ਬਸ਼ਰ ਨਵਾਜ਼
ਬਸ਼ਰ ਨਵਾਜ਼ (18 ਅਗਸਤ 1935 – 9 ਜੁਲਾਈ 2015) ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਉਰਦੂ ਕਵੀ ਅਤੇ ਗੀਤਕਾਰ ਸੀ, ਜਿਸਨੇ ਬਾਲੀਵੁੱਡ ਫਿਲਮ ਬਜ਼ਾਰ ਵਿੱਚ ਕਰੋਗੇ ਯਾਦ ਗੀਤ ਲਿਖਿਆ ਸੀ। ਉਸਨੇ ਉਰਦੂ ਸਾਹਿਤ ਵਿੱਚ ਯੋਗਦਾਨ ਲਈ "ਪੁਲਤਸਵ ਸਨਮਾਨ" ਅਤੇ ਗਾਲਿਬ ਅਵਾਰਡ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤਾ।

ਕੈਰੀਅਰ 
ਉਸਨੇ ਕੁਝ ਹਿੰਦੀ ਫਿਲਮਾਂ ਜਿਵੇਂ ਕਿ 'ਬਾਜ਼ਾਰ', 'ਲੋਰੀ' ਅਤੇ 'ਜੇਨ ਵਫਾ' ਲਈ ਗੀਤ ਲਿਖੇ ਸਨ। ਗੁਲਾਮ ਅਲੀ, ਲਤਾ ਮੰਗੇਸ਼ਕਰ, ਮੁਹੰਮਦ ਅਜ਼ੀਜ਼, ਆਸ਼ਾ ਭੋਸਲੇ, ਤਲਤ ਅਜ਼ੀਜ਼, ਭੁਪਿੰਦਰ ਅਤੇ ਮੇਹਦੀ ਹਸਨ ਸਮੇਤ ਹੋਰਾਂ ਨੇ ਉਸ ਦੀਆਂ ਗ਼ਜ਼ਲਾਂ ਨੂੰ ਆਵਾਜ਼ ਦਿੱਤੀ ਹੈ।

ਉਸਨੇ ਟੀਵੀ ਸੀਰੀਅਲ ਅਮੀਰ ਖੁਸਰੋ ਦੇ 13 ਐਪੀਸੋਡ ਵੀ ਲਿਖੇ, ਜੋ 1983 ਵਿੱਚ ਦੂਰਦਰਸ਼ਨ 'ਤੇ ਪ੍ਰਸਾਰਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਬਸ਼ਰ ਨੇ ਸੰਗੀਤਕ ਓਪੇਰਾ "ਸਾਰੇ ਜਹਾਂ ਸੇ ਅੱਛਾ ਹਿੰਦੁਸਤਾਨ ਹਮਾਰਾ" ਦੇ 26 ਐਪੀਸੋਡ ਵੀ ਲਿਖੇ, ਜੋ ਆਲ ਇੰਡੀਆ ਰੇਡੀਓ ਦੁਆਰਾ ਪ੍ਰਸਾਰਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਉਸਨੇ ਡਾ. ਬਾਬਾ ਸਾਹਿਬ ਅੰਬੇਡਕਰ 'ਤੇ ਇੱਕ ਸੀਰੀਅਲ ਦੀ ਸਕ੍ਰਿਪਟ ਤਿਆਰ ਕੀਤੀ, ਜੋ 2000 ਵਿੱਚ ਦੂਰਦਰਸ਼ਨ 'ਤੇ ਪ੍ਰਸਾਰਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।

ਨਵਾਜ਼ ਦੀਆਂ ਕਵਿਤਾਵਾਂ ਦਾ ਮਰਾਠੀ, ਹਿੰਦੀ, ਪੰਜਾਬੀ ਅਤੇ ਕੰਨੜ ਵਿੱਚ ਅਨੁਵਾਦ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ ਅਤੇ ਰਸਾਲਿਆਂ ਅਤੇ ਸੰਗ੍ਰਹਿ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਜ਼ਹੀਰ ਅਲੀ ਦੁਆਰਾ ਉਸ ਦੀਆਂ 10 ਕਵਿਤਾਵਾਂ ਦਾ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਵਿੱਚ ਅਨੁਵਾਦ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੇ ਅਨਵਰ ਸਈਦ ਨੇ ਆਪਣੀ ਕਿਤਾਬ ‘ਸ਼ਾਰਟ ਹਿਸਟਰੀ ਆਫ਼ ਉਰਦੂ ਲਿਟਰੇਚਰ’ ਵਿੱਚ ਬਸ਼ਰ ਨਵਾਜ਼ ਦਾ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਜ਼ਿਕਰ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਉਰਦੂ ਸ਼ਾਇਰ ਖਾਨ ਸ਼ਮੀਮ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਉਸ ਦੀਆਂ ਗ਼ਜ਼ਲਾਂ ਅਤੇ ਕਵਿਤਾਵਾਂ ਨੂੰ 1960 ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਦੇ ਉੱਤਮ ਉਰਦੂ ਸ਼ਾਇਰੀ ਦੇ ਲਗਭਗ ਸਾਰੇ ਸੰਗ੍ਰਹਿ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। 9 ਜੁਲਾਈ 2015 ਨੂੰ, ਬਸ਼ਰ ਨਵਾਜ਼ ਦੀ ਔਰੰਗਾਬਾਦ ਵਿੱਚ 79 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਮੌਤ ਹੋ ਗਈ।

ਹਵਾਲੇ 

ਜਨਮ 1935
ਹਿੰਦੀ ਲੇਖਕ