ਕੋੱਪਲ
ਕੋੱਪਲ ਕਰਨਾਟਕ ਪ੍ਰਾਂਤ ਦਾ ਇੱਕ ਸ਼ਹਿਰ ਹੈ। ਕੋੱਪਲ ਕਰਨਾਟਕ ਰਾਜ ਦੇ ਕੋੱਪਲ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਦਾ ਮੁੱਖਆਲਾ ਹੈ। ਇਹ ਜਗ੍ਹਾ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਰੂਪ ਵਲੋਂ ਵੱਖਰਾ ਮੰਦਿਰਾਂ ਅਤੇ ਕਿਲੋਂ ਲਈ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੈ। ਇਹ ਜਗ੍ਹਾ ਇਤਿਹਾਸਿਕ ਰੂਪ ਵਲੋਂ ਵੀ ਕਾਫ਼ੀ ਮਹੱਤਵਪੂਰਣ ਹੈ। ਕੋੱਪਲ ਦਾ ਇਤਹਾਸ ਲਗਭਗ 600 ਸਾਲ ਪੁਰਾਨਾ ਹੈ।

ਭੂਗੋਲ

ਪਬੀਸੀ (ਜਾਂ ਕੋੱਪਲ, ਕੰਨਡ਼: ಕೊಪ್ಪಳ) ਦੀ ਹਾਲਤ 15 . 35, 76 . 15 [ 1 ] ਉੱਤੇ ਹੈ। ਇੱਥੇ ਦੀ ਔਸਤ ਉਚਾਈ ਹੈ 530 ਮੀਟਰ (1738 ਫੀਟ)।

ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਖਿੱਚ

ਕਨਕਗਿਰੀ
ਕਨਕਗਿਰੀ ਕੋੱਪਲ ਦੀ ਕਾਫ਼ੀ ਪੁਰਾਣੀ ਜਗ੍ਹਾਵਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਹੈ। ਇਹ ਜਗ੍ਹਾ ਗੰਗਾਵਤੀ ਵਲੋਂ 13 ਮੀਲ ਦੀ ਦੂਰੀ ਉੱਤੇ ਸਥਿਤ ਹੈ। ਕਨਕਗਿਰੀ ਦਾ ਮਤਲੱਬ ਭਗਵਾਨ ਦਾ ਪਹਾੜ ਹੈ। ਇਸਦਾ ਪੁਰਾਨਾ ਨਾਮ ਸ‍ਵਰਣਨਗਰੀ ਸੀ, ਜਿਸਦਾ ਮਤਲੱਬ ਵੀ ਇਹੀ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਅਜਿਹਾ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਸੰਤ ਕਣਕ ਮੁਨੀ ਨੇ ਇਸ ਜਗ੍ਹਾ ਉੱਤੇ ਤਪਸਿਆ ਕੀਤੀ ਸੀ। ਇਸਦੇ ਇਲਾਵਾ ਇੱਥੇ ਇੱਕ ਹੋਰ ਮੰਦਿਰ ਵੀ ਹੈ। ਜਿਸਦਾ ਉਸਾਰੀ ਕਨਕਗਿਰੀ ਦੇ ਨੇਕ ਨੇ ਕਰਵਾਇਆ ਸੀ।

ਕਨਕਚਲਪਥੀ ਮੰਦਿਰ 
ਕਨਕਗਿਰੀ ਦੇ ਨੇੜੇ ਹੀ ਕਨਕਚਲਪਥੀ ਮੰਦਿਰ ਸਥਿਤ ਹੈ। ਇਹ ਮੰਦਿਰ ਕਾਫ਼ੀ ਵਿਸ਼ਾਲ ਹੈ। ਇਸ ਮੰਦਿਰ ਦੀ ਵਾਸਤੁਕਲਾ ਕਾਫ਼ੀ ਖੂਬਸੂਰਤ ਹੈ। ਇਹ ਮੰਦਿਰ ਦੱਖਣ ਭਾਰਤ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਸੁੰਦਰ ਮੰਦਿਰਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਹੈ। ਇਸ ਮੰਦਿਰ ਵਿੱਚ ਬਣੇ ਹਾਲ ਅਤੇ ਸੁੰਦਰ ਥੰਮ੍ਹ ਇਸਨੂੰ ਅਤੇ ਜਿਆਦਾ ਖੂਬਸੂਰਤ ਬਣਾਉਂਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਮੰਦਿਰ ਦੀਆਂ ਦੀਵਾਰਾਂ ਅਤੇ ਗੋਪੁਰਮ ਉੱਤੇ ਕਾਫ਼ੀ ਚੰਗੀ ਤਸਵੀਰਾਂ ਬਣੀ ਹੋਈ ਹੈ। ਇਸ ਮੰਦਿਰ ਵਿੱਚ ਰਾਜਾਵਾਂ ਅਤੇ ਰਾਨੀਆਂ ਦੀ ਮੂਰਤੀਆਂ ਵੀ ਬਣੀ ਹੋਈ ਹੈ। ਇਸ ਮੂਰਤੀਆਂ ਦੇ ਪੱਥਰਾਂ ਉੱਤੇ ਕਾਲੀ ਪਾਲਿਸ਼ ਦੀ ਹੋਈ ਹੈ। ਇਸਦੇ ਇਲਾਵਾ ਇੱਥੇ ਲੱਕੜੀ ਵਲੋਂ ਬਣੀ ਕਈ ਮੂਰਤੀਆਂ ਵੀ ਹੈ। ਫਗਣ ਮਹੀਨਾ ਵਿੱਚ ਹਰ ਇੱਕ ਸਾਲ ਕਨਕਚਲਪਥੀ ਮੰਦਿਰ ਵਿੱਚ ਜਾਤਰਾ (ਮੇਲਾ) ਦਾ ਪ੍ਰਬੰਧ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਮੇਲੇ ਵਿੱਚ ਹਰ ਇੱਕ ਸਾਲ ਕਾਫ਼ੀ ਗਿਣਤੀ ਵਿੱਚ ਲੋਕ ਆਉਂਦੇ ਹਨ।

