ਮਹਿਬੂਬਾ ਮੁਫ਼ਤੀ
ਮਹਿਮੂਬਾ ਮੁਫਤੀ (ਜਨਮ 22 ਮਈ 1959 ਆਖਰਾਂ ਨੌਪੂਰਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਅਨੰਤਨਾਗ, ਭਾਰਤ) ਜੰਮੂ ਅਤੇ ਕਸ਼ਮੀਰ ਦੀ ਪੀਪਲਜ਼ ਡੈਮੋਕਰੈਟਿਕ ਪਾਰਟੀ (ਪੀਡੀਪੀ) ਦੀ ਪ੍ਰਧਾਨ ਹੈ। ਇਹ ਭਾਰਤ ਦੇ ਸਾਬਕਾ ਗ੍ਰਹਿ ਮੰਤਰੀ ਅਤੇ ਜੰਮੂ ਅਤੇ ਕਸ਼ਮੀਰ ਦੇ ਸਾਬਕਾ ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ ਮੁਫ਼ਤੀ ਮੁਹੰਮਦ ਸਈਅੱਦ ਦੀ ਬੇਟੀ ਹੈ।

ਮੁੱਢਲੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ 
ਕਸ਼ਮੀਰ ਦੇ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਕਾਨੂੰਨ ਦੀ ਡਿਗਰੀ ਦੀ ਕਮਾਈ ਦੇ ਬਾਅਦ, ਉਹ ਦੇਰ 1980 ਦੌਰਾਨ ਜਨਤਕ ਜੀਵਨ ਤੋਂ ਦੂਰ ਰਹੀ ਅਤੇ ਦੋ ਧੀਆਂ, ਇਲਤਿਜਾ ਅਤੇ ਇਰਤਿਕਾ ਦਾ ਪਾਲਣ ਪੋਸ਼ਣ ਕੀਤਾ। ਉਸ ਨੇ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਪਤੀ ਤੋਂ ਤਲਾਕ ਲੈ ਲਿਆ।

ਜਦੋਂ 1996 ਵਿੱਚ ਰਾਜ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਲਈ ਚੋਣਾਂ ਆਯੋਜਿਤ ਕੀਤੀਆਂ ਗਈਆਂ ਤਾਂ ਮਹਿਬੂਬਾ ਬਿਜਬੇਹਾੜਾ ਤੋਂ ਭਾਰਤੀ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਕਾਂਗਰਸ ਟਿਕਟ ਤੇ ਚੁਣੀ ਗਈ। ਉਸ ਦੇ ਪਿਤਾ ਉਸ ਵਕਤ ਕਾਂਗਰਸ ਪਾਰਟੀ ਵਿੱਚ ਵਾਪਸ ਆ ਗਏ ਸਨ ਜਿਸਨੂੰ ਉਸਨੇ ਰਾਜ ਵਿੱਚ ਇਸ ਦੇ ਰਵਾਇਤੀ ਵਿਰੋਧੀ ਨੈਸ਼ਨਲ ਕਾਨਫਰੰਸ ਨਾਲ ਕੀਤੇ ਗਠਜੋੜ ਤੇ ਗੁੱਸੇ ਚ 1987 ਵਿੱਚ ਛੱਡ ਦਿੱਤਾ ਸੀ। ਮਹਿਬੂਬਾ ਨੇ ਛੇਤੀ ਹੀ ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ ਫਾਰੂਕ ਅਬਦੁੱਲਾ ਦੀ ਸਰਕਾਰ ਵਿਚ, ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਵਿੱਚ ਵਿਰੋਧੀ ਧਿਰ ਦੇ ਨੇਤਾ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਪੈਂਠ ਬਣਾ ਲਈ।

ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਕੈਰੀਅਰ
ਜਦੋਂ 1996 ਵਿੱਚ ਰਾਜ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਲਈ ਚੋਣਾਂ ਹੋਈਆਂ ਸਨ, ਮਹਿਬੂਬਾ ਬਿਜਨਬੇੜਾ ਤੋਂ ਇੰਡੀਅਨ ਨੈਸ਼ਨਲ ਕਾਂਗਰਸ ਦੀ ਟਿਕਟ 'ਤੇ ਚੁਣੇ ਗਏ ਸਭ ਤੋਂ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਮੈਂਬਰਾਂ ਵਿਚੋਂ ਇੱਕ ਬਣ ਗਈ। ਉਸ ਦਾ ਪਿਤਾ ਕਾਂਗਰਸ ਵਿੱਚ ਵਾਪਸ ਆ ਗਿਆ ਸੀ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਉਸ ਨੇ 1987 ਵਿੱਚ ਛੱਡਿਆ ਸੀ। ਉਸ ਦਾ ਪਾਰਟੀ ਛੱਡਣ ਦਾ ਕਾਰਨ ਗੱਠਜੋੜ ਤੋਂ ਨਾਰਾਜ਼ਗੀ ਸੀ, ਜੋ ਪਾਰਟੀ ਨੇ ਰਾਜ ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਰਵਾਇਤ ਵਿਰੋਧੀ, ਨੈਸ਼ਨਲ ਕਾਨਫਰੰਸ ਨਾਲ ਬਣਾਈ ਸੀ। ਮਹਿਬੂਬਾ ਨੇ ਤੁਰੰਤ ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ ਫਾਰੂਕ ਅਬਦੁੱਲਾ ਦੀ ਸਰਕਾਰ ਨੂੰ ਦ੍ਰਿੜਤਾ ਨਾਲ ਲੈਂਦਿਆਂ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਵਿੱਚ ਵਿਰੋਧੀ ਧਿਰ ਦੇ ਨੇਤਾ ਵਜੋਂ ਪੈਰ ਪਾਇਆ।

ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੀ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਸੀਟ ਤੋਂ ਅਸਤੀਫਾ ਦੇ ਦਿੱਤਾ ਅਤੇ ਸੰਨ 1999 ਵਿੱਚ ਸ੍ਰੀਨਗਰ ਤੋਂ ਸੰਸਦੀ ਚੋਣਾਂ ਲੜਨ ਲਈ ਗਈ, ਜਿਥੇ ਉਹ ਮੌਜੂਦਾ ਮੈਂਬਰ ਉਮਰ ਅਬਦੁੱਲਾ ਤੋਂ ਹਾਰ ਗਈ। ਉਸ ਨੇ ਦੱਖਣੀ ਕਸ਼ਮੀਰ ਤੋਂ ਰਾਜ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਦੀ ਪਹਿਲਗਾਮ ਸੀਟ ਜਿੱਤੀ। ਉਸ ਨੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਚੋਣਾਂ ਵਿੱਚ ਰਫੀ ਅਹਿਮਦ ਮੀਰ ਨੂੰ ਹਰਾਇਆ, ਜਦੋਂ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਚੋਣਾਂ 2002 ਵਿੱਚ ਦੁਬਾਰਾ ਹੋਈਆਂ ਸਨ। ਉਹ 2004 ਅਤੇ 2014 ਵਿੱਚ ਅਨੰਤਨਾਗ ਸੀਟ ਤੋਂ ਲੋਕ ਸਭਾ ਲਈ ਚੁਣੀ ਗਈਆ ਸੀ।

ਜਨਵਰੀ 2016 ਵਿੱਚ ਉਸ ਦੇ ਪਿਤਾ ਦੀ ਮੌਤ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਜਦੋਂ ਉਹ ਜੰਮੂ-ਕਸ਼ਮੀਰ ਵਿੱਚ ਗੱਠਜੋੜ ਦੀ ਸਰਕਾਰ ਕਰ ਰਹੇ ਸਨ, ਉਸ ਨੇ ਉਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦਾ ਗਠਜੋੜ ਅੱਗੇ ਵਧਾਇਆ। ਜਦੋਂ ਦੂਜੀ ਵਾਰ ਜੰਮੂ-ਕਸ਼ਮੀਰ ਵਿੱਚ ਭਾਜਪਾ ਅਤੇ ਪੀ.ਡੀ.ਪੀ. ਨੇ ਸਰਕਾਰ ਬਣਾਈ ਸੀ। 4 ਅਪ੍ਰੈਲ, 2016 ਨੂੰ, ਉਸ ਨੇ ਸਹੁੰ ਚੁੱਕੀ ਅਤੇ ਜੰਮੂ-ਕਸ਼ਮੀਰ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਮਹਿਲਾ ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ ਬਣੀ।

