ਗੈਬਰੀਅਲ ਗਾਰਸੀਆ ਮਾਰਕੇਜ਼
ਗੈਬਰੀਅਲ ਗਾਰਸ਼ੀਆ ਮਾਰਕੇਜ਼ (ਸਪੇਨੀ ਉੱਚਾਰਨ: [ɡaˈβɾjel ɡaɾˈsia ˈmaɾkes]; 6 ਮਾਰਚ 1927 – 17 ਅਪਰੈਲ 2014) ਲਾਤੀਨੀ ਅਮਰੀਕਾ ਦਾ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਸਪੇਨੀ ਨਾਵਲਕਾਰ, ਕਹਾਣੀਕਾਰ, ਸਕ੍ਰੀਨਲੇਖਕ ਅਤੇ ਪੱਤਰਕਾਰ ਸੀ। ਇਸਨੂੰ 1982 ਵਿੱਚ ਸਾਹਿਤ ਦੇ ਨੋਬਲ ਪੁਰਸਕਾਰ ਨਾਲ ਸਨਮਾਨਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ।

ਜੀਵਨੀ

ਅਰੰਭ ਦਾ ਜੀਵਨ
[[File:Aracataca1.jpg|thumb|right|ਅਰਾਕਾਤਾਕਾ 'ਚ ਗਾਰਸ਼ੀਆ ਮਾਰਕੇਜ਼ ਬਿਲਬੋਰਡ: "ਜੋ ਵੀ ਦੇਸ਼ ਹੋਵੇ, ਮੈਂ ਲਾਤੀਨੀ ਅਮਰੀਕੀ ਮਹਿਸੂਸ ਕਰਦਾ ਹਾਂ, ਪਰ ਮੈਂ ਆਪਣੇ ਵਤਨ ਅਰਾਕਾਤਾਕਾ ਦੇ ਓਦਰੇਵੇਂ ਦਾ ਤਿਆਗ ਕਦੇ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ, ਜਿਥੇ ਮੈਂ ਇੱਕ ਦਿਨ ਪਰਤ ਆਇਆ ਅਤੇ ਪਾਇਆ ਕਿ ਹਕੀਕਤ ਅਤੇ ਓਦਰੇਵੇਂ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਮੇਰੇ ਕੰਮ ਦੇ ਲਈ ਕੱਚਾ ਮਾਲ ਸੀ". —ਗੈਬਰੀਅਲ ਗਾਰਸ਼ੀਆ ਮਾਰਕੇਜ਼]]
ਗੈਬਰੀਅਲ ਗਾਰਸ਼ੀਆ ਮਾਰਕੇਜ਼ ਦਾ ਜਨਮ ਕੋਲੰਬੀਆ ਵਿੱਚ 6 ਮਾਰਚ, 1927 ਨੂੰ ਹੋਇਆ। ਉਸ ਦਾ ਪਾਲਣ-ਪੋਸ਼ਣ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਉਸ ਦੇ ਨਾਨਾ ਅਤੇ ਨਾਨੀ ਨੇ ਕੀਤਾ। ਕੋਲੰਬੀਆ ਵਿੱਚ ਗੈਬਰੀਅਲ ਐਲੀਗਿਓ ਗਾਰਸੀਆ ਅਤੇ ਲੁਈਸਾ ਸੈਂਟੀਆਗਾ ਮਾਰਕੇਜ਼ ਇਗੁਆਰਾਨ ਦੇ ਘਰ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਗਾਰਸੀਆ ਮਾਰਕੇਜ਼ ਦੇ ਜਨਮ ਤੋਂ ਤੁਰੰਤ ਬਾਅਦ, ਉਸਦਾ ਪਿਤਾ ਇੱਕ ਫਾਰਮਾਸਿਸਟ ਬਣ ਗਿਆ ਅਤੇ ਆਪਣੀ ਪਤਨੀ ਦੇ ਨਾਲ, ਅਰਾਕਾਤਾਕਾ ਵਿੱਚ ਨੌਜਵਾਨ ਗੈਬਰੀਏਲ ਨੂੰ ਛੱਡ ਕੇ, ਬਾਰਾਂਕੀਆ ਚਲੇ ਗਏ। ਦਸੰਬਰ 1936 ਵਿੱਚ ਉਸਦੇ ਪਿਤਾ ਉਸਨੂੰ ਅਤੇ ਉਸਦੇ ਭਰਾ ਨੂੰ ਸਿਨਸੇ ਲੈ ਗਏ, ਜਦੋਂ ਕਿ ਮਾਰਚ 1937 ਵਿੱਚ ਉਸਦੇ ਦਾਦਾ ਦੀ ਮੌਤ ਹੋ ਗਈ; ਪਰਿਵਾਰ ਫਿਰ ਪਹਿਲਾਂ (ਵਾਪਸ) ਬਾਰਾਂਕੀਆ ਅਤੇ ਫਿਰ ਸੁਕਰੇ ਚਲਾ ਗਿਆ, ਜਿੱਥੇ ਉਸਦੇ ਪਿਤਾ ਨੇ ਇੱਕ ਫਾਰਮੇਸੀ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤੀ।

