ਰਸਲ ਦੀ ਚਾਹਦਾਨੀ
ਰਸਲ ਦੀ ਚਾਹਦਾਨੀ ਜਾਂ ਆਕਾਸ਼ੀ ਚਾਹਦਾਨੀ ਬਰਟਰਾਂਡ ਰਸਲ (1872-1970) ਦੀ ਘੜੀ ਇੱਕ ਤਮਸ਼ੀਲ ਹੈ। ਇਸਨੂੰ ਇਹ ਦਰਸਾਉਣ ਲਈ ਵਰਤਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਆਪਣੇ ਦਾਅਵੇ ਨੂੰ ਸਹੀ ਸਿੱਧ ਕਰਨ ਦਾ ਬੋਝ ਉਸ ਵਿਅਕਤੀ ਤੇ ਹੈ ਜੋ ਅਜਿਹਾ ਦਾਅਵਾ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੋਵੇ ਜਿਸਨੂੰ ਵਿਗਿਆਨਕ ਤੌਰ ਤੇ ਝੁਠਲਾਇਆ ਨਾ ਸਕਦਾ ਹੋਵੇ।

ਰਸਲ ਨੇ ਖਾਸ ਤੌਰ ਤੇ ਧਰਮ ਦੇ ਸੰਦਰਭ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਤਮਸੀਲ ਨੂੰ ਲਾਗੂ ਕੀਤਾ।
ਉਸ ਨੇ ਲਿਖਿਆ ਕਿ ਜੇ ਉਹ ਦਾਅਵਾ ਕਰੇ ਕਿ ਕੋਈ ਚਾਹ ਦੀ ਕੇਤਲੀ ਸੂਰਜ ਦੀ ਧਰਤੀ ਅਤੇ ਮੰਗਲ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਕਿਤੇ ਸਥਿਤ ਹੈ, ਜੋ ਇਤਨੀ ਛੋਟੀ ਹੈ ਕਿ ਟੈਲੀਸਕੋਪ ਨਾਲ ਦੇਖੀ ਨਹੀਂ ਜਾ ਸਕਦੀ। ਉਹ ਕਿਸੇ ਤੋਂ ਉਮੀਦ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕਦਾ ਕਿ ਕੋਈ ਸਿਰਫ਼ ਇਸ ਲਈ ਉਸਦੀ ਗੱਲ ਮੰਨ ਲਵੇ ਕਿਉਂਕਿ ਉਸ ਦੇ ਦਾਅਵੇ ਨੂੰ ਗ਼ਲਤ ਸਾਬਤ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ।

ਰੱਸਲ ਦੀ ਚਾਹ ਦੀ ਕੇਤਲੀ ਨੂੰ ਅਜੇ ਵੀ ਰੱਬ ਦੀ ਹੋਂਦ ਬਾਰੇ ਬਹਿਸਾਂ ਵਿਚ ਵਰਤਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਇਸ ਦਾ ਪ੍ਰਭਾਵ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਖੇਤਰਾਂ ਅਤੇ ਮੀਡੀਆ ਤੇ ਵੀ ਪਿਆ ਹੈ।

ਵੇਰਵਾ 
"ਕੀ ਰੱਬ ਹੈ?" 1952 ਵਿਚ 'ਇਲਸਟ੍ਰੇਟਿਡ' ਮੈਗਜ਼ੀਨ ਨੂੰ ਭੇਜੇ ਗਏ ਪਰ ਕਦੇ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਨਾ ਕੀਤੇ, ਇਕ ਲੇਖ ਵਿਚ ਰਸਲ ਨੇ ਲਿਖਿਆ:

ਹਵਾਲੇ

ਧਰਮ ਦਾ ਫ਼ਲਸਫ਼ਾ