ਖਾਰਾ ਦੁਪੱਟਾ
ਖਾਦਾ ਦੁਪੱਟਾ ਭਾਰਤੀ ਉਪ-ਮਹਾਂਦੀਪ ਵਿੱਚ ਹੈਦਰਾਬਾਦੀ ਮੁਸਲਿਮ ਲਾੜਿਆਂ ਦਾ ਰਵਾਇਤੀ ਵਿਆਹ ਦਾ ਪਹਿਰਾਵਾ ਹੈ। ਇਹ ਇੱਕ ਵਿਸਤ੍ਰਿਤ ਵਿਆਹ ਦਾ ਪਹਿਰਾਵਾ ਹੈ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਕੁੜਤਾ (ਟਿਊਨਿਕ), ਚੂੜੀਦਾਰ (ਅਤਿਰਿਕਤ-ਲੰਬੀ ਪਤਲੀ ਪੈਂਟ ਜੋ ਗਿੱਟਿਆਂ 'ਤੇ ਇਕੱਠੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ), ਅਤੇ ਇੱਕ 6-ਗਜ਼ ਦਾ ਦੁਪੱਟਾ (ਚੋਰੀ ਜਾਂ ਪਰਦਾ) ਸ਼ਾਮਲ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।

ਇਤਿਹਾਸ 
17ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੇ ਸ਼ੁਰੂ ਵਿੱਚ, ਮੁਗਲ ਮਹਾਰਾਣੀ ਨੂਰ ਜਹਾਂ ਦੁਆਰਾ ਇੱਕ ਉੱਤਮ ਪਹਿਰਾਵਾ ਬਣਾਉਣ ਲਈ ਤੁਰਕੀ ਅਤੇ ਫ਼ਾਰਸੀ ਕਾਰੀਗਰਾਂ ਨੂੰ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਬੁਲਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ, ਜੋ ਸਿਰਫ਼ ਮੁਗ਼ਲ ਕੁਲੀਨ ਔਰਤਾਂ ਦੇ ਪਰਿਵਾਰਕ ਮੈਂਬਰਾਂ ਲਈ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਬਣ ਗਿਆ ਸੀ। ਦੁਪੱਟਾ ਸ਼ਿਲਪਕਾਰੀ ਦੀ ਕਲਾ ਮੁਗਲ ਵੰਸ਼ਜਾਂ ਲਈ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਬਣੀ ਹੋਈ ਹੈ। ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ, ਜਦੋਂ ਮੁਗਲ ਗਵਰਨਰ ਨਿਜ਼ਾਮ-ਉਲ-ਮੁਲਕ ਨੇ ਹੈਦਰਾਬਾਦ ਦੱਖਣ ਸੁਬਾ ਉੱਤੇ ਆਪਣੀ ਖੁਦਮੁਖਤਿਆਰੀ ਦਾ ਐਲਾਨ ਕੀਤਾ, ਤਾਂ ਨਿਜ਼ਾਮ ਦੇ ਪਰਿਵਾਰ ਦੀਆਂ ਬੇਗਮਾਂ ਨੇ ਖਾਰਾ ਦੁਪੱਟਾ ਬਣਾਉਣ ਲਈ ਮੁਗਲਾਂ ਦੀ ਰਚਨਾਤਮਕ ਸ਼ੈਲੀ ਨੂੰ ਸੋਧਿਆ। ਜਿਸ ਨੂੰ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਹੈਦਰਾਬਾਦ ਦੇ ਆਮ ਵਸਨੀਕਾਂ ਨੇ ਅਮਲ ਵਿੱਚ ਲਿਆਂਦਾ। ਚੌਮਹੱਲਾ ਪੈਲੇਸ ਵਿਖੇ ਮੋਂਟੇਜ ਗੈਲਰੀ ਨਿਜ਼ਾਮ ਬੇਗਮਾਂ ਦੇ ਜੀਵਨ ਸ਼ੈਲੀ ਦੇ ਸ਼ਾਹੀ ਪਹਿਰਾਵੇ ਨੂੰ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਿਤ ਕਰਦੀ ਹੈ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਕਾਰਾ ਦੁਪੱਟਾ ਵੀ ਸ਼ਾਮਲ ਹੈ।

