ଦୁର୍ଗାଚରଣ ମହାନ୍ତି
ଦୁର୍ଗାଚରଣ ମହାନ୍ତି (୧୯୧୨-୧୯୮୫) ଓଡ଼ିଶାର କୋଣାର୍କ ନିକଟବର୍ତ୍ତି ଗୋପ ଥାନା ଅନ୍ତର୍ଗତ ବୀରତୁଙ୍ଗ ଗ୍ରାମରେ ୧୯୧୨ ମସିହା କାର୍ତ୍ତିକ ଶୁକ୍ଳ ତ୍ରୋୟଦଶୀ ତିଥିରେ ଜନ୍ମ ଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ |  ଓଡ଼ିଶାର ସାହିତ୍ଯ ଏକାଡେମୀ ତରଫରୁ ତାଙ୍କ ଲିଖିତ 'ଭଗବାନ ଶଙ୍କରାଚାର୍ୟ' ପୁସ୍ତକ ୧୯୫୭-୫୮ରେ ପ୍ରଥମ ପୁରସ୍କାରପ୍ରାପ୍ତ ହୋଇଥିଲା | ସଦଗୁରୁ ନିଗମାନନ୍ଦଙ୍କ ଏକନିଷ୍ଠ ଶିଷ୍ଯ ଭାବରେ ସେ ବିଶେଷ ପରିଚିତ| ଠାକୁର ନିଗମାନନ୍ଦଙ୍କ ପ୍ରତିଷ୍ଠାନ 'ନୀଳାଚଳ ସାରସ୍ୱତ ସଙ୍ଘ' ପୁରୀର ସେ ସମ୍ପାଦକ/ପରିଚାଳକ ଥିଲେ | ଠାକୁର ନିଗମାନନ୍ଦଙ୍କ ସ୍ୱରଚିତ ବିଖ୍ଯାତ ଗ୍ରନ୍ଥ ବ୍ରହ୍ମଚର୍ୟ ସାଧନ, ଯୋଗୀଗୁରୁ , ତାନ୍ତ୍ରିକ ଗୁରୁ, ଜ୍ଞାନୀଗୁରୁ ଓ ପ୍ରେମିକଗୁରୁ ପ୍ରଭୁତି ପୁସ୍ତକାବଳୀ ବଙ୍ଗଳା ଭାଷାରୁ ଓଡ଼ିଆରେ ସେ ଅନୁବାଦ କରିଛନ୍ତି |  ଏହା ବ୍ଯତିତ ନିଜ ଗ୍ରାମ ବୀରତୁଙ୍ଗର ଭଲ୍ଯୁଣ୍ଟର ଆସୋସିଏନ୍ର ସେ ସଭାପତି ଥିଲେ | ତାଙ୍କର ପ୍ରଚେଷ୍ଟାରେ ବୀରତୁଙ୍ଗ ଗ୍ରାମରେ ସାରସ୍ୱତ ବିଦ୍ଯାପୀଠ ସ୍ଥାପିତ ହୋଇପାରିଛି |

ପରିବାର, ଶିକ୍ଷା 
ପିତାଙ୍କ ନାମ ଗୁଣନିଧି ମହାନ୍ତି | ମାତା ସୁନ୍ଦରମଣି ଦେବୀ | ପିତା ଗୋପ ଥାନା ନାଗପୁର ନିକଟବର୍ତ୍ତୀ ମଦରଙ୍ଗ ଗ୍ରାମରେ ତହସିଲଦାର କାର୍ୟ କରୁଥିଲେ | ମାତା ନୀଳାଚଳ ସାରସ୍ୱତ ମହିଳା ସଙ୍ଘର ସଭାନେତ୍ରି ଥିଲେ |୧୯୨୯ ସାଲରେ ଦୁର୍ଗାଚରଣ ପୁରୀ ଜିଲ୍ଲା ସ୍କୁଲର ୯ମ ଶ୍ରେଣୀର ଛାତ୍ର ଥିଲେ |

