਮਿਲੀ ਕਿ ਉਮੀਦਵਾਰ ਦਾ ਦੋ ਸਾਲ ਦਾ ਅਧਿਆਪਨ ਦਾ ਤਜਰਬਾ ਹੋਵੇ।

ਨੌਕਰੀ
1949 ਤੋਂ 1952 ਦੇ ਅਰਸੇ ਵਿੱਚ ਇਬਨ ਸਫੀ ਪਹਿਲਾਂ ਇਸਲਾਮੀਆ ਸਕੂਲ ਅਤੇ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਯਾਦਗਾਰ ਹੁਸੈਨੀ ਸਕੂਲ ਵਿੱਚ ਅਧਿਆਪਕ ਰਿਹਾ। ਅਗਸਤ 1955 ਵਿੱਚ ਇਬਨ ਸਫੀ ਨੇ ਖੌਫਨਾਕ ਇਮਾਰਤ ਦੇ ਟਾਈਟਲ ਨਾਲ ਇਮਰਾਨ ਸੀਰੀਜ਼ ਦਾ ਪਹਿਲਾ ਨਾਵਲ ਲਿਖਿਆ ਅਤੇ ਅਲੀ ਇਮਰਾਨ ਦੇ ਕਿਰਦਾਰ ਨੂੰ ਰਾਤੋ ਰਾਤ ਮਕਬੂਲੀਅਤ ਹਾਸਲ ਹੋਈ।

ਹਵਾਲੇ 

ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਲੇਖਕ
ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਨਾਵਲਕਾਰ
ਵਿਕੀਪੀਡੀਆ ਏਸ਼ੀਆਈ ਮਹੀਨਾ 2016