ਦਰੋਜੀ ਇਰਮਾ
ਦਰੋਜੀ ਇਰਮਾ (1930-12 ਅਗਸਤ 2014), ਜਿਸ ਨੂੰ ਬੁਰਕਾਥ ਇਰਮਾਂਮਾ, ਦੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਇੱਕ ਲੋਕ ਗਾਇਕਾ ਅਤੇ ਬੁੜਕਥਾ, ਜੋ ਕਿ ਦੱਖਣੀ ਭਾਰਤ ਤੋਂ ਆਏ ਮਹਾਂਕਾਵਿ ਕਹਾਣੀਆਂ ਦੀ ਇੱਕ ਲੋਕ ਕਲਾ ਹੈ, ਦੀ ਕਲਾਕਾਰ ਸੀ। ਉਸ ਨੂੰ ਕਈ ਪੁਰਸਕਾਰਾਂ ਨਾਲ ਸਨਮਾਨਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਜਿਸ ਵਿੱਚ 1999 ਵਿੱਚ ਰਾਜਯੋਤਸਵ ਪ੍ਰਸ਼ਾਤੀ ਸ਼ਾਮਲ ਸੀ।

ਜਿੰਦਗੀ 
ਦਰੋਜੀ ਦਾ ਜਨਮ 1930 ਵਿੱਚ ਅਰਧ-ਅਵਾਜਾਈ ਬੁੱਧੂਗ ਜਨਗਾਮਾ ਕਮਿਊਨਿਟੀ, ਇੱਕ ਅਨੁਸੂਚਿਤ ਜਾਤੀ ਗੋਤ ਦੇ ਇੱਕ ਪਰਿਵਾਰ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਸਨੇ ਬੁੜਕਥਾ ਇੱਕ ਜਵਾਨ ਅੱਲੜ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਪਿਤਾ ਲਲੱਪਾ ਤੋਂ ਸਿੱਖੀ ਸੀ ਅਤੇ ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੇ ਪਰਿਵਾਰ ਅਤੇ ਕਮਿਊਨਿਟੀ ਦੇ ਮੈਂਬਰਾਂ ਨੂੰ ਇਹ ਲੋਕ ਕਲਾ ਰੂਪ ਸਿਖਾਇਆ ਸੀ।

ਅਨਪੜ੍ਹ ਹੋਣ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ, ਇਰਮਾ ਯਾਦ ਵਿੱਚ ਬਾਰ੍ਹਾਂ ਲੋਕ ਮਹਾਂਕਾਵਿ ਪੇਸ਼ ਕਰ ਸਕਦੀ ਹੈ, ਜਿਹੜੀ 200,000 ਵਾਕਾਂ ਅਤੇ 7,000 ਪੰਨਿਆ ਦੇ ਪ੍ਰਿੰਟ ਵਿੱਚ ਹੈ। ਇਸ 'ਚ ਮਸ਼ਹੂਰ ਐਪੀਚਸ ਕੁਮਾਰਾਮਾ, ਬੇਬੂਲੀ ਨਾਗੀ ਰੈਡੀ, ਬਾਲਾ ਨਾਗਾਮਾ, ਜੈਸਿੰਜਾਰਾਜਾ ਕਾਵਿਆ ਅਤੇ ਬਾਲੀ ਚੱਕਰਵਰਤੀ ਕਾਵਿਆ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ।

ਉਸ ਨੇ ਪੋਲੀਓ ਟੀਕਾਕਰਨ ਬਾਰੇ ਜਾਗਰੂਕਤਾ ਮੁਹਿੰਮਾਂ ਵਿੱਚ ਹਿੱਸਾ ਲਿਆ ਸੀ।

ਉਸ ਦੀ 12 ਅਗਸਤ 2014 ਨੂੰ ਕਰਨਾਟਕ ਦੇ ਬੇਲੇਰੀ ਵਿਖੇ ਮੌਤ ਹੋ ਗਈ ਸੀ। ਉਸ ਦਾ ਅੰਤਿਮ ਸੰਸਕਾਰ ਬੇਲੇਰੀ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਸੰਦੂਰ ਤਾਲੁਕਾ ਵਿੱਚ ਉਸ ਦੇ ਜੱਦੀ ਪਿੰਡ ਦਰੋਜੀ ਵਿਖੇ ਕੀਤਾ ਗਿਆ।

