ଆଟାଜାନାଭିର
{{Infobox drug
| Verifiedfields = changed
| verifiedrevid = 458476502
| IUPAC_name = methyl N-[(1S)-1-{[(2S,3S)-3-hydroxy-4-[(2S)-2-[(methoxycarbonyl)amino]-3,3-dimethyl-''N-{[4-(pyridin-2-yl)phenyl]methyl}butanehydrazido]-1-phenylbutan-2-yl]carbamoyl}-2,2-dimethylpropyl]carbamate
| image = Atazanavir structure.svg
| width = 180
| image2 = Atazanavir ball-and-stick.png
| width2 = 220

| pronounce = , 
| tradename =  Reyataz, Evotaz, others
| Drugs.com = 
| MedlinePlus = a603019
| pregnancy_AU = B2
| pregnancy_US = B
| legal_UK = POM
| legal_US = Rx-only
| routes_of_administration = By mouth

| bioavailability = 60-68%
| protein_bound = 86%
| metabolism = Liver (CYP3A4-mediated)
| elimination_half-life = 6.5 hours
| excretion = Fecal and kidney

| CAS_number_Ref = 
| CAS_number = 198904-31-3
| ATC_prefix = J05
| ATC_suffix = AE08
| ATC_supplemental =  
| PubChem = 148192
| DrugBank_Ref = 
| DrugBank = DB01072
| ChemSpiderID_Ref = 
| ChemSpiderID = 130642
| UNII_Ref = 
| UNII = QZU4H47A3S
| KEGG_Ref = 
| KEGG = D01276
| ChEBI_Ref = 
| ChEBI = 37924
| ChEMBL_Ref = 
| ChEMBL = 1163
| NIAID_ChemDB = 057755

| C=38 | H=52
| N=6 | O=7
| molecular_weight = 704.856 g/mol
| smiles = O=C(OC)N[C@H](C(=O)N[C@@H](Cc1ccccc1)[C@@H](O)CN(NC(=O)[C@@H](NC(=O)OC)C(C)(C)C)Cc3ccc(c2ncccc2)cc3)C(C)(C)C
| StdInChI_Ref = 
| StdInChI = 1S/C38H52N6O7/c1-37(2,3)31(41-35(48)50-7)33(46)40-29(22-25-14-10-9-11-15-25)30(45)24-44(43-34(47)32(38(4,5)6)42-36(49)51-8)23-26-17-19-27(20-18-26)28-16-12-13-21-39-28/h9-21,29-32,45H,22-24H2,1-8H3,(H,40,46)(H,41,48)(H,42,49)(H,43,47)/t29-,30-,31+,32+/m0/s1
| StdInChIKey_Ref = 
| StdInChIKey = AXRYRYVKAWYZBR-GASGPIRDSA-N
}}ଆଟାଜାନାଭିର (ଇଂରାଜୀ ଭାଷାରେ Atazanavir, ଏକ ବିକ୍ରୟ ନାମ ରେୟାଟାଜ''') ଏକ ଆଣ୍ଟିରେଟ୍ରୋଭାଇରାଲ ଔଷଧ (antiretroviral medication) ଯାହା ଏଚଆଇଭି/ଏଡସ ରୋଗର ଚିକିତ୍ସା ଓ ପ୍ରତିଷେଧ ନିମନ୍ତେ ବ୍ୟବ‌ହୃତ ହୁଏ ।   ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଆଣ୍ଟିରେଟ୍ରୋଭାଇରାଲ ଔଷଧ ସ‌ହିତ ଦେବାକୁ ସୁପାରିସ କରାଯାଏ ।  ଇଞ୍ଜେକସନ ଛୁଞ୍ଚି ଆଘାରର ପ୍ରତିଷେଧ ନିମନ୍ତେ ଏହା ଦିଆଯାଇପାରେ ।   ଦିନ‌କୁ ଥରେ ଏହା ପାଟିରେ ଦିଆଯାଏ । 

ସାଧାରଣ ପାର୍ଶ୍ୱ ପ୍ରତିକ୍ରିୟା ମଧ୍ୟରେ ମୁଣ୍ଡବଥା, ଅଇ, ଜଣ୍ଡିସ୍, ପେଟ ଯନ୍ତ୍ରଣା, ନିଦ୍ରାହୀନତା ଓ ଜ୍ୱର ଇତ୍ୟାଦି ଲକ୍ଷଣ ଦେଖାଯାଏ ।  ସାଂଘାତିକ ପ୍ରତିକ୍ରିୟା ମଧ୍ୟରେ ଏରିଥେମା ମଲ୍ଟିଫର୍ମ (erythema multiforme) ଭଳି ରାସ ଓ ଉଚ୍ଚ ରକ୍ତ ଶର୍କରା (high blood sugar) ଇତ୍ୟାଦି ଲକ୍ଷଣ ଦେଖାଯାଏ । ଗର୍ଭାବସ୍ଥାରେ ଏହା ନିରାପଦ ଜଣାଯାଏ ।  ଏହା ପ୍ରୋଟିଏଜ ଇନହିବିଟର (protease inhibitor ବା PI)) ଶ୍ରେଣୀର ଔଷଧ ଓ ଏଚଆଇଭି ପ୍ରୋଟୋଏଜ (HIV protease) ଅବରୋଧ କରି କାମ କରେ ।  

ସନ ୨୦୦୩ରେ ଯୁକ୍ତରାଷ୍ଟ୍ର ଆମେରିକାରେ ଡାକ୍ତରୀ ବ୍ୟବ‌ହାର ନିମନ୍ତେ ଆଟାଜାନାଭିର ସ୍ୱୀକୃତ ହୋଇଥିଲା । ଏହାର ନାମ ବିଶ୍ୱ ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ ସଂଗଠନର ଅତ୍ୟାବଶ୍ୟକୀୟ ଔଷଧ ଚିଠାରେ ଅଛି ଯାହା ମୌଳିକ ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ ସିସ୍ଟମ ନିମନ୍ତେ ଅତି ମହତ୍ତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ । ଯୁକ୍ତରାଷ୍ଟ୍ର ଆମେରିକାରେ ଏହା ଜେନେରିକ ଔଷଧ ନାମରେ ଉପଲବ୍‌ଧ ହୁଏନାହିଁ । ବିକାଶଶୀଳ ଦେଶମାନଙ୍କରେ ଏହାର ମାସିକ ଖର୍ଚ୍ଚ ପ୍ରାୟ ୧୫.୭୨ ଆମେରିକୀୟ ଡଲାର । ସନ ୨୦୧୫ରେ ଯୁକ୍ତରାଷ୍ଟ୍ର ଆମେରିକାରେ ଏହାର ମାସିକ ଖର୍ଚ୍ଚ ପ୍ରାୟ ୨୦୦ ଆମେରିକୀୟ ଡଲାର ।

ଆଧାର 

ଔଷଧ