Сомих
Сомих кæнæ Сомихыстон,  (сом. Հայաստան []), официалон æгъдауæй Сомихы Республикæ ( ()), у Хуссар Кавказы паддзахад. Ис Ныгуылæн Азийы, денджызмæ бацæуæн йæм нæй. Арæнтæ йæм ис Гуырдзыстон, Турк, Азербайджан æмæ Иранимæ. Йæ сæйраг сахар у Ереван. Сомихы зæххыты фæзуат у 29 800 квадратон километр, æмæ йæ цæрджыты нымæц та у 3,3 милуан. Кæд географион критеритæм гæсгæ Азийы ис, уæд культурон æууæлтæй Европæйы паддзахадыл нымад у.

Карабахы конфликты фæстæ Турк æмæ Азербайджан Сомихимæ сæ арæнтæ сæхгæдтой, афтæмæй дунейы бæстæтимæ уæйгæнæн ис æрмæст Гуырдзыстон æмæ Ираны территоритыл.

2009-æм азы райдыдта Турк æмæ Сомихы ’хсæн бафидауыны процесс. Сомихы цæрджытæ сæ ныфс дарынц ууыл, æмæ арæн байгом уыдзæн, уымæй та фæасламдæр уыдзысты æппæт импортгонд товартæ. Иуæй-иу политиктæ зæгъынц, гом арæн Туркæн æлхъивыны инструмент кæй ратдзынæн, уый тыххæй. Ныртæккæ, 1992-æм азы бадзырдмæ гæсгæ, Туркимæ Сомихы арæн хъахъхъæнынц Уæрæсейы арæнгæсты æфсад.

Паддзахады нырыккон президент у Серж Саргсян (2008-æм азæй). 

Сомихы валютæ у драм. Лыстæгдæр æхца у 10 драмы монетæ.

Сомих у дунейы рагондæр чырыстон паддзахæдтæй иу. Чырыстон дин дзы сси официалон 301-æм азы.

Бæстæйы цардмæ стыр тæваг дарынц сомихаг фæсарæйнаг диаспорæ.

Этимологи 
Иронау та дзырд «Сомих» y равзæрд гуырдзиаг дзырдæй «Сомхети» (гуырдз. სომხეთი кæнæ სასომხეთი). Куыд уынæм, афтæмæй абон ацы дзырд у æрмæстдæр уыцы дыууæ æвзæгтыл.

Административон дих 

Сомихы ис 11 провинцийы (марзтæ, ):
 Арагацотн () — с. Аштарак.
 Арарат () — с. Арташат.
 Армавир () — с. Армавир.
 Гегаркуник () — с. Гавар.
 Котайк () — с. Раздан.
 Лори () — с. Ванадзор.
 Ширак () — с. Гюмри.
 Сюник () — с. Капан.
 Тавуш () — с. Иджеван.
 Вайоц Дзор () — с. Ехегнадзор.
 Ереван () — с. Ереван.

Паддзахадон арæзт

Президент 
Сомихы президенттæ:

 Левон Тер-Петросян (1991-æм азы 16 октябрæй — 1998-æм азы 3 февральмæ)
 Роберт Кочарян (1998-æм азы 4 февралæй — 2008-æм азы 9 апрельмæ)
 Серж Саргсян (2008-æм азы 9 апрелæй)

Фиппаинæгтæ