ਸੁਵਰਾ ਮੁਖਰਜੀ
ਸੁਵਰਾ ਮੁਖਰਜੀ (17 ਸਤੰਬਰ 1940) - 18 ਅਗਸਤ 2015) ਸਾਲ 2012 ਤੋਂ 2015 ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਮੌਤ ਤੱਕ ਸੇਵਾ ਕਰ ਰਹੀ ਭਾਰਤ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਮਹਿਲਾ ਸੀ।

ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਅਤੇ ਨਿੱਜੀ ਜੀਵਨ 
ਮੁਖਰਜੀ ਦਾ ਜਨਮ 17 ਸਤੰਬਰ 1940 ਨੂੰ ਬੰਗਾਲ ਪ੍ਰੈਜ਼ੀਡੈਂਸੀ (ਹੁਣ ਬੰਗਲਾਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ) ਦੇ ਜੈਸੋਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਅਤੇ ਜਦੋਂ ਉਹ 10 ਸਾਲ ਦੀ ਸੀ ਤਾਂ ਕਲਕੱਤਾ ਆ ਗਈ ਸੀ। ਉਸਨੇ 13 ਜੁਲਾਈ 1957 ਨੂੰ ਪ੍ਰਣਬ ਮੁਖਰਜੀ ਨਾਲ ਵਿਆਹ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਜੋੜੇ ਦੇ ਦੋ ਪੁੱਤਰ ਅਤੇ ਇੱਕ ਧੀ ਸੀ। ਉਸਨੇ ਇਤਿਹਾਸ ਅਤੇ ਰਾਜਨੀਤੀ ਸ਼ਾਸਤਰ ਵਿੱਚ ਦੋ ਮਾਸਟਰ ਡਿਗਰੀਆਂ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀਆਂ ਅਤੇ ਪੱਛਮੀ ਮਿਦਨਾਪੁਰ ਵਿੱਚ 1970 ਦੇ ਦਹਾਕੇ ਦੇ ਸ਼ੁਰੂ ਵਿੱਚ ਇਤਿਹਾਸ ਅਤੇ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਵਿਆਕਰਨ ਵੀ ਪੜ੍ਹਾਇਆ।

ਮੁਖਰਜੀ, ਇੱਕ ਨਿਪੁੰਨ ਗਾਇਕ ਅਤੇ ਰਾਬਿੰਦਰਨਾਥ ਟੈਗੋਰ ਦੁਆਰਾ ਰਚੇ ਗਏ ਗੀਤਾਂ ਦੇ ਇੱਕ ਗਾਇਕ ਸਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰਰਬਿੰਦਰ ਸੰਗੀਤ ਵਜੋਂ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਉਸਨੇ ਭਾਰਤ, ਯੂਰਪ, ਏਸ਼ੀਆ ਅਤੇ ਅਫਰੀਕਾ ਵਿੱਚ ਕਈ ਸਾਲਾਂ ਤੱਕ ਉਸਦੇ ਨਾਚ-ਨਾਟਕਾਂ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਕੀਤਾ, ਅਤੇ ਨਾਲ ਹੀ ਗੀਤਾਂਜਲੀ ਟਰੂਪ ਦੀ ਸੰਸਥਾਪਕ ਵੀ ਸੀ, ਜਿਸਦਾ ਉਦੇਸ਼ ਗੀਤਾਂ ਅਤੇ ਨ੍ਰਿਤ ਦੁਆਰਾ ਟੈਗੋਰ ਦੇ ਫਲਸਫੇ ਦਾ ਪ੍ਰਸਾਰ ਕਰਨਾ ਹੈ। ਇਹ ਗਰੁੱਪ ਅਕਸਰ ਤਾਲਕਟੋਰਾ ਰੋਡ 'ਤੇ ਉਸ ਦੇ ਘਰ ਰਿਹਰਸਲ ਕਰਦਾ ਸੀ। ਉਸਨੇ ਕਲਾਸੀਕਲ ਡਾਂਸ ਦਾ ਆਪਣਾ ਪਿਆਰ ਆਪਣੀ ਧੀ ਸ਼ਰਮਿਸਥਾ ਮੁਖਰਜੀ ਨੂੰ ਦਿੱਤਾ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਉਹ ਕਦੇ-ਕਦਾਈਂ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਵੀ ਕਰਦੀ ਸੀ। ਉਹ ਇੱਕ ਪੇਂਟਰ ਵੀ ਸੀ ਜਿਸਨੇ ਸਮੂਹ ਅਤੇ ਸੋਲੋ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨੀਆਂ ਵਿੱਚ ਹਿੱਸਾ ਲਿਆ ਸੀ।

ਮੁਖਰਜੀ ਨੇ ਦੋ ਕਿਤਾਬਾਂ ਲਿਖੀਆਂ: ਚੋਖਰ ਅਲੋਏ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਇੰਦਰਾ ਗਾਂਧੀ ਨਾਲ ਉਸ ਦੀ ਨੇੜਲੀ ਗੱਲਬਾਤ ਦਾ ਇੱਕ ਨਿੱਜੀ ਬਿਰਤਾਂਤ ਹੈ, ਅਤੇ ਚੇਨਾ ਅਚਨਾਈ ਚਿਨ ਇੱਕ ਸਫ਼ਰਨਾਮਾ ਹੈ ਜੋ ਉਸ ਦੀ ਚੀਨ ਫੇਰੀ ਬਾਰੇ ਦੱਸਦਾ ਹੈ। ਉਸਨੇ ਗਾਇਕ ਕੁਮਾਰ ਸਾਨੂ ਦਾ ਵੀ ਸਮਰਥਨ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਰਬਿੰਦਰ ਸੰਗੀਤ ਅਤੇ ਧਾਰਮਿਕ ਸੰਗੀਤ ਨਾਲ ਸਬੰਧਤ ਆਪਣੀਆਂ ਕਈ ਸੰਗੀਤਕ ਐਲਬਮਾਂ ਰਿਲੀਜ਼ ਕੀਤੀਆਂ।

ਮੌਤ 
ਮੁਖਰਜੀ ਦੀ 74 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ, ਭਾਰਤ ਦੇ ਇੱਕ ਹਸਪਤਾਲ ਵਿੱਚ ਮੌਤ ਹੋ ਗਈ। ਉਸ ਨੂੰ ਸਾਹ ਦੀ ਸਮੱਸਿਆ ਸੀ ਅਤੇ ਉਸ ਦਾ ਦਿਲ ਦੇ ਮਰੀਜ਼ ਵਜੋਂ ਇਲਾਜ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਸੀ।

ਹਵਾਲੇ 

ਜਨਮ 1940