ਪੂਜਾ ਢਾਂਡਾ
ਪੂਜਾ ਢਾਂਡਾ (ਜਨਮ 1 ਜਨਵਰੀ 1994) ਹਰਿਆਣੇ ਦੇ ਹਿਸਾਰ ਜ਼ਿਲੇ ਦੇ ਬੁਡਾਨਾ ਪਿੰਡ ਦੀ ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਪਹਿਲਵਾਨ ਹੈ, ਜਿਸ ਨੇ 57 ਕਿਲੋਗ੍ਰਾਮ ਭਾਰ ਵਰਗ ਵਿੱਚ ਬੁਡਾਪੈਸਟ ਵਿਖੇ 2018 ਵਰਲਡ ਚੈਂਪੀਅਨਸ਼ਿਪ ਵਿੱਚ ਕਾਂਸੀ ਦਾ ਤਗਮਾ ਜਿੱਤਿਆ ਸੀ। ਉਸ ਨੇ ਕ੍ਰਮਵਾਰ 60 ਕਿੱਲੋ ਅਤੇ 57 ਕਿੱਲੋਗ੍ਰਾਮ ਵਰਗ ਵਿੱਚ ਗੋਲਡ ਕੋਸਟ ਵਿਖੇ ਹੋਈਆਂ 2010 ਦੀਆਂ ਸਮਰ ਯੂਥ ਓਲੰਪਿਕਸ ਅਤੇ 2018 ਰਾਸ਼ਟਰਮੰਡਲ ਖੇਡਾਂ ਵਿੱਚ ਸਿਲਵਰ ਮੈਡਲ ਜਿੱਤੇ ਹਨ। 2014 ਦੀ ਏਸ਼ੀਅਨ ਕੁਸ਼ਤੀ ਚੈਂਪੀਅਨਸ਼ਿਪ ਵਿੱਚ ਗਰੇਪਲਰ ਨੇ ਇੱਕ ਤਾਂਬੇ ਦਾ ਤਗ਼ਮਾ ਵੀ ਜਿੱਤਿਆ ਹੈ। ਪੂਜਾ ਨੇ ਓਲੰਪਿਕ ਅਤੇ ਵਿਸ਼ਵ ਚੈਂਪੀਅਨਸ਼ਿਪ ਦੇ ਤਗਮਾ ਜੇਤੂਆਂ ਨੂੰ ਹਰਾਇਆ ਹੈ।  ਭਾਰਤ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਖੇਡਾਂ ਦੇ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਨਦਾਰ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਲਈ ਅਰਜੁਨ ਪੁਰਸਕਾਰ ਨਾਲ ਸਨਮਾਨਿਤ ਕੀਤਾ ਹੈ।

ਮੁੱਢਲਾ ਜੀਵਨ 
ਪੂਜਾ ਦਾ ਜਨਮ ਹਰਿਆਣਾ ਦੇ ਹਿਸਾਰ ਜ਼ਿਲੇ ਦੇ ਬੁਡਾਨਾ ਪਿੰਡ ਵਿਚ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਹਿਸਾਰ ਵਿੱਚ ਹਰਿਆਣਾ ਪਸ਼ੂ ਪਾਲਣ ਕੇਂਦਰ ਦੇ ਟਰੈਕਟਰ ਚਾਲਕ ਦੀ ਧੀ, ਢਾਂਡਾ ਨੇ ਮਹਾਬੀਰ ਸਟੇਡੀਅਮ ਵਿਚ ਜੂਡੋ ਖਿਡਾਰੀ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕੀਤੀ ਪਰੰਤੂ 2009 ਵਿੱਚ ਕੁਸ਼ਤੀ ਵਿੱਚ ਤਬਦੀਲ ਹੋ ਗਈ। ਪੂਜਾ ਢਾਂਡਾ ਕਮਲੇਸ਼ ਢਾਂਡਾ ਅਤੇ ਪਿਤਾ ਅਜਮੇਰ ਦੀ ਧੀ ਹੈ ਜੋ ਖੁਦ ਐਥਲੀਟ ਸੀ। ਉਸਨੇ ਆਪਣੀ ਖੇਡ ਯਾਤਰਾ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ 2007 ਵਿੱਚ ਜੂਡੋ ਨਾਲ ਕੀਤੀ ਸੀ। ਉਸਦੀ ਉਮਰ ਅਜੇ ਵੀ ਕੁਸ਼ਤੀ ਮਹਾਸੰਘ ਦੇ ਮੁਕਾਬਲਿਆਂ ਵਿਚ ਹਿੱਸਾ ਲੈਣ ਲਈ ਘੱਟੋ ਤੋਂ ਘੱਟ ਉਮਰ ਤੋਂ ਵੀ ਘੱਟ ਸੀ ਅਤੇ ਇਸ ਲਈ ਜੂਡੋ ਖੇਡਣਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ। ਪੂਜਾ ਨੇ ਪਹਿਲਾਂ ਹੈਦਰਾਬਾਦ ਵਿੱਚ 2007 ਵਿੱਚ ਏਸ਼ੀਅਨ ਕੈਡੇਟ ਜੂਡੋ ਚੈਂਪੀਅਨਸ਼ਿਪ ਵਿੱਚ ਕਾਂਸੀ ਦਾ ਤਗਮਾ ਹਾਸਲ ਕੀਤਾ ਸੀ ਅਤੇ ਫਿਰ ਉਸ ਨੇ 2008 ਦੇ ਐਡੀਸ਼ਨ ਵਿੱਚ ਉਸੇ ਹੀ ਮੁਕਾਬਲੇ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਸੋਨ ਤਮਗਾ ਜਿੱਤਿਆ ਸੀ। 

