ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਪਹਿਲੀ ਪਾਤਸ਼ਾਹੀ ਸਾਹਿਬ ,ਲਖਪਤ
ਲਖਪਤ ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਸਾਹਿਬ ਜਾਂ ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਪਹਿਲੀ ਪਾਤਸ਼ਾਹੀ ਜੋ ਕੱਛ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ, ਗੁਜਰਾਤ, ਭਾਰਤ ਦੇ ਲਖਪਤ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਹੈ।

ਇਤਿਹਾਸ 

ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਦੇਵ ਜੀ ਮੱਕਾ ਜਾਂਦੇ ਹੋਏ ਆਪਣੀ ਦੂਜੀ (1506-1513) ਅਤੇ ਚੌਥੀ (1519-1521) ਉਦਾਸੀਆਂ ਦੇ ਦੌਰਾਨ ਸ਼ਹਿਰ ਵਿੱਚ ਰੁਕੇ ਸਨ। ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਆਪਣੀ ਚੌਥੀ ਯਾਤਰਾ ਦੌਰਾਨ ਇਸ ਸਥਾਨ ਦਾ ਦੌਰਾ ਕੀਤਾ ਸੀ। ਮੇਜ਼ਬਾਨ ਦੇ ਵੰਸ਼ਜਾਂ ਨੇ 19ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੇ ਸ਼ੁਰੂ ਵਿੱਚ ਇੱਥੇ ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਸਥਾਪਿਤ ਕੀਤਾ ਸੀ। ਇਸ ਗੁਰਦੁਆਰੇ ਵਿੱਚ ਲੱਕੜ ਦੀਆਂ ਜੁੱਤੀਆਂ ਅਤੇ ਪਾਲਕੀ (ਪੰਘੂੜੇ) ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਉਦਾਸੀ ਸੰਪਰਦਾ ਦੇ ਦੋ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਮੁਖੀਆਂ ਦੀਆਂ ਹੱਥ-ਲਿਖਤਾਂ ਅਤੇ ਨਿਸ਼ਾਨਾਂ ਵਰਗੇ ਉਸਦੇ ਅਵਸ਼ੇਸ਼ ਹਨ। ਇਸ ਅਸਥਾਨ ਦੀ ਉਦਾਸੀ ਸੰਪਰਦਾ ਦੁਆਰਾ ਪੂਜਾ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਸ਼ੁਰੂ ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੁਆਰਾ ਇਸ ਦੀ ਸਾਂਭ-ਸੰਭਾਲ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਸੀ। ਹੁਣ ਇਸ ਦੀ ਸੰਭਾਲ ਸਥਾਨਕ ਸਿੱਖ ਭਾਈਚਾਰੇ ਅਤੇ ਗਾਂਧੀਧਾਮ ਦੇ ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਸ਼੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਸਿੰਘ ਸਭਾ ਦੁਆਰਾ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਰਾਜ ਦੇ ਪੁਰਾਤੱਤਵ ਵਿਭਾਗ ਦੁਆਰਾ ਰਾਜ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਸਮਾਰਕ (S-GJ-65) ਹੈ। ਇਸਨੇ 2001 ਵਿੱਚ ਭੂਚਾਲ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਸੰਭਾਲ ਲਈ 2004 ਵਿੱਚ ਯੂਨੈਸਕੋ ਏਸ਼ੀਆ-ਪ੍ਰਸ਼ਾਂਤ ਅਵਾਰਡ ਜਿੱਤਿਆ ਹੈ।

ਹਵਾਲੇ 

ਗੁਰਦੁਆਰੇ
ਸਿੱਖ ਇਤਿਹਾਸ
ਸਿੱਖ ਗੁਰੂ