ਜੈਵਿਕ ਬਾਗਬਾਨੀ
ਜੈਵਿਕ ਬਾਗਬਾਨੀ ਮਿੱਟੀ ਦੇ ਨਿਰਮਾਣ ਅਤੇ ਸੰਭਾਲ, ਜੈਵਿਕ ਪ੍ਰਬੰਧਨ, ਅਤੇ ਜੰਗੀ ਪੱਧਰ ਦੀ ਵਿਵਿਧਤਾ ਦੇ ਜੈਵਿਕ ਖੇਤੀ ਦੇ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਸਿਧਾਂਤਾਂ ਦੀ ਪਾਲਣਾ ਕਰਕੇ ਫਲ, ਸਬਜ਼ੀਆਂ, ਫੁੱਲ ਜਾਂ ਸਜਾਵਟੀ ਪੌਦੇ ਉਗਾਉਣ ਦਾ ਵਿਗਿਆਨ ਅਤੇ ਹੁਨਰ ਹੈ।

ਲਾਤੀਨੀ ਸ਼ਬਦ ਹੋਰਟਸ (ਬਾਗ਼ ਦਾ ਪੌਦਾ) ਅਤੇ ਕਲਚਰ ਮਿਲ ਕੇ ਹੋਰਟੀਕਲਚਰ (ਬਾਗਬਾਨੀ) ਬਣਾਉਂਦੇ ਹਨ। ਬਾਗ਼ਬਾਨੀ ਨੂੰ ਕਈ ਵਾਰੀ "ਹਲ ਬਗੈਰਖੇਤੀਬਾੜੀ" ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਹਲ ਦੇ ਬਿਨਾਂ ਬਾਗਬਾਨੀ ਮਨੁੱਖੀ ਮਜ਼ਦੂਰੀ ਅਤੇ ਮਾਲੀ ਦੇ ਹੱਥ ਦੇ ਸੰਦ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਦੀ ਹੈ, ਹਾਲਾਂਕਿ ਰੋਟਰੀ ਟਿਲਰਾਂ ਵਰਗੇ ਕੁਝ ਛੋਟੇ ਮਸ਼ੀਨੀ ਸੰਦ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਹੁਣ ਵਰਤੇ ਜਾਣ ਲੱਗੇ ਹਨ।

ਜਨਰਲ 
ਮੱਕੀ, ਫਸਲਾਂ ਕਵਰ, ਖਾਦ, ਖਾਦ, ਵਰਮਿਕੋਪਸਟ ਅਤੇ ਖਣਿਜ ਪੂਰਕ ਮਿੱਟੀ ਦੇ ਨਿਰਮਾਣ ਦੇ ਮੁੱਖ ਭਾਗ ਹਨ ਜੋ ਇਸ ਕਿਸਮ ਦੇ ਖੇਤੀ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਵਪਾਰਕ ਹਮਰੁਤਬਾ ਤੋਂ ਵੱਖ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਚੰਗੇ ਸਿਹਤਮੰਦ ਮਿੱਟੀ ਦੀ ਸਥਿਤੀ ਵੱਲ ਧਿਆਨ ਦੇ ਕੇ, ਇਹ ਉਮੀਦ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਕਿ ਕੀੜੇ, ਫੰਗਲ, ਜਾਂ ਹੋਰ ਸਮੱਸਿਆਵਾਂ ਜੋ ਕਦੇ-ਕਦੇ ਪੌਦੇ ਖਿੱਚਦੀਆਂ ਹਨ ਨੂੰ ਘੱਟ ਤੋਂ ਘੱਟ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਪੈਰੋਮੋਨ ਫਾਹਾਂ, ਕੀਟਨਾਸ਼ਿਅਲ ਸਾਬਣ ਸਪਰੇਅ ਅਤੇ ਜੈਵਿਕ ਕਿਸਾਨਾਂ ਲਈ ਉਪਲਬਧ ਹੋਰ ਕੀੜੇ-ਨਿਯੰਤ੍ਰਣ ਪ੍ਰਣਾਲੀਆਂ ਦਾ ਜੈਵਿਕ ਬਾਗਬਾਨੀ ਦੁਆਰਾ ਵੀ ਵਰਤਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

