Рекомы кувæндон
Рекомы кувæндон (дзуар) ис Цæгат Ирыстоны Алагиры районы, Цъæйы комы.

Æвæрд 
Уæрæх хъуыстгонд ирон кувæндон Реком æвæрд у Цъæйы комы рæбынæй (Уæлладжыры комы хуссар-ныгуылæн фадыг), 9 км фалдæр хæххон уæлвæз фæндагыл Буронæй, денджызы æмвæзæй у 1946 м уæлдæр. Рекомы фæз цæгатырдыгæй гæрæнгонд у къæдзæхджын Цъæййаг рагъæй, хуссарырдыгæй цæугæдон Цъæйдонæй, кæлы тынг уырдыг тальвегыл. Цъæйы ком (Рекомы фæз у йæ хай) геоморфологикон æгъдауæй у типикон, хорз куыстгонд трог — цъитион архайды фæстиуæг. Хихджын хъæдтæй æхгæд æмæ рагътæй гæрæнгонд, йæ алфæмблай Адайы хохы æмæ Елбатты цъуппытæ, Схъасы æмæ Цъæйы цъититæ ацы бынат у уæлдай хæрзуынд. Иу 3 км фалдæр цæгатырдæм Рекомы фæзæй лæууы хъæу Уæллаг Цъæй.

Цæгат Ирыстоны рагон фенддæгты астæу Реком ахсы сæрмагонд бынат: арæзт у Хæххон Ирыстонæн традицион дурæй нæ, фæлæ хъæдæй, æмæ уымæй у уникалон. Хъæдæй арæзт цыртдзæвæнтæ Ирыстоны баззад стæмтæ, æмæ сæ астæу тæккæ хуыздæр æнæмæнгæй у Реком.

Иртæстыты истори 
Рекомы тыххæй тæккæ рагондæр фыстытæй фыццаг хауы 18 æнусы кæронмæ, ныффыста йæ протопоп Иоанн Болгайраг йæ хъусынгæнæны астрахайнаг æмæ стъарапойлаг алчер Антониймæ 1780-æм азы 18 июлы:

Иннæ афыст, бирæ бæлвырддæр æмæ лæмбынæгдæр ныууагъта В.С. Толстой, уый сбæрæг кодта Реком 1847-æм азы.

Дарддæр Толстой йæ къухфысты фыссы:

В.С. Толстой фыццаг афтæ бæлвырд чи ныффыста Рекомы тыххæй. 
1852-æм азы Реком федта А. Головин, уый фыста:

Ахъаззаг ногæй Головин ницы сбæлвырд кодта.

Фылдæр информаци ис Рекомы тыххæй В.Б. Пфафмæ, уый уыдис Цъæйы 1896-æм азы:

1879-æм азы кувæндонмæ æркаст хъуыстгонд археолог-кавказовед П.С. Уварова, 1880-æм азы та академик В.Ф. Миллер.
Уваровайы афыст иннæтимæ абаргæйæ ногæй ницы дæтты, фæлæ дзæвгар археологон фæлтæрды руаджы æркастис профессионалон цæстæнгасæй. Афтæ Уварова федта така, фæлæ бынатыл нал ссардта арц æмæ фатдон, уый дзуры ууыл æмæ Уварова куы æркаст Рекоммæ уæдмæ уыцы артефакттæ давд æрцыдысты, 1869-1879 азты астæу. Уварова фыццаг йæ цæст æрдардта дуæртты декормæ, æфсæйнагæй фæлыстгондæй, крестытæ схуыдта «византиаг цыппардигъон кресттæ». Мидæггаг дуар дæр фæлындгонд уыдис æфсæйнаг дзуарæй æмæ «бронзæйæ булавкæтæй, ахæмтæ нын æмбæлынц Ольшевскийы коллекцийы æмæ Комунтаг могильничы». Æцæгæй булавкæтæ бронзæйæ нæ уыдысты фæлæ æфсæйнагæй.