ଆଧ୍ଯାତ୍ମିକ ବିକାଶ 
୧୯୨୯ ସାଲ ସେପ୍ଟମ୍ବର ମାସରେ ଠାକୁର ନିଗମାନନ୍ଦଙ୍କ ସହିତ ତାଙ୍କର ପ୍ରଥମ ଦର୍ଶନ ହୋଇଥିଲା | ୧୯୩୪ ମସିହା ଜୁନ୍ ୫ ତାରିଖ ଦିନ ନୀଳାଚଳ କୁଟୀରରେ ସେ ଠାକୁର ନିଗମାନନ୍ଦଙ୍କଠାରୁ ଦୀକ୍ଷା ଲାଭ କରିଥିଲେ | ସେହିଦିନଠାରୁ ସେ ଉତ୍କଳରେ ନିଗମାନନ୍ଦଙ୍କ ଭାବଧାର ପ୍ରଚାର କରି ନିଗମାନନ୍ଦଙ୍କ ଅନୁଷ୍ଠାନ ନୀଳାଚଳ ସାରସ୍ୱତ ସଙ୍ଘର ସମ୍ପାଦକ ଓ ପରିଚାଳକ ରହି ଆସିଥିଲେ |

ପୁସ୍ତକ ରଚନା 

ପ୍ରଣୀତ 
ତାଙ୍କ ପ୍ରଣୀତ ଶ୍ରୀ ଶ୍ରୀ ଠାକୁର ନିଗମାନନ୍ଦ, ନୀଳାଚଳ ବାଣୀ, ସଂସାର ପଥେ(୪ ସ୍କନ୍ଧ -ଭାବନା, ସିଦ୍ଧି , ସାଧନା, ସଂଗ୍ରାମ), ନିଗମ ତତ୍ତ୍ୱ, ନିଗମ ଉପଦେଶ, ଭକ୍ତସମ୍ମିଳନୀ ବହୁଗ୍ରନ୍ଥ ଉତ୍କଳରେ ନିଗମାନନ୍ଦଙ୍କ ଭାବଧାରା ସମ୍ବନ୍ଧରେ ସର୍ବସାଧାରଣଙ୍କୁ ଅବହିତ କରିପାରିଛି । 
ନିମ୍ନଲିଖିତ ତାଙ୍କ ରଚିତ ପୁସ୍ତକ ମହିଳା ଭକ୍ତମାନଙ୍କୁ ଆଦର୍ଶ ନାରୀ ଜୀବନଯାପନରେ ଅନୁପ୍ରାଣିତ କରିଅଛି : 
 ସତିଚରିତ ମାଳା- ଆଦ ର୍ଶ ନାରୀ ଯୀବନ
 ସତିଚରିତ ମାଳା-ଆଦର୍ଶ ଗୃହିଣୀ
 ସତିଚରିତ ମାଳା-ଆଦର୍ଶ ନାରୀ ତତ୍ତ୍ୱ
 ସତିଚରିତ ମାଳା-ଆଦର୍ଶ ଜନନୀ

ଅନୁବାଦ 

ଠାକୁର ନିଗମାନନ୍ଦଙ୍କ ସ୍ୱଚରିତ ଯୋଗୀଗୁରୁ, ଜ୍ଞାନୀଗୁରୁ, ତାନ୍ତ୍ରିକ ଗୁରୁ ଓ ପ୍ରେମିକଗୁରୁ ଓ ବ୍ରହ୍ମଚର୍ଯ ସାଧନ ପୁସ୍ତକ ଗୁଡ଼ିକ, ସ୍ୱାମୀ ପ୍ରେମାନନ୍ଦ ସରସ୍ୱତୀଙ୍କ ପ୍ରଣୀତ ଶ୍ରୀ ଶ୍ରୀ ନିଗମାନନ୍ଦ କଥାମୃତ, ନାରାୟଣୀ ଦେବୀଙ୍କ ରଚିତ ଶ୍ରୀ ଶ୍ରୀ ନିଗମାନନ୍ଦ ଜୀବନ ପ୍ରସଙ୍ଗ ଓ ଶିଶିର କୁମାର ବସୁଙ୍କ ସମ୍ପାଦିତ ଶ୍ରୀ ଶ୍ରୀ ନିଗମାନନ୍ଦ କଥା ସଂଗ୍ରହ ପ୍ରଭୃତି ପୁସ୍ତକାବଳୀ ଓଡ଼ିଆ ଭାଷାରେ ଅନୁବାଦ କରିଛନ୍ତି । 

