ਦਾਨ
ਦਾਨ (ਦੇਵਨਾਗਰੀ: ਅੰਗਰੇਜੀ : (donation ) ਇੱਕ ਸੰਸਕ੍ਰਿਤ ਅਤੇ ਪਾਲੀ ਸ਼ਬਦ ਹੈ ਜੋ ਭਾਰਤੀ ਧਰਮਾਂ ਅਤੇ ਦਰਸ਼ਨਾਂ ਵਿੱਚ ਉਦਾਰਤਾ, ਦਾਨ ਕਰਨਾ ਜਾਂ ਨਿਰਸਵਾਰਥ ਕੁਝ ਦੇਣ ਦੇ ਗੁਣਾਂ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਂਦਾ ਹੈ।

ਹਿੰਦੂ ਧਰਮ, ਬੁੱਧ ਧਰਮ, ਜੈਨ ਧਰਮ ਅਤੇ ਸਿੱਖ ਧਰਮ ਵਿੱਚ, ਦਾਨ ਉਦਾਰਤਾ ਪੈਦਾ ਕਰਨ ਦਾ ਅਭਿਆਸ ਹੈ। ਇਹ ਸੰਕਟ ਜਾਂ ਲੋੜ ਵਿੱਚ ਫਸੇ ਵਿਅਕਤੀ ਨੂੰ ਦੇਣ ਦਾ ਰੂਪ ਲੈ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਜਾਂ ਪਰਉਪਕਾਰੀ ਜਨਤਕ ਕਾਰਜਾਂ ਦਾ ਰੂਪ ਲੈ ਸਕਦਾ ਹੈ ਜੋ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਸਹਾਇਕ ਬਣਾਉਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਮਦਦ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।

ਦਾਨ ਭਾਰਤੀ ਪਰੰਪਰਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਅਭਿਆਸ ਹੈ, ਜੋ ਵੈਦਿਕ ਪਰੰਪਰਾਵਾਂ ਤੋਂ ਸ਼ੁਰੂ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।

ਦਾਨ (ਸੰਸਕ੍ਰਿਤ: ) ਦਾ ਮਤਲਬ ਹੈ ਕੁਝ ਦੇਣਾ ਦਾਨ ਕਿਸੇ ਵੀ ਸੰਦਰਭ ਵਿੱਚ(ਆਪਣੀ ਕਮਾਈ ਵਿਚੋਂ ਕੁਝ ਹਿੱਸਾ) ਦਿੱਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਹੋਰ ਪ੍ਰਸੰਗਾਂ ਵਿੱਚ, ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਰੀਤੀ-ਰਿਵਾਜਾਂ, ਇਹ ਸਿਰਫ ਕੁਝ ਦੇਣ ਦੇ ਕਾਰਜ ਦਾ ਹਵਾਲਾ ਦੇ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਦਾਨ ਦਾ ਸੰਬੰਧ ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਗ੍ਰੰਥਾਂ ਵਿੱਚ ਪਰੋਪਾਕਾਰਾ (ਤ੍ਰਿਕਾਰਾ) ਦੇ ਸੰਕਲਪਾਂ ਦੇ ਨਾਲ ਹੈ ਜਿਸਦਾ ਮਤਲਬ ਹੈ ਪਰਉਪਕਾਰੀ ਕੰਮ, ਦੂਜਿਆਂ ਦੀ ਮਦਦ ਕਰਨਾ; ਦੱਖਣਾ (ਤ੍ਰਿਸ਼ਨਾ) ਜਿਸਦਾ ਮਤਲਬ ਹੈ ਰਾਸ਼ੀ ਜਾਂ ਫੀਸ ਜੋ ਕੋਈ ਵੀ ਸਹਿ ਸਕਦਾ ਹੈ; ਅਤੇ ਭਿਕਸ਼ਾ () ਜਿਸਦਾ ਮਤਲਬ ਹੈ ਭੀਖ।) ਦਾ ਮਤਲਬ ਹੈ ਦਾਨ ਦੇਣਾ। ਹੋਰ ਪ੍ਰਸੰਗਾਂ ਵਿੱਚ, ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਰੀਤੀ-ਰਿਵਾਜਾਂ, ਇਹ ਸਿਰਫ ਕੁਝ ਦੇਣ ਦੇ ਕਾਰਜ ਦਾ ਹਵਾਲਾ ਦੇ ਸਕਦਾ ਹੈ. ਦਾਨ ਦਾ ਸੰਬੰਧ ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਗ੍ਰੰਥਾਂ ਵਿੱਚ ਪਰੋਪਾਕਾਰ () ਦੇ ਸੰਕਲਪਾਂ ਦੇ ਨਾਲ ਹੈ ਜਿਸਦਾ ਮਤਲਬ ਹੈ ਪਰਉਪਕਾਰੀ ਕੰਮ, ਦੂਜਿਆਂ ਦੀ ਮਦਦ ਕਰਨਾ; ਦੱਖਣਾ () ਜਿਸਦਾ ਮਤਲਬ ਹੈ ਰਾਸ਼ੀ (ਫੀਸ, शुल्क) ਜੋ ਕੋਈ ਵੀ ਸਹਿ ਸਕਦਾ ਹੈ; ਅਤੇ ਭਿਕਸ਼ਾ () ਜਿਸਦਾ ਮਤਲਬ ਹੈ ਭੀਖ।

