ਹੈਤੀ ਵਿੱਚ ਜੰਗਲਾਂ ਦੀ ਕਟਾਈ
ਹੈਤੀ ਵਿੱਚ ਜੰਗਲਾਂ ਦੀ ਕਟਾਈ ਇੱਕ ਗੰਭੀਰ ਵਾਤਾਵਰਣ ਸਮੱਸਿਆ ਹੈ। ਹੈਤੀ ਲੋਕ ਆਪਣੇ ਘਰੇਲੂ ਊਰਜਾ ਉਤਪਾਦਨ ਦੇ 60% ਲਈ ਲੱਕੜ ਦੇ ਕੋਲੇ ਨੂੰ ਸਾੜਦੇ ਹਨ।

1923 ਵਿੱਚ ਹੈਤੀ ਦੀ 60% ਤੋਂ ਵੱਧ ਜ਼ਮੀਨ ਜੰਗਲਾਂ ਵਾਲੀ ਸੀ। 2006 ਵਿੱਚ, 2% ਤੋਂ ਵੀ ਘੱਟ ਜ਼ਮੀਨ ਵਿੱਚ ਜੰਗਲ ਸੀ।

ਗਤੀਸ਼ੀਲਤਾ ਅਤੇ ਪ੍ਰਭਾਵ 
ਹੈਤੀ ਦੀ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਜੰਗਲਾਂ ਦੀ ਕਟਾਈ ਬਸਤੀਵਾਦੀ ਸਮੇਂ ਦੌਰਾਨ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਈ, ਗ਼ੁਲਾਮ ਅਫ਼ਰੀਕਨ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਗੁਲਾਮੀ ਦੁਆਰਾ ਸਹੂਲਤ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਸੀ, ਅਤੇ ਜਦੋਂ 1730 ਵਿੱਚ ਕੌਫੀ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ ਤਾਂ ਇਹ ਤੇਜ਼ ਹੋ ਗਿਆ ਸੀ। ਉੱਪਰਲੇ ਜੰਗਲਾਂ ਨੂੰ ਸਾਫ਼ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਅਤੇ ਪੰਜਾਹ ਸਾਲਾਂ ਬਾਅਦ, ਕਲੋਨੀ ਦੀ ਇੱਕ ਚੌਥਾਈ ਜ਼ਮੀਨ ਕੌਫੀ ਦੇ ਅਧੀਨ ਸੀ। ਕੌਫੀ, ਨੀਲ, ਤੰਬਾਕੂ ਅਤੇ ਗੰਨੇ ਦੀਆਂ ਕਤਾਰਾਂ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਪੌਦੇ ਲਗਾਉਣ ਦੀ ਮੋਨੋਕਲਚਰ ਅਤੇ ਸਾਫ਼-ਸੁਥਰੀ ਕਾਸ਼ਤ ਦੀ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਨੇ ਮਿੱਟੀ ਦੇ ਪੌਸ਼ਟਿਕ ਤੱਤ ਖਤਮ ਕਰ ਦਿੱਤੇ ਅਤੇ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਕਟੌਤੀ ਕੀਤੀ।

