ਅਨੁਰਾਧਾ ਐਨ. ਨਾਇਕ
ਅਨੁਰਾਧਾ ਨ. ਨਾਇਕ ਗੋਆ ਦੇ ਸੈਂਟਰਲ ਕੋਸਟਲ ਐਗਰੀਕਲਚਰਲ ਰਿਸਰਚ ਇੰਸਟੀਚਿਊਟ (ਸੀ.ਸੀ.ਏ.ਆਰ.ਆਈ.) ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਖੋਜਕਰਤਾ ਹੈ। ਉਸਨੇ ਖੋਲਾ ਮਿਰਚਾਂ ਦੀ ਕਾਸ਼ਤ ਕਰਨ ਵਿਚ ਆਦਿਵਾਸੀ ਔਰਤਾਂ ਦਾ ਸਮਰਥਨ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਉਸਦੇ ਕੰਮ ਲਈ 2018 ਨਾਰੀ ਸ਼ਕਤੀ ਪੁਰਸਕਾਰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤਾ ਹੈ।

ਅਰੰਭ ਦਾ ਜੀਵਨ 
ਅਨੁਰਾਧਾ ਨ. ਨਾਇਕ ਗੋਆ ਤੋਂ ਹੈ ਅਤੇ ਗੋਆ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਵਿਚ ਬੋਟਨੀ ਵਿਭਾਗ ਵਿਚ ਪੜ੍ਹਾਈ ਕੀਤੀ ਹੈ।

ਕਰੀਅਰ 
ਨਾਇਕ ਨੇ ਨੈਸ਼ਨਲ ਇੰਸਟੀਚਿਊਟ ਆਫ਼ ਓਸ਼ਨੋਗ੍ਰਾਫੀ (ਐਨ.ਆਈ.ਓ.) ਅਤੇ ਫਿਰ ਇੰਡੀਅਨ ਕਾਉਂਸਲ ਆਫ ਐਗਰੀਕਲਚਰਲ ਰਿਸਰਚ ਦੇ ਸੈਂਟਰਲ ਕੋਸਟਲ ਐਗਰੀਕਲਚਰਲ ਰਿਸਰਚ ਇੰਸਟੀਚਿਊਟ (ਸੀ.ਸੀ.ਆਰ.ਆਈ.) ਵਿਖੇ ਖੋਜਕਰਤਾ ਵਜੋਂ ਕੰਮ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਸੀ.ਸੀ.ਆਰ.ਆਈ. ਵਿਖੇ, ਕੈਬੋ ਡੀ ਰਾਮ ਜਾਣ 'ਤੇ ਉਸਨੇ ਦੇਖਿਆ ਕਿ ਲਾਲ ਖੋਲਾ ਮਿਰਚਾਂ ਧੁੱਪ ਵਿਚ ਸੁੱਕਣ ਲਈ ਪਈਆਂ ਸਨ। ਮਿਰਚਾਂ ਦਾ ਨਾਮ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਖੋਲਾ ਪਿੰਡ ਤੋਂ ਲਿਆ ਗਿਆ ਹੈ ਅਤੇ ਇਹ ਮੌਨਸੂਨ ਦੇ ਮੌਸਮ ਵਿਚ ਸਿਰਫ ਕੈਨਕੋਨਾ ਖੇਤਰ ਦੀਆਂ ਪਹਾੜੀਆਂ 'ਤੇ ਉੱਗਦੀਆਂ ਹਨ।

ਮਿਰਚਾਂ ਦੀ ਕਾਸ਼ਤ ਕਰਨ ਵਾਲੀਆਂ ਆਦਿਵਾਸੀ ਔਰਤਾਂ ਪਹਿਲਾਂ ਨਾਇਕ ਨਾਲ ਵਧਦੀਆਂ ਤਕਨੀਕਾਂ ਬਾਰੇ ਵਿਚਾਰ ਕਰਨ ਤੋਂ ਝਿਜਕਦੀਆਂ ਸਨ, ਪਰ ਉਸਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਵਿਗਿਆਨਕ ਖੋਜ ਦੇ ਮਹੱਤਵ ਬਾਰੇ ਪ੍ਰੇਰਿਆ। ਉਸਨੇ ਔਰਤਾਂ ਨੂੰ ਭਾਈਚਾਰੇ ਸੰਗਠਨ, ਖੋਲਾ ਕੈਨਕੋਣਾ ਚਿਲੀ ਕਲਿਟੀਏਟਰਜ਼ ਗਰੁੱਪ ਬਣਾਉਣ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਕੀਤੀ, ਜੋ ਮਿਰਚਾਂ ਨੂੰ ਬਾਜ਼ਾਰ ਵਿੱਚ ਪੈਕ ਕਰਦੀ ਅਤੇ ਵੇਚਦੀ ਹੈ। ਸਮੂਹ ਨੂੰ ਪਲਾਂਟ ਜੀਨੋਮ ਸੇਵੀਅਰ ਕਮਿਊਨਿਟੀ ਅਵਾਰਡ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਅਤੇ ਨਾਇਕ ਨੂੰ 2018 ਨਾਰੀ ਸ਼ਕਤੀ ਪੁਰਸਕਾਰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋਇਆ। ਇਹ ਪੁਰਸਕਾਰ ਸਿਰਫ ਔਰਤਾਂ ਲਈ ਭਾਰਤ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚ ਨਾਗਰਿਕ ਪੁਰਸਕਾਰ ਹੈ ਅਤੇ ਨਾਇਕ ਇਸ ਨੂੰ ਜਿੱਤਣ ਵਾਲੀ ਪਹਿਲਾ ਗੋਨ ਸੀ।

ਹਵਾਲੇ 
 
ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਨਾਰੀ ਸ਼ਕਤੀ ਪੁਰਸਕਾਰ 2018 ਵਿਜੈਤਾ