ਕਾਂਸਟੇਂਸ ਪ੍ਰੇਮ ਨਾਥ ਦਾਸ
ਕਾਂਸਟੇਂਸ ਪ੍ਰੇਮ ਨਾਥ ਦਾਸ (1886 - 1971) ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਸਿੱਖਿਅਕ ਅਤੇ ਕਾਲਜ ਪ੍ਰਬੰਧਕ ਸੀ। ਉਹ ਇਜ਼ਾਬੇਲ ਥੋਬਰਨ ਕਾਲਜ (ਆਈ.ਟੀ. ਕਾਲਜ) ਦੀ ਪ੍ਰਧਾਨ ਸੀ। ਇਹ ਪਹਿਲੀ ਭਾਰਤੀ ਔਰਤ ਸੀ, ਜਿਸਨੇ ਇਸਾਈ ਸਕੂਲ ਵਿਚ ਪ੍ਰਿੰਸੀਪਲ ਵਜੋਂ ਸੇਵਾ ਨਿਭਾਈ ਸੀ।

ਮੁੱਢਲੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਅਤੇ ਸਿੱਖਿਆ 
ਕਾਂਸਟੇਂਸ ਪ੍ਰੇਮ ਨਾਥ ਦਾਸ 1886 ਵਿਚ ਉੱਤਰ ਪੱਛਮੀ ਭਾਰਤ ਵਿਚ ਫਿਰੋਜ਼ਪੁਰ ਦੇ ਇਕ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਪੰਜਾਬੀ ਦੂਜੀ ਪੀੜ੍ਹੀ-ਪ੍ਰੈਸਬੈਟੀਰੀਅਨ ਪਰਿਵਾਰ ਵਿਚ ਪੈਦਾ ਹੋਈ ਸੀ। ਉਸ ਦੇ ਪਿਤਾ ਨੇ ਉਸਦੀਆਂ ਵੱਡੀਆਂ ਭੈਣਾਂ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਮੋਹਿਨੀ ਮਾਇਆ ਦਾਸ ਵੀ ਸ਼ਾਮਲ ਸੀ, ਨੂੰ ਪੱਛਮੀ ਸਿੱਖਿਆ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨ ਲਈ ਅਮਰੀਕਾ ਅਤੇ ਐਡਿਨਬਰਗ ਭੇਜਿਆ, ਪਰੰਤੂ ਦਾਸ ਨੇ ਲਾਹੌਰ ਦੇ ਸਕੂਲ ਜਾਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਅਤੇ 1904 ਵਿੱਚ  ਇਸਾਬੇਲਾ ਥੋਬਰਨ ਕਾਲਜ ਜਾਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਆਪਣੇ ਘਰ ਵਿੱਚ ਪੜ੍ਹਾਈ ਕੀਤੀ। ਆਈ.ਟੀ. ਕਾਲਜ ਵਿਚ, ਉਹ ਜੌਹਨ ਗੌਚਰ ਨੂੰ ਮਿਲੀ ਜਿਸਨੇ ਉਸ ਦੇ ਗੌਚਰ ਕਾਲਜ ਵਿਚ ਪੜ੍ਹਨ ਲਈ 1909 ਤੋਂ 1911 ਤਕ ਫੀਸ ਭਰੀ। ਗੌਚਰ ਕਾਲਜ ਤੋਂ, ਉਸਨੇ ਬੈਚਲਰ ਆਫ਼ ਆਰਟਸ ਦੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ਕੀਤੀ। ਉਸਨੇ ਫੀ ਬੀਟਾ ਕੱਪਾ ਗ੍ਰੈਜੂਏਟ ਕੀਤੀ। ਉਹ ਈਸਾਬੇਲਾ ਥੋਬਰਨ ਕਾਲਜ ਵਾਪਸ ਆ ਗਈ, ਜਿੱਥੇ ਉਸਨੇ ਪੜ੍ਹਾਇਆ ਅਤੇ ਬਾਅਦ ਵਿਚ ਇਲਾਹਾਬਾਦ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਤੋਂ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਸਾਹਿਤ ਵਿਚ ਮਾਸਟਰ ਕੀਤੀ।