ਬੁੱਧ ਧਰਮ 

ਇੱਕ ਰਸਮੀ ਧਾਰਮਿਕ ਕਾਰਜ ਵਜੋਂ ਦਾਨ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਤੌਰ 'ਤੇ ਕਿਸੇ ਮੱਠ ਜਾਂ ਅਧਿਆਤਮਿਕ ਤੌਰ 'ਤੇ ਵਿਕਸਤ ਵਿਅਕਤੀ ਨੂੰ ਨਿਰਦੇਸ਼ਿਤ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਬੋਧੀ ਵਿਚਾਰਧਾਰਾ ਵਿਚ, ਇਸ ਦਾ ਪ੍ਰਭਾਵ ਦੇਣ ਵਾਲੇ ਦੇ ਮਨ ਨੂੰ ਸ਼ੁੱਧ ਕਰਨ ਅਤੇ ਬਦਲਣ ਦਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।

ਜੈਨ ਧਰਮ 
ਦਾਨ, ਮਿਤਕਸਾਰ ਅਤੇ ਵਾਹਨੀ ਪੁਰਾਣ ਵਰਗੇ ਹਿੰਦੂ ਗ੍ਰੰਥਾਂ ਅਤੇ ਬੋਧੀ ਗ੍ਰੰਥਾਂ ਵਿੱਚ, ਜੈਨ ਧਰਮ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਗੁਣ ਅਤੇ ਕਰਤੱਵ ਵਜੋਂ ਦਰਸਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਇਸ ਨੂੰ ਦਇਆ ਦਾ ਕੰਮ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਇਹ ਭੌਤਿਕ ਲਾਭ ਦੀ ਇੱਛਾ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਕੀਤਾ ਜਾਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਜੈਨ ਧਰਮ ਦੇ ਗ੍ਰੰਥਾਂ ਵਿੱਚ ਚਾਰ ਕਿਸਮਾਂ ਦੇ ਦਾਨਾਂ ਦੀ ਚਰਚਾ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ: ਅਹਾਰ-ਦਾਨ (ਭੋਜਨ ਦਾ ਦਾਨ), ਔਸਧ-ਦਾਨ (ਦਵਾਈ ਦਾ ਦਾਨ), ਗਿਆਨ-ਦਾਨ (ਗਿਆਨ ਦਾ ਦਾਨ) ਅਤੇ ਅਭਿਆ-ਦਾਨ (ਡਰ ਤੋਂ ਸੁਰੱਖਿਆ ਜਾਂ ਆਜ਼ਾਦੀ ਦੇਣਾ, ਖਤਰੇ ਵਿੱਚ ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਪਨਾਹ ਦੇਣਾ)ਆਦਿ।

ਸਿੱਖ ਧਰਮ 
ਦਾਨ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਵੰਡ ਛਕੋ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਨੂੰ ਸਿੱਖਾਂ ਦੇ ਤਿੰਨ ਫਰਜ਼ਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਕਰਤੱਵ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਕਮਾਈ ਦਾ ਕੁਝ ਹਿੱਸਾ ਦੂਜਿਆਂ ਨਾਲ ਸਾਂਝਾ ਕਰਨਾ, ਦਾਨ ਦੇਣਾ ਅਤੇ ਦੂਜਿਆਂ ਦੀ ਦੇਖਭਾਲ ਕਰਨਾ ਸ਼ਾਮਲ ਹੈ। ਸਿੱਖ ਧਰਮ ਵਿੱਚ ਦਾਨ ਦੀਆਂ ਉਦਾਹਰਨਾਂ ਵਿੱਚ ਨਿਰਸਵਾਰਥ ਸੇਵਾ ਅਤੇ ਲੰਗਰ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ।

ਇਹ ਵੀ ਦੇਖੋ 

 ਲੋਕ ਭਲਾਈ
 ਗੁਣ

ਹਵਾਲੇ

ਹੋਰ ਕਿਤਾਬਾਂ 

 
 
 
ਸੰਸਕ੍ਰਿਤ ਦੇ ਸ਼ਬਦ ਅਤੇ ਵਾਕਾਂਸ਼