ਨਟਵਰ ਠੱਕਰ
ਨਟਵਰ ਠਾਕਰ (1932 - 7 ਅਕਤੂਬਰ 2018), ਜੋ ਕਿ ਨਟਵਰ ਭਾਈ ਦੇ ਨਾਂ ਨਾਲ ਮਸ਼ਹੂਰ ਸੀ, ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਸਮਾਜ ਸੇਵਕ ਸੀ ਜਿਸਨੇ ਨਾਗਾਲੈਂਡ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕੀਤਾ ਸੀ। ਉਹ ਮਹਾਰਾਸ਼ਟਰ ਤੋਂ ਆਇਆ ਸੀ ਪਰ 23 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਸਮਾਜਕ ਕਾਰਜਾਂ ਲਈ ਨਾਗਾਲੈਂਡ ਆ ਗਿਆ ਸੀ। ਉਸਨੇ ਨਾਗਾਲੈਂਡ ਦੇ ਮੋਕੋਚੰਗ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਚੁਚੁਈਮਲੰਗ ਪਿੰਡ ਵਿੱਚ ਨਾਗਾਲੈਂਡ ਗਾਂਧੀ ਆਸ਼ਰਮ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਕੀਤੀ। ਨਾਗਾਲੈਂਡ ਵਿੱਚ ਗਾਂਧੀਵਾਦੀ ਫ਼ਲਸਫ਼ੇ ਨੂੰ ਫੈਲਾਉਣ ਦੇ ਉਸਦੇ ਯਤਨਾਂ ਅਤੇ ਉਸਦੇ ਸਮਾਜਕ ਕਾਰਜਾਂ ਦੇ ਕਾਰਨ, ਉਸਨੂੰ "ਨਾਗਾਲੈਂਡ ਦੇ ਗਾਂਧੀ" ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ।

ਮੁੱਢਲਾ ਜੀਵਨ 
ਠਾਕਰ ਦਾ ਜਨਮ 1932 ਵਿੱਚ ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਇੰਡੀਆ ਦੇ ਤਤਕਾਲੀ ਬੰਬੇ ਪ੍ਰੈਜ਼ੀਡੈਂਸੀ (ਅੱਜ ਮਹਾਰਾਸ਼ਟਰ ਰਾਜ ਦੇ ਪਾਲਘਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦਾ ਹਿੱਸਾ) ਦੇ ਤੱਟਵਰਤੀ ਦਹਾਨੂ ਕਸਬੇ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਗੁਜਰਾਤੀ ਬੋਲਣ ਵਾਲੇ ਪਰਿਵਾਰ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਗਾਂਧੀਵਾਦੀ ਸਮਾਜ ਸੁਧਾਰਕ ਕਾਕਾ ਕਾਲੇਲਕਰ ਦੁਆਰਾ ਆਪਣੇ ਜੀਵਨ ਦੇ ਆਰੰਭ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰੇਰਿਤ, ਠਾਕਰ 1955 ਵਿੱਚ 23 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤ ਦੇ ਉੱਤਰ-ਪੂਰਬੀ ਰਾਜ ਨਾਗਾਲੈਂਡ ਚਲੇ ਗਏ, ਉੱਥੋਂ ਦੇ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ "ਸਵੈ-ਇੱਛਕ ਸਮਾਜ ਸੇਵਾ ਦੁਆਰਾ ਸਦਭਾਵਨਾ ਅਤੇ ਭਾਵਨਾਤਮਕ ਏਕੀਕਰਨ" ਨੂੰ ਨਾਗਾਲੈਂਡ ਵਿੱਚ ਗਾਂਧੀਵਾਦੀ ਸਿਧਾਂਤਾਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਕੇ ਉਤਸ਼ਾਹਤ ਕਰਨਾ ਚਾਹੁੰਦੇ ਸਨ।

