ਚਰਨ ਪੁਆਧੀ
ਚਰਨ ਪੁਆਧੀ ਪੰਜਾਬੀ ਭਾਸ਼ਾ ਦੀ ਉਪ ਬੋਲੀ ਪੁਆਧੀ ਵਿੱਚ ਲਿਖਣ ਵਾਲਾ ਇੱਕ ਲੇਖਕ ਹੈ। ਉਸਨੇ ਕਰੀਬ 40 ਕਵਿਤਾਵਾਂ ਪੁਆਧੀ ਬੋਲੀ ਵਿੱਚ ਲਿਖੀਆਂ ਹਨ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਉਸਨੇ ਕਈ ਬਾਲ ਗੀਤ ਵੀ ਪੁਆਧੀ ਵਿੱਚ ਲਿਖੇ ਹਨ। ਪੁਆਧੀ ਸਤਲੁਜ ਤੋਂ ਘੱਗਰ ਦਰਿਆ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਬੋਲੀ ਜਾਣ ਵਾਲੀ ਪੰਜਾਬੀ ਦੀ ਇੱਕ ਉਪ ਬੋਲੀ ਹੈ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਘੱਟ ਸਾਹਿਤ ਰਚਿਆ ਗਿਆ ਹੈ।

ਚਰਨ ਪੁਆਧੀ ਦਾ ਜਨਮ ਜਨਵਰੀ 1967 ਨੂੰ ਪਿਤਾ ਸ੍ਰੀ ਜੁਗਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਤੇ ਮਾਤਾ ਸ੍ਰੀਮਤੀ ਦਲਬੀਰ ਦੇ ਘਰ ਸੰਗਰੂਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਵਿੱਚ ਪੈਂਦੇ ਪਿੰਡ ਥੰਮ੍ਹਣ ਸਿੰਘ ਵਾਲਾ ਵਿਖੇ ਹੋਇਆ। ਉਸਨੇ ਸਰਕਾਰੀ ਹਾਈ ਸਕੂਲ ਪੰਜੋਲਾ ਤੋਂ ਦਸਵੀਂ ਪਾਸ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਉਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਸਨੇ ਉਰਦੂ ਅਤੇ ਪੱਤਰਕਾਰੀ ਦੇ ਡਿਪਲੋਮੇ ਵੀ ਪਾਸ ਕੀਤੇ। ਸਾਲ 1978 ਵਿਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਪਰਿਵਾਰ ਪੁਆਧ ਦੇ ਪਿੰਡ ਪਪਰਾਲਾ ਆ ਵੱਸਿਆ ਸੀ ਅਤੇ ਇਸ ਉਸਨੇ ਕੁਝ ਸਮਾਂ ਆਪਣੇ ਨਾਂ ਨਾਲ ‘ਪਪਰਾਲਵੀ’ ਤਖੱਲਸ ਲਾ ਲਿਆ ਸੀ। ਉਹਨੇ ਨਿਰਣਾ ਕੀਤਾ ਕਿ ਉਹ ਅੱਗੇ ਤੋਂ ਆਪਣੀ ਮਾਂ ਬੋਲੀ ‘ਪੁਆਧੀ’ ਵਿੱਚ ਬੱਚਿਆਂ ਲਈ ਗੀਤਾਂ ਦੀ ਹੀ ਸਿਰਜਣਾ ਕਰੇਗਾ। ਉਸ ਨੇ ਹੁਣ ਤਕ ਪੁਆਧੀ ਬਾਲ ਗੀਤਾਂ ਦੀ ਵੱਡੀ ਗਿਣਤੀ ਵਿੱਚ ਸਿਰਜਣਾ ਕੀਤੀ।