ਬਾਗਬਾਨੀ ਵਿੱਚ ਅਧਿਐਨ ਦੇ ਪੰਜ ਖੇਤਰ ਸ਼ਾਮਲ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਖੇਤਰ ਫੁੱਲਾਂ ਦੀ ਕਾਸ਼ਤ (ਫੁੱਲਾਂ ਦੀਆਂ ਫਸਲਾਂ ਦੇ ਉਤਪਾਦਨ ਅਤੇ ਮੰਡੀਕਰਨ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ), ਲੈਂਡਸਾਈਡ ਬਾਗਬਾਨੀ (ਉਤਪਾਦਨ, ਮਾਰਕੀਟਿੰਗ ਅਤੇ ਲੈਂਡਸਪੈਂਡਲ ਪਲਾਂਟਾਂ ਦੀ ਸਾਂਭ-ਸੰਭਾਲ), ਓਲਰਿਕਚਰਲ (ਸਬਜ਼ੀਆਂ ਦਾ ਉਤਪਾਦਨ ਅਤੇ ਮੰਡੀਕਰਨ ਸ਼ਾਮਲ ਹੈ), ਪੋਮੋਲੌਜੀ (ਫਲਾਂ ਦੇ ਉਤਪਾਦਨ ਅਤੇ ਮੰਡੀਕਰਣ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ) ਅਤੇ ਪੋਸਟਰਵੇਸਟ ਫਿਜਿਓਲੌਜੀ (ਬਾਗਬਾਨੀ ਦੀਆਂ ਫਸਲਾਂ ਨੂੰ ਨੁਕਸਾਨ ਪਹੁੰਚਾਉਣ ਦੀ ਗੁਣਵੱਤਾ ਅਤੇ ਰੋਕਥਾਮ ਕਰਨਾ ਸ਼ਾਮਲ ਹੈ) ਇਹ ਸਾਰੇ ਹੋ ਸਕਦੇ ਹਨ, ਅਤੇ ਕਦੇ-ਕਦਾਈਂ, ਜੈਵਿਕ ਖੇਤੀ ਦੇ ਸਿਧਾਂਤਾਂ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ ਚੱਲ ਸਕਦੇ ਹਨ।

ਜੈਵਿਕ ਬਾਗਬਾਨੀ (ਜਾਂ ਜੈਵਿਕ ਬਾਗ਼ਬਾਨੀ) ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਸਾਲਾਂ ਤੋਂ ਇਕੱਠੇ ਹੋਏ ਗਿਆਨ ਅਤੇ ਤਕਨੀਕਾਂ 'ਤੇ ਅਧਾਰਤ ਹੈ। ਸਧਾਰਨ ਰੂਪ ਵਿਚ, ਜੈਵਿਕ ਬਾਗਬਾਨੀ ਵਿੱਚ ਕੁਦਰਤੀ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆਵਾਂ ਸ਼ਾਮਲ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ, ਜੋ ਸਮੇਂ ਦੇ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਤੇ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ, ਅਤੇ ਇੱਕ ਸਥਾਈ, ਸੰਪੂਰਨ ਪਹੁੰਚ - ਜਦੋਂ ਕਿ ਰਸਾਇਣ ਆਧਾਰਿਤ ਬਾਗਬਾਨੀ ਫੌਰੀ, ਅਲੱਗ ਪ੍ਰਭਾਵਾਂ ਅਤੇ ਕਟੌਤੀ ਕਰਨ ਵਾਲੀਆਂ ਰਣਨੀਤੀਆਂ ਤੇ ਕੇਂਦਰਿਤ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।

ਜੈਵਿਕ ਬਾਗਬਾਨੀ ਸਿਸਟਮ 
ਕਈ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਰਸਮੀ ਜੱਗਰ ਬਾਗਬਾਨੀ ਅਤੇ ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਪ੍ਰਣਾਲੀਆਂ ਹਨ ਜਿਹੜੀਆਂ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਤਕਨੀਕਾਂ ਲਿਖਦੀਆਂ ਹਨ। ਉਹ ਆਮ ਜੈਵਿਕ ਮਿਆਰਾਂ ਦੇ ਮੁਕਾਬਲੇ ਜ਼ਿਆਦਾ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਤਾ ਰੱਖਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਇਹਨਾਂ ਵਿੱਚ ਫਿੱਟ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਜੰਗਲਾਤ ਬਾਗ਼ਬਾਨੀ, ਇੱਕ ਪੂਰੀ ਜੈਵਿਕ ਖੁਰਾਕ ਉਤਪਾਦਨ ਪ੍ਰਣਾਲੀ, ਜੋ ਕਿ ਪ੍ਰਾਗ ਇਤਿਹਾਸਕ ਸਮੇਂ ਤੋਂ ਹੈ, ਸੰਸਾਰ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਪੁਰਾਣਾ ਅਤੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਲਚਕੀਲਾ ਅਗਰੋਕਿਓਸਿਸਟਮ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

