ਕੇ. ਅਜੀਥਾ
ਕੁੰਨਿਕੱਲ ਅਜੀਥਾ (ਜਨਮ 1950) ਇੱਕ ਸਾਬਕਾ ਭਾਰਤੀ ਨਕਸਲੀ ਹੈ ਜਿਸਨੇ 1960ਵਿਆਂ ਦੀ ਕੇਰਲਾ ਵਿੱਚ ਉੱਠੀ ਨਕਸਲੀ ਲਹਿਰ ਵਿੱਚ ਸਰਗਰਮ ਭਾਗ ਲਿਆ ਜਦੋਂ ਸਮੂਹ ਥਲਸੈਰੀ ਅਤੇ ਪੁੱਲਪੀਲੀ ਥਾਣਿਆਂ 'ਤੇ ਹਥਿਆਰਬੰਦ ਛਾਪੇ ਮਾਰੇ ਅਤੇ ਦੋ ਪੁਲਿਸ ਵਾਲਿਆਂ ਨੂੰ ਮਾਰ ਦਿੱਤਾ। ਅਜੀਤਾ ਨੂੰ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਗ੍ਰਿਫਤਾਰ ਕੀਤਾ ਗਿਆ, ਮੁਕੱਦਮਾ ਚਲਾਇਆ ਗਿਆ ਅਤੇ 9 ਸਾਲ ਦੀ ਜੇਲ੍ਹ ਦੀ ਸਜ਼ਾ ਦਿੱਤੀ ਗਈ।

ਜੇਲ੍ਹ ਦੀ ਸਜ਼ਾ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਅਜੀਤਾ ਨੇ ਹਥਿਆਰਬੰਦ ਸੰਘਰਸ਼ ਲਹਿਰ ਦੇ ਨਾਲ ਕਈ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦਾ ਪੱਖ ਲਿਆ ਅਤੇ ਇਸ ਵੇਲੇ ਕੇਰਲਾ ਦੇ ਸਮਾਜਿਕ ਮਾਹੌਲ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਸਰਗਰਮ ਮੌਜੂਦਗੀ ਵਾਲੇ ਮਨੁੱਖੀ ਅਧਿਕਾਰ ਕਾਰਕੁੰਨ ਅਤੇ ਸਮਾਜ ਸੁਧਾਰਕ ਹਨ। ਅਨਵੇਸ਼ੀ, ਗ਼ੈਰ-ਸਰਕਾਰੀ ਸੰਸਥਾ ਜੋ 1993 ਵਿੱਚ ਅਜੀਥਾ ਨੇ  ਸਥਾਪਿਤ ਕੀਤੀ ਸੀ, ਹੁਣ ਕੇਰਲ ਇਸਤਰੀ ਵੇਧੀ (ਕੇਰਲਾ ਮਹਿਲਾ ਫੋਰਮ) ਦਾ ਇੱਕ ਸੰਗਠਿਤ ਹਿੱਸਾ ਹੈ, ਔਰਤਾਂ ਦੇ ਸ਼ਕਤੀਕਰਣ ਲਈ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਮਿਸ਼ਨ ਦੇ ਨਾਲ ਤਾਲਮੇਲ ਵਿੱਚ ਮਹਿਲਾ ਅਧਿਕਾਰਾਂ ਦੇ ਕਾਰਨਾਂ ਲਈ ਕੰਮ ਕਰਦੀ ਹੈ।

ਅਜੀਥਾ ਨੇ ਯਾਕੂਬ, ਇੱਕ ਸਾਬਕਾ ਸਹਿਕਰਮੀ, ਨਾਲ ਵਿਆਹ ਕਰਵਾਇਆ ਅਤੇ ਇਸ ਜੋੜੇ ਦੇ ਇੱਕ ਪੁੱਤਰ, ਕਲਿੰਟ, ਅਤੇ ਇੱਕ ਧੀ, ਗਾਰਗੀ, ਪੈਦਾ ਹੋਏ। ਉਹ ਇੱਕ ਪੱਕੀ ਨਾਸਤਿਕ ਸੀ।

ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਜੀਵਨ 
ਕੇ. ਅਜੀਥਾ ਦਾ ਜਨਮ ਅਪ੍ਰੈਲ 1950 ਵਿੱਚ ਭਾਰਤ ਦੇ ਕੋਜ਼ੀਕੋਡ, ਕੇਰਲਾ ਵਿੱਚ, ਕੁੰਨਿਕੱਲ ਨਾਰਾਇਣਨ ਅਤੇ ਮੰਦਾਕਿਨੀ, ਦੋਵਾਂ ਨਕਸਲੀ ਲਹਿਰ ਦੇ ਸਰਗਰਮ ਸਮਰਥਕਾਂ, ਦੇ ਘਰ ਹੋਇਆ। ਉਸ ਨੇ ਕੋਜ਼ੀਕੋਡ ਵਿਖੇ ਆਪਣੀ ਮੁੱਢਲੀ ਸਿੱਖਿਆ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ ਸੀ। ਜਦੋਂ  ਅਜੀਤਾ ਕਾਲਜ ਵਿੱਚ ਦਾਖ਼ਿਲ ਹੋਈ, ਉਦੋਂ ਤਕ ਉਹ ਸਮਾਜ ਤੋਂ ਨਿਰਾਸ਼ ਹੋ ਗਈ ਅਤੇ ਉਸਨੇ ਫਿਰ ਨਕਸਲੀ ਲਹਿਰ ਨਾਲ ਜੁੜਨਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤਾ। ਪ੍ਰੀ-ਡਿਗਰੀ ਦੇ ਕੋਰਸ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਉਹ ਕਾਲਜ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਹੋ ਗਈ ਅਤੇ ਸਰਗਰਮ ਨਕਸਲਾਈ ਬਣ ਗਈ।

ਸਮਾਜਿਕ ਕੈਰੀਅਰ 

ਜੇਲ੍ਹ ਤੋਂ ਰਿਹਾਈ ਮਿਲਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਅਜੀਥਾ ਨੇ ਆਪਣੀ ਆਮ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰਨ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕੀਤੀ, ਯਾਕੂਬ ਨਾਲ ਵਿਆਹ ਕਰਵਾ ਲਿਆ ਅਤੇ ਇੱਕ ਬੇਟੀ ਨੂੰ ਜਨਮ ਦਿੱਤਾ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਇਹ ਥੋੜ੍ਹੇ ਸਮੇਂ ਲਈ ਇੱਕ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਸੀ, ਜਦੋਂ 1988 ਵਿੱਚ, ਮੁੰਬਈ ਵਿੱਚ ਮਹਿਲਾ ਸੰਸਥਾਵਾਂ ਦੀ ਇੱਕ ਕਾਨਫਰੰਸ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਸਮਾਜਿਕ ਸਰਗਰਮਤਾ ਵਿੱਚ ਵਾਪਸ ਆਉਣ ਲਈ ਪ੍ਰੇਰਿਤ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਉਸਨੇ ਕੋਜ਼ੀਕੋਡ (ਕਾਲੀਕੋਟ) ਵਿੱਚ ਅਧਾਰਿਤ ਇੱਕ ਸੰਸਥਾ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਕੀਤੀ, ਜਿਸਦਾ ਨਾਮ 'ਬੋਧਨਾ' (ਜਾਗਰੂਕਤਾ) ਸੀ।

ਇਹ ਸੰਗਠਨ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਤੱਕ ਜਾਰੀ ਨਹੀਂ ਰਹਿ ਸਕਿਆ, ਪਰ 1993 ਵਿੱਚ ਅਜੀਥਾ ਨੇ ਅਨਵੇਸ਼ੀ (ਖੋਜ ਕਰਤਾ) ਨਾਂ ਦੀ ਇੱਕ ਹੋਰ ਸੰਸਥਾ ਸਥਾਪਿਤ ਕੀਤੀ। ਉਹ ਕੇਰਲਾ ਵਿੱਚ, ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਸਨਸਨੀਖੇਜ਼ ਮਨੁੱਖੀ ਅਧਿਕਾਰਾਂ ਦੇ ਮਾਮਲਿਆਂ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਸਰਗਰਮ ਭਾਗੀਦਾਰ ਸੀ

