ପ୍ୟାନିକ ଡିଜ‌ଅର୍ଡ଼ର
ପ୍ୟାନିକ ଡିଜ‌ଅର୍ଡ଼ର (Panic disorder) ଏକ ପ୍ରକାର ଉତ୍କଣ୍ଠା ବେମାରୀ (anxiety disorder) ଯେଉଁଥିରେ ବାରମ୍ବାର ପ୍ୟାନିକ ଆଟାକ (panic attack) ହୁଏ । ପ୍ୟାନିକ ଆଟାକ ରୋଗରେ ହଠାତ ଅତ୍ୟଧିକ ଆତଙ୍କ (panic attack) ସୃଷ୍ଟି ହେବା ସ‌ହିତ ପାଲପିଟେସନ (palpitations), ଝାଳ ବୁହା, କମ୍ପନ, ଅଣନିଶ୍ୱାସୀ (shortness of breath), କାଲୁଆ ଓ କିଛି ଖରାପ ହେଉଥିବା ଅନୁଭବ ହୁଏ ।  ଅଳ୍ପ କିଛି ମିନିଟ ମଧ୍ୟରେ ସର୍ବାଧିକ ଲକ୍ଷଣ ଦେଖାଯାଏ । ଆଗାମୀ ଆକ୍ରମଣର ଚିନ୍ତା ଓ ପୂର୍ବରୁ ଯେଉଁ ସ୍ଥାନରେ ସେହି ରୋଗ ହୋଇଥିଲା, ସେହି ସ୍ଥାନ ଏଡ଼େଇବା ଚିନ୍ତା ଚାଲୁରହେ । 

ଏହି ରୋଗର କାରଣ ଅଦ୍ୟାବଧି ଅଜ୍ଞାତ ଅଛି । ଅଧିକାଂଶ କେଶ୍‌ରେ ଏ ରୋଗ ପରିବାରରେ ଥାଏ । ଏହାର ସଙ୍କଟ କାରକମାନଙ୍କ ନାମ: ଧୂମ୍ରପାନ (smoking), ମାନସିକ ଚାପ (psychological stress) ଓ ପିଲାଦିନର ଯାତନା (child abuse) । ରୋଗ ନିର୍ଣ୍ଣୟ କଲାବେଳେ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ରୋଗ ଯେପରିକି ଅନ୍ୟ ମାନସିକ ରୋଗ, ହୃତ୍‌ପିଣ୍ଡ ରୋଗ (heart disease) ବା ହାଇପରଥାଇରଏଡିଜମ ରୋଗମାନଙ୍କର ଅନୁପସ୍ଥିତି ବିଷୟ ଦେଖିବାକୁ ପଡ଼େ ଓ ବ୍ୟବ‌ହାର କରୁଥିବା ଔଷଧ ବିଷୟ ବୁଝିବାକୁ ହୁଏ । ରୋଗୀ ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ ପ୍ରଶ୍ନମାଳା (questionnaire) ସାହାଯ୍ୟରେ ସ୍କ୍ରୀନିଙ୍ଗ କରାଯାଇପାରେ । 

ସାଧାରଣତଃ ଏହି ରୋଗ ସାଇକୋଥେରାପି ବା କାଉନସେଲିଙ୍ଗ (counselling) ଓ ଔଷଧ ସାହାଯ୍ୟରେ (medications) ଚିକିତ୍ସା କରାଯାଏ । ଅଧାରୁ ଅଧିକ କେଶ୍‌ରେ କଗନିଟିଭ ବିହେଭିଅରାଲ ଥେରାପି (cognitive behavioral therapy) (CBT)) ଉତ୍କୃଷ୍ଟ ସାବ୍ୟସ୍ତ ହୁଏ । ଆଣ୍ଟିଡିପ୍ରେସାଣ୍ଟ (antidepressants) ଔଷଧ ଦିଆଯାଏ, ବେଳେବେଳେ ବେଞ୍ଜୋଡାଏଜେପିନ (benzodiazepines) ବା ବିଟାବ୍ଲକର (beta blockers) ଦିଆଯାଏ । ଚିକିତ୍ସା ଶେଷ ହେବା ପରେ ୩୦% ଲୋକଙ୍କର ରୋଗ ପ୍ରତ୍ୟାବର୍ତ୍ତନ କରେ ।

ପ୍ରାୟ ୨.୫% ଲୋକଙ୍କର ଜୀବନର କୌଣସି ସମୟରେ ପ୍ୟାନିକ ଡିଜ‌ଅର୍ଡ଼ର ସୃଷ୍ଟି ହୋଇପାରେ । କୈଶୋର ବା ଯୌବନର ଆଦ୍ୟ ଭାଗରେ ଏହି ରୋଗ ସାଧାରଣତଃ ହେଉଥିଲେ ମଧ୍ୟ ଯେ କୌଣସି ବୟସରେ ହୋଇପାରେ । ବୟସ୍କ ଓ ପିଲାଙ୍କଠାରେ ଏହି ରୋଗ ସାଧାରଣତଃ କମ ଦେଖାଯାଏ । ପରୁଷଙ୍କ ଅପେକ୍ଷା ଅଧିକ ମହିଳାଙ୍କୁ ରୋଗ ହୁଏ ।

ଆଧାର 

ଚିକିତ୍ସା ବିଜ୍ଞାନ