ਵੀ ਐਮ ਤਾਰਕੁੰਡੇ
ਵਿਠਲ ਮਹਾਦੇਓ ਤਾਰਕੁੰਡੇ (3 ਜੁਲਾਈ 1909, ਸਾਸਵਾੜ – 22 ਮਾਰਚ 2004, ਦਿੱਲੀ), ਇੱਕ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਭਾਰਤੀ ਵਕੀਲ, ਸਿਵਲ ਅਧਿਕਾਰ ਕਾਰਕੁਨ, ਅਤੇ ਮਨੁੱਖਤਾਵਾਦੀ ਆਗੂ ਸੀ ਅਤੇ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ "ਸਿਵਲ ਲਿਬਰਟੀਜ਼ ਲਹਿਰ ਦੇ ਪਿਤਾਮਾ" ਵਜੋਂ ਅਤੇ ਬੰਬਈ ਹਾਈ ਕੋਰਟ ਦੇ ਇੱਕ ਸਾਬਕਾ ਜੱਜ ਦੇ ਤੌਰ ਤੇ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਭਾਰਤ ਦੀ ਸੁਪਰੀਮ ਕੋਰਟ ਨੇ ਵੀ ਬੰਬੇ ਹਾਈ ਕੋਰਟ ਵਿੱਚ "ਪੋਸਟ-ਚਾਗਲਾ 1957 ਦੇ ਕਾਲ ਦਾ ਬਿਨਾਂ ਸ਼ੱਕ ਸਭ ਤੋਂ ਮਹੱਤਵਪੂਰਣ ਜੱਜ" ਦੇ ਤੌਰ ਤੇ ਉਸ ਦੀ ਸ਼ਲਾਘਾ ਕੀਤੀ ਸੀ।

ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਜੀਵਨ ਅਤੇ ਸਿੱਖਿਆ 
ਵਿਠਲ ਮਹਾਦੇਓ ਤਾਰਕੁੰਡੇ ਦਾ ਜਨਮ ਸਾਸਵਾੜ, ਪੁਣੇ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ, ਮਹਾਰਾਸ਼ਟਰ ਵਿਖੇ 3 ਜੁਲਾਈ 1909 ਨੂੰ ਹੋਇਆ। ਉਹ ਸਾਸਵਾੜ, ਉਦੋਂ ਪੁਣੇ ਨਾਲ ਲਗਦੇ ਪੁਰੰਦਰ ਤਾਲੁਕਾ ਦਾ ਮੁੱਖ ਦਫ਼ਤਰ ਸੀ, ਦੇ ਇੱਕ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਵਕੀਲ ਅਤੇ ਸਮਾਜ ਸੁਧਾਰਕ ਮਹਾਦੇਓ ਰਾਜਾਰਮ ਤਾਰਕੁੰਡੇ ਦੇ ਪੰਜ ਬੱਚਿਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਦੂਜਾ ਸੀ। ਉਸ ਦੇ ਪਿਤਾ, ਜੋ ਜਾਤ ਦੇ ਇੱਕ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਸਨ, ਛੂਆਛਾਤ ਦੇ ਅਭਿਆਸ ਦੇ ਵਿਰੁੱਧ ਲੜੇ ਸੀ।

ਕਿਤਾਬਾਂ 
 Radical humanism: The philosophy of freedom and democracy
 Report to the Nation:Oppression in Punjab
 Communalism and human rights (J.P. memorial lecture)
 Through humanist eyes
 Radical humanism: The philosophy of freedom and democracy
 For freedom
 Kashmir problem: Possible solutions
 Great Britain and India
 The danger ahead: An analysis of congress capitalist alignment

ਹਵਾਲੇ

ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ 
 People's Union for Civil Liberties
 Indian Radical Humanist Association
 Prashant Bhushan: V. M. Tarkunde: father of civil liberties in India
 He administered justice, not just law, the Bar’s noblest soul’ FALI S NARIMAN

ਭਾਰਤ ਦੇ ਆਜ਼ਾਦੀ ਸੰਗਰਾਮੀਏ
ਜਨਮ 1909