ਰਾਣੀ ਚੰਦਾ
ਰਾਣੀ ਚੰਦਾ  (1912 - 19 ਜੂਨ 1997) ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਕਲਾਕਾਰ ਅਤੇ ਲੇਖਕ ਸੀ।

ਮੁੱਢਲਾ ਜੀਵਨ 
ਰਾਣੀ ਚੰਦਾ ਪੂਰਨਸ਼ੀਸ਼ੀ ਦੇਵੀ ਅਤੇ ਕੁਲ ਚੰਦਰ ਡੇ ਦੇ ਪੰਜ ਬੱਚਿਆਂ ਵਿਚੋਂ ਇਕ ਸੀ।  ਉਸ ਦਾ ਪਿਤਾ ਰਬਿੰਦਰਨਾਥ ਟੈਗੋਰ ਦਾ ਪਿਆਰਾ ਮਿੱਤਰ ਸੀ। ਉਸ ਨੂੰ ਵਿਸ਼ਵ ਭਾਰਤੀ ਵਿਖੇ ਸੰਗੀਤ, ਨ੍ਰਿਤ ਅਤੇ ਕਲਾ ਦੀ ਸਿਖਲਾਈ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਸੀ ਅਤੇ ਉਹ ਰਬਿੰਦਰਨਾਥ ਦੇ ਨਾਚ ਨਾਟਕ ਪਾਠਾਂ ਦੀ ਨਿਯਮਤ ਮੈਂਬਰ ਸੀ। ਮੁਕੁਲ ਚੰਦਰ ਡੇ, ਭਾਰਤ ਵਿਚ ਡ੍ਰਾਇਪੁਆਇੰਟ-ਐਚਿੰਗ ਦਾ ਮੋਢੀ  ਸੀ, ਉਸ ਦਾ ਵੱਡਾ ਭਰਾ ਸੀ.

ਕੰਮ ਅਤੇ ਬਾਅਦ ਦੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ 
ਰਬਿੰਦਰਨਾਥ ਟੈਗੋਰ ਨੇ ਪਹਿਲਾਂ ਰਾਣੀ ਚੰਦਾ ਨੂੰ ਲਿਖਣ ਦੀ ਸਲਾਹ ਦਿੱਤੀ ਸੀ। ਇਸ ਵਿਸ਼ੇ 'ਤੇ ਫੈਸਲਾ ਲੈਣ ਤੋਂ ਅਸਮਰੱਥ, ਉਸਨੇ ਕਵੀ ਨੂੰ ਉਹ ਨੋਟ ਦਿਖਾਏ ਜੋ ਉਸਨੇ ਲਏ ਸਨ ਜਦੋਂ ਅਬਨਿੰਦਰਨਾਥ ਟੈਗੋਰ ਰਬਿੰਦਰਨਾਥ ਦੀਆਂ ਕਹਾਣੀਆਂ ਸੁਣਾਉਂਦੇ ਸਨ। ਕਵੀ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਪਸੰਦ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਉਸਨੂੰ ਦੁਬਾਰਾ ਅਬਾਨੀਨੰਦਰਨਾਥ ਮਿਲਣ ਅਤੇ ਹੋਰ ਅਜਿਹੀਆਂ ਕਹਾਣੀਆਂ ਇਕੱਤਰ ਕਰਨ ਲਈ ਉਤਸ਼ਾਹਤ ਕੀਤਾ। ਇਹ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਅਬਨਿੰਦਰਨਾਥ ਦੇ 70 ਵੇਂ ਜਨਮ ਦਿਨ ਤੇ ਘੋਰੋਵਾ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਤ ਕੀਤੇ ਗਏ ਸਨ।  

ਆਪਣੇ ਆਖ਼ਰੀ ਦਿਨਾਂ ਵਿਚ, ਜਦੋਂ ਰਬਿੰਦਰਨਾਥ ਟੈਗੋਰ ਬੀਮਾਰ ਸਨ, ਅਤੇ ਲਿਖ ਵੀ ਨਹੀਂ ਸਕਦੇ ਸਨ, ਰਾਣੀ ਚੰਦਾ ਕਵੀ ਨੂੰ ਸੁਣਨ ਵਾਲੀਆਂ ਚਿੱਠੀਆਂ ਲਿਖਦਾ ਸੀ ਅਤੇ ਉਹ ਉਹਨਾਂ ਤੇ ਦਸਤਖਤ ਕਰਦਾ ਸੀ।  ਉਹ ਕਵਿਤਾਵਾਂ ਅਤੇ ਲੇਖਾਂ ਨੂੰ ਵੀ ਨੋਟ ਕਰਦੀ ਸੀ ਜਿਹੜੀਆਂ ਕਵੀ ਇਸ ਸਮੇਂ ਦੌਰਾਨ ਲਿਖਦੇ ਸਨ।  

