ਮਿਤ੍ਰਵਿੰਦਾ
ਮਿਤ੍ਰਵਿੰਦਾ ਅਸ਼ਟਭਰੀਆ, ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਦੇ ਅਵਤਾਰ ਅਤੇ ਦਵਾਰਕਾ ਦੇ ਰਾਜਾ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਦੀਆਂ ਨੌ ਮੁੱਖ ਪਤਨੀਆਂ ਸਨ। ਇਹ ਦਵਾਪਰ ਯੁੱਗ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧ ਰੱਖਦੇ ਹਨ।

ਪਰਿਵਾਰ ਅਤੇ ਨਾਮ 
ਭਾਗਵਤ ਪੁਰਾਣ ਵਿਚ, ਮਿਤ੍ਰਵਿੰਦਾ ਨੂੰ ਅਵੰਤੀ ਰਾਜ ਦੇ ਰਾਜਾ ਜੈਸੇਨਾ ਦੀ ਧੀ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ ਹੈ।

ਮਿਤ੍ਰਵਿੰਦਾ ਨੂੰ "ਧਰਮੀ" ਦੇ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਣ ਦੁਆਰਾ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ ਅਤੇ ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਪੁਰਾਣ ਵਿੱਚ ਉਸਨੂੰ ਸ਼ੈਬੀਆ ਜਾਂ ਸ਼ੈਵਿਆ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਹਰਿਵਮਸਾ ਵਿਚ, ਉਸ ਨੂੰ ਸੂਦੱਤਾ, ਸ਼ਿਬੀ ਦੀ ਧੀ, ਵਜੋਂ ਵੀ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਉਹ ਇੱਕ ਬਹੁਤ ਹੀ ਧਰਮੀ, ਨੇਕ ਅਤੇ ਸੁੰਦਰ ਲੜਕੀ ਸੀ। ਭਗਵਤ ਪੁਰਾਣ ਵਿੱਚ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ ਹੈ ਕਿ ਉਸ ਦੇ ਦੋ ਭਰਾ ਵਿੰਦਾ (ਵਿੰਦਿਆ) ਅਤੇ ਅਨੁਵਿੰਦਾ (ਅਨੁਵਿੰਧਿਆ) ਸਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਅਵੰਤੀ 'ਤੇ ਉਸ ਦੇ ਵਿਆਹ ਸਮੇਂ ਸਹਿ-ਰਾਜ-ਪ੍ਰਬੰਧਕ ਵਜੋਂ ਰਾਜ ਕੀਤਾ ਸੀ। ਉਹ ਦੁਰਯੋਧਨ, ਕੌਰਵਾਂ ਦਾ ਆਗੂ, ਦੇ ਕਾਮਰੇਡ ਸਨ। ਇਸ ਲਈ ਉਹ ਮਿਤ੍ਰਵਿੰਦਾ ਦੇ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਨਾਲ ਵਿਆਹ ਕਰਾਉਣ ਦੇ ਵਿਚਾਰ ਦੇ ਵਿਰੋਧੀ ਸਨ, ਕਿਉਂਕਿ ਉਸਨੇ ਪਾਂਡਵਾਂ, ਕੁੰਤੀ ਦੇ ਪੁੱਤਰਾਂ ਅਤੇ ਕੌਰਵਾਂ ਦੇ ਵਿਰੋਧੀਆਂ ਨਾਲ ਗੱਠਜੋੜ ਕੀਤਾ ਸੀ।

ਬਾਅਦ ਦੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ 
ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਅਤੇ ਉਸ ਦੀ ਰਾਣੀਆਂ ਨੇ ਇੱਕ ਵਾਰ ਕੁੰਤੀ, ਉਸ ਦੇ ਪੁੱਤਰ, ਪਾਂਡਵਾਂ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਸਾਂਝੀ ਪਤਨੀ ਦ੍ਰੋਪਦੀ ਨੂੰ ਮਿਲਣ ਲਈ ਹਸਿਤਨਾਪੁਰ ਦਾ ਦੌਰਾ ਕੀਤਾ। ਕੁੰਤੀ ਕਹਿਣ ਅਨੁਸਾਰ, ਦ੍ਰੌਪਦੀ ਨੇ ਮਿਤ੍ਰਵਿੰਦਾ ਅਤੇ ਹੋਰ ਰਾਣੀਆਂ ਨੂੰ ਉਪਹਾਰਾਂ ਨਾਲ ਸਨਮਾਨਿਤ ਕੀਤਾ। ਮਿਤ੍ਰਵਿੰਦਾ ਦ੍ਰੋਪਦੀ ਨੂੰ ਇਹ ਵੀ ਦੱਸਦੀ ਹੈ ਕਿ ਉਸਨੇ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਨਾਲ ਕਿਵੇਂ ਵਿਆਹ ਕਰਵਾਇਆ।

ਭਗਵਤ ਪੁਰਾਣ ਦੱਸਦੀ ਹੈ ਕਿ ਮਿਤ੍ਰਵਿੰਦਾ ਦੇ ਦਸ ਪੁੱਤਰ: ਵਰਿਕਾ, ਹਰਸ਼ਾ, ਅਨੀਲਾ, ਗਰਿਧਰਾ, ਵਰਧਨਾ, ਉਨਨਾਡਾ, ਮਹਾਮਸਾ, ਪਵਨ, ਵਾਹਨੀ ਅਤੇ ਕਸ਼ੁਧੀ ਸਨ। ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਪੁਰਾਣ ਅਨੁਸਾਰ ਉਸਦੇ ਸੰਗ੍ਰਾਮਜੀਤ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਵਾਲੇ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਪੁੱਤਰ ਹਨ।

ਹਵਾਲੇ 

ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਦੀਆਂ ਪਤਨੀਆਂ