ଜୀବନାନନ୍ଦ ପାଣି
ଜୀବନାନନ୍ଦ ପାଣି (୧୩ ମାର୍ଚ୍ଚ ୧୯୩୩ - ୧ ମାର୍ଚ୍ଚ ୧୯୯୮), ଜଣେ ଓଡ଼ିଆ ଗୀତିକବି ତଥା କଥାଚିତ୍ର ଗୀତିକାର ଥିଲେ । ଅନୁବାଦ ସାହିତ୍ୟ କ୍ଷେତ୍ରରେ ମଧ୍ୟ ତାଙ୍କର ପ୍ରବେଶ ରହିଥିଲା ଓ ଏଥିପାଇଁ ସେ କେନ୍ଦ୍ର ସାହିତ୍ୟ ଏକାଡେମୀ ପୁରସ୍କାର ଲାଭ କରିଥିଲେ । ତାଙ୍କରି ଉଦ୍ୟମରେ ବାରିପଦାଠାରେ ଛଉ ନୃତ୍ୟ ତାଲିମ କେନ୍ଦ୍ର ପ୍ରତିଷ୍ଠା କରାଯାଇଥିଲା ।

ଜୀବନୀ 
ଜୀବନାନନ୍ଦ ୧୯୩୩ ମସିହାରେ ଜନ୍ମଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ । ସେ ଥିଲେ ବିଜ୍ଞାନର ଛାତ୍ର, କିନ୍ତୁ ଭାଷା ସାହିତ୍ୟ କ୍ଷେତ୍ରରେ ତାଙ୍କର ଗଭୀର ଜ୍ଞାନ ରହିଥିଲା । ସେ କବିତା ଲେଖୁଥିଲେ । ତାଙ୍କ ଗୀତିକବିତା ସଂକଳନର ନାମ ଥିଲା "ସେ ଗାଁଆର କିଆଫୁଲ" । ସ୍ପାନିସ କବି "ଫେଡରିକ ଗ୍ରାସିଆ ଲୋରସା"ଙ୍କ କବିତାକୁ ଅନୁବାଦ କରି, ସେ ୧୯୯୭ମସିହାରେ କେନ୍ଦ୍ର ସାହିତ୍ୟ ଏକାଡେମୀ ପୁରସ୍କାର ଲାଭ କରିଥିଲେ । ୧୯୫୪ମସିହାରେ ଓଡ଼ିଶା ସରକାରଙ୍କ ଶିକ୍ଷା ବିଭାଗରେ ସେ ନିଜ ଚାକିରି ଜୀବନ ଆରମ୍ଭ କରିଥିଲେ । ୧୯୭୦ମସିହାରେ ସେ ଦିଲ୍ଲୀସ୍ଥିତ "ସଙ୍ଗୀତ ନାଟକ ଏକାଡେମୀ"ରେ ନିଯୁକ୍ତି ପାଇଥିଲେ । ୧୮ବର୍ଷ ସେଠାରେ ଚାକିରି କରି ଅବସର ନେଇଥିଲେ । ଦିଲ୍ଲୀ ରହଣି କାଳରେ, ଛଉ ନାଚର ପ୍ରସାର ପାଇଁ ସେ ଉଦ୍ୟମ କରିଥିଲେ ଓ ବାରିପଦାଠାରେ ବିଧିବଦ୍ଧ ଭାବରେ ଏକ ଛଉ ନୃତ୍ୟ ତାଲିମ କେନ୍ଦ୍ର ପ୍ରତିଷ୍ଠା କରାଇ ପାରିଥିଲେ ।

