ਸੁਲਕਸ਼ਨਾ ਪੰਡਿਤ
ਸੁਲਕਸ਼ਨਾ ਪੰਡਿਤ ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਪਲੇਅਬੈਕ ਗਾਇਕਾ ਅਤੇ ਮੇਵਾਤੀ ਘਰਾਣੇ ਨਾਲ ਸਬੰਧਤ ਸਾਬਕਾ ਬਾਲੀਵੁੱਡ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਔਰਤ ਹੈ।

ਕਰੀਅਰ 
ਇੱਕ ਅਭਿਨੇਤਰੀ ਵਜੋਂ ਸੁਲਕਸ਼ਨਾ ਦਾ ਕਰੀਅਰ 1970 ਅਤੇ 80 ਦੇ ਦਹਾਕੇ ਦੇ ਸ਼ੁਰੂ ਵਿੱਚ ਫੈਲਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਇੱਕ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਔਰਤ ਵਜੋਂ ਉਸਨੇ 1970 ਦੇ ਦਹਾਕੇ ਦੇ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਚੋਟੀ ਦੇ ਅਦਾਕਾਰਾਂ ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਜਤਿੰਦਰ, ਸੰਜੀਵ ਕੁਮਾਰ, ਰਾਜੇਸ਼ ਖੰਨਾ, ਵਿਨੋਦ ਖੰਨਾ, ਸ਼ਸ਼ੀ ਕਪੂਰ ਅਤੇ ਸ਼ਤਰੂਘਨ ਸਿਨਹਾ ਨਾਲ ਕੰਮ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਉਸਦੇ ਅਦਾਕਾਰੀ ਕਰੀਅਰ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਸੰਜੀਵ ਕੁਮਾਰ ਦੇ ਨਾਲ 1975 ਵਿੱਚ ਸਸਪੈਂਸ ਥ੍ਰਿਲਰ ਉਲਝਾਨ ਨਾਲ ਹੋਈ ਸੀ। ਅਨਿਲ ਗਾਂਗੁਲੀ ਦੀ ਸੰਕੋਚ (1976), ਜੋ ਕਿ ਨਾਵਲ ਪਰਿਣੀਤਾ ''' ਤੇ ਆਧਾਰਿਤ ਸੀ, ਵਿੱਚ ਉਸਨੇ ਲੋਲਿਤਾ ਦਾ ਕਿਰਦਾਰ ਨਿਭਾਇਆ ਸੀ। ਉਸਦੀਆਂ ਹੋਰ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਫਿਲਮਾਂ ਵਿੱਚ ਹੇਰਾ ਫੇਰੀ, ਅਪਨਾਪਨ, ਖਾਨਦਾਨ, ਚੇਹਰੇ ਪੇ ਛੇਹਰਾ, ਧਰਮ ਕਾਂਤਾ ਅਤੇ ਵਕਤ ਕੀ ਦੀਵਾਰ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ।

ਉਸਨੇ ਇੱਕ ਬੰਗਾਲੀ ਫਿਲਮ ਬਾਂਡੀ 1978 ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕੀਤਾ, ਜਿੱਥੇ ਉਸਨੂੰ ਉੱਤਮ ਕੁਮਾਰ ਦੇ ਨਾਲ ਜੋੜਿਆ ਗਿਆ ਸੀ।