ଏହା ବ୍ଯତୀତ ତ୍ରୈମାସିକ ପତ୍ରିକା 'ସଙ୍ଘ ସେବକ'''ର ନିଜେ ସମ୍ପାଦକ ରହି ଏହାର ୨୮ ସ୍କନ୍ଧ ପ୍ରଣୟନ କରିଛନ୍ତି । 

 ପୁରସ୍କାର ଓ ସମ୍ମାନ 

|200px|thumb|right| ୧୯୫୬-୫୮ରେ  ଓଡ଼ିଆ ସାହିତ୍ଯ ଏକାଡେମୀ  ପ୍ରଥମ ପୁରସ୍କାର ପ୍ରାପ୍ତପୁସ୍ତକ, ଭଗବାନ ଶଙ୍କରାଚାର୍ୟ 

୧୯୫୬-୫୮ରେ ତାଙ୍କ ଲିଖିତ ଭଗବାନ ଶଙ୍କରାଚାର୍ୟ ପୁସ୍ତକ ଓଡ଼ିଆ ସାହିତ୍ଯ ଏକାଡେମୀର ପ୍ରଥମ ପୁରସ୍କାର ପ୍ରାପ୍ତ ହୋଇଥିଲା ।

 ମୁଖ୍ଯ ଅବଦାନ 
 

୧୯୬୪ରେ ତାଙ୍କ ପ୍ରଚେଷ୍ଟାରେ ବୀରତୁଙ୍ଗ ଗ୍ରାମରେ ସତ୍ ଶିକ୍ଷାର ବିସ୍ତାର ନିମନ୍ତେ ସାରସ୍ୱତ ବିଦ୍ଯାପୀଠ'' ସ୍ଥାପିତ ହୋଇପାରିଛି । ସେ ଉକ୍ତଳ ପ୍ରାଦେଶିକ ଭକ୍ତ ସମ୍ମିଳନୀର ଆୟୋଜନା ଓ ପରିଚାଳନା, ନୀଳଚଳ କୁଟୀର ଓ ସ୍ମୃତିମନ୍ଦିରର ସୁରକ୍ଷା ଓ ଉତ୍କଳରେ ଠାକୁର ନିଗମାନନ୍ଦଙ୍କ ଭାବଧାରା ପ୍ରଚାରରେ ମୁଖ୍ଯ ଭୂମିକା ଗ୍ରହଣ କରି ଆସିଛନ୍ତି । ତାଙ୍କରି ପ୍ରେରଣାରେ ଉତ୍କଳରେ ବହୁ ଆସନ ମନ୍ଦିର ପ୍ରତିଷ୍ଠା ହୋଇପାରିଛି ।

ଆହୁରି ଦେଖନ୍ତୁ 

ସ୍ୱାମୀ ନିଗମାନନ୍ଦ

ଆଧାର

ବାହାର ଆଧାର 

 ଦୁର୍ଗାଚରଣ ମହାନ୍ତି   ସଂକ୍ଷିପ୍ତ ଜୀବନୀ
 ଓଡ଼ିଆ ସାହିତ୍ଯ ଏକାଡେମୀର ପୁରସ୍କାରପ୍ରାପ୍ତ ବିଜେତା ଗଣ 

 hi:दुर्गाचरण महान्ति 

ଭାରତୀୟ ଆଧ୍ୟାତ୍ମିକ ଲେଖକ
ଲେଖକ
ଜୀବନୀ
ଓଡ଼ିଆ ସାହିତ୍ୟ
୧୯୧୨ ଜନ୍ମ
୧୯୮୫ ମୃତ୍ୟୁ
ପୁରୀ ଜିଲ୍ଲାର ଲୋକ
ସାହିତ୍ୟ ଏକାଡେମୀ ପୁରସ୍କାର ବିଜେତା