ਕਿਮ ਗੰਗਤੇ
ਕਿਮ ਗੰਗਤੇ (30 ਅਕਤੂਬਰ 1963 ਨੂੰ ਜਨਮ) ਇੱਕ ਸਿਆਸਤਦਾਨ, ਅਧਿਆਪਕ ਅਤੇ ਮਨੁੱਖੀ ਅਧਿਕਾਰ ਕਾਰਕੁੰਨ ਹੈ, ਜੋ 1998 ਵਿੱਚ ਮਨੀਪੁਰ ਪੀਪਲਜ਼ ਪਾਰਟੀ ਦੇ ਉਮੀਦਵਾਰ ਵਜੋਂ ਭਾਰਤ ਦੇ ਬਾਹਰਲੇ ਮਨੀਪੁਰ ਲੋਕ ਸਭਾ ਹਲਕੇ ਤੋਂ ਸੰਸਦ ਮੈਂਬਰ ਚੁਣੀ ਗਈ ਸੀ। ਉਹ ਕੁਕੀ ਮਹਿਲਾ ਹਿਊਮਨ ਰਾਈਟਸ ਨੈਟਵਰਕ ਦੀ ਜਨਰਲ ਸਕੱਤਰ ਹੈ।

ਕਿਮ ਗੰਗਤੇ ਇੱਕ ਸੋਸ਼ਲ ਵਰਕਰ, ਮਨੁੱਖੀ ਅਧਿਕਾਰ ਕਾਰਕੁੰਨ ਅਤੇ ਸਿਆਸਤਦਾਨ ਹਨ, ਮਨੀਪੁਰ ਦੇ ਭਾਰਤੀ ਸੰਸਦ ਦੀ ਮੈਂਬਰ ਬਣਨ ਵਾਲੀ ਪਹਿਲੀ ਮਹਿਲਾ ਰਹੀ ਹੈ। ਉਹ ਲੋਕ ਸਭਾ ਵਿੱਚ ਸੇਵਾ ਦੇਣ ਲਈ ਪਹਿਲੀ ਸੱਤਵੇਂ ਦਿਨ ਦੀ ਐਡਵਿਨਟਿਸਟ ਹੈ।

ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਅਤੇ ਸਿੱਖਿਆ 
ਕਿਮ 30 ਅਕਤੂਬਰ 1963 ਨੂੰ ਮਣੀਪੁਰ ਦੇ ਚੁਰਚੰਦਪੁਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਉਯੂੰਗਮਖੋਂਗ ਵਿੱਚ ਵੰਮੂਸੁਸੀ ਗੰਗਤੇ ਵਿੱਚ ਪੈਦਾ ਹੋਈ ਹੈ। ਉਸ ਦੇ ਪਿਤਾ ਵਮਖੋਸੀ ਗੰਗਤੇ ਨੇ ਸ਼ਿਲਾਂਗ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਮੁੱਢਲੀ ਸਿੱਖਿਆ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ ਸੀ, ਪਰ ਉਹ ਆਪਣੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ਜਾਰੀ ਨਹੀਂ ਰੱਖ ਸਕੇ, ਇਸ ਲਈ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਇੱਕ ਕਿਸਾਨ ਵਜੋਂ ਜੀਵਨ ਬਿਤਾਇਆ। ਕਿਮ ਦੀ ਮਾਂ ਕਿਮੀਸ ਸੀਤਲਹੋਊ ਹੋਮਮੇਕਰ ਸੀ। ਉਸ ਦੇ ਮਾਤਾ-ਪਿਤਾ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਪੂਰੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਦੌਰਾਨ ਅਤਿਅੰਤ ਮੁਸ਼ਕਲਾਂ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਕਰਨਾ ਪਿਆ ਅਤੇ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਸੱਤ ਬੱਚਿਆਂ ਨੂੰ ਬਿਹਤਰੀਨ ਸਿੱਖਿਆ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਕੀਤੀ। ਕਿਮ ਆਪਣੇ ਚਾਰ ਭੈਣ ਭਰਾ ਵਿਚੋਂ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਹੈ।

