ਬਾਈ ਯਾਂਗ
ਬਾਈ ਯਾਂਗ (; 4 ਮਾਰਚ 1920 – 18 ਸਤੰਬਰ 1996), ਇੱਕ ਚੀਨੀ ਫਿਲਮ ਅਤੇ ਡਰਾਮਾ ਅਭਿਨੇਤਰੀ ਸੀ ਜੋ ਮੁੱਖ ਤੌਰ ਤੇ 1930ਵਿਆਂ ਤੋਂ 1950ਵਿਆਂ ਤੱਕ ਸਰਗਰਮ ਸੀ ਜਿਸ ਦੇ ਦੌਰਾਨ ਉਹ,ਦੇਸ਼ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਫਿਲਮੀ ਸਿਤਾਰਿਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਸੀ। ਉਸ ਨੂੰ ਚੀਨ ਦੀਆਂ "ਚਾਰ ਮਹਾਨ ਡਰਾਮਾ ਅਭਿਨੇਤਰੀਆਂ," ਵਿੱਚੋਂ ਕਿਨ ਯੀ,  ਸ਼ੁ ਸ਼ਿਊਵੇਨ ਅਤੇ ਝਾਂਗ ਰੁਈਫਾਂਗ ਤੋਂ ਮੋਹਰੀ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ। ਉਸ ਦੀਆਂ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਫਿਲਮਾਂ ਵਿੱਚ ਕਰਾਸਰੋਡਸ (1937), ਦ ਸਪ੍ਰਿੰਗ ਰਿਵਰ ਫਲੋਜ ਈਸਟ (1947), ਏਟ ਥਾਉਜੇਂਡ ਲੀ ਆਫ ਕਲਾਉਡ ਐਂਡ ਮੂਨ (1947) ਅਤੇ ਨਿਊਯਾਰਕਜ ਸੈਕਰਿਫਾਇਸ (1955) ਸ਼ਾਮਿਲ ਹਨ।

ਸ਼ੁਰੂ ਦਾ ਜੀਵਨ 
ਬਾਈ ਯਾਂਗ 4 ਮਾਰਚ 1920 ਨੂੰ ਬੀਜਿੰਗ  ਦੇ ਇੱਕ ਅਮੀਰ ਪਰਿਵਾਰ ਵਿੱਚ ਪੈਦਾ ਹੋਈ ਸੀ। ਉਸ ਦਾ ਮੂਲ ਨਾਮ ਯਾਂਗ ਚੇਂਗਫਾਂਗ ਸੀ ਅਤੇ ਅਤੇ ਨਾਵਲਕਾਰ ਯਾਂਗ ਮੋ ਉਸ ਦੀ ਵੱਡੀ ਭੈਣ ਸੀ।  ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਮਾਤਾ ਪਿਤਾ ਦਾ ਉਸੀ ਸਮੇਂ ਦੇਹਾਂਤ ਹੋ ਗਿਆ ਜਦੋਂ  ਉਹ ੧੧ ਸਾਲ ਦੀ ਸੀ। ਉਸ ਨੇ ੧੧ ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਹੀ ਹੋਉ ਯਾਵੋ ਦੇ ਮੂਕ ਫਿਲਮ ਦ ਸੈਡ ਸਾਂਗ ਫਰਾਮ ਏਨ ਓਲਡ ਪੈਲੇਸ (ਗੁਗੋਂਗ ਸ਼ਿਆਉਨ) ਵਿੱਚ ਐਕਟਿੰਗ ਕੀਤੀ ਸੀ। ਇਸਦਾ ਨਿਰਮਾਣ ਲਿਆਨਹੁਵਾ ਫਿਲਮ ਕੰਪਨੀ ਨੇ ਕੀਤਾ ਸੀ।  ਉਸਦੇ ਬਾਅਦ ਉਸ ਨੇ ਕਈ ਸਾਲਾਂ ਤੱਕ ਡਰਾਮਾ ਐਕਟਰੈਸ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕੀਤਾ। ਉਸ ਨੇ ਤੀਯਾਨ ਹਾਨ ਅਤੇ ਹਾਂਗ ਸ਼ੇਨ ਦੇ ਨਾਟਕਾਂ ਸਹਿਤ ਆਸਕਰ ਵਾਇਲਡ ਅਤੇ ਯੂਜੀਨ ਓਨੀਲ ਵਰਗੇ ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਨਾਟਕਕਾਰਾਂ ਦੇ ਨਾਟਕਾਂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਕੰਮ ਕੀਤਾ।

ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਕੈਰੀਅਰ ਅਤੇ ਚੀਨ-ਜਪਾਨੀ ਜੰਗ 
1936 ਵਿਚ,ਬਾਏ ਯਾਂਗ ਸ਼ੰਘਾਈ ਵਿੱਚ ਮਿੰਗਸ਼ਿੰਗ ਫਿਲਮ ਕੰਪਨੀ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਿਲ ਹੋਈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸ਼ੇਨ ਸ਼ਿਲੀਂਗ ਦੀ 1937 ਦੀ ਫਿਲਮ ਕਰਾਸਰੋਡਸ ਵਿੱਚ ਚੀਨੀ ਫਿਲਮਾਂ ਦੇ ਰਾਜਕੁਮਾਰ ਝਾਓ ਡੈਨ ਦੇ ਨਾਲ ਮੁੱਖ ਭੂਮਿਕਾ ਮਿਲੀ। ਫਿਲਮ ਨੂੰ ਵੱਡੀ ਸਫਲਤਾ ਮਿਲੀ ਅਤੇ ਯਾਂਗ ਦੀ ਐਕਟਿੰਗ ਨੂੰ ਸਮਾਲੋਚਕਾਂ ਵਲੋਂ ਪ੍ਰਸ਼ੰਸਾ ਮਿਲੀ ਅਤੇ ਉਸ ਨੂੰ ਬਹੁਤ ਜ਼ਿਆਦਾ ਲੋਕਪ੍ਰਿਅਤਾ ਵੀ ਮਿਲੀ ਅਤੇ ਮੀਡਿਆ ਨੇ ਉਸਦੀ ਤੁਲਣਾ ਗਰੇਟ ਗਾਰਬੋ ਨਾਲ ਕੀਤੀ। 

ਕੁੱਝ ਹੀ ਸਮੇਂ ਬਾਅਦ ਦੂਜਾ ਚੀਨ-ਜਪਾਨੀ ਜੰਗ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋ ਗਿਆ ਅਤੇ ਸ਼ੰਘਾਈ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਚੀਨੀ ਸਿਨੇਮਾ ਦਾ ਭਾਰੀ ਨੁਕਸਾਨ ਹੋਇਆ। ਸ਼ੰਘਾਈ ਉੱਤੇ ਜਾਪਾਨੀ ਕਬਜ਼ਾ ਹੋ ਜਾਣ ਦੇ ਬਾਅਦ ਉਹ ਚੋਂਗਕਿੰਗ ਚੱਲੀ ਗਈ ਜੋ ਜੰਗ ਦੇ ਸਮੇਂ ਚੀਨ ਦੀ ਰਾਜਧਾਨੀ ਸੀ। ਜੰਗ ਦੇ ਅੱਠ ਸਾਲਾਂ ਦੇ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ ਉਸ ਨੇ ਕੇਵਲ ਤਿੰਨ ਫਿਲਮਾਂ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕੀਤਾ। ਇਹ ਤਿੰਨੋਂ ਦੇਸਭਗਤੀ ਦੀਆਂ ਫਿਲਮਾਂ ਸਨ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਚਿਲਡਰਨ ਆਫ ਚਾਇਨਾ (ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ: ਸ਼ੇਨ ਸ਼ਿਲਿੰਗ) ਅਤੇ ਯੂਥਫੁਲ ਚਾਇਨਾ (ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ ਸਾਂ ਯੂ) ਸ਼ਾਮਿਲ ਸਨ। ਇਸਦੇ ਇਲਾਵਾ, ਉਸ ਨੇ 40 ਤੋਂ ਜ਼ਿਆਦਾ ਨਾਟਕਾਂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਐਕਟਿੰਗ ਕੀਤੀ, ਇਹ ਵੀ ਜਿਆਦਾਤਰ ਦੇਸ਼ਭਗਤੀ ਦੇ ਡਰਾਮੇ ਸਨ।  ਉਸ ਨੂੰ ਚੀਨ ਦੀਆਂ "ਚਾਰ ਮਹਾਨ ਡਰਾਮਾ ਅਭਿਨੇਤਰੀਆਂ," ਵਿੱਚੋਂ ਕਿਨ ਯੀ, ਸ਼ੁ ਸ਼ਿਊਵੇਨ ਅਤੇ ਝਾਂਗ ਰੁਈਫਾਂਗ ਤੋਂ ਮੋਹਰੀ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ।