Всеволод Миллеры афыст ногæй ницы дæтты.
Рекомы фæстæдæр афыстытæ дæр ногæй ницы æрмæг дæттынц, фæлæ бацамонын хъæуы Н.Я. Динникы, Г.А. Вертеповы, А.М. Дирры публикацитæ. Фæстаг йæ фыстæджы бæрæг кæны, куы æркаст Рекомы уæд «йæ мидæг уыдис бынтон афтид», нал дзы уыдис нæдæр фаттæ, нæдæр сырдты фигуркæтæ, нæдæр Ос-Бæгъатыры хæцæнгæрзтæ. 1910-æм азмæ Рекомы реликвитæ æххæстæй давд æрцыдысты.

Советон рæстæджы дæр Реком йæхимæ ласта иртасджыты. Фæбæрæг кæнын хъæуы А. Вязигины популярон уац æмæ А.Х. Магомедовы сæрмагонд уац, уым сæйраг бынат лæвæрд æрцыдис Рекомимæ баст ирон æгъдæуттæн æмæ фæткæн. Рекомы тыххæй ныффыстой сæ монографиты Калоты Барис æмæ Цыбырты Людвиг. Рекомыл бирæ азтæ фæкуыста Е.Г. Пчелина, уый йыл скодта егъау иртæстон куыст, фæлæ мыхуыргонд не ’рцыдис, баззадис Бетъырбухы Эрмитажы архивты.

Номы равзæрд 
Зонадон æгъдауæй дзырд «реком»-æн ныронг нæй бæлвырд этимологион бындур.

В. С. Толстой 1848-æм азы фыста, зæгъгæ, «ныхас Рекомæн нæй нысаниуæг», фæлæ уайтагъд амоны адæмон этимологи, уый йын загъта Колыты А.: ирон ком, кæцы фæстæдæр фæстад Иреком. Ацы версийы фарс уыдис Е. Г. Пчелина дæр. Хъуыстгонд ма у ноджы иу адæмон этимологи дæр: Цъæйы комы ма фæхонынц «Хуры ком», уымæй рауад «Рыком» — «Реком».

Абайты Васо баста Рекомы ном гуырдзиаг ныхас «ркони»-имæ ома «тулдзты къох» — гæнæн ис æмæ дам кæддæр раджы ацы ран задысты тулдз бæлæстæ. Уыимæ хъуыстгонд у æмæ Рекомы фæзыл бæлас цыдæр абæрæг æгъдауæй бæлас нæ зайы бынтондæр.

Ноджы ма иу этимологи рагъмæ рахаста Л. И. Лавров, уый æмбарын кодта Рекомы ном араббаг «ракам» кæнæ «рукам»-æй ома тыгуыр, цæнд.

Хъуыстгонд археолог В. А. Кузнецов ацы хъуыддагимæ нысан кæны, 1 æнусы нæ дуджы агъоммæ ромаг автор Плиний кæй кой кæны, уыцы æвдадзы зайæгойы тыххæй, уый хуыйны «рекома», æмæ йæ кæй ластой, Понты денджызы (ома Сау денджызы) сæрмæ цы бæстæтæ хуыссынц, уырдыгæй.

Бæстыхайы цалцæгтæ 

Тæккæ рагондæр бæрæгдзырдтæ ацы хъуыддаджы тыххæй ныууагъта В.Б. Пфаф, уый фæбæрæг кодта Цъæйы цæрджытæ кæй нæ хъуыды кæнынц иу цау дæр, цæмæй Рекомы бæстыхаймæ æвнæлд æрцыд.

1998-æм азы Рекомы бæстыхай рацарæзтой. 2011-æм азы июны æбæрæг фыдгæнджытæ бæстыхаймæ бандзæрстой арт, ссардæуыд спичкæтæ. Кувæндон æппæтæй нæ басыгъд, æвæццæгæн райдыдта тыхджын къæвда.

Æрвитæнтæ 
 http://vkontakte.ru/video-403_145974225 Симд Рекомы фæзы
 Ткешелашвили И. С. — Осетинское святилище "Реком" (1886)

Фиппаинæгтæ 

Ирон мифологи
Цъæйы ком
Кувæндæттæ