ਵਿਨੋਦਿਨੀ ਨੀਲਕੰਠ
ਵਿਨੋਦਿਨੀ ਰਮਨਭਾਈ ਨੀਲਕੰਠ (9 ਫਰਵਰੀ 1907 – 29 ਸਤੰਬਰ 1987) ਇੱਕ ਗੁਜਰਾਤੀ ਲੇਖਕ, ਅਨੁਵਾਦਕ, ਅਤੇ ਅਕਾਦਮਿਕ ਸੀ। ਉਸਨੇ ਨਾਵਲ, ਲੇਖ, ਛੋਟੀਆਂ ਕਹਾਣੀਆਂ, ਪੱਤਰਕਾਰ ਕਾਲਮ ਅਤੇ ਬਾਲ ਸਾਹਿਤ ਲਿਖੇ।

ਅਰੰਭ ਦਾ ਜੀਵਨ 

ਵਿਨੋਦਿਨੀ ਨੀਲਕੰਠ ਦਾ ਜਨਮ ਅਹਿਮਦਾਬਾਦ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਜੋ ਉਦੋਂ ਬੰਬਈ ਪ੍ਰੈਜ਼ੀਡੈਂਸੀ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਸੀ। ਉਸਦੇ ਪਿਤਾ ਰਮਨਭਾਈ ਨੀਲਕੰਠ, ਇੱਕ ਗੁਜਰਾਤੀ ਨਾਵਲਕਾਰ ਅਤੇ ਸਿਆਸਤਦਾਨ ਸਨ। ਉਸਦੀ ਮਾਂ, ਵਿਦਿਆਗੌਰੀ ਨੀਲਕੰਠ, ਇੱਕ ਸਮਾਜ ਸੁਧਾਰਕ ਅਤੇ ਸਿੱਖਿਅਕ ਸੀ, ਅਤੇ ਗੁਜਰਾਤ ਵਿੱਚ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਤੋਂ ਗ੍ਰੈਜੂਏਟ ਹੋਣ ਵਾਲੀਆਂ ਪਹਿਲੀਆਂ ਔਰਤਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਸੀ। ਉਸਦੇ ਮਾਤਾ-ਪਿਤਾ ਦੋਵੇਂ ਲੇਖਕ ਸਨ, ਅਤੇ ਨਾਲ ਹੀ ਉਸਦੀ ਭੈਣ ਸਰੋਜਨੀ।

ਵਿਨੋਦਿਨੀ ਨੇ ਮਹਾਲਕਸ਼ਮੀ ਟਰੇਨਿੰਗ ਕਾਲਜ ਦੇ ਪ੍ਰਾਇਮਰੀ ਸਕੂਲ ਵਿੱਚ ਪੜ੍ਹਾਈ ਕੀਤੀ। ਉਹ ਸਰਕਾਰੀ ਗਰਲਜ਼ ਹਾਈ ਸਕੂਲ ਵਿੱਚ ਸੈਕੰਡਰੀ ਤੱਕ ਗਈ। 1928 ਵਿੱਚ, ਉਸਨੇ ਆਪਣੀ ਬੈਚਲਰ ਆਫ਼ ਆਰਟਸ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਪ੍ਰਾਇਮਰੀ ਵਿਸ਼ੇ ਵਜੋਂ ਅਤੇ ਗੁਜਰਾਤੀ ਨੂੰ ਸੈਕੰਡਰੀ ਭਾਸ਼ਾ ਵਜੋਂ ਪੂਰਾ ਕੀਤਾ। 1930 ਵਿੱਚ, ਉਹ ਸੋਸ਼ਲ ਸਾਇੰਸ ਅਤੇ ਐਜੂਕੇਸ਼ਨ ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਮਾਸਟਰਜ਼ ਦੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ਕਰਨ ਲਈ ਮਿਸ਼ੀਗਨ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਗਈ।

ਕੈਰੀਅਰ 
ਵਿਨੋਦਿਨੀ ਨੀਲਕੰਠ ਅਹਿਮਦਾਬਾਦ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਸੰਸਥਾ ਵਨੀਤਾ ਵਿਸ਼ਰਾਮ ਦੀ ਮੁਖੀ ਸੀ। ਉਹ ਅਹਿਮਦਾਬਾਦ ਦੇ ਮਿਉਂਸਪਲ ਗਰਲਜ਼ ਹਾਈ ਸਕੂਲ ਦੀ ਮੁੱਖ ਅਧਿਆਪਕਾ ਵੀ ਸੀ। ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਉਹ SND T ਮਹਿਲਾ ਪਾਠਸ਼ਾਲਾ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ ਬਣ ਗਈ। ਉਹ ਅਖ਼ਬਾਰਾਂ ਵਿੱਚ ਕਾਲਮ ਵੀ ਲਿਖਦੀ ਸੀ। ਉਹ ਗੁਜਰਾਤ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਦੀ ਕਾਰਜਕਾਰੀ ਕਮੇਟੀ ਦੀ ਮੈਂਬਰ ਸੀ।

ਕੰਮ 
ਨੀਲਕੰਠ ਨੇ ਆਪਣੀ ਕਿਸ਼ੋਰ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਲੇਖਾਂ ਦੀ ਆਪਣੀ ਪਹਿਲੀ ਕਿਤਾਬ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਕੀਤੀ ਸੀ। ਉਸ ਦੀਆਂ ਛੋਟੀਆਂ ਕਹਾਣੀਆਂ ਨੇ ਮਨੁੱਖੀ ਮਨ, ਖਾਸ ਤੌਰ 'ਤੇ ਔਰਤ ਦੇ ਮਨ ਵਿਚ ਉਸ ਦੇ ਪ੍ਰਵੇਸ਼ ਨੂੰ ਪ੍ਰਗਟ ਕੀਤਾ।

