ਯੋਗੀ
ਇੱਕ ਯੋਗੀ ਯੋਗ ਦਾ ਅਭਿਆਸੀ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਸੰਨਿਆਸੀ ਜਾਂ ਭਾਰਤੀ ਧਰਮਾਂ ਵਿੱਚ ਧਿਆਨ ਦਾ ਅਭਿਆਸ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਵਿਅਤਕੀ ਵੀ ਕਿਹਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਨਾਰੀ ਰੂਪ ਲਈ ਵਰਤਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਸ਼ਬਦ,ਯੋਗਿਨੀ ਹੈ।

12 ਵੀਂ ਸਦੀ ਈਸਵੀ ਤੋਂ ਹਿੰਦੂ ਧਰਮ ਦੀ ਨਾਥ ਸਿੱਧ ਪਰੰਪਰਾ ਦੇ ਮੈਂਬਰਾਂ ਨੂੰ ਵੀ ਯੋਗੀ ਵਜੋਂ ਦਰਸਾਇਆ ਹੈ। ਹਿੰਦੂ ਧਰਮ, ਬੁੱਧ ਧਰਮ ਅਤੇ ਜੈਨ ਧਰਮ ਵਿੱਚ, ਤੰਤਰ ਦੇ ਅਭਿਆਸੀਆਂ ਨੂੰ ਵੀ ਯੋਗੀ ਕਿਹਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਹਿੰਦੂ ਮਿਥਿਹਾਸ ਵਿੱਚ, ਦੇਵਤਾ ਸ਼ਿਵ ਅਤੇ ਦੇਵੀ ਪਾਰਵਤੀ ਨੂੰ ਯੋਗੀ-ਯੋਗਿਨੀ ਦੇ ਪ੍ਰਤੀਕ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਦਰਸਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ।

ਵਿਉਤਪਤੀ ਵਿਗਿਆਨ 

ਕਲਾਸੀਕਲ ਸੰਸਕ੍ਰਿਤ ਵਿੱਚ, ਯੋਗੀ ਸ਼ਬਦ (ਸੰਸਕ੍ਰਿਤ: ਮਸਕ ਯੋਗੀ, ਫੇਮ ਯੋਗੀਨੀ) ਯੋਗਿਨ ਤੋਂ ਲਿਆ ਗਿਆ ਹੈ, ਜੋ ਯੋਗ ਦੇ ਅਭਿਆਸ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਯੋਗੀ ਤਕਨੀਕੀ ਤੌਰ 'ਤੇ ਪੁਰਸ਼ ਹੈ, ਅਤੇ ਯੋਗੀਨੀ ਔਰਤ ਲਈ ਵਰਤਿਆ ਜਾਣ ਵਾਲਾ ਸ਼ਬਦ ਹੈ। ਇਹ ਦੋਵੇਂ ਸ਼ਬਦ ਅੱਜ ਵੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਅਰਥਾਂ ਨਾਲ ਵਰਤੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਪਰ ਯੋਗੀ ਸ਼ਬਦ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਯੋਗ ਦੇ ਪੁਰਸ਼ ਅਤੇ ਔਰਤ ਅਭਿਆਸਕਰਨ ਵਾਲਿਆਂ ਅਤੇ ਕਿਸੇ ਵੀ ਧਰਮ ਜਾਂ ਅਧਿਆਤਮਕ ਵਿਧੀ ਨਾਲ ਸਬੰਧਤ ਧਿਆਨ ਅਭਿਆਸ ਕਰਨ ਵਾਲਿਆਂ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਣ ਲਈ ਵੀ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।

ਹਿੰਦੂ ਧਰਮ 
ਹਿੰਦੂ ਧਰਮ ਵਿੱਚ ਯੋਗੀ ਸ਼ਬਦ ਯੋਗ ਦੇ ਪੈਰੋਕਾਰ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਂਦਾ ਹੈ।

ਲਿਖਤੀ ਹਵਾਲੇ 
ਕੈਰਲ ਵਰਨਰ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਯੋਗੀਆਂ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਅਧਿਆਤਮਿਕ ਪਰੰਪਰਾ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਪੁਰਾਣਾ ਸਬੂਤ ਰਿਗਵੇਦ ਦੇ ਕੇਸਿਨ ਭਜਨ 10.136 ਵਿੱਚ ਮਿਲਦਾ ਹੈ, ਹਾਲਾਂਕਿ ਰੁਦਰ ਦੀ ਸ਼ਬਦਾਵਲੀ ਦੇ ਨਾਲ ਜੋ ਬਾਅਦ ਦੇ ਹਿੰਦੂ ਧਰਮ ਵਿੱਚ ਯੋਗ ਦੇ ਭਗਵਾਨ ਵਜੋਂ ਪੂਜਿਆ ਗਿਆ ਸ਼ਿਵ ਬਣ ਗਿਆ ਸੀ। ਹਿੰਦੂ ਗ੍ਰੰਥ ਰਿਗਵੇਦ ਯੋਗੀਆਂ ਲਈ ਪ੍ਰਸ਼ੰਸਾ ਦੇ ਸ਼ਬਦਾਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਦਾ ਹੈ।

