ਤੁਸ਼ਾਰ ਗਾਂਧੀ
ਤੁਸ਼ਾਰ ਅਰੁਣ ਗਾਂਧੀ (तुषार गांधी) (17 ਜਨਵਰੀ 1960) ਦਾ ਜਨਮ ਪੱਤਰਕਾਰ ਅਰੁਣ ਮਨੀਲਾਲ ਗਾਂਧੀ ਦਾ ਪੁੱਤਰ, ਮਨੀਲਾਲ ਗਾਂਧੀ ਦਾ ਪੋਤਰਾ ਅਤੇ ਮਹਾਤਮਾ ਗਾਂਧੀ ਦਾ ਪੜਪੋਤਰਾ ਹੈ। ਮਾਰਚ 2005 ਵਿੱਚ ਉਸਨੇ ਦਾਂਡੀ ਮਾਰਚ ਦੀ 75 ਵੀਂ ਵਰ੍ਹੇਗੰਢ ਉਸ ਦੀ ਮੁੜ-ਪੇਸ਼ਕਾਰੀ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਕੀਤੀ ਸੀ। 2007 ਤੋਂ 2012 ਤੱਕ, ਉਹ ਕੁਪੋਸ਼ਣ ਵਿਰੁੱਧ ਮਾਈਕਰੋ-ਐਲਗੀ ਸਪਿਰੂਲਿਨਾ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਲਈ ਸੀ.ਆਈ.ਐਸ.ਆਰ.ਆਈ.-ਆਈ.ਐਸ.ਪੀ. ਅੰਤਰ-ਸਰਕਾਰੀ ਸੰਸਥਾ ਦਾ ਸਦਭਾਵਨਾ ਰਾਜਦੂਤ ਰਿਹਾ ਹੈ।

ਜੀਵਨ
ਤੁਸ਼ਾਰ ਦਾ ਜਨਮ ਮੁੰਬਈ ਅਤੇ ਕੋਲਕਾਤਾ ਦਰਮਿਆਨ ਇੱਕ ਰੇਲ ਗੱਡੀ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ। ਉਸ ਦਾ ਪਾਲਣ-ਪੋਸ਼ਣ ਮੁੰਬਈ ਦੇ ਉਪਨਗਰ ਸੈਂਟਾਕਰੂਜ਼ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਸ ਨੇ ਆਦਰਸ਼ ਵਿਨੈ ਮੰਦਰ, ਇੱਕ ਸਥਾਨਕ ਗੁਜਰਾਤੀ-ਮਾਧਿਅਮ ਸਕੂਲ ਤੋਂ ਪੜ੍ਹਾਈ ਕੀਤੀ। ਉਸ ਨੇ ਮੁੰਬਈ ਦੇ ਸਰਕਾਰੀ ਇੰਸਟੀਚਿਊਟ ਆਫ਼ ਪ੍ਰਿੰਟਿੰਗ ਟੈਕਨਾਲੋਜੀ ਤੋਂ ਪ੍ਰਿੰਟਿੰਗ ਵਿੱਚ ਡਿਪਲੋਮਾ ਕੀਤਾ ਹੈ।

ਗਾਂਧੀ ਆਪਣੀ ਪਤਨੀ ਸੋਨਲ ਦੇਸਾਈ ਅਤੇ ਦੋ ਬੱਚਿਆਂ, ਇੱਕ ਪੁੱਤਰ ਵਿਵਾਨ ਗਾਂਧੀ ਅਤੇ ਬੇਟੀ ਕਸਤੂਰੀ ਗਾਂਧੀ ਨਾਲ ਮੁੰਬਈ ਵਿੱਚ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ। ਕਸਤੂਰੀ ਦਾ ਨਾਮ ਕਸਤੂਰਬਾ ਗਾਂਧੀ ਦੇ ਨਾਂ 'ਤੇ ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ ਸੀ।