ਕਾਵਿ ਵੰਨਗੀਆ 
ਟਿਕਮਾ ਮਾਹੌਲ, ਕੋਈ ਦੰਗਾ ਨਾ ਫ਼ਸਾਦ,
ਸਭਨਾਂ ’ਤੇ ਖ਼ਰਾ ਮਾਰ੍ਹਾ ਰੰਗਲਾ ਪੁਆਧ।
ਰੋਪੜ ਤੇ ਖੈੜ, ਬਸੀ, ਭਾਰਸੋਂ ਮਲੋਹ,
ਢੋਡੇਂ, ਸਮਾਣਾ, ਨਾਭਾ, ਗੂਲ੍ਹਾ ਚੀਕਾ ਯੋਹ,
ਇਸੀਮਾ ਹੀ ਆਵਾ ਭੇਵਾ ਪਿਪਲੀ ਆਬਾਦ,
ਸਭਨਾਂ ਤੇ ਖ਼ਰਾ ਮਾਰ੍ਹਾ…
ਜਗਾਧਰੀ, ਨਰੈਣ, ਰਾਮਗੜ੍ਹ ਅੰਬਾਲਾ,
ਪੰਜੌਰ, ਬੱਦੀ, ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ, ਅਰ ਅੰਬਾਲਾ,
ਮਿੱਠੀ ਬੋਲੀ ਦੇ ਦੇਹ ਬੋਲਣੇ ਮਾ ਸੁਆਦ,
ਸਭਨਾਂ ਤੇ ਖ਼ਰਾ ਮਾਰ੍ਹਾ ਰੰਗਲਾ….
ਇਸੀਮਾ ਮਸ਼ੂਰ੍ਹ ਲਾ ਕੇ ਘਾੜ ਅਰ ਚੰਗਰ,
ਢਾਹਾ, ਬੇਟ, ਖੱਦਰ ਤੇ ਬਿਚੇ ਆਵੇ ਬਾਂਗਰ,
ਲੋਗ ਸੁਭਾ ਕੇ ਚੰਗੇ ਆਵਾ ਨ ਤਗਾਦ,
ਸਭਨਾਂ ਤੇ ਖ਼ਰਾ ਮਾਰ੍ਹਾ….
ਮਾਰਕੰਡਾ ਘੱਗਰ ਕਾ ਉਰਾ ਨੂੰ ਲਖਾਓ,
ਬਿਚਮਾ ਨੂੰ ਗਿਰਾਂ ਕੈਂਈ ਹੋਰ ਦਰਿਆਓ,
ਰੌਂਅ ਆਮਾ ਬੜੇ ਕਰ ਜਾਹਾ ਬਰਬਾਦ
ਸਭਨਾਂ ਤੇ ਖ਼ਰਾ ਮਾਰ੍ਹਾ ਰੰਗਲਾ ਪੰਜਾਬਬੈਹ ਕੇ ਰੇਲ ਬਿੱਚ ਮਾਂ (ਵਿੱਚ) ਨਜ਼ਾਰੇ ਲਏ ’ਤੇ

ਛੁੱਟੀਆਂ ਮਾਂ (ਵਿੱਚ) ਹਮ੍ਹੇ, ਦੇਹਰਾਦੂਨ ਗਏ ’ਤੇ।

ਢੋਲਕੀ-ਛੈਣੇ ਖ਼ੂਬ ਬਜਾਏ।

ਮਾਰ੍ਹੇ ਘਰ ਮਾਂ ਹੀਜੜੇ ਆਏ।

ਰਚਨਾਵਾਂ 

 ਕਾਫ਼ੀਆਂ ਬੁੱਲ੍ਹੇ ਸ਼ਾਹ
ਮੋਘੇ ਵਿਚਲੀ ਚਿੜੀ
ਕਾਫ਼ੀਆਂ ਸ਼ਾਹ ਹੁਸੈਨ
ਕੌਡੀ ਬਾਡੀ ਦੀ ਗੁਲੇਲ

ਹਵਾਲੇ

ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ

ਪੰਜਾਬੀ ਕਵੀ