ਸ੍ਰੀ ਰਾਮਲਿੰਗਾ ਸੋਵਦੇਸਵਰੀ ਅੰਮਾ
ਸ੍ਰੀ ਰਾਮਲਿੰਗਾ ਸੋਵਦੇਸਵਰੀ ਅੰਮਾ ਇੱਕ ਹਿੰਦੂ ਦੇਵੀ ਹੈ, ਜਿਸਨੂੰ ਸ੍ਰੀ ਚੌਦੇਸ਼ਵਰੀ ਦੇਵੀ (ਹਿੰਦੀ: श्री रामलिंग चौडेस्वरी माता, ਤਾਮਿਲ: ஸ்ரீ ராமலிங்கசௌடேஸ்வரிஅம்மன், ਮਲਿਆਲਮ: ശ്രീ രാമലിംഗ ചൌഡേശ്വരി അമ്മൻ, ਕੰਨੜ: ಶ್ರೀ ರಾಮಲಿಂಗ ಚೌಡೆಸ್ವಾರಿ ದೇವಿ, ਤੇਲਗੂ: శ్రీ రామలింగ చౌదెస్వరి దేవి) ਵੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਸ਼ਕਤੀ, ਚਾਮੁੰਡਾ ਅਤੇ ਜੋਤੀ ਦੇ ਤਿੰਨ ਰੂਪਾਂ ਵਿੱਚ ਪੂਜਾ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਦੇਵੀ ਦੀ ਪੂਜਾ ਸ਼੍ਰੀ ਚੌਦੇਸ਼ਵਰੀ ਦੇਵੀ ਅਤੇ ਸ਼੍ਰੀ ਰਾਮਲਿੰਗਾ ਸੋਦੇਸਵਰੀ ਅੰਮਾ ਵਜੋਂ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਹੋਰ ਨਾਮ ਬਨਾਸ਼ੰਕਰੀ, ਸੁਦਾਮਬਿਕਾ ਹਨ। ਇਹ ਦੇਵੀ ਦੇਵਾਂਗਾ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਕੁਲਦੇਵਤਾ ਹੈ।

ਇਤਿਹਾਸ 
ਦੇਵਾਂਗਾ ਪੁਰਾਣ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਰਿਸ਼ੀ ਦੇਵਾਲਾ ਦੇਵਾਂਗਾ ਭਾਈਚਾਰੇ ਦਾ ਪੂਰਵਜ ਹੈ। "ਅਗਨੀ ਮਨੂ" ਸਭ ਲਈ ਕਪੜੇ ਬੁਣਨ ਵਾਲਾ ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾ ਵਿਅਕਤੀ ਹੈ ਜੋ ਸਾਰਿਆਂ ਲਈ ਕਪੜੇ ਬੁਣਦਾ ਹੈ। ਉਸ ਦੀ ਆਜ਼ਾਦੀ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਕੱਪੜਿਆਂ ਦੀ ਮੰਗ ਬਹੁਤ ਜ਼ਿਆਦਾ ਸੀ। ਦੇਵਾਲਾ ਤੀਜੀ ਅੱਖ ਤੋਂ (ਜਾਂ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਭਗਵਾਨ ਸ਼ਿਵ ਦੇ ਦਿਲ ਵਿਚੋਂ ਉੱਭਰਿਆ ਹੈ) ਉੱਭਰਿਆ ਤਾਂਕਿ ਦੁਨੀਆ ਨੂੰ ਕਪੜੇ ਤਿਆਰ ਕਰਨ ਅਤੇ ਬੁਣਾਈ ਸਿਖਾਈ ਜਾ ਸਕੇ।

ਤਾਮਿਲਨਾਡੂ ਵਿੱਚ 
ਕਰਨਾਟਕ ਵਿੱਚ, ਦੇਵਾਂਗਾ ਭਾਈਚਾਰਾ ਜੋ ਕੁਝ ਸਦੀਆਂ ਪਹਿਲਾਂ ਦੇਵੀ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਦਾ ਸੀ, ਉਹ ਦੂਜੇ ਰਾਜਾਂ, ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਤਾਮਿਲਨਾਡੂ, ਆਂਧਰਾ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਅਤੇ ਕੇਰਲ ਵਿੱਚ ਚਲੇ ਗਏ। ਬੁਣਾਈ ਦਾ ਉਦਯੋਗ ਕਰਨ ਵਾਲੇ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਇਲਾਕਿਆਂ ਵਿੱਚ ਸ਼੍ਰੀ ਰਾਮਲਿੰਗਾ ਸੌਦੇਸਵਰੀ ਅੰਮਾ ਦੇ ਮੰਦਰ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਦੇਵਤੇ ਵਜੋਂ ਸਥਾਪਿਤ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਤਮਿਲਨਾਡੂ ਵਿੱਚ ਕੰਨੜ ਬੋਲਣ ਵਾਲੇ ਦੇਵਾਂਗਾ ਭਾਈਚਾਰੇ ਨੂੰ ਦੇਵਾਂਗਾ ਚੇਤੀਅਰ ਵੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਉਹ ਕੋਇੰਬਟੂਰ, ਥੈਨੀ, ਡਿੰਡੀਗੂਲ, ਸਲੇਮ, ਈਰੋਡ, ਮਦੁਰਈ ਅਤੇ ਵਿਰੁੱਧੁਨਗਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹਿਆਂ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਸਾਰੀਆਂ ਥਾਵਾਂ 'ਤੇ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ। ਹਾਲਾਂਕਿ ਉਹ ਹਿੰਦੂ ਧਰਮ ਦੇ ਦੋ ਸਮੂਹਾਂ, ਸ਼ੈਵਵਾਦ, ਵੈਸ਼ਨਵਵਾਦ ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਬ੍ਰਹਮ ਅਭਿਆਸਾਂ ਦਾ ਅਭਿਆਸ ਕਰਦੇ ਹਨ। 
[ <span title="This claim needs references to reliable sources. (August 2019)">ਹਵਾਲਾ ਲੋੜੀਂਦਾ</span> ]

ਪੁਸਤਕ ਸੂਚੀ 

 
 Census of India, 1961: Madras
 Salem City, 1980
 South India
 2nd Congress on Traditional Sciences and Technologies of India, 27–31 December 1995, Anna University, Madras
 People of India
 Wangu, Madhu Bazaz (2003).
 Religions in the Modern World

ਹਵਾਲੇ

ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ 

 Erikarai Sri Ramaliga sowdewswari amman
 Jalakandapuram Kapelaru Festival
 Guru Speech
 Guru meeting

ਪਾਰਵਤੀ ਦੇ ਰੂਪ
ਹਿੰਦੂ ਦੇਵੀਆਂ