ਸ਼ਕੁੰਤਲਾ (ਮਹਾਕਾਵਿ)
ਸ਼ਕੁੰਤਲਾ ( ) ਲਕਸ਼ਮੀ ਪ੍ਰਸਾਦ ਦੇਵਕੋਟਾ ਦੁਆਰਾ ਲਿਖਿਆ ਗਿਆ ਇੱਕ 1945 ਦਾ ਨੇਪਾਲੀ ਮਹਾਂਕਾਵਿ ਹੈ ਅਤੇ ਸਾਝਾ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਨ ਦੁਆਰਾ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਇਹ ਲਕਸ਼ਮੀ ਪ੍ਰਸਾਦ ਦੇਵਕੋਟਾ ਅਤੇ ਅਸਲ ਵਿੱਚ ਸਮੁੱਚੇ ਨੇਪਾਲੀ ਸਾਹਿਤ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਮਹਾਨ ਰਚਨਾ ਮੰਨੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।

ਜਾਣ-ਪਛਾਣ 
ਇਹ ਮਹਾਂਕਾਵਿ ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਸੰਸਕ੍ਰਿਤ ਕਵੀ ਕਾਲੀਦਾਸ ਦੇ ਕਲਾਸੀਕਲ ਨਾਟਕ ਸ਼ਕੁੰਤਲਾ 'ਤੇ ਆਧਾਰਿਤ ਹੈ। ਇਸਨੂੰ ਨੇਪਾਲੀ ਭਾਸ਼ਾ ਵਿੱਚ ਪਹਿਲਾ ਮੂਲ ਮਹਾਂਕਾਵਿ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਹਾਲਾਂਕਿ ਇਹ ਇੱਕ ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਰਚਨਾ 'ਤੇ ਆਧਾਰਿਤ ਹੈ, ਇਸ ਕੰਮ ਵਿੱਚ ਕਾਫ਼ੀ ਮੌਲਿਕਤਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਦੀ ਖਾਸ ਤੌਰ 'ਤੇ ਪਹਿਲੇ ਨੇਪਾਲੀ ਮਹਾਂਕਾਵਿ ਭਾਨੁਭਕਤ ਰਾਮਾਇਣ ਨਾਲ ਤੁਲਨਾ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ ਜੋ ਵਾਲਮੀਕੀ ਰਾਮਾਇਣ ਦਾ ਅਨੁਵਾਦ ਸੀ। ਇਹ 1945 ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਦੇਵਕੋਟਾ ਨੂੰ ਪੂਰੇ ਮਹਾਂਕਾਵਿ ਨੂੰ ਪੂਰਾ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਸਿਰਫ਼ ਤਿੰਨ ਮਹੀਨੇ ਲੱਗੇ।

ਅਨੁਵਾਦ 
ਲਕਸ਼ਮੀ ਪ੍ਰਸਾਦ ਦੇਵਕੋਟਾ ਨੇ ਇਸ ਮਹਾਂਕਾਵਿ ਦਾ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਵਿੱਚ ਅਨੁਵਾਦ ਖ਼ੁਦ ਕੀਤਾ। ਇਹ 1991 ਵਿੱਚ ਮਰਨ ਉਪਰੰਤ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਹੋਇਆ ਸੀ।

ਰੂਪਾਂਤਰਣ 
ਸ਼ਕੁੰਤਲਾ ਨੂੰ ਇੱਕ ਨਾਟਕ ਵਿੱਚ ਰੂਪਾਂਤਰਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ ਅਤੇ ਅਰੋਹਾ ਗੁਰੂਕੁਲ ਦੇ ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ ਸੁਨੀਲ ਪੋਖਰਲ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਵਿੱਚ ਬਿਦਿਆ ਸ਼ੰਕਰ ਸਕੂਲ ਦੇ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਦੁਆਰਾ ਪੇਸ਼ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ।

ਹਵਾਲੇ

ਪੁਸਤਕ ਸੂਚੀ 

 “Shakuntala.” A Survey of Nepali Literature in English. (M. Phil. Course Packet. Unit 1: Poetry). Kathmandu: IACER, 2006. 45-57.
ਨੇਪਾਲੀ ਕਿਤਾਬਾਂ