ਸੁਲਕਸ਼ਨਾ ਦਾ ਅਦਾਕਾਰੀ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਗਾਇਕੀ ਦਾ ਕੈਰੀਅਰ ਸੀ। ਉਸਨੇ 1967 ਦੀ ਫਿਲਮ ਤਕਦੀਰ ਵਿੱਚ ਲਤਾ ਮੰਗੇਸ਼ਕਰ ਦੇ ਨਾਲ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਗੀਤ "ਸਾਤ ਸਮੁੰਦਰ ਪਾਰ ਸੇ" ਗਾ ਕੇ ਇੱਕ ਬਾਲ ਗਾਇਕਾ ਵਜੋਂ ਆਪਣੇ ਗਾਇਕੀ ਦੇ ਕੈਰੀਅਰ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕੀਤੀ। ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਉਸਨੇ ਕਿਸ਼ੋਰ ਕੁਮਾਰ ਅਤੇ ਹੇਮੰਤ ਕੁਮਾਰ ਵਰਗੇ ਮਸ਼ਹੂਰ ਸੰਗੀਤਕਾਰਾਂ ਨਾਲ ਰਿਕਾਰਡ ਕੀਤਾ। ਉਸਨੇ ਹਿੰਦੀ, ਬੰਗਾਲੀ, ਮਰਾਠੀ, ਉੜੀਆ ਅਤੇ ਗੁਜਰਾਤੀ ਵਿੱਚ ਗਾਇਆ। 1980 ਵਿੱਚ, ਉਸਨੇ ਜਜ਼ਬਾਤ (HMV) ਨਾਮ ਦੀ ਇੱਕ ਐਲਬਮ ਜਾਰੀ ਕੀਤੀ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਉਸਨੇ ਗ਼ਜ਼ਲਾਂ ਪੇਸ਼ ਕੀਤੀਆਂ। ਉਸਨੇ ਕਿਸ਼ੋਰ ਕੁਮਾਰ, ਲਤਾ ਮੰਗੇਸ਼ਕਰ, ਮੁਹੰਮਦ ਰਫੀ, ਸ਼ੈਲੇਂਦਰ ਸਿੰਘ, ਯੇਸੂਦਾਸ, ਮਹਿੰਦਰ ਕਪੂਰ ਅਤੇ ਉਦਿਤ ਨਾਰਾਇਣ ਵਰਗੇ ਨਿਪੁੰਨ ਗਾਇਕਾਂ ਨਾਲ ਦੋਗਾਣੇ ਗਾਏ। ਉਸਨੇ ਸ਼ੰਕਰ ਜੈਕਿਸ਼ਨ, ਲਕਸ਼ਮੀਕਾਂਤ ਪਿਆਰੇਲਾਲ, ਕਲਿਆਣਜੀ ਆਨੰਦਜੀ, ਕਾਨੂ ਰਾਏ, ਬੱਪੀ ਲਹਿਰੀ, ਊਸ਼ਾ ਖੰਨਾ, ਰਾਜੇਸ਼ ਰੋਸ਼ਨ, ਖਯਾਮ, ਰਾਜਕਮਲ ਅਤੇ ਕਈ ਹੋਰਾਂ ਵਰਗੇ ਸੰਗੀਤ ਨਿਰਦੇਸ਼ਕਾਂ ਦੇ ਅਧੀਨ ਗਾਇਆ। 1986 ਵਿੱਚ, ਸੁਲਕਸ਼ਨਾ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਸੰਗੀਤ ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ ਲਕਸ਼ਮੀਕਾਂਤ ਪਿਆਰੇਲਾਲ ਅਤੇ ਗਾਇਕ ਮਨਹਰ, ਸ਼ਬੀਰ ਕੁਮਾਰ, ਨਿਤਿਨ ਮੁਕੇਸ਼ ਅਤੇ ਅਨੁਰਾਧਾ ਪੌਡਵਾਲ ਦੇ ਨਾਲ "ਫੈਸਟੀਵਲ ਆਫ਼ ਇੰਡੀਅਨ ਮਿਊਜ਼ਿਕ" ਸਮਾਰੋਹ ਦਾ ਜਸ਼ਨ ਮਨਾਉਣ ਲਈ ਲੰਡਨ ਦੇ ਰਾਇਲ ਐਲਬਰਟ ਹਾਲ ਵਿੱਚ ਪੇਸ਼ਕਾਰੀ ਕਰਨ ਵਾਲੀਆਂ ਗਾਇਕਾਵਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਸੀ।

ਉਸਦੀ ਆਵਾਜ਼ ਆਖਰੀ ਵਾਰ ਫਿਲਮ ਖਾਮੋਸ਼ੀ ਦ ਮਿਊਜ਼ੀਕਲ (1996) ਦੇ ਗੀਤ "ਸਾਗਰ ਕਿਨਾਰੇ ਭੀ ਦੋ ਦਿਲ" ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਅਲਾਪ ਵਿੱਚ ਸੁਣੀ ਗਈ ਸੀ, ਜਿਸਨੂੰ ਉਸਦੇ ਭਰਾ ਜਤਿਨ ਅਤੇ ਲਲਿਤ ਦੁਆਰਾ ਰਚਿਆ ਗਿਆ ਸੀ।