ਜੋੜੀ 
ਕਈ ਵਾਰ ਕੁੜਤੇ ਨੂੰ ਲੰਬੇ, ਹਲਕੇ ਸਲੀਵਲੇਸ ਓਵਰਕੋਟ ਜਾਂ ਇੱਕ ਛੋਟੀ ਕੋਟੀ, ਇੱਕ ਬੋਲੇਰੋ-ਵਰਗੇ ਕਮਰਕੋਟ ਨਾਲ ਪਹਿਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਦੁਲਹਨ ਸਿਰ ਉੱਤੇ ਇੱਕ ਮੇਲ ਖਾਂਦਾ ਘੁੰਗਰਾਟ (ਬੁਦਾ) ਪਹਿਨਦੀਆਂ ਹਨ।

ਦੁਪੱਟਾ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਸ਼ੁੱਧ ਸਮੱਗਰੀ ਦਾ ਬਣਿਆ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਜ਼ਰਦੋਜ਼ੀ ਦੇ ਕੰਮ ਨਾਲ ਕਢਾਈ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਦੁਪੱਟੇ ਦੀ ਸੀਮਾ ਉੱਤੇ ਮਸਾਲਾ ਜਾਂ ਕਢਾਈ ਵਾਲੇ ਸੁਨਹਿਰੀ ਨਮੂਨੇ ਦੇ ਨਾਲ ਇੱਕ ਰਿਬਨ ਦਾ ਬਾਰਡਰ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।

ਆਮ ਨਾਲ ਆਉਣ ਵਾਲੇ ਗਹਿਣੇ ਹਨ:

 ਟਿਕਾ/ਮਾਂਗ ਟਿੱਕਾ/ਹੈੱਡ ਲਾਕੇਟ - ਅਣਕਟੇ ਹੀਰਿਆਂ ਦਾ ਇੱਕ ਤਗਮਾ ਜੋ ਮੱਥੇ 'ਤੇ ਪਹਿਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਮੋਤੀਆਂ ਦੀ ਇੱਕ ਤਾਰ ਨਾਲ ਮੁਅੱਤਲ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
 ਝੂਮਰ/ਪਾਸਾ - ਇੱਕ ਪੱਖੇ ਦੇ ਆਕਾਰ ਦਾ ਗਹਿਣਾ ਜੋ ਸਿਰ ਦੇ ਪਾਸੇ ਪਹਿਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ
 ਨਾਥ - ਇੱਕ ਨੱਕ ਦੀ ਮੁੰਦਰੀ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਵੱਡੇ ਰੂਬੀ ਮਣਕੇ ਦੇ ਨਾਲ ਦੋ ਮੋਤੀਆਂ ਹਨ
 ਚਿੰਤਾਕ ਉਰਫ ਜਾਦੂ ਲੱਛਾ ਜਾਂ ਗੁਲੂਬੰਦ - ਅਣਕਟੇ ਹੀਰੇ ਅਤੇ ਕੀਮਤੀ ਪੱਥਰਾਂ ਨਾਲ ਜੜੀ ਹੋਈ ਚੋਕਰ
 ਕਾਨ ਫੂਲ - ਕੰਨਾਂ ਦੀਆਂ ਵਾਲੀਆਂ ਜੋ ਚਿੰਤਾਕ ਨਾਲ ਮੇਲ ਖਾਂਦੀਆਂ ਹਨ ਅਤੇ ਕੰਨ ਦੀ ਲੋਬ ਨੂੰ ਢੱਕਣ ਵਾਲੇ ਫੁੱਲਾਂ ਦੇ ਨਮੂਨੇ ਅਤੇ ਇੱਕ ਘੰਟੀ ਦੇ ਆਕਾਰ ਦਾ ਗਹਿਣਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਜੋ ਫੁੱਲ ਤੋਂ ਮੁਅੱਤਲ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਕਰਣ ਫੂਲ ਵਿੱਚ ਕੀਮਤੀ ਪੱਥਰ ਅਤੇ ਸੋਨੇ ਦਾ ਭਾਰ ਸਹਾਰੇ ਜਾਂ ਮੋਤੀਆਂ ਦੀਆਂ ਤਾਰਾਂ ਨਾਲ ਬਣੇ ਸਹਾਰਿਆਂ ਦੁਆਰਾ ਰੱਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਜੋ ਪਹਿਨਣ ਵਾਲੇ ਦੇ ਵਾਲਾਂ ਵਿੱਚ ਬੰਨ੍ਹਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
 ਸਤਲਾਦਾ - ਪੰਨੇ, ਹੀਰੇ ਅਤੇ ਰੂਬੀ ਨਾਲ ਸੈੱਟ ਮੋਤੀਆਂ ਦੇ ਸੱਤ ਤਾਰਾਂ ਦਾ ਹਾਰ
 ਰਾਣੀਹਾਰ - ਇੱਕ ਚੌੜੇ ਪੈਂਡੈਂਟ ਦੇ ਨਾਲ ਮੋਤੀਆਂ ਦਾ ਇੱਕ ਲੰਮਾ ਸਟ੍ਰੈਂਡ
 ਜੁਗਨੀ - ਕੇਂਦਰੀ ਪੈਂਡੈਂਟ ਦੇ ਨਾਲ ਮੋਤੀਆਂ ਦੇ ਕਈ ਤਾਰਾਂ ਵਾਲਾ ਹਾਰ
 ਗੋਟੇ - ਰਾਈਨਸਟੋਨ ਨਾਲ ਜੜੀ ਹੋਈ ਸ਼ੈਲਕ ਚੂੜੀਆਂ ਅਤੇ ਸੋਨੇ ਦੇ ਰੰਗ ਦੀਆਂ ਕੱਚ ਦੀਆਂ ਚੂੜੀਆਂ ਨੂੰ ਸੋਨਾਬਾਈ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ।
 ਪਾਇਲ – ਗਿੱਟੇ
 ਗਿਨਤਿਅਨ — ਅੰਗੂਠੇ ਦੀਆਂ ਮੁੰਦਰੀਆਂ

