ବିଜୟାନନ୍ଦ ସିଂହ
ବିଜୟାନନ୍ଦ ସିଂହ (ଜନ୍ମ: ୧୯୫୯) ଜଣେ ଓଡ଼ିଆ ଗାଳ୍ପିକ, ପ୍ରାବନ୍ଧିକ, ଗବେଷକ, ସଂକଳକ ଓ ଅଧ୍ୟାପକ । ତାଙ୍କର ଏଯାବତ ୫୦ରୁ ଅଧିକ ପୁସ୍ତକ ପ୍ରକାଶିତ ହୋଇସାରିଛି । ସେ ଓଡ଼ିଶାର ବିଭିନ୍ନ ସାହିତ୍ୟିକ ଓ ସାଂସ୍କୃତିକ ଅନୁଷ୍ଠାନ ସହିତ ମଧ୍ୟ ଜଡ଼ିତ । ବର୍ତ୍ତମାନ ସେ ଓଡ଼ିଆ ସାହିତ୍ୟ ଏକାଡେମୀର କାର୍ଯ୍ୟକାରିଣୀ କମିଟି ସଦସ୍ୟ, କେନ୍ଦ୍ର ସାହିତ୍ୟ ଏକାଡେମୀର ଉପଦେଷ୍ଟା ଏବଂ ଉତ୍କଳ ସାହିତ୍ୟ ସମାଜର ସଭାପତି ଭାବରେ କାର୍ଯ୍ୟରତ । ଉତ୍କଳ ସାହିତ୍ୟ ସମାଜର ଏଯାବତ ସମସ୍ତ ସଭାପତିମାନଙ୍କୁ ମଧ୍ୟରୁ ସେ ସର୍ବକନିଷ୍ଠ ।

ଜୀବନୀ

ପ୍ରାରମ୍ଭିକ ଜୀବନ ଓ ଶିକ୍ଷା 
ବିଜୟାନନ୍ଦ ସିଂହ ଓଡ଼ିଶାର କଟକ ଜିଲ୍ଲାସ୍ଥିତ ମାହାଙ୍ଗାରେ ୧୯୫୯ ମସିହାରେ ଜନ୍ମ ନେଇଥିଲେ । ସେ ସ୍କୁଲରେ ଛାତ୍ରାବସ୍ଥାରେ ସାହିତ୍ୟ ରଚନା ଓ ବିଭିନ୍ନ ସଙ୍ଗଠନାତ୍ମକ କାମରେ ଜଡ଼ିତ ଥିଲେ । ନବମ ଶ୍ରେଣୀରେ ପଢୁଥିବାବେଳେ ତାଙ୍କ କବିତା ଶିଶୁ ପତ୍ରିକା "ପବନ ସୂତ"ରେ ପ୍ରକାଶ ପାଇଥିଲା । ସେ ସ୍କୁଲରେ "ଲଳିତ ସାହିତ୍ୟ ସଂସଦ" ପ୍ରତିଷ୍ଠା କରିଥିଲେ ।

କଲେଜ 
ସେ ଆ.ଏ. ପଢ଼ିବା ବେଳେ "ସ୍ରୋତସ୍ୱତୀ" ନାମରେ ଏକ କଲେଜ ପତ୍ରିକା ସମ୍ପାଦନା କରୁଥିଲେ । ଆ.ଏ. ପରେ ସେ ସାଲେପୁର ମହାବିଦ୍ୟାଳୟରେ ସ୍ନାତକ ପାଇଁ ନାମ ଲେଖାଇଥିଲେ । ସେଠାରେ ସେ ଛାତ୍ର ୟୁନିୟନର ସଭାପତି ଥିଲେ । ପରେ ସେ ସ୍ନାତକତ୍ତୋର ପଢ଼ିବା ପାଇଁ କଟକ ଯାଇଥିଲେ । ସେଠାରେ ସେ ଫତୁରାନନ୍ଦଙ୍କ ଡଗର ପତ୍ରିକାରେ ସହ-ସମ୍ପାଦକ ଭାବରେ କାର୍ଯ୍ୟ ଆରମ୍ଭକରିଥିଲେ । "ଫତୁରାନନ୍ଦଙ୍କ ସାହିତ୍ୟରେ ହାସ୍ୟ ଓ ବ୍ୟଙ୍ଗ" ଥିଲା ତାଙ୍କର ପିଏଚଡ଼ି ଗବେଷଣା ପ୍ରସଙ୍ଗ ।

