ਰਾਮ ਕਾਵਿ
ਰਾਮ ਕਾਵਿ

ਜਾਣ ਪਹਿਚਾਣ
ਮੱਧਕਾਲੀਨ ਸੰਪਰਦਾਇ ਪ੍ਵਿਰਤੀਆਂ ਦਾ ਸਾਹਿਤ ਦੇ ਮੱਧਕਾਲੀਨ ਸਮੇ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਸਾਰੀਆਂ ਸੰਪਰਦਾਵਾਂ ਅਤੇ ਮਤਿ ਮਠਾਠਰਾਂ ਦਾ ਜਨਮ ਹੋਇਆ।ਇਹਨਾ ਸੰਚਾਲਕਾਂ ਨੇ ਅਾਪਣੀ ਵਿਚਾਰਧਾਰਾ ਦਾ ਪ੍ਚਾਰ ਕਰਨ ਲਈ ਸਾਹਿਤ ਨੂੰ ਵਰਤਿਆ।ਬਹੁਤ ਸਾਰੀਆਂ ਸੰਪਰਦਾਵਾਂ ਤਾਂ ਅਾਧੁਨਿਕ ਸਮੇ ਵਿੱਚ ਵੀ ਕਾਇਮ ਹਨ।ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਅੱਜ ਵੀ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਲੋਕ ਇੰਨਾ ਸੰਪਰਦਾਵਾਂ ਅਤੇ ਗੱਦੀਆਂ ਵਿੱਚ ਵਿਸਵਾਸ ਰੱਖਦੇ ਹਨ।ਇਹਨਾ ਸੰਪਰਦਾਵਾਂ ਦੀ ਪ੍ਤੀਨਿਧਤਾ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਪ੍ਮੁੱਖ ਕਵੀ ਇਹ ਵੀ ਹਨ।

ਖੁਸ਼ਹਾਲ ਰਾਇ
ਖੁਸਹਾਲ ਰਾਇ ਹਿੰਦੀ,ਉਰਦੂ,ਫਾਰਸੀ ਅਤੇ ਪੰਜਾਬੀ ਅਾਦਿ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਭਸ਼ਾਵਾਂ ਦਾ ਗਿਆਨ ਰੱਖਦੇ ਸਨ।ਉਸ ਦੀਆਂ ਤਿੰਨ ਰਚਨਾਵਾਂ ਪ੍ਾਪਤ ਹੋਈਆਂ ਹਨ।ਬਿਸ਼ਨਪਦੇ,ਕਿੱਸਾ ਰੂਪ ਬਸੰਤ ਅਤੇ ਵਾਰ ਕਲਿਆਣ ਕੀ ਹੈ। ਬਿਸਨਪਦੇ ਬ੍ਜ਼ੀ,ਪੰਜਾਬੀ ਅਤੇ ਉਰਦੂ -ਫਾਰਸੀ ਵਿੱਚ ਹਨ।'ਰੂਪ ਬਸੰਤ' ਦੀ ਭਾਸ਼ਾ ਬ੍ਜ਼ੀ ਹੈ। 'ਵਾਰ ਕਲਿਆਣ ਕੀ' ਇੱਕ ਅਧਿਅਾਤਮਕ ਰਚਨਾ ਹੈ।ਇਸ ਵਾਰ ਵਿੱਚ ਕਵੀ ਨੋ ਅਾਪਣੇ ਸਮਕਾਲੀ ਸਮਾਜ ਦਾ ਚਿਤ੍ਣ ਵੀ ਕੀਤਾ ਹੈ।

ਹਿਰਦੈ ਰਾਮ
 ਰਾਮ ਕਾਵਿ ਦੇ ਰਚਣਹਾਰਿਆਂ ਵਿੱਚ ਹਿਰਦੈ ਰਾਮ ਕਾਫੀ ਪ੍ਸਿੱਧ ਹੋਇਆ ਹੈ।ਉਹਨਾ ਦਾ 'ਹਨੂੰਮਾਨ' ਨਾਟਕ 1630ਈ:ਵਿੱਚ ਸੰਪੂੂਰਨ ਹੋਇਆ।ਡਾ.ਮੋਹਨ ਸਿੰਘ ਅਨੁਸਾਰ ਉਸਨੇ 'ਰਮਾਇਣ'ਨੂੰ ਨਾਟਕ ਦਾ ਨਾਮ ਦਿੱਤਾ।ਕਿਉਂਕਿ ਇਸ ਮਹਾਨ ਕਾਵਿ ਦਾ ਨਾਟਕ 'ਹਨੂੰਮਾਨ'ਹੈ, ਜੋ ਰਾਮ ਭਗਤ ਹੈ।ਉਸ ਠੇਠ ਪੰਜਾਬੀ ਵਿੱਚ ਵੀ ਆਪਣੀਆਂ ਰਚਨਾਵਾਂ ਲਿਖੀਆਂ ਹਨ।

ਹਵਾਲੇ