ਰੈੱਡ ਹੈਨਰੀ ਵਿਲੀਅਮਜ਼
ਹੈਨਰੀ ਰੈਮੰਡ ਵਿਲੀਅਮਜ਼

ਜੀਵਨ ਅਤੇ ਰਚਨਾ:

                                           ਰੈਮੰਡ ਹੇਨਰੀ ਵਿਲੀਅਮਜ਼ ਦਾ ਜਨਮ ਬ੍ਰਿਟੇਨ ਦੇ ਇਲਾਕੇ ਵੇਲਜ਼ ਅੰਦਰ ਇਕ ਪਿੰਡ ਲੇਨਫ਼ੀਹਨਹੈਲ ਕਰੀਕੋਨੋ ਵਿੱਚ 31 ਅਗਸਤ 1921  ਨੂੰ ਹੋਇਆ । ਰੇਮੰਡ ਵਿਲੀਅਮਜ਼ ਦੇ ਪਿਤਾ ਹੈਨਰੀ ਜੋਸਫ਼ ਵਿਲੀਅਮਜ਼ ਵੇਲਜ਼ ਦੇ ਰੇਲਵੇ ਵਿਭਾਗ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕਰਦੇ ਸਨ। ਇਨਾ ਹੀ ਨਹੀ ਉਸਦੇ ਪਿਤਾ ਰੇਲਵੇ ਵਿੱਚ ਮੁਲਾਜਮ /ਮਜ਼ਦੂਰ ਯੂਨੀਅਨ ਦੇ ਸਰਗਰਮ ਮੈਬਰ ਅਤੇ ਉਸ ਵੇਲੇ ਗਰੇਟ ਬ੍ਰਿਟੇਨ ਵਿੱਚ ਨਵੀ ਬਣੀ ਖੱਬੇ ਪੱਖੀ ਸਮਝੀ ਜਾਂਦੀ ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਪਾਰਟੀਲੇਬਰ ਪਾਰਟੀ ਦੇ ਵਿਚਾਰਾਂ ਤੋ ਮੁਤਾਸਿਰ ਸਨ

ਜੀਵਨ:

           ਰੈਮੰਡ ਹੈਨਰੀ ਵਿਲੀਅਮਜ਼ ਦੇ ਘਰ ਅੰਦਰ ਸਮਾਜਵਾਦੀ ਵਿਚਾਰਾਂ ਅਤੇ ਵਿਚਾਰਧਾਰਾ ਪੱਖੀ ਮਹੌਲ ਦਾ ਸਿੱਟਾ ਇਹ ਨਿਕਲਿਆ ਕਿ ਉਹ ਆਪਣੇ ਕਾਲਜ਼ ਦੇ ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਸਮਿਆਂ ਵਿੱਚ ਹੀ ਉਹ ਖੱਬੇ ਪੱਖੀ ਵਿਚਾਰਾਂ ਪ੍ਰਤੀ ਵੱਧ ਰੈਡੀਕਲ ਸਮਝੀ ਜਾਂਦੀ ਕਮਿਊਨਿਸਟ ਪਾਰਟੀ ਆਫ ਗਰੇਟ ਬ੍ਰਿਟੇਨ ਦਾ ਮੈਬਰ ਬਣ ਗਿਆ। 

  ਰੈਮੰਡ ਵਿਲੀਅਮਜ਼ ਇੱਕ ਵੈਲਸ਼ ਮਾਰਕਸਵਾਦੀ ਸਿਧਾਂਤਕ , ਵਿੱਦਿਅਕ , ਨਾਵਲਕਾਰ ਅਤੇ ਆਲੋਚਕ ਦੇ ਤੌਰ ਤੇ ਖੱਬੇ ਪੱਖ ਦੇ ਅੰਦਰ ਅਤੇ ਵਿਸ਼ਾਲ ਸੱਭਿਆਚਾਰ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਭਾਵਸ਼ਾਲੀ ਸੀ।ਰਾਜਨੀਤੀ , ਸੱਭਿਆਚਾਰ ,ਮੀਡੀਆ ਅਤੇ ਸਾਹਿਤ ਬਾਰੇ ਉਹਨਾਂ ਦੀਆਂ ਲਿਖਤਾਂ ਨੇ ਸਭਿਆਚਾਰ ਅਤੇ ਕਲਾਵਾਂ ਦੀ ਮਾਰਕਸਵਾਦੀ ਆਲੋਚਨਾ ਵਿਚ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਯੋਗਦਾਨ ਪਾਇਆ ਹੈ। ਉਸਦੀਆਂ ਕਿਤਾਬਾਂ ਦੀ ਤਕਰੀਬਨ 750,000 ਕਾਪੀਆਂ ਇੱਕਲੇ ਯੂਕੇ ਐਡੀਸ਼ਨਾਂ ਵਿੱਚ ਵੇਚੀਆ ਗਈਆਂ ਅਤੇ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਅਨੁਵਾਦ ਉਪਲਬਧ ਹਨ। ਉਸਦੇ ਕੰਮ ਨੇ ਸਭਿਆਚਾਰ ਅਧਿਐਨ ਅਤੇ ਸਭਿਆਚਾਰਕ ਪਦਾਰਥਵਾਦ ਦੀ ਨੀਂਹ ਰੱਖੀ। ਉਹ 14 ਸਾਲਾਂ ਦਾ ਸੀ। ਜਦੋਂ ਸਪੇਨ ਦਾ ਸਿਵਲ ਯੁੱਧ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋ ਗਿਆ, ਰੈਮੰਡ ਇਸ ਗੱਲ ਪ੍ਰਤੀ ਸੁਚੇਤ ਸੀ ਕਿ ਸਥਾਨਕ ਖੱਬੇਪੱਖੀ ਕਲੱਬ ਦੀ ਮੈਂਬਰਸ਼ਿਪ ਦੁਆਰਾ ਕੀ ਹੋ ਰਿਹਾ ਹੈਂ ।