ਕਿਮ ਨੇ ਸ਼ਿਲਾਂਗ ਦੇ ਸੈਵੰਥ-ਡੇਅ ਐਡਵੈਂਟਿਸਟ ਸਕੂਲ ਵਿੱਚ ਪੜ੍ਹਾਈ ਖ਼ਤਮ ਕੀਤੀ। ਉਸ ਨੇ ਮਨੀਪੁਰ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਪ੍ਰਾਈਵੇਟ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਵਜੋਂ ਆਪਣੀ 12ਵੀਂ ਪੂਰੀ ਕੀਤੀ, ਜਦੋਂ ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੀ 10ਵੀਂ ਖਤਮ ਹੋਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਸਕੂਲ ਵਿੱਚ ਪੜ੍ਹਾਉਣਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤਾ। ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੇ ਗ੍ਰੈਜੂਏਸ਼ਨ ਨੂੰ ਗੁਹਾਟੀ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਤੋਂ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ, ਹਿਸਟਰੀ ਅਤੇ ਐਜੂਕੇਸ਼ਨ ਵਿੱਚ ਮੁਕੰਮਲ ਕੀਤਾ। ਉਸ ਨੇ ਪੁਣੇ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਤੋਂ ਐਮ.ਫਿਲ . ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਸਾਹਿਤ 'ਚ ਪੂਰੀ ਕੀਤੀ। ਉਸ ਨੇ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਅਤੇ ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਦੇ ਇੰਸਟੀਚਿਊਟ, ਓਸਮਾਨਿਆ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ, ਹੈਦਰਾਬਾਦ ਤੋਂ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਭਾਸ਼ਾ ਦੀ ਸਿੱਖਿਆ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਕੋਰਸ ਵੀ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ। ਉਸ ਨੇ ਇੰਫਾਲ ਦੇ ਸਟੇਟ ਕੌਂਸਲ ਆਫ ਐਜੂਕੇਸ਼ਨ ਐਂਡ ਰਿਸਰਚ ਸਿਖਲਾਈ ਸੈਂਟਰ ਵਿੱਚ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਭਾਸ਼ਾ ਦੀ ਸਿੱਖਿਆ ਵਿੱਚ ਲੈਕਚਰਾਰ ਦੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਆਪਣਾ ਕੰਮ ਜਾਰੀ ਰੱਖਿਆ।

ਕੈਰੀਅਰ 
ਐਮ.ਫਿਲ ਕਲਾਸਾਂ ਵਿੱਚ ਪੜ੍ਹਦਿਆਂ, ਉਸ ਨੇ ਸਪੀਕਰ ਮੈਮੋਰੀਅਲ ਕਾਲਜ, ਪੂਨੇ ਵਿੱਚ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਵਿੱਚ ਲੈਕਚਰਾਰ ਦੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਕੰਮ ਕਰਨਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ। ਉਸ ਨੇ ਇੰਫਾਲ ਦੀ ਸਟੇਟ ਕੌਂਸਲ ਆਫ਼ ਐਜੂਕੇਸ਼ਨ ਐਂਡ ਰਿਸਰਚ ਟਰੇਨਿੰਗ (ਐਸਸੀਈਆਰਟੀ) ਸੈਂਟਰ ਵਿੱਚ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਭਾਸ਼ਾ ਦੀ ਸਿੱਖਿਆ ਵਿੱਚ ਲੈਕਚਰਾਰ ਦੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਵੀ ਕੰਮ ਕੀਤਾ।

ਉਸੇ ਸਮੇਂ, ਉਹ ਆਲ ਇੰਡੀਆ ਰੇਡੀਓ ਇੰਫਾਲ, ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ (ਪੱਛਮੀ ਸੰਗੀਤ) ਵਿੱਚ ਪਾਰਟ-ਟਾਈਮ ਅਨਾਉਂਸਰ ਦੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਵੀ ਹਿੱਸਾ ਲੈਂਦੀ ਰਹੀ ਜਦਕਿ ਪੂਰਬੀ ਪਨੋਰਮਾ ਮੈਗਜ਼ੀਨ ਨਾਲ ਇੱਕ ਪੱਤਰਕਾਰ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਵੀ ਕੰਮ ਕੀਤਾ।

