ਕਸੀਆ
ਕਸੀਆ (ਅੰਗ੍ਰੇਜ਼ੀ ਵਿੱਚ: Hoe, ਪੰਜਾਬੀ ਉਚਾਰਣ: ਹੋਅ) ਇੱਕ ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਅਤੇ ਬਹੁਮੁਖੀ ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਅਤੇ ਬਾਗਬਾਨੀ ਦਾ ਹੈਂਡ ਟੂਲ (ਹੱਥ ਵਾਲਾ ਸੰਦ) ਹੈ, ਜੋ ਮਿੱਟੀ ਨੂੰ ਆਕਾਰ ਦੇਣ, ਨਦੀਨਾਂ ਨੂੰ ਹਟਾਉਣ ਲਈ, ਜਾਂ ਸਾਫ਼ ਮਿੱਟੀ ਅਤੇ ਜੜ੍ਹਾਂ ਵਾਲੀਆਂ ਫਸਲਾਂ ਨੂੰ ਪੁੱਟਣ ਕਰਨ ਲਈ ਵਰਤਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਮਿੱਟੀ ਨੂੰ ਆਕਾਰ ਦੇਣ ਵਿੱਚ ਪੌਦਿਆਂ ਦੇ ਅਧਾਰ ਦੇ ਆਲੇ ਦੁਆਲੇ ਮਿੱਟੀ ਦਾ ਢੇਰ ਲਗਾਉਣਾ (ਹਿੱਲਿੰਗ), ਤੰਗ ਖੁਰਲੀਆਂ (ਡਰਿੱਲਾਂ) ਖੋਦਣ ਅਤੇ ਬੀਜ ਜਾਂ ਬਲਬ ਲਗਾਉਣ ਲਈ ਖਾਈਆਂ ਪਾਉਣਾ ਇਸ ਦੇ ਕੰਮਾਂ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ। ਕਸੀਏ ਨਾਲ ਨਦੀਨ ਖਤਮ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਮਿੱਟੀ ਦੀ ਸਤ੍ਹਾ ਨੂੰ ਹਿਲਾਉਣਾ ਜਾਂ ਜੜ੍ਹਾਂ ਤੋਂ ਓਹਨਾਂ ਨੂੰ ਪੁੱਟਣਾ, ਅਤੇ ਪੁਰਾਣੀਆਂ ਜੜ੍ਹਾਂ ਅਤੇ ਫਸਲਾਂ ਦੀ ਰਹਿੰਦ-ਖੂੰਹਦ ਦੀ ਮਿੱਟੀ ਨੂੰ ਸਾਫ਼ ਕਰਨਾ ਸ਼ਾਮਲ ਹੈ। ਕਸੀਏ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਮਿੱਟੀ ਨੂੰ ਖੋਦਣ ਅਤੇ ਖੱਡਾਂ ਬਣਾਉਣ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਜੜ੍ਹਾਂ ਵਾਲੀਆਂ ਫਸਲਾਂ ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਆਲੂਆਂ ਦੀ ਕਟਾਈ ਲਈ ਕੀਤੀ ਜਾ ਸਕਦੀ ਹੈ।

ਛੋਟੀ ਕਹੀ, ਜਿਸ ਦਾ ਹੱਥਾ ਲੰਮਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਤੇ ਫਲ ਛੋਟਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਤੇ ਜਿਸ ਨਾਲ ਖੜ੍ਹ ਕੇ ਗੋਡੀ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਨੂੰ ਕਸੀਆ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ। ਕਈ ਇਲਾਕਿਆਂ ਵਿਚ ਕਸੀਏ ਨੂੰ ਕਸੌਲਾ, ਕਸੌਲੀ, ਬਹੌਲੀ, ਬੰਗੂੜੀ ਵੀ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ। ਫਸਲਾਂ ਵਿਚ ਹੋਏ ਨਦੀਨਾਂ ਨੂੰ ਕੱਢਣ ਲਈ ਗੋਡੀ ਕਰਨੀ ਪੈਂਦੀ ਹੈ। ਕਸੀਆ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਤੌਰ 'ਤੇ ਕਪਾਹ, ਨਰਮਾ, ਮੱਕੀ ਤੇ ਗੰਨੇ ਦੀ ਗੋਡੀ ਲਈ ਵਰਤਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