ਦੂਜੇ ਵਿਸ਼ਵ ਯੁੱਧ ਤੋਂ ਬਾਅਦ 

ਦੂਜੇ ਵਿਸ਼ਵ ਯੁੱਧ ਦੇ ਅੰਤ ਦੇ ਬਾਅਦ ਬਾਏ ਯਾਂਗ ਫੇਰ ਸ਼ੰਘਾਈ ਆ ਗਈ ਅਤੇ ਆਪਣੀਆਂ ਦੋ ਸਭ ਤੋਂ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਫਿਲਮਾਂ ਏਟ ਥਾਉਜੇਂਡ ਲੀ ਆਫ ਕਲਾਉਡ ਐਂਡ ਮੂਨ (ਸ਼ੀ ਡੋਂਗਸ਼ਨ ਦੇ ਨਿਰਦੇਸ਼ਨ ਵਿੱਚ) ਅਤੇ ਦ ਸਪ੍ਰਿੰਗ ਰੀਵਰ ਫਲੋਜ ਈਸਟ (ਕਾਈ ਚੁਸ਼ੇਂਗ ਅਤੇ ਝੇਂਗ ਜੁਨਲੀ ਦੁਆਰਾ ਨਿਰਦੇਸ਼ਤ) ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕੀਤਾ। ਇਹ ਦੋਨੋਂ ਹੀ ਫਿਲਮਾਂ ਦੂਜੇ ਵਿਸ਼ਵ ਯੁੱਧ ਨਾਲ ਹੋਏ ਨੁਕਸਾਨ ਦੇ ਬਾਰੇ ਵਿੱਚ ਹਨ। ਮਗਰਲੀ ਵਿੱਚ ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੇ ਦੇਸਭਗਤ ਪਤੀ ਦੁਆਰਾ ਛੱਡੀ ਹੋਈ ਇੱਕ ਕਾਰਖਾਨੇ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਔਰਤ ਦੀ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਈ, ਜੋ ਕਾਰਖਾਨੇ ਦੀ ਮਾਲਿਕ ਬਣ ਗਈ। ਇਹ ਭੂਮਿਕਾ ਉਸ ਦੇ ਜੀਵਨ ਵਿੱਚ ਮੀਲ ਪੱਥਰ ਸਾਬਤ ਹੋਈ। ਫਿਲਮ ਨੇ ਚੀਨ ਦੇ ਸਾਰੇ ਫਿਲਮੀ ਕੀਰਤੀਮਾਨ ਤੋੜਕੇ ਆਪਣੇ ਨਾਮ ਕਰ ਲਏ ਅਤੇ ਕੁੱਝ ਲੋਕਾਂ ਦੁਆਰਾ ਇਸਨੂੰ ਚੀਨ ਦੀ ਗਾਨ ਵਿਦ ਦ ਵਿੰਡ ਸਮਝਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।। ਉਸ ਨੇ ਸ਼ੀ ਡੋਂਗਸ਼ਨ ਦੀ ਦ ਸੋੱਰੋਸ ਆਫ ਏ ਬਰਾਇਡ (1948) ਅਤੇ ਵੁ ਜੁਗੁਆਂਗ ਦੀ ਟੀਅਰਸ ਆਫ ਮਾਉਂਟੇਨਸ ਐਂਡ ਰਿਵਰਸ (1949) ਵਿੱਚ ਵੀ ਰੋਲ ਕੀਤਾ।

ਖੱਬੇਪੱਖੀ ਸਿਨੇਮਾ, ਵਿੱਚ ਯੋਗਦਾਨ ਲਈ ਬਾਏ ਯਾਂਗ ਨੂੰ ਤੀਯਾਨਮੇਨ ਗੇਟ ਉੱਤੇ ਚੀਨੀ ਜਨਵਾਦੀ ਲੋਕ-ਰਾਜ ਦੁਆਰਾ 1 ਅਕਤੂਬਰ 1949 ਨੂੰ ਸੱਦਿਆ  ਗਿਆ ਸੀ। ਇਸਦੇ ਬਾਅਦ ਉਸ ਦੀ ਨਿਯੁਕਤੀ ਸ਼ੰਘਾਈ ਫਿਲਮ ਸਟੂਡੀਓ ਵਿੱਚ ਹੋਈ ਅਤੇ ਉਹ ਚੀਨੀ ਫਿਲਮ ਵਰਕਰਸ ਐਸੋਸ਼ੀਏਸ਼ਨ ਦੀ ਉਪ-ਪ੍ਰਧਾਨ ਬਣੀ। ਉਸਨੇ ਕੁੱਝ ਹੋਰ ਫਿਲਮਾਂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਕੰਮ ਕੀਤਾ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਸਾਂਗ ਹੂ ਦੀ 1955 ਦੀ ਫਿਲਮ ਨਿਊ ਯੀਅਰ'ਜ ਸੈਕਰੀਫਾਇਸ ਮਹੱਤਵਪੂਰਣ ਹੈ। ਇਹ ਫਿਲਮ ਲੂ ਸ਼ੁਨ ਦੀ ਲਘੂ ਕਥਾ ਉੱਤੇ ਆਧਾਰਿਤ ਹੈ। ਇਹ ਫਿਲਮ ਕਾਫ਼ੀ ਸਫਲ ਰਹੀ ਅਤੇ ਚੇਕੋਸਲੋਵਾਕਿਆ ਵਿੱਚ ਕਾਰਲੋਵੀ ਵੇਰੀ ਇੰਟਰਨੈਸ਼ਨਲ ਫਿਲਮ ਫ਼ੈਸਟੀਵਲ ਦਾ 1957 ਦਾ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਇਨਾਮ ਜਿੱਤਿਆ। 1957 ਵਿੱਚ ਦੋ ਵੱਡੇ ਨਾਮੀ ਸਮਾਚਾਰ ਪੱਤਰਾਂ ਦੁਆਰਾ ਕੀਤੇ ਗਏ ਸਰਵੇਖਣਾਂ ਵਿੱਚ ਉਸ ਨੂੰ ਚੀਨ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਲੋਕਪ੍ਰਿਯ ਐਕਟਰੈਸ ਰਹੀ।