ਹੈਤੀਆਈ ਕ੍ਰਾਂਤੀ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਸਰਕਾਰ ਨੂੰ 19ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੌਰਾਨ ਫਰਾਂਸ ਨੂੰ 90 ਮਿਲੀਅਨ ਫ੍ਰੈਂਕ ਮੁਆਵਜ਼ੇ ਦਾ ਭੁਗਤਾਨ ਕਰਨ ਲਈ ਲੱਕੜ ਦੀ ਬਰਾਮਦ ਕਰਨ ਲਈ ਮਜਬੂਰ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ ਕਿਉਂਕਿ ਪਹਿਲਾਂ ਗੁਲਾਮ ਆਬਾਦੀ ਸਮੇਤ, ਗੁਆਚੀ ਜਾਇਦਾਦ ਦੇ ਫਰਾਂਸੀਸੀ ਦਾਅਵਿਆਂ ਕਾਰਨ। ਇੱਕ ਸਦੀ ਤੋਂ ਵੱਧ ਸਮੇਂ ਤੱਕ, ਲੱਕੜ 'ਤੇ ਕਿਸ਼ਤਾਂ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਅਸਲ ਰਕਮ ਅਤੇ ਵਿਆਜ ਦਾ ਭੁਗਤਾਨ ਕਰਨਾ ਪੈਂਦਾ ਸੀ। ਹਾਲਾਂਕਿ ਹੁਣ ਬਸਤੀਵਾਦੀ ਸ਼ਾਸਨ ਦੇ ਅਧੀਨ ਨਹੀਂ ਹੈ, ਜ਼ਮੀਨ ਅਸਮਾਨ ਵੰਡੀ ਗਈ ਹੈ, ਅਤੇ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਉਪਜਾਊ ਮੈਦਾਨਾਂ ਦੇ ਉੱਪਰ ਅਤੇ ਕੌਫੀ ਉਤਪਾਦਨ ਦੇ ਖੇਤਰਾਂ ਤੋਂ ਹੇਠਾਂ 200 ਅਤੇ 600 ਮੀਟਰ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਸਿਰਫ ਮਾਮੂਲੀ ਢਲਾਣਾਂ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਸੀ। ਇਹ ਪਹਾੜੀ ਮਿੱਟੀ ਖਾਸ ਤੌਰ 'ਤੇ ਕਟੌਤੀ ਲਈ ਸੰਵੇਦਨਸ਼ੀਲ ਸਨ ਜਦੋਂ ਖੇਤੀ ਲਈ ਸਾਫ਼ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਸੀ।

1954 ਵਿੱਚ ਹਰੀਕੇਨ ਹੇਜ਼ਲ ਦੁਆਰਾ ਪੂਰੇ ਟਾਪੂ ਵਿੱਚ ਦਰੱਖਤਾਂ ਨੂੰ ਡੁੱਬਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਜੰਗਲਾਂ ਦੀ ਕਟਾਈ ਤੇਜ਼ ਹੋ ਗਈ। ਲਗਭਗ 1954 ਤੋਂ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰਦੇ ਹੋਏ, ਪੋਰਟ-ਓ-ਪ੍ਰਿੰਸ ਦੀ ਚਾਰਕੋਲ ਦੀ ਤੀਬਰ ਮੰਗ ਦੇ ਜਵਾਬ ਵਿੱਚ ਰਿਆਇਤਾਂ ਵਾਲਿਆਂ ਨੇ ਆਪਣੇ ਲੌਗਿੰਗ ਕਾਰਜਾਂ ਨੂੰ ਤੇਜ਼ ਕੀਤਾ। ਜੰਗਲਾਂ ਦੀ ਕਟਾਈ ਤੇਜ਼ ਹੋ ਗਈ, ਜੋ ਕਿ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਵਾਤਾਵਰਣ ਦੇ ਅਨੁਕੂਲ ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਅਭਿਆਸਾਂ, ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਆਬਾਦੀ ਦੇ ਵਾਧੇ, ਅਤੇ ਜ਼ਮੀਨ 'ਤੇ ਵਧਦੀ ਮੁਕਾਬਲੇਬਾਜ਼ੀ ਕਾਰਨ ਇੱਕ ਸਮੱਸਿਆ ਬਣ ਗਈ ਸੀ। ਉਹ ਤਕਨੀਕਾਂ ਜੋ ਜੰਗਲਾਤ ਨੂੰ ਬਾਲਣ ਲਈ ਵਧੇਰੇ ਲਾਭਕਾਰੀ ਬਣਾ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਕਾਪਸੀਕਿੰਗ ਅਤੇ ਪੋਲਾਰਡਿੰਗ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਨਹੀਂ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ।