ਬਾਇਓਡਾਨਾਮੇਕ ਖੇਤੀ ਇੱਕ ਰੂਡੀਲ ਸਟੈਨਰ ਦੀ ਸਪਸ਼ਟ ਸਿੱਖਿਆ 'ਤੇ ਅਧਾਰਿਤ ਇੱਕ ਪਹੁੰਚ ਹੈ। ਜਪਾਨੀ ਕਿਸਾਨ ਅਤੇ ਲੇਖਕ ਮਾਸਾਨੋਬੂ ਫ੍ਯੂਕੂਵੋਕਾ ਨੇ ਕੁਦਰਤੀ ਖੇਤੀ ਨੂੰ ਛੋਟੇ ਪੱਧਰ ਦੇ ਅਨਾਜ ਉਤਪਾਦਨ ਲਈ ਇੱਕ ਨੋ-ਟਲ ਸਿਸਟਮ ਦੀ ਖੋਜ ਕੀਤੀ। ਫ੍ਰੈਂਚ ਇੰਨੈਨਸਿਵ ਬਾਗ਼ਬਾਨੀ ਅਤੇ ਬਾਇਓਵੈਂਟੇਨਿੰਗ ਵਿਧੀ ਅਤੇ ਸਪਿਨ ਫਾਰਮਿੰਗ (ਛੋਟਾ ਪਲਾਟ ਇਨੰਜੈਂਸੀ) ਸਾਰੇ ਛੋਟੇ ਪੈਮਾਨੇ ਦੀਆਂ ਬਾਗਬਾਨੀ ਤਕਨੀਕਾਂ ਹਨ। ਇਹ ਤਕਨੀਕਾਂ 1930 ਦੇ ਦਹਾਕੇ ਵਿੱਚ ਐਲਨ ਚੈਡਵਿਕ ਦੁਆਰਾ ਅਮਰੀਕਾ ਵਿੱਚ ਲਿਆਂਦੀਆਂ ਗਈਆਂ ਸਨ। ਇਸ ਵਿਧੀ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਪ੍ਰੈਜੀਡੈਂਟ ਜੋਨ ਜਿਓਵੰਸ, ਵਾਤਾਵਰਣ ਐਕਸ਼ਨ ਦੇ ਡਾਇਰੈਕਟਰ ਨੇ ਤਰੱਕੀ ਕੀਤੀ ਹੈ। ਇੱਕ ਬਾਗ਼ ਭੋਜਨ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਨ ਦੇ ਕੇਵਲ ਇੱਕ ਸਾਧਨ ਤੋਂ ਵੱਧ ਹੈ, ਇਹ ਸਮੁਦਾਏ ਵਿੱਚ ਕੀ ਸੰਭਵ ਹੈ ਦਾ ਇੱਕ ਨਮੂਨਾ ਹੈ - ਹਰ ਕੋਈ ਕਿਸੇ ਕਿਸਮ ਦਾ ਬਾਗ਼ (ਕੰਟੇਨਰ, ਵਧ ਰਹੇ ਬਾਕਸ, ਉਠਿਆ ਹੋਇਆ ਬਿਸਤਰਾ) ਬਣਾ ਸਕਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਤੰਦਰੁਸਤ, ਪੋਸ਼ਕ ਜੈਵਿਕ ਭੋਜਨ ਤਿਆਰ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਕਿਸਾਨਾਂ ਦੀ ਮਾਰਕੀਟ, ਬਾਗ਼ਬਾਨੀ ਅਨੁਭਵ 'ਤੇ ਪਾਸ ਕਰਨ ਦਾ ਇੱਕ ਸਥਾਨ, ਅਤੇ ਬਟੋਨੀ ਦਾ ਸਾਂਝਾਕਰਨ, ਇੱਕ ਹੋਰ ਸਥਾਈ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਜੀਵਣ ਦਾ ਪ੍ਰਚਾਰ ਕਰਨਾ ਜਿਸ ਨਾਲ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਸਥਾਨਕ ਅਰਥ ਵਿਵਸਥਾ ਨੂੰ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕੇ। ਸਧਾਰਨ 4 'x 8' (32 ਵਰਗ ਫੁੱਟ) ਬਾਇਓ-ਇੰਨਸੈਨਸਟਿਵ ਲਾਉਣਾ ਅਤੇ ਵਰਗ ਫੁੱਟ ਬਾਗ਼ਿੰਗ ਦੇ ਸਿਧਾਂਤ ਦੇ ਆਧਾਰ ਤੇ ਸਜਾਏ ਗਏ ਬਾਗ਼ ਬਾਗ਼ ਨੂੰ ਘੱਟ ਪੌਸ਼ਟਿਕ ਅਤੇ ਘੱਟ ਪਾਣੀ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਇੱਕ ਪਰਿਵਾਰ, ਜਾਂ ਕਮਿਊਨਿਟੀ ਰੱਖ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਸਿਹਤਮੰਦ, ਪੌਸ਼ਟਿਕ ਜੈਵਿਕ ਗ੍ਰੀਸ, ਜੀਵਣ ਦਾ ਇੱਕ ਹੋਰ ਸਥਾਈ ਮਾਰਗ ਨੂੰ ਪ੍ਰਮੋਟ ਕਰਦਿਆਂ।