ਤੁਸ਼ਾਰ ਗਾਂਧੀ 1998 ਵਿੱਚ ਵਡੋਦਰਾ ਵਿਖੇ, ਮਹਾਤਮਾ ਗਾਂਧੀ ਫਾਊਂਡੇਸ਼ਨ ਸਥਾਪਤ ਕਰਨ ਲਈ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਹੁਣ ਮੁੰਬਈ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਹੈ (ਅਤੇ ਉਹ ਅਜੇ ਵੀ ਇਸਦੇ ਪ੍ਰਧਾਨ ਹਨ)। 1996 ਤੋਂ ਉਹ ਲੋਕ ਸੇਵਾ ਟਰੱਸਟ ਦੇ ਪ੍ਰਧਾਨ ਵਜੋਂ ਸੇਵਾ ਨਿਭਾ ਰਹੇ ਹਨ, ਇੱਕ ਐਨ.ਜੀ.ਓ., ਜੋ ਮਹਾਤਮਾ ਗਾਂਧੀ ਦੇ ਭਤੀਜੇ ਨੇ 1950 ਦੇ ਅੱਧ ਵਿੱਚ ਟੈਕਸਟਾਈਲ-ਮਿੱਲ ਮਜ਼ਦੂਰਾਂ ਦੀ ਭਲਾਈ ਲਈ ਕੇਂਦਰੀ ਬੰਬੇ ਵਿੱਚ ਸਥਾਪਤ ਕੀਤੀ ਸੀ। ਸੰਨ 2000 ਵਿੱਚ, ਤੁਸ਼ਾਰ ਗਾਂਧੀ ਨੇ ਕਮਲ ਹਸਨ ਦੁਆਰਾ ਨਿਰਦੇਸ਼ਤ "ਹੇ ਰਾਮ" ਫਿਲਮ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਕਲਪਨਾਤਮਕ ਤਾਮਿਲ - ਹਿੰਦੀ ਫ਼ਿਲਮ ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਦਰਸਾਇਆ ਅਤੇ 2009 ਵਿੱਚ ਉਸ ਨੇ ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਇੱਕ ਅਰਧ-ਕਾਲਪਨਿਕ ਫ਼ਿਲਮ, “ਰੋਡ ਟੂ ਸੰਗਮ” ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਹੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਦੇ ਇੱਕ ਕਿੱਸੇ ਉੱਤੇ ਅਧਾਰਿਤ ਕੀਤਾ। ਉਸ ਦੀ ਇੱਕ ਨਾਨਫਿਕਸ਼ਨ ਕਿਤਾਬ, ਲੈੱਟਸ ਕਿਲ ਗਾਂਧੀ, 2007 ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਤ ਹੋਈ ਅਤੇ ਕੁਝ ਹਫ਼ਤਿਆਂ ਲਈ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਵਿਕਰੇਤਾ ਬਣ ਗਈ। 2008 ਵਿੱਚ ਉਸ ਨੂੰ ਆਸਟਰੇਲੀਅਨ ਇੰਡੀਅਨ ਰੂਰਲ ਡਿਵਲਪਮੈਂਟ ਫਾਉਂਡੇਸ਼ਨ (ਏ.ਆਈ.ਆਰ.ਡੀ.ਐਫ.) ਦਾ ਚੇਅਰਮੈਨ ਨਿਯੁਕਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। 2018 ਵਿੱਚ ਉਸ ਨੇ ਰਾਜ ਸ਼ਾਸਤ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਅਤੇ ਰਾਜ ਸ਼ਾਸਤ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ਾਂ ਨੂੰ ਗਊ-ਜਾਗਰੂਕ ਲਿੰਚ ਭੀੜ ਨੂੰ ਰੋਕਣ ਦੇ ਉਸ ਦੇ ਆਦੇਸ਼ਾਂ ਦੀ ਪਾਲਣਾ ਕਰਨ ਲਈ ਨਿਰਦੇਸ਼ਤ ਕਰਨ ਲਈ ਸਫਲਤਾਪੂਰਵਕ ਪਟੀਸ਼ਨ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਈ। 2019 ਵਿੱਚ ਉਹ ਮਹਾਰਾਸ਼ਟਰ ਦੇ ਜਲਗਾਓਂ ਵਿਚ ਗਾਂਧੀ ਰਿਸਰਚ ਫਾਉਂਡੇਸ਼ਨ ਦੇ ਡਾਇਰੈਕਟਰ ਬਣੇ।

