ਰਵਿੰਦਰ ਜੈਨ
ਰਵਿੰਦਰ ਜੈਨ ਦਾ ਜਨਮ 28 ਫਰਵਰੀ 1944 ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਅਤੇ ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਮੌਤ9 ਅਕਤੂਬਰ 2015 ਵਿੱਚ ਹੋਈ।    ਉਹ ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ  ਸੰਗੀਤਕਾਰ, ਗੀਤਕਾਰ, ਪਲੇਅਬੈਕ ਗਾਇਕ ਸੀ। ਉਸਨੇ ਆਪਣੇ ਕੈਰੀਅਰ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ 1970 ਦੇ ਦਹਾਕੇ ਦੇ ਅਰੰਭ ਵਿੱਚ ਕੀਤੀ, ਚੋਰ ਮਚਾਏ ਸ਼ੌਰ (1974), ਗੀਤ ਗਾਟਾ ਚਲ (1975), ਚਿਚੋਰ (1976) ਅਤੇ ਅਣਖੀਓਂ ਕੇ ਝਾਰਖੋਂ ਸੇ (1978) ਵਰਗੀਆਂ ਹਿੱਟ ਫਿਲਮਾਂ ਲਈ ਰਚਨਾ ਕਰਦਿਆਂ। 

ਉਸਨੇ ਬਹੁਤ ਸਾਰੀਆਂ ਫਿਲਮਾਂ ਅਤੇ ਟੀਵੀ ਸ਼ੋਆ  ਲਈ ਸੰਗੀਤ ਤਿਆਰ ਕੀਤਾ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਰਾਮਾਨੰਦ ਸਾਗਰ ਦਾ ਰਮਾਇਣ (1987) ਵੀ ਸ਼ਾਮਲ ਹੈ, ਅਤੇ ਉਹ ਸੰਗੀਤ ਹਿੰਦੂ ਮਹਾਂਕਾਵਿ ਉੱਤੇ ਅਧਾਰਤ ਹੈ।  ਕਲਾਵਾਂ ਵਿਚ ਪਾਏ ਯੋਗਦਾਨ ਬਦਲੇ ਉਸ ਨੂੰ 2015 ਵਿਚ ਗਣਤੰਤਰ ਦਾ ਚੌਥਾ-ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚ ਨਾਗਰਿਕ ਪੁਰਸਕਾਰ ਪਦਮ ਸ਼੍ਰੀ ਨਾਲ ਸਨਮਾਨਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।

ਮੁਡਲੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਅਤੇ ਸਿੱਖਿਆ 
ਰਵਿੰਦਰ ਜੈਨ 28 ਫਰਵਰੀ 1944 ਨੂੰ ਪੰਡਿਤ ਇੰਦਰਮਾਨੀ ਜੈਨ ਅਤੇ ਕਿਰਨ ਜੈਨ ਦੇ ਸੱਤ ਭਰਾਵਾਂ ਅਤੇ ਇਕ ਭੈਣ ਦੇ ਤੀਜੇ ਬੱਚੇ ਵਜੋਂ ਅੰਨ੍ਹੇ ਪੈਦਾ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਹ ਜੈਨ ਭਾਈਚਾਰੇ ਨਾਲ ਸਬੰਧਤ ਹੈ । ਉਸਦੇ ਪਿਤਾ ਇੱਕ ਸੰਸਕ੍ਰਿਤ ਦੇ ਪੰਡਿਤ ਸਨ; ਉਸਦੀ ਮਾਂ ਇਕ ਘਰ ਬਣਾਉਣ ਵਾਲੀ ਸੀ।  

ਉਸਦੇ ਪਿਤਾ ਨੇ ਆਪਣੀ ਪ੍ਰਤਿਭਾ ਨੂੰ ਪਛਾਣ ਲਿਆ ਅਤੇ ਉਸਨੂੰ ਸੰਗੀਤ ਦੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ਲਈ ਸਕੂਲ ਭੇਜਿਆ.।ਉਸ ਨੇ ਜੀ ਐਲ ਜੈਨ, ਜਨਾਰਧਨ ਸ਼ਰਮਾ ਅਤੇ ਨੱਥੂ ਰਾਮ ਵਰਗੇ ਸਟਾਲਵਰਟਸ ਦੇ ਅਧੀਨ ਸੰਗੀਤ ਦੀ   ਸਿਖਲਾਈ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ।  ਛੋਟੀ ਉਮਰ ਦੇ ਵਿੱਚ ਹੀ, ਉਸਨੇ ਮੰਦਰਾਂ ਵਿਚ ਭਜਨ ਗਾਉਣਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ।

