ਨਿਰਮਲਾ ਜੋਸ਼ੀ
ਨਿਰਮਲਾ ਜੋਸ਼ੀ, (ਵਧੇਰੇ ਮਸ਼ਹੂਰ ਸਿਸਟਰ ਨਿਰਮਲਾ (23 ਜੁਲਾਈ 1934 – 23 ਜੂਨ 2015) ਇੱਕ ਰੋਮਨ ਕੈਥੋਲਿਕ ਧਾਰਮਿਕ ਸਿਸਟਰ ਸੀ, ਜਿਸ ਨੇ ਮਦਰ ਟੇਰੇਸਾ ਦੀ ਮੌਤ ਉੱਪਰਾਂਤ ਸੰਨ 1997 ਵਿੱਚ ਮਿਸ਼ਨਰੀਜ ਆਫ ਚੈਰਿਟੀ ਦੇ ਸੁਪੀਰੀਅਰ ਜਨਰਲ ਦਾ ਅਹੁਦਾ ਸੰਭਾਲਿਆ।
ਉਹ ਇੱਕ ਨੇਪਾਲੀ ਮੂਲ ਦੇ ਹਿੰਦੂ-ਬਾਹਮਣ ਪਰਵਾਰ ਵਿੱਚ ਜੰਮੀ ਸੀ। ਉਸ ਦੇ ਪਿਤਾ ਭਾਰਤੀ ਫੌਜ ਵਿੱਚ ਅਫਸਰ ਸਨ।

ਪਟਨਾ ਵਿੱਚ ਈਸਾਈ ਮਿਸ਼ਨਰੀਆਂ ਦੁਆਰਾ ਉਸ ਨੂੰ ਸਿੱਖਿਆ ਦਿੱਤੀ ਗਈ। ਪਰ ਉਹ 24 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਤੱਕ ਹਿੰਦੂ ਬਣੀ ਰਹੀ ਅਤੇ ਜਦੋਂ ਉਸ ਨੂੰ ਮਦਰ ਟੇਰੇਸਾ ਦੇ ਕੰਮ ਦੇ ਬਾਰੇ ਵਿੱਚ ਪਤਾ ਲੱਗਿਆ ਤਾਂ ਰੋਮਨ ਕੈਥੋਲਿਕ ਧਰਮ ਅਪਣਾ ਲਿਆ।

ਸਿਸਟਰ ਨਿਰਮਲਾ ਨੂੰ ਰਾਜਨੀਤੀ ਸ਼ਾਸਤਰ ਵਿੱਚ ਡਿਗਰੀ ਹਾਸਲ ਹੈ ਅਤੇ ਉਸ ਨੇ ਵਕਾਲਤ ਵਿੱਚ ਖਾਸ ਸਿੱਖਿਆ ਵੀ ਲਈ ਹੈ। ਉਹ ਉਸ ਮੰਡਲੀ ਦੀਆਂ ਕੁੱਝ ਪਹਿਲੀਆਂ ਸਿਸਟਰਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਸਨ ਜਿਹਨਾਂ ਨੂੰ ਵਿਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਮਿਸ਼ਨ ਲਈ ਪਨਾਮਾ ਭੇਜਿਆ ਗਿਆ।

1976 ਵਿੱਚ ਉਸ ਨੇ ਮਿਸ਼ਨਰੀਜ ਆਫ ਚੈਰਿਟੀ ਦੀ ਵਿਚਾਰਵਾਨ ਸ਼ਾਖਾ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕੀਤਾ ਅਤੇ 1997 ਤੱਕ ਉਸ ਦੀ ਪ੍ਰਧਾਨ ਬਣੀ ਰਹੀ; ਜਦੋਂ ਉਸ ਨੂੰ ਸੁਪੀਰੀਅਰ ਜਨਰਲ ਦਾ ਅਹੁਦਾ ਸੰਭਾਲਣ ਦੇ ਲਈ ਚੁਣਿਆ ਗਿਆ।

ਸੰਨ 2009 ਵਿੱਚ ਭਾਰਤ ਸਰਕਾਰ ਦੁਆਰਾ ਸਿਸਟਰ ਨਿਰਮਲਾ ਨੂੰ ਪਦਮ ਭੂਸ਼ਣ ਨਾਲ ਸਨਮਾਨਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ। 25 ਮਾਰਚ 2009 ਨੂੰ ਉਹ ਆਪਣੇ ਅਹੁਦੇ ਤੋਂ ਸੇਵਾਮੁਕਤ ਹੋਈ ਅਤੇ ਜਰਮਨ ਔਰਤ ਸਿਸਟਰ ਮੈਰੀ ਪ੍ਰੇਮਾ ਨੇ ਉਸ ਵਾਲਾ ਅਹੁਦਾ ਸੰਭਾਲਿਆ।

