ਪਾਰਥਿਵ ਪਟੇਲ
ਪਾਰਥਿਵ ਅਜੈ ਪਟੇਲ (ਜਨਮ 9 ਮਾਰਚ 1985) ਇੱਕ ਸਾਬਕਾ ਭਾਰਤੀ ਪੇਸ਼ੇਵਰ ਕ੍ਰਿਕਟਰ, ਵਿਕਟਕੀਪਰ - ਬੱਲੇਬਾਜ਼ ਹੈ, ਅਤੇ ਭਾਰਤੀ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਕ੍ਰਿਕਟ ਟੀਮ ਦਾ ਮੈਂਬਰ ਸੀ।  ਉਹ ਖੱਬੇ ਹੱਥ ਦਾ ਬੱਲੇਬਾਜ਼ ਹੈ ਅਤੇ ਘਰੇਲੂ ਕ੍ਰਿਕਟ ਵਿੱਚ ਗੁਜਰਾਤ ਲਈ ਖੇਡਿਆ। 9 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਉਂਗਲੀ ਗੁਆਉਣ ਕਾਰਨ, ਉਸਨੂੰ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਵਿੱਚ ਵਿਕਟਾਂ ਨੂੰ ਸੰਭਾਲਣਾ ਮੁਸ਼ਕਲ ਸੀ, ਪਰ ਕਾਫ਼ੀ ਅਭਿਆਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਉਸਨੂੰ ਇਸਦੀ ਆਦਤ ਪੈ ਗਈ।  ਜਦੋਂ ਪਾਰਥਿਵ 2002 ਵਿੱਚ ਭਾਰਤੀ ਟੀਮ ਲਈ ਖੇਡਿਆ, ਤਾਂ ਉਹ ਟੈਸਟ ਵਿੱਚ ਕਿਸੇ ਦੇਸ਼ ਦੀ ਨੁਮਾਇੰਦਗੀ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਸਭ ਤੋਂ ਘੱਟ ਉਮਰ ਦਾ ਵਿਕਟਕੀਪਰ ਬਣਿਆ। ਐੱਮਐੱਸ ਧੋਨੀ ਦੇ ਵਿਕਟਕੀਪਰ-ਬੱਲੇਬਾਜ਼ ਵਜੋਂ ਉਭਰਨ ਨਾਲ, ਪਾਰਥਿਵ ਪਟੇਲ ਦਾ ਭਾਰਤ ਲਈ ਪਹਿਲੀ ਪਸੰਦ ਕੀਪਰ ਬਣਨ ਦਾ ਮੌਕਾ ਖ਼ਤਮ ਹੋ ਗਿਆ।

ਦਸੰਬਰ 2020 ਵਿੱਚ, ਪਟੇਲ ਨੇ ਕ੍ਰਿਕਟ ਦੇ ਸਾਰੇ ਰੂਪਾਂ ਤੋਂ ਸੰਨਿਆਸ ਲੈਣ ਦਾ ਐਲਾਨ ਕੀਤਾ।  ਆਪਣੀ ਸੇਵਾਮੁਕਤੀ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਪਟੇਲ ਮੁੰਬਈ ਇੰਡੀਅਨਜ਼ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਪ੍ਰਤਿਭਾ ਸਕਾਊਟ ਵਜੋਂ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋ ਗਿਆ।

ਘਰੇਲੂ ਕੈਰੀਅਰ 
ਪਟੇਲ ਨੇ 2016-17 ਰਣਜੀ ਟਰਾਫੀ ਵਿੱਚ ਗੁਜਰਾਤ ਟੀਮ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਕੀਤੀ। ਕੁਆਰਟਰ ਫਾਈਨਲ ਅਤੇ ਸੈਮੀਫਾਈਨਲ ਵਿੱਚ ਓਡੀਸ਼ਾ ਅਤੇ ਝਾਰਖੰਡ ਨੂੰ ਹਰਾ ਕੇ ਟੀਮ ਸਿਰਫ਼ ਦੂਜੀ ਵਾਰ ਫਾਈਨਲ ਵਿੱਚ ਪਹੁੰਚੀ। ਜਨਵਰੀ ਵਿੱਚ ਫਾਈਨਲ ਵਿੱਚ, ਉਹ ਇੰਦੌਰ ਵਿੱਚ ਪਿਛਲੀ ਚੈਂਪੀਅਨ ਮੁੰਬਈ ਨਾਲ ਭਿੜੇ ਸਨ। ਪਟੇਲ ਨੇ ਪਹਿਲੀ ਪਾਰੀ ਵਿੱਚ 90 ਅਤੇ ਦੂਜੀ ਵਿੱਚ 143 ਦੌੜਾਂ ਬਣਾਈਆਂ ਅਤੇ ਗੁਜਰਾਤ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਪਹਿਲੀ ਟਰਾਫੀ ਜਿੱਤਣ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਕੀਤੀ।  ਪਟੇਲ ਦਾ 143 ਰਣਜੀ ਟਰਾਫੀ ਫਾਈਨਲ ਵਿੱਚ ਸਫਲ ਪਿੱਛਾ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਸੀ। ਇਸ ਜਿੱਤ ਨਾਲ ਗੁਜਰਾਤ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਟੀਮ ਅਤੇ ਪਟੇਲ ਤਿੰਨ ਵੱਡੇ ਘਰੇਲੂ ਖਿਤਾਬ ਜਿੱਤਣ ਵਾਲੇ ਪਹਿਲੇ ਕਪਤਾਨ ਬਣ ਗਏ। 