ਕਰੀਅਰ 
ਉਸ ਦੇ ਕੰਮ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ ਸੌਦਾਗਰ, ਚੋਰ ਮਚਾੲੇ ਸ਼ੋਰ, ਚੀਚੋਰ, ਗੀਤ ਗਾਤਾ ਚਲ, ਫਕੀਰਾ, ਅਣਖੀੳਂ ਕੇ ਝਾਰਖੋਂ ਸੇ, ਦੁਲਹਂ  ਵਾਹੀ ਜੋ ਪਾਈ ਮਨ ਭਏ  ਪਹੇਲੀ, ਕੀ  ਜੱਸੋ ਕਰੋਪਤੀ ਪਤਨੀ ਔਰ ਵੋ, ਇਨਸਾਫ ਕਾ  ਤਾਰਾਜੁ  ਨਦੀਆ ਕੇ ਪਾਰ, ਰਾਮ ਤੇਰੀ ਗੰਗਾ ਮਾਈਲੀ ਅਤੇ ਹੇਨਾ ।  ਉਸਨੇ ਆਪਣੇ ਗੀਤਾਂ ਨੂੰ ਗਾਉਣ ਲਈ ਯਸੂਦਾਸ ਅਤੇ ਹੇਮਲਟਾ ਦੀ ਵਿਆਪਕ ਵਰਤੋਂ ਕੀਤੀ।   ਉਸਨੇ ਬੰਗਾਲੀ ਅਤੇ ਮਲਿਆਲਮ ਸਮੇਤ ਵੱਖ ਵੱਖ ਭਾਰਤੀ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਕਈ ਧਾਰਮਿਕ ਐਲਬਮਾਂ ਦੀ ਰਚਨਾ ਕੀਤੀ। ਉਸਨੇ ਕਈ ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ ਲੜੀਵਾਰਾਂ ਲਈ ਸੰਗੀਤ ਦੀ ਰਚਨਾ ਕੀਤੀ।ਰਾਮਾਨੰਦ ਸਾਗਰ ਦੀ ਰਮਾਇਣ ਲਈ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਸੰਗੀਤ ਮਸ਼ਹੂਰ ਬਣ ਗਿਆ।  ਟੀਵੀ 'ਤੇ ਉਸ ਦੀਆਂ ਕੁਝ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਰਚਨਾਵਾਂ ਹਨ - ਸ਼੍ਰੀ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ, ਅਲੀਫ ਲੈਲਾ, ਜੈ ਗੰਗਾ ਮਾਈਆ, ਜੈ ਮਹਾਲਕਸ਼ਮੀ, ਸ਼੍ਰੀ ਬ੍ਰਹਮਾ ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਮਹੇਸ਼, ਸਾਈਂ ਬਾਬਾ, ਜੈ ਮਾਂ ਦੁਰਗਾ, ਜੈ ਹਨੂੰਮਾਨ ਅਤੇ ਮਹਾਂ ਕਾਵਿ ਮਹਾਂਭਾਰਤ ।

ਨਿੱਜੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ 
ਜੈਨ ਦਾ ਵਿਆਹ ਦਿਵਿਆ ਜੈਨ ਨਾਲ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਉਸਦਾ ਇਕ ਬੇਟਾ ਹੈ।  9 ਅਕਤੂਬਰ 2015 ਨੂੰ ਮੁੰਬਈ ਵਿੱਚ ਕਈ ਅੰਗ ਖਰਾਬ ਹੋਣ ਕਾਰਨ ਉਸਦੀ ਮੌਤ ਹੋ ਗਈ।

ਅਵਾਰਡ 
ਕਲਾਵਾਂ ਵਿਚ ਪਾਏ ਯੋਗਦਾਨ ਬਦਲੇ ਉਸ ਨੂੰ 2015 ਵਿਚ ਗਣਤੰਤਰ ਦਾ ਚੌਥਾ-ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚ ਨਾਗਰਿਕ ਪੁਰਸਕਾਰ ਪਦਮ ਸ਼੍ਰੀ ਨਾਲ ਸਨਮਾਨਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।  ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ 1985 ਵਿਚ ਰਾਮ ਤੇਰੀ ਗੰਗਾ ਮਾਈਲੀ ਵਿਚ ਕੰਮ ਕਰਨ ਲਈ ਫਿਲਮਫੇਅਰ ਸਰਬੋਤਮ ਸੰਗੀਤ ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ ਦਾ ਪੁਰਸਕਾਰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋਇਆ।  ਰਵੀਂਦਰ ਜੈਨ ਨੇ ਭਾਰਤੀ ਸੰਗੀਤ ਵਿਚ ਯੋਗਦਾਨ ਲਈ ਕਈ ਹੋਰ ਪੁਰਸਕਾਰ ਜਿੱਤੇ।

ਵਿਰਾਸਤ 
ਉਸ ਦੇ ਅੰਤਿਮ ਸੰਸਕਾਰ ਵਿੱਚ ਕਈ ਮਸ਼ਹੂਰ ਹਸਤੀਆਂ ਨੇ ਸ਼ਿਰਕਤ ਕੀਤੀ।  . ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਮੋਦੀ ਨੇ ਕਿਹਾ: "ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਬਹੁਪੱਖੀ ਸੰਗੀਤ ਅਤੇ ਲੜਾਈ ਦੀ ਭਾਵਨਾ ਲਈ ਯਾਦ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇਗਾ।"

ਹਵਾਲੇ 

ਬਾਲੀਵੁੱਡ ਦੇ ਪਲੇਬੈਕ ਗਾਇਕ
ਜਨਮ 1944