ਭਕਤੀ ਯਾਦਵ
Articles with hCards
ਭਕਤੀ ਯਾਦਵ (ਅੰਗ੍ਰੇਜ਼ੀ: Bhakti Yadav; 3 ਅਪ੍ਰੈਲ 1926 – 14 ਅਗਸਤ 2017) ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਡਾਕਟਰ ਸੀ ਜੋ ਇੰਦੌਰ, ਭਾਰਤ ਤੋਂ ਪਹਿਲੀ ਮਹਿਲਾ MBBS ਸੀ ਅਤੇ ਉਸਨੂੰ ਭਾਰਤ ਦੇ ਸਰਵਉੱਚ ਨਾਗਰਿਕ ਸਨਮਾਨ, ਪਦਮ ਸ਼੍ਰੀ ਨਾਲ ਸਨਮਾਨਿਤ ਕੀਤੇ ਜਾਣ ਦੁਆਰਾ ਮਾਨਤਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋਈ ਸੀ। ਉਹ 1948 ਤੋਂ ਮੁਫਤ ਇਲਾਜ ਦੀ ਪੇਸ਼ਕਸ਼ ਸਮੇਤ ਆਪਣੀ ਉਦਾਰਤਾ ਲਈ ਜਾਣੀ ਜਾਂਦੀ ਸੀ। ਉਹ ਇੱਕ ਗਾਇਨੀਕੋਲੋਜਿਸਟ ਸੀ।

ਅਰੰਭ ਦਾ ਜੀਵਨ 
ਉਸਦਾ ਜਨਮ 3 ਅਪ੍ਰੈਲ 1926 ਨੂੰ ਮਹਿਦਪੁਰ ਦੇ ਉਜੈਨ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਹ ਇੱਕ ਮਸ਼ਹੂਰ ਮਹਾਰਾਸ਼ਟਰੀ ਪਰਿਵਾਰ ਤੋਂ ਸੀ। 1937 ਵਿਚ ਜਦੋਂ ਲੜਕੀਆਂ ਦੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ਨੂੰ ਨਿਰਾਸ਼ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਤਾਂ ਉਸਨੇ ਉੱਚ ਸਿੱਖਿਆ ਦੀ ਇੱਛਾ ਪ੍ਰਗਟਾਈ। ਉਸ ਦੇ ਪਿਤਾ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਨੇੜਲੇ ਪਿੰਡ ਭੇਜ ਦਿੱਤਾ ਜਿੱਥੇ ਉਸ ਨੇ ਸੱਤਵੀਂ ਜਮਾਤ ਤੱਕ ਪੜ੍ਹਾਈ ਕੀਤੀ। ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਸ ਦੇ ਪਿਤਾ ਉਸ ਨੂੰ ਅਹਿਲਿਆ ਆਸ਼ਰਮ ਸਕੂਲ ਵਿੱਚ ਦਾਖਲ ਕਰਵਾਉਣ ਲਈ ਇੰਦੌਰ ਗਏ, ਜੋ ਉਸ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ ਇੰਦੌਰ ਦਾ ਇੱਕੋ ਇੱਕ ਲੜਕੀਆਂ ਦਾ ਸਕੂਲ ਸੀ। ਸਕੂਲ ਵਿੱਚ ਬੋਰਡਿੰਗ ਦੀ ਸਹੂਲਤ ਸੀ। ਆਪਣੀ 11ਵੀਂ ਜਮਾਤ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, 1948 ਵਿੱਚ, ਉਸਨੇ ਬੀਐਸਸੀ ਦੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ਲਈ ਹੋਲਕਰ ਸਾਇੰਸ ਕਾਲਜ, ਇੰਦੌਰ ਵਿੱਚ ਦਾਖਲਾ ਲਿਆ। ਉਹ ਕਾਲਜ ਵਿੱਚ ਪਹਿਲੇ ਸਾਲ ਵਿੱਚ ਟਾਪਰ ਸੀ।

