ਗਜ਼ਲ ਧਾਲੀਵਾਲ
ਗਜ਼ਲ ਧਾਲੀਵਾਲ ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਪਟਕਥਾ ਲੇਖਕ ਅਤੇ ਅਦਾਕਾਰਾ ਹੈ, ਜੋ ਕਈ ਫਿਲਮਾਂ ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਲਿਪਸਟਿਕ ਅੰਡਰ ਇਨ ਮਾਈ ਬੁਰਖਾ, ਕਰੀਬ ਕਰੀਬ ਸਿੰਗਲ ਅਤੇ ਇਕ ਲਾਡਕੀ ਕੋ ਦਿਖਾ ਤੋ ਐਸਾ ਲਗਾ ਆਦਿ ਦੀ ਸਹਿ-ਲੇਖਕ ਰਹੀ ਹੈ। ਉਹ ਇੱਕ ਜਨਤਕ ਬੁਲਾਰਾ ਅਤੇ ਐੱਲ. ਜੀ. ਬੀ. ਟੀ. ਕਿਉ. ਕਾਰਕੁੰਨ ਵੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਨੇ ਕਈ ਭਾਸ਼ਣਾਂ ਅਤੇ ਮੀਡੀਆ ਵਿੱਚ ਟਰਾਂਸਜੈਂਡਰ ਔਰਤ ਹੋਣ ਬਾਰੇ ਖੁੱਲ੍ਹੇਆਮ ਗੱਲ ਕੀਤੀ ਹੈ - ਸਭ ਤੋਂ ਮਸ਼ਹੂਰ ਆਮਿਰ ਖਾਨ ਦੁਆਰਾ ਚਲਾਇਆ ਟੈਲੀ-ਸ਼ੋਅ ਸੱਤਿਆਮੇਵ ਜੈਅਤੇ ਦਾ ਇੱਕ ਐਪੀਸੋਡ ਰਿਹਾ।

