ਵੀਰ ਤੇਜਾ
ਵੀਰ ਤੇਜਾ ਜੀ ਜਾਂ ਤੇਜਾਜੀ ਇੱਕ ਰਾਜਸਥਾਨੀ ਲੋਕ ਦੇਵਤਾ ਹੈ। ਉਸਨੂੰ ਸ਼ਿਵ ਦੇ ਮੁੱਖ ਗਿਆਰਾਂ ਅਵਤਾਰਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਪੂਰੇ (ਪੇਂਡੂ ਅਤੇ ਸ਼ਹਿਰੀ) ਰਾਜਸਥਾਨ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਦੇਵਤੇ ਵਜੋਂ ਪੂਜਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।  

Articles having different image on Wikidata and Wikipedia

ਵੀਰ ਤੇਜਾ ਦਾ ਜਨਮ 1074 ਦੇ ਆਸਪਾਸ ਖਡਨਾਲ, ਰਾਜਸਥਾਨ, ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਸਦੇ ਮਾਤਾ-ਪਿਤਾ, ਰਾਮਕੁੰਵਾਰੀ ਅਤੇ ਤਾਹਰ, ਅਤੇ ਉਹਜਾਟ ਸਨ।   

ਦੰਤਕਥਾ ਹੈ ਕਿ ਤੇਜਾ ਦੀ ਮੌਤ 1103 ਵਿੱਚ ਹੋਈ ਸੀ। ਕਹਾਣੀ ਕਹਿੰਦੀ ਹੈ ਕਿ ਉਸਦੀ ਮੌਤ ਸੱਪ ਦੇ ਡੰਗਣ ਕਾਰਨ ਹੋਈ ਸੀ, ਉਸਨੇ ਇੱਕ ਸੱਪ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਜੀਭ ਕੱਟਣ ਦੀ ਇਜਾਜ਼ਤ ਦਿੱਤੀ ਸੀ, ਜੋ ਉਸਦੇ ਸਰੀਰ ਦਾ ਇੱਕੋ ਇੱਕ ਜਖਮ ਰਹਿਤ ਹਿੱਸਾ ਸੀ। ਬਦਲੇ ਵਿੱਚ, ਸੱਪ ਨੇ ਵਾਅਦਾ ਕੀਤਾ ਕਿ ਜੇਕਰ ਉਹ ਤੇਜਾ ਦਾ ਆਸ਼ੀਰਵਾਦ ਮੰਗਣਗੇ ਤਾਂ ਕੋਈ ਵੀ ਵਿਅਕਤੀ ਜਾਂ ਜਾਨਵਰ ਸੱਪ ਦੇ ਡੰਗਣ ਨਾਲ ਨਹੀਂ ਮਰੇਗਾ। 

ਰਾਜਸਥਾਨ ਦੇ ਲੋਕ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਤੌਰ 'ਤੇ ਭਾਦਰਪਦ ਮਹੀਨੇ ਦੀ ਸ਼ੁਕਲ ਦਸਵੀਂ ਨੂੰ ਇਸ ਵਚਨ ਨੂੰ ਯਾਦ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਜੋ ਦਿਨ ਉਸਦੀ ਮੌਤ ਦੀ ਯਾਦਗਾਰ ਲਈ ਵੱਖਰਾ ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ ਹੈ। 

ਮਾਨਵ-ਵਿਗਿਆਨੀਆਂ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਤੇਜਾਜੀ ਨੂੰ ਮੰਨਣ ਵਾਲਾ ਸੰਪਰਦਾਏ ਮੁੱਖ ਪਾਤਰ ਹੈ ਜਿਸ ਵਿਚ ਜਾਤ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਦੇ ਵਿਰੁੱਧ ਵਿਰੋਧ ਦਾ ਤੱਤ ਸ਼ਾਮਲ ਹੈ।

ਇਹ ਵੀ ਵੇਖੋ 

 ਖਰਨਾਲ ਵਿਖੇ ਤੇਜਾਜੀ ਦਾ ਮੰਦਿਰ - ਉਹ ਥਾਂ ਜਿੱਥੇ ਤੇਜਾਜੀ ਦਾ ਜਨਮ ਹੋਇਆ ਸੀ
 ਪਨੇਰ ਵਿਖੇ ਤੇਜਾਜੀ ਮੰਦਿਰ - ਉਹ ਥਾਂ ਜਿੱਥੇ ਤੇਜਾਜੀ ਦਾ ਵਿਆਹ ਹੋਇਆ ਸੀ
 ਸ਼੍ਰੀ ਵੀਰ ਤੇਜਾਜੀ ਸਮਾਧੀ ਸਥਲ ਮੰਦਿਰ, ਸੁਰਸੁਰਾ - ਉਹ ਸਥਾਨ ਜਿੱਥੇ ਤੇਜਾਜੀ ਨੇ ਨਿਰਵਾਣ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤਾ

ਯਾਦਗਾਰ 
ਸਤੰਬਰ 2011 ਵਿੱਚ, ਇੰਡੀਆ ਪੋਸਟ ਨੇ ਤੇਜਾਜੀ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਂਦੀ ਇੱਕ ਯਾਦਗਾਰੀ ਡਾਕ ਟਿਕਟ ਜਾਰੀ ਕੀਤੀ। 

1980 ਦੇ ਦਹਾਕੇ ਵਿੱਚ ਤੇਜਾਜੀ ਦੇ ਜੀਵਨ 'ਤੇ ਆਧਾਰਿਤ ਇੱਕ ਰਾਜਸਥਾਨੀ ਭਾਸ਼ਾ ਦੀ ਫਿਲਮ ਵੀਰ ਤੇਜਾਜੀ  ਬਣਾਈ ਗਈ ਸੀ।

ਹਵਾਲੇ

ਹੋਰ ਪੜ੍ਹੋ 

 ਮਦਨ ਮੀਨਾ: ਤੇਜਾਜੀ ਗਾਥਾ (ਹਦੋਤੀ ਅਤੇ ਹਿੰਦੀ), ਕੋਟਾ ਹੈਰੀਟੇਜ ਸੋਸਾਇਟੀ, ਕੋਟਾ, 2012 (ਵਰਲਡ ਓਰਲ ਲਿਟਰੇਚਰ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ, ਕੈਮਬ੍ਰਿਜ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ, ਯੂਕੇ ਦੇ ਅਧੀਨ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ)
ਹਿੰਦੂ ਲੋਕ ਦੇਵਤੇ
ਜਨਮ 1250
ਮੌਤਾਂ 1304
ਰਾਜਸਥਾਨੀ ਲੋਕ ਦੇਵਤੇ