ਅਸੈਂਬਲੀ ਭਾਸ਼ਾ
ਮਸ਼ੀਨੀ ਭਾਸ਼ਾ ਦੁਆਰਾ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਤਿਆਰ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਆਉਣ ਵਾਲੀ ਕਠਿਨਾਈਆਂ ਨੂੰ ਦੂਰ ਕਰਨ ਹੇਤੁ ਕੰਪਿਊਟਰ ਵਿਗਿਆਨੀਆਂ ਨੇ ਇੱਕ ਹੋਰ ਕੰਪਿਊਟਰ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮਿੰਗ ਭਾਸ਼ਾ ਦਾ ਨਿਰਮਾਣ ਕੀਤਾ। ਇਸ ਕੰਪਿਊਟਰ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮਿੰਗ ਭਾਸ਼ਾ ਨੂੰ ਅਸੰਬਲੀ ਭਾਸ਼ਾ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ। ਕੰਪਿਊਟਰ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮਿੰਗ ਭਾਸ਼ਾ ਦੇ ਵਿਕਾਸ ਦਾ ਪਹਿਲਾ ਕਦਮ ਇਹ ਸੀ ਕਿ ਮਸ਼ੀਨੀ ਭਾਸ਼ਾ ਨੂੰ ਅੰਕੀ ਕਰਿਆਂਵਇਨ ਸੰਕੇਤਾਂ ਦੇ ਸਥਾਨ ਉੱਤੇ ਅੱਖਰ ਚਿੰਨ੍ਹ ਸਮਰਣੋਪਕਾਰੀ ਦਾ ਪ੍ਰਯੋਗ ਕੀਤਾ ਗਿਆ। ਸਮਰਣੋਪਕਾਰੀ ਦਾ ਅਰਥ ਇਹ ਹੈ ਕਿ - ਐਸੀ ਜੁਗਤੀ ਜੋ ਸਾਡੀ ਸਿਮਰਤੀ ਵਿੱਚ ਵਾਧਾ ਕਰੋ। ਜਿਵੇਂ ਘਟਾਉਣ ਲਈ ਮਸ਼ੀਨੀ ਭਾਸ਼ਾ ਵਿੱਚ ਦੋਅੰਕੀ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਵਿੱਚ 1111 ਅਤੇ ਦਸ਼ਮਲਵ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਵਿੱਚ 15 ਦਾ ਪ੍ਰਯੋਗ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਹੁਣ ਜੇਕਰ ਇਸਦੇ ਲਈ ਸਿਰਫ sub ਦਾ ਪ੍ਰਯੋਗ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇ ਤਾਂ ਇਹ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮਰ ਦੀ ਸਮਾਂ ਵਿੱਚ ਸਰਲਤਾ ਲਾਵੇਗੀ।

ਪਾਰਿਭਾਸ਼ਿਕ ਸ਼ਬਦਾਂ ਵਿੱਚ, ਉਹ ਕੰਪਿਊਟਰ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮਿੰਗ ਭਾਸ਼ਾ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਮਸ਼ੀਨੀ ਭਾਸ਼ਾ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਯੁਕਤ ਅੰਕੀ ਸੰਕੇਤਾਂ ਦੇ ਸਥਾਨ ਉੱਤੇ ਅੱਖਰਾਂ ਅਤੇ ਚਿੰਨਾਂ ਦਾ ਪ੍ਰਯੋਗ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਅਸੰਬਲੀ ਭਾਸ਼ਾ ਅਤੇ ਚਿੰਨ੍ਹ ਭਾਸ਼ਾ ( symbol language) ਕਹਾਉਂਦੀ ਹੈ।

