ਲੇਡੀ ਹਾਰਡਿੰਗ ਮੈਡੀਕਲ ਕਾਲਜ
ਲੇਡੀ ਹਾਰਡਿੰਗ ਮੈਡੀਕਲ ਕਾਲਜ (ਅੰਗ੍ਰੇਜ਼ੀ: Lady Hardinge Medical College), ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ, ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਔਰਤਾਂ ਲਈ ਇੱਕ ਮੈਡੀਕਲ ਕਾਲਜ ਹੈ। 1916 ਵਿਚ ਸਥਾਪਿਤ, ਇਹ 1950 ਵਿਚ, ਦਿੱਲੀ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਦੇ ਮੈਡੀਕਲ ਸਾਇੰਸ ਫੈਕਲਟੀ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਬਣ ਗਿਆ। ਕਾਲਜ ਨੂੰ ਭਾਰਤ ਸਰਕਾਰ ਦੁਆਰਾ ਫੰਡ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

ਇਤਿਹਾਸ 

ਜਦੋਂ ਭਾਰਤ ਦੀ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਰਾਜਧਾਨੀ ਦਿੱਲੀ ਤਬਦੀਲ ਕਰ ਦਿੱਤੀ ਗਈ, ਉਸ ਸਮੇਂ ਭਾਰਤ ਦੇ ਵਾਇਸਰਾਇ, ਬੈਰਨ ਚਾਰਲਸ ਹਾਰਡਿੰਗ ਦੀ ਪਤਨੀ ਲੇਡੀ ਹਾਰਡਿੰਗ ਨੇ ਔਰਤਾਂ ਲਈ ਇਕ ਮੈਡੀਕਲ ਕਾਲਜ ਸਥਾਪਤ ਕਰਨ ਦਾ ਫੈਸਲਾ ਕੀਤਾ, ਕਿਉਂਕਿ ਉਸਨੇ ਮੰਨਿਆ ਕਿ ਅਜਿਹੇ ਕਾਲਜ ਦੀ ਘਾਟ ਨੇ ਭਾਰਤੀ ਔਰਤਾਂ ਲਈ ਦਵਾਈ ਦੇ ਅਧਿਐਨ ਨੂੰ ਅਸੰਭਵ ਬਣਾ ਦਿੱਤਾ ਸੀ। ਲੇਡੀ ਹਾਰਡਿੰਗ ਦੁਆਰਾ 17 ਮਾਰਚ 1914 ਨੂੰ ਨੀਂਹ ਪੱਥਰ ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ ਸੀ ਅਤੇ 1911-12 ਵਿਚ ਮਹਾਰਾਣੀ ਮੈਰੀ ਦੁਆਰਾ ਕੀਤੇ ਗਏ ਯਾਤਰਾ ਦੀ ਯਾਦ ਵਿਚ ਕਾਲਜ ਨੂੰ ਕੁਈਨ ਮੈਰੀ ਕਾਲਜ ਐਂਡ ਹਸਪਤਾਲ ਦਾ ਨਾਮ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਲੇਡੀ ਹਾਰਡਿੰਗ 11 ਜੁਲਾਈ 1914 ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਮੌਤ ਤੱਕ  ਰਿਆਸਤਾਂ ਅਤੇ ਜਨਤਾ ਤੋਂ ਕਾਲਜ ਲਈ ਫੰਡ ਇਕੱਤਰ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਸਰਗਰਮੀ ਨਾਲ ਸ਼ਾਮਿਲ ਸੀ। 