ਜੁਲਾਈ 2018 ਵਿੱਚ, ਉਸਨੂੰ 2018-19 ਦਲੀਪ ਟਰਾਫੀ ਲਈ ਇੰਡੀਆ ਗ੍ਰੀਨ ਲਈ ਕਪਤਾਨ ਨਿਯੁਕਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।  ਅਕਤੂਬਰ 2019 ਵਿੱਚ, ਉਸਨੂੰ 2019-20 ਦੇਵਧਰ ਟਰਾਫੀ ਲਈ ਭਾਰਤ ਬੀ ਦਾ ਕਪਤਾਨ ਨਿਯੁਕਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।

ਇੰਡੀਅਨ ਪ੍ਰੀਮੀਅਰ ਲੀਗ 
ਪਟੇਲ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਇੰਡੀਅਨ ਪ੍ਰੀਮੀਅਰ ਲੀਗ (IPL) ਵਿੱਚ ਚੇਨਈ ਸੁਪਰ ਕਿੰਗਜ਼ ਲਈ ਨਿਲਾਮੀ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ।  ਉਹ ਟੀਮ ਵਿੱਚ ਨਿਯਮਤ ਤੌਰ 'ਤੇ ਹੁੰਦਾ ਸੀ ਅਤੇ ਆਸਟਰੇਲੀਆ ਦੇ ਸਾਬਕਾ ਸਲਾਮੀ ਬੱਲੇਬਾਜ਼ ਮੈਥਿਊ ਹੇਡਨ ਨਾਲ ਓਪਨਿੰਗ ਕਰਦਾ ਸੀ। ਉਸ ਨੇ ਭਾਰਤੀ ਵਿਕਟਕੀਪਰ ਦੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਵਿਕਟ ਕੀਪ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ ਕਿਉਂਕਿ ਕਪਤਾਨ ਐਮਐਸ ਧੋਨੀ ਟੀਮ ਵਿਚ ਸਨ। ਚੌਥੇ ਸੀਜ਼ਨ ਲਈ, ਉਸਨੂੰ ਕੋਚੀ ਟਸਕਰਸ ਕੇਰਲਾ ਦੁਆਰਾ ਸਾਈਨ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। 16 ਮਈ ਨੂੰ, ਇਹ ਘੋਸ਼ਣਾ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ ਕਿ ਪਾਰਥਿਵ ਬਾਕੀ 2011 ਇੰਡੀਅਨ ਪ੍ਰੀਮੀਅਰ ਲੀਗ ਲਈ ਕੋਚੀ ਟਸਕਰਸ ਕੇਰਲ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਕਰੇਗਾ।  ਕੋਚੀ ਟਸਕਰਜ਼ ਫ੍ਰੈਂਚਾਇਜ਼ੀ ਦੀ ਸਮਾਪਤੀ ਦੇ ਨਤੀਜੇ ਵਜੋਂ, ਫ੍ਰੈਂਚਾਇਜ਼ੀ ਦੇ ਹੋਰ ਖਿਡਾਰੀਆਂ ਦੇ ਨਾਲ ਪਾਰਥਿਵ ਦੀ 2012 ਦੇ ਇੰਡੀਅਨ ਪ੍ਰੀਮੀਅਰ ਲੀਗ ਸੀਜ਼ਨ ਲਈ ਇੱਕ ਵਾਰ ਫਿਰ ਨਿਲਾਮੀ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ। ਉਸਨੂੰ ਡੇਕਨ ਚਾਰਜਰਸ ਨੇ 2012 ਆਈਪੀਐਲ ਟਰੇਡਿੰਗ ਵਿੰਡੋ ਦੌਰਾਨ $1 ਮਿਲੀਅਨ ਵਿੱਚ ਚੁਣਿਆ ਸੀ। ਪਾਰਥਿਵ ਨੂੰ 2013 ਵਿੱਚ ਸਨਰਾਈਜ਼ਰਜ਼ ਹੈਦਰਾਬਾਦ ਅਤੇ 2014 ਵਿੱਚ ਰਾਇਲ ਚੈਲੇਂਜਰ ਬੈਂਗਲੁਰੂ ਨੇ ਲਿਆ ਸੀ। ਪਟੇਲ ਨੂੰ ਮੁੰਬਈ ਇੰਡੀਅਨਜ਼ ਨੇ 2015 ਆਈ.ਪੀ.ਐੱਲ. ਲਈ ਸਲਾਮੀ ਬੱਲੇਬਾਜ਼ ਵਜੋਂ ਸਾਈਨ ਕੀਤਾ ਸੀ। 

