ରାଧାମୋହନ ଗଡ଼ନାୟକ
ରାଧାମୋହନ ଗଡ଼ନାୟକ (୨୫ ଅଗଷ୍ଟ ୧୯୧୧ - ୨୧ ଫେବୃଆରୀ, ୨୦୦୦) ଜଣେ କେନ୍ଦ୍ର ସାହିତ୍ୟ ଏକାଡେମୀ ସମ୍ମାନପ୍ରାପ୍ତ ଓଡ଼ିଆ କବି ଥିଲେ । ତାଙ୍କର କବିତା ଗୁଡ଼ିକରେ ସ୍ୱଦେଶ ପ୍ରୀତି ଓ ସୌନ୍ଦର୍ଯ୍ୟର ଅନୁଭୂତି ଲକ୍ଷ୍ୟ କରାଯାଇଥାଏ । ସବୁଜ ଗୋଷ୍ଠୀର ସାହିତ୍ୟ ସାଧନା କାଳରେ ଏକକ କବି ଭାବରେ ସେ ପରିଚିତ ଥିଲେ ।

ଜୀବନ କାଳ 
ରାଧାମୋହନ ୧୯୧୧ ଭାଦ୍ରବ କୃଷ୍ଣପକ୍ଷ ତୃତୀୟାରେ ଅନୁଗୋଳ ଜିଲ୍ଲାର କଲଣ୍ଡାପାଳରେ ବାଘସିଂହ ବଂଶରେ ଜନ୍ମ ନେଇଥିଲେ । ଅନୁଗୋଳର ମଧ୍ୟ ଇଂରାଜୀ ବିଦ୍ୟାଳୟରେ ସେ ପଢୁଥିବା ବେଳରେ 'ସହକାର' ପତ୍ରିକାର ସମ୍ପାଦକ ଲକ୍ଷ୍ମୀନାରାୟଣ ସାହୁଙ୍କ ଦେଇ କବିତା ଆଡ଼କୁ ମନ ବଳାଇଥିଲେ ଓ କବିତା ଲେଖାଲେଖି ଆରମ୍ଭ କରିଥିଲେ । ସେହି ସମୟରେ ତାଙ୍କ ରଚିତ କବିତା "ମୁଁ କି କେବେ ଦୀନହୀନ" ଗଡ଼ଜାତ ବାସିନୀ ପତ୍ରିକାରେ ପ୍ରକାଶିତ ହୋଇଥିଲା । ଉଚ୍ଚଶିକ୍ଷାରୁ ବଞ୍ଚିତ ରାଧାମୋହନ ୧୯୨୭-୧୯୨୮ ମସିହାରେ ଦେଶସେବକ ତଥା ସ୍ୱାଧୀନତା ସଂଗ୍ରାମୀ ଚନ୍ଦ୍ରଶେଖର ମିଶ୍ରଙ୍କ ଦେଇ ପ୍ରଭାବିତ ହୋଇଥିଲେ ଓ ଜାତି ଓ ଦେଶପ୍ରେମ ମୂଳକ ଅନେକ କବିତାବଳୀ ରଚନା କରିଥିଲେ । ୧୯୨୭ ବେଳକୁ ତାଙ୍କର ରଚିତ ଅନେକ କବିତା 'ସହକାର, 'ନବଯୁଗ, 'ପଞ୍ଚାମୃତ', 'ଉତ୍କଳ ସାହିତ୍ୟ', 'ଗଡ଼ଜାତ ବାସିନୀ' ଆଦି ପତ୍ରିକାରେ ପ୍ରକାଶିତ ହୋଇ ଅନେକ ଖ୍ୟାତି ଅର୍ଜନ କରିଥିଲା । ଏହାପରେ ସେ ନିଜର ଧାରାବାହିକ ପଢ଼ା ବନ୍ଦ କରି ଦେଶସେବାରେ ପୁରା ସମୟ ଦେଇଥିଲେ । ସ୍ୱାଧୀନତା ସଂଗ୍ରାମୀ କୃଷ୍ଣପ୍ରସାଦ ପଟ୍ଟନାୟକଙ୍କ କମୁନିଷ୍ଟ ଆନ୍ଦୋଳନ ବେଳରେ ସେ ମଧ୍ୟ ତାଙ୍କ ଲେଖନୀ ଚଳାଇଥିଲେ । 'ଉତ୍କଳ ସାହିତ୍ୟ ସମ୍ମିଳନୀ, ଓଡ଼ିଶା ସାହିତ୍ୟ ଏକାଡେମୀ ଆଦି ଅନେକ ଅନୁଷ୍ଠାନରେ ସେ ସଭାପତି ଓ ଉପସଭାପତି ଭାବରେ କାମ ତୁଲାଇଥିଲେ । ସେ ଖ୍ରୀଷ୍ଟ କଲେଜରେ ଆଇଏ ପଢୁଥିବାବେଳେ ତାଙ୍କ ରଚିତ କାବ୍ୟନାୟିକା ଉକ୍ତ ଶ୍ରେଣୀର ପାଠ୍ୟ ଅନ୍ତର୍ଭୁକ୍ତ ଥିଲା ।

