ਦਵਾਰਕਾ
ਦਵਾਰਕਾ ( ) ਗੁਜਰਾਤ ਰਾਜ ਵਿੱਚ ਦੇਵਭੂਮੀ ਦਵਾਰਕਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦਾ ਇੱਕ ਸ਼ਹਿਰ ਅਤੇ ਨਗਰਪਾਲਿਕਾ ਹੈ। ਇਹ ਓਖਾਮੰਡਲ ਪ੍ਰਾਇਦੀਪ ਦੇ ਪੱਛਮੀ ਕੰਢੇ ਤੇ ਗੋਮਤੀ ਨਦੀ ਦੇ ਸੱਜੇ ਕੰਢੇ ਤੇ ਕੱਛ ਦੀ ਖਾੜੀ ਦੇ ਮੂੰਹ ਤੇ ਅਰਬ ਸਾਗਰ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਸਥਿਤ ਹੈ।

ਦਵਾਰਕਾ ਵਿੱਚ ਭਗਵਾਨ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਨੂੰ ਸਮਰਪਿਤ ਦਵਾਰਕਾਧੀਸ਼ ਮੰਦਿਰ ਹੈ, ਜੋ ਚਾਰਧਾਮ ਨਾਮਕ ਚਾਰ ਪਵਿੱਤਰ ਹਿੰਦੂ ਤੀਰਥ ਸਥਾਨਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ, ਜਿਸਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਆਦਿ ਸ਼ੰਕਰਾਚਾਰੀਆ (686-717 ਈ.) ਦੁਆਰਾ ਦੇਸ਼ ਦੇ ਚਾਰੇ ਕੋਨਿਆਂ ਵਿੱਚ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ, ਇੱਕ ਮੱਠ ਦੇ ਕੇਂਦਰ ਵਜੋਂ ਸਥਾਪਿਤ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ ਅਤੇ ਇਹ ਦਵਾਰਕਾ ਮੰਦਰ ਕੰਪਲੈਕਸ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਹੈ। ਦਵਾਰਕਾ ਭਾਰਤ ਦੇ ਸੱਤ-ਸਭ ਤੋਂ ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਧਾਰਮਿਕ ਸ਼ਹਿਰਾਂ (ਸਪਤ ਪੁਰੀ) ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ।

ਦਵਾਰਕਾ "ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਤੀਰਥ ਯਾਤਰਾ ਸਰਕਟ" ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਹੈ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਵਰਿੰਦਾਵਨ, ਮਥੁਰਾ, ਬਰਸਾਨਾ, ਗੋਕੁਲ, ਗੋਵਰਧਨ, ਕੁਰੂਕਸ਼ੇਤਰ ਅਤੇ ਪੁਰੀ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ। ਇਹ ਨਾਗਰਿਕ ਬੁਨਿਆਦੀ ਢਾਂਚੇ ਨੂੰ ਵਿਕਸਤ ਕਰਨ ਲਈ ਭਾਰਤ ਸਰਕਾਰ ਦੀ ਹੈਰੀਟੇਜ ਸਿਟੀ ਡਿਵੈਲਪਮੈਂਟ ਐਂਡ ਔਗਮੈਂਟੇਸ਼ਨ ਯੋਜਨਾ (HRIDAY) ਸਕੀਮ ਅਧੀਨ ਚੁਣੇ ਗਏ ਦੇਸ਼ ਭਰ ਦੇ 12 ਵਿਰਾਸਤੀ ਸ਼ਹਿਰਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ।

ਸ਼ਹਿਰ ਵਿੱਚ 16 ਦਿਨਾਂ ਦੇ ਬਰਸਾਤੀ ਮੌਸਮ ਦੇ ਨਾਲ ਇੱਕ ਗਰਮ, ਸੁੱਕਾ ਮਾਹੌਲ ਹੈ। 2011 ਵਿੱਚ ਇਸਦੀ ਆਬਾਦੀ 38,873 ਸੀ। [ਜਨਮਾਸ਼ਟਮੀ] ਦਾ ਮੁੱਖ ਤਿਉਹਾਰ ਭਾਦਰਪਦਾ (ਅਗਸਤ-ਸਤੰਬਰ) ਵਿੱਚ ਮਨਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

ਨੋਟ

ਇਹ ਵੀ ਦੇਖੋ 
 ਸੋਮਨਾਥ ਮੰਦਰ

ਹਵਾਲੇ

ਬਿਬਲੀਓਗ੍ਰਾਫੀ

ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ

 Dwarkadhish.org Official website of Jagad Mandir Dwarka
 

ਮਹਾਭਾਰਤ
ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ
ਦੇਵਭੂਮੀ ਦਵਾਰਕਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਸ਼ਹਿਰ ਅਤੇ ਕਸਬੇ