Режиссёр
Режиссёр ( — «сæргълæууæг», цæуы -йæ — «(æз) фæтк дæттын») – аивады тæмæсуын (джихгæсæн, ирдгæс, хуызты сфæлдыстадон кусæг: театры, телеуынады, циркы, эстрадæйы. Режиссурæйы нысан – пьесæйы бындурыл, музыкалон-драмон уацмысы, кæнæ театралон спектаклы сценарийы, эстрадон йе та цирчы равдыстты, фильмты (киноты).

Кинорежиссёртæ скæнынц иумæйаг уынд, кæй фæрцы кино кæдæй-уæдæй среализаци вæййы. Реализаци скæнынмæ хауынц – аивадон æмæ техникон элементты контроль кинойы продукцийы, æмæ ма армдариуагкæнын нывистты рæстæг амайынмæ æмæ æмгъуыдтæ æххæсткæнынмæ. Уый фæдласы (влечёт?) нывисæн-къорд (съёмочная команда) ахæм хъæды сорганизаци кæнын, цæмæй йæ кино куыд уыны, афтæ сисын ын æй бантыса. Ай домы группон лидерады фæлтæрдтæ, афтæмæй ма иу-истæуыл фокусæвæрд дарын, стрессон ситуациты, кино исгæ-исын. Ноджы ма у æнæмæнг аивадон цæстдард кадртæ кæнынмæ æмæ актёртæн ‘мæ нывисæн-къордæн рæстмæ бардзыртæ дæттын зонын, ома, ма йын ирдгæнæг ныхасгæнæн миниуджытæ хъуамæ уа. 

Кæд æмæ режиссоры куыст баст у алыхуызон креативон индивидуалты æнтыстджын æмгуыстимæ, гæнæн ма ис, æмæ карз ныхмæлæугæ аивадон идеатимæ æмæ уындтимæ, режиссоры ма бахъæудзысты конфликттæ æрмынæггæнæн миниуджытæ, исты хъаугъа куы æрцæуа нывисæн-фæзы, уæд. Афтæмæй режиссор баныфсæвæрды вæййы, кино исæн процессы хæццæ, алы гоймаг дæр дарддæр кæй кусы æмхуызон бакастæй, цæмæй фильмист фæуа. 

Иуæй-иу режиссортæ райдыдтой куыд сценаристтæ, монтажгæнджытæ, кæнæ актортæ. Æндæр киноисджытæ-иу цыдысты кино-скъолатæм, «сæ профессийы официалон тренинг æмæ ахуыр райсынмæ». Фильмисæн студенттæ-иу ахуыр кæнынц бæстон фæлтæрдтæ, кæдонæй пайда кæнынц киноисгæ-исын. Уымæ хауы, дæнцæгæн: бацæттæкæнын, кадрты номхыгъд æмæ кадрдихтæ (раскадровкæ) скæнын, блокгæнын, профессионалон актёртимæ кусæны протоколтæ, æмæ сценаритæ кæсын. Кæцыдæр кино-скъолатæ ма-иу ифтонг вæййынц зæлвыссæн-уат æмæ фæс-продукцийы амæлттæй.

Бæстон техникон æмæ логистон убонты (skills?) йеддæмæ ма студенттæ исынц ахуырад профессионалон ахастдзинæдты уагæвæрдмæ гæсгæ, кæцытæ фæзынынц фильмкæнгæ. Æнæхъæн уæлкъæпхæн ахуыр фæуæн ис фондз азыдæргъмæ. Бирæ киноисджытæ-иу æнтыстдзæттæ вæййынц.

Дæсныйæдтæ