ਯੋਗ-ਭਾਸ਼ਾ (400 ਈ.ਪੂ.), ਯੋਗ-ਸੂਤਰ 'ਤੇ ਸਭ ਤੋਂ ਪੁਰਾਣੀ ਮੌਜੂਦਾ ਟਿੱਪਣੀ, ਯੋਗੀਆਂ ਦਾ ਹੇਠ ਲਿਖੇ ਚਾਰ ਗੁਣਾ ਵਰਗੀਕਰਨ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਦੀ ਹੈ:

 ਪ੍ਰਥਮਾ-ਕਲਪਿਕਾ (ਨਿਓਫਾਈਟ / ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ, ਭਗਤੀ
 ਮਧੂ-ਭੂਮਿਕਾ (ਜਿਸ ਨੇ ਬਿਨਾਂ ਕਿਸੇ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਦੇ ਅਧਿਆਤਮਿਕ ਕੰਮਾਂ ਦਾ ਆਨੰਦ ਮਾਣਨਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਹੈ)
 ਪ੍ਰਜਨਾ-ਜੋਤੀ (ਅਧਿਆਤਮਿਕ ਸੰਕਲਪਾਂ ਨੂੰ ਜਾਣਨ ਵਾਲਾ ਉੱਨਤ ਅਭਿਆਸਕਰਤਾ)
 ਤਿਕ੍ਰਾਂਤ-ਭਵਾਨੀਆ (ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਉਹ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤਾ ਹੈ ਜੋ ਸਿਖਾਇਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਸਿੱਧੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ ਹੈ ਅਤੇ ਅੰਤਮ ਸੂਝ ਲਈ ਆਪਣੇ ਨਿੱਜੀ ਮਾਰਗ 'ਤੇ ਹਨ)

ਲਿੰਗਕਤਾ 
ਇੱਕ ਯੋਗੀ ਜਾਂ ਯੋਗਿਨੀ ਬ੍ਰਹਮਾਚਾਰੀ (ਸੰਸਕ੍ਰਿਤ: ਸੰਸਕ੍ਰਿਤ) ਦੀ ਇੱਛਾ ਰੱਖਦਾ ਹੈ, ਜਿਸਦਾ ਮਤਲਬ ਹੈ ਬ੍ਰਹਮਚਾਰੀ ਜੇ ਇਕੱਲੇ ਹੋਣ, ਜਾਂ ਆਪਣੇ ਇਕੋ ਸਾਥੀ ਨੂੰ ਧੋਖਾ ਨਾ ਦੇਣ।

ਨੈਤਿਕ ਫਰਜ਼ 
ਯੋਗੀ ਜਾਂ ਯੋਗਿਨੀ ਹੋਰ ਸਵੈਇੱਛੁਕ ਨੈਤਿਕ ਉਪਦੇਸ਼ਾਂ ਦੁਆਰਾ ਜੀਉਂਦੀ ਹੈ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਯਮਸ ਅਤੇ ਨਿਆਮਸ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ. ਇਹਨਾਂ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ:

ਅਹਿੰਸਾ, ਹੋਰ ਜੀਵਾਂ ਨੂੰ ਨੁਕਸਾਨ ਨਾ ਪਹੁੰਚਾਉਣਾ( अहिंसा): ਅਹਿੰਸਾ, ਹੋਰ ਜੀਵਾਂ ਨੂੰ ਨੁਕਸਾਨ ਨਾ ਪਹੁੰਚਾਉਣਾ

ਸੱਚ (ਸਿਆਣਪ) : ਸੱਚਾਪਣ, ਨਾ-ਝੂਠ

ਝੂਠ(अस्तेय): ਚੋਰੀ ਨਾ ਕਰਨਾ

ਤਰਸ (ਦਯਾ) : ਦਿਆਲਤਾ, ਦਇਆ

ਅਜਰਵ (आर्जव): ਗੈਰ-ਪਾਖੰਡ, ਈਮਾਨਦਾਰੀ

ਮੁਆਫੀ (क्षमा): ਮਾਫ਼ ਕਰਨਾ

ਸੰਜਮ (धृति): ਧੀਰਜ

ਮਿਤਹਾਰ (मितहार): ਮਾਤਰਾ ਅਤੇ ਗੁਣਵੱਤਾ ਦੋਨਾਂ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਖੁਰਾਕ ਵਿੱਚ ਸੰਜਮ ਸਵੱਚਤਾ (शौच): ਸ਼ੁੱਧਤਾ, ਸਾਫ਼-ਸਫ਼ਾਈ

ਤਪਸ: ਆਪਣੇ ਮਕਸਦ ਵਿੱਚ ਤਪੱਸਿਆ, ਦ੍ਰਿੜਤਾ ਅਤੇ ਲਗਨ

ਸੰਤੋਸ਼: ਸੰਤੁਸ਼ਟੀ, ਦੂਜਿਆਂ ਨੂੰ ਸਵੀਕਾਰ ਕਰਨਾ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਹਾਲਾਤਾਂ ਨੂੰ ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਉਹ ਹਨ, ਆਪਣੇ ਆਪ ਲਈ ਆਸ਼ਾਵਾਦ

ਦਾਨ: ਉਦਾਰਤਾ, ਦਾਨਤਾ, ਹੋਰਨਾਂ ਨਾਲ ਸਾਂਝਾ ਕਰਨਾ

ਨੋਟਸ

ਹਵਾਲੇ 

ਯੋਗੀ