ਕਿਸਮਾਂ 

ਕਸੀਏ ਦੀਆਂ ਵੱਖੋ-ਵੱਖਰੇ ਦਿੱਖਾਂ ਅਤੇ ਉਦੇਸ਼ਾਂ ਅਨੁਸਾਰ ਕਈ ਕਿਸਮਾਂ ਹਨ. ਕੁਝ ਇੱਕ ਤੋਂ ਵੱਧ ਫੰਕਸ਼ਨਾਂ ਦੀ ਪੇਸ਼ਕਸ਼ ਕਰਦੇ ਹਨ ਜਦੋਂ ਕਿ ਦੂਜਿਆਂ ਵਿੱਚ ਸਿਰਫ਼ ਸਿਰਫ ਇੱਕੋ ਖਾਸ ਉਦੇਸ਼ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।

ਕਸੀਏ ਜਿਆਦਾਤਰ ਦੋ ਆਮ ਕਿਸਮਾਂ ਦੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ: ਮਿੱਟੀ ਨੂੰ ਆਕਾਰ ਦੇਣ ਲਈ ਅਤੇ ਮਿੱਟੀ ਵਿਚੋਂ ਨਦੀਨ ਸਾਫ਼ ਕਰਨ ਅਤੇ ਜਮੀਨ ਨੂੰ ਪੋਲਾ ਕਰਕੇ ਹਵਾ ਦੇਣ ਲਈ।

ਇੱਕ ਕਿਸਮ ਦੇ ਕਸੀਏ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਫਟ ਦੇ ਲਗਭਗ ਇੱਕ ਸੱਜੇ ਕੋਣ 'ਤੇ ਇੱਕ ਬਲੇਡ ਸੈੱਟ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਉਪਭੋਗਤਾ ਬਲੇਡ ਨਾਲ ਜ਼ਮੀਨ ਨੂੰ ਕੱਟਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਹੈਂਡਲ ਨੂੰ  ਆਪਣੇ ਵੱਲ ਖਿੱਚਦਾ ਹੈ। ਹੈਂਡਲ ਅਤੇ ਬਲੇਡ ਦੇ ਕੋਣ ਨੂੰ ਬਦਲਣ ਨਾਲ ਖ਼ੁਦਾਈ ਨੂੰ ਡੂੰਘਾ ਜਾਂ ਜ਼ਿਆਦਾ ਕਰਨ ਦਾ ਕਾਰਨ ਬਣ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਕਈ ਸੈਂਟੀਮੀਟਰ ਦੀ ਡੂੰਘਾਈ ਤੱਕ ਮਿੱਟੀ ਨੂੰ ਵਾਹੁਣ ਲਈ ਇੱਕ ਕਸੀਆ ਆਸਾਨੀ ਨਾਲ ਵਰਤਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਕਸੀਏ ਦਾ ਇੱਕ ਖਾਸ ਡਿਜ਼ਾਇਨ ਹੈ - "ਆਈ ਹੋ" ਜਿਸ ਦੇ ਸਿਰ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਰਿੰਗ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਦੇ ਵਿੱਚ ਹੈਂਡਲ ਫਿੱਟ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਡਿਜ਼ਾਈਨ ਰੋਮਨ ਸਮੇਂ ਤੋਂ ਵਰਤਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