ਜੈਵਿਕ ਬਾਗ਼ਬਾਨੀ ਨੂੰ ਵਾਤਾਵਰਣ ਪ੍ਰਣਾਲੀਆਂ ਦੇ ਨਾਲ ਕੰਮ ਕਰਨ ਅਤੇ ਧਰਤੀ ਦੇ ਕੁਦਰਤੀ ਸੰਤੁਲਨ ਨੂੰ ਘਟਾਉਣ ਲਈ ਤਿਆਰ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਇਸ ਕਰਕੇ ਜੈਵਿਕ ਕਿਸਾਨ ਘੱਟ-ਡਰਿਲ ਪਦਾਰਥਾਂ ਵਿੱਚ ਰੁਚੀ ਰੱਖਦੇ ਹਨ। ਰਵਾਇਤੀ ਖੇਤੀ ਯੰਤਰਿਕ ਡਰਿਲ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਦੀ ਹੈ, ਜੋ ਕਿ ਖੇਤਾ ਜਾਂ ਬਿਜਾਈ ਕਰ ਰਹੀ ਹੈ, ਜੋ ਵਾਤਾਵਰਣ ਲਈ ਨੁਕਸਾਨਦੇਹ ਹੈ। ਜੈਵਿਕ ਖੇਤੀ ਵਿੱਚ ਟਿਲਲਿੰਗ ਦਾ ਅਸਰ ਇੱਕ ਮੁੱਦਾ ਦੇ ਬਹੁਤ ਘੱਟ ਹੈ। ਖਜਾਨਾ ਦੀ ਕਾਇਆ ਕਲਪ ਕਰਦਾ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ ਮਿੱਟੀ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਲਈ ਢੁਕਵੀਂ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਜੇਕਰ ਇਸ ਵਿੱਚ ਜੈਵਿਕ ਪਦਾਰਥ ਦੀ ਘੱਟ ਸਮਗਰੀ ਦੀ ਮਾਤਰਾ ਬਹੁਤ ਘੱਟ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਤਾਂ ਉਸ ਦੀ ਮਿੱਟੀ ਦੀ ਬਣਤਰ ਘੱਟ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਜੈਵਿਕ ਕਿਸਾਨ ਸਮੁੱਚੇ ਸਾਲ ਭਰ ਵਿੱਚ ਮਿੱਟੀ ਦੇ ਕਵਰ ਨੂੰ ਬਣਾਈ ਰੱਖਣ ਲਈ ਮਿਕੰਗ, ਕਵਰ ਫਸਲਾਂ ਬੀਜਣ ਅਤੇ ਇੰਟਰਕਰਪਪਿੰਗ ਵਰਗੇ ਤਕਨੀਕਾਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਖਾਦ, ਖਾਦ ਗਲਾਈ ਅਤੇ ਹੋਰ ਜੈਵਿਕ ਖਾਦ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਜੈਵਿਕ ਫਾਰਮਾਂ ਉੱਤੇ ਖੇਤੀ ਵਾਲੀ ਮਿੱਟੀ ਦੀ ਇੱਕ ਵੱਧ ਜੈਵਿਕ ਸਮੱਗਰੀ ਪੈਦਾ ਕਰਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਮਾਤਰਾ ਦੇ ਪਤਨ ਅਤੇ ਕਟੌਤੀ ਨੂੰ ਰੋਕਣ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਕਰਦੀ ਹੈ।