ਕਾਲਜ ਦਾ ਉਦਘਾਟਨ ਇੰਪੀਰੀਅਲ ਦਿੱਲੀ ਐਨਕਲੇਵ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਬੈਰਨ ਹਾਰਡਿੰਗ ਦੁਆਰਾ 7 ਫਰਵਰੀ 1916 ਨੂੰ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਮਹਾਰਾਣੀ ਮੈਰੀ ਦੇ ਸੁਝਾਅ 'ਤੇ, ਇਸਦੇ ਬਾਨੀ ਦੀ ਯਾਦ ਨੂੰ ਕਾਇਮ ਰੱਖਣ ਲਈ ਕਾਲਜ ਅਤੇ ਹਸਪਤਾਲ ਦਾ ਨਾਮ ਲੇਡੀ ਹਾਰਡਿੰਗ ਦੇ ਨਾਮ' ਤੇ ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ। ਪਹਿਲੇ ਪ੍ਰਿੰਸੀਪਲ ਡਾ ਕੇਟ ਪਲਾਟ ਸਨ ਅਤੇ ਕਾਲਜ ਨੇ 16 ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਨੂੰ ਦਾਖਲ ਕੀਤਾ। ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਉਸ ਸਮੇਂ ਇਹ ਕਾਲਜ ਪੰਜਾਬ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਨਾਲ ਸਬੰਧਤ ਸੀ, ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਅੰਤਮ ਪ੍ਰੀਖਿਆ ਲਾਹੌਰ ਦੇ ਕਿੰਗ ਐਡਵਰਡ ਮੈਡੀਕਲ ਕਾਲਜ ਵਿਖੇ ਬੈਠਣੀ ਪਈ। ਇਹ ਕਾਲਜ 1950 ਵਿਚ ਦਿੱਲੀ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਨਾਲ ਸਬੰਧਤ ਹੋਇਆ ਅਤੇ 1954 ਵਿਚ ਪੋਸਟ-ਗ੍ਰੈਜੂਏਟ ਕੋਰਸ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤੇ ਗਏ। ਡਾ. ਰੂਥ ਯੰਗ ਸੀਬੀਈ, ਜੋ ਰੂਥ ਵਿਲਸਨ ਵਜੋਂ ਕਾਲਜ ਵਿਚ ਸਰਜਰੀ ਦੇ ਪਹਿਲੇ ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ ਸਨ, ਨੇ 1936 ਤੋਂ 1940 ਤਕ ਪ੍ਰਿੰਸੀਪਲ ਵਜੋਂ ਸੇਵਾ ਨਿਭਾਈ। ਕਲਾਵਤੀ ਸਰਨ ਚਿਲਡਰਨ ਹਸਪਤਾਲ, ਲੇਡੀ ਹਾਰਡਿੰਗ ਮੈਡੀਕਲ ਕਾਲਜ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਦੋ ਹਸਪਤਾਲਾਂ ਵਿਚੋਂ ਇਕ, 1956 ਵਿਚ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ।

ਸ਼ੁਰੂ ਵਿਚ, ਕਾਲਜ ਇਕ ਗਵਰਨਿੰਗ ਬਾਡੀ ਦੁਆਰਾ ਪ੍ਰਬੰਧਤ ਇਕ ਖੁਦਮੁਖਤਿਆਰੀ ਸੰਸਥਾ ਸੀ। ਸਾਲ 1953 ਵਿਚ, ਕੇਂਦਰ ਸਰਕਾਰ ਦੁਆਰਾ ਗਠਿਤ ਪ੍ਰਬੰਧਕੀ ਬੋਰਡ ਨੇ ਸੰਸਥਾ ਦੇ ਪ੍ਰਬੰਧਨ ਦਾ ਰਸਮੀ ਚਾਰਜ ਸੰਭਾਲ ਲਿਆ ਸੀ। ਫਰਵਰੀ 1978 ਵਿਚ, ਪ੍ਰਬੰਧਨ ਨੂੰ ਭਾਰਤ ਸਰਕਾਰ ਦੇ ਸਿਹਤ ਅਤੇ ਪਰਿਵਾਰ ਭਲਾਈ ਮੰਤਰਾਲੇ ਨੇ ਸੰਸਦ ਦੇ ਇਕ ਐਕਟ ਦੇ ਅਧੀਨ ਸੰਭਾਲ ਲਿਆ। ਡਾਇਰੈਕਟਰ ਪ੍ਰੋਫੈਸਰਾਂ ਵਿਚੋਂ ਇਕ ਨੂੰ ਕਾਲਜ ਦਾ ਪ੍ਰਧਾਨ ਚੁਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਕਿ ਕਾਲਜ ਵਿਚ ਸਭ ਤੋਂ ਸੀਨੀਅਰ ਅਹੁਦਾ ਹੈ।

