ਨੇਟਲ ਭਾਰਤੀ ਕਾਂਗਰਸ
ਨੇਟਲ ਭਾਰਤੀ ਕਾਂਗਰਸ ( ਐਨ.ਆਈ.ਸੀ. ) ਇੱਕ ਅਜਿਹਾ ਸੰਗਠਨ ਸੀ, ਜਿਸਦਾ ਉਦੇਸ਼ ਦੱਖਣੀ ਅਫ਼ਰੀਕਾ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤੀਆਂ ਵਿਰੁੱਧ ਵਿਤਕਰੇ ਵਿਰੁੱਧ ਲੜ੍ਹਨਾ ਸੀ।

ਨੈਟਲ ਇੰਡੀਅਨ ਕਾਂਗਰਸ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਮਹਾਤਮਾ ਗਾਂਧੀ ਨੇ 1894 ਵਿੱਚ ਕੀਤੀ ਸੀ।  22 ਅਗਸਤ 1894 ਨੂੰ ਇੱਕ ਸੰਵਿਧਾਨ ਲਾਗੂ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।

ਗਾਂਧੀ ਆਨਰੇਰੀ ਸੈਕਟਰੀ ਸਨ  ਅਤੇ ਅਬਦੁਲਾ ਹਾਜ਼ੀ ਆਦਮ ਝਾਵੇਰੀ (ਦਾਦਾ ਅਬਦੁੱਲਾ) ਪ੍ਰਧਾਨ ਚੁਣੇ ਗਏ।

ਉਪ-ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਸਨ: ਹਾਜੀ ਮਹੋਮਦ ਹਾਜ਼ੀ ਦਾਦਾ, ਅਬਦੂਲ ਕਾਦਿਰ, ਹਾਜੀ ਦਾਦਾ ਹਾਜੀ ਹਬੀਬ, ਮੂਸਾ ਹਾਜ਼ੀ ਆਦਮ, ਪੀ. ਦਾਅਜੀ ਮਹੋਮਦ, ਪੀਰਨ ਮਹੋਮਦ, ਮੁਰੂਗੇਸਾ ਪਿੱਲੇ, ਰਾਮਸਵਾਮੀ ਨਾਇਡੂ, ਹੁਸਨ ਮੀਰਾਂ, ਆਦਮਜੀ ਮੀਆਂਖਨ, ਕੇ.ਆਰ. ਨਯਨਾਹ, ਅਮੋਦ ਬਿਆਤ (ਪੀ.ਐਮ. ਬਰਗ), ਮੂਸਾ ਹਾਜ਼ੀ ਕੈਸੀਮ, ਮਹੋਮਦ ਕੈਸੀਮ ਜੀਵਾ, ਪਾਰਸੀ ਰੁਸਤਮਜੀ, ਦਾਵਾਦ ਮਹੋਮਦ, ਹੁਸਨ ਕੈਸੀਮ ਅਮੋਦ ਟਿੱਲੀ, ਡੌਰੈਸਵਾਮੀ ਪਿਲੇ, ਉਮਰ ਹਾਜੀ ਆਬਾ, ਓਸਮਾਨਖਾਨ ਰਹਿਮਤਖਨ, ਰੰਗਾਸਵਾਮੀ ਪਦਾਯਚੀ, ਹਾਜੀ ਮਹੋਮ (ਪੀ.ਐੱਮ. ਬਰਗ) ਕੈਮਰੂਦੀਨ (ਪੀ.ਐੱਮ. ਬਰਗ) ਆਦਿ।