ਕਿਸੇ ਮੌਜੂਦਾ ਬਾਗ਼ ਨੂੰ ਪੂਰਕ ਕਰਨ ਲਈ ਹੋਰ ਢੰਗਾਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਵੀ ਕੀਤੀ ਜਾ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਕੰਪੋਸਟਿੰਗ, ਜਾਂ ਵਰਮਿਕੋਪੋਸਟਿੰਗ ਵਰਗੇ ਢੰਗ। ਇਹ ਪ੍ਰਥਾਵਾਂ ਜੈਵਿਕ ਪਦਾਰਥਾਂ ਦੇ ਰੀਸਰਕਿੰਗ ਦੇ ਕੁੱਝ ਵਧੀਆ ਜੈਵਿਕ ਖਾਦਾਂ ਅਤੇ ਮਿੱਟੀ ਕੰਡੀਸ਼ਨਰ ਦੇ ਤਰੀਕੇ ਹਨ। ਵਰਮੀਕੋਪਸਟ ਖਾਸ ਤੌਰ 'ਤੇ ਸੌਖਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਉਪ-ਉਤਪਾਦ ਇੱਕ ਜੈਵਿਕ ਬਾਗ ਲਈ ਪੌਸ਼ਟਿਕ ਤੱਤ ਦਾ ਇੱਕ ਵਧੀਆ ਸਰੋਤ ਵੀ ਹੈ।

ਪੈਸਟ ਕੰਟਰੋਲ ਪਹੁੰਚ 
ਕੀੜਿਆਂ 'ਤੇ ਕੰਟਰੋਲ ਕਰਨ ਦੇ ਵੱਖਰੇ ਤਰੀਕੇ ਹਨ ਬਰਾਬਰ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਨਜ਼ਰ ਆਉਂਦੇ ਹਨ। ਰਸਾਇਣਕ ਬਾਗਬਾਨੀ ਵਿੱਚ, ਇੱਕ ਖਾਸ ਕੀਟਨਾਸ਼ਕ ਨੂੰ ਇੱਕ ਖਾਸ ਕੀੜੇ ਕੀੜੇ ਨੂੰ ਤੁਰੰਤ ਮਾਰਨ ਲਈ ਲਾਗੂ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਰਸਾਇਣਕ ਨਿਯੰਤ੍ਰਣ ਥੋੜ੍ਹੇ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ ਕੀੜੇ ਦੀ ਆਬਾਦੀ ਨੂੰ ਨਾਟਕੀ ਤੌਰ 'ਤੇ ਘਟਾ ਸਕਦੇ ਹਨ, ਫਿਰ ਵੀ ਕੁਦਰਤੀ ਨਿਯੰਤਰਣ ਕੀੜਿਆਂ ਅਤੇ ਜਾਨਵਰਾਂ ਦੀ ਅਣਹੋਂਦ (ਜਾਂ ਭੁੱਖੇ ਹੋਣ) ਦੇ ਕਾਰਨ, ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ ਕੀੜੇ ਦੀ ਆਬਾਦੀ ਵਿੱਚ ਵਾਧਾ ਕਰਕੇ ਇਸ ਨਾਲ ਲਗਾਤਾਰ ਵਧ ਰਹੀ ਸਮੱਸਿਆ ਪੈਦਾ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਕੀਟਨਾਸ਼ਕ ਅਤੇ ਜੜੀ-ਬੂਟੀਆਂ ਦੇ ਵਾਰ-ਵਾਰ ਵਰਤੇ ਜਾਣ ਨਾਲ ਰੋਧਕ ਕੀੜੇ, ਪੌਦਿਆਂ ਅਤੇ ਹੋਰ ਜੀਵਾਣੂਆਂ ਦੀ ਤੇਜ਼ ਕੁਦਰਤੀ ਚੋਣ ਨੂੰ ਵੀ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਵਧੀ ਹੋਈ ਵਰਤੋਂ ਦੀ ਜ਼ਰੂਰਤ ਪੈਣ, ਜਾਂ ਨਵੇਂ, ਵਧੇਰੇ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਨਿਯਮਾਂ ਦੀ ਲੋੜ ਹੈ।