ਪੜਾਈ ਤੇ ਨੋਕਰੀ:

             ਰੈਮੰਡ ਵਿਲੀਅਮਜ਼ ਨੇ ਸਕੂਲ ਪੱਧਰ ਦੀ ਆਪਣੀ ਮੁਢਲੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ਐਬਰਗੈਵਿਨੀ ਕਸਬੇ ਤੋਂ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ। ਇਸਤੋਂ ਬਾਅਦ ਦੀ ਪੜਾਈ ਲਈ ਉਸਨੇ ਕੈਬਰਿਜ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਦੇ ਟ੍ਰਿਨਿਟੀ ਕਾਲਜ਼ ਵਿੱਚ ਦਾਖਲਾ ਲਿਆ। ਉਸ ਸਮੇ ਦੇ ਪ੍ਰਸ਼ਾਸ਼ਕੀ ਪ੍ਰਬੰਧ ਵਿੱਚ ਗ੍ਰੇਟ ਬ੍ਰਿਟੇਨ ਦੇ ਹਰ ਨਾਗਰਿਕ ਦਾ ਦੇਸ਼ ਦੀ ਫ਼ੌਜ ਵਿੱਚ ਭਰਤੀ ਹੋਣਾ ਲਾਜਮੀ ਸੀ। ਰੈਮੰਡ ਹੈਨਰੀ ਵਿਲੀਅਮਜ਼ ਨੂੰ ਦੇਸ਼ ਦੇ ਪ੍ਰਚਲਿਤ ਦਸਤੂਰ ਦੀ ਪਾਲਣਾ ਕਰਦਿਆਂ ਮਜਬੂਰੀ ਵਸ ਲੋੜੀਂਦੀ ਜਰੂਰੀ ਫੋਜੀ ਸਿਖਲਾਈ ਲੈਣ ਪਿਛੋਂ ਜੂਨ 1941 ਵਿੱਚ , ਇੱਕ ਫੋਜੀ ਅਫ਼ਸਰ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿਚ ਇਸ ਜੰਗ ਦਾ ਸਕਰਮਕ ਹਿਸਾ ਬਣਨਾ ਪਿਆ।

2 ਸਤੰਬਰ 1945 ਈਸਵੀ ਨੂੰ ਸੰਸਾਰ ਜੰਗ ਦੇ ਖਾਤਮੇ ਪਿੱਛੋਂ ਵਿਲੀਅਮਜ਼ ਆਪਣੀ ਪੋਸਟ ਗਰੈਜੂਏਸ਼ਨ ਦੀ ਰਹਿੰਦੀ ਪੜਾਈ ਪੂਰੀ ਕਰਨ ਲਈ ਮੁੜ ਤੋਂ ਕੈਂਬਰਿਜ  ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਆ ਗਿਆ। ਅਤੇ ਉਸਨੇ 1946 ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਮਾਸਟਰ ਡਿਗਰੀ ਪੂਰੀ ਕੀਤੀ। ਰੈਮੰਡ ਵਿਲੀਅਮਜ਼ ਆਪਣੀਆਂ ਕਿਤਾਬਾਂ ਦੇ ਜ਼ੋਰ ਤੇ 1961 ਵਿੱਚ ਕੈਬਰਿਜ਼ ਵਾਪਸ ਆਉਣ ਲਈ ਬੁਲਾਇਆ ਗਿਆ ।

