ਮਿੱਟੀ ਦਾ ਖੜ੍ਹਵਾਂ ਖਾਕਾ
ਮਿੱਟੀ ਦਾ ਖੜ੍ਹਵਾਂ ਖਾਕਾ 'ਚ ਮਿੱਟੀ ਦੀ ਪਰਤ ਦਰ ਪਰਤ ਜਾਣਕਾਰੀ ਹੈ। ਧਰਤੀ ਦੀ ਪਿੱਤਰੀ ਪਦਾਰਥ ਤੱਕ ਕੱਟ ਲਗਾਉਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਪਤਾ ਚਲਦਾ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਪੂਰੀ ਡੁੰਗਾਈ ਤੱਕ ਇੱਕੋ ਰੰਗ ਅਤੇ ਬਣਤਰ ਦੀ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਇਹ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਤਹਿਆਂ ਤੋਂ ਬਣੀ ਹੋਈ ਹੈ ਜਿਹਨਾਂ ਨੂੰ ਖਿਤਿਜ ਆਖਦੇ ਹਨ। ਹਰੇਕ ਖਿਤਿਜ ਮੋਟਾਈ, ਰੰਗ, ਬਣਤਰ 'ਚ ਭਿੰਨ ਹੈ, ਤੇ ਇਸ ਨੂੰ ਅੱਗੋ ਵੰਡਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ।ਇਹਨਾਂ ਖਿਤਿਜਾਂ ਨੂੰ ਟੋਇਆਂ, ਦਰਿਆ ਦੇ ਤਿੱਖੇ ਕੰਢਿਆ, ਪਹਾੜੀ, ਸੜਕ ਦੇ ਕਿਨਾਰਿਆਂ ਤੇ ਵੇਖਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਇਹਨਾਂ ਨੂੰ ਖੂਹ ਪੁੱਟਣ ਵੇਲੇ ਜਾਂ ਟਿਊਬਵੈੱਲ ਲਗਾਉਂਣ ਸਮੇਂ ਵੇਖਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ।

ਖਿਤਿਜ
ਭੂਮੀ ਨੂੰ ਤਿੰਨ ਖਿਤਿਜਾਂ ਵਿੱਚ ਵੰਡਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ।

ਹਵਾਲੇ

McDonald, R. C. et al. 1990. Australian Soil and Land Survey Field Handbook, 2nd Ed. Melbourne: Inkata Press.
Soil-Net  section on soil horizons.

ਧਰਤੀ