ਮਿੱਟੀ ਦਾ ਕਟੌਤੀ 
ਜੰਗਲਾਂ ਦੀ ਕਟਾਈ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਸਿੱਧਾ ਪ੍ਰਭਾਵ ਮਿੱਟੀ ਦਾ ਕਟੌਤੀ ਹੈ। ਅੰਦਾਜ਼ਨ    ਉਪਰਲੀ ਮਿੱਟੀ ਹਰ ਸਾਲ ਧੋਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਕਟੌਤੀ ਨਾਲ ਹੋਰ ਉਤਪਾਦਕ ਬੁਨਿਆਦੀ ਢਾਂਚੇ ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਡੈਮਾਂ, ਸਿੰਚਾਈ ਪ੍ਰਣਾਲੀਆਂ, ਸੜਕਾਂ ਅਤੇ ਤੱਟਵਰਤੀ ਸਮੁੰਦਰੀ ਵਾਤਾਵਰਣ ਨੂੰ ਵੀ ਨੁਕਸਾਨ ਪਹੁੰਚਦਾ ਹੈ।  ਮਿੱਟੀ ਦੀ ਕਟੌਤੀ ਜ਼ਮੀਨ ਦੀ ਉਤਪਾਦਕਤਾ ਨੂੰ ਵੀ ਘਟਾਉਂਦੀ ਹੈ, ਸੋਕੇ ਨੂੰ ਵਿਗੜਦੀ ਹੈ, ਅਤੇ ਅੰਤ ਵਿੱਚ ਮਾਰੂਥਲੀਕਰਨ ਵੱਲ ਲੈ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਇਹ ਸਭ ਬਾਕੀ ਬਚੀ ਜ਼ਮੀਨ ਅਤੇ ਰੁੱਖਾਂ 'ਤੇ ਦਬਾਅ ਵਧਾਉਂਦੇ ਹਨ।

ਡੋਮਿਨਿਕਨ ਰੀਪਬਲਿਕ ਦੇ ਜੰਗਲਾਂ ਨੂੰ ਨਿਸ਼ਾਨਾ ਬਣਾਉਣਾ 
ਡੋਮਿਨਿਕਨ ਫੌਜੀ ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਨੇ ਚਾਰਕੋਲ ਦਾ ਇੱਕ ਲਾਹੇਵੰਦ ਵਪਾਰ ਬਣਾਇਆ ਹੈ, ਅਤੇ ਸਰਹੱਦ ਦੇ ਬਿਲਕੁਲ ਉੱਪਰ ਚਾਰਕੋਲ ਪੈਦਾ ਕਰਨ ਲਈ ਹੈਤੀਆਈ ਮਜ਼ਦੂਰਾਂ ਨੂੰ ਨਿਯੁਕਤ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਇਸ ਚਾਰਕੋਲ ਦਾ ਬਹੁਤਾ ਹਿੱਸਾ ਪੋਰਟੋ ਰੀਕੋ ਅਤੇ ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਜ ਦੀ ਮੁੱਖ ਭੂਮੀ ਲਈ ਨਿਰਧਾਰਿਤ ਹੈ, ਹਾਲਾਂਕਿ ਥੋੜ੍ਹੀ ਜਿਹੀ ਮਾਤਰਾ ਹੈਤੀ ਵਿੱਚ ਸਰਹੱਦ ਪਾਰ ਕਰ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਕੁਝ ਅੰਦਾਜ਼ੇ 2014 ਵਿੱਚ ਡੋਮਿਨਿਕਨ ਰੀਪਬਲਿਕ ਤੋਂ ਹੈਤੀ ਤੱਕ ਪ੍ਰਤੀ ਹਫ਼ਤੇ 115 ਟਨ ਚਾਰਕੋਲ ਦੀ ਗੈਰ-ਕਾਨੂੰਨੀ ਆਵਾਜਾਈ ਦੀ ਗਣਨਾ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਪਰ ਇਹ ਅੰਦਾਜ਼ੇ ਅਧੂਰੇ ਸਰਵੇਖਣਾਂ 'ਤੇ ਅਧਾਰਤ ਹਨ ਅਤੇ ਸੰਖਿਆਵਾਂ ਦਾ ਬਹੁਤ ਵਿਰੋਧ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਡੋਮਿਨਿਕਨ ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਦਾ ਅੰਦਾਜ਼ਾ ਹੈ ਕਿ ਹਰ ਹਫ਼ਤੇ ਘੱਟੋ-ਘੱਟ 10 ਟਰੱਕ ਚਾਰਕੋਲ ਨਾਲ ਲੱਦਿਆ ਸਰਹੱਦ ਪਾਰ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ।