ਕੋੱਪਲ ਕਿਲਾ

ਇਹ ਕਿਲਾ ਕੋੱਪਲ ਦੇ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਇਤਿਹਾਸਿਕ ਕਿਲੋਂ ਵਿੱਚੋਂ ਹੈ। ਇਹ ਕਿਲਾ ਸਮੁੰਦਰ ਤਲ ਵਲੋਂ 400 ਫੀਟ ਦੀ ਉਚਾਈ ਉੱਤੇ ਸਥਿਤ ਹੈ। ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਰੂਪ ਵਲੋਂ ਇਸ ਗੱਲ ਦਾ ਪਤਾ ਨਹੀਂ ਹੈ ਕਿ ਇਸ ਕਿਲੇ ਦਾ ਉਸਾਰੀ ਕਿਸਨੇ ਕਰਵਾਇਆ ਹੈ। ਲੇਕਿਨ ਅਜਿਹਾ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਇਸ ਕਿਲੇ ਦਾ ਉਸਾਰੀ ਟੀਪੂ ਸੁਲਤਾਨ ਨੇ 1786 ਈ . ਵਿੱਚ ਕਰਵਾਇਆ ਸੀ। ਇਸ ਕਿਲੇ ਦਾ ਜਦੋਂ ਪੁਨਰਨਿਰਮਾਣ ਕਰਵਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ ਤਾਂ ਇਸਦੇ ਲਈ ਫਰੇਂਚ ਇੰਜੀਨੀਅਰਾਂ ਦੀ ਸਹਾਇਤਾ ਲਈ ਗਈ ਸੀ। ਮਈ 1790 ਈ ਨੂੰ ਬਰੀਟੀਸ਼ ਸੈਨਿਕਾਂ ਅਤੇ ਨਿਜਾਮ ਨੇ ਇਸ ਜਗ੍ਹਾ ਨੂੰ ਘੇਰ ਲਿਆ ਸੀ। ਇਸ ਘੇਰਾਬੰਦੀ ਵਿੱਚ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਨਾਲ ਸਰ ਜਾਨ ਮੇਲਕੋਮ ਨੇ ਵੀ ਦਿੱਤਾ ਸੀ।

ਮਹਾਦੇਵ ਮੰਦਿਰ 
ਮਹਾਦੇਵ ਮੰਦਿਰ ਚਾਲੁਕਯੋਂ ਦੁਆਰਾ ਬਣਾਏ ਗਏ ਸਭ ਤੋਂ ਖੂਬਸੂਰਤ ਮੰਦਿਰਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ। ਮੰਦਿਰ ਦੇ ਅੰਦਰ ਇੱਕ ਥੰਮ੍ਹ ਹਾਲ ਹੈ ਜਿਨੂੰ 68 ਥੰਮ੍ਹਾਂ ਦੀ ਸਹਾਇਤਾ ਵਲੋਂ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਇਸ ਮੰਦਿਰ ਦਾ ਉਸਾਰੀ 1112 ਈ ਵਿੱਚ ਮਹਾਦੇਵ ਨੇ ਕਰਵਾਇਆ ਸੀ। ਇਸ ਮੰਦਿਰ ਦੀ ਵਾਸਤੁਕਲਾ ਕਾਫ਼ੀ ਸੁੰਦਰ ਹੈ। ਇਹ ਮੰਦਿਰ ਦੇਸ਼ ਦੇ ਸ੍ਰੇਸ਼ਟ ਮੰਦਿਰਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ।

