ਨਿਕੋਬਾਰ ਟਾਪੂ
ਨਿਕੋਬਾਰ ਟਾਪੂ ਪੂਰਬੀ ਹਿੰਦ ਮਹਾਸਾਗਰ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਦੀਪਸਮੂਹੀ ਟਾਪੂ ਹਨ। ਇਹ ਸੁਮਾਟਰਾ ਤੇ ਆਚੇ ਤੋਂ 150 ਕਿਮੀ ਉੱਤਰ, ਦੱਖਣ ਪੂਰਬ ਏਸ਼ੀਆ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਹਨ, ਅਤੇ ਪੂਰਬ ਵਿੱਚ ਅੰਡੇਮਾਨ ਸਾਗਰ ਥਾਈਲੈਂਡ ਤੋਂ ਅੱਡ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਭਾਰਤ ਦੇ ਦੱਖਣ-ਪੂਰਬ ਵਿੱਚ ਬੰਗਾਲ ਦੀ ਖਾੜੀ ਦੇ ਪਾਰ, 1,300 ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਸਥਿਤ ਹਨ ਅਤੇ ਭਾਰਤ ਦੇ ਕੇਂਦਰੀ ਸ਼ਾਸ਼ਤ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਅੰਡੇਮਾਨ ਅਤੇ ਨਿਕੋਬਾਰ ਟਾਪੂਆਂ ਦਾ ਭਾਗ ਹਨ।

ਆਈਲੈਂਡ ਟੂਰਿਜ਼ਮ ਫੈਸਟੀਵਲ ਟਾਪੂ ਵਾਸੀਆਂ ਲਈ ਸੈਰ-ਸਪਾਟਾ ਅਤੇ ਮਨੋਰੰਜਨ ਨੂੰ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਕਰਨ ਲਈ ਆਯੋਜਿਤ ਸਾਲਾਨਾ ਸੱਭਿਆਚਾਰਕ ਸਮਾਗਮ ਹੈ। ਮੁੱਖ ਸਮਾਗਮ ਪੋਰਟ ਬਲੇਅਰ ਵਿਖੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਤਿਉਹਾਰ ਦੇ ਹਿੱਸੇ ਵਜੋਂ ਛੋਟੇ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਵਿੰਬਰਲੀਗੰਜ, ਵਾਂਦੂਰ, ਸ਼ਹੀਦ ਦੀਪ, ਸਵਰਾਜ ਦੀਪ, ਰੰਗਤ, ਮਾਇਆਬੰਦਰ, ਡਿਗਲੀਪੁਰ, ਹੱਟ ਬੇ, ਕਾਰ ਨਿਕੋਬਾਰ, ਕਮੋਰਟਾ, ਕੈਂਪਬੈਲ ਬੇਅ ਆਦਿ ਥਾਵਾਂ 'ਤੇ ਵੀ ਆਯੋਜਿਤ ਕੀਤੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। 10 ਦਿਨਾਂ ਦਾ ਤਿਉਹਾਰ 5 ਜਨਵਰੀ ਤੋਂ ਹਰ ਸਾਲ ITF ਗਰਾਊਂਡ ਪੋਰਟ ਬਲੇਅਰ ਵਿਖੇ ਮਾਨਯੋਗ ਲੈਫਟੀਨੈਂਟ ਗਵਰਨਰ ਦੁਆਰਾ ਉਦਘਾਟਨੀ ਸਮਾਰੋਹ ਦੇ ਨਾਲ ਆਯੋਜਿਤ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਉਦਘਾਟਨੀ ਸਮਾਰੋਹ ਦਾ ਸਿੱਧਾ ਪ੍ਰਸਾਰਣ ਡੀਡੀ ਭਾਰਤੀ ਵਿੱਚ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਕਈ ਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਸਾਰਣ ਲਈ ਬੀਮ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਤਿਉਹਾਰ ਦੇ ਦੌਰਾਨ, ਮੁੱਖ ਸਥਾਨ - ITF ਮੈਦਾਨ ਜੀਵਨ ਦੇ ਸਾਰੇ ਖੇਤਰਾਂ ਦੇ ਲੋਕਾਂ ਅਤੇ ਸੈਲਾਨੀਆਂ ਨਾਲ ਭਰ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਆਈ.ਟੀ.ਐੱਫ. ਗਰਾਊਂਡ 'ਤੇ ਫੈਸਟੀਵਲ ਦੀ ਖਾਸ ਗੱਲ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਟਾਪੂ ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਨ ਵੱਲੋਂ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਖੇਤਰਾਂ 'ਚ ਕੀਤੀਆਂ ਗਈਆਂ ਤਰੱਕੀਆਂ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਂਦੀ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨੀ ਅਤੇ ਆਮ ਵਸਤੂਆਂ, ਖਾਣ-ਪੀਣ ਦੀਆਂ ਸਟਾਲਾਂ ਅਤੇ ਸੈਲਾਨੀਆਂ ਦੀ ਦਿਲਚਸਪੀ ਦੇ ਸਟਾਲ, ਫਲੋਟਿੰਗ ਰੈਸਟੋਰੈਂਟ ਆਦਿ ਦੀ ਵਿਕਰੀ ਦਾ ਮੁੱਖ ਕੇਂਦਰ ਬਿੰਦੂ ਹੈ। ਮੇਨਲੈਂਡ ਦੇ ਕਲਾਕਾਰਾਂ ਖਾਸ ਤੌਰ 'ਤੇ ਨਾਮਵਰ ਸੰਗੀਤ ਬੈਂਡ, ਬਾਲੀਵੁੱਡ ਗਾਇਕਾਂ, ਡਾਂਸਰਾਂ, ਕਲਾਕਾਰਾਂ ਆਦਿ ਦਾ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ। ਪੂਰਬੀ ਜ਼ੋਨ ਅਤੇ ਦੱਖਣੀ ਜ਼ੋਨ ਦੇ ਸੱਭਿਆਚਾਰਕ ਕੇਂਦਰਾਂ ਦੇ ਕਲਾਕਾਰਾਂ ਨੂੰ ਵੀ ਕਲਾ  ਸੱਭਿਆਚਾਰ ਵਿਭਾਗ ਅਤੇ ਬਾਹਰਲੇ ਟਾਪੂਆਂ ਵਿੱਚ ਇੱਕੋ ਸਮੇਂ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਕੀਤਾ। ਭੀੜ ਨੂੰ ਖੁਸ਼ ਕਰਨ ਲਈ ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਨ ਦੇ ਸਰਕਾਰੀ ਭਾਸ਼ਾ ਵਿਭਾਗ ਦੁਆਰਾ ਹਸਿਆ ਕਵੀ ਸੰਮੇਲਨ ਵੀ ਆਯੋਜਿਤ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਮੇਗਾ ਸ਼ੋਆਂ ਲਈ ਭੀੜ ਦੀ ਭੀੜ ਨੂੰ ਅਨੁਕੂਲ ਕਰਨ ਲਈ ਨੇਤਾਜੀ ਸਟੇਡੀਅਮ ਪੋਰਟ ਬਲੇਅਰ ਵਿਖੇ ਵੀ ਬਦਲਵੇਂ ਸਥਾਨ ਬਣਾਏ ਗਏ ਹਨ।

