ਫਾਤਿਮਾ ਅਜ਼ੀਜ਼
ਫਾਤਿਮਾ ਅਜ਼ੀਜ਼ (1973  – 12 ਮਾਰਚ 2021) ਇੱਕ ਅਫ਼ਗਾਨ ਡਾਕਟਰ ਅਤੇ ਸਿਆਸਤਦਾਨ ਸੀ। 2005 ਵਿੱਚ, ਉਹ ਦਹਾਕਿਆਂ ਵਿੱਚ ਅਫ਼ਗਾਨਿਸਤਾਨ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਆਜ਼ਾਦ ਸੰਸਦੀ ਚੋਣ ਵਿੱਚ ਕੁੰਦੁਜ਼ ਸੂਬੇ ਦੀ ਪ੍ਰਤੀਨਿਧੀ ਵਜੋਂ ਸੰਸਦ ਦੇ ਹੇਠਲੇ ਸਦਨ ਲਈ ਚੁਣੀ ਗਈ ਸੀ। ਉਹ 2010 ਅਤੇ 2018 ਦੀਆਂ ਚੋਣਾਂ ਵਿੱਚ ਦੁਬਾਰਾ ਚੁਣੀ ਗਈ। ਉਸ ਨੇ 2021 ਵਿੱਚ ਕੈਂਸਰ ਤੋਂ ਆਪਣੀ ਮੌਤ ਤੱਕ ਇੱਕ ਸੰਸਦ ਮੈਂਬਰ ਵਜੋਂ ਸੇਵਾ ਕੀਤੀ।

ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਜੀਵਨ ਅਤੇ ਸਿੱਖਿਆ 
ਫਾਤਿਮਾ ਅਜ਼ੀਜ਼ ਦਾ ਜਨਮ ਅਫ਼ਗਾਨਿਸਤਾਨ ਦੇ ਕੁੰਦੂਜ਼ ਸੂਬੇ ਵਿੱਚ 1973 ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ। 1987 ਵਿੱਚ, ਉਸ ਨੇ ਕੁੰਦੂਜ਼ ਦੇ ਨਸਵਾਨ ਹਾਈ ਸਕੂਲ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਸੈਕੰਡਰੀ ਸਕੂਲ ਦੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ਪੂਰੀ ਕੀਤੀ। ਉਸ ਨੇ 1993 ਵਿੱਚ ਕਾਬੁਲ ਮੈਡੀਕਲ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਤੋਂ ਮੈਡੀਸਨ ਦੀ ਬੈਚਲਰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ।

ਕਰੀਅਰ 
13 ਸਾਲਾਂ ਤੱਕ, ਅਜ਼ੀਜ਼ ਨੇ ਕਾਬੁਲ ਦੇ ਵਜ਼ੀਰ ਅਕਬਰ ਖਾਨ ਅਤੇ ਮਲਾਲਈ ਹਸਪਤਾਲਾਂ ਵਿੱਚ ਮੈਟਰਨਲ-ਫੈਟਲ ਮੈਡੀਸਨ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕੀਤਾ। ਉਸ ਨੇ ਗੈਰ-ਸਰਕਾਰੀ ਸੰਸਥਾਵਾਂ ਅਤੇ UNHCR ਲਈ ਵੀ ਕੰਮ ਕੀਤਾ। 2001 ਅਫ਼ਗਾਨ ਯੁੱਧ ਦੇ ਬਾਅਦ, ਅਜ਼ੀਜ਼ ਨੂੰ ਕੁੰਦੂਜ਼ ਪ੍ਰਾਂਤ ਦੀ ਨੁਮਾਇੰਦਗੀ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਸੰਸਦ ਦੇ ਹੇਠਲੇ ਸਦਨ ਲਈ ਸੰਸਦ ਦੇ ਇੱਕ ਸੁਤੰਤਰ ਮੈਂਬਰ (MP) ਵਜੋਂ ਚੁਣਿਆ ਗਿਆ ਸੀ। ਉਹ 2002 ਲੋਯਾ ਜਿਰਗਾ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਸੀ। ਵੋਲਸੀ ਜਿਰਗਾ 2005 ਦੀਆਂ ਚੋਣਾਂ ਦੌਰਾਨ ਅਜ਼ੀਜ਼ ਨੂੰ 4,725 ਵੋਟਾਂ ਮਿਲੀਆਂ। ਉਹ ਸੰਚਾਰ, ਆਵਾਜਾਈ, ਸ਼ਹਿਰ ਵਿਕਾਸ, ਅਤੇ ਨਗਰਪਾਲਿਕਾ ਕਮੇਟੀਆਂ ਦੀ ਡਿਪਟੀ ਚੇਅਰ ਵੂਮੈਨ ਸੀ। ਅਫ਼ਗਾਨ ਸ਼ਾਂਤੀ ਜਿਰਗਾ 2010 ਅਤੇ 2018 ਦੌਰਾਨ ਬਾਅਦ ਦੀਆਂ ਚੋਣਾਂ ਵਿੱਚ ਅਜ਼ੀਜ਼ ਨੂੰ ਦੁਬਾਰਾ ਚੁਣਿਆ ਗਿਆ ਸੀ। ਉਹ ਤਾਲਿਬਾਨ ਦੇ ਪਤਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਨੈਸ਼ਨਲ ਅਸੈਂਬਲੀ ਲਈ ਚੁਣੀਆਂ ਗਈਆਂ ਪਹਿਲੀਆਂ ਔਰਤਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਸੀ।