ਬਹਾਦੁਰ ਬਸਾਦੀ
ਇਹ ਜੈਨਾਂ ਦੇ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਧਾਰਮਿਕ ਸਥਾਨਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਹੈ। ਇਹ ਕਾਫ਼ੀ ਪੁਰਾਨਾ ਮੰਦਿਰ ਹੈ। ਇਸ ਮੰਦਿਰ ਦਾ ਉਸਾਰੀ ਗਿਆਰ੍ਹਵੀਂ ਸ਼ਤਾਬਦੀ ਦੇ ਦੌਰਾਨ ਕਰਵਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ। ਇਸ ਮੰਦਿਰ ਵਿੱਚ ਰਤੀਂਥਕਰ ਅਤੇ ਬਰਹਮਾਕਸ਼ ਦੀ ਸੁੰਦਰ ਪ੍ਰਤਿਮਾਵਾਂ ਹੈ।

ਮਾਦਨੂਰ ਮੰਦਿਰ 
ਇਹ ਮੰਦਿਰ ਬਹਾਦੁਰ ਬਸਾਦੀ ਵਲੋਂ ਨੌਂ ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਦੀ ਦੂਰੀ ਉੱਤੇ ਸਥਿਤ ਹੈ। ਇਸ ਮੰਦਿਰ ਵਿੱਚ ਬਰਹਮਾਕਸ਼ ਅਤੇ ਪਦਾਵਤੀ ਦੀ ਕਾਂਸੇ ਦੀ ਬਣੀ ਮੂਰਤੀਆਂ ਸਥਿਤ ਹੈ। ਇਹ ਮੂਰਤੀਆਂ 13ਵੀਆਂ ਅਤੇ 16ਵੀਆਂ ਸ਼ਤਾਬਦੀ ਕੀਤੀ ਹੈ। ਇਸਦੇ ਇਲਾਵਾ ਇਸ ਮੰਦਿਰ ਜੈਨ ਤੀਰਥੰਕਰ ਸ਼ਾਂਤੀਨਾਥ ਅਤੇ ਭਗਵਾਨ ਅਜੀਤਨਾਥ ਦੀ ਕਾਂਸੇ ਵਿੱਚ ਬਣੀ ਪ੍ਰਤਿਮਾਵਾਂ ਵੀ ਹੈ। ਇਹ ਮੰਦਿਰ ਆਪਣੀ ਸੁੰਦਰਤਾ ਅਤੇ ਸ਼ਾਂਤੀਪੂਰਣ ਮਾਹੌਲ ਦੇ ਕਾਰਨ ਵੀ ਸ਼ਰੱਧਾਲੁਆਂ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਵੱਲ ਆਕਰਸ਼ਤ ਕਰਦਾ ਹੈ।

ਆਵਾਗਉਣ

ਹਵਾਈ ਰਸਤਾ
ਸਭ ਤੋਂ ਨਜਦੀਕੀ ਹਵਾਈ ਅੱਡਿਆ ਬੰਗਲੁਰੂ ਵਿਮਾਨਕਸ਼ੇਤਰ ਹੈ। ਬੰਗਲੁਰੂ ਵਲੋਂ ਕੋੱਪਲ ਦੀ ਦੂਰੀ 380 ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਹੈ।

ਰੇਲ ਰਸਤਾ
ਕੋੱਪਲ ਰੇਲ ਰਸਤਾ ਦੁਆਰਾ ਕਈ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਸ਼ਹਿਰਾਂ ਜਿਵੇਂ ਬੰਗਲੁਰੂ, ਹੁਬਲੀ, ਬੇਲਗਮ, ਗੋਵਾ, ਤਰਿਪਤੀ, ਵਿਜੈਵਾੜਾ, ਗੰਟੂਰ, ਗੰਟਕਲ, ਹੈਦਰਾਬਾਦ ਅਤੇ ਮਿਰਾਜ ਆਦਿ ਵਲੋਂ ਜੁੜਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ।

ਸੜਕ ਰਸਤਾ
ਕੋੱਪਲ ਕਰਨਾਟਕ ਸ਼ਹਿਰ ਦੇ ਕਈ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਜਗ੍ਹਾਵਾਂ ਵਲੋਂ ਜੁੜਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਇਹ ਸਥਾਨ ਸੜਕ ਰਸਤਾ ਦੁਆਰਾ ਬੰਗਲੁਰੂ, ਹੁਬਲੀ, ਹੋਸਪਟ, ਬੇਲਾਰੀ, ਰਾਇਚੂਰ ਆਦਿ ਵਲੋਂ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਰਾਜ ਮਾਰਗ 63 ਅਤੇ 13 ਦੁਆਰਾ ਜੁੜਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਇਹ ਜਗ੍ਹਾ ਬੰਗਲੁਰੂ ਵਲੋਂ 380 ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਅਤੇ ਹੁਬਲੀ ਵਲੋਂ 120 ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਦੀ ਦੂਰੀ ਉੱਤੇ ਸਥਿਤ ਹੈ।

ਕਰਨਾਟਕ ਦੇ ਸ਼ਹਿਰ