Рацъ
Рацъ, вариант: Рацъгом (, [рачъа]) у Гуырдзыстоны хъæууон историон бæстæ Рионы доны уæлкæлæны. Æрбынат кодта  Рацъ-Лечхум æмæ Дæллаг Сарийы регионы. Йæ сæйраг сахар у Он.

Уым цæрынц рацъæттæ (гуырдзыйы дæлкъорд), Оны ма цæрынц дзуттæгтæ (уирæгтæ) (гуырдзиаг дзуттæгтæ). 

Цæгат-ныгуылæны Рацъ арæн кæны Сари æмæ Лечхумимæ; цæгат-скæсæны та Кавказы сæйраг рагъæй хицæнгонд у Цæгат Ирыстонæй. Йæ хуссары ис Рацъы хохы рагъ, уый фæстейы æрбынат кодта Имерет. Скæсæны æмарæн у Хуссар Ирыстонимæ.

Истори 
Раджы уым уыдис æлдарад (Рацъы ерыстауад), уыдис Имереты паддзахады дæлбар. 1465-æм азæй 1769-æм азы онг уым хицауиуæг кодтой ерыстаутæ Чхеидзетæ. Рацъ 1810-æм азы бахауд Уæрæсейы империйы скондмæ. Ацы рæстæджы уый уыди Кутаисы губернæйы уезд. 

Гуырдзыстоны административон-территориалон дихмæ гæсгæ Рацъ хауди Рацъ-Лечхум æмæ Дæллаг Сарийы регионы Он æмæ Амбролауры районтæм. Рацъы дæр ис Хванчкарайы хъæу, «Хванчкарайы» сæн кæм кæнынц.

Литературæ 
 Цуциты А. А. Атлас этнополитической истории Кавказа (1774-2004), М.: "Европа", 2006. ISBN 5-9739-0045-2

Фиппаинæгтæ