ଲାସା ଜ୍ୱର
ଲାସା ଜ୍ୱର ଅନ୍ୟ ନାମ ଲାସା ରକ୍ତସ୍ରାବୀ ଜ୍ୱର (ଇଂରାଜୀ ଭାଷାରେ Lassa fever or Lassa hemorrhagic fever/LHF) ଏକ ପ୍ରକାର ଭୁତାଣୁ ରକ୍ତସ୍ରାବୀ ଜ୍ୱର (viral hemorrhagic fever) ଯାହା ଲାସା ଭୁତାଣୁ (Lassa virus) କରାଏ । ଏହି ଭୁତାଣୁ ସଂକ୍ରମିତ ହେଲେ ମଧ୍ୟ ଅନେକ ଲୋକଙ୍କର ଲକ୍ଷଣ ନ ଥାଏ । ଏହି ରୋଗର ଲକ୍ଷଣ: ଜ୍ୱର, ଦୁର୍ବଳତା, ମୁଣ୍ଡବଥା, ବାନ୍ତି (vomiting) ଓ ମାଂସପେଶୀ ଯନ୍ତ୍ରଣା (muscle pains) ହୁଏ । ଅଳ୍ପ କେତେକ କେଶ୍‌ରେ ଖାଦ୍ୟନଳୀ ବା ପାଟିରୁ ରକ୍ତସ୍ରାବ ହୁଏ ।  ଲକ୍ଷଣ ଆରମ୍ଭ ହେବାର ୨ ସପ୍ତାହ ମଧ୍ୟରେ ୧% ରୋଗୀ ମୃତ୍ୟୁ ବରଣ କରନ୍ତି । ବଞ୍ଚିଯାଇଥିବା ଲୋକଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ୧/୪ ଅଂଶ ଲୋକ କାଲା (deafness) ହୋଇଯାଆନ୍ତି ଓ ତାଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ଅଧା ଲୋକଙ୍କର ସମୟକ୍ରମେ ସେହି ଦୋଷରେ ଉନ୍ନତି ହୁଏ ।

 
ପ୍ରାରମ୍ଭରେ ସଂକ୍ରମିତ ମଲ୍ଟିମାମେଟ ମୂଷାଙ୍କର (multimammate rat) ପରିସ୍ରା ବା ମଳ ସଂସ୍ପର୍ଶରେ ଆସିଲେ ରୋଗ ବ୍ୟାପେ । ତା ପରେ ମଣିଷରୁ ମଣିଷ ସଂସ୍ପର୍ଶରେ ବ୍ୟାପେ । ଲକ୍ଷଣ ଦେଖି ରୋଗ ନିର୍ଣ୍ଣୟ କରିବା କଷ୍ଟସାଧ୍ୟ ହୁଏ । ପରୀକ୍ଷାରେ ଭୁତାଣୁ ଆରଏନଏ (viruses RNA) ଚିହ୍ନଟ, ଭୁତାଣୁର ଆଣ୍ଟିବଡି (antibodies) ଓ ସେଲ କଲଚରରେ (cell culture) ଭୁତାଣୁ ପାଇଲେ ରୋଗ ନିଶ୍ଚିତ ଥିବା ଜଣାଯାଏ ।  ଏକାଭଳି ଲକ୍ଷଣ ମିଳୁଥିବା ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ରୋଗମାନଙ୍କ ନାମ: ଇବୋଲା ଜ୍ୱର, ମ୍ୟାଲେରିଆ, ଟାଇଫଏଡ, ପୀତ ଜ୍ୱର ଇତ୍ୟାଦି ।  ଆରେନାଭିରିଡି (Arenaviridae) ଭୁତାଣୁ  ପରିବାରର ଲାସା ଏକ ସଭ୍ୟ ।

ଏହା ନିମନ୍ତେ କୌଣସି ଟିକା (vaccine) ଏ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ବାହାରିନାହିଁ । ସଂକ୍ରମିତ ବ୍ୟକ୍ତିଙ୍କୁ ଅଲଗା ରଖି ଅନ୍ୟମାନଙ୍କ ସ‌ହ ମିଶିବାକୁ ଦିଆଯାଏନି ଓ ମୂଷାଙ୍କଠାରୁ ଦୂରରେ ରହିବାକୁ ପରାମର୍ଶ ଦିଆଯାଏ । ଖାଦ୍ୟ ପଦାର୍ଥକୁ ଘୋଡ଼ଣି ଦେଇ ରଖିବାକୁ ହୁଏ ଓ ବିଲେଇ ରଖି ମୂଷାଙ୍କୁ ଘଉଡ଼େଇବାକୁ ବା ମାରିବାକୁ ଆବଶ୍ୟକ ହୁଏ ।  ନିର୍ଜଳନ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଲକ୍ଷଣରେ ଉନ୍ନତି ଆଣିବାକୁ ଆବଶ୍ୟକ ମୁତାବକ ଚିକିତ୍ସା କରାଯାଏ । ପ୍ରାରମ୍ଭରୁ ଭୁତାଣୁରୋଧୀ ଔଷଧ (antiviral medication) ରିବାଭିରିନ (ribavirin) ଦେଲେ ଉପକାରରେ ଆସେ ।  ଏହି ଚିକିତ୍ସର ଫଳାଫଳ ଭଲ ହୁଏ । 

ସନ ୧୯୫୦ରେ ପ୍ରଥମେ ଏହି ରୋଗର ବର୍ଣ୍ଣନା ହୋଇଥିଲା । ନାଇଜେରିଆର ଲାସା ଟାଉନରେ ଥିବା ଗୋଟିଏ ରୋଗୀଠାରେ ପ୍ରଥମେ ସନ ୧୯୬୯ରେ ଏହି ରୋଗ ଭୁତାଣୁ ଥିବା ବର୍ଣ୍ଣନା କରାଯାଇଥିଲା ।  ଦକ୍ଷିଣ ଆଫ୍ରକୀୟ ଦେଶ ଯଥା:- ନାଇଜେରିଆ, ଲାଇବେରିଆ, ସିଏରା ଲିଓନ ଓ ଗିନି ଇତ୍ୟାଦି ଦେଶମାନଙ୍କରେ ଲାସା ଜ୍ୱର ସାଧାରଣତଃ ଦେଖାଯାଏ । ପ୍ରାୟ ୩୦୦,୦୦୦ରୁ ୫୦୦,୦୦୦ ରୋଗୀ ଅଛନ୍ତି ଓ ବାର୍ଷିକ ପ୍ରାୟ ୫,୦୦୦ ମୃତ୍ୟୁ ହୁଏ ।

ଆଧାର 

ଚିକିତ୍ସା ବିଜ୍ଞାନ