ਤਾਰਾ ਦੇਵੀ (ਗਾਇਕਾ)
ਤਾਰਾ ਦੇਵੀ (ਨੇਪਾਲੀ: तारा देवी; 15 ਜਨਵਰੀ 1946 – 23 ਜਨਵਰੀ 2006) ਇੱਕ ਨੇਪਾਲੀ ਗਾਇਕਾ ਸੀ। ਉਸ ਨੂੰ "ਨੇਪਾਲ ਦੀ ਨਾਈਟਿੰਗਲ" ਵਜੋਂ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਉਸਨੇ ਜੀਵਨ ਕਾਲ ਦੌਰਾਨ 4,000 ਤੋਂ ਵੱਧ ਗੀਤ ਰਿਕਾਰਡ ਕੀਤੇ। ਉਸਦਾ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਸੰਗੀਤ ਦੇਸ਼ ਭਗਤੀ ਅਤੇ ਪਿਆਰ ਦੇ ਵਿਸ਼ਿਆਂ ਦੁਆਲੇ ਘੁੰਮਦਾ ਸੀ।

ਅਰੰਭ ਦਾ ਜੀਵਨ 
ਉਸਦਾ ਜਨਮ 1945 ਵਿੱਚ, ਕਾਠਮੰਡੂ, ਨੇਪਾਲ ਵਿੱਚ ਇੰਦਰਾ ਚੋਕ ਦੇ ਗੁਆਂਢ ਵਿੱਚ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਬਹਾਦੁਰ ਅਤੇ ਰਾਧਾ ਦੇਵੀ ਦੇ ਘਰ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਤਾਰਾ ਦੇਵੀ ਨੇ ਪੇਸ਼ੇਵਰ ਤੌਰ 'ਤੇ ਸੱਤ ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਗਾਉਣਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਆਪਣੇ 40 ਸਾਲਾਂ ਦੇ ਗਾਇਕੀ ਕਰੀਅਰ ਵਿੱਚ 4000  ਤੋਂ ਵੱਧ ਗੀਤ ਰਿਕਾਰਡ ਕੀਤੇ। ਜਦੋਂ ਉਹ ਪੰਜ ਸਾਲ ਦੀ ਸੀ ਤਾਂ ਉਹ ਰੇਡੀਓ ਨੇਪਾਲ ਗਈ ਅਤੇ ਗਾਉਣ ਦਾ ਮੌਕਾ ਮਿਲਿਆ। ਉਸਦੀ ਗਾਇਕੀ ਇੰਨੀ ਭਾਵਪੂਰਤ ਸੀ ਕਿ ਭੀੜ ਵਿੱਚ ਹਰ ਕੋਈ ਬਹੁਤ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਹ ਮੁੱਖ ਤੌਰ 'ਤੇ ਰੇਡੀਓ ਨੇਪਾਲ 'ਤੇ ਬੱਚਿਆਂ ਦੇ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮਾਂ ਲਈ ਗਾਉਣ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਸੀ। ਉਹ ਆਪਣੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਸੰਗੀਤਕ ਕੈਰੀਅਰ ਨੂੰ ਅੱਗੇ ਵਧਾਉਣ ਦੇ ਯੋਗ ਸੀ। ਉਸਨੇ ਸੰਗੀਤ ਵਿੱਚ ਆਪਣਾ ਬੈਚਲਰ ਪੂਰਾ ਕੀਤਾ।

