ਸਾਂਬਰ
ਸਾਂਬਾਰ (ਤਮਿਲ: சாம்பார், ਕੰਨੜ: ಸಾಂಬಾರು, ਮਲਯਾਲਮ: സാമ്പാർ, ਤੇਲੁਗੁ: సాంబారు), ਦੱਖਣ ਭਾਰਤੀ ਦੇ ਖਾਣੇ ਦਾ ਇੱਕ ਮੂਲ ਵਿਅੰਜਨ ਹੈ, ਜੋ ਪੂਰੇ ਦਰਵਿੜ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਖਾਦਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸਦੇ ਇਲਾਵਾ ਸ਼ਿਰੀਲੰਕਾ ਵਿੱਚ ਵੀ ਖੂਬ ਪ੍ਰਚੱਲਤ ਹੈ। ਇਹ ਅਰਹਰ ਦੀ ਦਾਲ ਵਲੋਂ ਬਣਦਾ ਹੈ। ਸਾਂਬਾਰ: ਅਰਹਰ (ਤੁਵਰ) ਦਾਲ ਤੋਂ ਬਣਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਵੱਖਰੀਆਂ ਵੱਖਰੀਆਂ ਸਬਜੀਆਂ ਵੀ ਪਾਈਆਂ ਜਾਂਦਿਆਂ ਹਨ ਅਤੇ ਨਾਲ ਹੀ ਇਮਲੀ ਵੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਸਾਂਬਾਰ ਮਸਾਲਾ ਵੀ ਖਾਸ ਕਰ ਖੁਸ਼ਬੂ ਲਈ ਪਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਇਸ ਵਿੱਚ ਕੜੀ ਪੱਤੀ ਵੀ ਪੇਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਆਂਧ੍ਰ ਪ੍ਰਦੇਸ਼, ਕਰਨਾਟਕ, ਕੇਰਲ ਅਤੇ ਤਮਿਲ ਨਾਡੁ ਵਿੱਚ ਸਮਾਨ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਚੱਲਤ ਹੈ।

ਇਤਿਹਾਸ 
ਭੋਜਨ ਇਤਿਹਾਸਕਾਰ ਕੇ.ਟੀ. ਅਚਾਯਾ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਸਾਹਿਤ ਵਿੱਚ ਸਾਂਬਰ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਪੁਰਾਣਾ ਜ਼ਿਕਰ 17ਵੀਂ ਸਦੀ ਦਾ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ। 

ਸ਼ਬਦ ਸਾਂਬਰ (சாம்பார்) ਤਾਮਿਲ ਸ਼ਬਦ ਚੰਪਾਰਾਮ (சம்பாரம்) ਤੋਂ ਉਪਜਿਆ ਹੈ।

1530 ਈਸਵੀ ਦਾ ਇੱਕ ਤਾਮਿਲ ਸ਼ਿਲਾਲੇਖ, ਚੰਪਾਰਾਮ ਸ਼ਬਦ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਦਾ ਸਬੂਤ ਦਿੰਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਦੇ ਅਰਥਾਂ ਵਿੱਚ ਚੌਲਾਂ ਦੇ ਪਕਵਾਨਾਂ ਦੇ ਨਾਲ ਚੌਲਾਂ ਦੇ ਪਕਵਾਨ ਜਾਂ ਮਸਾਲਾ ਸਮੱਗਰੀ ਜਿਸ ਨਾਲ ਸਬਜ਼ੀਆਂ ਦੇ ਚੌਲਾਂ ਦੀ ਇੱਕ ਡਿਸ਼ ਪਕਾਈ ਜਾਂਦੀ ਹੈ:

ਅਮੁਤੁਪਤਿ ਕਾਟਿਯਮੁਤੁ ਪਲਾ ਕੈਂਪਾਰਮ ਨੇਯਮੁਤੁਟੁਪਟਾ ਤਾਕਿਕਾਈ ਓਟੁਕੂ ਪੰਨਮ ਓਟਕਾ।

ਪਕਾਏ ਹੋਏ ਚੌਲਾਂ ਦੀਆਂ ਭੇਟਾਂ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਕਰੀ ਚਾਵਲ (ਮਿਰਚ ਦੇ ਚਾਵਲ ਜਾਂ ਸਬਜ਼ੀਆਂ ਵਾਲੇ ਚੌਲ), ਕਈ ਕਿਸਮਾਂ ਦੇ ਮਸਾਲੇਦਾਰ ਚਾਵਲ (ਪਾਲਾ ਚੰਪਾਰਾਮ), ਅਤੇ ਘਿਓ ਚਾਵਲ, ਪ੍ਰਤੀ ਇੱਕ ਹਿੱਸੇ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਪਾਨਾਮ (ਪੈਸੇ ਦਾ ਇੱਕ ਮੁੱਲ) ਦੀ ਦਰ ਨਾਲ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ।

ਸੰਬਾਰ ਸ਼ਬਦ ਦੀ ਵਿਉਤਪਤੀ ਕਈ ਵਾਰ ਤੰਜਾਵੁਰ ਮਰਾਠਾ ਸ਼ਾਸਕ ਸੰਭਾਜੀ ਨਾਲ ਜੁੜੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਇਸਦੇ ਲਈ ਬਹੁਤ ਘੱਟ ਇਤਿਹਾਸਕ ਸਬੂਤ ਹਨ ਅਤੇ ਇੱਕ ਸ਼ਹਿਰੀ ਦੰਤਕਥਾ ਹੋਣ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਹੋਰ ਦਾਅਵਾ ਕਰਦੇ ਹਨ।

ਹਵਾਲਾ 
ਭਾਰਤੀ ਖਾਣਾ