ਹਕੀਮਾਂ ਦਾ ਮਕਬਰਾ
ਹਕੀਮ ਦਾ ਮਕਬਰਾ (   ; "ਹਕੀਮਾਂ ਦਾ ਮਕਬਰਾ" ) 16ਵੀਂ ਸਦੀ ਦਾ ਮਕਬਰਾ ਹੈ ਜੋ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੇ ਹਸਨ ਅਬਦਾਲ ਸ਼ਹਿਰ ਵਿੱਚ ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਪੰਜਾ ਸਾਹਿਬ ਦੇ ਪਾਰ ਸਥਿਤ ਹੈ। ਮਕਬਰੇ ਦੇ ਅਹਾਤੇ ਵਿੱਚ ਲਾਲਾ ਰੁਖ਼ ਦਾ ਮਕਬਰਾ ਵੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਰਵਾਇਤੀ ਤੌਰ 'ਤੇ ਇੱਕ ਮੁਗਲ ਰਾਜਕੁਮਾਰੀ ਦਾ  ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਮਕਬਰਾ ਮੁਗਲ ਦਰਬਾਰ ਦੇ ਦੋ ਹਕੀਮਾਂ, ਹਕੀਮ ਅਬਦੁਲ ਫਤਿਹ ਗਿਲਾਨੀ ਮਸੀਉਦੀਨ, ਅਤੇ ਹਕੀਮ ਹੁਮਾਯੂੰ ਖ਼ਵਾਜਾ ਗਿਲਾਨੀ ਭਾਈਆਂ ਲਈ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ।

ਇਤਿਹਾਸ 
ਇਸ ਮਕਬਰੇ ਨੂੰ ਮੁਗਲ ਬਾਦਸ਼ਾਹ ਅਕਬਰ ਦੇ ਮੰਤਰੀ ਅਤੇ ਉਸਾਰੀ ਦੇ ਸੁਪਰਡੈਂਟ, ਖ਼ਵਾਜਾ ਸ਼ਮਸੁਦੀਨ ਖ਼ਵਾਫ਼ੀ ਨੇ ਬਣਾਉਣ ਦਾ ਆਦੇਸ਼ ਦਿੱਤਾ ਸੀ।  ਖ਼ਵਾਜਾ ਨੇ 1581 ਅਤੇ 1583 ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਮਕਬਰੇ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਲਈ ਬਣਾਉਣ ਦਾ ਇਰਾਦਾ ਬਣਾਇਆ ਸੀ,   ਪਰ ਦੋ ਸ਼ਾਹੀ ਹਕੀਮਾਂ ਨੂੰ 1597 ਵਿੱਚ ਬਾਦਸ਼ਾਹ ਅਕਬਰ ਦੇ ਹੁਕਮ 'ਤੇ ਉੱਥੇ ਦਫ਼ਨਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ। ਅਕਬਰ ਨੇ ਕਸ਼ਮੀਰ ਦੀ ਆਪਣੀ ਇੱਕ ਯਾਤਰਾ ਤੋਂ ਵਾਪਸ ਆਉਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਸਾਈਟ ਦਾ ਦੌਰਾ ਕੀਤਾ।

ਆਰਕੀਟੈਕਚਰ 
ਮਕਬਰਾ ਅੱਠਭੁਜੀ ਅਤੇ ਦੋ ਮੰਜ਼ਲਾ ਹੈ। ਮਕਬਰੇ ਦੇ ਹਰੇਕ ਪਾਸੇ ਇੱਕ ਵੱਡੀ ਇਰਾਨੀ ਸ਼ੈਲੀ ਦੀ ਐਵਾਨ ਗੇਟਵੇ ਡਾਟ ਹੈ, ਅਤੇ ਦੋਵਾਂ ਮੰਜ਼ਲਾਂ ਦੀ ਉਚਾਈ ਤੱਕ  ਹੈ। ਵੱਡੇ ਐਵਾਨਾਂ ਦੇ ਨਾਲ 4 ਛੋਟੇ ਸਥਾਨ ਹਨ - ਇਹ ਵੀ ਇਰਾਨੀ  ਸ਼ੈਲੀ ਵਿੱਚ ਬਣੇ ਹਨ। ਮਕਬਰੇ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਇੱਕ ਛੋਟਾ ਮੱਛੀ ਤਲਾਬ ਹੈ।

ਹਵਾਲੇ 

ਪੰਜਾਬ ਦਾ ਇਤਿਹਾਸ