23 ਜੂਨ 2015 ਨੂੰ ਉਸ ਦਾ ਨਿਧਨ ਹੋ ਗਿਆ।

ਜੀਵਨੀ

ਜੀਵਨ ਅਤੇ ਕਰੀਅਰ 
ਨਿਰਮਲਾ ਜੋਸ਼ੀ, ਨੀ ਕੁਸੁਮ, ਦਾ ਜਨਮ 23 ਜੁਲਾਈ 1934 ਨੂੰ ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਭਾਰਤੀ ਸਾਮਰਾਜ (ਹੁਣ ਭਾਰਤੀ ਰਾਜ ਝਾਰਖੰਡ ਦੀ ਰਾਜਧਾਨੀ) ਦੇ ਰਾਂਚੀ, ਬਿਹਾਰ ਅਤੇ ਉੜੀਸਾ ਸੂਬੇ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਪਰਿਵਾਰ ਵਿੱਚ ਦਸ ਬੱਚਿਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੇ ਵਜੋਂ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਸ ਦੇ ਮਾਤਾ-ਪਿਤਾ ਨੇਪਾਲ ਤੋਂ ਸਨ ਅਤੇ ਉਸਦੇ ਪਿਤਾ 1947 ਵਿੱਚ ਦੇਸ਼ ਦੀ ਆਜ਼ਾਦੀ ਤੱਕ ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਭਾਰਤੀ ਫੌਜ ਦੇ ਇੱਕ ਅਧਿਕਾਰੀ ਸਨ। ਹਾਲਾਂਕਿ ਉਸ ਦਾ ਪਰਿਵਾਰ ਹਿੰਦੂ ਸੀ, ਉਸ ਨੂੰ ਮਾਊਂਟ ਕਾਰਮਲ, ਹਜ਼ਾਰੀਬਾਗ, ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਈਸਾਈ ਮਿਸ਼ਨਰੀਆਂ ਦੁਆਰਾ ਸਿੱਖਿਆ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਸੀ। ਉਸ ਸਮੇਂ, ਉਸ ਨੂੰ ਮਦਰ ਟੈਰੇਸਾ ਦੇ ਕੰਮ ਬਾਰੇ ਪਤਾ ਲੱਗਾ ਅਤੇ ਉਹ ਉਸ ਸੇਵਾ ਵਿਚ ਹਿੱਸਾ ਲੈਣਾ ਚਾਹੁੰਦੀ ਸੀ। ਉਹ ਜਲਦੀ ਹੀ ਕੈਥੋਲਿਕ ਧਰਮ ਵਿੱਚ ਤਬਦੀਲ ਹੋ ਗਈ ਅਤੇ ਮਦਰ ਟੈਰੇਸਾ ਦੁਆਰਾ ਸਥਾਪਿਤ ਮਿਸ਼ਨਰੀਜ਼ ਆਫ਼ ਚੈਰਿਟੀ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋ ਗਈ। ਜੋਸ਼ੀ ਨੇ ਰਾਜਨੀਤੀ ਸ਼ਾਸਤਰ ਵਿੱਚ ਮਾਸਟਰ ਡਿਗਰੀ ਪੂਰੀ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਫਿਰ ਕਲਕੱਤਾ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਤੋਂ ਕਾਨੂੰਨ ਵਿੱਚ ਡਾਕਟਰੇਟ ਦੀ ਡਿਗਰੀ ਹਾਸਲ ਕੀਤੀ। ਜਦੋਂ ਉਹ ਪਨਾਮਾ ਗਈ ਤਾਂ ਉਹ ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਮਿਸ਼ਨ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਸੰਸਥਾ ਦੀਆਂ ਪਹਿਲੀਆਂ ਸਿਸਟਰਜ਼ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਸੀ। 1976 ਵਿੱਚ, ਜੋਸ਼ੀ ਨੇ ਮਿਸ਼ਨਰੀਜ਼ ਆਫ਼ ਚੈਰਿਟੀ ਦੀ ਚਿੰਤਨਸ਼ੀਲ ਸ਼ਾਖਾ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕੀਤੀ ਅਤੇ 1997 ਤੱਕ ਇਸ ਦੇ ਮੁਖੀ ਰਹੇ, ਜਦੋਂ ਉਹ ਸੰਸਥਾ ਦੇ ਸੁਪੀਰੀਅਰ ਜਨਰਲ ਵਜੋਂ ਮਦਰ ਟੈਰੇਸਾ ਦੀ ਥਾਂ ਲੈਣ ਲਈ ਚੁਣੀ ਗਈ।
ਭਾਰਤ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਗਣਤੰਤਰ ਦਿਵਸ (26 ਜਨਵਰੀ) 2009 ਨੂੰ ਸਿਸਟਰ ਜੋਸ਼ੀ ਨੂੰ ਰਾਸ਼ਟਰ ਪ੍ਰਤੀ ਸੇਵਾਵਾਂ ਬਦਲੇ ਦੂਜਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਨਾਗਰਿਕ ਪੁਰਸਕਾਰ ਪਦਮ ਵਿਭੂਸ਼ਣ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕੀਤਾ ਸੀ। ਸੁਪੀਰੀਅਰ ਜਨਰਲ ਦੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਉਸਦਾ ਕਾਰਜਕਾਲ 25 ਮਾਰਚ 2009 ਨੂੰ ਖਤਮ ਹੋ ਗਿਆ ਸੀ, ਅਤੇ ਜਰਮਨ ਵਿੱਚ ਜਨਮੀ ਸਿਸਟਰਜ਼ ਮੈਰੀ ਪ੍ਰੇਮਾ ਪੀਅਰਿਕ ਨੇ ਉਸਦੀ ਜਗ੍ਹਾ ਲਈ ਸੀ।

ਮੌਤ 
ਜੋਸ਼ੀ ਦੀ ਮੌਤ 23 ਜੂਨ 2015 ਨੂੰ ਦਿਲ ਦੀ ਬਿਮਾਰੀ ਕਾਰਨ ਕੋਲਕਾਤਾ ਵਿੱਚ ਹੋ ਗਈ। ਭਾਰਤ ਦੇ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਨੇਤਾਵਾਂ ਨੇ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਨਰਿੰਦਰ ਮੋਦੀ ਅਤੇ ਪੱਛਮੀ ਬੰਗਾਲ ਦੀ ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ ਮਮਤਾ ਬੈਨਰਜੀ ਸਮੇਤ ਮੀਡੀਆ ਵਿੱਚ ਆਪਣਾ ਸੋਗ ਪ੍ਰਗਟ ਕੀਤਾ।

ਹਵਾਲੇ

ਭਾਰਤੀ ਲੋਕ