ବାମାଚରଣ ମିତ୍ର
ବାମାଚରଣ ମିତ୍ର (୧୭ ଡିସେମ୍ବର ୧୯୧୫ - ୨୧ ଫେବୃଆରୀ ୧୯୭୫) ଜଣେ ଓଡ଼ିଆ ଲେଖକ ଓ ଅନୁବାଦକ । ସେ ଓଡ଼ିଆରେ ନବେରୁ ଅଧିକ କ୍ଷୁଦ୍ରଗଳ୍ପ (ଯହିଁରୁ ୨୪ଟିକୁ ନେଇ "ବାମାଚରଣ ଗଳ୍ପ ସମ୍ଭାର" ନାମରେ ସଂକଳନ ପ୍ରକାଶିତ), ତିନୋଟି ଉପନ୍ୟାସ ଓ ଅନୁବାଦ ସାହିତ୍ୟ ରଚନା କରିଥିଲେ । ୨୦୧୫ ମସିହାରେ ତାଙ୍କର ସମସ୍ତ ରଚନା ଡିଜିଟାଲ ରୂପରେ ସୃଜନିକା ତରଫରୁ ଏକ ସିଡିରେ ପ୍ରକାଶିତ । ତାଙ୍କ ରଚିତ ପ୍ରମୁଖ ଉପନ୍ୟାସମାନ ହେଲେ "କୀର୍ତ୍ତିଶଯ୍ୟ" (ପ୍ରଥମ ରଚିତ ଉପନ୍ୟାସ), "ନରଛଞ୍ଚାଣ" ତଥା ଗଳ୍ପସଂକଳନମାନ ହେଲେ "ସ୍ୱପ୍ନସିଦ୍ଧ", "ବଟ ମହାପୁରୁଷ", "ଅସୀମ" ଓ "ମହାପୁରୁଷ ବାଗ" । ସେ ପ୍ରବନ୍ଧ ସଂକଳନ "ଏଣୁଶ୍ଚ ତେଣୁଶ୍ଚ" ପାଇଁ ୧୯୬୯-୧୯୭୩ରେ ଓଡ଼ିଶା ସାହିତ୍ୟ ଏକାଡେମୀ ପୁରସ୍କାରରେ ସମ୍ମାନୀତ ହୋଇଥିଲେ ।
ତାଙ୍କର ଅନେକ ଲେଖା ବଙ୍ଗଳା, ଇଂରାଜୀ ଓ ତେଲୁଗୁ ଭାଷାରେ ଅନୁବାଦ କରାଯାଇଥିବା ବେଳେ 'ପିତା ଓ ପୁତ୍ର' ଗଳ୍ପଟି ସ୍ପାନିଶ ଭାଷାରେ ଅନୁବାଦ ହୋଇଛି ।

ପ୍ରାରମ୍ଭିକ ଜୀବନ 
ମିତ୍ର ପ୍ରାରମ୍ଭିକ ଜୀବନରେ ଜଣେ କ୍ରିକେଟ ଖେଳୁଆଡ଼ ଓ ସନ୍ତରଣକାରୀ ଥିଲେ । ୫୦ ବର୍ଷ ବୟସ ଆଡ଼କୁ ତାଙ୍କର ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟର ଅବନ୍ନତି ଘଟିଥିଲା ।

ଲେଖକ ଜୀବନ 
ସେ ଭାରତର ସ୍ୱାଧୀନତାର (୧୯୪୭) ଆଗରୁ ସାହିତ୍ୟ ଲିଖନ କରି ସ୍ୱାଧୀନତା ପରର ଚଉଠ ଶତକ ଯାଏ ଏହା ଅବ୍ୟାହତ ରଖିଥିଲେ । ସ୍ୱାଧୀନତା ପରର ଓଡ଼ିଶା, ଦ୍ୱିତୀୟ ବିଶ୍ୱଯୁଦ୍ଧ ପରର ପୃଥିବୀର ସାମାଜିକ ଅବସ୍ଥା ତାଙ୍କ ଲେଖାର ମୁଖ୍ୟ ପୃଷ୍ଠଭୂମି ଥିଲା । ୧୯୫୦ ମସିହାରେ ପ୍ରକାଶିତ ଉପନ୍ୟାସ "କୀର୍ତ୍ତିଶଯ୍ୟ" (ଅପରାଧମୂଳକ ଉପନ୍ୟାସ) ତାଙ୍କ ରଚିତ ପ୍ରଥମ ଉପନ୍ୟାସ । ପରେ ସେ ଏହି ଧାରାରେ "କୀର୍ତ୍ତିଶଯ୍ୟ" ଭଳି ପାଶ୍ଚାତ୍ୟ ସାହିତ୍ୟର ଅନୁସରଣରେ "ନରଛଞ୍ଚାଣ" ନାମକ ଉପନ୍ୟାସ ରଚନା କରିଥିଲେ । ତାଙ୍କ ରଚିତ ପ୍ରମୁଖ ଗଳ୍ପ ସଂକଳନମାନ ହେଲେ "ସ୍ୱପ୍ନସିଦ୍ଧ", "ବଟ ମହାପୁରୁଷ", "ଅସୀମ" ଓ "ମହାପୁରୁଷ ବାଗ" ।

ରଚନାବଳୀ 
 ବାମାଚରଣ ମିତ୍ର ସୃଜନସଂଭାର(କ୍ଷୁଦ୍ରଗଳ୍ପ ଓ ଏକାଂକିକା ସଂକଳନ) - ୨୦୧୮(ସମ୍ପାଦନା : ଫଣୀନ୍ଦ୍ର ଭୂଷଣ ନନ୍ଦ ପ୍ରକାଶକ : କାହାଣୀ, କଟକ)

ଉପନ୍ୟାସ 
 "କୀର୍ତ୍ତିଶଯ୍ୟ" (ଅପରାଧମୂଳକ ଉପନ୍ୟାସ) - ୧୯୫୦
 "ନରଛଞ୍ଚାଣ" - ୧୯୫୧

ଗଳ୍ପ ସଂକଳନ 
 ପାଷାଣର ପ୍ରାଣ - ୧୯୬୧
 ଅସୀମ - ୧୯୬୧
 ବଟ ମହାପୁରୁଷ - ୧୯୬୩
 ମହାପୁରୁଷ ବାଗ - ୧୯୬୩
 "ମିତ୍ର ଗଳ୍ପ" (୧୯୭୯)
 "ମିତ୍ର କଳ୍ପ" (୧୯୭୯)
 "ମିତ୍ର ସ୍ୱଳ୍ପ" (୧୯୮୧)
 "ମିମିର ସାହିତ୍ୟ"

ପ୍ରବନ୍ଧ 
 "ଜୀବନ, ସାହିତ୍ୟ ଓ କଳା"
 "ଏଣୁଶ୍ଚ ତେଣୁଶ୍ଚ"

ସମ୍ମାନ ଓ ଉପାଧୀ 
 ମିତ୍ର ନିଜର ପ୍ରବନ୍ଧ ସଂକଳନ "ଏଣୁଶ୍ଚ ତେଣୁଶ୍ଚ" ପାଇଁ ୧୯୬୯-୧୯୭୩ରେ ଓଡ଼ିଶା ସାହିତ୍ୟ ଏକାଡେମୀ ପୁରସ୍କାରରେ ସମ୍ମାନୀତ ହୋଇଥିଲେ ।

ଆଧାର 

୧୯୧୫ ଜନ୍ମ
୧୯୭୫ ମୃତ୍ୟୁ
ଓଡ଼ିଆ ସାହିତ୍ୟିକ
ଓଡ଼ିଶାର ଲୋକ