ଟ୍ରିକୋଟିଲୋମାନିଆ
ଟ୍ରିକୋଟିଲୋମାନିଆ (ଇଂରାଜୀ ଭାଷାରେ Trichotillomania ବା TTM ବା କେଶଟଣା ରୋଗ/hair pulling disorder) ଏକ ପ୍ରକାର ଆବେଗ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ ବେମାରୀ (impulse control disorder) ଯେଉଁଥିରେ ନିଜେ ନିଜର କେଶ ଟାଣିବାକୁ (pulling out) ଆଗ୍ରହ ଜନ୍ମେ । ଏହାର ମାତ୍ରା ଅଧକ ହୋଇ ରୋଗୀର ମୁଣ୍ଡ ନଣ୍ଡା ( hair loss) ହୋଇଯାଏ । ଏହି କେଶ ଟଣା ପ୍ରବୃତ୍ତିକୁ ରୋକିହୁଏନି । କେବଳ କେଶ ନ ହୋଇ ଯେ କୌଣସି ସ୍ଥାନରେ ରୁମ ଟାଣନ୍ତି କିନ୍ତୁ ମୁଖ୍ୟତଃ ମୁଣ୍ଡ ଓ ଆଖି ଚାରିପାଖର ବାଳ ଅଧିକ ଟାଣନ୍ତି ।  ଏହା ଫଳରେ କ୍ଳେଶ ଜାତ ହୁଏ ।

ଟ୍ରିକୋଟିଲୋମାନିଆ ବେମାରୀ ବଂଶାନୁକ୍ରମିକ ହୋଇପାରେ । ଅବସେସିଭ-କମ୍ପଲସିଭ ଡିଜଅର୍ଡ଼ର ଥିବା ରୋଗୀମାନଙ୍କର ଏହି ସମସ୍ୟା ଅଧିକ ଥିବାର ଦେଖାଯାଏ ।  ଉତ୍ତେଜନା ବା ଉତ୍କଣ୍ଠା (anxiety) ଅଧିକ ହେଲେ ଏହି ରୋଗ ଟ୍ରଗର ହୋଇଯାଏ । ରୋଗୀ ନିଜ ବାଳ ଟାଣୁଥିବା ସ୍ୱୀକାର କରନ୍ତି । ପରୀକ୍ଷାରେ ଛିଣ୍ଡା ବାଳ ଥିବା ଦେଖାଯାଏ । ଅନ୍ୟ ଏକ ବେମାରୀ ବଡି ଡିସମର୍ଫିକ ଡିଜଅର୍ଡ଼ର (body dysmorphic disorder) ରୋଗରେ ରୋଗୀ ନିଜେ ବାଳ ଟାଣନ୍ତି କିନ୍ତୁ ନିଜର ଚେହେରାରେ ସମସ୍ୟା ଥିବା ଭାବି ତାକୁ ଅଧିକ ସୁନ୍ଦର କରିବାକୁ ଟାଣନ୍ତି ।

ଏହି ରୋଗରେ କଗନିଟିଭ ବିହେଭିଅରାଲ ଥେରାପି (cognitive behavioral therapy) ଚିକିତ୍ସା କରାଯାଏ । କ୍ଲୋମିପ୍ରାମିନ ଔଷଧ ସାହାଯ୍ୟକାରୀ ହୋଇପାରେ । ଜନସଂଖ୍ୟାର ୧-୪% ଲୋକ ଏ ରୋଗଦ୍ୱାରା ଆକ୍ରାନ୍ତ ହେବା ହିସାବରୁ ଜଣାଯାଏ । ଟ୍ରିକୋଟିଲୋମାନିଆ ସାଧାରଣତଃ ପିଲାଦିନେ ଆରମ୍ଭ ହୁଏ । ମହିଳାମାନେ ପୁରୁଷଙ୍କ ଅପେକ୍ଷା ଅଧିକ ଆକ୍ରାନ୍ତ ହୁଅନ୍ତି । ଟ୍ରିକୋଟିଲୋମାନିଆ ଶବ୍ଦ ସନ ୧୮୮୯ରେ ଫ୍ରଙ୍କଏସ ହେନରି ହାଲୋପୋ (François Henri Hallopeau) ସୃଷ୍ଟି କରିଥିଲେ, ପୁରାତନ ଗ୍ରୀକ ଭାଷାର ଶବ୍ଦତ୍ରୟ (θρίξ/τριχ- thrixର ଅର୍ଥ ବାଳ, τίλλειν tílleinର ଅର୍ଥ ଟାଣିବା, ଓ μανία maniaର ଅର୍ଥ ପାଗଳାମି) ମିଶି ଏହି ଶବ୍ଦ ତିଆରି ହୋଇଛି ।

ଆଧାର 

ଚିକିତ୍ସା ବିଜ୍ଞାନ