ਡੋਮਿਨਿਕਨ ਰੀਪਬਲਿਕ ਤੋਂ ਚਾਰਕੋਲ ਦੀ ਉਤਪੱਤੀ ਕਿੰਨੀ ਹੈ ਇਸ ਬਾਰੇ ਅਨਿਸ਼ਚਿਤਤਾ ਦਾ ਨਿਪਟਾਰਾ ਵਿਸ਼ਵ ਬੈਂਕ ਦੁਆਰਾ ਵਿੱਤ ਕੀਤੇ ਗਏ ਇੱਕ ਦੇਸ਼ ਵਿਆਪੀ ਚਾਰਕੋਲ ਉਤਪਾਦਨ ਅਤੇ ਖਪਤ ਅਧਿਐਨ ਦੁਆਰਾ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇਗਾ, ਅਤੇ 2018 ਦੇ ਅੰਤ ਵਿੱਚ ਹੋਣ ਵਾਲਾ ਹੈ ਇਸ ਅਧਿਐਨ ਨੇ ਚਾਰਕੋਲ ਟਰੱਕ ਅਤੇ ਚਾਰਕੋਲ ਕਿਸ਼ਤੀ ਗਣਨਾਕਾਰਾਂ ਨੂੰ ਸਾਰੇ ਬਾਰਡਰ ਐਂਟਰੀ ਪੁਆਇੰਟਾਂ ਦੇ ਨਾਲ, ਪੂਰੇ ਸਾਲ ਦੇ ਤਿੰਨ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਹਫ਼ਤੇ-ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ, ਦਿਨ ਦੇ 24 ਘੰਟੇ ਵਿੱਚ ਰੱਖਿਆ। ਗਿਣਤੀ ਪੂਰੇ ਸਾਲ ਲਈ ਐਕਸਟਰਾਪੋਲੇਟ ਕੀਤੀ ਜਾਵੇਗੀ।

ਜੰਗਲ ਦੇ ਨੁਕਸਾਨ ਦਾ ਅਨੁਮਾਨ 
ਇਹ ਵਿਆਪਕ ਤੌਰ 'ਤੇ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ ਹੈ ਕਿ 1923 ਵਿੱਚ ਹੈਤੀ ਦੀ 60% ਤੋਂ ਵੱਧ ਜ਼ਮੀਨ ਜੰਗਲਾਂ ਵਾਲੀ ਸੀ। ਇਸ ਦਾਅਵੇ ਦਾ ਸਰੋਤ ਅਣਜਾਣ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ ਪਰ ਹੈਤੀ ਵਿੱਚ ਅਮਰੀਕੀ ਸਮੁੰਦਰੀ ਕਿੱਤੇ ਨਾਲ ਜੁੜਿਆ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ। 2006 ਵਿੱਚ, ਹੈਤੀ ਵਿੱਚ 2% ਤੋਂ ਘੱਟ ਵਣ ਕਵਰ ਹੋਣ ਦਾ ਦਾਅਵਾ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।

ਹਾਲਾਂਕਿ ਹੈਤੀ ਵਿੱਚ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਤੌਰ 'ਤੇ ਜੰਗਲਾਂ ਦੀ ਕਟਾਈ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ, ਇਸ ਅਨੁਮਾਨ ਨੂੰ ਬੇਬੁਨਿਆਦ ਖੋਜ ਦੇ ਕਾਰਨ ਬਹੁਤ ਜ਼ਿਆਦਾ ਗਲਤ ਵਜੋਂ ਚੁਣੌਤੀ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਹੈ।

ਫਿਰ ਵੀ, ਗੈਰ-ਪ੍ਰਮਾਣਿਤ 2% ਅਨੁਮਾਨ ਨੂੰ ਮੀਡੀਆ ਅਤੇ ਦੇਸ਼ ਦੇ ਸੰਬੰਧ ਵਿੱਚ ਭਾਸ਼ਣ ਵਿੱਚ ਵਿਆਪਕ ਤੌਰ 'ਤੇ ਪ੍ਰਸਾਰਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਸੈਟੇਲਾਈਟ ਚਿੱਤਰਾਂ ਦੇ ਤਾਜ਼ਾ ਡੂੰਘਾਈ ਨਾਲ ਅਧਿਐਨ ਅਤੇ ਜੰਗਲਾਂ ਦੇ ਵਰਗੀਕਰਨ ਦੇ ਸਬੰਧ ਵਿੱਚ ਵਾਤਾਵਰਣ ਵਿਸ਼ਲੇਸ਼ਣ ਇਹ ਸਿੱਟਾ ਕੱਢਦੇ ਹਨ ਕਿ ਹੈਤੀ ਵਿੱਚ ਲਗਭਗ 30% ਰੁੱਖਾਂ ਦਾ ਢੱਕਣ ਹੈ।