ਮੁੱਢਲਾ ਜੀਵਨ ਅਤੇ ਸਿੱਖਿਆ 
ਗਜ਼ਲ ਧਾਲੀਵਾਲ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਪਟਿਆਲਾ ਸ਼ਹਿਰ ਵਿੱਚ ਰਹਿ ਕੇ ਵੱਡੀ ਹੋਈ ਅਤੇ ਉਸਦਾ ਜਨਮ ਸਿੱਖ ਪਰਿਵਾਰ ਭਜਨ ਪ੍ਰਤਾਪ ਸਿੰਘ ਧਾਲੀਵਾਲ ਅਤੇ ਸੁਕਰਨੀ ਧਾਲੀਵਾਲ ਦੇ ਘਰ ਹੋਇਆ। ਕਈ ਇੰਟਰਵਿਊਆਂ ਅਤੇ ਭਾਸ਼ਣਾਂ ਵਿੱਚ ਉਹ ਦੱਸਦੀ ਹੈ ਕਿ ਜਿੰਨਾ ਚਿਰ ਉਹ ਯਾਦ ਰੱਖ ਸਕਦੀ ਹੈ, ਉਹ ਜਿੰਨੀ ਦੇਰ ਤੱਕ ਯਾਦ ਰਹੇਗਾ, ਉਹ ਹਮੇਸ਼ਾ ਇਹੀ ਮਹਿਸੂਸ ਕਰਦੀ ਸੀ ਕਿ ਉਹ ਇੱਕ ਕੁੜੀ ਸੀ ਹਾਲਾਂਕਿ ਇੱਕ ਸਭਿਆਚਾਰ ਵਿੱਚ ਵਧਦੇ ਹੋਏ, ਅਜਿਹੀ ਪਹਿਚਾਣ ਰੱਖਣਾ ਗਜ਼ਲ ਲਈ ਮੁਸ਼ਕਿਲ ਸੀ। 14 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਉਹ ਚੋਰੀਓ ਇੱਕ ਸਲਾਹਕਾਰ ਕੋਲ ਗਈ, ਪਰ ਉਸ ਦੇ ਪਿਤਾ ਨੂੰ ਪਤਾ ਲੱਗ ਗਿਆ ਸੀ, ਜਿਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਸਨੇ ਆਪਣੀ ਪਛਾਣ ਬਾਰੇ ਦੱਸਿਆ ਆਪਣੇ ਪਿਤਾ ਨੂੰ ਦੱਸਿਆ। ਗਜ਼ਲ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਭਾਵੇਂ ਉਸ ਦੇ ਪਿਤਾ ਨੇ ਇਸਨੂੰ ਸਵੀਕਾਰ ਕਰ ਲਿਆ ਸੀ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਸੋਚਿਆ ਕਿ ਇਹ "ਇੱਕ ਪੜਾਅ" ਹੈ। ਜਦੋਂ ਉਹ 17 ਸਾਲਾਂ ਦੀ ਹੋਈ ਤਾਂ ਸਾਈਬਰ ਕੈਫੇ ਨੇ ਗਜ਼ਲ ਨੂੰ ਇੰਟਰਨੈਟ ਨਾਲ ਜੋੜਿਆ ਅਤੇ ਉਸ ਨੂੰ ਲਿੰਗ ਡਾਇਸਫੋਰੀਆ ਅਤੇ ਸੈਕਸ ਰੀਸੈਸਮੈਂਟ ਸਰਜਰੀ ਬਾਰੇ ਪਤਾ ਲੱਗਾ। ਹਾਲਾਂਕਿ ਇਹ ਉਸਦੇ ਲਈ ਇੱਕ ਸੁਫਨਾ ਸੀ ਅਤੇ ਜਾਗਰੂਕਤਾ ਦੀ ਘਾਟ ਨੇ ਗਜ਼ਲ ਨੂੰ ਘਰੋਂ ਭੱਜ ਕੇ ਰੇਲਗੱਡੀ ਰਾਹੀਂ ਦਿੱਲੀ ਜਾਣ ਲਈ ਮਜ਼ਬੂਰ ਕਰ ਦਿੱਤਾ, ਜਿਥੇ ਜਾ ਕੇ ਉਹ ਡਰ ਗਈ ਅਤੇ ਅਖੀਰ ਆਪਣੇ ਮਾਤਾ-ਪਿਤਾ ਨੂੰ ਫੋਨ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਘਰ ਵਾਪਸ ਆਉਣ ਦਾ ਵਾਅਦਾ ਕੀਤਾ।

ਗਜ਼ਲ ਪਟਿਆਲਾ ਦੇ ਬੁੱਢਾ ਦਲ ਪਬਲਿਕ ਸਕੂਲ ਵਿੱਚ ਪੜ੍ਹੀ ਅਤੇ ਫਿਰ ਮਾਲਵੀਆ ਨੈਸ਼ਨਲ ਇੰਸਟੀਚਿਊਟ ਆਫ਼ ਟੈਕਨਾਲੋਜੀ, ਜੈਪੁਰ ਤੋਂ ਕੈਮੀਕਲ ਇੰਜੀਨੀਅਰਿੰਗ ਦੀ ਡਿਗਰੀ ਹਾਸਿਲ ਕੀਤੀ। ਗ੍ਰੈਜੂਏਸ਼ਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਉਹ ਇੱਕ ਸਾਫਟਵੇਅਰ ਇੰਜੀਨੀਅਰ ਲਈ ਮੈਸੂਰ ਵਿੱਚ ਇਨਫੋਸਿਸ ਨਾਲ ਜੁੜੀ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਗਜ਼ਲ ਦੀ ਕੁਝ ਕਰਨ ਦੀ ਚਾਹਤ ਉਸਨੂੰ ਬਾਲੀਵੁੱਡ ਦੇ ਸੰਸਾਰ ਵਿੱਚ ਲੈ ਆਈ ਸੀ। 2005 ਵਿੱਚ ਉਸਨੇ ਆਪਣੀ ਨੌਕਰੀ ਛੱਡ ਦਿੱਤੀ ਅਤੇ ਇੱਕ ਸਾਲ ਲਈ ਜੇਵੀਅਰ ਇੰਸਟੀਚਿਊਟ ਆਫ਼ ਕਮਿਊਨੀਕੇਸ਼ਨਜ਼ ਵਿੱਚ ਫਿਲਮ ਨਿਰਮਾਣ ਦਾ ਅਧਿਐਨ ਕਰਨ ਮੁੰਬਈ ਚਲੀ ਗਈ ਅਤੇ ਗੋਵਿੰਦ ਨਿਹਾਲਾਨੀ ਦੀ ਐਨੀਮੇਟਿਡ ਫਿਲਮ ਸਕ੍ਰਿਪਟ 'ਤੇ ਸਹਾਇਤਾ ਕਰਵਾਈ।

