ਮਦੁਰਈ
ਮਦੁਰੈ ਜਾਂ ਮਦੁਰਈ  (ਤਮਿਲ: மதுரை),  ਦੱਖਣ ਭਾਰਤ  ਦੇ ਤਮਿਲਨਾਡੂ ਰਾਜ  ਦੇ ਮਦੁਰਈ ਜ਼ਿਲੇ ਦਾ ਮੁੱਖਆਲਾ ਨਗਰ ਹੈ ।  ਇਹ ਭਾਰਤੀ ਪ੍ਰਾਯਦੀਪ  ਦੇ ਪ੍ਰਾਚੀਨਤਮ ਬਸੇ ਸ਼ਹਿਰਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ ।   ਇਸ ਸ਼ਹਿਰ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਮੰਦਿਰਾਂ ਲਈ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ।  ਇੱਥੇ ਦਾ ਮੀਨਾਕਸ਼ੀ ਮੰਦਿਰ  ਸੰਸਾਰ  ਦੇ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਮੰਦਿਰਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ ।  ਇਸ ਸ਼ਹਿਰ ਨੂੰ ਕਈ ਹੋਰ ਨਾਮਾਂ ਵਲੋਂ ਬੁਲਾਉਂਦੇ ਹਨ ,  ਜਿਵੇਂ ਕੂਡਲ ਮਾਨਗਰ ,  ਤੁੰਗਾਨਗਰ  ( ਕਦੇ ਨਾ ਸੋਣ ਵਾਲੀ ਨਗਰੀ )  ,  ਮੱਲਿਗਈ ਮਾਨਗਰ  ( ਮੋਗਰੇ ਦੀ ਨਗਰੀ )  ਸੀ ਪੂਰਵ ਦਾ ਏਥੇਂਸ ।  ਇਹ ਵੈਗਈ ਨਦੀ  ਦੇ ਕੰਡੇ ਸਥਿਤ ਹੈ ।  ਲੱਗਭੱਗ ੨੫੦੦ ਸਾਲ ਪੁਰਾਨਾ ਇਹ ਸਥਾਨ ਤਮਿਲ ਨਾਡੁ ਰਾਜ ਦਾ ਇੱਕ ਮਹੱਤਵਪੂਰਣ ਸਾਂਸਕ੍ਰਿਤੀਕ ਅਤੇ ਵਿਅਵਸਾਇਕ ਕੇਂਦਰ ਹੈ ।  ਇੱਥੇ ਦਾ ਮੁੱਖ ਖਿੱਚ ਮੀਨਾਕਸ਼ੀ ਮੰਦਿਰ  ਹੈ ਜਿਸਦੇ ਉੱਚੇ ਗੋਪੁਰਮ ਅਤੇ ਅਨੋਖਾ ਮੂਰਤੀਸ਼ਿਲਪ ਸ਼ਰੱਧਾਲੁਆਂ ਅਤੇ ਸੈਲਾਨੀਆਂ ਨੂੰ ਆਕਰਸ਼ਤ ਕਰਦੇ ਹਨ ।  ਇਸ ਕਾਰਣਂ ਇਸਨੂੰ ਮੰਦਿਰਾਂ ਦਾ ਸ਼ਹਿਰ ਵੀ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ ।   ਮਦੁਰੈ ਇੱਕ ਸਮਾਂ ਵਿੱਚ ਤਮਿਲ ਸਿੱਖਿਆ ਦਾ ਮੁੱਖ ਕੇਂਦਰ ਸੀ ਅਤੇ ਅੱਜ ਵੀ ਇੱਥੇ ਸ਼ੁੱਧ ਤਮਿਲ ਬੋਲੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ।  ਇੱਥੇ ਸਿੱਖਿਆ ਦਾ ਪ੍ਰਬੰਧ ਉੱਤਮ ਹੈ ।  ਇਹ ਨਗਰ ਜਿਲ੍ਹੇ ਦਾ ਵਪਾਰਕ ,  ਉਦਯੋਗਕ ਅਤੇ ਧਾਰਮਿਕ ਕੇਂਦਰ ਹੈ ।  ਉਦਯੋਗੋਂ ਵਿੱਚ ਸੂਤ ਕੱਤਣੇ ,  ਰੰਗਣ ,  ਮਲਮਲ ਬੁਣਨੇ ,  ਲੱਕੜੀ ਉੱਤੇ ਖੁਦਾਈ ਦਾ ਕੰਮ ਅਤੇ ਪਿੱਤਲ ਦਾ ਕੰਮ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ।  ਇੱਥੇ ਦੀ ਜਨਸੰਖਿਆ ੧੧ ਲੱਖ ੮ ਹਜਾਰ ੭੫੫  ( ੨੦੦੪ ਅਨੁਮਾਨਿਤ )  ਹੈ ।    ਆਧੁਨਿਕ ਯੁੱਗ ਵਿੱਚ ਇਹ ਤਰੱਕੀ  ਦੇ ਰਸਤੇ ਉੱਤੇ ਆਗੂ ਹੈ ਅਤੇ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਪੱਧਰ ਪਾਉਣ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਯਾਸਰਤ ਹੈ ,  ਪਰ ਆਪਣੀ ਬਖ਼ਤਾਵਰ ਪਰੰਪਰਾ ਅਤੇ ਸੰਸਕ੍ਰਿਤੀ ਨੂੰ ਵੀ ਰਾਖਵਾਂ ਕੀਤੇ ਹੋਏ ਹੈ ।  ਇਸ ਸ਼ਹਿਰ  ਦੇ ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਯੂਨਾਨ ਅਤੇ ਰੋਮ ਦੀਆਂ ਸਭਿਅਤਾਵਾਂ ਵਲੋਂ ੫੫੦ ਈ . ਪੂ .  ਵਿੱਚ ਵੀ ਵਪਾਰਕ ਸੰਪਰਕ ਸਨ ।

ਤਾਮਿਲ ਨਾਡੂ ਦੇ ਸ਼ਹਿਰ
ਭਾਰਤ ਦੇ ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਸ਼ਹਿਰ