Нобелы преми
Нобелы преми (, ) у тæккæ кадджындæр æмæ нымаддæр æхсæнадæмон премитæй иу; хорзæх саккаг кæнынц зынгæ зонадон иртасæнтæ, революцион æрымыстытæ, кæнæ культурæмæ кæнæ æхсæнады райрæзынмæ хайбавæрды тыххæй.

Нобелы премитæ сарæзтæуыд Альфред Нобелы ныстуанмæ гæсгæ.

Премитæ лæвæрд цæуынц æрвылаз цардархайды ацы къабæзты:
 физикæ — 1901-æм азæй, Швеци;
 хими — 1901-æм азæй, Швеци;
 медицинæ æмæ физиологи — 1901-æм азæй, Швеци;
 литературæ — 1901-æм азæй, Швеци;
 сабырдзинад бахъахъхъæд — 1901-æм азæй, Норвеги.

Уымæй уæлдай ма 1969-æм азæй хорзæхджын кæнынц, Альфред Нобель йæ ныстуаны кæй нæ бацамыдта, уыцы экономикон къабазы преми, æмæ æндæр премиты балæвæрды уавæртæй ницæмæй хъауджыдæр у.

Ныртæккæ Нобелы премийы æхцайы хæрзиуæг у 10 милуан шведаг кронæйы (1,05 млн евро кæнæ 1,5 млн доллæрмæ ’ввхас).

Лауреат хъуамæ бакæса «Нобелы номарæн лекци». Уый фæстæ ацы доклад мыхуыргонд æрцæуы Нобелы фонды хицæн томы.