ਕੈਰੀਅਰ 
ਆਪਣੇ ਕਰੀਅਰ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਦੌਰਾਨ, ਉਹ ਰੇਡੀਓ ਨੇਪਾਲ 'ਤੇ ਪ੍ਰਤੀ ਗੀਤ 5 ਰੁਪਏ ਕਮਾਉਂਦੀ ਸੀ , ਜੋ ਆਖਰਕਾਰ ਵਧ ਕੇ 100 ਰੁਪਏ ( USD 1 ) ਹੋ ਗਿਆ। ਉਹ ਆਪਣੇ ਗਾਇਕੀ ਦੇ ਕੈਰੀਅਰ ਤੋਂ ਬਹੁਤ ਸੰਤੁਸ਼ਟ ਸੀ ਅਤੇ ਰੇਡੀਓ ਨੇਪਾਲ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਖਰੀਦਾਰ ਵਜੋਂ ਨਿਯੁਕਤ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ। ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਰੇਡੀਓ ਨੇਪਾਲ ਵਿੱਚ ਉਸਦੀ 30 ਸਾਲਾਂ ਦੀ ਲੰਬੀ ਵਚਨਬੱਧਤਾ ਦੌਰਾਨ ਇੱਕ ਸਕੱਤਰ ਵਜੋਂ ਤਰੱਕੀ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਸੀ।

ਤਾਰਾ ਦੇਵੀ ਨੂੰ "ਨੇਪਾਲ ਦੀ ਨਾਈਟਿੰਗੇਲ" ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਤਾਰਾ ਦੇਵੀ ਨੇ ਪ੍ਰਾਰਥਨਾ ਗੀਤਾਂ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਨੇਪਾਲੀ ਲੋਕ ਗੀਤਾਂ ਤੱਕ, ਵਿਭਿੰਨ ਸ਼੍ਰੇਣੀਆਂ ਦੇ ਗੀਤ ਰਿਕਾਰਡ ਕੀਤੇ ਹਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਨੂੰ ਨੇਪਾਲ ਵਿੱਚ ਕਲਾਸਿਕ ਸੰਖਿਆਵਾਂ ਵਜੋਂ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਨੇਪਾਲ ਵਿੱਚ ਲਗਭਗ ਹਰ ਗਾਇਕ ਕਿਸੇ ਨਾ ਕਿਸੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਤਾਰਾ ਦੇਵੀ ਤੋਂ ਬਹੁਤ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਹੈ। ਉਸਦੇ ਕੁਝ ਮਸ਼ਹੂਰ ਨੰਬਰ ਹਨ; ਉਕਲੀ ਉਰਲੀ ਹਾਰੁ ਮਾ, ਪੂਲ ਕੋ ਤੁੰਗਾ, ਨਿਰਦੋਸ਼ ਮੇਰੋ ਪਛਿਆਉਰਿਮਾ, ਏ ਕੰਚਾ ਤੇ ਹਿਮਾਲ ਕੋ ਕਾਖਾਮਾ।

ਬਾਅਦ ਦੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ 
ਉਸਨੇ 1966 ਵਿੱਚ ਸ਼ਿਵ ਬਹਾਦੁਰ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ, ਪੇਸ਼ੇ ਤੋਂ ਇੱਕ ਏਅਰਕ੍ਰਾਫਟ ਪਾਇਲਟ ਨਾਲ ਵਿਆਹ ਕੀਤਾ। ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਵਿੱਚ, ਤਾਰਾ ਦੇਵੀ ਨੇ ਆਪਣੇ 25 ਸਾਲਾਂ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਨੂੰ ਬਲੱਡ ਕੈਂਸਰ ਨਾਲ ਗੁਆਉਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਮੁਸ਼ਕਲ ਦੌਰ ਦਾ ਸਾਮ੍ਹਣਾ ਕੀਤਾ। ਇਸ ਤੋਂ ਤੁਰੰਤ ਬਾਅਦ ਉਸ ਦੇ ਪਤੀ ਦੀ ਹਵਾਈ ਜਹਾਜ਼ ਹਾਦਸੇ ਵਿਚ ਮੌਤ ਹੋ ਗਈ। ਉਹ ਇਸ ਦੁਖਾਂਤ ਤੋਂ ਉਭਰ ਨਹੀਂ ਸਕੀ ਅਤੇ ਉਸਦੀ ਸਿਹਤ ਵਿਗੜਣ ਲੱਗੀ। ਉਹ ਸਰੀਰਕ ਤੌਰ 'ਤੇ ਅਯੋਗ ਹੋ ਗਈ ਅਤੇ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਉਸਨੂੰ ਪਾਰਕਿੰਸਨ'ਸ ਰੋਗ ਦਾ ਪਤਾ ਲੱਗਿਆ, ਜਿਸਨੇ ਉਸਦੇ ਗਾਇਕੀ ਕਰੀਅਰ ਨੂੰ ਰੋਕ ਦਿੱਤਾ। 21 ਜਨਵਰੀ 2006 ਨੂੰ, ਉਸਦੀ 60 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਂਤੀਪੂਰਵਕ ਮੌਤ ਹੋ ਗਈ। ਉਸਦੀ ਆਖਰੀ ਐਲਬਮ, " Afanta Ko Manma " ਵਿੱਚ ਉਸਦੇ ਆਖਰੀ ਚਾਰ ਗੀਤ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ। ਉਸ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਇੱਕ ਪੁੱਤਰ ਅਤੇ ਇੱਕ ਧੀ ਹੈ।

