ਭੂਮਿਜ
ਭੂਮਿਜ ਭਾਰਤੀ ਰਾਜਾਂ ਪੱਛਮੀ ਬੰਗਾਲ, ਅਸਾਮ, ਉੜੀਸਾ ਅਤੇ ਝਾਰਖੰਡ (ਖਾਸ ਕਰਕੇ ਵੱਡੇ ਸਿੰਘਭੂਮ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਵਿੱਚ) ਵਿੱਚ ਰਹਿਣ ਵਾਲਾ ਇੱਕ ਆਦਿਵਾਸੀ ਕਬੀਲਾ ਹੈ। ਉਹ ਆਸਟ੍ਰੋ-ਏਸ਼ੀਆਟਿਕ ਭਾਸ਼ਾ ਸਮੂਹ ਦੀ ਇੱਕ ਮੂਲ ਭਾਸ਼ਾ ਬੋਲਦੇ ਹਨ - ਭੂਮਿਜ ਭਾਸ਼ਾ/ਹੋਰੋ ਕਾਜ਼ੀ ਭਾਸ਼ਾ। ਕੁਝ ਥਾਵਾਂ 'ਤੇ ਭੂਮਿਜ ਬੰਗਾਲੀ ਵਰਗੀਆਂ ਮੁੱਖ ਸਥਾਨਕ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਵੀ ਬੋਲਦੇ ਹਨ।

੨੦੦੧ ਦੀ ਜਨਗਣਨਾ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਪੱਛਮੀ ਬੰਗਾਲ ਵਿੱਚ ੩੩੬,੪੩੬ ਭੂਮਿਜ ਨਿਵਾਸੀ ਹਨ। ਇਸ ਰਾਜ ਦੀਆਂ ਅਨੁਸੂਚਿਤ ਜਾਤੀਆਂ ਅਤੇ ਕਬੀਲਿਆਂ ੭.੬% ਭੂਮਿਜ. ਓਡੀਸ਼ਾ ਵਿੱਚ ਭੂਮਿਜ ਦੀ ਸੰਖਿਆ ੨੪੮,੧੧੪ ਅਤੇ ੩੨੧,੫੨੯ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਹੈ। ਇੱਥੇ ਉਹ ਬਾਰ੍ਹਵਾਂ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਕਬਾਇਲੀ ਸਮੂਹ ਹੈ। ਝਾਰਖੰਡ ਵਿੱਚ ਭੂਮਿਜ ਮਾਲਕਾਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ੧੬੪,੦੨੨ ਅਤੇ ੧੯੨,੦੨੪ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਹੈ। ਅਸਾਮ ਰਾਜ ਵਿੱਚ ਭੂਮਿਜ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਲਗਭਗ ੧੫੦,੦੦੦ ਹੈ। ਬੰਗਲਾਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਵੀ ਬਹੁਤ ਘੱਟ ਆਬਾਦੀ ਰਹਿੰਦੀ ਸੀ।

ਭੂਮਿਜ ਸ਼ਬਦ ਦਾ ਅਰਥ ਹੈ 'ਭੂਮੀ ਦਾ ਪੁੱਤਰ'। ਝਾਰਖੰਡ ਵਿੱਚ ਹਿੰਦੂ ਧਰਮ ਵਿੱਚ ਤਬਦੀਲ ਹੋਏ ਆਦਿਵਾਸੀ ਕਬੀਲਿਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਭੂਮਿਜ ਹੈ। ਭੂਮਿਜ ਲੋਕ ‘ਸਿੰਘ’, ‘ਸਰਦਾਰ’ ਜਾਂ ‘ਭੂਮਿਜ’ ਸ਼ਬਦਾਂ ਨੂੰ ਸਿਰਲੇਖਾਂ ਵਜੋਂ ਵਰਤਦੇ ਹਨ।

ਹਵਾਲੇ