ଟେରାଟୋମା
ଟେରାଟୋମା  (ଇଂରାଜୀ ଭାଷାରେ teratoma) ଏକ ଅର୍ବୁଦ (tumor) ରୋଗ ଯାହା ବାଳ (hair), ମାଂସପେଶୀ (muscle) ବା ହାଡ଼ (bone) ଭଳି ଅନେକ ପ୍ରକାରର ତନ୍ତୁମାନଙ୍କୁ ନେଇ ତିଆରି ହୋଇଥାଏ । ସାଧାରଣତଃ ଓଭାରି (ovaries) ବା ଡିମ୍ବ ଗ୍ରନ୍ଥି, ଟେସ୍ଟିକ୍ଲ (testicles) ଓ ଲାଞ୍ଜ ଅସ୍ଥିରୁ (tailbone) ବାହାରିଥାଏ ଓ ଅନ୍ୟ ସ୍ଥାନମାନଙ୍କରୁ କ୍ୱଚିତ ବାହାରେ । ଅର୍ବୁଦ ଆକାର ଛୋଟ ଥିଲେ କମ୍ ଲକ୍ଷଣ ବାହାରେ । ଟେସ୍ଟିକ୍ଲରୁ ବାହାରିଥିବା ଟେରାଟୋମା ଏକ ଲକ୍ଷଣ ବିହୀନ ଗୁଳା ବା ଗୋଟାଳି ଆକାର ଧାରଣ କରେ ।  ରୋଗ ଜଟିଳ ହେଲେ ଓଭାରିଆନ ଟର୍‌ସନ (ovarian torsion),ଟେଷ୍ଟିକୁଲାର ଟର୍ସନ ବା ହାଇଡ୍ରପ୍ସ ଫିଟାଲିସ (hydrops fetalis) ରୋଗ ହୁଏ ।

ଏହା ଏକ ଅର୍ବୁଦ ଯାହା ଶୁକ୍ରାଣୁ (sperm) ବା ଡିମ୍ବାଣୁ (eggs)) ସୃଷ୍ଟି କରୁଥିବା ଜର୍ମ ସେଲରୁ (germ cell tumor) ବାହାରେ । ଏହା ଦୁଇ ପ୍ରକାର ଦେଖାଯାଏ ଯଥା:- ପକ୍ୱ (mature) ଓ ଅପକ୍ୱ (immature) । ଡର୍ମଏଡ ସିସ୍ଟ (dermoid cyst) ପକ୍ୱ ଶ୍ରେଣୀରେ ଥାଏ ଓ ଏହା ଏକ ବିନାଇନ (benign) ଅର୍ବୁଦ । ଅପକ୍ୱ ଶ୍ରେଣୀର ଅର୍ବୁଦ କର୍କଟ ରୋଗ ଶ୍ରେଣୀର ହୋଇପାରେ । ଅଧିକାଂଶ ଓଭାରିଆନ ଟେରାଟୋମା ପକ୍ୱ ଶ୍ରେଣୀର ଅର୍ବୁଦ ।  ଟେସ୍ଟିକ୍ଲ ଟେରାଟୋମା ସାଧାରଣତଃ କର୍କଟ ଶ୍ରେଣୀର ଅର୍ବୁଦ । ତନ୍ତୁ ବାୟୋପ୍ସି (tissue biopsy) କରି ରୋଗ ନିର୍ଣ୍ଣୟ କରାଯାଏ ।

 
ସାଧାରଣତଃ ଉପର ଲିଖିତ ସମସ୍ତ ଟେରାଟୋମା ଅପରେଶନ କରି ଚିକିତ୍ସା କରାଯାଏ । ଟେସ୍ଟିକୁଲାର ଓ ଅପକ୍ୱ ଓଭାରିଆନ ଟେରାଟୋମା ଅନେକ ସମୟରେ କେମୋଥେରାପି (chemotherapy) ସାହାଯ୍ୟରେ ଚିକିତ୍ସା କରାଯାଏ ।
 

୩୦,୦୦୦ ନବଜାତ ମଧ୍ୟରୁ ଜଣେ ଲାଞ୍ଜ ଅସ୍ଥି ଟେରାଟୋମାରେ ପୀଡ଼ିତ ହୁଏ ଓ ଏହା ସେହି ବୟସରେ ସର୍ବାଧିକ ସାଧାରଣ ଅର୍ବୁଦ ରୂପେ ଗଣ୍ୟ ହୁଏ । ଝିଅମାନେ ପୁଅଙ୍କ ଅପେକ୍ଷା ଅଧିକ ଆକ୍ରାନ୍ତ ହେବା ଦେଖାଯାଏ । ସମସ୍ତ ଓଭାରି ଅର୍ବୁଦଙ୍କ (ovarian tumors) ମଧ୍ୟରୁ ଏକ ଚତୁର୍ଥାଂଶ ଟେରାଟୋମା ଥାଏ ଓ ଏହା ମଧ୍ୟ ବୟସରେ ନ‌ଜରକୁ ଆସେ ।  ସମସ୍ତ ଟେସ୍ଟିକୁଲାର କର୍କଟ (testicular cancers) ରୋଗ ମଧ୍ୟରୁ ପ୍ରାୟ ଅଧା ଅଂଶ ଏହି ଟେରାଟୋମାରୁ ସୃଷ୍ଟି ହୁଏ । ସେଗୁଡ଼ିକ ଉଭୟ ପିଲା ଓ ଯୁବାବସ୍ଥାରେ ଦେଖାଯାଏ ।   ଗ୍ରୀକ ଶବ୍ଦର ରାକ୍ଷସ ଓ ଅର୍ବୁଦରୁ ଏହି ଟେରାଟୋମା ଶବ୍ଦ ସୃଷ୍ଟି ହୋଇଛି ।

ଆଧାର 

ଚିକିତ୍ସା ବିଜ୍ଞାନ
ମହିଳା ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ ଗଣସମ୍ପାଦନା ୨୦୧୮