ਮੌਜੂਦ ਰੂਪ 
ਹਸਪਤਾਲ 1991 ਤੋਂ ਮਰਦ ਮਰੀਜ਼ਾਂ ਲਈ ਸੇਵਾਵਾਂ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਸਾਲ 2011 ਤੋਂ ਐਮ.ਬੀ.ਬੀ.ਐਸ. ਕੋਰਸ ਵਿੱਚ ਦਾਖਲੇ ਦੀ ਸਮਰੱਥਾ 200 ਸੀਟਾਂ ਤੱਕ ਵਧਾ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਹੈ। ਸ੍ਰੀਮਤੀ ਸੁਚੇਤਾ ਕ੍ਰਿਪਲਾਨੀ ਹਸਪਤਾਲ ਅਤੇ ਕਲਾਵਤੀ ਸਰਨ ਚਾਈਲਡ ਹਸਪਤਾਲ, ਕ੍ਰਮਵਾਰ 877 ਅਤੇ 350 ਬਿਸਤਰਿਆਂ ਦੇ ਨਾਲ ਕਾਲਜ ਦੇ ਦੋ ਅਧਿਆਪਨ ਹਸਪਤਾਲ ਹਨ। ਕਾਲਜ ਅਤੇ ਹਸਪਤਾਲ ਸ਼ਹਿਰ ਨੂੰ ਤੀਸਰੀ ਪੱਧਰ ਦੀਆਂ ਡਾਕਟਰੀ ਸਹੂਲਤਾਂ ਵੀ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਕਾਲਜ ਦਾ ਮਾਈਕਰੋਬਾਇਓਲੋਜੀ ਵਿਭਾਗ ਇਸ ਦੇ ਸੈਲਮੋਨੇਲਾ ਫੇਜ ਟਾਈਪਿੰਗ ਲਈ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਪੱਧਰ 'ਤੇ ਪ੍ਰਸ਼ੰਸਾ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਇਹ ਇਕ ਵਿਸ਼ਵ ਸਿਹਤ ਸੰਗਠਨ ਦੱਖਣੀ ਪੂਰਬੀ ਏਸ਼ੀਆ ਦੇ ਸਟ੍ਰੈਪਟੋਕੋਕਲ ਬਿਮਾਰੀਆਂ ਦੇ ਸੰਦਰਭ ਅਤੇ ਸਿਖਲਾਈ ਲਈ ਸਹਿਯੋਗੀ ਕੇਂਦਰ ਹੈ। ਇਹ ਏਡਜ਼ ਲਈ ਇੱਕ ਨਿਗਰਾਨੀ ਕੇਂਦਰ ਵੀ ਹੈ। ਦੇਸ਼ ਵਿਚ ਬੱਚਿਆਂ ਲਈ ਪਹਿਲਾ ਏਆਰਟੀ ਸੈਂਟਰ, ਐਲ.ਐਚ.ਐਮ.ਸੀ. ਵਿਚ 2007 ਵਿਚ ਵੀ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।

ਕੈਂਪਸ 
ਕਾਲਜ ਦੇ ਕੈਂਪਸ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਹੋਸਟਲ, ਲਾਇਬ੍ਰੇਰੀ, ਆਡੀਟੋਰੀਅਮ ਅਤੇ ਪ੍ਰਯੋਗਸ਼ਾਲਾਵਾਂ ਹਨ। ਇਸ ਵਿਚ ਖੇਡਾਂ ਅਤੇ ਵਾਧੂ ਸਹਿ-ਪਾਠਕ੍ਰਮ ਦੀਆਂ ਗਤੀਵਿਧੀਆਂ ਲਈ ਇਕ ਗਰਾਉਂਡ ਵੀ ਸ਼ਾਮਲ ਹੈ।