ਪ੍ਰਾਪਤੀਆਂ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ ਭਾਰਤ ਦੇ ਸਾਬਕਾ ਪਹਿਲਵਾਨ ਅਤੇ ਕੋਚ ਕ੍ਰਿਪਾ ਸ਼ੰਕਰ ਬਿਸ਼ਨੋਈ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਕੁਸ਼ਤੀ ਵਿਚ ਆਪਣਾ ਕਰੀਅਰ ਬਣਾਉਣ ਦੀ ਸਲਾਹ ਦਿੱਤੀ। ਪੂਜਾ ਨੇ 2009 ਵਿੱਚ ਹਿਸਾਰ ਵਿਖੇ ਕੋਚ ਸੁਭਾਸ਼ ਚੰਦਰ ਸੋਨੀ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਹੇਠ ਕੁਸ਼ਤੀ ਦੀ ਸਿਖਲਾਈ ਲਈ ਸੀ।

2010 ਵਿੱਚ ਪੂਜਾ ਨੇ ਸਿੰਗਾਪੁਰ ਵਿੱਚ ਸਮਰ ਯੂਥ ਓਲੰਪਿਕ ਵਿੱਚ ਕੁਸ਼ਤੀ ਵਿੱਚ ਚਾਂਦੀ ਦਾ ਤਗਮਾ ਜਿੱਤਿਆ ਸੀ। ਪੂਜਾ ਨੇ ਸਾਲ 2013 ਵਿੱਚ ਹੋਈ ਨੈਸ਼ਨਲ ਚੈਂਪੀਅਨਸ਼ਿਪ ਦੇ ਫਾਈਨਲ ਵਿੱਚ ਮਸ਼ਹੂਰ ਗ੍ਰੇਪਲਰ ਬਬੀਤਾ ਫੋਗਟ ਵਿਰੁੱਧ ਜਿੱਤੀ ਅਤੇ ਫਿਰ 2014 ਵਿੱਚ ਏਸ਼ੀਅਨ ਚੈਂਪੀਅਨਸ਼ਿਪ ਵਿੱਚ ਕਾਂਸੀ ਦਾ ਤਗਮਾ ਜਿੱਤਿਆ। ਪਰ 2015 ਵਿਚ ਸੱਟ ਲੱਗਣ ਨਾਲ ਉਸ ਦਾ ਕਰੀਅਰ ਲਗਭਗ ਖ਼ਤਮ ਹੋ ਗਿਆ।

ਚੁਣੌਤੀ ਨਾ ਸਿਰਫ ਮਨੋਵਿਗਿਆਨਕ ਸੀ, ਬਲਕਿ ਵਿੱਤੀ ਸਰੋਤਾਂ ਦੀ ਘਾਟ ਵੀ ਸੀ। ਉਸ ਨੂੰ ਮੁੰਬਈ ਵਿੱਚ ਸਰਜਰੀ ਕਰਵਾਉਣੀ ਪਈ ਅਤੇ ਮੁੜ ਵਸੇਬੇ ਦੀ ਲੰਬੀ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਦਾ ਪਾਲਣ ਕਰਨਾ ਪਿਆ। ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਉਸਦੇ ਇਲਾਜ ਲਈ ਭੁਗਤਾਨ ਕੀਤਾ, ਪਰ ਮੁੜ ਵਸੇਬੇ ਦੇ ਖਰਚੇ, ਫਿਜ਼ੀਓਥੈਰੇਪਿਸਟ ਦੀ ਫੀਸ ਅਤੇ ਕਿਰਾਇਆ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਸਨ। ਕੁਸ਼ਤੀ ਕੋਚ ਵਜੋਂ ਹਰਿਆਣਾ ਦੇ ਸਪੋਰਟਸ ਵਿਭਾਗ ਵਿਚ ਕੰਮ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਪੂਜਾ ਬਿਨਾਂ ਤਨਖਾਹ ਤੋਂ ਛੁੱਟੀ ‘ਤੇ ਰਹੀ।

