ਮ੍ਰਿਣਾਲਿਨੀ (ਨਾਵਲ)
ਮ੍ਰਿਣਾਲਿਨੀ ਬੰਕਿਮ ਚੰਦਰ ਚੈਟਰਜੀ ਦਾ ਲਿਖਿਆ ਇੱਕ ਬੰਗਾਲੀ ਨਾਵਲ ਹੈ। ਇਹ ਨਾਵਲ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ 1869 ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਹੋਇਆ  ਚੈਟਰਜੀ ਦਾ ਤੀਜਾ ਨਾਵਲ ਸੀ, ਅਤੇ ਜਦੋਂ ਇਹ ਨਾਵਲ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਹੋਇਆ ਸੀ ਤਾਂ ਚੈਟਰਜੀ 30 ਸਾਲ ਦੇ ਸਨ।

ਪਲਾਟ 
ਕਹਾਣੀ ਮਗਧ ਦੇ ਰਾਜਕੁਮਾਰ, ਹੇਮਚੰਦਰ ਅਤੇ ਉਸਦੀ ਪ੍ਰੇਮਿਕਾ ਮਥੁਰਾ ਦੀ ਇੱਕ ਮੱਧ-ਵਰਗੀ ਲੜਕੀ ਮ੍ਰਿਣਾਲਿਨੀ ਦੇ ਦੁਆਲੇ ਘੁੰਮਦੀ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੋਨਾਂ ਦਾ ਪਿਆਰ ਵਿੱਚ ਪੈ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਹੇਮਚੰਦਰ ਕਮਜ਼ੋਰ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਦੇਸ਼ ਪ੍ਰਤਿ  ਆਪਣੇ ਫਰਜ਼ਾਂ ਨੂੰ ਭੁੱਲ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਯਵਨ ਨੇ ਉਸ ਦੇ ਰਾਜ 'ਤੇ ਕਬਜ਼ਾ ਕਰ ਲਿਆ ਪਰ ਉਹ ਯਵਨਾਂ ਨਾਲ ਲੜਨ ਦੀ ਬਜਾਏ ਮ੍ਰਿਣਾਲਿਨੀ ਨਾਲ ਗੁਪਤ ਵਿਆਹ ਕਰ ਰਿਹਾ ਸੀ।

ਹੇਮਚੰਦਰ ਨੂੰ ਉਸਦੇ ਕਰਤੱਵਾਂ ਦਾ ਅਹਿਸਾਸ ਕਰਵਾਉਣ ਲਈ, ਮਾਧਵਾਚਾਰੀਆ, ਹੇਮਚੰਦਰ ਦਾ ਅਧਿਆਪਕ ਗੁਪਤ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਮ੍ਰਿਣਾਲਿਨੀ ਨੂੰ ਗੋਂਡ ਰਾਜ ਵਿੱਚ ਰਿਸ਼ੀਕੇਸ਼ ਦੇ ਘਰ ਭੇਜਦਾ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਹੇਮਚੰਦਰ ਨੂੰ ਮਾਧਵਾਚਾਰੀਆ ਦੀ ਸਾਜ਼ਿਸ਼ ਬਾਰੇ ਪਤਾ ਲੱਗ ਜਾਵੇਗਾ ਤਾਂ ਕੀ ਵਾਪਰੇਗਾ? ਕੀ ਉਹ ਆਪਣੇ ਮਿਸ਼ਨ ਵਿੱਚ ਕਾਮਯਾਬ ਰਹੇਗਾ? ਕੀ ਮਾਧਵਾਚਾਰੀਆ ਧੋਖੇਬਾਜ਼ ਹੈ? ਜਦੋਂ ਸਮਾਜ ਨੂੰ ਹੇਮਚੰਦਰ ਅਤੇ ਮ੍ਰਿਣਾਲਿਨੀ ਦੇ ਵਿਆਹ ਬਾਰੇ ਪਤਾ ਲੱਗੇਗਾ ਤਾਂ ਕੀ ਹੋਵੇਗਾ? ਕੀ ਸਮਾਜ ਇਸ ਨੂੰ ਸਵੀਕਾਰ ਕਰੇਗਾ?

ਹਵਾਲੇ 

ਭਾਰਤੀ ਨਾਵਲ