ਜਦੋਂ ਉਸਦੇ ਮਾਤਾ-ਪਿਤਾ ਪਿਆਰ ਵਿੱਚ ਪੈ ਗਏ, ਤਾਂ ਉਹਨਾਂ ਦਾ ਰਿਸ਼ਤਾ ਲੁਈਸਾ ਸੈਂਟੀਆਗਾ ਮਾਰਕੇਜ਼ ਦੇ ਪਿਤਾ, ਕਰਨਲ ਦੁਆਰਾ ਵਿਰੋਧ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਕਰਨਾ ਪਿਆ। ਗੈਬਰੀਅਲ ਐਲੀਗਿਓ ਗਾਰਸੀਆ ਉਹ ਆਦਮੀ ਨਹੀਂ ਸੀ ਜਿਸਦੀ ਕਰਨਲ ਨੇ ਆਪਣੀ ਧੀ ਦਾ ਦਿਲ ਜਿੱਤਣ ਦੀ ਕਲਪਨਾ ਕੀਤੀ ਸੀ: ਗੈਬਰੀਅਲ ਐਲੀਗਿਓ ਇੱਕ ਕੰਜ਼ਰਵੇਟਿਵ ਸੀ, ਅਤੇ ਇੱਕ ਵੂਮੈਨਾਈਜ਼ਰ ਹੋਣ ਦੀ ਪ੍ਰਸਿੱਧੀ ਰੱਖਦਾ ਸੀ। ਗੈਬਰੀਏਲ ਐਲੀਗਿਓ ਨੇ ਲੁਈਸਾ ਨੂੰ ਵਾਇਲਨ ਸੇਰੇਨੇਡਾਂ, ਪਿਆਰ ਦੀਆਂ ਕਵਿਤਾਵਾਂ, ਅਣਗਿਣਤ ਚਿੱਠੀਆਂ, ਅਤੇ ਇੱਥੋਂ ਤੱਕ ਕਿ ਟੈਲੀਫੋਨ ਸੰਦੇਸ਼ਾਂ ਨਾਲ ਲੁਆਇਆ ਜਦੋਂ ਉਸਦੇ ਪਿਤਾ ਨੇ ਉਸਨੂੰ ਜਵਾਨ ਜੋੜੇ ਨੂੰ ਵੱਖ ਕਰਨ ਦੇ ਇਰਾਦੇ ਨਾਲ ਭੇਜ ਦਿੱਤਾ। ਉਸ ਦੇ ਮਾਪਿਆਂ ਨੇ ਉਸ ਆਦਮੀ ਤੋਂ ਛੁਟਕਾਰਾ ਪਾਉਣ ਦੀ ਹਰ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕੀਤੀ, ਪਰ ਉਹ ਵਾਪਸ ਆਉਂਦਾ ਰਿਹਾ, ਅਤੇ ਇਹ ਸਪੱਸ਼ਟ ਸੀ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਧੀ ਉਸ ਨਾਲ ਵਚਨਬੱਧ ਸੀ। ਉਸਦੇ ਪਰਿਵਾਰ ਨੇ ਅੰਤ ਵਿੱਚ ਸਮਰਪਣ ਕਰ ਲਿਆ ਅਤੇ ਉਸਨੂੰ ਉਸਦੇ ਨਾਲ ਵਿਆਹ ਕਰਨ ਦੀ ਇਜਾਜ਼ਤ ਦੇ ਦਿੱਤੀ।

