ਬਿਲਕੀਸ ਖ਼ਾਨੁਮ
Articles with hCards

ਬਲਕੀਸ ਖ਼ਾਨੁਮ (25 ਦਸੰਬਰ 1948 – 21 ਦਸੰਬਰ 2022) ਇੱਕ ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਕਲਾਸੀਕਲ ਗਾਇਕਾ ਸੀ।   ਖ਼ਾਨੁਮ "ਨਿਊ ਲਾਈਫ: ਨਿਊ ਲਾਈਫ" (1968) ਅਤੇ "ਮੇਲੇ ਸਜਨਾ ਦੀ" (1972) ਵਿੱਚ ਉਸਦੇ ਕੰਮ ਲਈ ਸਭ ਤੋਂ ਮਸ਼ਹੂਰ ਸੀ।

ਆਰੰਭਕ  ਜੀਵਨ 
ਬਿਲਕੀਸ ਦਾ ਜਨਮ 25 ਦਸੰਬਰ 1948 ਨੂੰ ਲਾਹੌਰ, ਗੜ੍ਹੀ ਸ਼ਾਹੂ, ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਵਿਖੇ ਹੋਇਆ ਸੀ।  ਬਿਲਕੀਸ ਦੇ ਪਿਤਾ ਅਬਦੁਲ ਹੱਕ ਇੱਕ ਫਰਨੀਚਰ ਬਣਾਉਣ ਵਾਲੇ ਸਨ ਅਤੇ ਉਸ ਦੀ ਮਾਂ ਇੱਕ ਘਰੇਲੂ ਔਰਤ ਸੀ। ਉਹ ਆਪਣੇ ਸੱਤ ਭੈਣ-ਭਰਾਵਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਭੈਣ ਸੀ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਪੰਜ ਕੁੜੀਆਂ ਅਤੇ ਦੋ ਲੜਕੇ ਸਨ। 

ਬਿਲਕੀਸ ਦਾ ਪਰਿਵਾਰ ਫਿਰ ਫੈਸਲਾਬਾਦ ਚਲਾ ਗਿਆ ਅਤੇ ਉੱਥੇ ਉਸਨੇ ਪ੍ਰਾਇਮਰੀ ਸਕੂਲ ਵਿੱਚ ਪੜ੍ਹਾਈ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਉਸਨੂੰ ਉਰਦੂ ਭਾਸ਼ਾ ਵਿੱਚ ਦਿਲਚਸਪੀ ਸੀ ਜਿਸ ਕਾਰਨ ਉਸਨੇ ਆਪਣੀ ਪੰਜਾਬੀ ਪਿਛੋਕੜ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ ਇੱਕ ਸਪਸ਼ਟ ਉਚਾਰਨ ਵਿਕਸਿਤ ਕੀਤਾ। 

ਬਿਲਕੀਸ ਨੂੰ ਛੋਟੀ ਉਮਰ ਤੋਂ ਹੀ ਗਾਉਣ ਦਾ ਸ਼ੌਕ ਸੀ ਅਤੇ ਉਹ ਸਕੂਲ ਦੇ ਸਮਾਗਮਾਂ ਵਿੱਚ ਗਾਉਂਦੀ ਸੀ।  ਬਿਲਕੀਸ ਦੇ ਨਾਨੇ ਇਨਾਇਤ ਅਲੀ ਖਾਨ ਨੇ ਉਸਦੀ ਗਾਇਕੀ ਪ੍ਰਤੀ ਉਸਦੀ ਸਮਰੱਥਾ ਨੂੰ ਦੇਖਿਆ ਤਾਂ ਉਸਨੇ ਉਸਨੂੰ ਗਾਉਣ ਦੇ ਸਬਕ ਦਿੱਤੇ, ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਉਸਦਾ ਪਰਿਵਾਰ ਫੈਸਲਾਬਾਦ ਤੋਂ ਲਾਹੌਰ ਵਾਪਸ ਆ ਗਿਆ ਅਤੇ ਗਾਲਿਬ ਮਾਰਕੀਟ ਵਿੱਚ ਰਹਿਣ ਲੱਗ ਪਿਆ ਅਤੇ ਫਿਰ ਬਿਲਕੀਸ ਨੇ ਨਿੱਜੀ ਸਮਾਰੋਹਾਂ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਕਰਨਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤਾ, ਜਿੱਥੇ ਉਹ ਗ਼ਜ਼ਲਾਂ ਗਾਉਂਦੀ ਸੀ।

ਨਿੱਜੀ ਜੀਵਨ 
1980 ਵਿੱਚ ਉਸਨੇ ਕਲਾਸੀਕਲ ਸਿਤਾਰਵਾਦਕ ਰਈਸ ਖਾਨ ਨਾਲ ਵਿਆਹ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਉਸਦੇ ਦੋ ਬੱਚੇ ਹੋਏ।  ਉਸਦੇ ਦੋਵੇਂ ਪੁੱਤਰ ਹਜ਼ੂਰ ਹੁਸਨੈਨ ਅਤੇ ਫਰਹਾਨ ਰਈਸ ਖਾਨ, ਜੋ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਵਿੱਚ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ, ਵੀ ਕਲਾਸੀਕਲ ਸਿਤਾਰ ਕਲਾਕਾਰ ਹਨ ਅਤੇ ਉਸਦਾ ਛੋਟਾ ਭਰਾ ਮੋਹਸਿਨ ਰਜ਼ਾ ਇੱਕ ਕਲਾਸੀਕਲ ਗਾਇਕ ਹੈ।

ਬੀਮਾਰੀ ਅਤੇ ਮੌਤ 
ਬਿਲਕੀਸ ਨੂੰ ਇੱਕ ਲੰਮੀ ਬਿਮਾਰੀ ਸੀ ਜਿਸ ਤੋਂ 21 ਦਸੰਬਰ 2022 ਨੂੰ ਕਰਾਚੀ ਵਿੱਚ ਉਸਦੀ ਮੌਤ ਹੋ ਗਈ ਸੀ  ਉਸ ਨੂੰ ਫੈਡਰਲ ਬੀ ਖੇਤਰ ਦੀ ਬਾਰਗਾਹ ਖੈਰੁਲ ਅਮਲ ਮਸਜਿਦ ਵਿੱਚ ਅੰਤਿਮ ਸੰਸਕਾਰ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਵਾਦੀ-ਏ-ਹੁਸੈਨ ਕਬਰਿਸਤਾਨ ਵਿੱਚ ਦਫ਼ਨਾਇਆ ਗਿਆ।

ਫਿਲਮੋਗ੍ਰਾਫੀ

ਫ਼ਿਲਮ

ਹਵਾਲੇ

ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ 

 Bilqees Khanum discography at Discogs
 
ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਗ਼ਜ਼ਲ ਗਾਇਕ
ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਕਲਾਸੀਕਲ ਗਾਇਕ
ਮੌਤ 2022
ਪੰਜਾਬੀ ਗਾਇਕ
ਜਨਮ 1948