ପ୍ରୋକାର୍ବାଜିନ
ପ୍ରୋକାର୍ବାଜିନ (ଇଂରାଜୀ ଭାଷାରେ Procarbazine) ଏକ କେମୋଥେରାପି ଔଷଧ ଯାହା ହଜକିନ ଲିମ୍ଫୋମା ଓ ମସ୍ତିଷ୍କ କର୍କଟ ରୋଗର ଚିକିତ୍ସାରେ ବ୍ୟବ‌ହୃତ ହୁଏ । ହଜକିନ ରୋଗ ନିମନ୍ତେ ଅଧିକାଂଶ ସମୟରେ ଏହା ମେକ୍ଲୋରିଥାମିନ (mechlorethamine), ଭିନ‌କ୍ରିସ୍ଟିନ (vincristine) ଓ ପ୍ରେଡନିସୋନ (prednisone) ସ‌ହିତ ଦିଆଯାଏ ଓ ଗ୍ଲାୟୋବ୍ଲାସ୍ଟୋମା (glioblastoma multiforme) ଭଳି ମସ୍ତିଷ୍କ କର୍କଟ ନିମନ୍ତେ ଏହା ଲୋମୁସ୍ଟିନ (lomustine) ଓ ଭିନ‌କ୍ରିସ୍ଟିନ (vincristine) ସ‌ହିତ ଦିଆଯାଏ । ଏହି ଔଷଧ ପାଟିରେ ଦିଆଯାଏ ।

ପ୍ରୋକାର୍ବାଜିନର ପାର୍ଶ୍ୱ ପ୍ରତିକ୍ରିୟାରେ ସାଧାରଣତଃ ସ୍ୱଳ୍ପ ରକ୍ତ କଣିକା (low blood cell counts) ଓ ବାନ୍ତି ହୋଇପାରେ । ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ପ୍ରତିକ୍ରିୟାରେ ଥକ୍କା ଓ ଅବସାଦ ହୋଇପାରେ । ଯକୃତ ଓ ବୃକ୍‌କ ସମସ୍ୟା ଥିଲେ ଏହା ଦିଆଯାଏନାହିଁ । ଗର୍ଭାବସ୍ଥାରେ ଏହା ଶିଶୁର କ୍ଷତି କରେ ।  ଏହା ଆଲକିଲେଟିଙ୍ଗ ଏଜେଣ୍ଟ ଶ୍ରେଣୀର (alkylating agents) ଏକ ଔଷଧ ।  ଏହାର କାର୍ଯ୍ୟବିଧି ସ୍ପଷ୍ଟ ଭାବରେ ଜଣାଯାଇନାହିଁ ।

ସନ ୧୯୬୯ରେ ପ୍ରୋକାର୍ବାଜିନ ଯୁକ୍ତରାଷ୍ଟ୍ର ଆମେରିକାରେ ଡାକ୍ତରୀ ବ୍ୟବ‌ହାର ନିମନ୍ତେ ସ୍ୱୀକୃତ ହୋଇଥିଲା । ଏହାର ନାମ ବିଶ୍ୱ ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ ସଂଗଠନର ଅତ୍ୟାବଶ୍ୟକୀୟ ଔଷଧ ଚିଠାରେ (World Health Organization's List of Essential Medicines) ଅଛି ଯାହା ମୌଳିକ ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ ସିସ୍ଟମ (health system) ନିମନ୍ତେ ଅତି ମହତ୍ତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ । ଇଂଲଣ୍ଡରେ ଏହାର ଏକ ମାସର ଚିକିତ୍ସା ଖର୍ଚ୍ଚ ୪୫୦ରୁ ୭୫୦ ପାଉଣ୍ଡ ।

ଆଧାର 

ଔଷଧ