ਰਾਬੜੀ ਦੇਵੀ
ਰਾਬੜੀ ਦੇਵੀ (ਜਨਮ 1959) 1997 ਅਤੇ 2005 ਦੇ ਦਰਮਿਆਨ ਤਿੰਨ ਵਾਰ ਬਿਹਾਰ ਦੇ ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ ਰਹੇ ਹਨ। ਰਾਬੜੀ ਦੇਵੀ. ਲਾਲੂ ਪ੍ਰਸਾਦ ਯਾਦਵ ਦੀ ਪਤਨੀ ਹੈ। 

25 ਜੁਲਾਈ 1997 ਨੂੰ ਬਿਹਾਰ ਦੀ ਮੁੱਖਮੰਤਰੀ ਉਸ ਸਮੇਂ ਬਣੀ ਜਦੋਂ ਬਹੁਚਰਚਿਤ ਚਾਰਾ ਘੁਟਾਲੇ ਮਾਮਲੇ ਵਿੱਚ ਉਸ ਦੇ ਪਤੀ ਨੂੰ ਜੇਲ੍ਹ ਜਾਣਾ ਪਿਆ।
ਉਸ ਨੇ ਤਿੰਨ ਕਾਰਜਕਾਲ ਵਿੱਚ ਮੁੱਖਮੰਤਰੀ ਪਦ ਸੰਭਾਲਿਆ। ਮੁੱਖਮੰਤਰੀ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਉਸ ਦਾ ਪਹਿਲਾ ਕਾਰਜਕਾਲ ਸਿਰਫ 2 ਸਾਲ ਦਾ ਰਿਹਾ ਜੋ 25 ਜੁਲਾਈ 1997 ਤੋਂ 11 . ਫਰਵਰੀ 1999 ਤੱਕ ਚੱਲ ਸਕਿਆ। ਦੂਜੇ ਅਤੇ ਤੀਸਰੇ ਕਾਰਜਕਾਲ ਵਿੱਚ ਉਸ ਨੇ ਮੁੱਖਮੰਤਰੀ ਦੇ ਤੌਰ ਉੱਤੇ ਆਪਣਾ ਪੰਜ ਸਾਲ ਦਾ ਕਾਰਜਕਾਲ ਪੂਰਾ ਕੀਤਾ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਦੂਜੇ ਅਤੇ ਤੀਸਰੇ ਕਾਰਜਕਾਲ ਦੀ ਮਿਆਦ ਹੌਲੀ ਹੌਲੀ ਸੰਨ 09 ਮਾਰਚ 1999 ਤੋਂ 02 ਮਾਰਚ 2000 ਅਤੇ 11 ਮਾਰਚ 2000 ਤੋਂ 06 ਮਾਰਚ 2005 ਰਿਹਾ। ਸੰਨ 2005 ਵਿੱਚ ਹੋਏ ਵਿਧਾਨਸਭਾ ਚੋਣ ਵਿੱਚ ਰਾਬੜੀ ਦੇਵੀ ਵੈਸ਼ਾਲੀ ਦੇ ਰਾਘੋਪੁਰ ਖੇਤਰ ਤੋਂ ਚੁਣੀ ਗਈ।

ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਜੀਵਨ
ਬਿਹਾਰ ਦੇ ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ ਵਜੋਂ ਦੇਵੀ ਦੀ ਨਿਯੁਕਤੀ ਨੂੰ ਸਮੁੱਚੇ ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਇਤਿਹਾਸ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਤੁਰੰਤ ਅਤੇ ਅਜੀਬ ਫ਼ੈਸਲਿਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ ਕਿਉਂਕਿ ਉਹ ਇੱਕ ਰਵਾਇਤੀ ਘਰੇਲੂ ਔਰਤ ਸੀ ਅਤੇ ਉਸ ਸਮੇਂ ਤੱਕ ਰਾਜਨੀਤੀ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਰੁਚੀ ਨਹੀਂ ਸੀ ਅਤੇ ਨਾ ਹੀ ਪਹਿਲਾਂ ਕੋਈ ਤਜ਼ੁਰਬਾ ਸੀ। ਇਹ ਕਦਮ ਉਸ ਸਮੇਂ ਸੱਤਾ ਵਿੱਚ ਆਉਣ ਵਾਲੀਆਂ ਸਰਕਾਰ ਦੀਆਂ ਜ਼ਰੂਰਤਾਂ ਦੇ ਨਾਲ ਢੁੱਕਵਾਂ ਸੀ ਕਿਉਂਕਿ "ਖਾਣੇ ਦੇ ਘੁਟਾਲੇ" ਦੇ ਖੁਲਾਸੇ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਲਾਲੂ ਪ੍ਰਸਾਦ ਯਾਦਵ ਨੂੰ ਬਿਹਾਰ ਦੇ ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ ਦੇ ਅਹੁਦੇ ਤੋਂ ਅਸਤੀਫਾ ਦੇਣਾ ਪਿਆ ਸੀ। ਪਰ ਉਸ 'ਤੇ ਦੋਸ਼ ਲਗਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ ਕਿ ਉਹ ਆਪਣੀ ਪਤਨੀ ਨੂੰ ਦੇ ਕੇ ਮਾਮਲੇ ਨੂੰ ਕੰਟਰੋਲ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ ਜੋ ਰਾਜ ਸਰਕਾਰ ਦੇ ਮੁਖੀ ਦੇ ਅਹੁਦੇ 'ਤੇ ਸੀ। 

