ଆଟ୍ରୋଫିକ ଭାଜିନାଇଟିସ
ଆଟ୍ରୋଫିକ ଭାଜିନାଇଟିସ (ଇଂରାଜୀ ଭାଷାରେ Atrophic vaginitis) ଶବ୍ଦ ଯୋନୀପଥର ପ୍ରଦାହକୁ (inflammation of the vagina) ବୁଝାଏ ଯାହା ଏସ୍ଟ୍ରୋଜେନ (estrogen) ଅଭାବରୁ ଯୋନୀପଥ ତନ୍ତୁ ପତଳା ଓ କ୍ଷୟ (tissue thinning) ହେବା ଯୋଗୁ ହୁଏ । ଏହି ରୋଗ ଫଳରେ ଯୌନ‌କ୍ରିୟା (pain with sex) ସମୟରେ କଷ୍ଟ ହୁଏ, ଯୋନୀପଥ ଶୁଷ୍କ ହୋଇ ଗଲୁ ହୁଏ, ପରିସ୍ରା କରିବାକୁ ଇଚ୍ଛା (urge to urinate) ହୁଏ ବା ପରିସ୍ରା କଲାବେଳେ ପୋଡ଼ାଜଳା (burning with urination) ହୁଏ । ବିନା ଚିକିତ୍ସାରେ ଏହା ଉପଶମ ହୁଏନାହିଁ । ରୋଗ ଜଟିଳ ହେଲେ ମୂତ୍ରାଙ୍ଗ ସଂକ୍ରମଣ ହୋଇପାରେ ।  

ମହିଳାମାନଙ୍କର ଋତୁବନ୍ଦ (menopause) ହେବା ପରେ ଶରୀରରେ ଏସ୍ଟ୍ରୋଜେନ ହରମୋନ କମିଯାଏ । ସ୍ତନ୍ୟପାନ (breastfeeding) ସମୟରେ ଓ କେତେକ ଔଷଧ ସେବନ ଯୋଗୁ ମଧ୍ୟ ଏହି ପରିସ୍ଥିତି ସୃଷ୍ଟି ହୁଏ । ଧୁମ୍ରପାନ (smoking) ଏହି ସଙ୍କଟ ଆଣିପାରେ । ଲକ୍ଷଣ ଅନୁସାରେ ଏହି ରୋଗ ନିର୍ଣ୍ଣୟ କରାଯାଇପାରେ । 
 

ଯୋନୀପଥରେ ଏସ୍ଟ୍ରୋଜେନ (estrogen cream) ଲଗେଇ ଏହାର ଚିକିତ୍ସା କରାଯାଏ । ଭାଜିନାଲ ଲୁବ୍ରିକାଣ୍ଟ ବା ଯୋନୀପଥ ପିଚ୍ଛିଳକାରୀ (vaginal lubricants) ପଦାର୍ଥ ମଧ୍ୟ ବ୍ୟବ‌ହାର କରାଯାଇପାରେ । ସାବୁନ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଉତ୍ତେଜକ ପଦାର୍ଥ ବ୍ୟବ‌ହାର ନ‌କରିବାକୁ ଉପଦେଶ ଦିଆଯାଏ । ଋତୁବନ୍ଦପ୍ରାପ୍ତ ମହିଳାଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ (Menopause) ପ୍ରାୟ ୫୦% ମହିଳାଙ୍କର ଏହି ରୋଗ ହୁଏ । ଅଧିକାଂଶ ଏହାର ଚିକିତ୍ସା କରାନ୍ତି ନାହିଁ ।  ଯୌନ‌କ୍ରିୟାରେ ଏମାନେ ଆନନ୍ଦ ଅନୁଭବ କରିପାରନ୍ତି ନାହିଁ ଓ ସାଧାରଣ ଜୀବନ‌ଯାତ୍ରା ମଧ୍ୟ ସୁଖପ୍ରଦ ନଥାଏ ।

ଆଧାର

ବାହ୍ୟ ଲିଙ୍କ 

ଚିକିତ୍ସା ବିଜ୍ଞାନ