ਆਖਰਕਾਰ ਜਿਥੇ ਉਹ ਜੀਸਸ ਕਾਲਜ ਦਾ ਇਕ ਸਾਥੀ ਚੁਣਿਆ ਗਿਆ, ਉਹ ਪਹਿਲੇ ਰੀਡਰ (1967-1974) ਫਿਰ ਡਰਾਮੇ ਦਾ ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ (1974-1983) ਬਣਿਆ । ਸਟੈਨਫੋਰਡ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਵਿੱਚ ਰਾਜਨਿਤੀ ਸ਼ਾਸਤਰ ਦੇ ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ  ਦੀ ਨੋਕਰੀ ਕਰੀ। ਉਹ ਭਾਸ਼ਾ , ਸਾਹਿਤ ਅਤੇ ਸਮਾਜ ਵਿੱਚਲੇ  ਸਬੰਧਾਂ ਵਿੱਚ ਦਿਲਚਸਪੀ ਰੱਖਦਾ ਸੀ।ਇਹਨਾਂ ਤੇ ਹੋਰ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਮੁੱਦਿਆਂ ਤੇ ਬਹੁਤ ਸਾਰੀਆਂ  ਕਿਤਾਬਾਂ, ਲੇਖ ਅਤੇ ਲੇਖ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਕਰਦਾ ਸੀ ਮੁਖ ਲੋਕ ਵਿੱਚੋ ਇੱਕ ਸੀ।

ਸਾਹਿਤ ਅਧਿਐਨ ਅਤੇ ਵਿਲੀਅਮਜ਼ ਉਤੇ ਦਬਾਅ ਕੇ ਆਪਣੀ ਸਥਿਤੀ ਬਾਰੇ ਵਧੇਰੇ ਸਿਧਾਂਤਕ ਬਿਆਨ ਦੇਣ  ਲਈ , ਅਲੋਚਨਾਵਾ ਤੋਂ ਵਿਰੁੱਧ ਕਿ ਇਹ ਇਕ ਮਨਵਾਦੀ  ਮਾਰਕਸਵਾਦ ਸੀ। ਜੀਵੰਤ ਤਜਰਬੇ ਬਾਰੇ ਬੀ ਮਿਸਾਲ ਧਾਰਨਾਵਾਂ ਦੇ ਅਧਾਰ ਤੇ ਸੀ

ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਪੜਾਈ ਤੇ ਹੋਰ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਕੰਮ:

                               ਰੈਮੰਡ ਹੈਨਰੀ ਨੇ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਸਿੱਖਿਆ   ਟਰੀਨਟੀ ਕਾਲਜ ਕੈਬਰਿਜ ਤੋਂ ਲਈ ਜਿਥੇ ਉਹ ਕਮਿਊਨਿਸਟ ਪਾਰਟੀ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋਇਆ । ਬ੍ਰਿਟੇਨ ਹੋਬਸਬੌਮ ਦੇ ਨਾਲ ਉਸਨੂੰ ਰੂਸੋ ਫਿਨਿਸ਼ ਯੁੱਧ  ਬਾਰੇ ਕਮਿਊਨਿਸਟ ਪਾਰਟੀ ਦਾ ਪਰਚਾ ਲਿਖਣ ਦਾ ਕੰਮ ਵੀ ਸੌਪਿਆ ਗਿਆ  ਸੀ  ਜਦੋ ਵਿਲੀਅਮਜ਼ ਫੌਜ਼ ਵਿੱਚ ਭਰਤੀ ਹੋਇਆ ਤਾਂ ਉਸ ਨੂੰ ਰਾਇਲ ਕੋਰ ਆਫ ਸਿਗਨਲਾਂ ਲਈ ਨਿਯੁਕਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਜੋ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਦੇ ਅੰਡਰ ਗ੍ਰੈਜੂਏਟਾਂ ਲਈ  ਖਾਸ ਜਿੰਮੇਵਾਰੀ ਸੀ। ਉਸ ਨੇ ਫੌਜੀ ਸੰਚਾਰਾਂ ਲਈ ਕੁਝ ਮੁੱਢਲੀ ਸਿੱਖਿਆ ਲਈ ਫਿਰ ਉਸ ਨੂੰ ਤੋਪਖਾਨੇ ਤੇ ਐਂਟੀ  ਟੈਕਾਂ ਤੇ ਨਿਯੁਕਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ । ਐਟੀਂ ਟੈਂਕ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਅਧਿਕਾਰੀ ਵੱਜੋ ਸੇਵਾ ਕੀਤੀ।

ਸੱਭਿਆਚਾਰਕ ਚਿੰਤਕ:

                          ਜਦੋ ਵਿਲੀਅਮਜ਼ ਨੂੰ ਇਹ ਅਹਿਸਾਸ ਹੋਇਆ ਕਿ ਅੰਗਰੇਜ਼ ਅਤੇ  ਅੰਗਰੇਜ਼ੀਅਤ ਦੇ ਦਬਦਬੇ ਕਾਰਣ  ਉਸਦੀ ਆਪਣੀ ਵਿੱਲਖਣ ਸਥਾਨਕ ਸੱਭਿਆਚਾਰਕ ਪਹਿਚਾਣ ਤੇ ਵੈਲਸ਼ ਭਾਸ਼ਾ ਨੂੰ ਅੱਖੋ ਪ੍ਰੋਖੇ ਕੀਤਾ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ ਉਹਨੂੰ ਇਹ ਵੀ ਸਮਝ ਆਈ ਕਿ ਅਜਿਹਾ ਸੱਤਾ ਤੇ ਸਥਾਪਿਤ ਇੰਗਲੈਡ ਦੇ ਹੁਕਮਰਾਨਾਂ ਵੱਲੋ ਗਿਣ ਮਿੱਥ ਕੇ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਘੱਟ ਗਿਣਤੀ ਕੌਮਾ ਨੂੰ ਜਾਮ ਬੁਝ ਕੇ ਹਾਸ਼ਿਏ ਤੇ ਧੱਕਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ  ਇਹ ਅਹਿਸਾਸ ਉਸ ਦੇ ਮਨ ਵਿੱਚ ਬੈਠ ਗਿਆ ਤੇ ਉਸ ਨੂੰ ਬਹੁਤ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਕੀਤਾ ਜਿਸ ਦੇ ਸਿੱਟੇ ਵੱਜੋ ਰੈਮੰਡ ਵਿਲੀਅਮਜ਼ ਚਿੰਤਕ ਬਣ ਗਿਆ ਅਤੇ ਬ੍ਰਿਟੇਨ ਅੰਦਰ ਵੈਲਸ਼ ਭਾਸ਼ਾ , ਕੌਮੀਅਤ ਅਤੇ ਸੱਭਿਆਚਾਰ ਨੂੰ ਬਣਦਾ ਹੱਕ ਤੇ ਮਾਣ ਤਾਣ ਦਵਾਉਣ ਲਈ ਇੱਕ ਬੇਹੱਦ ਸੁਹਿਰਦ , ਸਮਰਪਿਤ  ਤੇ ਜੁਝਾਰੂ ਸੱਭਿਆਚਾਰਕ ਚਿੰਤਕ ਵੱਜੋ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਈ।

ਨਾਵਲ  ਰਚਨਾਵਾ:

  1.ਬਾਰਡਰ ਕੰਟਰੀ (ਰਿਪਰਿੰਟਡ ਐਡ.) ਲੰਡਨ ਹੋਗਾਰਥ (ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ 1960 ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਹੋਇਆ।

  2.ਵਲੰਟੀਅਰ (ਦੁਬਾਰਾ ਛੱਪਿਆ ਹੋਇਆ ਐਂਡੀ ) ਲੰਡਨ ਹੋਗਾਰਥ 1985(ਪਹਿਲਾ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਤ1978)

  3.ਕਾਲੇ ਪਹਾੜ ਦੇ ਲੋਕ 1

   4.ਕਾਲੇ ਪਹਾੜ 2 ਦੇ ਲੋਕ

ਸਾਹਿਤ ਅਤੇ ਸੱਭਿਆਚਾਰ ਅਧਿਐਨ ਰਚਨਾਵਾਂ

1.ਪੜ੍ਹਨਾ ਤੇ ਆਲੋਚਨਾ ਕਰਨਾ . ਆਦਮੀ ਤੇ ਸੁਸਾਇਟੀ ਸੀਰੀਜ਼ ਲੰਡਨ :ਫਰੈਡਰਿਕ ਮੁਲਾਰ 1950

2.ਲੰਡਨ :ਚੱਟੋ ਅਤੇ ਵਿੰਡਸ 1968(ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ 1952 

3. ਸੱਭਿਆਚਾਰ ਤੇ ਸੁਸਾਇਟੀ (ਨਵਾ ਸੰਪਾਦਨ) ਨਯੂ ਯੋਕ : ਕੋਲੰਬੀਆ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਪ੍ਰੈਸ 1963(ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ 1958)

4.  ਲੰਬੀ ਕ੍ਰਾਂਤੀ .ਪੈਗੁਇਨ: ਹਾਰਮੰਡਸਵਰਥ 1965(ਪਹਿਲਾਂ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਤ 1961)