ਨਵਰਾਤਰਾ ਅਖੰਡ ਜੋਤੀ
ਨਵਰਾਤਰਾ ਅਖੰਡ ਜੋਤੀ (ਅਖੰਡ ਜੋਤ, ਅਖੰਡ ਜੋਤੀ, ਜੋਤ, ਜੋਤੀ, ਮਾਤਾ ਕੀ ਜੋਤੀ) ਇੱਕ ਤੇਲ ਦਾ ਦੀਵਾ ਹੈ ਜੋ ਬ੍ਰਹਮ ਦੇਵੀ (ਦੁਰਗਾ) ਦੇ ਸਨਮਾਨ ਵਿੱਚ ਨਵਰਾਤਰੀ ਦੇ ਤਿਉਹਾਰ 'ਤੇ 9-10 ਦਿਨ ਲਗਾਤਾਰ ਬਲਦਾ ਹੈ। ਇੱਕ ਜੋਤੀ ਪੂਜਾ ਦਾ ਇੱਕ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹਿੱਸਾ ਹੈ, ਖਾਸ ਕਰਕੇ ਆਰਤੀ (ਹਿੰਦੂ ਧਰਮ) ਵਿੱਚ ਇਸਦਾ ਬਹੁਤ ਮਹਤੱਵ ਹੈ।

ਜੋਤੀ 
ਜੋਤੀ ਇੱਕ ਪਵਿੱਤਰ ਲਾਟ ਹੈ ਜੋ ਕਪਾਹ ਦੀਆਂ ਬੱਤੀਆਂ ਅਤੇ ਘਿਓ ਜਾਂ ਸਰ੍ਹੋਂ ਦੇ ਤੇਲ ਨਾਲ ਜਗਾਈ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਹਿੰਦੂਆਂ ਦੁਆਰਾ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਭਗਤੀ ਦੀ ਪੂਜਾ ਦੀ ਰਸਮ ਹੈ ਜੋ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੂੰ ਭੇਟ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਜੋਤੀ ਬ੍ਰਹਮ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਦੀ ਪ੍ਰਤੀਨਿਧਤਾ ਅਤੇ ਹਿੰਦੂ ਦੇਵੀ ਦੁਰਗਾ ਸ਼ਕਤੀ ਦਾ ਇੱਕ ਰੂਪ ਵੀ ਹੈ।

ਅਖੰਡ ਜੋਤੀ 

ਦੇਵੀ ਦੇ ਸੱਜੇ ਪਾਸੇ ਘਿਓ ਵਾਲਾ ਦੀਵਾ ਰੱਖਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਤੇਲ ਵਾਲਾ ਦੀਵਾ ਨੂੰ ਖੱਬੇ ਪਾਸੇ ਰੱਖਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।

ਹੋਰ 
ਬਿਹਾਰ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਦੁਰਗਾ ਮੰਦਿਰ ਹੈ ਜਿੱਥੇ 100 ਸਾਲ ਤੋਂ ਵੱਧ ਸਮੇਂ ਤੋਂ ਲਗਾਤਾਰ ਜੋਤ ਬਲਦੀ ਆ ਰਹੀ ਹੈ।

ਮਾਤਾ ਦੁਰਗਾ ਦੇ ਜਾਗਰਣ ਲਈ ਜਵਾਲਾ ਜੀ ਦੇ ਮੰਦਰ ਤੋਂ ਜੋਤ ਲਿਆਉਣ ਦੀ ਪਰੰਪਰਾ ਹੈ।

ਇਹ ਵੀ ਵੇਖੋ 

 ਪੂਜਾ (ਹਿੰਦੂ ਧਰਮ)
 ਆਰਤੀ (ਹਿੰਦੂ ਧਰਮ)
 ਨਵਰਾਤਰੀ
 ਜਾਗਰਣ
 ਅਗਨੀ

ਹਵਾਲੇ 

ਤੇਲ ਵਾਲਾ ਦੀਵਾ