ਆਈਆ
ਸਿਜ਼ੀਕਸ ਦਾ ਆਈਆ ( Greek ), ਕਈ ਵਾਰੀ (ਗਲਤ ਢੰਗ ਨਾਲ) ਲਾਲਾ ਜਾਂ ਲੱਲਾ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜਾਂ ਲਾਈਆ ਜਾਂ ਮਾਈਆ ਵਜੋਂ ਵੀ ਪੇਸ਼ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਇੱਕ ਯੂਨਾਨੀ ਚਿੱਤਰਕਾਰ ਸੀ ਜੋ ਸਾਈਜ਼ਿਕਸ, ਰੋਮਨ ਸਾਮਰਾਜ ਵਿੱਚ ਪੈਦਾ ਹੋਈ ਸੀ, ਅਤੇ ਇੱਕ ਔਰਤ ਕਲਾਕਾਰ ਹੋਣ ਅਤੇ ਔਰਤਾਂ ਦੇ ਪੋਰਟਰੇਟ ਪੇਂਟ ਕਰਨ ਲਈ ਮੁਕਾਬਲਤਨ ਬੇਮਿਸਾਲ ਸੀ। ਉਹ ਮਾਰਕਸ ਟੇਰੇਨਟੀਅਸ ਵਾਰੋ (116-27 ਬੀ.ਸੀ.) ਦੇ ਸਮੇਂ ਦੌਰਾਨ ਜ਼ਿੰਦਾ ਸੀ। ਡੀ ਮੁਲੀਰੀਬਸ ਕਲੇਰਿਸ ਵਿੱਚ, ਉਸਦੀ ਔਰਤਾਂ ਦੀਆਂ ਜੀਵਨੀਆਂ ਦੀ ਕਿਤਾਬ ਵਿੱਚ ਬੋਕਾਕਸੀਓ ਨੇ ਉਸਨੂੰ "ਮਾਰਸੀਆ" ਕਿਹਾ ਹੈ, ਸੰਭਵ ਤੌਰ 'ਤੇ ਉਸਨੂੰ ਇਸ ਨਾਮ ਦੀ ਵੈਸਟਲ ਵਰਜਿਨ ਨਾਲ ਉਲਝਾਉਣਾ ਹੈ। ਪਲੀਨੀ ਦਿ ਐਲਡਰ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ: "ਪੇਂਟਿੰਗ ਵਿੱਚ ਉਸ ਨਾਲੋਂ ਤੇਜ਼ ਹੱਥ ਕਿਸੇ ਦਾ ਨਹੀਂ ਸੀ।"

ਉਸ ਦੀਆਂ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਪੇਂਟਿੰਗਾਂ ਔਰਤਾਂ ਦੀਆਂ ਦੱਸੀਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ। ਪਲੀਨੀ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਇੱਕ ਬਜ਼ੁਰਗ ਔਰਤ ਦੀ ਇੱਕ ਵੱਡੀ ਪੈਨਲ ਪੇਂਟਿੰਗ ਅਤੇ ਇੱਕ ਸਵੈ-ਪੋਰਟਰੇਟ ਦਾ ਗੁਣ ਦਿੱਤਾ ਹੈ। ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਉਸਨੇ ਆਪਣੇ ਪੁਰਸ਼ ਪ੍ਰਤੀਯੋਗੀਆਂ, ਸੋਪੋਲਿਸ ਅਤੇ ਡਾਇਨੀਸੀਅਸ ਨਾਲੋਂ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਕੰਮ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਪੇਂਟ ਕੀਤਾ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਉਹ ਉਹਨਾਂ ਨਾਲੋਂ ਵੱਧ ਕਮਾਈ ਕਰ ਸਕੀ।

ਜੀਵਨ 
ਸਾਈਜ਼ਿਕਸ ਵਿੱਚ ਪੈਦਾ ਹੋਈ  ਆਈਆ ਇੱਕ ਮਸ਼ਹੂਰ ਚਿੱਤਰਕਾਰ ਸੀ। ਉਹ ਸ਼ਾਇਦ ਰੋਮਨ ਗਣਰਾਜ ਦੇ ਅਖੀਰ ਵਿੱਚ ਕਲਾ ਦੀ ਮੰਗ ਨੂੰ ਪੂਰਾ ਕਰਨ ਲਈ ਰੋਮ ਆਈ ਸੀ। ਆਈਆ ਸਾਰੀ ਉਮਰ ਅਣਵਿਆਹੀ ਰਹੀ।

ਸਭਿਆਚਾਰ 'ਤੇ ਪ੍ਰਭਾਵ 
ਪਲੀਨੀ ਦਿ ਐਲਡਰਜ਼ ਨੈਚੁਰਲ ਹਿਸਟਰੀ (XL.147–148) ਵਿੱਚ ਜ਼ਿਕਰ ਕੀਤੀਆਂ ਪੁਰਾਤਨਤਾ ਦੀਆਂ ਕਈ ਮਹਿਲਾ ਕਲਾਕਾਰਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਆਈਆ ਇੱਕ ਹੈ, ਜਿਹਨਾਂ ਵਿੱਚ ਚਾਰ ਹੋਰ- ਟਿਮਾਰੇਟ, ਆਇਰੀਨ, ਅਰਿਸਟਰੇਟ ਅਤੇ ਓਲੰਪੀਆਸ ਹਨ। ਪਲੀਨੀ ਸੰਭਾਵਿਤ ਤੌਰ 'ਤੇ ਪੰਜਵੇਂ, ਕੈਲਿਪਸੋ ਦੀ ਸੂਚੀ ਵੀ ਦਿੰਦਾ ਹੈ, ਹਾਲਾਂਕਿ ਇਹ ਵਿਆਖਿਆ ਵਿਵਾਦਗ੍ਰਸਤ ਹੈ; ਬਹੁਤੇ ਵਿਦਵਾਨ ਇੱਕ ਵਿਕਲਪਿਕ ਰੀਡਿੰਗ ਨੂੰ ਸਵੀਕਾਰ ਕਰਦੇ ਹਨ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਕੈਲਿਪਸੋ ਆਇਰੀਨ ਦੁਆਰਾ ਇੱਕ ਪੇਂਟਿੰਗ ਦਾ ਵਿਸ਼ਾ ਹੈ। ਆਈਆ ("ਮਾਰਸੀਆ" ਵਜੋਂ) ਬੋਕਾਸੀਓ ਦੇ ਡੀ ਮੁਲੀਰੀਬਸ ਕਲੇਰਿਸ ਵਿੱਚ ਜ਼ਿਕਰ ਕੀਤੀਆਂ ਤਿੰਨ ਮਹਿਲਾ ਕਲਾਕਾਰਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ।

ਹਵਾਲੇ