୧୯୫୦ ଦଶକ ବେଳକୁ ଆକାଶବାଣୀ କଟକର ସ୍ୱୀକୃତିପ୍ରାପ୍ତ ଗୀତିକାର ମର୍ଯ୍ୟଦା ପାଇ ସାରିଥିଲେ । ସେ ଗୀତିକାର ଭାବରେ କାର୍ଯ୍ୟ କରିଥିବା ୧୯୬୭ମସିହାର ଚଳଚ୍ଚିତ୍ର ଅରୁନ୍ଧତୀର ଗୀତ ଗୁଡ଼ିକୁ ଶାନ୍ତନୁ ମହାପାତ୍ର ସୂର ଦେଇଥିଲେ ଓ ଲତା ମଙ୍ଗେସକର, ମହମ୍ମଦ ରଫି ଆଦି କଣ୍ଠଦାନ କରିଥିଲେ ।

୧୯୯୮ ମସିହା ମାର୍ଚ୍ଚ ୧ତାରିଖରେ, ଜୀବନାନନ୍ଦଙ୍କର ମୃତ୍ୟୁ ଘଟିଥିଲା ।

ଜୀବନାନନ୍ଦଙ୍କ ରଚିତ କିଛି ଚଳଚ୍ଚିତ୍ର ଗୀତ 
 "ମୋ ମନ ବୀଣାର ତାରେ"- ଚଳଚ୍ଚିତ୍ର "ମାଣିକ ଯୋଡି" ୧୯୬୩ (ପଂଚସଖା ପିକ୍ଚର୍ସ) 
 "କୁଆଁର ପୁନେ‍ଇଁ ଜହ୍ନଲୋ"- ଚଳଚ୍ଚିତ୍ର "ମାଣିକ ଯୋଡି" ଚଳଚ୍ଚିତ୍ର ୧୯୬୩ (ପଂଚସଖା ପିକ୍ଚର୍ସ)
 "କେତେ ଯେ ଫୁଲ ମୋ ବନେ" - ଚଳଚ୍ଚିତ୍ର "ଜୀବନ ସାଥୀ"- ଦେବାଶିଷ ପିକ୍ଚର୍ସ ୧୯୬୪ - 
 "ସାଥୀରେ ଏକା ଲାଗେ ଅତି"- ଚଳଚ୍ଚିତ୍ର "ଜୀବନ ସାଥୀ"- ଦେବାଶିଷ ପିକ୍ଚର୍ସ ୧୯୬୪-
 "ମୟୂରୀଗୋ ତୁମ ଆକାଶେ ମୁଁ"- ଚଳଚ୍ଚିତ୍ର ଅରୁନ୍ଧତୀ- କନକପ୍ରଭା ପ୍ରଡକ୍‍ସନ୍‍, ସଂଗୀତ- ଶାନ୍ତନୁ ମହାପାତ୍ର -

ରଚନାବଳୀ 
 ସୂର୍ଯ୍ୟ ମୋର ନୁହେଁ ପ୍ରତିଦ୍ୱନ୍ଦ୍ୱୀ
 ସେ ଗାଁର କିଆଫୁଲ
 ରାବଣ ଛାୟା

ସମ୍ମାନ ଓ ପୁରସ୍କାର 
 କେନ୍ଦ୍ର ସାହିତ୍ୟ ଏକାଡେମୀ ଅନୁବାଦ ପୁରସ୍କାର - ୧୯୯୬ (ସ୍ପାନିସ କବି ଲୋରକାଙ୍କ କବିତାର ଓଡ଼ିଆ ଅନୁବାଦ)
 ଓଡ଼ିଶା ସଙ୍ଗୀତ ନାଟକ ଏକାଡେମୀ ପୁରସ୍କାର - ୧୯୯୫-୯୬

ଆଧାର

ବାହାର ଆଧାର 
 

୧୯୩୩ ଜନ୍ମ
୧୯୯୮ ମୃତ୍ୟୁ
କେନ୍ଦ୍ର ସାହିତ୍ୟ ଏକାଡେମୀ ପୁରସ୍କାର ସମ୍ମାନିତ ଓଡ଼ିଆ ସାହିତ୍ୟିକ
ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର ଗୀତିକାର
ଓଡ଼ିଆ ଅନୁବାଦକ