ਫ਼ੂਨਮੀਲਾਇਓ ਰੈਨਸਮ ਕੁੱਟੀ
ਫ਼ੂਨਮੀਲਾਇਓ ਰੈਨਸਮ ਕੁੱਟੀ (ਉਚਾਰਨ: /ਫਾਰੇਨਹਾਇਟʊਐਨਐਮiːˈlaɪਜੰਮੂoʊ/ /ˈrænsਲਈm/-/ˈਕੇਯੂ.ti/) (25 ਅਕਤੂਬਰ 1900 ਆਬਿਓਕੁਟਾ, ਨਾਈਜੀਰੀਆ - 13 ਅਪਰੈਲ 1978 ਲਾਗੋਸ, ਨਾਈਜੀਰੀਆ), ਇੱਕ ਅਧਿਆਪਕ, ਸਿਆਸੀ ਅੰਦੋਲਨਕਾਰੀ, ਔਰਤਾਂ ਦੇ ਹੱਕਾਂ ਦੀ ਕਾਰਕੁਨ ਅਤੇ ਨਾਈਜੀਰੀਆ ਦੀ ਇੱਕ  ਰਈਸ ਸੀ। ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੀ ਪੀੜ੍ਹੀ ਦੇ ਸਭ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਆਗੂਆਂ ਨਾਲ ਕੰਮ ਕੀਤਾ। ਇਹ ਪੂਰੀ ਨਾਈਜੀਰੀਆ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਔਰਤ ਸੀ ਜਿਸਨੂੰ ਗੱਡੀ ਚਲਾਉਣੀ ਆਉਂਦੀ ਸੀ। ਆਪਣੀ ਸਿਆਸੀ ਸਰਗਰਮੀ ਦੇ ਕਾਰਨ ਇਹ ਨਾਈਜੀਰੀਆ ਵਿੱਚ ਔਰਤਾਂ ਦੇ ਹੱਕਾਂ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਕਰਨ ਲਈ ਜਾਣੀ ਜਾਂਦੀ ਸੀ ਅਤੇ ਇਸਨੂੰ "ਅਫ਼ਰੀਕਾ ਦੀ ਮਾਂ" ਵੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਸੀ। ਇਸਨੇ ਨਾਈਜੀਰੀਆ ਦੀਆਂ ਔਰਤਾਂ ਦੇ ਵੋਟ ਪਾਉਣ ਦਾ ਹੱਕ ਦੀ ਬਹੁਤ ਜ਼ੋਰ-ਸ਼ੋਰ ਨਾਲ ਵਕਾਲਤ ਕੀਤੀ। ਉਸ ਨੂੰ 1947 ਵਿੱਚ ਪੱਛਮੀ ਅਫ਼ਰੀਕੀ ਪਾਇਲਟ ਵੱਲੋਂ "ਲਿਸਾਬੀ ਦੀ ਸ਼ੇਰਨੀ" ਕਿਹਾ ਗਿਆ ਸੀ ਜਦੋਂ ਇਸਨੇ ਏਗਬਾ ਲੋਕਾਂ ਉੱਤੇ ਆਪਹੁਦਰੀ ਆਬਕਾਰੀ ਦੇ ਵਿਰੋਧ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਕੀਤੀ। ਉਸ ਸੰਘਰਸ਼ ਦੇ ਕਾਰਨ 1949 ਵਿੱਚ ਰਾਜਾ ਓਬਾ ਆਦੇਮੋਲਾ ਦੂਜੇ ਨੇ ਆਪਣਾ ਪਦ ਤਿਆਗ ਦਿੱਤਾ।

ਜੀਵਨ 
ਫਰਾਂਸਿਸ ਐਬੀਗੇਲ ਓਲੂਫਨਮਿਲਾਇਓ ਥੌਮਸ ਦਾ ਜਨਮ 25 ਅਕਤੂਬਰ 1900, ਨੂੰ ਆਬਿਓਕੁਟਾ ਵਿਖੇ ਡੈਨੀਅਲ ਓਲੂਮੇਯੂਵਾ ਥੌਮਸ ਅਤੇ ਲੁਕਰੇਟੀਆ ਫਿਲੀਸ ਓਮੋਯੇਨੀ ਆਦਿਓਸੋਲੂ ਦੇ ਘਰ ਹੋਇਆ।

ਪ੍ਰਾਪਤੀਆਂ 
 ਆਬਿਓਕੁਟਾ ਔਰਤਾਂ ਦੀ ਯੂਨੀਅਨ ਦੀ ਆਗੂ
 ਕੌਮਨਰਜ਼ ਪੀਪਲਜ਼ ਪਾਰਟੀ ਦੀ ਆਗੂ
 ਨਾਈਜੀਰੀਆ ਔਰਤਾਂ ਦੀ ਯੂਨੀਅਨ ਦੀ ਆਗੂ
 ਗੱਡੀ ਚਲਾਉਣ ਵਾਲੀ ਨਾਈਜੀਰੀਆ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਔਰਤ
 ਲੈਨਿਨ ਸ਼ਾਂਤੀ ਇਨਾਮ ਜੇਤੂ

ਹਵਾਲੇ 

ਮੌਤ 1978