ਇਸ ਦੇ ਉਲਟ ਜੈਵਿਕ ਬਾਗਬਾਨੀ ਲੰਬੀ ਦ੍ਰਿਸ਼ ਲੈਂਦਿਆਂ ਕੁਝ ਕੀੜੇ ਆਬਾਦੀ ਨੂੰ ਬਰਦਾਸ਼ਤ ਕਰ ਲੈਂਦੀ ਹੈ। ਜੈਵਿਕ ਪੈਸਟ ਕੰਟਰੋਲ ਲਈ ਕੀੜੇ ਦੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਦੇ ਚੱਕਰਾਂ ਅਤੇ ਸੰਚਾਰ ਦੀ ਪੂਰੀ ਸਮਝ ਹੋਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸ ਵਿੱਚ ਕਈ ਤਕਨੀਕਾਂ ਦਾ ਸੰਚਤ ਪ੍ਰਭਾਵ ਸ਼ਾਮਲ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ:
 ਕੀੜੇ ਦੇ ਨੁਕਸਾਨ ਦੀ ਸਵੀਕਾਰਯੋਗ ਪੱਧਰ ਲਈ ਆਗਿਆ ਦੇਣੀ।
 ਕੀਟਾਣੂਆਂ ਨੂੰ ਫੈਲਣ ਅਤੇ ਖਾਣ ਲਈ ਭੱਠੀ ਲਾਭਦਾਇਕ ਕੀੜੇ ਨੂੰ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਕਰਨਾ।
 ਲਾਭਦਾਇਕ ਸੂਖਮ organisms ਨੂੰ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਕਰਨਾ।
 ਧਿਆਨ ਨਾਲ ਪੌਦੇ ਦੀ ਚੋਣ, ਬਿਮਾਰੀ-ਰੋਧਕ ਕਿਸਮ ਦੀ ਚੋਣ। 
 ਬੀਜਣ ਵਾਲੇ ਸਾਥੀ ਦੀ ਫਸਲ ਜੋ ਕਿ ਕੀੜਿਆਂ ਨੂੰ ਨਿਰਾਸ਼ ਕਰਨ ਜਾਂ ਮੋੜਨ ਲਈ ਵਰਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
 ਪੈਸਟ ਮਾਇਗਰੇਸ਼ਨ ਪੀਰੀਅਡਾਂ ਦੌਰਾਨ ਫਸਲ ਦੇ ਪੌਦੇ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਲਈ ਕਤਾਰਾਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਨਾ। 
 ਕੀੜੇ ਦੀ ਪ੍ਰਜਨਨ ਚੱਕਰ ਨੂੰ ਰੋਕਣ ਲਈ ਸਾਲ ਤੋਂ ਸਾਲ ਵੱਖ ਵੱਖ ਥਾਵਾਂ ਤੇ ਫਸਲਾਂ ਘੁੰਮਾਉਣ। 
 ਕੀੜੇ-ਮਕੌੜਿਆਂ ਦੀ ਮਾਨੀਟਰ ਅਤੇ ਨਿਯੰਤਰਣ ਲਈ ਕੀੜੇ ਫੜਨ ਵਰਤ।

ਇਨ੍ਹਾਂ ਸਾਰੀਆਂ ਤਕਨੀਕਾਂ ਤੋਂ ਹੋਰ ਲਾਭ ਵੀ ਮਿਲਦੇ ਹਨ, ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਮਿੱਟੀ ਦੀ ਸੁਰੱਖਿਆ ਅਤੇ ਸੁਧਾਰ, ਗਰੱਭਧਾਰਣ ਕਰਨ, ਪੋਲਿੰਗ, ਪਾਣੀ ਦੀ ਸੰਭਾਲ ਅਤੇ ਸੀਜ਼ਨ ਐਕਸਟੈਨਸ਼ਨ। ਇਹ ਲਾਭ ਸਾਈਟ ਦੀ ਸਿਹਤ 'ਤੇ ਸਮੁੱਚੀ ਪ੍ਰਭਾਵਾਂ ਦੇ ਪੂਰਕ ਅਤੇ ਸੰਚਤ ਦੋਵੇਂ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਜੈਵਿਕ ਪੈਸਟ ਕੰਟਰੋਲ ਅਤੇ ਜੈਵਿਕ ਪੈਸਟ ਕੰਟਰੋਲ ਨੂੰ ਇਕੱਤਰਤ ਪੈਸਟ ਪ੍ਰਬੰਧਨ (ਆਈ ਐੱਮ ਐੱਮ) ਦੇ ਹਿੱਸੇ ਵਜੋਂ ਵਰਤਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਆਈ ਪੀ ਐਮ ਵਿੱਚ ਰਸਾਇਣਕ ਕੀਟਨਾਸ਼ਕਾਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ ਜੋ ਜੈਵਿਕ ਜਾਂ ਜੈਿਵਕ ਤਕਨੀਕਾਂ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਨਹੀਂ ਹਨ।

