କୃଷ୍ଣଚନ୍ଦ୍ର ପାଣିଗ୍ରାହୀ
କୃଷ୍ଣଚନ୍ଦ୍ର ପାଣିଗ୍ରାହୀ (୧ ଡିସେମ୍ବର ୧୯୦୯ - ୨୫ ଫେବୃଆରୀ ୧୯୮୭)  ଜଣେ ଓଡ଼ିଆ ପ୍ରତ୍ନ‌ତ‌ତ୍ୱବିଦ, ଐତିହାସିକ ଏବଂ ଗବେଷକ । ସେ ବହୁ ଐତିହାସିକ ଓ ସମାଜ-ସାହିତ୍ୟ-ସଂସ୍କୃତ ଧର୍ମୀ ପ୍ରବନ୍ଧର ରଚୟୀତା ।

ଜୀବନୀ 
କୃଷ୍ଣଚନ୍ଦ୍ର, ମୟୂରଭଞ୍ଜ ଜିଲ୍ଲାର ଖିଚିଂଠାରେ ୧୯୦୯ ମସିହା ଡିସେମ୍ବର ୧ତାରିଖ ଦିନ ଏକ ବ୍ରାହ୍ମଣ ପରିବାରରେ ଜନ୍ମଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ । ଦଶ ବର୍ଷ ବୟସରେ ସେ ନିଜ ପିତାଙ୍କୁ ହରେଇଥିଲେ । ଆର୍ଥିକ ଦୂରାବସ୍ଥା ଓ ରୁଗଣ ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ ତାଙ୍କୁ ନିଜ ଗତିପଥରେ ଅଗ୍ରସର ହେବାରୁ ଅଟକାଇ ପାରି ନଥିଲା । କେତେବେଳେ ଶିକ୍ଷକଙ୍କ ପାଇଁ ରୋଷେଇ କରି, ତ କେତେବେଳେ ଘାସକାଟି ସେ ଜୀବିକା ନିର୍ବାହ କରୁଥିଲେ । ବୃତ୍ତି ଟଙ୍କା ତାଙ୍କୁ ସହାୟ ହେଉଥିଲା । କୃଷ୍ଣଚନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ରେଭେନ୍ସା ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟରୁ ଇତିହାସରେ ଏମଏ ଓ ଉତ୍କଳ ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟରେ ସଂସ୍କୃତରେ ପିଏଚଡ଼ି ହାସଲ କରିଥିଲେ । ସେ ଜଣେ ପ୍ରତ୍ନ‌ତ‌ତ୍ୱବିଦ ଭାବେ ଭାରତ ସରକାର‌ଙ୍କ ଅଧୀନରେ ୧୯୩୭ରୁ ୧୯୪୪ ଯାଏଁ ଓ ଓଡ଼ିଶା ସଂଗ୍ରହାଳୟରେ ଜଣେ ପ୍ରତ୍ନ‌ତ‌ତ୍ୱବିଦ ଭାବେ ୧୯୪୭ରୁ ୧୯୫୧ ଯାଏଁ କାର୍ଯ୍ୟ ନିର୍ବାହ କରିଥିଲେ । ତା ପରେ ସେ ଅଧ୍ୟାପନା କରିଥିଲେ । ରେଭେନ୍ସା ମହାବିଦ୍ୟାଳୟରୁ ତାଙ୍କର ଅଧ୍ୟାପକ ଜୀବନ ଆରମ୍ଭ ହୋଇଥିଲା ଓ ବ୍ରହ୍ମପୁର ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟରୁ ସେ ଇତିହାସ ବିଭାଗର ପ୍ରଫେସର ଭାବରେ ସେବାନିବୃତ ହୋଇଥିଲେ ।

ରଚନାବଳୀ 
 ଇତିହାସ ଓ କିମ୍ବଦନ୍ତି, ୧୯୬୪
ଭାରତୀୟ ପ୍ରତ୍ନତତ୍ତ୍ୱ, ୧୯୬୦ (ଅନୁବାଦ) 
 ଓଡ଼ିଶାର ଇତିହାସ ଓ ସଂସ୍କୃତିରେ ଯାଜପୁର, ୧୯୭୩
 ମୋ ସମୟର ଓଡ଼ିଶା, ୧୯୭୭
 ପ୍ରବନ୍ଧ ମାନସ, ୧୯୭୨
 ସାରଳା ସାହିତ୍ୟର ଐତିହାସିକ ଚିତ୍ର
 Archaeological Remains at Bhubaneswar, 1961
 Chronology of Bhauma-Karas and Somavamsis of Orissa, 1961
 Sarala Dasa,

ସମ୍ମାନ ଓ ପୁରସ୍କାର 
 ପଦ୍ମଶ୍ରୀ, ୧୯୭୬
 ଓଡ଼ିଶା ସାହିତ୍ୟ ଏକାଡେମୀ ପୁରସ୍କାର, ୧୯୭୯  (ମୋ ସମୟର ଓଡ଼ିଶା ପାଇଁ)
 ଓଡ଼ିଶା ସାହିତ୍ୟ ଏକାଡେମୀ ସମ୍ବର୍ଦ୍ଧନା, ୧୯୭୫
 ସାରଳା ସମ୍ମାନ, ୧୯୮୩
 ପ୍ରଜାତନ୍ତ୍ର ପ୍ରଚାର ସମିତି ବିଷୁବ ମିଳନ ପୁରସ୍କାର, ୧୯୭୨

ଆଧାର 

୧୯୦୯ ଜନ୍ମ
୧୯୮୭ ମୃତ୍ୟୁ
ପଦ୍ମଶ୍ରୀ ସମ୍ମାନିତ
ଓଡ଼ିଶା ସାହିତ୍ୟ ଏକାଡେମୀ ପୁରସ୍କାର ସମ୍ମାନିତ
ମୟୂରଭଞ୍ଜ ଜିଲ୍ଲାର ଲୋକ
ସାରଳା ସମ୍ମାନ ସମ୍ମାନିତ
ଆନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ମାତୃଭାଷା ଦିବସ ଗଣସମ୍ପାଦନା ୨୦୧୯