ରଚନବଳୀ

କାବ୍ୟ କବିତା 

 ସୌରଭ (୨୦୦ ୩) 
 ଅର୍ବାଚୀନ ତାରା (୧୯୮୨)
 ଉତ୍କଳିକା (୧୯୪୫)
 କାବ୍ୟ ନାୟିକା (୧୯୪୫)
 କାଳିଦାସ (୧୯୪୦)
 କୁମାରସମ୍ଭବ (୧୯୬୮)
 କୈଶୋରିକା (୧୯୫୩)
 ଗଡ଼ନାୟକ ସଂଚୟନ (୧୯୬୮)
 ଗାନ୍ଧୀ ଗାଥା (୧୯୭୮)
 ଦୀପଶିଖା (୧୯୫୬)
 ଦୁଇଟି ତାହାର ଡେଣା (୧୯୫୪)
 ଧୂସର ଭୂମିକା (୧୯୬୦)
 ନବଜାତକ (୧୯୪୭)
 ପଶୁପକ୍ଷୀର କାବ୍ୟ (୧୯୫୯)
 ବନରାଜି ନୀଳା (୧୯୬୮) 
 ବିପ୍ଳବୀ ରାଧାନାଥ (୧୯୪୪)
 ମେଘଦୂତ (୧୯୫୪, କାଳିଦାସଙ୍କ ମେଘଦୁତର ଓଡ଼ିଆ ଅନୁବାଦ)
 ମୌସୁମୀ (୧୯୫୧)
 ହିରାଖଣ୍ଡ ଗାଥା (୧୯୮୬)
 ଶାମୁକାର ସ୍ୱପ୍ନ (୧୯୬୧)
 ସ୍ମରଣିକା (୧୯୫୦)
 ସୂର୍ଯ୍ୟ ଓ ଅନ୍ଧକାର (୧୯୭୪)
 ସୋରାବ ଓ ରୋସ୍ତମ (୧୯୬୩, ମୂଳ କାବ୍ୟର ଅଡ଼ିଆ ଅନୁବାଦ)

ସମ୍ମାନ ଓ ପୁରସ୍କାର 
 ପଦ୍ମଶ୍ରୀ, ୧୯୯୦
 ଅତିବଡ଼ୀ ଜଗନ୍ନାଥ ଦାସ ସମ୍ମାନ, ୧୯୯୩
 କେନ୍ଦ୍ର ସାହିତ୍ୟ ଏକାଡେମୀ ପୁରସ୍କାର (୧୯୭୫, ସୂର୍ଯ୍ୟ ଓ ଅନ୍ଧକାର କାବ୍ୟ ନିମନ୍ତେ )
 ବିଷୁବ ପୁରସ୍କାର - ୧୯୮୮
 ଉତ୍କଳ ରତ୍ନ (୧୯୯୭, ଉତ୍କଳ ସାହିତ୍ୟ ସମାଜ ପକ୍ଷରୁ)
 ପ୍ରଥମ ସ୍ୱାଭିମାନ ପୁରସ୍କାର (୧୯୯୯, ରାଜ୍ୟ ସଂସ୍କୃତି ବିଭାଗ ପକ୍ଷରୁ)
 ଉତ୍କଳଶ୍ରୀ (୧୯୯୯)
 ସମ୍ମାନଜନକ ଡି. ଲିଟ୍ (୧୯୯୭, ଉତ୍କଳ ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟ ପକ୍ଷରୁ)
 ନନ୍ଦିଘୋଷ ପୁରସ୍କାର (୧୯୮୮)
 ନୀଳଶୈଳ ପୁରସ୍କାର (୧୯୭୫)

ଆଧାର 

୧୯୧୧ ଜନ୍ମ
୨୦୦୦ ମୃତ୍ୟୁ
ଓଡ଼ିଆ କବି
ଅନୁଗୋଳ ଜିଲ୍ଲାର ଲୋକ
ଓଡ଼ିଆ ଲୋକ
କେନ୍ଦ୍ର ସାହିତ୍ୟ ଏକାଡେମୀ ପୁରସ୍କାର ବିଜେତା
ପଦ୍ମଶ୍ରୀ ସମ୍ମାନିତ
ବିଷୁବ ପୁରସ୍କାର ସମ୍ମାନିତ