ਮੱਧ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਦਾ ਸੰਗੀਤ
ਮੱਧ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਭਾਰਤ ਦਾ ਇੱਕ ਰਾਜ ਹੈ। ਖੇਤਰ ਦੇ ਸੰਗੀਤ ਵਿੱਚ ਪੇਂਡੂ ਲੋਕ ਅਤੇ ਕਬਾਇਲੀ ਸੰਗੀਤ, ਰਸਮੀ ਅਤੇ ਰਸਮੀ ਸੰਗੀਤ ਅਤੇ ਭਾਰਤੀ ਸ਼ਾਸਤਰੀ ਸੰਗੀਤ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ। ਭਾਰਤ ਦੇ ਕਈ ਹਿੱਸਿਆਂ ਦੇ ਉਲਟ, ਮੱਧ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਦੇ ਲੋਕ ਇਸ ਗੱਲ 'ਤੇ ਕੁਝ ਪਾਬੰਦੀਆਂ ਲਗਾਉਂਦੇ ਹਨ ਕਿ ਕੌਣ ਕਿਹੜੇ ਗੀਤ ਗਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਕੁਝ ਰੀਤੀ-ਰਿਵਾਜਾਂ ਦੇ ਅਪਵਾਦ ਦੇ ਨਾਲ, ਲੋਕ ਨਸਲੀ ਅਤੇ ਨਸਲੀ ਸੀਮਾਵਾਂ ਤੋਂ ਪਾਰ ਗੀਤ ਗਾਉਂਦੇ ਹਨ।

ਪਿਛੋਕੜ 
ਬਸਤਰ ਵਿੱਚ, ਮੁਰੀਆ ਅਤੇ ਸਿੰਗ ਮਾਰੀਆ ਕਬੀਲੇ ਰੇਲੋ ਨਾਮਕ ਗੀਤਾਂ ਲਈ ਜਾਣੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਜੋ ਬੱਚਿਆਂ ਦੁਆਰਾ ਗਾਏ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਇਹੀ ਖੇਤਰ ਦੰਤੇਸ਼ਵਰੀ, ਇੱਕ ਦੇਵੀ, ਅਤੇ ਮੌਸਮੀ ਚੈਤ ਪਰਾਹ ਨੂੰ ਬੁਲਾਉਣ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਧਨਕੁਲ ਗੀਤਾਂ ਦਾ ਘਰ ਹੈ। ਜਗਦਲਪੁਰ ਦੇ ਆਲੇ-ਦੁਆਲੇ ਲੇਹਾ ਗੀਤ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹਨ। ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਕਿਸੇ ਅਜ਼ੀਜ਼ ਦੀ ਵਿਦਾਇਗੀ ਲਈ ਇੱਕ ਰਸਮ ਦੇ ਹਿੱਸੇ ਵਜੋਂ ਗਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਕਮਰ ਲੋਕ ਇੱਕ ਕਿਸਮ ਦੇ ਵਿਆਹ ਦੇ ਗੀਤ ਲਈ ਜਾਣੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਜੋ ਅਕਸਰ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਟਰੰਪਟਰ ਮੋਹਰੀਆ ਨੂੰ ਸੰਬੋਧਿਤ ਹੁੰਦੇ ਹਨ।

ਬੁੰਦੇਲਖੰਡ ਅਤੇ ਬਘੇਲਖੰਡ, ਬਘੇਲਿਆਂ ਦਾ ਘਰ, ਹਰਦੌਲ ਅਤੇ ਹੋਰ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੂੰ ਸਮਰਪਿਤ ਅਰਧ-ਇਤਿਹਾਸਕ ਗੀਤਾਂ ਲਈ ਜਾਣੀ ਜਾਂਦੀ ਧਰਤੀ ਹੈ। ਇਸ ਖੇਤਰ ਦੇ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਗੀਤ ਕਵੀ ਈਸੂਰੀ ਨੇ ਲਿਖੇ ਹਨ। ਬਰਸਾਤ ਦੇ ਮੌਸਮ ਦੌਰਾਨ ਸਾਇਰਾ ਡਾਂਸ ਦੇ ਨਾਲ ਪਾਈ ਗੀਤ ਗਾਏ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।