ਰਾਜਨੀਤੀ
1998 ਵਿੱਚ, ਉਹ ਸੋਸ਼ਲਿਸਟ ਪਾਰਟੀ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋਇਆ ਅਤੇ ਲੋਕ ਸਭਾ ਦੀਆਂ ਚੋਣਾਂ ਵਿੱਚ ਅਸਫ਼ਲ ਰਿਹਾ। 2001 ਵਿੱਚ ਉਹ ਕਾਂਗਰਸ ਵਿੱਚ ਚਲਾ ਗਿਆ। 2009 ਵਿੱਚ, ਉਸ ਨੇ ਪਾਰਟੀ ਦੀ ਰਾਜਨੀਤੀ ਛੱਡ ਦਿੱਤੀ।

ਵਿਵਾਦ
2001 ਵਿੱਚ, ਤੁਸ਼ਾਰ ਗਾਂਧੀ ਨੇ ਅਮਰੀਕੀ ਮਾਰਕੀਟਿੰਗ ਫਰਮ ਸੀ.ਐੱਮ.ਜੀ. ਨਾਲ ਵਿਸ਼ਵ-ਵਿਆਪੀ ਮਹਾਤਮਾ ਦੇ ਚਿੱਤਰ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਇੱਕ ਕਰੈਡਿਟ ਕਾਰਡ ਕੰਪਨੀ ਲਈ ਇਸ਼ਤਿਹਾਰ ਵਿੱਚ (ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਦੇ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਲਈ) ਕਰਨ ਲਈ ਗੱਲਬਾਤ ਕੀਤੀ। ਗਾਂਧੀਵਾਦੀ ਆਦਰਸ਼ਾਂ ਨਾਲ ਇਸ ਕਥਿਤ ਵਿਸ਼ਵਾਸਘਾਤ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਇੱਕ ਜਨਤਕ ਰੌਲਾ ਪਾਇਆ ਗਿਆ ਜਿਸ ਕਾਰਨ ਉਸਨੇ ਸੌਦਾ ਰੱਦ ਕਰ ਦਿੱਤਾ। 

ਇਹ ਇਲਜ਼ਾਮ ਲਗਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ ਕਿ ਤੁਸ਼ਾਰ ਆਪਣੀ ਕਿਤਾਬ 'ਲੈਟਸ ਕਿਲ ਗਾਂਧੀ' ਵਿੱਚ, ਅਸਲ 'ਚ ਉਹ 1904 ਦੇ ਸਾਲ ਵਿੱਚ ਗਾਂਧੀ ਦਾ ਕਾਤਲ ਬਣ ਗਿਆ ਸੀ। ਫਿਰ ਉਸ ਨੇ ਮਹਾਤਮਾ ਗਾਂਧੀ ਦੀ ਹੱਤਿਆ ਲਈ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਨੂੰ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰ ਠਹਿਰਾਇਆ। ਆਲੋਚਕਾਂ ਨੇ ਦਾਅਵਾ ਕੀਤਾ ਕਿ ਕਿਤਾਬ ਨੇ ਸਾਰੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਨੂੰ ਬਦਨਾਮ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਤੁਸ਼ਾਰ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਉਸ ਦੇ ਦਾਅਵਿਆਂ ਦਾ ਸੰਬੰਧ ਸਿਰਫ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਨਾਲ ਨਹੀਂ, ਪੁਣੇ ਦੇ ਕੁਝ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ [ਜੋ] ਮੇਰੇ ਦਾਦਾ ਜੀ ਦੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ 'ਤੇ ਨਿਰੰਤਰ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰ ਰਹੇ ਸਨ।

ਹਵਾਲੇ

ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ

 Official website of Tushar Gandhi 
 Tushar Gandhi takes the plunge into politics
 Tushar Gandhi prays at Mahatma Gandhi's birthplace
 Being Mahatma’s descendants brings bouquets and brickbats
 Tushar Gandhi on Twitter

ਮਹਾਤਮਾ ਗਾਂਧੀ ਪਰਿਵਾਰ
ਜਨਮ 1960
ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