ਕੁਨਿਹਾਰ ਰਿਆਸਤ
ਕੁਨਿਹਾਰ ਰਿਆਸਤ, ਬਰਤਾਨੀਆ ਰਾਜ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤ ਦੀਆਂ ਰਿਆਸਤਾਂ ਵਿਚੋਂ ਇੱਕ ਰਿਆਸਤ ਸੀ ਜੋ ਹੁਣ ਅਜੋਕੇ ਹਿਮਾਚਲ ਪ੍ਰਦੇਸ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਹੈ।ਇਹ ਪੰਜਾਬ ਸਟੇਟ ਏਜੰਸੀ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਸੀ । ਕੁਨਿਹਾਰ ਇੱਕ ਛੋਟੀ ਪਹਾੜੀ ਰਿਆਸਤ ਸੀ ਜਿਸਦਾ ਖੇਤਰਪਾਲ ਸਿਰਫ 32.4 ਵਰਗ ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਸੀ।ਇਹ ਸੋਲਨ ਤੋਂ 36 ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਦੀ ਦੂਰੀ ਤੇ ਪੈਂਦੀ ਹੈ। ਇਸਦੀਆਂ ਹੱਦਾਂ ਪਟਿਆਲਾ ਰਿਆਸਤ ਅਤੇ ਬਾਘਲ ਰਿਆਸਤ ਨਾਲ ਲਗਦੀਆਂ ਹਨ।ਇਸ ਰਿਆਸਤ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ 1154 ਈਸਵੀ ਵਿੱਚ ਹੋਈ ਜਦ  ਇਸਦੇ ਪਹਿਲੇ ਰਾਜਾ ਜੰਮੂ ਦੇ ਅਖਨੂਰ ਰਿਆਸਤ ਤੋਂ ਇਥੇ ਆਏ।

ਜਾਣ ਪਹਿਚਾਣ ਅਤੇ ਪਿਛੋਕੜ 
ਕੁਨਿਹਾਰ ਹਿਮਾਚਲ ਪ੍ਰਦੇਸ ਇੱਕ ਵਾਦੀ ਹੈ ਜੋ ਸੋਲਨ ਜਿਲ੍ਹੇ ਦੀਆਂ ਖ਼ੂਬਸੂਰਤ ਪਹਾੜੀਆਂ ਦੇ ਦਰਮਿਆਨ ਵਿੱਚ ਪੈਂਦੀ ਹੈ।ਇਹ ਇੱਕ ਛੋਟੀ ਜਿਹੀ ਨਦੀ ,ਜਿਸਨੂੰ ਕੁਨੀ ਖੱਡ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ,ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਗਲ ਵਿਚ ਪਾਏ ਹਾਰ ਵਾਂਗ ਘਿਰੀ ਹੋਈ ਹੈ ਜਿਸ ਕਰਕੇ ਇਸਦਾ ਨਾਮ ਕੁਨੀ + ਹਾਰ ਕੁਨਿਹਾਰ ਪਿਆ ਹੈ।ਇਸਨੂੰ ''ਛੋਟੀ ਵਲਾਇਤ ਵੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

ਸਥਿਤੀ  
ਕੁਨਿਹਾਰ ਸ਼ਿਮਲਾ ਤੋ ਜੁਬਰਹੱਟੀ ਹਵਾਈ ਅੱਡਾ ਦੇ ਰਸਤੇ ਰਾਹੀਂ 42 ਕਿ.ਮੀ.ਦੀ ਦੂਰੀ ਤੇ ਪੈਂਦਾ ਹੈ ਸੋਲਨ ਤੋਂ ਸਬਾਥੂ ਦੇ ਰਸਤੇ 40 ਕਿ.ਮੀ. ਪੈਂਦਾ ਹੈ ।

ਇਤਿਹਾਸ 
ਕੁਨਿਹਾਰ ਰਾਜ 1154 ਵਿਚ ਅਬੋਜ ਦੇਵ ,  ਨਾਮ ਦੇ ਰਾਜੇ ਵੱਲੋਂ ਸਥਾਪਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਜੋ ਜੰਮੂ ਦੀ ਅਖਨੂਰ ਰਿਆਸਤ ਦੇ ਰਘੂਵੰਸ਼ੀ ਰਾਜਪੂਤ ਰਾਜ ਘਰਾਣੇ ਨਾਲ ਸਬੰਧ ਰਖਦਾ ਸੀ। ਇਹ ਰਿਆਸਤ 1803 ਤੋਂ 1815  ਤੱਕ ਨੇਪਾਲ ਦੇ ਅਧੀਨ ਰਹੀ ਹੈ।      The rulers of the state used the title of 'Thakur'.

ਠਾਕਰ ਸ਼ਾਸ਼ਕ
       1815 -        1816  ਮੂੰਗਰੀ ਦਾਸ 
       1816 -        1866  ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਸਿੰਘ 
       1866 -        1905  ਤੇਗ ਸਿੰਘ 
       1905 - 15 ਅਗਸਤ  1947  ਹਰਦੇਵ ਸਿੰਘ

ਤਸਵੀਰਾਂ 
15 ਅਕਤੂਬਰ 2016 ਨੂੰ ਮਹਿਲ ਦੀ ਮੌਜੂਦਾ ਹਾਲਤ ,ਤਸਵੀਰਾਂ ਦੀ ਜਬਾਨੀ |

ਇਹ ਵੀ ਵੇਖੋ

ਹਵਾਲੇ 

ਹਿਮਾਚਲ ਪ੍ਰਦੇਸ਼
ਹਿਮਾਚਲ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਦੇ ਸ਼ਹਿਰ ਅਤੇ ਪਿੰਡ
ਭਾਰਤ ਦੀਆਂ ਰਿਆਸਤਾਂ