ପ୍ରାକ୍‌ଋତୁସ୍ରାବ ଅସୁଖ ବେମାରୀ
ପ୍ରାକ୍‌ଋତୁସ୍ରାବ ଅସୁଖ ବେମାରୀ ବା ପ୍ରିମେନସ୍ଟ୍ରୁଆଲ  ଡିସଫୋରିକ୍ ଡିସଅର୍ଡର୍ (PMDD) ହେଉଛି ପ୍ରାକ୍ ଋତୁସ୍ରାବ ଲକ୍ଷଣପୁଞ୍ଜ (PMS)ର ଏକ ଭୟଙ୍କର ରୂପ ଯାହା ନିୟମିତ କାର୍ଯ୍ୟ କରିବାରେ ବାଧା ସୃଷ୍ଟି କରିଥାଏ |   ଲକ୍ଷଣମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଦୁଃଖୀ ଭାବନା, ବିରକ୍ତି, ଧ୍ୟାନ ଦେବାରେ ଅସୁବିଧା, କମ୍ ଶକ୍ତି, ପେଟ କଷ୍ଟ ଏବଂ ସ୍ତନ ଯନ୍ତ୍ରଣା ଇତ୍ୟାଦି ହୋଇପାରେ |  ଋତୁସ୍ରାବ ଆରମ୍ଭ ହେବାର ଏକ କିମ୍ବା ଦୁଇ ସପ୍ତାହ ପୂର୍ବରୁ ଏହା ଆରମ୍ଭ ହୁଏ ଓ  ଅବଧି ଆରମ୍ଭ ହେବାର ଦିନେ କିମ୍ବା ଦୁଇ ଦିନ ମଧ୍ୟରେ ଲକ୍ଷଣଗୁଡ଼ିକର ଉପଶମ ହୋଇଯାଏ | ରୋଗ ଜଟିଳ ହେଲେ ଆତ୍ମହତ୍ୟା ପ୍ରବଣ ହୋଇପାରେ । 

ଏହାର କାରଣ ଜଣାପଡ଼ିନାହିଁ। ଅତୀତର କୋଣସି ଆଘାତ, ଚିନ୍ତା ଜନିତ ରୋଗ, ଧୂମପାନ, ମୋଟାପଣ ଏବଂ ପାରିବାରିକ ଇତିହାସ ଥିଲେ ବିପଦ ସଙ୍କଟ ରହିପାରେ ।  ଅନ୍ତର୍ନିହିତ କାର୍ଯ୍ୟବିଧିରେ ହରମୋନା ପରିବର୍ତ୍ତନ କିମ୍ବା ମସ୍ତିଷ୍କ ରାସାୟନିକ ସେରୋଟୋନିନ (serotonin) ଅନ୍ତର୍ଭୁକ୍ତ ହୋଇପାରେ।  ୨୦୧୩ ମସିହାର ଏହା ଡିଏସଏମ-୫ରେ ଏହାର ଡିପରେସିଭ ଡିଜଅର୍ଡ଼ର ନାମରେ ତାଲିକାଭୁକ୍ତ ଥିଲା ।  ୧୧ଟି ମୁଖ୍ୟ ଲକ୍ଷଣ ମଧ୍ୟରୁ ଅତିକମରେ ୫ଟି ଲକ୍ଷଣ ଥିଲେ ଏହି ରୋଗ ନିର୍ଣ୍ଣୟ କରାଯାଏ ଓ  ଅତିକମରେ ସେଥିରେ ଗୋଟିଏ ମନୋଦଶା (mood) ପରିବର୍ତ୍ତନ ରହିବା ଆବଶ୍ୟକ ଥାଏ । 

ଚିକିତ୍ସା ଜୀବନଶୈଳୀରେ ପରିବର୍ତ୍ତନ ଯେପରିକି ବ୍ୟାୟାମ, ଖାଦ୍ୟପେୟ ପରିବର୍ତ୍ତନ, ଔଷଧ ଏବଂ ମାନସିକ ଚାପମୁକ୍ତ ହେବାକୁ ପଡ଼େ |  ଔଷଧ ମଧ୍ୟରେ ସିଲେକ୍ଟିଭ ସେରୋଟୋନିନ ରିଅପଟେକ ଇନହିବିଟର ବା ଏସଏସଆରଆଇ (SSRIs) କିମ୍ବା ଜନ୍ମ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ ବଟିକା କିମ୍ବା ଜିଏନଆରଏଚ (GnRH analogues)  ବ୍ୟବହାର କରାଯାଇପାରେ |  ଏସଏସଆରଆଇ ଏହ ସାଧାରଣ ଚିକିତ୍ସା, କାରଣ ଏହା ଅଳ୍ପ ପାର୍ଶ୍ୱ ପ୍ରତିକ୍ରିୟା ସହିତ ଭଲ କାମ କରେ |  ଶାରୀରିକ କଷ୍ଟ ପାଇଁ ଏନଏସଅଇଡି ବ୍ୟବ‌ହାର କରାଯାଇପାରେ |  ଯଦି ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ପଦକ୍ଷେପ ପ୍ରଭାବଶାଳୀ ନୁହେଁ ତେବେ ଅସ୍ତ୍ରୋପଚାର କରି ଡିମ୍ବକୋଷ ବାହାର କରିଦିଆଯାଏ  | 

ଏହି ରୋଗ ଏକ ବର୍ଷରେ ଋତୁସ୍ରାବୀ ମହିଳାଙ୍କୁ ମଧ୍ୟରୁ ପ୍ରାୟ ୨ - ୬% ପ୍ରଭାବିତ କରେ |  ଯେ କୌଣସି ଋତୁସ୍ରାବ କରୁଥିବା ମହିଳାଙ୍କର ଏହା ହୋଇପାରେ।  ଋତୁସ୍ରାବ କରୁଥିବା ମହିଳାମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ  ୯୦% ମହିଳଙ୍କର କିଛି ଲକ୍ଷଣ ଥାଏ, କିନ୍ତୁ ରୋଗ ନିର୍ଣ୍ଣୟ ପାଇଁ ଆବଶ୍ୟକ ସଂଖ୍ୟାଠାରୁ କମ୍ ଥାଏ କିମ୍ବା କାର୍ଯ୍ୟ‌ ଅକ୍ଷମ ଦୁର୍ବଳତା ନଥାଏ।  ଅତିକମରେ ଖ୍ରୀ.ପୂ. ୪୦୦ ଶତାବ୍ଦୀରେ ଏହି ରୋଗ ଲକ୍ଷଣ ଗୁଡ଼ିକ  ହିପୋକ୍ରେଟସ  ଲିପିବଦ୍ଧ କରିଥିଲେ ।

ଆଧାର 

ଚିକିତ୍ସା ବିଜ୍ଞାନ
Translated from MDWiki