ਅਮਨੈਸਟੀ ਇੰਟਰਨੈਸ਼ਨਲ 
2016 ਵਿੱਚ, ਉਸਨੇ ਏਬੀਵੀਪੀ ਦੇ ਵਿਰੁੱਧ ਵਿਵਾਦ ਵਿੱਚ ਐਮਨੈਸਟੀ ਇੰਟਰਨੈਸ਼ਨਲ ਨੂੰ ਸਮਰਥਨ ਦਿੱਤਾ।

ਅਵਾਰਡ ਅਤੇ ਸਨਮਾਨ 
ਅਨਵੇਸ਼ੀ, ਇੱਕ ਸੰਸਥਾ ਹੈ ਜਿਸਨੂੰ ਅਜੀਥਾ ਨੇ ਸਥਾਪਿਤ ਕੀਤਾ, ਨੇ ਉਸਦੇ ਸਮਾਜਿਕ ਕਾਰਨਾਂ ਵਿੱਚ ਯੋਗਦਾਨ ਪਾਉਣ ਲਈ ਕਈ ਅਵਾਰਡ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੇ ਹਨ।

 ਜਨ ਸੰਮਸਕਰੁਤੀ ਪੁਰਸਕਾਰ, ਅਬੂ ਧਾਬੀ,1997
 ਲਕਸ਼ਮੀ ਅਵਾਰਡ, 1997 ਵਿੱਚ ਸਾਹਰੁਦਯਾ 
 ਯੁਗਾਦੀਪਮ ਸੈਮ ਪੁਰਸਕਾਰ-ਤ੍ਰਿਵੰਦਰਮ,1998
 ਕਮਲਾ ਭਾਸਕਰ ਪੁਰਸਕਾਰ, ਭਾਸ਼ਕਰ ਸੰਸਥਾ ਦੁਆਰਾ,2003
 ਸਦਗੁਰੂ ਜਨਾਨਾਨੰਦਾ ਪੁਰਸਕਾਰ, ਮਾਨਵ ਸੇਵਾ ਧਰਮ ਸੰਵਰਧਿਨੀ ਟ੍ਰਸਟ, ਚੇਨਈ, 2004
 ਕੇ. ਵੀ. ਰਾਜਨ ਪੁਰਸਕਾਰਮ, ਭੂਮਿਕਾ ਟ੍ਰਸਟ, ਕੋਦੁੰਗਾਲੂਰ, 2004
 ਅਵਾਰਡ, ਬੀ.ਪੀ. ਮੋਇਦੀਨ ਸੇਵਾ ਮੰਦਿਰ, ਮੁੱਕਮ, ਕੋਜ਼ੀਕੋਡ ਦੁਆਰਾ, 2004
 ਪੁਰਸਕਾਰ, ਮਨੁੱਖੀ ਅਧਿਕਾਰ ਕਾਰਕੁੰਨ ਲਈ ਕੇ.ਬਾਲਾਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਸਮਾਰਕਾ ਸਮਿਥੀ ਦੁਆਰਾ, 2007
 ਆਰ. ਸ਼ੰਕਰਨਰਾਇਣ ਥੰਪੀ ਸਮਾਰਕਾ, 2 ਨਵੰਬਰ 2009 ਨੂੰ

ਹਵਾਲੇ

ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ 

 Naxalism enriched my life and provided the ammunition to fight for women’s rights, Deccan Herald, April 2, 2006
 Article on her, 2004 
 Rediff interview, Jan 12, 1999

ਹੋਰ ਪੜ੍ਹੋ 

 

ਜਨਮ 1950
ਭਾਰਤੀ ਨਾਰੀਵਾਦੀ
ਭਾਰਤੀ ਨਾਰੀ ਕਾਰਕੁਨ
ਭਾਰਤੀ ਮਹਿਲਾ ਸਮਾਜਿਕ ਵਰਕਰ
ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