 ਨਿੱਜੀ ਜੀਵਨ 
ਸੁਲਕਸ਼ਨਾ ਹਰਿਆਣਾ ਰਾਜ ਦੇ ਹਿਸਾਰ (ਹੁਣ ਫਤਿਹਾਬਾਦ) ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਪਿਲੀਮੰਦੋਰੀ ਪਿੰਡ ਤੋਂ ਪੈਦਾ ਹੋਏ ਇੱਕ ਸੰਗੀਤਕ ਪਰਿਵਾਰ ਤੋਂ ਆਉਂਦੀ ਹੈ। ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਸ਼ਾਸਤਰੀ ਗਾਇਕ ਅਤੇ ਮਹਾਨ ਪੰਡਿਤ ਜਸਰਾਜ ਉਸਦੇ ਚਾਚਾ ਸਨ। ਰਾਜਗੜ੍ਹ ਦੇ ਸਾਬਕਾ ਸੰਸਦ ਮੈਂਬਰ ਅਤੇ ਜਨ ਸੰਘ ਦੇ ਨੇਤਾ ਵਸੰਤ ਕੁਮਾਰ ਪੰਡਿਤ ਵੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਚਾਚਾ ਸਨ। ਉਸਨੇ ਨੌਂ ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਗਾਉਣਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਸੀ। ਉਸਦਾ ਵੱਡਾ ਭਰਾ ਮੰਧੀਰ ਪੰਡਿਤ (ਜੋ ਪਹਿਲਾਂ 1980 ਦੇ ਦਹਾਕੇ ਵਿੱਚ ਜਤਿਨ ਪੰਡਿਤ ਨਾਲ ਮੰਧੀਰ-ਜਤਿਨ ਦੀ ਜੋੜੀ ਵਜੋਂ ਸੰਗੀਤਕਾਰ ਸੀ) ਮੁੰਬਈ ਵਿੱਚ ਉਸਦਾ ਨਿਰੰਤਰ ਸਾਥੀ ਸੀ; ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਸਟੇਜ 'ਤੇ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਗਾਇਆ ਜਦੋਂ ਤੱਕ ਸੁਲਕਸ਼ਨਾ ਕਿਸ਼ੋਰ ਕੁਮਾਰ ਅਤੇ ਮੁਹੰਮਦ ਰਫ਼ੀ ਵਰਗੇ ਮਹਾਨ ਕਲਾਕਾਰਾਂ ਦੇ ਨਾਲ ਆਪਣੇ ਕਈ ਲਾਈਵ ਕੰਸਰਟ ਰਾਹੀਂ ਇੱਕ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਪਲੇਬੈਕ ਗਾਇਕਾ ਨਹੀਂ ਬਣ ਗਈ।

ਉਸਦੇ ਤਿੰਨ ਭਰਾ (ਮੰਧੀਰ, ਜਤਿਨ ਅਤੇ ਲਲਿਤ ਪੰਡਿਤ ) ਅਤੇ ਤਿੰਨ ਭੈਣਾਂ (ਸਵਰਗੀ ਮਾਇਆ ਐਂਡਰਸਨ, ਸਵਰਗੀ ਸੰਧਿਆ ਸਿੰਘ ਅਤੇ ਵਿਜੇਤਾ ਪੰਡਿਤ) ਹਨ। ਉਸਦੇ ਪਿਤਾ ਪ੍ਰਤਾਪ ਨਰਾਇਣ ਪੰਡਿਤ ਇੱਕ ਨਿਪੁੰਨ ਕਲਾਸੀਕਲ ਗਾਇਕ ਸਨ। ਉਸਦਾ ਭਤੀਜਾ ਯਸ਼ ਪੰਡਿਤ ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ ਅਦਾਕਾਰ ਹੈ। ਭਤੀਜੀਆਂ ਸ਼ਰਧਾ ਪੰਡਿਤ ਅਤੇ ਸ਼ਵੇਤਾ ਪੰਡਿਤ ਪਲੇਬੈਕ ਸਿੰਗਰ ਹਨ। ਉਸਦੀ ਚਚੇਰੀ ਭੈਣ ਪਲੇਬੈਕ ਗਾਇਕਾ ਹੇਮਲਤਾ ਹੈ।

