ਮਿਜ਼ੋ ਭਾਸ਼ਾ
ਮਿਜ਼ੋ ਭਾਸ਼ਾ ਮਿਜ਼ੋਰਮ ਦੀ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਭਾਸ਼ਾ ਹੈ। ਮਿਜ਼ੋਰਮ ਨੂੰ 1954 ਤੱਕ 'ਲੁਸ਼ਾਈ ਪਾਰਵਤੀ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ, ਦੇ ਨਾਮ ਤੋਂ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ। ਮਿਜ਼ੋਰਮ ਦੇ ਇਲਾਵਾ ਇਹ ਭਾਸ਼ਾ ਮਨੀਪੁਰ, ਤ੍ਰਿਪੁਰਾ, ਚਿੱਤਾਗੋੰਗ ਹਿਲ ਤੇ ਚਿੰਨ੍ਹ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਦੇ ਇਲਾਕੇ ਵਿੱਚ ਬੋਲੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। 'ਮਿਜ਼ੋ' ਅੱਖਰ ਦਾ ਅਰਥ ਹੈ "ਉੱਚੀ ਭੂਮੀ ਦੇ ਵਾਸੀ" ਹੈ। (ਮਿ = "ਲੋਕ", ਜ਼ੋ = "ਉੱਚੀ ਭੂਮੀ")/\. ਮਿਜ਼ੋ ਭਾਸ਼ਾ ਨੂੰ "ਲੁਸ਼ਾਈ ਭਾਸ਼ਾ" ਦੇ ਨਾਮ ਤੋਂ ਵੀ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

ਇਤਿਹਾਸ

ਮਿਜ਼ੋ ਭਾਸ਼ਾ, ਤਿੱਬਤੀ=ਬਰਮਨ ਦੀ ਕੁਕੀ-ਚੀਨ ਸ਼ਾਖਾ ਦੇ ਅੰਦਰਵਰਤੀ ਆਂਦੀ ਹੈ। ਮਿਜ਼ੋ ਦੇ ਕਈ ਵਰਗ ਬੋਲੀਆਂ ਵਿੱਚ ਮਿਜ਼ੋ (ਲੁਸ਼ੇਈ) ਸਬਤੋਂ ਜਿਆਦਾ ਪ੍ਰਚਲਿਤ ਸੀ।

ਲਿਖਤ ਸ਼ੈਲੀ

ਇਸਾਈ ਧਰਮ ਪ੍ਰਚਾਰਕਾਂ ਨੇ ਮਿਜ਼ੋ ਭਾਸ਼ਾ ਨੂੰ ਲਿਖਣ ਲਈ ਰੋਮਨ ਲਿਪੀ ਤੇ ਅਧਾਰਤ ਇੱਕ ਲਿਪੀ ਵਿਕਸਤ ਕਿੱਤੀ। ਮਿਜ਼ੋ ਭਾਸ਼ਾ ਨੂੰ ਲਿਖਣ ਲਈ 25 ਅੱਖਰਾਂ ਦੀ ਵਰਤੋ ਹੁੰਦੀ ਹੈ:

ਇਕੱਲੇ ਸਵਰ

ਸੰਯੁਕਤ-ਸਵਰ

ਹਵਾਲੇ

ਲਿਪੀ
ਭਾਸ਼ਾ ਵਿਗਿਆਨ
ਮਿਜ਼ੋ ਭਾਸ਼ਾ