ਉਸ ਦੇ ਉਦਾਰਵਾਦੀ ਰੁਖ ਅਤੇ ਲਿੰਗ ਸਮਾਨਤਾ ਦੀ ਵਕਾਲਤ ਲਈ ਜਾਣੀ ਜਾਂਦੀ ਰਹੀ ਹੈ, ਸੰਸਦ ਵਿੱਚ ਉਸ ਦੀ ਟਿੱਪਣੀ ਨੇ ਵਿਵਾਦ ਨੂੰ ਵਧਾਵਾ ਦਿੱਤਾ। ਕੁੰਦੂਜ਼ ਦੇ ਨੁਮਾਇੰਦੇ ਵਜੋਂ, ਅਜ਼ੀਜ਼ ਨੇ 2012 ਵਿੱਚ ਤਾਲਿਬਾਨੀ ਹਮਲਿਆਂ ਦੀ ਇੱਕ ਲੜੀ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਸੁਰੱਖਿਆ ਡਾਇਰੈਕਟੋਰੇਟ ਦੀ ਆਲੋਚਨਾ ਕੀਤੀ। ਉਸ ਨੇ 2015 ਵਿੱਚ ਕੁੰਦੂਜ਼ ਦੀ ਲੜਾਈ ਦੌਰਾਨ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਮੀਡੀਆ ਨੂੰ ਜਾਣਕਾਰੀ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕੀਤੀ ਸੀ। ਲੜਾਈ ਕਾਰਨ ਉਹ ਆਪਣੇ ਪਰਿਵਾਰ ਸਮੇਤ ਸ਼ਹਿਰ ਛੱਡ ਕੇ ਭੱਜ ਗਈ। ਜਦੋਂ ਸ਼ਹਿਰ 'ਤੇ ਤਾਲਿਬਾਨ ਦਾ ਕਬਜ਼ਾ ਸੀ, ਉਸ ਨੇ ਜ਼ਮੀਨ 'ਤੇ ਮਨੁੱਖਤਾਵਾਦੀ ਸਥਿਤੀ ਵੱਲ ਧਿਆਨ ਖਿੱਚਦੇ ਹੋਏ, ਅਫ਼ਗਾਨ ਸਰਕਾਰ ਅਤੇ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਭਾਈਚਾਰੇ ਨੂੰ ਸ਼ਹਿਰ ਦੀ ਮੁਕਤੀ ਲਈ ਮੁਹਿੰਮ ਚਲਾਈ। ਅਜ਼ੀਜ਼ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ 2019 ਅਫ਼ਗਾਨ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਚੋਣਾਂ ਲਈ ਕੁੰਦੂਜ਼ ਵਿੱਚ ਵੋਟਰਾਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਘੱਟ ਸੀ ਕਿਉਂਕਿ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਸੁਰੱਖਿਆ ਨਾਲ ਸਮੱਸਿਆਵਾਂ ਸਨ। ਅਫ਼ਗਾਨਿਸਤਾਨ ਵਿੱਚ ਕੋਵਿਡ-19 ਮਹਾਂਮਾਰੀ ਦੇ ਦੌਰਾਨ, ਉਸ ਦਾ ਮੰਨਣਾ ਹੈ ਕਿ ਭ੍ਰਿਸ਼ਟਾਚਾਰ ਅਤੇ ਸਰਕਾਰੀ ਅਸਫ਼ਲਤਾਵਾਂ ਕਾਰਨ ਆਕਸੀਜਨ ਟੈਂਕਾਂ ਵਿੱਚ ਕਮੀ ਆਈ ਹੈ।

ਨਿੱਜੀ ਜੀਵਨ ਅਤੇ ਮੌਤ 
ਅਜ਼ੀਜ਼ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਭਾਸ਼ਾ ਦਾਰੀ ਸੀ ਅਤੇ ਉਹ ਪਸ਼ਤੋ, ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਅਤੇ ਉਰਦੂ ਵੀ ਬੋਲਦੀ ਸੀ। ਉਸ ਦਾ ਵਿਆਹ ਇੱਕ ਇੰਜੀਨੀਅਰ ਨਾਲ ਹੋਇਆ ਸੀ ਅਤੇ ਉਸ ਦੀਆਂ ਦੋ ਧੀਆਂ ਅਤੇ ਦੋ ਪੁੱਤਰ ਸਨ। ਉਸ ਦਾ ਭਰਾ ਕੁੰਦੂਜ਼ ਦੇ ਅਰਥਚਾਰੇ ਦੇ ਮੰਤਰਾਲੇ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਤੀਨਿਧੀ ਸੀ। 2020 ਵਿੱਚ, ਅਜ਼ੀਜ਼ ਨੇ ਕੋਵਿਡ-19 ਲਈ ਸਕਾਰਾਤਮਕ ਟੈਸਟ ਕੀਤਾ, ਅਤੇ ਇੱਕ ਆਕਸੀਜਨ ਟਿਊਬ ਨਾਲ ਬਿਸਤਰੇ ਵਿੱਚ ਉਸ ਦੀ ਔਨਲਾਈਨ ਵੀਡੀਓ ਪੋਸਟ ਕੀਤੀ। 12 ਮਾਰਚ 2021 ਨੂੰ ਸਵਿਟਜ਼ਰਲੈਂਡ ਦੇ ਇੱਕ ਹਸਪਤਾਲ ਵਿੱਚ ਕੈਂਸਰ ਕਾਰਨ ਉਸ ਦੀ ਮੌਤ ਹੋ ਗਈ।

ਹਵਾਲੇ 

ਮੌਤ 2021
ਜਨਮ 1973
ਅਫ਼ਗਾਨ ਲੋਕ
ਅਫ਼ਗਾਨ ਔਰਤਾਂ
ਅਫ਼ਗਾਨ ਔਰਤ ਸਿਆਸਤਦਾਨ