ਦੀਪਤੀ ਨਵਲ
ਦੀਪਤੀ ਨਵਲ  (ਜਨਮ 3 ਫਰਵਰੀ 1957) ਹਿੰਦੀ ਫ਼ਿਲਮਾਂ ਦੀ ਇੱਕ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਪੰਜਾਬੀ ਅਦਾਕਾਰਾ ਹੈ। 
ਦੀਪਤੀ ਨਵਲ ਦੀ ਸ਼ਖਸੀਅਤ ਬਹੁਆਯਾਮੀ ਅਤੇ ਆਕਰਸ਼ਕ ਹੈ। ਉਹ ਕਵਿੱਤਰੀ ਅਤੇ ਚਿੱਤਰਕਾਰ ਹੋਣ ਦੇ ਨਾਲ ਨਾਲ ਇੱਕ ਕੁਸ਼ਲ ਛਾਇਆਕਾਰ ਵੀ ਹੈ। ਇਸਦੇ ਇਲਾਵਾ ਉਸ ਨੂੰ ਸੰਗੀਤ ਨਾਲ ਵੀ ਬਹੁਤ ਲਗਾਉ ਹੈ ਅਤੇ ਉਹ ਆਪਣੇ ਆਪ ਵੀ ਕਈ ਸਾਜ ਵਜਾ ਲੈਂਦੀ ਹੈ। ਉਸ ਦੀ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਕਿਤਾਬਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਲਮ੍ਹਾਂ-ਲਮ੍ਹਾਂ ਬਹੁਤ ਮਕਬੂਲ ਹੋਈ ਹੈ।

ਜੀਵਨ ਅਤੇ ਕੰਮ 
ਦੀਪਤੀ ਨਵਲ ਦਾ ਜਨਮ 3 ਫਰਵਰੀ 1957 ਨੂੰ ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ, ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ। ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੇ ਕੈਰੀਅਰ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ 1977 ਵਿੱਚ ਫ਼ਿਲਮ 'ਜ਼ਲ੍ਹਿਆਂਵਾਲਾ ਬਾਗ' ਨਾਲ 1977 ਵਿੱਚ ਕੀਤੀ। ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਦੀਪਤੀ ਨੇ 1978 ਦੀ ਫ਼ਿਲਮ ਜਨੂੰਨ ਅਤੇ 1980 ਵਿੱਚ 'ਹਮ ਪਾਂਚ' ਚ ਕੰਮ ਕੀਤਾ। 1981 ਦੀ ਫਿਲਮ 'ਚਸ਼ਮੇ ਬੱਦੂਰ' ਦੀਪਤੀ ਨਵਲ ਦੇ ਕੈਰੀਅਰ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਸੁਪਰਹਿੱਟ ਫ਼ਿਲਮ ਸੀ। ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਸਨੇ 'ਕਥਾ', 'ਕਿਸੀ ਸੇ ਨਾ ਕਹਿਣਾ', 'ਰੰਗ ਬਿੰਰਗੀ' ਆਦਿ ਫ਼ਿਲਮਾਂ ਚ ਕੰਮ ਕੀਤਾ। 1985 ਵਿੱਚ ਦੀਪਤੀ ਨਵਲ ਨੇ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਝਾ ਨਾਲ ਸ਼ਾਦੀ ਕਰ ਲਈ, ਪਰ 2002 ਚ ਦੋਵੇਂ ਵੱਖ ਹੋ ਗਏ। 2009 ਚ ਦੀਪਤੀ ਨਵਲ ਨੇ 'ਦੋ ਪੈਸੇ ਕੀ ਧੂਪ ਚਾਰ ਆਨੇ ਕੀ ਬਾਰਿਸ਼' ਦਾ ਨਿਰਦੇਸ਼ਨ ਕੀਤਾ। 
ਕਮਲਾ ਫਿਲਮ ਵਿੱਚ ਦੀਪਤੀ ਨਵਲ ਨੇ ਖਰੀਦੀ ਗਈ ਇੱਕ ਗਰੀਬ ਲੜਕੀ ਦੀ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਈ ਸੀ। ਇਹ ਇੱਕ ਸੱਚੀ ਕਹਾਣੀ ਤੇ ਅਧਾਰਿਤ ਸੀ।। ਦੀਪਤੀ ਨਵਲ ਨੇ ਪੰਜਾਬੀ ਫ਼ਿਲਮ ਮੜ੍ਹੀ ਦਾ ਦੀਵਾ ਦੀ ਨਾਇਕਾ ਦੀ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਈ ਹੈ।

