ਲੱਜਾ (ਨਾਵਲ)
ਲੱਜਾ (    ਲੋਜਾ ) ( ਸ਼ਰਮ ) ਬੰਗਲਾਦੇਸ਼ ਦੀ ਇੱਕ ਲੇਖਿਕਾ ਤਸਲੀਮਾ ਨਸਰੀਨ ਦਾ ਇੱਕ ਬੰਗਾਲੀ ਨਾਵਲ ਹੈ। ਲਜਾ/ਲੋਜਾ ਸ਼ਬਦ ਦਾ ਬੰਗਾਲੀ ਅਤੇ ਹੋਰ ਬਹੁਤ ਸਾਰੀਆਂ ਇੰਡੋ-ਆਰੀਅਨ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਅਰਥ ਹੈ "ਸ਼ਰਮ"। ਇਹ ਕਿਤਾਬ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ 1993 ਵਿੱਚ ਬੰਗਾਲੀ ਵਿੱਚ ਛਪੀ ਸੀ ਅਤੇ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਬੰਗਲਾਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਇਸ ਉੱਤੇ ਪਾਬੰਦੀ ਲਗਾ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਸੀ।   ਫਿਰ ਵੀ ਇਸਦੇ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਨ ਤੋਂ ਛੇ ਮਹੀਨਿਆਂ ਵਿੱਚ ਇਸਨੇ 50,000 ਕਾਪੀਆਂ ਵਿਕੀਆਂ,  ਪਰ ਤਸਲੀਮਾ ਇਸਲਾਮਿਕ ਸਮੂਹਾਂ ਤੋਂ ਜਾਨੋਂ ਮਾਰਨ ਦੀਆਂ ਧਮਕੀਆਂ ਮਿਲਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਆਪਣੇ ਜੱਦੀ ਬੰਗਲਾਦੇਸ਼ ਤੋਂ ਭੱਜ ਗਈ। 

ਨਸਰੀਨ ਨੇ ਕਿਤਾਬ " ਭਾਰਤੀ ਉਪ-ਮਹਾਂਦੀਪ ਦੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ" ਸਮਰਪਿਤ ਕੀਤੀ। "ਮਨੁੱਖਤਾ ਨੂੰ ਧਰਮ ਦਾ ਦੂਜਾ ਨਾਮ ਹੋਣ ਦਿਓ।" ਨਾਲ਼ ਕਿਤਾਬ ਦੀ ਇਬਾਰਤ ਸ਼ੁਰੂ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਨਾਵਲ ਦਾ ਮੁਖਬੰਧ ਅਤੇ ਘਟਨਾਵਾਂ ਦਾ ਕਾਲਕ੍ਰਮ ਹੈ।

ਪਲਾਟ 
ਅਯੁੱਧਿਆ ਵਿੱਚ, ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਉੱਤਰ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਰਾਜ ਵਿੱਚ, 6 ਦਸੰਬਰ 1992 ਨੂੰ, ਬਾਬਰੀ ਮਸਜਿਦ ਢਾਹ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਸੀ। ਇਸ ਦਾ ਬੰਗਲਾਦੇਸ਼ 'ਤੇ ਅਸਰ ਪਿਆ ਹੈ। ਫਿਰਕੂ ਦੰਗਿਆਂ ਦੀ ਅੱਗ ਭੜਕਦੀ ਹੈ, ਅਤੇ ਦੱਤਾ ਪਰਿਵਾਰ ਫਿਰਕੂ ਨਫ਼ਰਤ ਦੀ ਤਪਸ਼ ਨੂੰ ਮਹਿਸੂਸ ਕਰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਉਸ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਪਰਿਵਾਰ ਦਾ ਹਰ ਮੈਂਬਰ ਇਸ ਬਾਰੇ ਆਪਣੇ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਮਹਿਸੂਸ ਕਰਦਾ ਹੈ।

ਸੁਧਾਮੋਏ, ਮਹਿਸੂਸ ਕਰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਬੰਗਲਾਦੇਸ਼, ਉਸਦੀ ਮਾਤ ਭੂਮੀ, ਉਸਨੂੰ ਕਦੇ ਨਿਰਾਸ਼ ਨਹੀਂ ਹੋਣ ਦੇਵੇਗੀ। ਕਿਰਨਮਈ ਇੱਕ ਵਫ਼ਾਦਾਰ ਪਤਨੀ ਵਜੋਂ ਆਪਣੇ ਪਤੀ ਦੇ ਵਿਚਾਰਾਂ ਨਾਲ ਖੜ੍ਹੀ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਸੁਰੰਜਨ ਦਾ ਮੰਨਣਾ ਹੈ ਕਿ ਰਾਸ਼ਟਰਵਾਦ ਫਿਰਕਾਪ੍ਰਸਤੀ ਨਾਲੋਂ ਮਜ਼ਬੂਤ ਹੋਵੇਗਾ ਪਰ ਹੌਲੀ-ਹੌਲੀ ਨਿਰਾਸ਼ ਹੋ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਉਹ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਫਿਰਕੂ ਪ੍ਰਤੀਕਰਮਾਂ ਨੂੰ ਅਪਣਾਉਂਦੇ ਹੋਏ ਪਾਉਂਦਾ ਹੈ ਜੋ ਦੇਸ਼ਭਗਤੀ ਦੀ ਉਸ ਵਿਚਾਰਧਾਰਾ ਦੇ ਬਿਲਕੁਲ ਉਲਟ ਹੈ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਉਹ ਹਮੇਸ਼ਾ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਰੱਖਦਾ ਹੈ। ਨੀਲਾਂਜਨਾ ਆਪਣੇ ਭਰਾ ਦੀ ਉਦਾਸੀਨਤਾ ਨੂੰ ਕੋਸਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਭਰਾ ਨੂੰ ਸੁਰੱਖਿਆ ਲਈ ਪਰਿਵਾਰ ਨੂੰ ਇੱਕ ਮੁਸਲਿਮ ਦੋਸਤ ਦੇ ਘਰ ਲੈ ਜਾਣ ਲਈ ਪ੍ਰੇਰਿਤ ਕਰਦੀ ਹੈ।

ਇਹ ਮੇਟਾਮੋਰਫੋਸਿਸ ਦੀ ਕਹਾਣੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਵਿਨਾਸ਼ਕਾਰੀ ਘਟਨਾਵਾਂ ਨਿਰਾਸ਼ਾ , ਨਤੀਜੇ ਵਜੋਂ ਹਿੰਸਾ ਅਤੇ ਕਰੋਧ ਪੈਦਾ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ।

ਹਵਾਲੇ