ਅਸੰਬਲੀ ਭਾਸ਼ਾ ਵਿੱਚ ਮਸ਼ੀਨ ਕੋਡ ਦੇ ਸਥਾਨ ਉੱਤੇ ’ਨੇਮੋਨਿਕ ਕੋਡ’ ਦਾ ਪ੍ਰਯੋਗ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਮਨੁੱਖੀ ਮਸਤਕ ਸੌਖ ਨਾਲ ਪਹਿਚਾਣ ਸਕਦਾ ਸੀ ਜਿਵੇਂ - LDA ( load ), Tran ( Translation ), JMP ( Jump ) ਅਤੇ ਇਸ ਪ੍ਰਕਾਰ ਦੇ ਹੋਰ ਨੇਮੋਨਿਕ ਕੋਡ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸੌਖ ਨਾਲ ਸਿਆਣਿਆ ਅਤੇ ਯਾਦ ਰੱਖਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਸੀ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਹਰ ਇੱਕ ਲਈ ਇੱਕ ਮਸ਼ੀਨ ਕੋਡ ਵੀ ਨਿਰਧਾਰਤ ਕੀਤੀ ਗਈ, ਪਰ ਅਸੰਬਲੀ ਕੋਡ ਤੋਂ ਮਸ਼ੀਨ ਕੋਡ ਵਿੱਚ ਤਬਦੀਲੀ ਦਾ ਕੰਮ, ਕੰਪਿਊਟਰ ਵਿੱਚ ਹੀ ਸਥਿਤ ਇੱਕ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਦੇ ਜਰਿਏ ਕੀਤਾ ਜਾਣ ਲਗਾ, ਇਸ ਪ੍ਰਕਾਰ ਦੇ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਨੂੰ ਅਸੰਬਲਰ ਨਾਮ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ। ਇਹ ਇੱਕ ਅਨੁਵਾਦਕ ਦੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕਾਰਜ ਕਰਦਾ ਹੈ।

ਅਸੈਂਬਲਰ ਇੱਕ ਤਰਾਂ ਦੇ ਕੰਪਿਊਟਰ ਸਾਫਟਵੇਅਰ ਹੁੰਦੇ ਹਨ ਜੋ ਅਸੈਂਬਲੀ ਭਾਸ਼ਾ ਵਿੱਚ ਲਿਖਿਆ ਕੰਪਿਊਟਰ ਪਰੋਗਰਾਮ ਨੂੰ ਕੰਪਿਊਟਰ ਦੇ ਪੜਨਯੋਗ ਬਣਾਉਣ ਲਈ ਮਸ਼ੀਨ ਭਾਸ਼ਾ ਵਿੱਚ ਬਦਲਦੇ ਹਨ।ਇਉਂ
ਪਰਿਭਾਸ਼ਿਕ ਸ਼ਬਦਾਂ ਵਿੱਚ, ਉਹ ਕੰਪਿਊਟਰ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮਿੰਗ ਭਾਸ਼ਾ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਮਸ਼ੀਨੀ ਭਾਸ਼ਾ ਵਿੱਚ ਵਰਤੇ ਜਾਂਦੇ ਅੰਕੀ ਸੰਕੇਤਾਂ ਦੇ ਸਥਾਨ ਉੱਤੇ ਅੱਖਰ ਅਤੇ ਚਿੰਨਾਂ ਦਾ ਪ੍ਰਯੋਗ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਅਸੈਂਬਲੀ ਭਾਸ਼ਾ ਅਤੇ ਪ੍ਰਤੀਕ ਭਾਸ਼ਾ ਕਹਿਲਾਉਂਦੀ ਹੈ।
 
ਅਸੈਂਬਲੀ ਭਾਸ਼ਾ ਵਿੱਚ ਮਸ਼ੀਨ ਕੋਡ ਦੇ ਸਥਾਨ ਉੱਤੇ 'ਨੇਮੋਨਿਕ ਕੋਡ, ਦਾ ਪ੍ਰਯੋਗ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਜਿਸਨੂੰ ਮਨੁੱਖ ਮਸਤਕ ਸੌਖ ਨਾਲ ਪਹਿਚਾਣ ਸਕਦਾ ਸੀ।

ਕੰਪਿਊਟਰ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