ਆਨੰਦਪੁਰ ਸਾਹਿਬ ਦੀ ਦੂਜੀ ਘੇਰਾਬੰਦੀ
ਆਨੰਦਪੁਰ ਦੀ ਦੂਜੀ ਘੇਰਾਬੰਦੀ  ਸਿੱਖ ਅਤੇ ਆਨੰਦਪੁਰ ਸਾਹਿਬ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਇੱਕ ਸੀ। ਮੁਗ਼ਲ ਗਵਰਨਰ ਵਜ਼ੀਰ ਖ਼ਾਨ, ਦਿਲਵਾਰ ਖ਼ਾਨ ਅਤੇ ਜ਼ਬਰਦਸਤ ਖ਼ਾਨ ਨੇ ਸ਼ਿਵਾਲਿਕ ਪਹਾੜੀਆਂ ਦੇ ਰਾਜਿਆਂ ਦੀ ਸਹਾਇਤਾ ਕੀਤੀ ਜੋ ਮਈ 1704 ਤੋਂ 19 ਦਸੰਬਰ 1704 ਤੱਕ ਚੱਲੀ

ਪਿਛੋਕੜ 
ਪਹਾੜੀ ਰਾਜੇ ਸਿੱਖ ਲਹਿਰ ਪ੍ਰਤੀ ਨਾਪਸੰਦ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਆਪਣੇ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਗੋਬਿੰਦ ਸਿੰਘ ਦੀ ਵਧਦੀ ਸ਼ਕਤੀ ਅਤੇ ਪ੍ਰਭਾਵ ਬਾਰੇ ਚਿੰਤਤ ਸਨ।   ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਪਹਾੜੀ ਰਾਜੇ ਆਨੰਦਪੁਰ ਦੇ ਸਿੱਖਾਂ ਦੁਆਰਾ ਆਪਣੇ ਪਿੰਡਾਂ ਉੱਤੇ ਛਾਪੇਮਾਰੀ ਕਰਕੇ ਨਿਰਾਸ਼ ਹੋ ਗਏ ਸਨ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਸਪਲਾਈ, ਪ੍ਰਬੰਧ ਅਤੇ ਨਕਦੀ ਹਾਸਲ ਕਰਨ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕੀਤੀ ਸੀ।   ਖਾਲਸੇ ਦੀ ਸਿਰਜਣਾ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਰਾਜਿਆਂ ਦੀ ਚਿੰਤਾ ਵਧ ਗਈ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਸਿੱਖਾਂ ਉੱਤੇ ਹਮਲੇ ਅਤੇ ਛਾਪੇ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤੇ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਕਈ ਹਮਲੇ ਕੀਤੇ ਜੋ ਅਸਫਲ ਰਹੇ।  ਅਖ਼ੀਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਮੁਗ਼ਲ ਬਾਦਸ਼ਾਹ ਨੂੰ ਇੱਕ ਪਟੀਸ਼ਨ ਭੇਜੀ ਅਤੇ 1700 ਵਿੱਚ ਮੁਗ਼ਲਾਂ ਨਾਲ ਇੱਕ ਸਾਂਝਾ ਹਮਲਾ ਕੀਤਾ ਜੋ ਅਸਫਲ ਰਿਹਾ।    ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਮੁਗਲਾਂ ਦੀ ਸਹਾਇਤਾ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਅਨਾਦਪੁਰ ਨੂੰ ਘੇਰਾ ਪਾ ਲਿਆ ਜੋ ਅਸਫਲ ਰਿਹਾ।   ਰਾਜਿਆਂ ਨੇ ਮੁਗਲਾਂ ਨਾਲ ਦੁਬਾਰਾ ਯੋਜਨਾ ਬਣਾਉਣ ਦਾ ਫੈਸਲਾ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਕਈ ਸਾਂਝੇ ਹਮਲੇ ਕੀਤੇ ਜੋ ਸਾਰੇ ਅਸਫਲ ਰਹੇ।