2018 ਵਿੱਚ ਕੀਤੀ ਗਈ ਵਾਤਾਵਰਣ ਮਾਡਲਿੰਗ ਸੁਝਾਅ ਦਿੰਦੀ ਹੈ ਕਿ ਲੱਕੜ ਦੀ ਕਮੀ ਦੇ ਇੱਕ 'ਕਾਰੋਬਾਰ-ਜਿਵੇਂ-ਸਾਧਾਰਨ' ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀਕੋਣ ਵਿੱਚ, ਅਗਲੇ ਦਹਾਕੇ ਵਿੱਚ, ਹੈਤੀ ਵਿੱਚ ਜ਼ਮੀਨ ਤੋਂ ਉੱਪਰਲੇ ਵੁਡੀ ਬਾਇਓਮਾਸ ਮੌਜੂਦਾ ਸਟਾਕਾਂ ਦੇ ਲਗਭਗ 4% ਤੱਕ ਘੱਟ ਜਾਵੇਗਾ। ਹੈਤੀ ਵਿੱਚ ਚਾਰਕੋਲ ਦੇ ਉਤਪਾਦਨ ਅਤੇ ਖਪਤ ਬਾਰੇ ਤਾਜ਼ਾ ਖੋਜ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਪੱਧਰ 'ਤੇ ਨਵੀਨਤਮ ਡੇਟਾ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਦੀ ਹੈ।

ਵਾਤਾਵਰਣਕ ਯਤਨ 
ਹੈਤੀ ਦੀਆਂ ਬਹੁਤੀਆਂ ਸਰਕਾਰਾਂ ਨੇ ਜੰਗਲਾਂ ਦੀ ਕਟਾਈ ਦੀ ਲਾਜ਼ਮੀ ਤੌਰ 'ਤੇ ਸਿਰਫ ਬੁੱਲ੍ਹਾਂ ਦੀ ਸੇਵਾ ਦਾ ਭੁਗਤਾਨ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਅਦਾਕਾਰੀ ਲਈ ਮੁੱਖ ਪ੍ਰੇਰਣਾ ਵਿਦੇਸ਼ ਤੋਂ ਆਈ USAID ਦਾ ਐਗਰੋਫੋਰੈਸਟਰੀ ਆਊਟਰੀਚ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ, ਪਵੋਜੇ ਪਾਈਬਵਾ, 1980 ਦੇ ਦਹਾਕੇ ਵਿੱਚ ਹੈਤੀ ਦਾ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਪੁਨਰ-ਵਣਕਰਨ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਸੀ। ਕਿਸਾਨਾਂ ਨੇ ਆਪਣੇ ਪਹਿਲੇ ਅਵਤਾਰ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰੋਜੇ ਪਾਈਬਵਾ ਦੇ ਤਹਿਤ 25 ਮਿਲੀਅਨ ਤੋਂ ਵੱਧ ਰੁੱਖ ਲਗਾਏ।

ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਹੈਤੀ ਦੇ ਰੁੱਖਾਂ ਨੂੰ ਬਚਾਉਣ ਦੇ ਯਤਨਾਂ ਵਿੱਚ ਪੁਨਰ-ਵਣਕਰਨ ਦੇ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮਾਂ ਨੂੰ ਤੇਜ਼ ਕਰਨ, ਚਾਰਕੋਲ ਉਤਪਾਦਨ ਵਿੱਚ ਰਹਿੰਦ-ਖੂੰਹਦ ਨੂੰ ਘਟਾਉਣ, ਵਧੇਰੇ ਲੱਕੜ-ਕੁਸ਼ਲ ਸਟੋਵ ਪੇਸ਼ ਕਰਨ, ਅਤੇ USAID ਦੇ ਫੂਡ ਫਾਰ ਪੀਸ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਦੇ ਤਹਿਤ ਲੱਕੜ ਦੀ ਦਰਾਮਦ ਕਰਨ 'ਤੇ ਕੇਂਦ੍ਰਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ।  ਕਿਉਂਕਿ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਹੈਤੀ ਲੋਕ ਆਪਣੇ ਪ੍ਰਾਇਮਰੀ ਬਾਲਣ ਸਰੋਤ ਵਜੋਂ ਲੱਕੜ ਅਤੇ ਚਾਰਕੋਲ 'ਤੇ ਨਿਰਭਰ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਜੰਗਲਾਂ ਨੂੰ ਬਚਾਉਣ ਲਈ ਊਰਜਾ ਦੇ ਵਿਕਲਪਾਂ ਦੀ ਲੋੜ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਇੱਕ 15-ਸਾਲ ਦੀ ਵਾਤਾਵਰਣ ਕਾਰਜ ਯੋਜਨਾ, 1999 ਵਿੱਚ ਅਧਿਕਾਰਤ, ਵਿਕਲਪਕ ਈਂਧਨ ਸਰੋਤਾਂ ਨੂੰ ਵਿਕਸਤ ਕਰਕੇ ਜੰਗਲਾਂ ਦੀ ਕਟਾਈ ਨੂੰ ਰੋਕਣ ਲਈ ਪ੍ਰਸਤਾਵਿਤ ਸੀ। ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਅਸਥਿਰਤਾ ਅਤੇ ਫੰਡਿੰਗ ਦੀ ਕਮੀ ਨੇ ਇਸ ਸੁਧਾਰ ਯਤਨ ਦੇ ਪ੍ਰਭਾਵ ਨੂੰ ਸੀਮਤ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਹੈ।

ਕਈ ਏਜੰਸੀਆਂ ਅਤੇ ਕੰਪਨੀਆਂ ਜੋ ਲੱਕੜ ਅਤੇ ਚਾਰਕੋਲ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਨ ਦੇ ਵਿਕਲਪ ਵਜੋਂ ਸੋਲਰ ਕੂਕਰ ਤਿਆਰ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ, ਹੈਤੀ ਵਿੱਚ ਗਰੀਬੀ ਅਤੇ ਬਾਲਣ ਦੇ ਮੁੱਦਿਆਂ ਦੇ ਹੱਲ ਸਥਾਪਤ ਕਰਨ ਲਈ ਕੰਮ ਕਰ ਰਹੀਆਂ ਹਨ, ਹਾਲਾਂਕਿ ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਪ੍ਰਭਾਵਸ਼ੀਲਤਾ ਅਤੇ ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਨ ਦੀ ਡਿਗਰੀ ਸ਼ੱਕੀ ਹੈ।

ਇਹ ਵੀ ਵੇਖੋ 

 ਹੈਤੀ ਵਿੱਚ ਖੇਤੀਬਾੜੀ
 ਹੈਤੀ ਦਾ ਵਾਤਾਵਰਣ
 ਹੈਤੀ ਵਿੱਚ ਵਾਤਾਵਰਣ ਦੇ ਮੁੱਦੇ

ਹਵਾਲੇ

ਹੋਰ ਪੜ੍ਹਨਾ 

 ਜੇਰੇਡ ਡਾਇਮੰਡ, ਸਮੇਟਣਾ: ਸਮਾਜ ਕਿਵੇਂ ਅਸਫਲ ਜਾਂ ਸਫਲ ਹੋਣ ਦੀ ਚੋਣ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਪੈਂਗੁਇਨ ਬੁਕਸ, 2005 ਅਤੇ 2011 (  )। "ਇੱਕ ਟਾਪੂ, ਦੋ ਲੋਕ, ਦੋ ਇਤਿਹਾਸ: ਡੋਮਿਨਿਕਨ ਰੀਪਬਲਿਕ ਅਤੇ ਹੈਤੀ" ਸਿਰਲੇਖ ਵਾਲਾ ਅਧਿਆਇ 11 ਦੇਖੋ।

ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ 

 ਹੈਤੀ ਵਿੱਚ ਜੰਗਲਾਂ ਦੀ ਕਟਾਈ
ਤਰਜਮੇ ਨੂੰ ਸਮੀਖਿਆਵਾਂ ਚਾਹੀਦੀਆਂ