ਨਿਮਾਦ ਦੇ ਦੱਖਣ ਵਿੱਚ, ਦਾਰਸ਼ਨਿਕ ਨਿਰਗੁਣੀ ਲਾਵਣੀ ਅਤੇ ਇਰਟੋਚੀ ਸ਼ਿੰਗੜੀ ਲਾਵਣੀ ਗੀਤ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹਨ। ਮਾਲਵੇ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਇਹੀ ਇਲਾਕਾ ਵੀ ਸੰਗੀਤਕ ਪ੍ਰਵਿਰਤੀ ਵਾਲੇ ਆਦਿਵਾਸੀ ਲੋਕ ਵੱਸਦੇ ਹਨ।

ਪੂਰੇ ਮੱਧ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਕਈ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਢੋਲ ਪਾਏ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਇਹਨਾਂ ਵਿੱਚ ਬਸਤਰ ਦੇ ਵੱਡੇ ਢੋਲ, ਭੀਲਾਂ ਦੁਆਰਾ ਵਜਾਏ ਜਾਣ ਵਾਲੇ ਢੋਲ ਅਤੇ ਮੰਡਲ, ਮੁਰੀਆ ਪਰੰਗ ਅਤੇ ਘੇਰਾ, ਦਮਹੂ, ਟਿਮਕੀ, ਤਾਸਾ, ਚਾਂਗ ਅਤੇ ਢਫਲਾ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ।

ਬੈਨ ਮੱਧ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਲਈ ਇੱਕ ਵਿਲੱਖਣ ਸਾਧਨ ਹੈ, ਹਾਲਾਂਕਿ ਇਹ ਦੱਖਣ ਦੇ ਅਯਾਰ ਕੁਜ਼ਲ ਵਰਗਾ ਹੈ। ਇਹ ਲਗਭਗ ਚਾਰ ਫੁੱਟ ਲੰਬਾ ਇੱਕ ਐਰੋਫੋਨਿਕ ਸਾਜ਼ ਹੈ, ਜੋ ਬਾਂਸ ਦਾ ਬਣਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ, ਅਤੇ ਰਾਵਤਾਂ ਦੁਆਰਾ ਵਜਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

ਰੌਕ/ਮੈਟਲ ਸੰਗੀਤ

ਇੰਦੌਰ 

ਇੰਦੌਰ ਦਾ ਦ੍ਰਿਸ਼, ਸ਼ੁਰੂ ਵਿੱਚ ਮੁੱਖ ਧਾਰਾ ਦੇ ਰੌਕ/ਮੈਟਲ ਭਾਈਚਾਰੇ ਦੁਆਰਾ ਨਜ਼ਰਅੰਦਾਜ਼ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ, 2000 ਦੇ ਦਹਾਕੇ ਦੇ ਮੱਧ ਤੋਂ ਇੰਡੀਅਨ ਰਾਕ ਅਤੇ ਮੈਟਲ ਸੀਨ ਦੇ 'ਡਾਰਕ ਹਾਰਸ' ਵਜੋਂ ਉੱਭਰ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਹਾਲਾਂਕਿ ਧਾਤੂ ਦ੍ਰਿਸ਼ ਉੱਤੇ ਹਾਵੀ ਹੈ, ਸ਼ਹਿਰ ਨੇ ਹਰ ਕਿਸਮ ਦੀਆਂ ਸ਼ੈਲੀਆਂ (ਕਲਾਸਿਕ ਰੌਕ, ਵਿਕਲਪਕ, ਹਾਰਡ ਰਾਕ, ਡੈਥ ਮੈਟਲ) ਤੋਂ ਬੈਂਡ ਤਿਆਰ ਕੀਤੇ ਹਨ।

ਨਿਕੋਟੀਨ, ਦਸੰਬਰ 2006 ਵਿੱਚ ਬਣਾਈ ਗਈ, ਮੱਧ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਮਸ਼ਹੂਰ ਮੈਟਲ ਰਾਕ ਬੈਂਡਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ।

ਇਹ ਵੀ ਦੇਖੋ 

 ਭਾਰਤੀ ਰੌਕ

ਹਵਾਲੇ