ਸੱਭਿਆਚਾਰਕ ਇਨਕਲਾਬ ਦੀ ਉਥੱਲ-ਪੁਥਲ ਦੌਰਾਨ  ਬਾਏ ਯਾਂਗ ਦੇ ਫਿਲਮੀ ਜੀਵਨ ਦਾ ਅਚਾਨਕ ਅੰਤ ਹੋ ਗਿਆ। ਇਸਦੇ ਦੌਰਾਨ ਉਸ ਤੇ ਕਾਫ਼ੀ ਜ਼ੁਲਮ ਹੋਇਆ ਅਤੇ ਪੰਜ ਸਾਲ ਦੀ ਸਜ਼ਾ ਹੋਈ।  ਹਾਲਾਂਕਿ ਉਸਦਾ ਉਸਦੇ ਦੇ ਹੋਰ ਸਾਥੀਆਂ ਦੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸਰੀਰਕ ਨੁਕਸਾਨ ਨਹੀਂ ਸੀ ਹੋਇਆ। ਬਾਅਦ ਨੂੰ 1970ਵਿਆਂ ਵਿੱਚ ਉਸ ਦੇ ਪੁਨਰਵਾਸ ਦੇ ਦੌਰਾਨ ਉਸ ਨੇ ਆਧੁਨਿਕ ਚੀਨ ਦੇ ਸੰਸਥਾਪਕ ਪਿਤਾ ਦੀ ਵਿਧਵਾ ਦੇ ਜੀਵਨ ਦਾ ਜਸ਼ਨ ਮਨਾਂਦੇ ਹੋਏ 1989 ਦੇ ਇੱਕ ਟੈਲੀਵਿਜਨ ਡਰਾਮੇ ਵਿੱਚ ਸੂੰਗ ਚਿੰਗ ਲਿੰਗ ਦਾ ਰੋਲ ਕੀਤਾ।। ਇਸ ਸਾਲ ਉਹ ਚੀਨੀ ਜਨਵਾਦੀ ਲੋਕ-ਰਾਜ ਦੇ ਪਹਿਲੇ 40 ਸਾਲਾਂ ਦੀਆਂ 10 ਸਭ ਤੋਂ ਲੋਕਪ੍ਰਿਯ ਅਭੀਨੇਤਰੀਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਚੁਣੀ ਗਈ।  1990 ਵਿੱਚ ਬਾਏ ਯਾਂਗ ਦੇ 60–ਸਾਲ ਦੇ ਫਿਲਮੀ ਜੀਵਨ ਦੇ ਜਸ਼ਨ ਵਜੋਂ ਇੱਕ ਵੱਡਾ ਸਮਾਰੋਹ ਆਯੋਜਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ

ਨਿੱਜੀ 
ਬਾਏ ਯਾਂਗ ਦਾ ਵਿਆਹ ਫਿਲਮ ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ ਜਿਆਂਗ ਜੁੰਚਾਵੋ ਦੇ ਨਾਲ ਹੋਇਆ ਜਿਸ ਨਾਲ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਦੋ ਬੱਚੇ ਹੋਏ। 18 ਸਤੰਬਰ 1996 ਨੂੰ 76 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਉਸ ਦੀ ਮੌਤ ਹੋ ਗਈ। ਉਸ ਨੂੰ ਸ਼ੰਘਾਈ ਦੇ ਬਿਨਹਾਈ ਗੁਉਯਾਨ ਕਬਰਿਸਤਾਨ ਵਿੱਚ ਦਫਨਾਇਆ ਗਿਆ।

ਹਵਾਲੇ 

ਜਨਮ 1920