ਮੈਡੀਕਲ ਸਿੱਖਿਆ 
ਉਸਨੇ ਮਹਾਤਮਾ ਗਾਂਧੀ ਮੈਮੋਰੀਅਲ ਮੈਡੀਕਲ ਕਾਲਜ (MGM) ਤੋਂ ਆਪਣੀ MBBS ਕੀਤੀ ਜਿੱਥੇ ਉਸਨੇ 11 ਵੀਂ ਜਮਾਤ ਲਈ ਉਸਦੇ ਭਰੋਸੇਯੋਗ ਨਤੀਜਿਆਂ ਦੇ ਅਧਾਰ 'ਤੇ ਦਾਖਲਾ ਲਿਆ। ਕੁੱਲ 40 ਐਮਬੀਬੀਐਸ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਵਿੱਚੋਂ, ਉਹ ਇਕੱਲੀ ਔਰਤ ਸੀ। ਭਗਤੀ ਐਮਜੀਐਮ ਮੈਡੀਕਲ ਕਾਲਜ ਦੇ ਐਮਬੀਬੀਐਸ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਦੇ ਪਹਿਲੇ ਬੈਚ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਵਿਦਿਆਰਥਣ ਸੀ। 1952 ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਗ੍ਰੈਜੂਏਸ਼ਨ ਕਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਹ ਮੱਧ ਭਾਰਤ ਤੋਂ ਪਹਿਲੀ ਐਮਬੀਬੀਐਸ ਡਾਕਟਰ ਵੀ ਬਣ ਗਈ। ਉਸਨੇ ਐਮਜੀਐਮ ਮੈਡੀਕਲ ਕਾਲਜ ਤੋਂ ਐਮਐਸ ਵੀ ਕੀਤਾ।

ਕੰਮ 
ਉਸਨੇ ਗਰੀਬ ਮਿੱਲ ਵਰਕਰਾਂ ਦੀਆਂ ਪਤਨੀਆਂ ਦੇ ਇਲਾਜ ਲਈ ਨੰਦਲਾਲ ਭੰਡਾਰੀ ਮੈਟਰਨਿਟੀ ਹੋਮ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕਰਨ ਲਈ ਸਰਕਾਰ ਵੱਲੋਂ ਨੌਕਰੀ ਦੀ ਪੇਸ਼ਕਸ਼ ਨੂੰ ਠੁਕਰਾ ਦਿੱਤਾ। ਉਸਨੇ ਆਪਣੇ ਪਤੀ ਸੀਐਸ ਯਾਦਵ ਨਾਲ ਆਪਣੀ ਰਿਹਾਇਸ਼ 'ਤੇ ਵਾਤਸਲਿਆ ਨਰਸਿੰਗ ਹੋਮ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕੀਤੀ। ਇਸ ਦੀ ਦੇਖਭਾਲ ਚੇਤਨ ਐਮ ਯਾਦਵ, ਉਸਦਾ ਪੁੱਤਰ ਅਤੇ ਸੁਨੀਤਾ ਯਾਦਵ, ਉਸਦੀ ਨੂੰਹ ਦੁਆਰਾ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਯਾਦਵ ਨੇ 70,000 ਆਮ ਜਣੇਪੇ ਸਮੇਤ 1.5 ਲੱਖ ਆਪਰੇਸ਼ਨ ਕੀਤੇ। ਉਸਨੇ ਲਗਭਗ ਇੱਕ ਹਜ਼ਾਰ ਮਹਿਲਾ ਮਰੀਜ਼ਾਂ ਦਾ ਬਿਨਾਂ ਕੋਈ ਫੀਸ ਲਏ ਇਲਾਜ ਕੀਤਾ।

ਮੌਤ 
14 ਅਗਸਤ 2017 ਨੂੰ ਉਸ ਦੀ ਘਰ ਵਿੱਚ ਮੌਤ ਹੋ ਗਈ ਸੀ। ਉਹ ਓਸਟੀਓਪੋਰੋਸਿਸ ਅਤੇ ਉਮਰ ਨਾਲ ਸਬੰਧਤ ਹੋਰ ਬਿਮਾਰੀਆਂ ਤੋਂ ਪੀੜਤ ਸੀ। ਪਿਛਲੇ ਕੁਝ ਮਹੀਨਿਆਂ ਤੋਂ ਉਹ ਲਗਾਤਾਰ ਭਾਰ ਘਟਾ ਰਹੀ ਸੀ।

ਹਵਾਲੇ 

ਮੌਤ 2017
ਜਨਮ 1926