ਗਰੀਬ ਰੱਥ ਐਕਸਪ੍ਰੈਸ
ਗਰੀਬ ਰੱਥ (ਸ਼ਾਬਦਿਕ: “ਗਰੀਬ ਆਦਮੀ ਦਾ ਰੱਥ”) ਇੱਕ ਏਅਰ ਕੰਡੀਸ਼ਨਰ ਟਰੇਨ ਹੈ ਜੋ ਭਾਰਤੀ ਰੇਲ ਦੁਆਰਾ 2005 ਵਿੱਚ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ। ਇਹ ਘੱਟ ਖਰਚੇ ਵਿੱਚ ਉਹਨਾਂ ਯਾਤਰੀਆਂ ਨੂੰ ਏਅਰ ਕੰਡੀਸ਼ਨਰ ਯਾਤਰਾ ਦੀ ਸੁਵਿਧਾ ਪ੍ਦਾਨ ਕਰਦੀ ਹੈ ਜੋ ਆਮ ਟਰੇਨਾਂ ਵਿੱਚ ਏਅਰ ਕੰਡੀਸ਼ਨਰ ਕਲਾਸ ਦਾ ਖਰਚਾ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕਦੇ। ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਕਰਾਇਆ ਹੋਰ ਏਅਰ ਕੰਡੀਸ਼ਨਰ ਟਰੇਨਾਂ ਦੇ ਕਰਾਏ ਦੇ ਮੁਕਾਬਲੇ ਦੋ-ਤਿਹਾਈ ਘੱਟ ਹੈ, ਆਪਸ ਵਿੱਚ ਸੀਟਾਂ ਵਿਚਕਾਰ ਦੂਰੀ ਵੀ ਘੱਟ ਹੈ, ਸੀਟਾਂ ਤੰਗ ਹਨ, ਅਤੇ ਹਰੇਕ ਡੱਬੇ ਵਿੱਚ ਦੂਸਰੀ ਏਅਰ ਕੰਡੀਸ਼ਨਰ ਟਰੇਨਾਂ ਦੇ ਡੱਬੇ ਦੇ ਮੁਕਾਬਲੇ ਸੀਟਾਂ ਵੱਧ ਹਨ I ਗਰੀਬ ਰੱਥ ਵਿੱਚ ਸਿਰਫ਼ ਬੈਠਕ ਅਤੇ ਤਿੰਨ-ਟਾਯਰ (78 ਸੀਟਾਂ) ਦੀ ਰਿਹਾਇਸ਼ ਹੀ ਪ੍ਦਾਨ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ I ਇਸ ਵਿੱਚ ਯਾਤਰੀਆਂ ਨੂੰ ਫ਼ਰੀ ਬਿਸਤਰੇ ਅਤੇ ਖਾਣ-ਪੀਣ ਸੇਵਾ ਪ੍ਦਾਨ ਨਹੀਂ ਕੀਤੀ ਗਈ। ਇਹ ਦੂਸਰੀ ਸੁਪਰ ਫਾਸਟ ਐਕਸਪ੍ਰੈਸ ਟਰੱਕਾਂ ਨਾਲੋਂ ਕਾਫ਼ੀ ਹੌਲੀ ਚਲਦੀ ਹੈ। ਗਰੀਬ ਰੱਥ ਦੀ ਵੱਧ ਤੋਂ ਵੱਧ ਰਫ਼ਤਾਰ ਤਕਰੀਬਨ 95 ਕਿਮੀ/ਘੰਟਾ ਹੈ। ਟਰੇਨ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਯਾਤਰਾ ਸਹਾਰਸਾ, ਬਿਹਾਰ ਤੋਂ ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ, ਪੰਜਾਬ (ਸਹਾਰਸਾ, ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ ਗਰੀਬ ਰੱਥ ਐਕਸਪ੍ਰੈਸ) ਤੋਂ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਈ।

ਮੌਜੂਦਾ ਸੇਵਾਵਾਂ
ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਮੌਜੂਦਾ 26 ਗਰੀਬ ਰੱਥ ਐਕਸਪ੍ਰੈਸ ਟਰੇਨ ਸੇਵਾਵਾਂ ਸਰਗਰਮ ਹਨ। ਇਹਨਾਂ ਵਿੱਚ 3:1 ਕੈਰੇਜ਼ ਬੈਠਕ ਦਾ ਪ੍ਬੰਧ ਹੈI ਉਹ ਹੇਠਾਂ ਲਿਖਿਆ ਹਨ:-

ਗਰੀਬ ਰੱਥ ਐਕਸਪ੍ਰੈਸ

ਹਵਾਲੇ

ਗਰੀਬ ਰੱਥ ਰੇਲਾਂ