ਜਨਵਰੀ 2018 ਵਿੱਚ, ਉਸਨੂੰ 2018 ਦੀ ਆਈਪੀਐਲ ਨਿਲਾਮੀ ਵਿੱਚ ਰਾਇਲ ਚੈਲੇਂਜਰਜ਼ ਬੰਗਲੌਰ ਦੁਆਰਾ ਖਰੀਦਿਆ ਗਿਆ ਸੀ।

ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਕੈਰੀਅਰ 
ਪਾਰਥਿਵ ਨੇ ਸਾਲ 2002 ਵਿੱਚ ਇੰਗਲੈਂਡ ਦੇ ਖਿਲਾਫ ਟ੍ਰੇਂਟ ਬ੍ਰਿਜ ਵਿੱਚ 17 ਸਾਲ 153 ਦਿਨ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਟੈਸਟ ਕ੍ਰਿਕਟ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਘੱਟ ਉਮਰ ਦਾ ਵਿਕਟਕੀਪਰ ਬਣਨ ਲਈ ਡੈਬਿਊ ਕੀਤਾ ਸੀ। ਉਸ ਨੇ ਜ਼ਖਮੀ ਅਜੈ ਰਾਤਰਾ ਦੀ ਜਗ੍ਹਾ ਲੈ ਲਈ ਸੀ ਅਤੇ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੇ ਹਨੀਫ ਮੁਹੰਮਦ (17 ਸਾਲ 300 ਦਿਨ) ਦੇ ਰਿਕਾਰਡ ਨੂੰ ਤੋੜ ਦਿੱਤਾ ਸੀ। ਉਸਨੇ ਬੱਲੇਬਾਜ਼ੀ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਮੈਚ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਘੰਟਾ ਖੇਡਿਆ ਅਤੇ ਇਸ ਲਈ ਭਾਰਤ ਨੂੰ ਹਾਰ ਤੋਂ ਬਚਾਇਆ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਧੋਨੀ ਦੇ ਉਭਰਨ ਅਤੇ ਖਰਾਬ ਵਿਕਟਕੀਪਿੰਗ ਦੇ ਨਾਲ, ਉਸਨੂੰ 2004 ਵਿੱਚ ਕੁਝ ਮੈਚਾਂ ਲਈ ਬਾਹਰ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। 

23 ਨਵੰਬਰ 2016 ਨੂੰ, ਪਾਰਥਿਵ ਪਟੇਲ ਨੂੰ ਭਾਰਤ-ਇੰਗਲੈਂਡ ਘਰੇਲੂ ਸੀਰੀਜ਼ ਦੇ ਤੀਜੇ ਟੈਸਟ ( ਮੋਹਾਲੀ ਵਿਖੇ) ਲਈ ਰੈਗੂਲਰ ਵਿਕਟ-ਕੀਪਰ ਰਿਧੀਮਾਨ ਸਾਹਾ ਦੇ ਬਦਲ ਵਜੋਂ ਬੁਲਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ, ਜਿਸ ਦੇ ਪੱਟ ਵਿੱਚ ਖਿਚਾਅ ਸੀ।  ਉਸਨੇ ਅੱਠ ਸਾਲਾਂ ਵਿੱਚ ਆਪਣਾ ਪਹਿਲਾ ਟੈਸਟ ਖੇਡਿਆ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ 83 ਟੈਸਟ ਮੈਚ ਖੇਡੇ ਗਏ। 