ਜਦੋਂ ਉਹ ਜੇਵੀਅਰ 'ਚ ਸੀ, ਉਸ ਸਮੇਂ ਉਸਨੇ ਆਪਣੇ ਦੋਸਤਾਂ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ ਟਰਾਂਸਜੈਂਡਰ ਲੋਕਾਂ 'ਤੇ ਇੱਕ 20-ਮਿੰਟ ਦੀ ਡੌਕੂਮੈਂਟਰੀ ਬਣਾਈ, ਜਿਸ ਲਈ ਉਸਨੇ ਭਾਰਤ ਦੇ ਡਾਕਟਰਾਂ, ਮਨੋਵਿਗਿਆਨਕਾਂ ਅਤੇ ਦੂਜੇ ਟਰਾਂਸਜੈਂਡਰ ਲੋਕਾਂ ਨਾਲ ਮੁਲਾਕਾਤ ਕੀਤੀ। ਇਸਦੇ ਜਾਰੀ ਹੋਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਸਨੇ ਇਹ ਡੌਕੂਮੈਂਟਰੀ ਆਪਣੇ ਮਾਤਾ-ਪਿਤਾ ਨੂੰ ਦਿਖਾਉਣ ਲਈ ਪਟਿਆਲਾ ਗਈ, ਜਿਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਸਦੇ ਮਾਤਾ-ਪਿਤਾ ਉਸਦੀ ਸੈਕਸ ਰੀਸਿਸਟਮੈਂਟ ਸਰਜਰੀ ਲਈ ਰਾਜ਼ੀ ਹੋ ਗਏ। ਫਿਰ ਉਸਨੇ ਅਗਲੇ ਤਿੰਨ ਸਾਲਾਂ ਦੌਰਾਨ ਸੈਕਸ ਦੇ ਪੁਨਰ ਨਿਰਪੱਖਤਾ ਨੂੰ ਪਾਸ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਅੰਤ ਵਿੱਚ 2007 ਵਿੱਚ ਸਰਜਰੀ ਹੋਈ, ਜਿਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਹ ਪਟਿਆਲਾ ਵਾਪਸ ਆ ਗਈ ਅਤੇ ਇੱਕ ਵਿਗਿਆਪਨ ਏਜੰਸੀ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕੀਤਾ।

ਕੈਰੀਅਰ 
2009 ਵਿੱਚ ਗਜ਼ਲ ਧਾਲੀਵਾਲ ਮੁੰਬਈ ਵਾਪਸ ਆ ਗਈ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ 25 ਦਿਨ ਕਮਰੇ ਵਿੱਚ ਬੰਦ ਕਰਕੇ ਆਪਣੀ ਪਹਿਲੀ ਫਿਲਮ ਸਕ੍ਰਿਪਟ ਲਿਖੀ। ਹਾਲਾਂਕਿ ਇਸ ਪਹਿਲੀ ਸਕ੍ਰਿਪਟ ਨੂੰ ਫ਼ਿਲਮ ਦਾ ਰੂਪ ਨਹੀਂ ਮਿਲਿਆ, ਪਰ ਉਦੋਂ ਤੋਂ ਗਜ਼ਲ ਨੇ ਕਈ ਵੱਡੀਆਂ ਬਜਟ ਦੀਆਂ ਫਿਲਮਾਂ ਦੀ ਪਟਕਥਾ-ਨਿਰਦੇਸ਼ਨ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਆਵਾਜ਼ ਦਿੱਤੀ ਹੈ।