ਨਿੱਜੀ ਲੇਖ 

 ਰਸਦਵਾਰਾ (1928)
 ਨਿਜਾਨੰਦ

ਲਘੂ ਕਹਾਣੀ ਸੰਗ੍ਰਹਿ 

 ਆਰਸੀਨੀ ਭੀਤਰਮਾ (1942)
 ਕਰਪਾਸਿ ਆਨੇ ਬੀਜਿ ਵਰਤਾਉ
 ਦਿਲ ਦਰਿਆਵਾਂ ਮੋਤੀ (1958)
 ਐਂਗੁਲੀਨੋ ਸਪਾਰਸ਼ (1965)

ਨਾਵਲ 

 ਕਦਾਲੀਵਨ

ਬਾਲ ਸਾਹਿਤ 

 ਸ਼ਿਸ਼ੂਰੰਜਨਾ (1950)
 ਮੇਂਦਿਨੀ ਮੰਜਰੀ (1956)
 ਬਾਲਕੋਨਿ ਦੁਨੀਆਮਾ ਦੋਕਿਅਉ
 ਸਫਰਚੰਦ (1964)
 ਪਦਚੰਦ ਕਠਿਆਰੋ (1964)

ਹੋਰ ਲਿਖਤਾਂ 

 ਘਰਨੋ ਵਹਿਵਤ (1959)
 ਬਾਲ ਸੁਰੱਖਿਆ (1961)
 ਮੁਕਤਜਾਨੋਨੀ ਭੂਮੀ (1966)।

ਅਨੁਵਾਦ 
ਆਪਣੀ ਸਾਹਿਤਕ ਰਚਨਾ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਨੀਲਕੰਠ ਨੇ ਜੇਨ ਆਸਟਨ ਦੀ ਪ੍ਰਾਈਡ ਐਂਡ ਪ੍ਰੈਜੂਡਿਸ ਦਾ ਗੁਜਰਾਤ ਵਿੱਚ ਅਨੁਵਾਦ ਕੀਤਾ। ਉਸਨੇ ਬਰਟਰੈਂਡ ਰਸਲ ਦੀ ਖੁਸ਼ੀ ਦੀ ਜਿੱਤ ਦਾ ਅਨੁਵਾਦ ਸੁਖਨੀ ਸਿੱਧੀ ਵੀ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਕੀਤੀ।

ਪੱਤਰਕਾਰੀ ਦੀਆਂ ਲਿਖਤਾਂ 
1949 ਤੋਂ, ਉਸਨੇ ਇੱਕ ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਅਖ਼ਬਾਰ, ਗੁਜਰਾਤ ਸਮਾਚਾਰ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਕਾਲਮ ਘਰ ਘਰੀ ਜੋਤੀ ਲਿਖਿਆ, ਜੋ ਬਹੁਤ ਮਸ਼ਹੂਰ ਹੋਇਆ। ਕਾਲਮਨਵੀਸ ਵਜੋਂ ਉਸਦੀਆਂ ਪੱਤਰਕਾਰੀ ਦੀਆਂ ਲਿਖਤਾਂ ਪੰਜ ਜਿਲਦਾਂ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਹੋਈਆਂ ਹਨ: ਘਰ ਘਰ ਦੀ ਜੋਤ ਭਾਗ 1, 2, 3 ਅਤੇ 4 (1955, 1958, 1964 ਅਤੇ 1969)। ਪਿਛਲਾ, ਘਰ ਦੀਵਾਲੀ, (1987) ਉਸਦੀ ਮੌਤ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਤ ਹੋਇਆ ਸੀ।

ਅਨੁਕੂਲਤਾ 
ਨੀਲਕੰਠ ਦੀ ਛੋਟੀ ਕਹਾਣੀ ਦਰਿਆਵ ਦਿਲ ਨੂੰ ਕਾਂਤੀ ਮਾਡੀਆ ਦੁਆਰਾ ਨਿਰਦੇਸ਼ਤ ਗੁਜਰਾਤੀ ਫਿਲਮ ਕਾਸ਼ੀਨੋ ਡਿਕਰੋ (1979) ਵਿੱਚ ਬਦਲਿਆ ਗਿਆ ਸੀ।

ਅਵਾਰਡ 
ਉਸਦੇ ਲਘੂ ਕਹਾਣੀ ਸੰਗ੍ਰਹਿ ਦਿਲ ਦਰਿਆਵਨਾ ਮੋਤੀ ਨੇ ਗੁਜਰਾਤ ਸਾਹਿਤ ਸਭਾ ਅਵਾਰਡ ਜਿੱਤਿਆ, ਅਤੇ ਉਸਦੇ ਕੰਮ ਐਂਗੁਲੀਨੋ ਸਪਰਸ਼ ਨੇ ਗੁਜਰਾਤ ਸਰਕਾਰ ਦਾ ਪੁਰਸਕਾਰ ਜਿੱਤਿਆ।

ਇਹ ਵੀ ਵੇਖੋ 

 ਗੁਜਰਾਤੀ ਭਾਸ਼ਾ ਦੇ ਲੇਖਕਾਂ ਦੀ ਸੂਚੀ

ਹਵਾਲੇ 

ਗੁਜਰਾਤੀ ਲੇਖਕ
20ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੇ ਭਾਰਤੀ ਲੇਖਕ
20ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੀਆਂ ਭਾਰਤੀ ਲੇਖਿਕਾਵਾਂ
ਮੌਤ 1987
ਜਨਮ 1907