ପଲମୋନାରି ହାଇପରଟେନସନ
ପଲମୋନାରି ହାଇପରଟେନସନ ବା ପିଏଚ ବା ପିଏଚଟିଏନ (ଇଂରାଜୀ ଭାଷାରେ pulmonary hypertension/ PH/ PHTN) ଏକ ରୋଗ ଯେଉଁଥିରେ ଫୁସଫୁସୀୟ ରକ୍ତନଳୀ (arteries of the lungs) ମଧ୍ୟରେ ରକ୍ତ ଚାପ (blood pressure) ଅଧିକ ହୋଇଯାଏ । ଅଣନିଶ୍ୱାସୀ (shortness of breath), ସିଙ୍କୋପି (syncope), ଥକ୍କାଣ, ଛାତି ଯନ୍ତ୍ରଣା, ଗୋଡ଼ ଇଡିମା (swelling of the legs) ଓ ଦୃତ ହୃତ୍‌ସ୍ପନ୍ଦନ (fast heartbeat) ଆଦି ଲକ୍ଷଣ ଦେଖାଯାଏ ।  ବ୍ୟାୟାମ କରିବା କଷ୍ଟକର ହୁଏ । ପ୍ରାରମ୍ଭ ଅତି ଧୀରେ ହୁଏ ।
 

ଏହାର କାରଣ ଅଦ୍ୟାବଧି ଅଜ୍ଞାତ ଅଛି ।  ପାରିବାରିକ ଇତିହାସ, ପଲମୋନାରି ଏମ୍ବୋଲିଜ୍ମ (pulmonary embolism), ଏଚଆଇଭି/ଏଡସ, ସିକ୍ଲ ସେଲ୍ ରୋଗ, କୋକେନ ବ୍ୟବ‌ହାର, କ୍ରନିକ ଅବ୍‌ସ୍ଟ୍ରକ୍ଟିଭ୍ ପଲ୍‌ମୋନାରି ଡିଜିଜ, ନିଦ୍ରା ଶ୍ୱାସରୋଧ, ଅଧିକ ଉଚ୍ଚତାରେ (altitude) ବାସ କରିବା ଇତ୍ୟାଦି ଏହି ରୋଗ ସଙ୍କଟ ସୃଷ୍ଟି କରନ୍ତି । ଫୁସଫୁସ (lungs) ଧମନୀମାନଙ୍କର ପ୍ରଦାହ (inflammation) ହୋଇ ରୋଗ ସୃଷ୍ଟି ହୁଏ । ଅନ୍ୟ ରୋଗମାନଙ୍କ ଅନୁପସ୍ଥିତି ନିଧାର୍ଯ୍ୟ କରିବା ପରେ ରୋଗ ନିର୍ଣ୍ଣୟ କରାଯାଏ ।

ଏହି ରୋଗ ଆରୋଗ୍ୟସାଧ୍ୟ ନୁହେଁ ।  ରୋଗର ପ୍ରକାର ଉପରେ ଚିକିତ୍ସା ନିର୍ଭର କରେ ।  ଅନେକ ରକମର ସ‌ହାୟକ ଯତ୍ନ (Supportive care), ଅମ୍ଳଜାନ ଥେରାପି (oxygen therapy), ଡାଇୟୁରେଟିକ (diuretics) ଓ ଆଣ୍ଟିକୋଆଗୁଲାଣ୍ଟ (medications to inhibit clotting) ବ୍ୟବ‌ହାର କରାଯାଏ ।  ବିଶେଷତଃ ଇପୋପ୍ରୋସ୍ଟେନଲ (Epoprostenol), ଟ୍ରେପ୍ରୋସ୍ଟିନିଲ (treprostinil), ଇଲୋପ୍ରୋଷ୍ଟ (iloprost), ବୋସେଣ୍ଟାନ (bosentan), ଆମ୍ବ୍ରିସେଣ୍ଟାନ (ambrisentan), ମାସିଟେଣ୍ଟାନ (macitentan), ସିଲଡେନାଫିଲ (sildenafil) ଔଷଧ ବ୍ୟବ‌ହାର କରାଯାଏ । କେତେକ ସ୍ଥଳରେ ଫୁସଫୁସ ପ୍ରତିରୋପଣ (lung transplant) ଆବଶ୍ୟକ ହୁଏ । 
 

ଯୁକ୍ତରାଷ୍ଟ୍ର ଆମେରିକାରେ ପ୍ରତି ବର୍ଷ ପ୍ରାୟ ୧,୦୦୦ ନୂଆ ରୋଗୀ ଆସନ୍ତି ।  ମହିଳାମାନେ ଅଧିକ ଆକ୍ରାନ୍ତ ହୁଅନ୍ତି । ପ୍ରାୟ ୨୦-୬୦ ବର୍ଷ ମଧ୍ୟରେ ଏହି ରୋଗ ହୁଏ । ପ୍ରଥମେ ଏର୍ନଷ୍ଟ ଭନ ରୋମ୍ବର୍ଗ ଏହି ରୋଗ ଚିହ୍ନଟ କରିଥିଲେ ।

ଏହାକୁ ମଧ୍ୟ ଦେଖନ୍ତୁ 
 Pulmonary Hypertension Association
 Cambridge Pulmonary Hypertension Outcome Review

ଆଧାର

ଅଧିକ ପଠନ

ବାହ୍ୟ ଲିଙ୍କ 

The Merck Manual Home Edition: Pulmonary Hypertension
 Webcast: The Changing World of Pulmonary Arterial Hypertension Therapies – American College of CHEST Physicians