ਗੀਤ 
ਸੁਭਕਾਮਨਾ
ਯਕਾਂਤਮਾ ਏਕਲੈ ਹੋ

ਤਿਮਿਲੇ ਦੀਏਕਾ

ਤਿਮਲੈ ਹਸੇਰਾ ਬਿਦਾ ॥

ਗਮ ਮੈ ਪਾਨਿ ਮਾਇਆ ॥

ਅਖਾ ਹਾਰੁ ਲੇ ਰੁਨਾ

ਬਿਦਾ ਹੁਨੇ ਭਾਗਯੋ

ਘੁਮੈ ਘੁਮਾਈ

ਮੇਰੋ ਜੀਵਨ ਕਿਤਾਬ ਕੋ

ਮੈਲੇ ਗਾਏਕੋ ਗੀਤਾ

ਉਕਲੀ ਉਰਲੀ ਹਰੁਮਾ

ਤਿਮਰਾ ਪਉ ਹਰੁਮਾ ॥

ਮਾ ਦੀਪ ਹੂੰ

ਹਿਮਾਲਕੋ ਕਖਾਮਾ

ਕਾਲੀ ਪਾਰ

ਦਿਲਮਾ ਹਜੂਰ ਆਇਰਾ

ਸੰਗਰੂਰ ਬਰੂਲੀ ਹੋ

ਨਿਆਉਲਿ ਬਸਯੋ ਤਯੋ

ਤਿਮਿ ਮੇਰੋ ਹੈਣੌ

ਫੁਲਕੋ ਠੁੰਗਾ

ਮੋਹਣੀ ਲਾਗਲਾ ਹੈ

ਸੋਚੇ ਜਾਸਤੋ ਹੂੰਨਾ

ਨਈਸਾ ਖੋਲਾ

ਫੁਲੈ ਫੁਲ ਕੋ ਮੌਸਮ

ਜਾਤੈ ਖੋਜੇ

ਰਿਮਝਿਮ ਰਿਮਝਿਮ

ਪਾਰਬਤੀ ਹੋ ਨਾਮ

ਅੰਮਾ ਭਏਰਾ

ਅਵਾਰਡ 
 ਗੋਰਖਾ ਦਕਸ਼ਿਣਾ ਬਾਹੂ ਦੇ ਆਰਡਰ ਦਾ ਮੈਂਬਰ, ਪਹਿਲੀ ਸ਼੍ਰੇਣੀ।
 ਮਹਿੰਦਰ ਰਤਨ ਪੁਰਸਕਾਰ
 ਇੰਦਰਾ ਰਾਜ ਲਕਸ਼ਮੀ ਪੁਰਸਕਾਰ
 ਜਗਦੰਬਾ ਪੁਰਸਕਾਰ
 ਚਿੰਨਲਤਾ ਪੁਰਸਕਾਰ, 'ਮੈਨਾ'।

ਹਵਾਲੇ
ਮੌਤ 2006
ਜਨਮ 1945
ਕਠਮੰਡੂ ਦੇ ਲੋਕ