ਪਹਿਨਣ ਦੀ ਸ਼ੈਲੀ 
ਦੁਪੱਟੇ ਨੂੰ ਦੁਪੱਟੇ ਦੇ ਮੱਧ ਦੇ ਬਿਲਕੁਲ ਉੱਪਰਲੇ ਹਿੱਸੇ ਨਾਲ ਚੂਰੀਦਾਰ ਦੇ ਪਿਛਲੇ ਹਿੱਸੇ ਵਿੱਚ ਟੰਗਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਦੁਪੱਟਾ ਦੋਹਾਂ ਸਿਰਿਆਂ 'ਤੇ ਫੋਲਡ ਐਕੋਰਡਿਅਨ ਪਲੇਟ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਬਰੋਚ ਦੇ ਨਾਲ ਖੱਬੇ ਮੋਢੇ 'ਤੇ ਰੱਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਦੁਪੱਟੇ ਦੇ ਖਾਲੀ ਸਿਰੇ ਸੱਜੇ ਮੋਢੇ ਦੇ ਹੇਠਾਂ ਅਤੇ ਸੱਜੀ ਕੂਹਣੀ ਦੇ ਅੰਦਰਲੇ ਪਾਸੇ ਪਹਿਨੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।

ਇਹ ਵੀ ਵੇਖੋ 
 * ਅਚਕਨ
 ਭਾਰਤੀ ਵਿਆਹ ਦੇ ਕੱਪੜੇ
 ਘੁੰਘਾਟ
 ਭਾਰਤੀ ਪਹਿਰਾਵਾ
 ਸਲਵਾਰ ਕਮੀਜ਼
 ਚੁੜੀਦਾਰ
 ਕੁਰਤਾ
 ਘਾਗਰਾ
 ਲਹਿੰਗਾ
 ਦੁਪੱਟਾ
 ਵਿਆਹ ਦੀ ਸਾੜ੍ਹੀ

ਹਵਾਲੇ

ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ 
ਖੜਾ ਦੁਪੱਟਾ-ਦਿ ਹਿੰਦੂ ਨਾਲ ਡੇਟਿੰਗ ਕਰਨ 'ਤੇ
ਇਸਲਾਮੀ ਸੱਭਿਆਚਾਰ
ਭਾਰਤੀ ਪਹਿਰਾਵਾ