ਹੋਰ ਕਾਰਜ
ਨਵਲ ਨੇ ਆਪਣੀ ਫ਼ਿਲਮ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ "ਦੋ ਪੈਸੇ ਕੀ ਧੂਪ", "ਚਾਰ ਆਨੇ ਕੀ ਬਾਰੀਸ਼" ਅਦਾਕਾਰ ਮਨੀਸ਼ਾ ਕੋਇਰਾਲਾ ਅਤੇ ਰਜਿਤ ਕਪੂਰ ਨਾਲ ਕੀਤੀ। ਫ਼ਿਲਮ ਨੇ 2009 ਦੇ ਨਿਊ ਯਾਰਕ ਇੰਡੀਅਨ ਫ਼ਿਲਮ ਫੈਸਟੀਵਲ ਵਿਖੇ ਸਰਬੋਤਮ ਸਕ੍ਰੀਨਪਲੇਅ ਅਵਾਰਡ ਜਿੱਤਿਆ ਸੀ ਜੋ ਕਿ 2019 ਵਿੱਚ ਨੈਟਫਲਿਕਸ 'ਤੇ ਜਾਰੀ ਹੋਈ ਸੀ। ਉਸ ਨੇ "ਥੋੜਾ ਸਾ ਅਸਮਾਨ", ਇੱਕ ਟੀਵੀ ਸੀਰੀਅਲ, ਜੋ ਕਿ ਧੱਕੜ ਔਰਤ ਪਾਤਰਾਂ ਦੇ ਦੁਆਲੇ ਕੇਂਦਰਿਤ ਹੈ, ਨੂੰ ਵੀ ਲਿਖਿਆ ਅਤੇ ਨਿਰਦੇਸ਼ਿਤ ਕੀਤਾ, ਅਤੇ ਇੱਕ ਟਰੈਵਲ ਸ਼ੋਅ, "ਦਿ ਪਾਥ ਲੈੱਸ ਟਰੈਵਲਡ" ਦਾ ਨਿਰਮਾਣ ਕੀਤਾ।

ਹਿੰਦੀ ਵਿੱਚ ਉਸ ਦੀ ਕਵਿਤਾਵਾਂ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਚੋਣ "ਲਮ੍ਹਾ ਲਮ੍ਹਾ" 1983 ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਤ ਹੋਈ ਸੀ। 2004 ਵਿੱਚ, ਮੈਪਿਨਲਿੱਟ ਨੇ "ਬਲੈਕ ਵਿੰਡ ਐਂਡ ਅਦਰ ਪੋਇਮਸ" ਨਾਂ ਦਾ ਇੱਕ ਨਵਾਂ ਸੰਗ੍ਰਹਿ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਤ ਕੀਤਾ। ਨਵਲ 2011 ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਤ ਛੋਟੀਆਂ ਕਹਾਣੀਆਂ ਦੇ ਸੰਗ੍ਰਿਹ, "ਦਿ ਮੈਡ ਤਿੱਬਤੀ" ਦੀ ਲੇਖਕ ਵੀ ਹੈ।

