ਸਾਈਬੇਰੀਆ ਮੁਹਿੰਮ
ਸਾਈਬੇਰੀਆ ਮੁਹਿੰਮ 19170 ਦੀ ਰੂਸੀ ਇਨਕਲਾਬ ਵਿੱਚ ਬੋਲਸ਼ੇਵਿਕ ਇਨਕਲਾਬ ਦੇ ਨਤੀਜੇ ਵਜੋਂ ਰੂਸ ਵਿੱਚ ਜ਼ਾਰਸ਼ਾਹੀ ਦਾ ਅੰਤ ਹੋ ਗਿਆ ਜਿਸ ਨਾਲ ਰੂਸ ਦੇ ਵੱਡੇ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਅਵਿਵਸਥਾ ਅਤ ਅਰਾਜਕਤਾ ਫੈਲ ਗਈ। ਇਸ ਦਾ ਲਾਭ ਉਠਾਉਣ ਲਈ ਜਾਪਾਨ ਨੇ ਸਾਇਬੇਰੀਆ ਤੇ ਹਮਲਾ ਕਰ ਦਿਤਾ ਪਰ ਉਸ ਦੀ ਇਹ ਯੋਜਨਾ ਸਫ਼ਲ ਨਾ ਹੋ ਸਕੀ ਇਸ ਨੂੰ ਹੀ ਸਾਇਬੇਰੀਆ ਮੁਹਿੰਮ ਦਾ ਨਾਂ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ।

ਇਸ ਸਮੇਂ ਰੂਸ ਦੀ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਆਸਟਰੀਆ ਦੀ ਫ਼ੌਜ ਦੇ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਸੈਨਕਾਂ ਨੂੰ ਸਾਇਬੇਰੀਆ ਵਿੱਚ ਬੰਦੀ ਬਣਾ ਰੱਖਿਆ ਸੀ। ਇਹਨਾਂ ਸੈਨਕਾਂ ਵਿੱਚ ਚੈਕੋਸਲੋਵਾਕੀਆ ਜੋ ਆਸਟਰੀਆ ਦੇ ਅਧੀਨ ਸੀ ਦੇ ਸੈਨਿਕਾਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਜ਼ਿਆਦਾ ਸੀ। ਇਥੋਂ ਦੇ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਨੇਤਾ ਆਪਣੀ ਅਜ਼ਾਦੀ ਲਈ ਯਤਨਸ਼ੀਲ ਸਨ, ਇਸ ਲਈ ਰੂਸ ਦੀ ਅਰਥ ਵਿਵਸਥਾ ਦਾ ਲਾਭ ਉਠਾ ਕਿ ਆਸਟਰੀਆ ਕੈਦੀਆਂ ਨੇ ਵਿਦਰੋਹ ਕਰ ਦਿਤਾ ਅਤੇ ਜੂਨ 1918 ਵਿੱਚ ਬਲਾਡੀਬਾਸਟਕ 'ਤੇ ਆਪਣਾ ਅਧਿਕਾਰ ਸਥਾਪਿਤ ਕਰ ਲਿਆ। ਇਸ ਸਮੇਂ ਮਿੱਤਰ ਰਾਸ਼ਟਰਾਂ ਨੇ ਇਸ ਬੰਦਰਗਾਹ 'ਤੇ ਅਧਿਕਾਰ ਕਰਨ ਲਈ ਆਪਣੀਆਂ ਫ਼ੌਜਾਂ ਭੇਜ ਦਿਤੀਆ। ਜਾਪਾਨ ਨੇ 75,000 ਸੈਨਿਕਾਂ ਨਾਲ ਇਹ ਹਮਲਾ ਕੀਤਾ ਸੀ। ਪਰ ਮਿੱਤਰ ਰਾਸ਼ਟਰਾਂ ਨੇ ਸਾਰੇ ਸਾਇਬੇਰੀਆ ਤੇ ਆਪਣਾ ਅਧਿਕਾਰ ਕਰ ਲਿਆ।

ਇਸ ਸਮੇਂ ਰੂਸ ਵਿੱਚ ਖਾਨਾਜੰਗੀ ਚੱਲ ਰਹੀ ਸੀ। ਬੋਲਸ਼ੇਵਿਕ ਲਾਲ ਫ਼ੌਜ ਅਤੇ ਜ਼ਾਰਸ਼ਾਹੀ ਦੇ ਸਮਰਥਕ ਸੈਨਿਕਾਂ ਵਿਚਕਾਰ ਯੁੱਧ ਚੱਲਿਆ ਅਤੇ ਉਹਨਾਂ ਨੇ 1920 ਵਿੱਚ ਜਾਰਸ਼ਾਹੀ ਦੇ ਸਮਰਥਕਾਂ ਨੂੰ ਬੁਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਹਾਰ ਦਿਤੀ ਜਿਸ ਨੂੰ ਦੇਖ ਕੇ ਫ਼੍ਰਾਂਸ, ਇੰਗਲੈਂਡ ਅਤੇ ਅਮਰੀਕਾ ਨੇ ਆਪਣੀਆਂ ਫ਼ੌਜਾਂ ਨੂੰ ਵਾਪਸ ਬੁਲਾ ਲਿਆ ਪਰ ਜਾਪਾਨ ਦੀਆਂ ਫ਼ੌਜਾਂ ਡਟੀਆਂ ਰਹੀਆਂ, ਇਹਨਾਂ ਅਤੇ ਰੂਸੀ ਫ਼ੌਜੀਆਂ ਵਿੱਚ ਛੋਟੇ-ਮੋਟੇ ਸੰਘਰਸ਼ ਚਲਦੇ ਰਹੇ ਜਿਸ ਕਾਰਨ ਜਾਪਾਨ ਅਤੇ ਰੂਸ ਵਿੱਚ ਤਣਾਓ ਪੈਦਾ ਹੋ ਗਿਆ। ਇਹ ਮੁਹਿੰਮ ਜਾਪਾਨ ਨੂੰ ਬਹੁਤ ਮਹਿਗੀ ਪਈ। ਅੰਤ ਜਾਪਾਨ ਨੇ 1922 ਵਿੱਚ ਆਪਣੀਆਂ ਫ਼ੌਜਾਂ ਨੂੰ ਵਾਪਸ ਬੁਲਾ ਲਿਆ।

ਹਵਾਲੇ

ਏਸ਼ੀਆ ਦਾ ਇਤਿਹਾਸ
ਜਾਪਾਨ ਦਾ ਇਤਿਹਾਸ
ਰੂਸ ਦਾ ਇਤਿਹਾਸ