ସପ୍ତକାଣ୍ଡ ରାମାୟଣ
ସପ୍ତକାଣ୍ଡ ରାମାୟଣ , 14 ଶ ଶତାବ୍ଦୀରେ ଅସମୀୟ ଭାଷାରେ ରାମାୟଣର ରୂପାନ୍ତର ଆସାମର କବି ମାଧବ କାଣ୍ଡଳୀଙ୍କଦ୍ୱାରା କରାଯାଇଥିଲା । ଏହାକୁ ସଂସ୍କୃତ ଭାଷାରେ ଲିଖିତ ମୂଳ ରାମାୟଣର ପ୍ରଥମ କରି ଇଣ୍ଡୋ-ଅର୍ଜୟନ ଭାଷାରେ ଭାଷାନ୍ତର ଅନୁବାଦ କୁହାଯାଇଥାଏ । ଏହା ଅସମୀୟ ଭାଷାରେ ଲିଖିତ ଏକ ପ୍ରଥମ ଲେଖା ପୁସ୍ତକ ବୋଲି ମଧ୍ୟ ଗଣନା କରାଯାଇଥାଏ । 

ମୂଳ ରାମାୟଣଠାରୁ ଏହା ବିଭିନ୍ନ ପ୍ରକାର ବ୍ୟତିକ୍ରମ ଅନୁସାରେ ଲିଖିତ ହୋଇଛି । ଏଥିରେ ରାମ , ସୀତା ଓ ଅନନ୍ୟ ଚରିତ୍ର ଗୁଡିକୁ ମୂଳ ରାମାୟଣ ପରି ଅତିମାନବୀୟ ଭାବରେ ଚିତ୍ରଣ କରାନ ଯାଇ ସାଧାରଣ ଚରିତ୍ର ଭାବରେ ଚିତ୍ରଣ କରାଯାଇଛି । ତେଣୁ ଏହା ଧାର୍ମିକ ଗ୍ରନ୍ଥ ପରି ବ୍ଯ୍ୱହାର ନ ହୋଇ ସାଧାରଣ କାବ୍ୟ ଭାବରେ ଗଣିତ ହେଇଥାଏ । ଏଥିରେ ପ୍ରଥମ ଖଣ୍ଡ , ଯାହା , ଆଦିଖଣ୍ଡ ଭାବରେ ପରିଚିତ ଓ ଶେଷ କାଣ୍ଡ , ଯାହା ଉତ୍ତରାକାଣ୍ଡ ହିସାବରେ ପରିଚିତ ତାହା ମୂଳ ଲେଖାରୁ ବିଛିନ୍ନ ହେଇ ଯାଇଥିଲା । ପରେ 16 ଶ ଶତାବ୍ଦୀରେ ମାଧବଦେବ ନାମକ କବି ନିଜେ ତାହା ଲେଖି ଯୋଗ କରିଥିଲେ । ଏହି ମହାକାବ୍ୟକୁ ଇଂରାଜୀ ଭାଷାରେ ମଧ୍ୟ ସାଂପ୍ରତିକ ଅନୁବାଦ ହେଇଛି ।

ରାମାୟଣ 
ଏହି ରାମାୟଣ ମହାମଣିକ୍ୟ ରାଜ୍ୟର ରାଜା କଚେରୀଙ୍କ ଅନୁରୋଧରେ ଲେଖା ଯାଇଥିଲା । ସେତେବେଳେ ଏହି ରାଜ୍ୟ ବର୍ତ୍ତମାନର ନଗାଁଓଠାରେ ଅବସ୍ଥିତ ଥିଲା । କୁଣ୍ଡଳୀ ଲେଖିଥିବା କିଛି ଅଂଶର ଇଂରାଜୀ ଅନୁବାଦ ଏହି ପାରିଥିଲା kavirāj kandali ye āmākese buliwāyā
kariloho sarvajana bodhe.
ramayana supa yara, shri mahamanike ye,
baraha rajar anurudhe.
sat kanda ramayana padabandhe nibandhilo
lambha parihari sarodhrite.
mahamanikyoro bolo kavyarasa kicho dilon
dugdhak mathilo yena ghrite
pandit lokar yebe asantosa upajaya
hat yore bolon shudha bak
pustak bichari yebe taite katha napawaha
tebe sabe nindiba amak.ଏହି କାବ୍ଯରେ ବିଭିନ୍ନ ପରିସ୍ଥିତି ପାଇଁ ବିଭିନ୍ନ ପ୍ରକାର ପଦ , ଝୁମୁରା , ଦୁଲାରି ଓ ଛବି ବ୍ୟବହାର ହେଇଥିଲା । ତାହା ପରେ ଅସମୀୟ ଭାଷାର ଅନନ୍ୟ ଲେଖକମାନଙ୍କୁ ସେହି ପ୍ରକାର ଶୈଳୀ ବ୍ୟବହାର ପାଇଁ ମାର୍ଗ ଦର୍ଶନା କରିଥିଲା ।

ପରବର୍ତ୍ତୀ ସଂଯୋଗ ଓ ପ୍ରଭାବ 
ପଞ୍ଚଦଶ ଶତାବ୍ଦୀ ବେଳକୁ ଆଦିକାଣ୍ଡ ଓ ଉତ୍ତର କାଣ୍ଡ ବିଲୁପ୍ତ ହେଇଯିବା ପରେ ମାଧବ ଦେବା ଓ ସଙ୍କରଦେବାଙ୍କ ପ୍ରଚେଷ୍ଟା ବଳରେ ଠିକ ଅନ୍ନଯାଂଶ ପରି ପୁନର୍ଗଠନ କରି ଯୋଡ଼ା ଯାଇପାରିଥିଲା , ଓ ତାହାଦ୍ୱାରା ଏହି ପୁସ୍ତକ ପୁରଣତା ଲାଭ କରିଥିଲା । 16 ଶ ଶତାବ୍ଦୀରେ ଅନନ୍ତ କୁଣ୍ଡଳୀ ଅନ୍ୟ କିଛି ଅଂଶରେ ମଧ୍ୟ ନୂତନ ଲେଖା ଯୋଗ କରିଥିଲେ । 

ପ୍ରାଚୀନ କାଳରେ ରଚିତ ଏହି ଲେଖା ପରବର୍ତ୍ତୀ କାଳରେ ଅସମୀୟ ଭାଷାର ଲେଖାକୁ ବହୁଳ ପରିମାଣରେ ପ୍ରଭାବିତ କରିଥିଲା ଓ ସଙ୍କର ଦେବ ଏହା ଢାଞ୍ଚାରେ ବହୁ ନୂତନ ଲେଖବାଳି ପ୍ରକାଶ କରିଥିଲେ । ଏହାଦ୍ୱାରା ପ୍ରେରିତ ହେଇ ନୂତନ ପ୍ରସ୍ଥର "କାର୍ବୀ ରାମାୟଣ" ନାମକ ଆଉ ଏକ ଆସାମୀ ଭାଷା ରାମାୟଣ ଲେଖା ଯାଇଥିଲା ।

ଆଧାର

ବାହାର ଲିଙ୍କ 
 Madhava Kandali Ramayana