2014 ਵਿਚ, ਉਹ ਸੱਤਿਆਮੇਵ ਜਯਤੇ ਦੇ ਤੀਜੇ ਸੀਜ਼ਨ ਵਿੱਚ ਵੀ ਦਿਖਾਈ ਦਿੱਤੀ, ਇਹ ਇੱਕ ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ ਸ਼ੋਅ ਹੈ, ਜੋ ਭਾਰਤੀ ਅਭਿਨੇਤਾ ਆਮਿਰ ਖਾਨ ਦੁਆਰਾ "ਅਕਸੇਪਟਿੰਗ ਅਲਟਰਨੇਟ ਸੈਕਸੁਅਲਟੀ" ਨਾਮਕ ਇੱਕ ਐਪੀਸੋਡ ਵਿੱਚ ਸਮਾਜਕ ਅਤੇ ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਮਸਲਿਆਂ ਬਾਰੇ ਚਰਚਾ ਕਰਨ ਲਈ ਚਲਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਉਸਨੇ ਆਪਣੀ ਅਦਾਕਾਰੀ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ 2015 ਵਿੱਚ ਲਘੂ ਫਿਲਮ ਅਗਲੀ ਬਾਰ ਤੋਂ ਕੀਤੀ ਸੀ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਉਸ ਨੇ ਜ਼ਮੀਨ ਦੇ ਹੱਕਾਂ ਲਈ ਝੁੱਗੀ ਝੌਂਪੜੀਆਂ ਦੀ ਲੜਾਈ ਬਾਰੇ ਦੱਸਿਆ ਸੀ।

ਉਸ ਦੀ ਪਟਕਥਾ ਲਿਖਣ ਦੀ 2016 ਵਿੱਚ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਵਜ਼ੀਰ ਦੇ ਵਧੀਕ ਡਾਇਲੋਗ ਲਿਖਣ ਤੋਂ ਹੋਈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਅਮਿਤਾਭ ਬਚਨ ਨੇ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਈ।

ਸਰਗਰਮੀ 
2016 ਵਿੱਚ ਗਜ਼ਲ ਨੇ 8 ਮੈਂਬਰੀ ਟੀਮ ਦੇ ਹਿੱਸੇ ਵਜੋਂ ਅਮਰੀਕਾ ਵਿਖੇ ਟਰਾਂਸਜੈਂਡਰ ਅਧਿਕਾਰਾਂ ਤੇ ਇੰਟਰਨੈਸ਼ਨਲ ਵਿਜ਼ਟਰ ਲੀਡਰਸ਼ਿਪ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ (ਆਈ.ਵੀ.ਐਲ.ਪੀ) ਵਿੱਚ ਹਿੱਸਾ ਲਿਆ। ਯੂ.ਐਸ. ਡਿਪਾਰਟਮੇਂਟ ਆਫ਼ ਸਟੇਟ ਵੱਲੋਂ ਆਯੋਜਿਤ ਕੀਤੇ ਗਏ ਤਿੰਨ ਹਫ਼ਤਿਆਂ ਦੇ ਐਕਸਚੇਂਜ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਬਣਨ ਲਈ ਇਹ ਆਪਣੀ ਕਿਸਮ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਭਾਰਤੀ ਟੀਮ ਸੀ।

ਫ਼ਿਲਮੋਗਰਾਫੀ 

 ਏ ਮੌਨਸੂਨ ਡੇਟ(2019) 
 ਏਕ ਲਾਡਕੀ ਕੋ ਦੇਖਾ ਤੋ ਐਸਾ ਲਗਾ (2019) 
 ਕਰੀਬ ਕਰੀਬ ਸਿੰਗਲ (2017) 
 ਲਿਪਸਟਿਕ ਅੰਡਰ ਮਾਈ ਬੁਰਖਾ (2016) 
 ਵਜ਼ੀਰ (2016)

ਹਵਾਲੇ 

ਟਰਾਂਸਜੈਂਡਰ ਅਧਿਕਾਰ ਕਾਰਕੁੰਨ
ਭਾਰਤ ਦੇ ਐਲਬੀਜੀਟੀ ਲੇਖਕ
ਭਾਰਤੀ ਔਰਤ ਫ਼ਿਲਮੀ ਕਹਾਣੀ ਲੇਖਕ
ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਟਰਾਂਸਜੈਂਡਰ ਲੇਖਕ