ਉਹ 25 ਜੁਲਾਈ 1997 ਨੂੰ ਬਿਹਾਰ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਔਰਤ ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ ਬਣੀ ਸੀ ਜਦੋਂ ਉਸ ਦੇ ਪਤੀ ਲਾਲੂ ਪ੍ਰਸਾਦ ਯਾਦਵ ਨੂੰ ਭ੍ਰਿਸ਼ਟਾਚਾਰ ਦੇ ਦੋਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਉਸ ਦੇ ਵਿਰੁੱਧ ਜਾਰੀ ਕੀਤੇ ਗਏ ਗ੍ਰਿਫਤਾਰੀ ਵਾਰੰਟ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਮੁੱਖ-ਮੰਤਰੀ ਦੇ ਅਹੁਦੇ ਤੋਂ ਅਸਤੀਫਾ ਦੇਣਾ ਪਿਆ ਸੀ। ਇਕ ਬੇਮਿਸਾਲ ਚਾਲ ਵਜੋਂ, ਉਸ ਨੇ ਰਾਬੜੀ ਦੇਵੀ ਨੂੰ ਬਿਹਾਰ ਦੀ ਨਵੀਂ ਮੁੱਖ-ਮੰਤਰੀ ਨਿਯੁਕਤ ਕਰਵਾਇਆ। 2010 ਵਿੱਚ ਬਿਹਾਰ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਦੀ ਚੋਣ ਵਿੱਚ, ਰਾਬੜੀ ਦੇਵੀ ਨੇ ਦੋ ਸੀਟਾਂ : ਰਾਘੋਪੁਰ ਅਤੇ ਸੋਨਪੁਰ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਸੀਟਾਂ ਲਈ ਚੋਣ ਲੜੀ ਸੀ, ਪਰ ਦੋਵੇਂ ਹਾਰ ਗਈ ਸੀ ਜਦਕਿ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਜਨਤਾ ਦਲ ਨੂੰ ਸਿਰਫ਼ 22 ਸੀਟਾਂ ਹੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਕੇ ਭਾਰੀ ਹਾਰ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਕਰਨਾ ਪਿਆ।

ਉਸ ਨੇ 2014 ਦੀਆਂ ਲੋਕ ਸਭਾ ਚੋਣਾਂ ਵਿੱਚ ਸਰਨ ਹਲਕੇ ਤੋਂ ਚੋਣ ਲੜੀ ਸੀ ਪਰ ਉਹ ਭਾਜਪਾ ਦੇ ਰਾਜੀਵ ਪ੍ਰਤਾਪ ਰੂੜੀ ਤੋਂ ਹਾਰ ਗਈ ਸੀ।

ਆਲੋਚਨਾ
ਬਿਹਾਰ ਦੇ ਮੁੱਖ-ਮੰਤਰੀ ਵਜੋਂ ਰਾਬੜੀ ਦੇਵੀ ਦੀ ਨਿਯੁਕਤੀ ਵਿਅੰਗ ਆਲੋਚਨਾ ਅਤੇ ਸਖ਼ਤ ਵਿਰੋਧ ਦੇ ਆੜੇ ਆਈ, ਕਿਉਂਕਿ ਉਹ ਅਨਪੜ੍ਹ ਸੀ ਅਤੇ ਉਸ ਨੂੰ ਰਾਜਨੀਤੀ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਤਜਰਬਾ ਨਹੀਂ ਸੀ  ਜਾਂ ਕੋਈ ਰੁਚੀ ਨਹੀਂ ਰੱਖਦੀ ਸੀ।

ਨਿੱਜੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ
ਰਾਬੜੀ ਦੇਵੀ ਦਾ 1973 ਵਿੱਚ ਲਾਲੂ ਪ੍ਰਸਾਦ ਯਾਦਵ ਨਾਲ ਵਿਆਹ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਵਿਆਹ ਦੇ ਸਮੇਂ ਉਸ ਦੀ ਉਮਰ 17 ਸਾਲ ਦੀ ਸੀ ਅਤੇ ਇਸ ਦੇ ਨੌਂ ਬੱਚੇ ਹਨ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿਚੋਂ ਸੱਤ ਲੜਕੀਆਂ ਅਤੇ ਦੋ ਲੜਕੇ ਹਨ। ਉਸ ਦੇ ਛੋਟੇ ਬੇਟੇ ਤੇਜਸ਼ਵੀ ਯਾਦਵ ਨੇ ਬਿਹਾਰ ਦੇ ਚੌਥੇ ਉਪ ਮੁੱਖ-ਮੰਤਰੀ ਵਜੋਂ ਸੇਵਾ ਨਿਭਾਈ ਅਤੇ 26 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਇਹ ਅਹੁਦਾ ਸੰਭਾਲਣ ਵਾਲਾ ਸਭ ਤੋਂ ਛੋਟਾ ਵਿਅਕਤੀ ਸੀ।

ਹਵਾਲੇ

ਬਿਹਾਰ ਦੇ ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