ਐਂਗ ਲੀ
ਐਂਗ ਲੀ ਓਬੀਐਸ (; ਜਨਮ 23 ਅਕਤੂਬਰ, 1954) ਇੱਕ ਤਾਈਵਾਨੀ ਫ਼ਿਲਮ ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ, ਸਕ੍ਰੀਨਲੇਖਕ ਅਤੇ ਨਿਰਮਾਤਾ ਹੈ।

ਲੀ ਦੀਆਂ ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਫ਼ਿਲਮਾਂ ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਦ ਵੈਡਿੰਗ ਬੈਂਕੁਇਟ, ਪੁਸ਼ਿੰਗ ਹੈਂਡਸ ਅਤੇ ਈਟ ਡਰਿੰਗ ਮੈਨ ਵੂਮਨ, ਨੇ ਪਰੰਪਰਾ ਅਤੇ ਆਧੁਨਿਕਤਾ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਸਬੰਧਾਂ ਅਤੇ ਟਕਰਾਅ ਨੂੰ ਉਜਾਗਰ ਕੀਤਾ ਸੀ। ਲੀ ਨੇ ਆਪਣੀਆਂ ਕਈ ਫਿਲਮਾਂ ਵਿੱਚ ਦਮਨਕਾਰੀ, ਗੁਪਤ ਭਾਵਨਾਵਾਂ ਨੂੰ ਵੀ ਪੇਸ਼ ਕੀਤਾ ਹੈ, ਜਿਹਨਾਂ ਵਿੱਚ ਕਰਾਊਚਿੰਗ ਟਾਈਗਰ, ਹਿਡਨ ਡ੍ਰੈਗਨ, ਦ ਆਈਸ ਸਟੌਰਮ, ਹਲਕ ਅਤੇ ਬਰੋਕਬੈਕ ਮਾਊਨਟੇਨ ਜਿਹੀਆਂ ਫ਼ਿਲਮਾਂ ਸ਼ਾਮਿਲ ਹਨ। ਲੀ ਦੇ ਕੰਮ ਨੂੰ ਭਾਵਨਾਤਮਕ ਮੁੱਲਾਂ ਦੇ ਲਈ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਸਮੀਖਕਾਂ ਦੇ ਮੁਤਾਬਕ ਇਹ ਉਸਦੀ ਸਫ਼ਲਤਾ ਦੇ ਲਈ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰ ਹੈ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਉਸਨੇ ਸੱਭਿਆਚਾਰਕ ਰੁਕਾਵਟਾਂ ਨੂੰ ਤੋੜਿਆ ਹੈ ਅਤੇ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਮਾਨਤਾ ਹਾਸਿਲ ਕੀਤੀ ਹੈ।

ਜੀਵਨ
ਐਂਗ ਲੀ ਦਾ ਜਨਮ 1954 ਵਿੱਚ ਚਿਆਚੋਊ, ਪਿੰਗਟੁੰਗ, ਤਾਈਵਾਨ ਵਿਖੇ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਲੀ ਉਸ ਘਰ ਵਿੱਚ ਪੈਦਾ ਹੋਇਆ ਸੀ ਜਿੱਥੇ ਪੜ੍ਹਾਈ-ਲਿਖਾਈ ਉੱਪਰ ਬਹੁਤ ਜ਼ੋਰ ਦਿੱਤਾ ਸੀ। ਉਸਨੇ ਆਪਣੀ ਮੁੱਢਲੀ ਸਿੱਖਿਆ ਨੈਸ਼ਨਲ ਤਾਈਨਾਨ ਫ਼ਰਸਟ ਸੀਨੀਅਰ ਹਾਈ ਸਕੂਲ ਵਿੱਚ ਸਿੱਖਿਆ ਹਾਸਲ ਕੀਤੀ ਜਿੱਥੇ ਉਸਦੇ ਪਿਤਾ ਪ੍ਰਿੰਸੀਪਲ ਸਨ। ਲੀ ਦੋ ਵਾਰ ਦਾਖ਼ਲਾ ਪ੍ਰੀਖਿਆ ਵਿੱਚੋਂ ਫ਼ੇਲ ਹੋਣ ਕਰਕੇ ਤਾਈਵਾਨ ਦੀ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਦੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ਲਈ ਦਾਖ਼ਲਾ ਨਾ ਸਕਿਆ, ਇਸ ਕਰਕੇ ਉਸਦੇ ਤੰਗ ਆਏ ਪਿਤਾ ਨੇ ਉਸਨੂੰ ਨੈਸ਼ਨਲ ਆਰਟਸ ਸਕੂਲ ਵਿਖੇ ਪੜ੍ਹਾਇਆ। ਉਸਨੇ 1975 ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਗ੍ਰੈਜੂਏਸ਼ਨ ਪੂੁਰੀ ਕੀਤੀ। 1979 ਵਿੱਚ ਉਹ ਅਮਰੀਕਾ ਦੀ ਇਲੀਆਨਾ ਦੀ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਵਿਖੇ ਥੀਏਟਰ ਪੜ੍ਹਨ ਲਈ ਗਿਆ। ਉਸਨੇ ਆਪਣੀ ਮਾਸਟਰ ਡਿਗਰੀ ਨਿਊਯਾਰਕ ਯੂੁਨੀਵਰਸਿਟੀ ਤੋਂ ਪੂਰੀ ਕੀਤੀ ਸੀ ਅਤੇ ਉੱਥੇ ਉਸਨੇ ਇੱਕ ਮਸ਼ਹੂਰ ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ ਸਪਾਈਕ ਲੀ ਨਾਲ ਕੰਮ ਵੀ ਕੀਤਾ ਸੀ।