ਵਿਸ਼ਵ ਭੋਜਨ ਸਪਲਾਈ ਉੱਤੇ ਪ੍ਰਭਾਵ 
ਜੈਵਿਕ ਖੁਰਾਕ ਉਤਪਾਦਨ ਨਾਲ ਸਬੰਧਿਤ ਇੱਕ ਵਿਵਾਦ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਪ੍ਰਤੀ ਏਕੜ ਪੈਦਾ ਹੋਏ ਭੋਜਨ ਦੀ ਗੱਲ ਹੈ।  ਚੰਗੇ ਜੈਵਿਕ ਅਭਿਆਸਾਂ ਦੇ ਨਾਲ, ਫਸਲ ਤੇ ਨਿਰਭਰ ਕਰਦੇ ਹੋਏ, ਰਵਾਇਤੀ ਖੇਤੀ ਦੇ ਮੁਕਾਬਲੇ ਜੈਵਿਕ ਖੇਤੀ 5 ਤੋਂ 25 ਪ੍ਰਤੀਸ਼ਤ ਘੱਟ ਉਤਪਾਦਕ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ।

ਰਵਾਇਤੀ ਖੇਤੀ ਦੇ ਉਤਪਾਦਕਤਾ ਫਾਇਦੇ ਦਾ ਬਹੁਤਾ ਹਿੱਸਾ ਨਾਈਟ੍ਰੋਜਨ ਖਾਦ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਨਾਲ ਜੁੜਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਨਾਈਟ੍ਰੋਜਨ ਖਾਦ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਅਤੇ ਖਾਸ ਕਰਕੇ ਜ਼ਿਆਦਾ ਵਰਤੋਂ ਵਿੱਚ ਨਕਾਰਾਤਮਕ ਪ੍ਰਭਾਵਾਂ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਨਾਈਟ੍ਰੋਜਨ ਦੇ ਆਵਾਜਾਈ ਨੂੰ ਕੁਦਰਤੀ ਪਾਣੀ ਦੀ ਸਪਲਾਈ ਅਤੇ ਵਿਸ਼ਵਵਿਆਪੀ ਗਰਮੀ ਨੂੰ ਵਧਾਉਣਾ।

ਜੈਵਿਕ ਢੰਗਾਂ ਵਿੱਚ ਦੂਜੇ ਫਾਇਦੇ ਹਨ, ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਸਿਹਤਮੰਦ ਮਿੱਟੀ, ਜੋ ਕਿ ਜੈਵਿਕ ਖੇਤੀ ਨੂੰ ਵਧੇਰੇ ਲਚਕੀਲਾ ਬਣਾ ਸਕਦੀ ਹੈ, ਅਤੇ ਇਸ ਲਈ ਵਾਤਾਵਰਣ ਤਬਦੀਲੀ ਵਰਗੀਆਂ ਚੁਣੌਤੀਆਂ ਦੇ ਸਾਹਮਨੇ ਭੋਜਨ ਤਿਆਰ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਵਧੇਰੇ ਭਰੋਸੇਮੰਦ ਹੈ।

ਨਾਲ ਹੀ, ਸੰਸਾਰ ਦੀ ਭੁੱਖ ਮੁੱਖ ਤੌਰ 'ਤੇ ਖੇਤੀ ਉਪਜ ਦਾ ਮੁੱਦਾ ਨਹੀਂ ਹੈ, ਪਰ ਵੰਡ ਅਤੇ ਵਿਅਰਥ ਹੈ।

ਇਹ ਵੀ ਵੇਖੋ 
 List of organic gardening and farming topics
 List of organic food topics

ਹਵਾਲੇ 

ਖੇਤੀਬਾੜੀ