ପ୍ରୋକେନ ବେଞ୍ଜାଇଲପେନିସିଲିନ
ପ୍ରୋକେନ ବେଞ୍ଜାଇଲପେନିସିଲିନ (ଇଂରାଜୀ ଭାଷାରେ Procaine benzylpenicillin ଅନ୍ୟ ନାମ ପେନିସିଲିନ ଜି ପ୍ରୋକେନ) ଏକ ଆଣ୍ଟିବାୟୋଟିକ (antibiotic) ଯାହା ଅନେକ ଜୀବାଣୁ ସଂକ୍ରମଣର (bacterial infections) ଚିକିତ୍ସାରେ ବ୍ୟବ‌ହାର ହୁଏ । ସିଫିଲିସ୍, ଆନ୍ଥ୍ରାକ୍ସ, ପାଟି ସଂକ୍ରମଣ (mouth infections), ନିମୋନିଆ, କଣ୍ଠଅଳତି, ସେଲ୍ୟୁଲାଇଟିସ୍ ଓ ପଶୁ କାମୁଡ଼ା ଭଳି କେତେକ  ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ ରୋଗରେ ଏହା ବ୍ୟବ‌ହାର କରାଯାଏ । ଏହା ମାଂସପେଶୀରେ ଇଞ୍ଜେକସନ (injection into a muscle) ଆକାରରେ ଦିଆଯାଏ ।

ଏହାର ପାର୍ଶ୍ୱ ପ୍ରତିକ୍ରିୟା ମଧ୍ୟରେ ଇଞ୍ଜେକସନ ନେବା ସ୍ଥାନରେ ଯନ୍ତ୍ରଣା, ରକ୍ତ ଜମାଟ ସମସ୍ୟା (blood clotting problems), ବାତ (seizures) ଓ ଆଲର୍ଜି (allergic reaction) ଓ ଆନାଫାଇଲାକ୍‌ସିସ ‌ହୋଇପାରେ ।  ଏହି ଔଷଧ ଦେଇ ସିଫିଲିସ ରୋଗର ଚିକିତ୍ସା କଲାବେଳେ ଏକ ପ୍ରତିକ୍ରିୟା ଦେଖାଯାଇ ପାରେ ଯାହାର ନାମ ଜାରିସ-ହେର୍କ୍ସ‌ହାଇମର (Jarisch-Herxheimer) । ପେନିସିଲିନ ଆଲର୍ଜି (penicillin allergy) ବା ପ୍ରୋକେନ ଆଲର୍ଜି (procaine) ଥିଲେ ଏହି ଔଷଧ ଦେବାକୁ ମନା କରାଯାଏ । ଗର୍ଭାବସ୍ଥାରେ ଓ ସ୍ତନ୍ୟପାନ ସମୟରେ ଏହା ଅପେକ୍ଷାକୃତ ନିରାପଦ ଥାଏ । ଏହା ପେନିସିଲିନ (penicillin) ଓ ବିଟା ଲାକ୍ଟମ (beta lactam) ଶ୍ରେଣୀର ଔଷଧ । ଏହା ବେଞ୍ଜାଇଲପେନିସିଲିନ ମାଧମରେ କାମ କରି ଜୀବାଣୁମାନଙ୍କୁ ମାରିଦିଏ ।  ପ୍ରୋକେନ ସଂଯୁକ୍ତ ହେବାଦ୍ୱାରା ଏହି ଔଷଧ ଦୀର୍ଘ ସମୟ ଧରି କାମ କରିପାରେ ।

ସନ ୧୯୪୮ରେ ଡାକ୍ତରୀ ବ୍ୟବ‌ହାର ନିମନ୍ତେ ପ୍ରୋକେନ ବେଞ୍ଜାଇଲପେନିସିଲିନ ପ୍ରଥମେ ବ୍ୟବ‌ହାର କରାଗଲା ।  ଏହାର ନାମ ବିଶ୍ୱ ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ ସଂଗଠନର ଅତ୍ୟାବଶ୍ୟକୀୟ ଔଷଧ ଚିଠାରେ (World Health Organization's List of Essential Medicines) ଅଛି ଯାହା ମୌଳିକ ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ ସିସ୍ଟମ (health system) ନିମନ୍ତେ ଅତି ମହତ୍ତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ।  ବିକାଶଶୀଳ ଦେଶମାନଙ୍କରେ (developing world) ଏହାର ଗୋଟିଏ ଦିନର ଖର୍ଚ୍ଚ ପ୍ରାୟ ୦.୦୯ରୁ ୦.୧୮ ଆମେରିକୀୟ ଡଲାର ।  ଯୁକ୍ତରାଷ୍ଟ୍ର ଆମେରିକାରେ ଏହାର ଗୋଟିଏ କୋର୍ଷର ମୂଲ୍ୟ ୨୦୦ରୁ ୨୦୦ ଡଲାର ।

ଆଧାର 

ଔଷଧ