25 ਜੂਨ, 2016 ਨੂੰ, ਉਸ ਨੇ ਅਨੰਤਨਾਗ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਉਪ-ਚੋਣ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਅਸੈਂਬਲੀ ਸੀਟ ਜਿੱਤੀ, ਉਥੇ ਕਿਸੇ ਵੀ ਹਾਲ ਵਿੱਚ ਹੋਈਆਂ ਚੋਣਾਂ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਫਰਕ ਨਾਲ ਅਤੇ ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਰੋਹਿੰਗਿਆਂ ਦੇ ਨਿਪਟਾਰੇ 'ਤੇ ਧਿਆਨ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ।

ਉਸ ਨੇ ਫਿਰ ਅਨੰਤਨਾਗ ਸੀਟ ਤੋਂ ਸਾਲ 2019 ਦੀਆਂ ਲੋਕ ਸਭਾ ਚੋਣਾਂ ਲੜੀਆਂ ਪਰ ਇਹ ਨੈਸ਼ਨਲ ਕਾਨਫਰੰਸ ਦੀ ਹਸਨੈ ਮਸੂਦੀ ਤੋਂ ਹਾਰ ਗਈ।.

ਗ੍ਰਿਫ਼ਤਾਰੀ
5 ਅਗਸਤ 2019 ਨੂੰ, ਉਸ ਨੂੰ ਕੇਂਦਰ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਹਿਰਾਸਤ ਵਿੱਚ ਲੈ ਲਿਆ। ਉਹ ਉਦੋਂ ਤੋਂ ਗ੍ਰਿਫ਼ਤਾਰੀ ਹੇਠ ਹੈ। ਉਸ ਦੀ ਧੀ ਇਲਤਿਜਾ ਮੁਫਤੀ ਨੇ ਹਿਰਾਸਤ ਦੇ 46ਵੇਂ ਦਿਨ ਆਪਣੀ ਮਾਂ ਦੇ ਟਵਿੱਟਰ ਅਕਾਉਂਟ ਨੂੰ ਸੰਭਾਲ ਲਿਆ। ਨਵੰਬਰ ਵਿੱਚ, ਇਲਤਿਜਾ ਮੁਫਤੀ ਨੇ ਸ੍ਰੀਨਗਰ ਦੇ ਡਿਪਟੀ ਕਮਿਸ਼ਨਰ ਨੂੰ ਇੱਕ ਪੱਤਰ ਲਿਖਿਆ ਸੀ ਕਿ ਉਹ ਆਪਣੀ ਮਾਂ ਨੂੰ ਵਾਦੀ ਦੀ ਸਰਦੀਆਂ ਲਈ ਬਿਹਤਰ ਢੰਗ ਨਾਲ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਜਗ੍ਹਾ 'ਤੇ ਤਬਦੀਲ ਕਰ ਦੇਵੇ।

ਫਰਵਰੀ 2020 ਵਿੱਚ ਉਸ ਨੂੰ ਹੋਰ ਜਨਤਕ ਸੁਰੱਖਿਆ ਐਕਟ ਅਧੀਨ ਗ੍ਰਿਫ਼ਤਾਰ ਕੀਤਾ ਗਿਆ।

ਇਹ ਵੀ ਦੇਖੋ
 [[ਮਹਿਬੂਬਾ ਮੁਫ਼ਤੀ ਮੰਤਰਾਲਾ (2016-2018)

ਹਵਾਲੇ

ਬਾਹਰੀ ਕੜੀਆਂ

External links

 Official biographical sketch in Parliament of India website
 State Assembly hall security remove opposition People's Democratic Party 
 {{cite news | first=Asit | last=Jolly | url=http://indiatoday.intoday.in/story/kashmir-mehbooba-mufti-centre-peoples-democratic-party/1/945174.html | title=Mehbooba Mufti under

ਭਾਰਤ ਦੇ ਰਾਜਨੀਤਕ ਲੀਡਰ