ਘੇਰਾਬੰਦੀ 
ਸਾਰੀਆਂ ਹਾਰਾਂ ਦੀ ਖ਼ਬਰ ਔਰੰਗਜ਼ੇਬ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚੀ ਜੋ ਗੁੱਸੇ ਵਿੱਚ ਸੀ। ਉਸਨੇ ਹੁਕਮ ਦਿੱਤਾ ਕਿ ਗੁਰੂ ਅਤੇ ਉਸਦੇ ਸਾਰੇ ਪੈਰੋਕਾਰਾਂ ਨੂੰ ਮਾਰ ਦਿੱਤਾ ਜਾਵੇ।  ਮਈ 1704, ਸਰਹਿੰਦ, ਲਾਹੌਰ, ਅਤੇ ਕਸ਼ਮੀਰ ਦੇ ਗਵਰਨਰ ਵਜ਼ੀਰ ਖਾਨ, ਜ਼ਬਰਦਸਤ ਖਾਨ, ਅਤੇ ਦਿਲਵਾਰ ਖਾਨ, ਮੁਗਲ ਬਾਦਸ਼ਾਹ ਔਰੰਗਜ਼ੇਬ ਦੁਆਰਾ ਭੇਜੇ ਗਏ, ਪਹਾੜੀ ਰਾਜਿਆਂ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ, ਗੁਰੂ ਅਤੇ ਉਸਦੇ ਪੈਰੋਕਾਰਾਂ ਨੂੰ ਹਟਾਉਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਵਿੱਚ ਆਨੰਦਪੁਰ ਨੂੰ ਘੇਰ ਲਿਆ।     ਔਰੰਗਜ਼ੇਬ ਨੇ ਪਿਸ਼ਾਵਰ ਦੇ ਗਵਰਨਰ ਨੂੰ ਘੇਰਾਬੰਦੀ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਲਈ ਵੀ ਭੇਜਿਆ। ਸਾਰਿਆਂ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਪੂਰੀ ਫ਼ੌਜ ਆਨੰਦਪੁਰ ਲਿਆਉਣ ਦਾ ਹੁਕਮ ਹੋਇਆ।  ਗੁਰੂ ਜੀ ਦੀ ਫੌਜ ਨੇ ਮੁਗਲਾਂ ਅਤੇ ਪਹਾੜੀ ਰਾਜਿਆਂ ਨੂੰ ਰੋਕੀ ਰੱਖਿਆ ਪਰ ਭਾਰੀ ਮੁਸ਼ਕਲਾਂ ਨਾਲ ਘਿਰੇ ਹੋਣ ਕਰਕੇ, ਆਨੰਦਪੁਰ ਦੇ ਕਿਲ੍ਹੇ ਵਿਚ ਪਨਾਹ ਲਈ, ਜਿੱਥੇ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਕਈ ਮਹੀਨਿਆਂ ਤੱਕ ਘੇਰਾ ਪਾਇਆ ਗਿਆ, ਸਾਰਾ ਰਸਦ ਅਤੇ ਸੰਚਾਰ ਕੱਟ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ।  ਬਾਦਸ਼ਾਹ ਔਰੰਗਜ਼ੇਬ ਨੇ ਕੁਰਾਨ 'ਤੇ ਵਾਅਦਾ ਕਰਕੇ ਲਿਖਤੀ ਭਰੋਸਾ ਭੇਜਿਆ, ਜਦੋਂ ਕਿ ਪਹਾੜੀ ਰਾਜਿਆਂ ਨੇ ਆਪਣੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀ ਸਹੁੰ ਖਾਧੀ,   ਜੇਕਰ ਗੁਰੂ ਜੀ ਨੇ ਕਿਲ੍ਹਾ ਖਾਲੀ ਕਰਨ ਦਾ ਫੈਸਲਾ ਕੀਤਾ ਤਾਂ ਸਾਰੇ ਸਿੱਖਾਂ ਦੀ ਸੁਰੱਖਿਆ ਦੇ ਨਾਲ, ਅਤੇ ਲੰਬੀ ਘੇਰਾਬੰਦੀ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਗੋਬਿੰਦ ਸਿੰਘ ਅਤੇ ਉਸਦੇ ਪੈਰੋਕਾਰ, ਭੁੱਖਮਰੀ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਕਰਦੇ ਹੋਏ, ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਰਸਤੇ ਦੇ ਬਦਲੇ ਸਮਰਪਣ ਕਰ ਗਏ, ਪਰ ਮੁਗਲਾਂ ਅਤੇ ਪਹਾੜੀ ਰਾਜਿਆਂ ਦੁਆਰਾ ਸਾਰੇ ਭਰੋਸੇ ਅਤੇ ਪੱਕੀ ਸਹੁੰਆਂ ਦੇ ਨਾਲ, ਸਰਸਾ ਵਿਖੇ ਸਿੱਖਾਂ 'ਤੇ ਧੋਖੇ ਨਾਲ ਹਮਲਾ ਕੀਤਾ ਗਿਆ।

ਹਵਾਲੇ 

ਸਿੱਖ ਇਤਿਹਾਸ
ਸਿੱਖਾਂ ਦੀਆਂ ਲੜਾਈਆਂ
ਜੰਗਾਂ