ਰਾਣੀ ਚੰਦਾ ਨੂੰ 1942 ਵਿਚ ਭਾਰਤੀ ਸੁਤੰਤਰਤਾ ਅੰਦੋਲਨ ਵਿਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋਣ ਕਰਕੇ ਜੇਲ ਭੇਜਿਆ ਗਿਆ ਸੀ। ਉਸਨੇ ਜੇਲ੍ਹ ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਦਿਨਾਂ ਦਾ ਵਰਣਨ ਕਰਦਿਆਂ ਜੈਨਾ ਫੈਟੋਕ ਕਿਤਾਬ ਲਿਖੀ।  ਆਪਣੀ ਯਾਤਰਾ ਯਾਤਰੀ ਪੋਥੀ ਘਾਟ ਵਿਚ ਉਸਨੇ ਆਪਣੇ ਪਤੀ ਨਾਲ ਸਰਕਾਰੀ ਯਾਤਰਾਵਾਂ ਤੇ ਜਾਣ ਦੇ ਆਪਣੇ ਤਜ਼ਰਬਿਆਂ ਬਾਰੇ ਲਿਖਿਆ.

ਨਿੱਜੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ 
ਰਾਣੀ ਚੰਦਾ ਨੇ ਰਬਿੰਦਰਨਾਥ ਟੈਗੋਰ ਦੇ ਨਿੱਜੀ ਸਕੱਤਰ ਅਨਿਲ ਕੁਮਾਰ ਚੰਦਾ ਨਾਲ ਵਿਆਹ ਕਰਵਾ ਲਿਆ। ਵਿਆਹ ਦਾ ਪ੍ਰਬੰਧ ਕਵੀ ਦੁਆਰਾ ਖੁਦ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ ਅਤੇ ਨਿਰੀਖਣ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਟੈਗੋਰ ਦੀ ਮੌਤ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਹ ਆਪਣੇ ਪਤੀ ਨਾਲ ਦਿੱਲੀ ਗਈ ਅਤੇ ਉਥੇ ਆਪਣੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਦੇ 20 ਸਾਲ ਬਿਤਾਏ। 1955 ਵਿਚ, ਸਭਿਆਚਾਰਕ ਟੀਮ ਦੇ ਮੈਂਬਰ ਵਜੋਂ, ਉਸਨੇ ਆਪਣੇ ਪਤੀ ਨਾਲ ਪੂਰਬੀ ਯੂਰਪ ਅਤੇ ਤਤਕਾਲੀਨ ਸੋਵੀਅਤ ਯੂਨੀਅਨ ਦਾ ਦੌਰਾ ਕੀਤਾ।  ਉਹ 1972 ਵਿਚ ਸ਼ਾਂਤੀਨੀਕੇਤਨ ਵਾਪਸ ਪਰਤੀ ਅਤੇ ਆਪਣੀ ਮੌਤ ਤਕ ਸ਼ਿਆਮਬਤੀ ਵਿਚ ਆਪਣੇ ਘਰ ਜੀਤਭੂਮ ਵਿਚ ਰਹੀ ।

ਸਨਮਾਨ 
ਰਾਣੀ ਚੰਦਾ ਨੇ 1954 ਵਿਚ ਆਪਣੇ ਯਾਤਰਾ ਪੂਰਨਕੁੰਭੋ ਲਈ ਰਬਿੰਦਰਾ ਪੁਰਸਕਾਰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤਾ। ਉਸ ਨੂੰ ਕਲਕੱਤਾ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਦੁਆਰਾ ਭੁਵਣ ਮੋਹਿਨੀ ਗੋਲਡ ਮੈਡਲ ਨਾਲ ਸਨਮਾਨਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਅਤੇ ਆਨਰੇਰੀ ਡੀ. ਲਿੱਟ ਦੀ ਡਿਗਰੀ ਉਸ ਦੇ ਸਾਹਿਤ ਲਈ ਰਬਿੰਦਰਾ ਭਾਰਤੀ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਤੋਂ ਮਿਲੀ।

ਹਵਾਲੇ 

ਬੰਗਾਲੀ ਲੇਖਕ
ਮੌਤ 1997
ਜਨਮ 1912
ਵਿਕੀ ਲਵਸ ਵੁਮੈਨ 2020