ਉਸ ਦੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ਬੋਗੋਟਾ ਵਿੱਚ ਨੈਸ਼ਨਲ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਵਿੱਚ ਹੋਈ। ਉਸ ਨੇ ਆਪਣਾ ਲਿਖਾਰੀ ਜੀਵਨ ਇੱਕ ਸੰਪਾਦਕ ਵਜੋਂ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ। ਚਾਲੀ ਅਤੇ ਪੰਜਾਹ ਦੇ ਦਹਾਕਿਆਂ ਵਿੱਚ ਉਸਨੇ ਵਿਭਿੰਨ‍ ਲਾਤੀਨੀ ਅਮਰੀਕੀ ਪੱਤਰ-ਪੱਤਰਕਾਵਾਂ ਲਈ ਪੱਤਰਕਾਰਤਾ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਫਿਲਮੀ ਪਟਕਥਾਵਾਂ ਵੀ ਲਿਖੀਆਂ।

ਰਚਨਾਵਾਂ

ਵਨ ਹੰਡਰਡ ਈਅਰਸ ਆਫ ਸਾਲੀਟਿਊਡ

ਵਨ ਹੰਡਰਡ ਈਅਰਸ ਆਫ ਸਾਲੀਟਿਊਡ (ਸੌ ਸਾਲ ਦਾ ਇਕਲਾਪਾ) (ਸਪੇਨੀ: Cien años de soledad, 1967) ਗੈਬਰੀਅਲ ਗਾਰਸ਼ੀਆ ਮਾਰਕੇਜ਼ ਦੁਆਰਾ ਲਿੱਖਿਆ ਇੱਕ ਨਾਵਲ ਹੈ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਲੇਖਕ ਬੁਏਨਦੀਆ ਪਰਿਵਾਰ ਦੀਆਂ ਬਹੁਤ ਸਾਰੀਆਂ ਪੀੜੀਆਂ ਦੀ ਕਹਾਣੀ ਲਿਖਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਮਾਰਕੇਜ਼ ਦੀ ਸ਼ਾਹਕਾਰ ਰਚਨਾ ਮੰਨੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਇਹ ਨਾਵਲ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ 1967 ਵਿੱਚ ਸਪੇਨੀ ਵਿੱਚ ਛਪਿਆ। ਅੱਜ ਇਸ ਦਾ ਤਰਜਮਾ ਦੁਨੀਆ ਦੀਆਂ 37 ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਮਿਲਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸ ਦੀਆਂ 2 ਕਰੋੜ ਤੋਂ ਵਧ ਕਾਪੀਆਂ ਵਿਕ ਚੁੱਕੀਆਂ ਹਨ।

ਨਾਵਲ
ਲੀਫ ਸਟੋਰਮ (1955)
ਨੋ ਵਨ ਰਾਈਟਸ ਟੂ ਦ ਕਰਨਲ (1961)
ਇਨ ਇਵਿਲ ਆਵਰ (1962)
ਵਨ ਹੰਡਰੇਡ ਈਅਰਸ ਆਫ ਸਾਲਿਟਿਊਡ (1966)
ਲਵ ਇਨ ਦ ਟਾਈਮ ਆਫ ਕਾਲਰਾ
ਦ ਆਟਮ ਆਫ ਦ ਪੈਟਰੀਆਰਕ (1975)
ਕਰਾਨੀਕਲ ਆਫ਼ ਏ ਡੈਥ ਫ਼ੋਰਟੋਲਡ (1989)
ਆਫ਼ ਲਵ ਐਂਡ ਅਦਰ ਡੈਮਨਜ (1994)

ਹਵਾਲੇ

ਲਾਤੀਨੀ ਅਮਰੀਕੀ ਲੇਖਕ
ਨੋਬਲ ਇਨਾਮ ਜੇਤੂ
ਨੋਬਲ ਜੇਤੂ ਸਾਹਿਤਕਾਰ
ਲਾਤੀਨੀ ਅਮਰੀਕੀ ਨਾਵਲਕਾਰ