ਕਰੀਅਰ 
ਸਾਲ 2009 ਵਿਚ ਕੁਸ਼ਤੀ ਵਿਚ ਬਦਲਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਨੌਜਵਾਨ ਖਿਡਾਰੀ ਹੋਣ ਵਜੋਂ ਪੂਜਾ ਦਾ ਕਰੀਅਰ ਉਸ ਸਮੇਂ ਇਕ ਸ਼ਾਨਦਾਰ ਨੋਟ 'ਤੇ ਆਇਆ ਜਦੋਂ ਉਸਨੇ 60 ਕਿਲੋ ਵਰਗ ਵਿਚ 2010 ਦੇ ਸਮਰ ਯੂਥ ਓਲੰਪਿਕ ਵਿਚ ਚਾਂਦੀ ਦਾ ਤਗਮਾ ਜਿੱਤਿਆ। 2013 ਵਿਚ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਚੈਂਪੀਅਨਸ਼ਿਪ ਵਿਚ ਡੈਬਿਉ ਕਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਸਨੇ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ ਵਰਲਡ ਰੈਸਲਿੰਗ ਚੈਂਪੀਅਨਸ਼ਿਪ ਵਿਚ ਹਿੱਸਾ ਲਿਆ ਪਰ ਪਹਿਲੇ ਗੇੜ ਵਿਚ ਹਾਰ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਹ ਇਸ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਹੋ ਗਈ। ਉਹ ਨੂੰ ਹਰਾਇਆ ਬਬੀਤਾ ਫੋਗਟ ਫਾਈਨਲ ਵਿੱਚ, ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਬ੍ਰੋਨਜ਼ ਮੈਡਲ ਦੇ ਬਾਅਦ ਏਸ਼ਿਆਈ ਕੁਸ਼ਤੀ ਮੁਕਾਬਲੇ 2014 ਵਿਚ ਆਸਤਾਨਾ 'ਤੇ ਅਤੇ ਬਾਅਦ 2017 ਦੇ ਸਾਰੇ ਚਾਰ ਸੀਨੀਅਰ ਕੌਮੀ ਖਿਤਾਬ ਹਾਸਿਲ ਕੀਤੇ। ਪ੍ਰੋ ਕੁਸ਼ਤੀ ਲੀਗ ਦੇ ਸੀਜ਼ਨ 3 ਵਿਚ ਉਸਨੇ ਵਿਸ਼ਵ ਅਤੇ ਓਲੰਪਿਕ ਜੇਤੂ ਹੇਲਨ ਮਰੁਲਿਸ ਨੂੰ ਹਰਾਇਆ।

ਪੂਜਾ ਨੂੰ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ ਅਤੇ ਅਸਲ ਵਿੱਚ ਉਸਨੂੰ ਬਲਾਕਬਸਟਰ ਦੰਗਲ (2016) ਵਿੱਚ ਬਬੀਤਾ ਫੋਗਟ ਦੀ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਉਣ ਲਈ ਚੁਣਿਆ ਗਿਆ ਸੀ, ਜੋ ਉਹ ਸੱਟ ਲੱਗਣ ਕਾਰਨ ਨਹੀਂ ਖੇਡ ਸਕੀ ਸੀ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਪੂਜਾ ਨੇ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਮੁਕਾਬਲਾ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਸੀਨੀਅਰ ਫੋਗਟ ਭੈਣ ਗੀਤਾ ਫੋਗਟ ਨੂੰ ਅਸਲ-ਜੀਵਨ 2018 ਰਾਸ਼ਟਰਮੰਡਲ ਖੇਡਾਂ ਦੇ ਚੋਣ ਟਰਾਇਲਾਂ ਵਿੱਚ ਹਰਾਇਆ।

ਉਸਨੇ ਕੈਰਾਰਾ ਸਪੋਰਟਸ ਅਰੇਨਾ 1 ਦੇ ਫਾਈਨਲ ਵਿੱਚ ਨਾਈਜੀਰੀਆ ਦੀ ਓਡੁਨਾਯੋ ਅਡੇਕੁਓਰੋਏ ਨੂੰ 7-5 ਨਾਲ ਹਰਾਉਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਗੋਲਡ ਕੋਸਟ ਵਿਖੇ 2018 ਰਾਸ਼ਟਰਮੰਡਲ ਖੇਡਾਂ ਵਿੱਚ ਚਾਂਦੀ ਦਾ ਤਗਮਾ ਜਿੱਤਿਆ।

ਹਵਾਲੇ 

21ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੀਆਂ ਭਾਰਤੀ ਔਰਤਾਂ
ਜਨਮ 1994
ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