ਨੇਵਲ ਇੱਕ ਪੇਂਟਰ ਅਤੇ ਫੋਟੋਗ੍ਰਾਫਰ ਵੀ ਹੈ ਜਿਸ ਦੀ ਕ੍ਰੈਡਿਟ ਲਈ ਇਸ ਦੀਆਂ ਕਈ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨੀਆਂ ਹੋਈਆਂ ਹਨ। ਉਸ ਦੇ ਪੇਂਟਰ ਦੇ ਕੰਮ ਵਿੱਚ ਵਿਵਾਦਪੂਰਨ ਗਰਭਵਤੀ ਨਨ ਸ਼ਾਮਲ ਹੈ। ਉਹ "ਵਿਨੋਦ ਪੰਡਿਤ ਚੈਰੀਟੇਬਲ ਟਰੱਸਟ" ਵੀ ਚਲਾਉਂਦੀ ਹੈ, ਜੋ ਉਸ ਦੇ ਸਵਰਗੀ ਸਾਥੀ ਦੀ ਯਾਦ ਵਿੱਚ ਸਥਾਪਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ, ਜੋ ਕਿ ਕੁੜੀਆਂ ਦੀ ਸਿੱਖਿਆ ਲਈ ਹੈ।

ਨਿਜੀ ਜੀਵਨ
ਨਵਲ ਦਾ ਵਿਆਹ ਫ਼ਿਲਮ ਨਿਰਮਾਤਾ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਝਾ ਨਾਲ ਹੋਇਆ ਸੀ ਅਤੇ ਦੋਹਾਂ ਦੀ ਇੱਕ ਧੀ, ਦਿਸ਼ਾ, ਨੂੰ ਗੋਦ ਲਿਆ ਹੈ। ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਨਵਲ ਦਾ ਸੰਬੰਧ ਮਰਹੂਮ ਵਿਨੋਦ ਪੰਡਿਤ ਨਾਲ ਬਣਿਆ ਜੋ ਪੰਡਿਤ ਜਸਰਾਜ ਦੇ ਭਤੀਜੇ ਸਨ।

ਉਹ ਪੇਂਟਿੰਗ ਅਤੇ ਫੋਟੋਗ੍ਰਾਫੀ ਵਿੱਚ ਵੀ ਦਿਲਚਸਪੀ ਰੱਖਦੀ ਹੈ।

ਇਨਾਮ
 1988, ਬੰਗਾਲ ਫ਼ਿਲਮ ਜਰਨਲਿਸਟਸ ਐਸੋਸੀਏਸ਼ਨ ਅਵਾਰਡ, ਸਰਬੋਤਮ ਸਹਿਯੋਗੀ ਅਭਿਨੇਤਰੀ, ਮਿਰਚ ਮਸਾਲਾ [ਹਵਾਲਾ ਲੋੜੀਂਦਾ]
 2003, ਕਰਾਚੀ ਫ਼ਿਲਮ ਫੈਸਟੀਵਲ ਵਿੱਚ ਸਰਬੋਤਮ ਸਹਿਯੋਗੀ ਅਭਿਨੇਤਰੀ ਦਾ ਪੁਰਸਕਾਰ
 2012, ਕਲਪਨਾ ਇੰਡੀਆ ਫ਼ਿਲਮ ਫੈਸਟੀਵਲ (ਸਪੇਨ) ਵਿਖੇ ਸਰਬੋਤਮ ਅਭਿਨੇਤਰੀ ਦਾ ਪੁਰਸਕਾਰ [ਹਵਾਲਾ ਲੋੜੀਂਦਾ]
 2013, ਨਿਊ-ਯਾਰਕ ਇੰਡੀਅਨ ਫ਼ਿਲਮ ਫੈਸਟੀਵਲ ਵਿੱਚ ਸਰਬੋਤਮ ਅਭਿਨੇਤਰੀ ਦਾ ਪੁਰਸਕਾਰ

ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਫ਼ਿਲਮਾਂ

ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਕਿਤਾਬਾਂ
ਲਮ੍ਹਾਂ-ਲਮ੍ਹਾਂ
ਬਲੈਕ ਵਿੰਡ ਐਂਡ ਅਦਰ ਪੋਇਮਜ਼

ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ

 Naval's website

ਹਵਾਲੇ

ਭਾਰਤੀ ਫ਼ਿਲਮੀ ਅਦਾਕਾਰ