ਲਾਇਬ੍ਰੇਰੀ 
ਇਕ ਨਵੀਂ ਕੇਂਦਰੀ ਲਾਇਬ੍ਰੇਰੀ ਇਮਾਰਤ ਆਡੀਟੋਰੀਅਮ ਦੀ ਇਮਾਰਤ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਹੈ। ਕਾਲਜ ਦੀ ਲਾਇਬ੍ਰੇਰੀ ਭਾਰਤ ਵਿਚ ਸਭ ਤੋਂ ਪੁਰਾਣੀ ਮੈਡੀਕਲ ਲਾਇਬ੍ਰੇਰੀਆਂ ਵਿਚੋਂ ਇਕ ਹੈ ਅਤੇ ਬਾਇਓਮੈਡੀਕਲ ਵਿਗਿਆਨ ਵਿਚ ਪੁਰਾਣੇ ਰਸਾਲਿਆਂ ਦੀ ਇਕ ਚੰਗੀ ਭੰਡਾਰ ਵੀ ਹੈ।ਲਾਇਬ੍ਰੇਰੀ ਵਿੱਚ 50,000 ਖੰਡਾਂ ਦਾ ਭੰਡਾਰ ਹੈ।

ਦਰਜਾਬੰਦੀ 
ਦਿ ਵੀਕ ਦੁਆਰਾ 2017 ਵਿੱਚ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਲੇਡੀ ਹਾਰਡਿੰਗ ਦਾ 7 ਵਾਂ ਸਥਾਨ ਸੀ।

ਵਿਭਾਗ 

 ਸਰੀਰ ਵਿਗਿਆਨ ਵਿਭਾਗ 
 ਸਰੀਰ ਵਿਗਿਆਨ ਵਿਭਾਗ 
 ਮਾਈਕਰੋਬਾਇਓਲੋਜੀ ਵਿਭਾਗ 
 ਬਾਇਓਕੈਮਿਸਟਰੀ ਵਿਭਾਗ 
 ਪੈਥੋਲੋਜੀ ਵਿਭਾਗ 
 ਫੋਰੈਂਸਿਕ ਮੈਡੀਸਨ ਵਿਭਾਗ 
 ਫਾਰਮਾਸੋਲੋਜੀ ਵਿਭਾਗ 
 ਕਮਿਊਨਿਟੀ ਮੈਡੀਸਨ ਵਿਭਾਗ 
 ਮਨੋਰੋਗ ਵਿਭਾਗ

ਜ਼ਿਕਰਯੋਗ ਸਾਬਕਾ ਵਿਦਿਆਰਥੀ 
ਕਾਲਜ ਦੇ ਸਾਬਕਾ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਨੂੰ ਹਾਰਡੋਨਿਅਨ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਕਾਲਜ ਦੇ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ: 

 ਹੇਮਲਤਾ ਗੁਪਤਾ, 1998 ਪਦਮ ਭੂਸ਼ਣ ਪ੍ਰਾਪਤਕਰਤਾ 
 ਊਸ਼ਾ ਕੇਹਰ ਲੂਥਰਾ, ਆਈ.ਸੀ.ਐਮ.ਆਰ. 
 ਸੁਸ਼ੀਲਾ ਨਈਅਰ, ਭਾਰਤ ਦੀ ਸਾਬਕਾ ਸਿਹਤ ਮੰਤਰੀ 
 ਮਾਲਵਿਕਾ ਸਭਰਵਾਲ, 2008 ਪਦਮ ਸ਼੍ਰੀ ਅਵਾਰਡੀ

ਹਵਾਲੇ 

ਵਿਦਿਅਕ ਅਦਾਰੇ