ਉਹ 1998 ਵਿੱਚ 12ਵੀਂ ਲੋਕ ਸਭਾ ਲਈ ਚੁਣੀ ਗਈ ਸੀ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਅਟਲ ਬਿਹਾਰੀ ਵਾਜਪੇਈ ਸਰਕਾਰ ਨੇ 1999 'ਚ ਗੈਰ-ਭਰੋਸਗੀ ਮਤੇ 'ਚ ਵੋਟ ਪਾਈ ਸੀ। ਉਸ ਨੇ 1999 ਵਿੱਚ ਲੋਕ ਸਭਾ ਚੋਣਾਂ ਜਨਤਾ ਦਲ (ਯੂਨਾਈਟਿਡ) ਦੇ ਉਮੀਦਵਾਰ ਦੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਲੜੀ, ਪਰ ਐਨਸੀਪੀ ਦੇ ਹੋਲਖੋਮੰਗ ਹੋਕਿਪ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਹਰਾਇਆ। ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਹ ਕੁਝ ਸਮੇਂ ਲਈ ਸਿਆਸਤ ਤੋਂ ਦੂਰ ਰਹੀ। ਉਸੇ ਸਮੇਂ, ਉਹ ਸਮਾਜਿਕ ਨਿਆਂ ਅਤੇ ਸ਼ਕਤੀਕਰਣ ਮੰਤਰਾਲੇ ਦੇ ਅਧੀਨ ਸਲਾਹਕਾਰ ਕਮੇਟੀ ਦਾ ਵੀ ਮੈਂਬਰ ਸੀ।

ਇਕ ਦਹਾਕੇ ਤੋਂ ਵੱਧ ਸਮੇਂ ਤੋਂ, ਕਿਮ ਕਿਕੂ ਮਹਿਲਾ ਹਿਊਮਨ ਰਾਈਟਸ ਬਾਡੀ ਅਤੇ ਕੁਕੀ ਸਟੂਡੈਂਟਸ ਔਰਗਨਾਈਜ਼ੇਸ਼ਨ ਦੀਆਂ ਗਤੀਵਿਧੀਆਂ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੈ।

2017 ਵਿਚ, ਉਹ 2017 ਵਿੱਚ ਮਨੀਪੁਰ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਚੋਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਭਾਰਤੀ ਜਨਤਾ ਪਾਰਟੀ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋ ਗਈ ਸੀ।

ਰੂਚੀਆਂ 
ਕਿਮ ਨੂੰ ਧਿਆਨ, ਬਾਗਬਾਨੀ ਅਤੇ ਖਾਣਾ ਪਕਾਉਣ 'ਚ ਦਿਲਚਸਪੀ ਰਹੀ ਹੈ। ਆਪਣੇ ਮਸ਼ਰੂਫੀਅਤ ਰਹਿਤ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ ਉਹ ਲੋਕਾਂ, ਖਾਸ ਤੌਰ 'ਤੇ ਔਰਤਾਂ, ਗਰੀਬਾਂ ਅਤੇ ਦਮਨਕਾਰੀ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਸਿਆਸੀ, ਸਮਾਜਿਕ, ਵਿਦਿਅਕ ਅਤੇ ਮਨੁੱਖੀ ਅਧਿਕਾਰਾਂ ਬਾਰੇ ਜਾਗਰੂਕਤਾ ਨੂੰ ਵਧਾਉਣਾ ਪਸੰਦ ਕਰਦੀ ਹੈ।

ਇੰਟਰਵਿਊਜ਼ ਅਤੇ ਡਾਇਲਾਗਜ਼ 

 Kim Gangte — Manipur's first woman MP
 Kim Gangte wants Equal Development 
 Kim Gangte takes jibes at BJP, Congress

ਹਵਾਲੇ 

ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਜਨਮ 1962
ਰਾਜਨੀਤੀ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤੀ ਔਰਤਾਂ