ਅਭਿਨੇਤਾ ਸੰਜੀਵ ਕੁਮਾਰ ਦੇ ਵਿਆਹ ਦੇ ਪ੍ਰਸਤਾਵ ਨੂੰ ਠੁਕਰਾ ਦੇਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਸੁਲਕਸ਼ਨਾ ਨੇ ਕਦੇ ਵਿਆਹ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਕੰਮ ਮਿਲਣਾ ਬੰਦ ਹੋਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਹ ਔਖੀ ਘੜੀ ਵਿੱਚ ਪੈ ਗਈ। ਉਸਦੀ ਭੈਣ ਵਿਜੇਤਾ ਪੰਡਿਤ ਅਤੇ ਜੀਜਾ, ਸੰਗੀਤਕਾਰ ਆਦੇਸ਼ ਸ਼੍ਰੀਵਾਸਤਵ, ਨੇ ਉਸਦੇ ਲਈ ਇੱਕ ਸ਼ਰਧਾਮਈ ਐਲਬਮ ਲਿਖਣ ਦੀ ਯੋਜਨਾ ਬਣਾਈ ਸੀ, ਪਰ ਆਦੇਸ਼ ਉਸਦੀ ਇਸ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਮੌਤ ਹੋ ਗਈ ਸੀ। ਜਦੋਂ ਉਹ ਬਾਥਰੂਮ ਵਿੱਚ ਡਿੱਗ ਗਈ ਤਾਂ ਉਸਦੀ ਕਮਰ ਦੀ ਹੱਡੀ ਟੁੱਟ ਗਈ। ਸੁਲਕਸ਼ਨਾ ਆਪਣੀਆਂ ਚਾਰ ਸਰਜਰੀਆਂ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਬਹੁਤ ਘੱਟ ਜਨਤਕ ਤੌਰ 'ਤੇ ਦਿਖਾਈ ਦਿੰਦੀ ਹੈ ਜਿਸ ਕਾਰਨ ਉਹ ਕਮਜ਼ੋਰ ਹੋ ਗਈ ਸੀ। ਉਸਨੇ ਇੱਕ ਪੂਰੀ ਲੰਬਾਈ ਦਾ ਰੇਡੀਓ ਇੰਟਰਵਿਊ ਦਿੱਤਾ ਹੈ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਉਸਨੇ ਜੁਲਾਈ 2017 ਵਿੱਚ ਆਰਜੇ ਵਿਜੇ ਅਕੇਲਾ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਅਦਾਕਾਰੀ ਅਤੇ ਗਾਇਕੀ ਦੇ ਕੈਰੀਅਰ ਬਾਰੇ ਗੱਲ ਕੀਤੀ ਸੀ।

 ਅਵਾਰਡ 

 ਸੰਕਲਪ (1975) ਦੇ ਗੀਤ "ਤੂ ਹੀ ਸਾਗਰ ਹੈ ਤੂ ਹੀ ਕਿਨਾਰਾ" ਲਈ 1975 ਵਿੱਚ ਫਿਲਮਫੇਅਰ ਸਰਵੋਤਮ ਫੀਮੇਲ ਪਲੇਬੈਕ ਅਵਾਰਡ ।
 ਸੰਕਲਪ ਵਿੱਚ "ਤੂ ਹੀ ਸਾਗਰ ਹੈ ਤੂ ਹੀ ਕਿਨਾਰਾ" ਗੀਤ ਲਈ 1975 ਵਿੱਚ ਮੀਆਂ ਤਾਨਸੇਨ ਅਵਾਰਡ।
 ਸੰਕੋਚ'' (1976) ਵਿੱਚ ਕਲਾਸੀਕਲ "ਬੰਧੀ ਰੇ ਕਹੇ ਪ੍ਰੀਤ" ਦੀ ਪੇਸ਼ਕਾਰੀ ਲਈ ਫਿਲਮਫੇਅਰ ਬੈਸਟ ਫੀਮੇਲ ਪਲੇਬੈਕ ਅਵਾਰਡ ਵਜੋਂ ਨਾਮਜ਼ਦ ਕੀਤਾ ਗਿਆ।

ਹਵਾਲੇ 

ਫ਼ਿਲਮਫ਼ੇਅਰ ਪੁਰਸਕਾਰ ਵਿਜੇਤਾ
ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਹਿੰਦੀ ਸਿਨੇਮਾ ਵਿੱਚ ਅਭਿਨੇਤਰੀਆਂ
ਭਾਰਤੀ ਅਦਾਕਾਰਾਵਾਂ
ਬਾਲੀਵੁੱਡ ਦੇ ਪਲੇਬੈਕ ਗਾਇਕ