ਕਰੀਅਰ 
1931 ਵਿਚ, ਦਾਸ ਥੌਬਰਨ ਕਾਲਜ ਦੀ ਉਪ-ਪ੍ਰਿੰਸੀਪਲ ਬਣੀ। 1938 ਅਤੇ 1939 ਦਰਮਿਆਨ ਇੱਕ ਸਬਤਬਾਜ਼ੀ ਦੇ ਸਮੇਂ, ਉਸਨੇ ਕੋਲਫੀਆ ਟੀਚਰਜ਼ ਕਾਲਜ ਤੋਂ ਸਿੱਖਿਆ ਵਿੱਚ ਮਾਸਟਰ ਡਿਗਰੀ, ਫੀ ਬੀਟਾ ਕੱਪਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ। ਵਾਪਸ ਆਉਣ 'ਤੇ ਦਾਸ ਨੂੰ ਕਾਲਜ ਦੀ ਪ੍ਰਧਾਨ ਨਿਯੁਕਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ, ਉਹ ਭਾਰਤ ਵਿਚ ਇਕ ਕ੍ਰਿਸ਼ਚਨ ਕਾਲਜ ਦੀ ਪ੍ਰਿੰਸੀਪਲ ਵਜੋਂ ਸੇਵਾ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਪਹਿਲੀ ਭਾਰਤੀ ਔਰਤ ਬਣ ਗਈ। ਉਹ 1945 ਵਿਚ ਸੇਵਾਮੁਕਤ ਹੋ ਗਈ। 1946 ਵਿਚ ਉਸਨੇ ਗੌਚਰ ਕਾਲਜ ਦੇ ਸੱਦੇ 'ਤੇ ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਭਾਸ਼ਣ ਦਿੱਤਾ। ਫਿਰ ਉਹ ਜੌਨ ਮੋੱਟ ਦੁਆਰਾ ਜੰਗੀ ਸ਼ਰਨਾਰਥੀਆਂ ਲਈ ਆਯੋਜਿਤ ਸ਼ਾਂਤੀ ਸੰਮੇਲਨ ਲਈ ਓਨਟਾਰੀਓ ਗਈ ਸੀ। ਉਹ ਆਪਣੀ ਰਿਟਾਇਰਮੈਂਟ ਦੌਰਾਨ ਆਈ.ਟੀ. ਕਾਲਜ ਨਾਲ ਨੇੜਿਓਂ ਜੁੜੀ ਰਹੀ।

ਅਵਾਰਡ ਅਤੇ ਸਨਮਾਨ 
ਦਾਸ ਨੂੰ ਗੌਚਰ ਕਾਲਜ ਅਤੇ ਬੋਸਟਨ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਤੋਂ ਆਨਰੇਰੀ ਡਾਕਟਰੇਟ ਨਾਲ ਸਨਮਾਨਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਉਹ ਆਪਣੀ ਜੀਵਨੀ ਕਾਂਸਟੇਂਸ ਪ੍ਰੇਮ ਨਾਥ ਦਾਸ: ਇਕ ਅਸਾਧਾਰਣ ਇਤਿਹਾਸ, 1886–1971 ਦੀ ਵਿਸ਼ਾ ਹੈ, ਜੋ ਉਸਦੀ ਪੋਤੀ, ਅੰਮ੍ਰਿਤਾ ਦਾਸ ਅਤੇ ਨੀਨਾ ਡੇਵਿਡ ਦੁਆਰਾ ਸਹਿ-ਲਿਖੀ ਗਈ ਹੈ।

ਨਿੱਜੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ 
ਆਈ.ਟੀ. ਕਾਲਜ ਵਿਚ ਪੜ੍ਹਦੇ ਸਮੇਂ, ਉਸਨੇ ਆਪਣੇ ਭਾਵੀ ਪਤੀ ਪ੍ਰੇਮ ਨਾਥ ਦਾਸ ਨਾਲ ਮੁਲਾਕਾਤ ਕੀਤੀ, ਜਿਸਨੇ ਉਸਨੂੰ 1906 ਵਿਚ ਪ੍ਰਸਤਾਵ ਦਿੱਤਾ ਸੀ। ਉਸਨੇ ਉਸਨੂੰ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਉਹ ਅਮਰੀਕਾ ਵਿੱਚ ਪੜ੍ਹਨਾ ਚਾਹੁੰਦੀ ਸੀ, ਇਸ ਲਈ ਉਸਨੇ ਉਸਦੇ ਵਾਪਸ ਆਉਣ ਦਾ ਇੰਤਜ਼ਾਰ ਕੀਤਾ। ਦਾਸ ਨੇ ਪ੍ਰੇਮ ਨਾਥ ਦਾਸ ਨਾਲ ਵਿਆਹ ਕਰਵਾ ਲਿਆ ਜੋ ਯੂਨਾਈਟਿਡ ਪ੍ਰੋਵਿੰਸ ਦੇ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਈਸਾਈ ਪਰਿਵਾਰ ਵਿੱਚੋਂ ਸੀ। 1915 ਅਤੇ 1924 ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਛੇ ਬੱਚੇ ਸਨ। ਉਹ ਇੱਕ ਰਾਸ਼ਟਰਵਾਦੀ ਅਤੇ ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਮੋਡਰੇਟ ਸੀ। 1931 ਵਿਚ ਉਸਦੇ ਪਤੀ ਦੀ ਮੌਤ ਹੋ ਗਈ। ਦਾਸ ਦੀ ਮੌਤ 1971 ਵਿੱਚ ਹੋਈ ਸੀ।

ਹਵਾਲੇ 
 
20ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੀਆਂ ਭਾਰਤੀ ਔਰਤਾਂ
19ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੀਆਂ ਭਾਰਤੀ ਔਰਤਾਂ
ਮੌਤ 1971
ਜਨਮ 1886