ଅଧ୍ୟାପନା 
ସେ ସାଲେପୁର ମହାବିଦ୍ୟାଳୟରେ ଅଧ୍ୟାପକ ଭାବରେ ଯୋଗଦାନ କରିଥିଲେ । ସେଠାରେ ସେ ସାମୟିକ ବିରତି ନେଇ ବିଭିନ୍ନ ସାହିତ୍ୟିକ ଓ ସାଂସ୍କୃତିକ ଅନୁଷ୍ଠାନରେ ପଦବୀ ଗ୍ରହଣକରିଥିଲେ । ସେ ମଧ୍ୟରୁ ସଂସ୍କୃତି ବିଭାଗର ଉପନିର୍ଦ୍ଦେଶକ (୨୦୦୫-୨୦୦୮), ଓଡ଼ିଶା ସାହିତ୍ୟ ଏକାଡେମୀର ସଚିବ (୨୦୧୦-୧୧), ଉତ୍କଳ ସଂସ୍କୃତି ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟର ପରୀକ୍ଷା ନିୟନ୍ତ୍ରକ (୨୦୦୯-୨୦୧୧) ଆଦି ଅନ୍ୟତମ ।

ରଚନାବଳୀ 
 ମନସ୍ୱୀ ଗଦ୍ୟସ୍ରଷ୍ଟା ପ୍ୟାରୀମୋହନ
 ଫତୁରାନନ୍ଦଙ୍କ ସୃଷ୍ଟିରେ ହାସ୍ୟ
 ସାରସ୍ୱତ ସାକ୍ଷାତକାର
 ଭିନ୍ନ ଭୂମି
 ସମୟ ଓ ସମାଲୋଚନା
 ସମ୍ପର୍କ ଓ ସମୀକ୍ଷା
 ଅନେକ ଜୀବନ(ଗଳ୍ପ)
 ନିରବ ଆଳାପ(ଗଳ୍ପ)
 ତଥାପି ଅପେକ୍ଷା କରାଯାଉ(ଗଳ୍ପ)
 କିଶୋରୀ ଚରଣ ଅନନ୍ତ ପ୍ରସାଦ ଜୀବନୀ
 ମୁଁ କାହିଁକି ଲେଖେ
 ଓଡ଼ିଆ କ୍ଲାସିକ ଉପନ୍ୟାସ
 ତମସାର ହୃଦୟ(ଅନୁବାଦ)

ସମ୍ପାଦନା

ପତ୍ରିକା ସମ୍ପାଦନା 
 କୋଣାର୍କ ପତ୍ରିକା
 ଡଗର
 ଏଷଣା
 ଗ୍ରନ୍ଥ ତରଙ୍ଗ
 ସାହିତ୍ୟ ଯାତ୍ରା
 ବାଲିଯାତ୍ରା ସ୍ମରଣିକା

ସାହିତ୍ୟ ସଂକଳନ ସମ୍ପାଦନା 
 ମୁଁ କାହିଁକି ଲେଖେ
 ଫତୁରାନନ୍ଦଙ୍କ ଦୁଷ୍ପ୍ରାପ୍ୟ ରଚନା
 ଶତାବ୍ଦୀର ସପ୍ତ ସାରଥୀ
 କାଳିଚରଣ ଗ୍ରନ୍ଥାବଳୀ
 ବିଣାପାଣୀ ମହାନ୍ତିଙ୍କ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଗଳ୍ପ ସଂକଳନ
 ବୈଷ୍ଣବ ପାଣୀଙ୍କ ଗ୍ରନ୍ଥାବଳୀ
 କୃଷ୍ଣଚରଣଙ୍କ କୃତି ଓ କୃତିତ୍ୱ

ସମ୍ମାନ ଓ ପୁରସ୍କାର 
 ଜ୍ଞାନମଣ୍ଡଳ ଫାଉଣ୍ଡେସନ ପୁରସ୍କାର
 ସୁବ୍ରତ ସ୍ମୃତି ପୁରସ୍କାର
 ଭଞ୍ଜଭୂମି ସମ୍ମାନ
 ସଦଭାବନା ପୁରସ୍କାର
 ପୁନର୍ନବା ସାହିତ୍ୟ ସମ୍ମାନ
 କଳିଙ୍ଗ ସାହିତ୍ୟ ଏକାଡେମୀ ସମ୍ମାନ

ଆଧାର 

୧୯୫୯ ଜନ୍ମ
ଜୀବିତ ବ୍ୟକ୍ତି
ଓଡ଼ିଆ ସାହିତ୍ୟିକ
ଓଡ଼ିଆ ଲୋକ
ଆନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ମାତୃଭାଷା ଦିବସ ଗଣସମ୍ପାଦନା ୨୦୧୯