ਸੁਆਮੀ ਸੇਵਾ ਦਾਸ
ਸੇਵਾ ਦਾਸ ਜੀ ਇੱਕ ਉਦਾਸੀਆਂ ਦੇ ਮਤ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਤਿ±ਟਝਤ ਸਾਧੂ ਹੋਏ ਹਨ ਅਤੇ ਇਹ ਸੇਵਾ ਪੰਥੀ ਫਿਰਕੇ ਦੇ ਇੱਕ ਆਗੂ ਹਨ। ਇੇਹਨਾ ਨੇ ਕਿਤਨੇ ਹੀ ±ਬਦ ਤੇ ±ਲੋਕ ਰਚੇ, ਂਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ‘ਆਸਾਵਰੀਆਂa ਆਖਦੇ ਹਨ, ਅਸਾਵਰੀ 
 ਰਾਗ ਦਾ ਨਾਮ ਹੈ। ਇਹਨਾਂ ਨੇ ਇੱਕ ਪੁਸਤਕ ‘ਆਸਾਵਰੀਆਂa ਨਾਮੇ ਲਿਖੀ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਆਪਣੈ ਬਚਨਾਂ ਤੋਂ ਛੁੱਟ ਹੋਰ ਕਈ ਮਹਾਤਮਾਂ ਦੇ ਬਚਨ ਦਰਂ ਮੀਤੇ, ਖਾਸ ਕਰਕੇ ਸੇਵਾ ਪੰਥੀ ਮਤ ਦੇ ਸਾਧੂਆਂ ਦੇ ਗੁਵਾਲ, ਚੂਹੜ ਆਦਿ ਇਸੇ
 ਮਾਲਾ ਦੇ ਮਣਕੇ ਜਾਪਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਕਰਕੇ ਪੰਜਾਬੀ ਭੰਡਾਰ ਲਈ ਇਹਨਾਂ ਦੀ ਪੋਥੀ ਇੱਕ ਅਮੋਲਕ ਰਤਨ ਹੈ।
 ਇਹਨਾਂ ਦੀ ਕਵਿਤਾ ਦਾ ਰੰਗ ਸਾਧੂਆਂ ਵਾਲਾ ਹੈ ਤੇ ਸਿੱਖੀ ਭਾਵ ਸਿਮਰਨ, ਪ੍ਰੇਮ ਨਿੰਮ੍ਰਤਾ ਭਰੀ ਹੋਈ ਹੈ। ਬੋਲੀ ਤਾਂ ਪੰਜਾਬੀ ਹੈ, ਪਰ ਪੂਰੀ ਠੇਠਤਾ ਦਾ ਰਸ ਨਹੀਂ ਇਹਨਾਂ ਦੀਆਂ ਆਸਾਵਰੀਆਂ ਦੀ ਪੋਥੀ ਸੰਮਤ ñùñù ਬਿਕਰਮੀ ਵਿੱਚ 
 ਸੈਹਜ ਰਾਮ ਨੇ ਇਕੱਠੀ ਕਰ ਕੇ ਬੀੜ ਬੱਧੀ। ਅੰਤ ਵਿੱਚ ਲਿਖਿਆਂ ਹੈ:_
 “ਇਤ ਆਸਾਵਰੀ ਗ੍ਰੰਥ ਕੋ ਸਹਿਜ ਰਾਮ ਕ੍ਰਿਤ ਜਾਨ।
 ਸੰਮਤ ਉਨੀ ਸੈ ਸੱਤ ਮਹਿ ਦੁਆਦਸ ਉਪਰ ਮਾਨਖ਼ਂ
 ਸੰਤ ਸੇਵਾ ਦਾਸ ਜੀ ਦੇ ਬਚਨਾਂ ਵਿੱਚ ਭਗਤੀ, ਤੇ ਸੰਤਾਂ ਦੀ ਮਹਿਮਤਾ ਬਹੁਤ ਹੈ। ਵੇਦਾਂਤ ਵਿੱਚ ਰੁਚੀ ਢੇਰ ਹੈ, ਕਵਿਤਾ ਦਾ ਰੰਗ ਕਿਧਰੇ ਚੰਗਾ ਹੈ।
 ਬਚਨਾਂ ਦੀ ਵੰਨਗੀ:_
 ਵਹਿੰਦਿਆਂ ਵਹਿੰਦਿਆਂ ਰਾਤ ਪੈ ਜਾਂਦੀ ਰਾਤੋਂ ਦਿਹੁੰ ਹੋ ਜਾਂਦਾ। 
 ਵਕਾਲਤ ਕਰੇਨ ਕੋਈ ਬਲਦਾਂ ਦੀ ਆਪ ਕਹਿ ਹਾਲ ਸੁਣਾਂਦਾ।
 ਅਰਟੋਂ ਛੁਟ ਹਲ ਵਾਹੀ ਕਰਦਾ, ਹਲੋਂ ਛੁੱਟ ਗਾਹ ਪਾਂਦਾ।
 ਹੋਰ ਨ ਕੋਈ ਫੜਦਾ ਸੇਵਾ ਕਰਮ ਆਪਣਾ ਕੀਆ ਫੜਾਂਦਾ।
 ਸਾਂਮੀ ਸੇਵਾ ਦਾਸ ਜੀ ਚੂਹੜ, ਗਵਾਲ, ਸੁੰਦਰ ਜਹਾਂਗੀਰੀ, ਬਿਹਾਰੀ ਤੇ ਹੇਠਲੀ ਮਨੋਹਰ ਦਾਸ ਜੀ ਦੀ ਕਵਿਤਾ ਦਾ ਢੰਗ ਬਹੁਤ ਮਿਲਦਾ ਹੈ, ਤੇ ਇਹਨਾਂ ਕਵੀਆਂ ਦੀ ਬੋਲੀ ਵੀ ਸਾਰੀ ਆਪੋ ਵਿੱਚ ਮਿਲਦੀ ਜੁਲਦੀ ਹੈ, ±ਾਇਦ ਇਹ
 ਸਾਰੇ ਇੱਕੋ ਸਮੇਂ ਲਹਿੰਦੇ ਦੇਸ ਵਿੱਚ ਹੋਏ ਹੋਣ ਤੇ ਆਪੋ ਵਿੱਚ ਮਿਲਣ ਵਾਲੇਂ ਹੋਣ।

 ੂ ਹਵਾਲਾਂ ॥॥
 ਹੰਸ ਚੋਗ
 ਬਾਵਾ ਬੁੱਧ ਜੀ
 ਪੰਨਾਂ ਨੰ: 359 _ 360 _ 363।
 ਲਾਹੌਰ ਬੁੱਕ±ਾਪ ਘੰਟਾ ਘਰ ਲੁਧਿਆਣਾ।