ਵਿਅਕਤੀਗਤ ਜੀਵਨ
ਲੀ ਨਿਊਯਾਰਕ ਦੀ ਵੈਸਟਚੈਸਟਰ ਕਾਊਂਟੀ ਦੇ ਲਾਰਚਮਾਊਂਟ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਪਤਨੀ ਜੇਨ ਲਿਨ ਜਿਹੜੀ ਕਿ ਇੱਕ ਮਾਈਕ੍ਰੋਬਾਇਓਲੋਜਿਸਟ ਹੈ, ਨਾਲ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ। ਜੇਨ ਲਿਨ ਨਾਲ ਉਸਦਾ ਵਿਆਹ 1983 ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਦੋ ਬੱਚੇ ਹਨ, ਹਾਨ (ਜਨਮ 1984) ਅਤੇ ਮੇਸਨ ਲੀ (ਜਨਮ 1990)। ਲੀ ਨੂੰ ਅਮਰੀਕਾ ਵਿੱਚ ਕੁਦਰਤੀ ਤੌਰ ਤੇ ਰਹਿਣ ਕਰਕੇ ਉੱਥੋਂ ਦੀ ਕੱਚੀ ਨਾਗਰਿਕਤਾ ਹਾਸਿਲ ਹੈ, ਪਰ ਲੀ ਇਹ ਦਾਅਵਾ ਕਰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਉਸਨੂੰ ਉੱਥੋਂ ਦੀ ਪੱਕੀ ਨਾਗਰਿਕਤਾ ਮਿਲੀ ਹੋਈ ਹੈ। ਲੀ ਇੱਕ ਬੋਧੀ ਹੈ।

ਫ਼ਿਲਮਾਂ
1993: ਦ ਵੈਡੰਗ ਬੈਂਕੁਇਟ
1994: ਈਟ ਡਰਿੰਗ ਮੈਨ ਵੂਮਨ
1995: ਸੈਂਸ ਐਂਡ ਸੈਂਸੀਬਿਲਿਟੀ
1997: ਦ ਆਈਸ ਸਟੌਰਮ (ਫ਼ਿਲਮ)
2000: ਕਰਾਊਚਿੰਗ ਟਾਈਗਰ, ਹਿਡਨ ਡ੍ਰੈਗਨ
2003: ਹਲਕ
2005: ਬਰੋਕਬੈਕ ਮਾਊਨਟੇਨ
2007: ਲਸਟ, ਕਾਊਸ਼ਨ
2012: ਲਾਈਫ਼ ਔਫ਼ ਪਾਈ

ਹਵਾਲੇ

ਹੋਰ ਪੜ੍ਹੋ
 Dilley, Whitney Crothers. The Cinema of Ang Lee: The Other Side of the Screen. London: Wallflower Press, 2007.
 "Taking Stock of 'Taking Woodstock'" Rushprnews October 5, 2008
 "Ang Lee's movie has a backstory of pure serendipity" by Dan Bloom, Taipei Times. October 11, 2008
 Cheshire, Ellen. Ang Lee. London: Pocket Essentials, 2001.
 Senses of Cinema: Great Directors Critical Database
 Ang Lee 64th Venice Film Festival press conference 
 DGA Quarterly interview
 Ang Lee: A Life in Pictures at BAFTA
 A Never-Ending Dream - A short essay by Ang Lee on his road to success

ਬਾਹਰਲੇ ਲਿੰਕ

 
 

ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਜਨਮ 1954
ਏਸ਼ੀਆਈ-ਅਮਰੀਕੀ ਫ਼ਿਲਮ ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ
ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਫ਼ਿਲਮ ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ
ਅਕਾਦਮੀ ਇਨਾਮ ਜੇਤੂ ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ
ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ ਟਾਈਗਰ ਲੇਖ ਲਿਖਣ ਮੁਕਾਬਲੇ ਦੌਰਾਨ ਬਣਾਏ ਜਾਂ ਸੁਧਾਰੇ ਗਏ ਲੇਖ