ਮਾਨਤਾ 
ਦਾਰੋਜੀ ਇਰਮਾ ਨੂੰ 1999 ਵਿੱਚ ਰਾਜਯੋਤਸਵ ਪਰਾਸਤੀ ਮਿਲੀ ਅਤੇ ਨਾਲ ਹੀ ਕਰਨਾਟਕ ਸਰਕਾਰ ਦੁਆਰਾ ਡਾ. ਬਾਬਾ ਸਾਹਿਬ ਅੰਬੇਦਕਰ ਪੁਰਸਕਾਰ ਨਾਲ ਸਨਮਾਨਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ। ਕਲਾ ਅਤੇ ਲੋਕ ਕਥਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਪਾਏ ਯੋਗਦਾਨ ਲਈ ਉਸ ਨੂੰ 2003 ਵਿੱਚ ਸੰਦੇਸ਼ਾ ਕਲਾ ਪੁਰਸਕਾਰ ਨਾਲ ਸਨਮਾਨਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਟੈਂਬਲ ਸਟੱਡੀਜ਼ ਵਿਭਾਗ, ਕੰਨੜ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ, ਹੈਂਪੀ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ 2003 'ਚ ਨਦੋਜਾ ਅਵਾਰਡ ਨਾਲ ਸਨਮਾਨਿਤ ਕੀਤਾ। ਪ੍ਰਸਾਰ ਭਾਰਤੀ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ 2010 ਵਿੱਚ ਸਰਬੋਤਮ ਲੋਕ ਕਲਾਕਾਰ ਪੁਰਸਕਾਰ ਨਾਲ ਸਨਮਾਨਿਤ ਕੀਤਾ। ਉਸ ਨੂੰ ਸਾਲ 2012 ਵਿੱਚ ਉਸਨੇ ਜਨਪਦ ਸ਼੍ਰੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤਾ।

ਹੰਪੀ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਦੀ ਇੱਕ ਵਿਦਿਆਰਥੀ, ਐਲ.ਸਾਰਿਕਾਦੇਵੀ, ਨੇ ਇਰਮਾ ਬਾਰੇ 2006 ਵਿੱਚ ਡਾਕਟਰੇਲ ਥੀਸਿਸ ਲਿਖਿਆ, ਜਿਸ ਨੇ ਇਰਮਾ ਅਤੇ ਉਸ ਦੇ ਅਭਿਆਸ ਨੂੰ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਬਣਾਉਣ ਵਿੱਚ ਸਹਾਇਤਾ ਕੀਤੀ। ਉਸ ਦੀਆਂ ਕੁਝ ਪੇਸ਼ਕਾਰੀਆਂ ਕੰਨੜ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਵਿਖੇ ਸਥਾਪਿਤ ਵਿਦਵਾਨ ਚਲਾਰਾਜੂ ਦੁਆਰਾ ਰਿਕਾਰਡ ਕੀਤੀਆਂ ਗਈਆਂ ਹਨ ਅਤੇ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਤ ਕੀਤੀਆਂ ਗਈਆਂ ਹਨ।

ਹਵਾਲੇ 

ਮੌਤ 2014
ਜਨਮ 1930
ਵਿਕੀ ਲਵਸ ਵੁਮੈਨ 2020
ਭਾਰਤੀ ਲੋਕ ਗਾਇਕਾਵਾਂ
ਭਾਰਤੀ ਲੋਕ ਸੰਗੀਤਕਾਰ