ਕੰਮ 
ਠਾਕਰ ਨੇ 1955 ਵਿੱਚ ਨਾਗਾਲੈਂਡ ਦੇ ਚੁਚੁਈਮਲੰਗ ਪਿੰਡ ਵਿੱਚ "ਨਾਗਾਲੈਂਡ ਗਾਂਧੀ ਆਸ਼ਰਮ" ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਕੀਤੀ। ਉਸ ਸਮੇਂ, ਨਾਗਾ ਵਿਦਰੋਹੀ ਅਤੇ ਭਾਰਤੀ ਫੌਜ ਲਗਾਤਾਰ "ਯੁੱਧ" ਵਿੱਚ ਸਨ ਅਤੇ ਇਸ ਲਈ ਅੱਤਵਾਦੀ ਕਿਸੇ ਵੀ "ਭਾਰਤੀ" ਨੂੰ "ਜਾਸੂਸ" ਸਮਝਦੇ ਸਨ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਪਿੰਡ ਵਾਸੀਆਂ ਨੂੰ ਚੇਤਾਵਨੀ ਦਿੱਤੀ ਕਿ ਉਹ ਠਾਕਰ ਨੂੰ ਪਨਾਹ ਨਾ ਦੇਣ ਜਾਂ ਸਹਾਇਤਾ ਨਾ ਕਰਨ। ਠੱਕਰ ਨੇ “ਵੱਖ -ਵੱਖ ਵਿਕਾਸ ਅਤੇ ਆਮਦਨੀ ਪੈਦਾ ਕਰਨ ਵਾਲੀਆਂ ਗਤੀਵਿਧੀਆਂ” ਵਿੱਚ ਵਸਨੀਕਾਂ ਦੀ ਸਹਾਇਤਾ ਕੀਤੀ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਮਧੂ ਮੱਖੀ ਪਾਲਣ, ਗੁੜ ਉਤਪਾਦਨ, ਤੇਲ ਘਾਣੀਆਂ, ਇੱਕ ਬਾਇਓ ਗੈਸ ਪਲਾਂਟ, ਇੱਕ ਮਕੈਨਾਈਜ਼ਡ ਤਰਖਾਣ ਵਰਕਸ਼ਾਪ ਅਤੇ ਖਾਦੀ ਵਿਕਰੀ ਆਟਲੈਟਸ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ।  ਖਾਦੀ ਨੂੰ ਹਰਮਨ ਪਿਆਰਾ ਬਣਾਉਣ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਉਸਨੇ ਸਕੂਲ ਛੱਡਣ ਅਤੇ ਸਰੀਰਕ ਤੌਰ ਤੇ ਅਪਾਹਜ ਬੱਚਿਆਂ ਲਈ ਇੱਕ ਕਿੱਤਾ ਮੁਖੀ ਸਿਖਲਾਈ ਕੇਂਦਰ ਵੀ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ ਹੈ।

ਨਿੱਜੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ 
ਠਾਕਰ ਨੇ 1956 ਵਿੱਚ ਨਾਗਾ ਕ੍ਰਿਸ਼ਚੀਅਨ ਲੈਂਟੀਨਾ ਏਓ ਨਾਲ ਵਿਆਹ ਕੀਤਾ    ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਦੋ ਧੀਆਂ ਅਤੇ ਇੱਕ ਪੁੱਤਰ ਸੀ।  ਬੁਖਾਰ ਤੋਂ ਠੀਕ ਹੋਣ ਵਿੱਚ ਪੇਚੀਦਗੀਆਂ ਦੇ ਕਾਰਨ ਠਾਕਰ ਨੂੰ 19 ਸਤੰਬਰ 2018 ਨੂੰ ਇੱਕ ਨਿੱਜੀ ਹਸਪਤਾਲ ਵਿੱਚ ਦਾਖਲ ਕਰਵਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ। ਉਸਨੂੰ ਇੰਟੈਂਸਿਵ ਕੇਅਰ ਯੂਨਿਟ ਵਿੱਚ ਭਰਤੀ ਕਰਵਾਇਆ ਗਿਆ ਪਰ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਉਸਦੀ ਸਿਹਤ ਵਿੱਚ ਗਿਰਾਵਟ ਆ ਗਈ ਅਤੇ ਉਹ ਗੁਰਦੇ ਫੇਲ੍ਹ ਹੋਣ ਅਤੇ ਘੱਟ ਬਲੱਡ ਪ੍ਰੈਸ਼ਰ ਤੋਂ ਪੀੜਤ ਸੀ। ਠਾਕਰ ਦੀ 7 ਅਕਤੂਬਰ 2018 ਨੂੰ ਸਵੇਰੇ 7:10 ਵਜੇ ਗੁਹਾਟੀ, ਅਸਾਮ ਦੇ ਹਸਪਤਾਲ ਵਿੱਚ ਮੌਤ ਹੋ ਗਈ। ਉਸ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਉਸਦੀ ਪਤਨੀ ਅਤੇ ਬੱਚੇ ਸਨ, ਜੋ ਉਸਦੀ ਮੌਤ ਵੇਲੇ ਉਸਦੇ ਬਿਸਤਰੇ ਤੇ ਸਨ।

ਹਵਾਲੇ 

ਮੌਤ 2018
ਜਨਮ 1932