ਲੱਡਾ
ਲੱਡਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਸੰਗਰੂਰ ਵਿੱਚ ਤਹਿਸੀਲ ਧੂਰੀ ਦਾ ਇੱਕ ਪਿੰਡ ਹੈ। ਜੋ ਧੂਰੀ ਰੇਲਵੇ ਸਟੇਸ਼ਨ ਤੋਂ 7 ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਦੀ ਦੂਰੀ ਉੱਤੇ ਸਥਿਤ ਹੈ।

ਇਤਿਹਾਸ
ਇੱਕ ਗੁੱਜਰ ਲਾਡਾ ਨੇ 1500 ਈ. ਦੇ ਨੇੜੇ ਇਸ ਪਿੰਡ ਦੀ ਨੀਂਹ ਰੱਖੀ। ਉਸ ਸਮੇਂ ਲੋਧੀਆਂ ਦੇ ਰਾਜ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਬਾਬਰ ਨੇ ਇੱਥੇ ਆਪਣਾ ਰਾਜ ਸਥਾਪਿਤ ਕੀਤਾ। ਇਹ ਇਲਾਕਾ ਲਾਹੌਰ ਦਿੱਲੀ ਦੇ ਨੇੜੇ ਸੀ ਅਤੇ ਇੱਥੋਂ ਦੀ ਜ਼ਮੀਨ ਚੰਗੀ ਸੀ। ਜਿਸ ਕਰ ਕੇ ਲਾਡਾ ਨੇ ਇੱਥੇ ਆਪਣੀ ਰਿਆਸਤ ਬਣਾਉਣ ਦੀ ਯੋਜਨਾ ਬਣਾਈ। ਪਰ ਇਸ ਨੂੰ ਪੂਰਾ ਕਰਨ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਉਸ ਦੀ ਮੌਤ ਹੋ ਗਈ। ਮਹਾਰਾਜਾ ਭੁਪਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਨੇ ਇਸ ਪਿੰਡ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਇੱਕ ਆਲੀਸ਼ਾਨ ਕੋਠੀ ਬਣਾਈ। 
ਇਸ ਪਿੰਡ ਵਿੱਚ ਛੇਵੇਂ ਗੁਰੂ ਹਰਗੋਬਿੰਦ ਜੀ ਦੀ ਯਾਦ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਗੁਰੂਦੁਆਰਾ ਹੈ। ਇਸ ਪਿੰਡ ਵਿੱਚ ਹੋਰ ਵੀ ਕਈ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਥਾਵਾਂ ਹਨ ਜਿਵੇਂ ਗੁੱਗਾ ਜ਼ਾਹਰ ਪੀਰ ਦੀ ਮਾੜੀ, ਬਰਾਗੀ ਸਾਧਾਂ ਦਾ ਡੇਰਾ ਜਿਸ ਨੂੰ ਮਾਈ ਡੇਰਾ ਵੀ ਕਹਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਡੇਰਾ ਭਗਵਾਨ ਦਾਸ ਅਤੇ ਡੇਰਾ ਭਗਤ ਭਗਵਾਨ। ਨਵਾਬ ਮਲੇਰਕੋਟਲਾ ਨੇ ਲੱਡਾ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਗੁੱਗੇ ਦੀ ਮਾੜੀ ਬਣਾਈ ਅਤੇ ਇਸ ਉੱਪਰ ਸੋਨੇ ਦਾ ਕਲਸ ਵੀ ਚੜ੍ਹਾਇਆ। ਇਸ ਮਾੜੀ ਉੱਤੇ ਅੱਜ ਵੀ ਲੋਕ ਸੁੱਖਾਂ ਸੁੱਖਦੇ ਹਨ।

ਹਵਾਲੇ

ਸੰਗਰੂਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਪਿੰਡ
ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ ਵਰਕਸ਼ਾਪ ਦੌਰਾਨ ਬਣਾਏ ਗਏ ਲੇਖ