ਪਟੇਲ ਨੇ ਜਨਵਰੀ 2003 ਵਿੱਚ ਨਿਊਜ਼ੀਲੈਂਡ ਦੇ ਖਿਲਾਫ ਆਪਣਾ ਵਨਡੇ ਡੈਬਿਊ ਕੀਤਾ।  ਉਸਨੂੰ 2003 ਕ੍ਰਿਕੇਟ ਵਿਸ਼ਵ ਕੱਪ ਲਈ ਭਾਰਤੀ ਟੀਮ ਵਿੱਚ ਚੁਣਿਆ ਗਿਆ ਸੀ ਪਰ ਉਸਨੇ ਕੋਈ ਗੇਮ ਨਹੀਂ ਖੇਡੀ, ਰਾਹੁਲ ਦ੍ਰਾਵਿੜ ਨੂੰ ਇੱਕ ਵਾਧੂ ਬੱਲੇਬਾਜ਼ ਜਾਂ ਗੇਂਦਬਾਜ਼ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਨ ਦੀ ਇਜਾਜ਼ਤ ਦੇਣ ਲਈ ਇੱਕ ਅਸਥਾਈ ਵਿਕਟ-ਕੀਪਰ ਵਜੋਂ ਵਰਤਿਆ ਗਿਆ। ਇਸ ਨੀਤੀ ਦੇ ਲਾਗੂ ਹੋਣ ਦੇ ਨਾਲ, ਪਟੇਲ ਸਿਰਫ ਵਨਡੇ ਵਿੱਚ ਰੁਕ-ਰੁਕ ਕੇ ਦਿਖਾਈ ਦਿੰਦੇ ਸਨ, ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਜਦੋਂ ਦ੍ਰਾਵਿੜ ਜ਼ਖਮੀ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਸੀ ਜਾਂ ਆਰਾਮ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਸੀ (ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਜਾਂ ਵਿਕਟ-ਕੀਪਿੰਗ ਡਿਊਟੀਆਂ ਤੋਂ)। ਉਸਨੇ ਦੋ ਸਾਲਾਂ ਦੇ ਅਰਸੇ ਵਿੱਚ 13 ਵਨਡੇ ਖੇਡੇ, ਅਤੇ ਇੱਕ ਰੁਕਾਵਟ ਵਾਲੇ ਕਰੀਅਰ ਦੌਰਾਨ ਸਿਰਫ 14.66 ਦੀ ਔਸਤ ਅਤੇ 28 ਦਾ ਸਿਖਰ ਸਕੋਰ ਹੀ ਬਣਾ ਸਕਿਆ ਅਤੇ ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਸਨੂੰ ਬਾਹਰ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ। ਪਾਰਥਿਵ 2010 ਵਿੱਚ ਨਿਊਜ਼ੀਲੈਂਡ ਦੇ ਖਿਲਾਫ ਚੌਥੇ ਅਤੇ 5ਵੇਂ ਵਨਡੇ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤੀ ਟੀਮ ਵਿੱਚ ਵਾਪਸ ਆਏ। ਉਸ ਨੇ ਦੋ ਬੈਕ ਟੂ ਬੈਕ ਅਰਧ ਸੈਂਕੜੇ ਲਗਾ ਕੇ ਇਸ ਪਲ ਦਾ ਜਸ਼ਨ ਮਨਾਇਆ। ਬਾਅਦ ਵਿਚ ਉਸ ਨੂੰ ਦੱਖਣੀ ਅਫਰੀਕਾ ਦੌਰੇ ਵਿਚ ਜ਼ਖਮੀ ਸਚਿਨ ਤੇਂਦੁਲਕਰ ਦੀ ਥਾਂ ਲੈਣ ਲਈ ਬੁਲਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ।