ਕਮੇਟੀ ਦੇ ਮੈਂਬਰਾਂ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਿਲ ਹਨ: ਉਪ-ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਅਤੇ ਮੈਸਰਜ ਐਮ.ਡੀ. ਜੋਸ਼ੀ, ਨਰਸੀਰਾਮ, ਮਨੇਕਜੀ, ਦੋਅਜੀ ਮਮੂਜੀ ਮੁਤਲਾਹ, ਮੁਥੂ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ, ਬਿਸੇਸਰ, ਗੁਲਾਮ ਹੁਸੈਨ ਰਾਂਦੇਰੀ, ਸ਼ਮਸ਼ੂਦੀਨ, ਜੀ.ਏ. ਬਾਸਾ, ਸਰਬਜੀਤ, ਐਲ. ਗੈਬਰੀਅਲ, ਜੇਮਜ਼ ਕ੍ਰਿਸਟੋਫਰ, ਸੂਬੂ ਨਾਇਡੂ, ਜੌਨ ਗੈਬਰੀਅਲ, ਸੁਲੇਮਾਨ ਵੋਰਾਜੀ, ਕੈਸੀਮਜੀ ਅਮੂਜੀ, ਆਰ. ਕੁੰਦਾਸਵਾਮੀ ਨਾਇਡੂ, ਐਮ.ਈ. ਕਥਰਾਡਾ, ਇਬਰਾਹਿਮ ਐਮ. ਖੱਤਰੀ, ਸ਼ੈੱਕ ਫਰੀਦ, ਵਰਿੰਦ ਇਸਮਾਈਲ, ਰਣਜੀਤ, ਪੇਰੂਮਲ ਨਾਇਡੂ, ਪਾਰਸੀ ਧਨਜੀਸ਼ਾ, ਰੋਯੱਪਨ, ਜੂਸਬ ਅਬਦੂਲ ਕਰੀਮ, ਅਰਜੁਨ ਸਿੰਘ, ਇਸਮਾਈਲ ਕਾਦਿਰ, ਈਸੋਪ ਕਾਦੁਆ, ਮਹੋਮਦ ਏਸਾਕ, ਮਹੋਮਦ ਹਾਫੇਜੀ, ਏ. ਐਮ. ਪਾਰੁਕ, ਸੁਲੇਮਾਨ ਦਾਜੀ, ਵੀ. ਨਾਰਾਇਣਾ ਪੈਥਰ, ਲਛਮਣ ਪਾਂਡੇ, ਓਸਮਾਨ ਅਹਿਮਦ ਅਤੇ ਮਹੋਮਦ ਤੈਅਬ ਆਦਿ।

ਆਪਣੇ ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਸਾਲਾਂ ਦੌਰਾਨ ਐਨ.ਆਈ.ਸੀ. ਨੇ ਪ੍ਰਸਤਾਵਿਤ ਵਿਤਕਰੇ ਸੰਬੰਧੀ ਕਾਨੂੰਨਾਂ ਵਿੱਚ ਤਬਦੀਲੀਆਂ ਲਈ ਕਈ ਅਰੰਭਕ ਪਟੀਸ਼ਨਾਂ ਪੇਸ਼ ਕੀਤੀਆਂ।

1960 ਦੇ ਦਹਾਕੇ ਵਿਚ ਵੱਧ ਰਹੇ ਰਾਜ ਦਮਨ ਅਤੇ ਇਸ ਦੇ ਨੇਤਾਵਾਂ ਦੇ ਪਾਬੰਦੀ ਕਾਰਨ ਸੰਗਠਨ ਸਰਗਰਮ ਹੋ ਗਿਆ।

ਬਾਅਦ ਵਿਚ ਇਸਨੇ ਆਪਣਾ ਅਫ਼ਰੀਕੀ ਨੈਸ਼ਨਲ ਕਾਂਗਰਸ ਨਾਲ ਗਠਜੋੜ ਕੀਤਾ।

ਇਹ ਵੀ ਵੇਖੋ 

 ਦੱਖਣੀ ਅਫ਼ਰੀਕਾ ਦੀ ਭਾਰਤੀ ਕਾਂਗਰਸ

ਹਵਾਲੇ 

 ਨੈਟਲ ਇੰਡੀਅਨ ਕਾਂਗਰਸ ਦਾ ਸੰਵਿਧਾਨ- 1894
 ਮਹਾਤਮਾ ਗਾਂਧੀ ਦੇ ਸੰਗ੍ਰਹਿ ਕਾਰਜ

ਨੋਟ ਅਤੇ ਹਵਾਲੇ 

ਮਹਾਤਮਾ ਗਾਂਧੀ