ਮਿੱਟੀ ਦੀ ਸਤ੍ਹਾ ਨੂੰ ਖੁਰਚਣ, ਉੱਪਰਲੇ ਕੁਝ ਸੈਂਟੀਮੀਟਰਾਂ ਨੂੰ ਢਿੱਲਾ ਕਰਨ, ਅਤੇ ਨਦੀਨਾਂ ਦੀਆਂ ਜੜ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਕੱਟਣ, ਹਟਾਉਣ ਅਤੇ ਨਦੀਨਾਂ ਦੇ ਵਿਕਾਸ ਨੂੰ ਕੁਸ਼ਲਤਾ ਨਾਲ ਵਿਗਾੜਨ ਲਈ ਇੱਕ ਖਾਸ ਡਿਜ਼ਾਇਨ ਦੇ ਕਸੀਏ (ਅੰਗ੍ਰੇਜ਼ੀ ਵਿੱਚ: scuffle hoe) ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਮੁੱਖ ਤੌਰ 'ਤੇ ਦੋ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਡਿਜ਼ਾਈਨਾਂ ਦੇ ਹਨ: ਡੱਚ ਹੋਅ ਅਤੇ ਹੂਪ ਹੋਅ।

"ਹੈਂਡ ਹੋ" ਸ਼ਬਦ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਕਿਸੇ ਵੀ ਕਿਸਮ ਦੇ ਹਲਕੇ-ਭਾਰ ਵਾਲੇ, ਛੋਟੇ-ਹੈਂਡਲ ਵਾਲੇ ਕਸੀਏ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਹਾਲਾਂਕਿ ਇਹ ਜਾਨਵਰਾਂ ਜਾਂ ਮਸ਼ੀਨ ਦੁਆਰਾ ਖਿੱਚੇ ਗਏ ਔਜ਼ਾਰਾਂ ਦੇ ਵਿਰੁੱਧ ਹੱਥ ਨਾਲ ਚਲਾਏ ਜਾਂਦੇ ਔਜ਼ਾਰਾਂ ਵਿੱਚ ਆਉਂਦਾ ਹੈ।

ਕਸੀਏ ਦੇ ਡਿਜ਼ਾਇਨ

ਇਤਿਹਾਸ

ਪੁਰਾਤੱਤਵ ਵਰਤੋਂ 
ਪਿਛਲੇ ਪੰਦਰਾਂ ਜਾਂ ਵੀਹ ਸਾਲਾਂ ਵਿੱਚ, ਕਸੀਏ ਪੇਸ਼ੇਵਰ ਪੁਰਾਤੱਤਵ-ਵਿਗਿਆਨੀਆਂ ਲਈ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਸੰਦ ਬਣ ਗਏ ਹਨ। ਹਾਲਾਂਕਿ ਪਰੰਪਰਾਗਤ ਟਰੋਵਲ ਜਿੰਨਾ ਸਹੀ ਨਹੀਂ ਹੈ, ਪੁਰਾਤੱਤਵ ਦਿਲਚਸਪੀ ਵਾਲੇ ਮੁਕਾਬਲਤਨ ਵੱਡੇ ਖੁੱਲ੍ਹੇ ਖੇਤਰਾਂ ਨੂੰ ਸਾਫ਼ ਕਰਨ ਲਈ ਕਸੀਆ ਇੱਕ ਆਦਰਸ਼ ਸਾਧਨ ਹੈ। ਇਹ ਟਰੋਵਲ ਨਾਲੋਂ ਤੇਜ਼ ਹੈ, ਅਤੇ ਇੱਕ ਕਹੀ ਜਾਂ ਵੱਡੇ ਬਲੇਡ ਵਾਲੇ ਸੰਦ ਨਾਲੋਂ ਬਹੁਤ ਜ਼ਿਆਦਾ ਸਾਫ਼ ਸਤ੍ਹਾ ਪੈਦਾ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਸਿੱਟੇ ਵਜੋਂ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਖੁੱਲੇ ਖੇਤਰ ਦੀ ਖੁਦਾਈ ਵਿੱਚ ਪੁਰਾਤੱਤਵ-ਵਿਗਿਆਨੀਆਂ ਅਨੁਸਾਰ ਇਸਦੀ ਆਪਣੀ ਇੱਕ ਮਹੱਤਤਾ ਹੈ।

ਹਵਾਲੇ 

ਵਿਕੀਪਰਿਯੋਜਨਾ ਪੰਜਾਬੀ ਵਿਰਸਾ ਕੋਸ਼