ਵੈਸਟ ਇੰਡੀਜ਼ ਦਾ ਦੌਰਾ 2011 
ਸਚਿਨ ਤੇਂਦੁਲਕਰ, ਜ਼ਹੀਰ ਖਾਨ ਵਰਗੇ ਕਈ ਸੀਨੀਅਰਾਂ ਦੇ ਨਾਲ ਦੌਰੇ ਲਈ ਵਿਕਟਕੀਪਰ ਕਪਤਾਨ ਐਮਐਸ ਧੋਨੀ ਨੂੰ ਆਰਾਮ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ, ਉਸ ਨੂੰ ਰਿਧੀਮਾਨ ਸਾਹਾ ਦੇ ਨਾਲ ਦੌਰੇ ਵਿੱਚ ਵਿਕਟ-ਕੀਪਿੰਗ ਦਾ ਕੰਮ ਸੌਂਪਿਆ ਗਿਆ ਸੀ। ਟੂਰ ਵਿੱਚ ਖੇਡੇ ਗਏ ਇੱਕਲੌਤੇ T20I ਮੈਚ ਵਿੱਚ, ਉਸਨੇ ਪੋਰਟ-ਆਫ-ਸਪੇਨ ਦੇ ਕਵੀਨਜ਼ ਪਾਰਕ ਓਵਲ ਵਿੱਚ ਆਪਣਾ ਟੀ20ਆਈ ਡੈਬਿਊ ਕੀਤਾ। ਉਸਨੇ ਇੱਕ ਹੋਰ ਖੱਬੇ ਹੱਥ ਦੇ ਡੈਬਿਊ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਸ਼ਿਖਰ ਧਵਨ ਦੇ ਨਾਲ ਬੱਲੇਬਾਜ਼ੀ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕੀਤੀ ਅਤੇ 20 ਗੇਂਦਾਂ ਵਿੱਚ 26 ਦੌੜਾਂ ਬਣਾਈਆਂ। ਵੈਸਟਇੰਡੀਜ਼ ਖਿਲਾਫ ਦੂਜੇ ਵਨਡੇ ਵਿੱਚ ਉਸਨੇ ਨਾਬਾਦ 56 ਦੌੜਾਂ ਬਣਾਈਆਂ ।

2016 ਦਾ ਭਾਰਤ ਦਾ ਇੰਗਲੈਂਡ ਦੌਰਾ 
ਵਿਕਟਕੀਪਰ ਰਿਧੀਮਾਨ ਸਾਹਾ ਦੇ ਜ਼ਖ਼ਮੀ ਹੋਣ ਕਾਰਨ ਪਾਰਥਿਵ ਨੂੰ ਮੁਹਾਲੀ ਵਿੱਚ ਤੀਜੇ ਟੈਸਟ ਲਈ ਟੀਮ ਦੀ ਡਿਊਟੀ ਲਈ ਬੁਲਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ। ਉਸਨੇ ਦੂਜੀ ਪਾਰੀ ਵਿੱਚ 54 ਗੇਂਦਾਂ ਵਿੱਚ ਅਜੇਤੂ 67 ਦੌੜਾਂ ਸਮੇਤ ਦੋ ਚੰਗੀਆਂ ਪਾਰੀਆਂ ਦੇ ਨਾਲ ਚੋਣਕਾਰਾਂ ਦੇ ਫੈਸਲੇ ਨੂੰ ਸਹੀ ਸਾਬਤ ਕੀਤਾ ਜਿਸ ਨਾਲ ਭਾਰਤ ਨੇ ਜਿੱਤ ਦਰਜ ਕੀਤੀ।

2005 ਵਿੱਚ ਟੀ-20 ਮੈਚ ਖੇਡਣ ਵਾਲੇ ਭਾਰਤੀ ਕ੍ਰਿਕਟਰਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ 
ਪਾਰਥਿਵ ਪਟੇਲ, ਰੋਬਿਨ ਸਿੰਘ ਅਤੇ ਰੋਹਨ ਗਾਵਸਕਰ ਦੇ ਨਾਲ 2005 ਵਿੱਚ ਆਪਣਾ ਪਹਿਲਾ ਟੀ-20 ਮੈਚ ਖੇਡਿਆ।  ਇਹ ਟੀ-20 ਫਾਰਮੈਟ ਦਾ ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਪੜਾਅ ਸੀ। ਪਰ ਟੀ-20 ਮੈਚ ਖੇਡਣ ਵਾਲੇ ਪਹਿਲੇ ਭਾਰਤੀ ਕ੍ਰਿਕਟਰ ਦਿਨੇਸ਼ ਮੋਂਗੀਆ ਸਨ।  ਉਸਨੇ ਆਪਣਾ ਪਹਿਲਾ ਮੈਚ ਜੁਲਾਈ 2004 ਵਿੱਚ ਖੇਡਿਆ ਸੀ।

ਹਵਾਲੇ

ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ 

 Parthiv Patel at ESPNcricinfo
 Parthiv Patel  at Wisden
 Parthiv Patel Royal Challenger
 Unlucky cricketer  at Cricket and Cricketer