ਭੂਗੋਲ
ਉੱਤਰੀ ਗਰੁੱਪ:
 ਕਾਰ ਨਿਕੋਬਾਰ (126,9 ਕਿਮੀ²)
 ਬਾਟੀਮਾਲੀ (2,01 ਕਿਮੀ², ਬਾਸਿੰਦੇ ਨਹੀਂ)

ਕੇਂਦਰੀ ਗਰੁੱਪ:
 ਚੌਰਾ, ਜਾਂ ਸਨੇਨਿਓ (8,2 ਕਿਮੀ²)
 ਟੇਰੇਸਾ ਜਾਂ ਲੂਰੂ (101,4 ਕਿਮੀ²)
 ਬੋਮਪੁਕਾ ਜਾਂ ਪੋਹਾਟ (13,3 ਕਿਮੀ²)
 ਕਛਲ (174,4 ਕਿਮੀ²)
 ਕਾਮੋਰਤਾ (188,2 ਕਿਮੀ²)
 ਨੈਨਕੋਰੀ ਜਾਂ ਨੈਨਕਾਵਰੀ (66,9 ਕਿਮੀ²)
 ਟ੍ਰਿੰਕਟ 2004 ਤੱਕ 86,3 ਕਿਮੀ², ਸੁਨਾਮੀ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਬਹੁਤ ਛੋਟਾ ਰਹਿ ਗਿਆ)
 ਲਾਊਕ ਜਾਂ "ਆਈਸਲ ਆਫ਼ ਮੈਨ " (0,01 ਕਿਮੀ²) (ਬਾਸਿੰਦੇ ਨਹੀਂ)
 ਟਿਲਿਆਂਗਚੋਂਗ (16,84 ਕਿਮੀ²) (ਬਾਸਿੰਦੇ ਨਹੀਂ)

ਦੱਖਣੀ ਗਰੁੱਪ (ਸੰਬੇਲੋਂਗ):
 ਵੱਡਾ ਨਿਕੋਬਾਰ (1045,1 ਕਿਮੀ², 2001 ਵਿੱਚ 9,440 ਬਾਸਿੰਦੇ)
 ਛੋਟਾ ਨਿਕੋਬਾਰ (159,1 ਕਿਮੀ²; 430 ਬਾਸਿੰਦੇ)
 ਕੋਂਦੁਲ (4,6 ਕਿਮੀ²; 2001 ਵਿੱਚ 150 ਬਾਸਿੰਦੇ, 2004 ਵਿੱਚ ਖਾਲੀ ਕਰਵਾਇਆ)
 ਪੁਲੋ ਮਿਲੋ ਜਾਂ ਪਿਲੋਮਿਲੋ (ਮਿਲੋ ਟਾਪੂ; 1,3 ਕਿਮੀ²; 150 ਬਾਸਿੰਦੇ)

ਹਵਾਲੇ
https://www.andamantourism.gov.in/

ਅੰਡੇਮਾਨ ਅਤੇ ਨਿਕੋਬਾਰ ਟਾਪੂ