ଜାହାଙ୍ଗୀର ଖାନ (କ୍ରିକେଟର )
ଡାଃ ମହମ୍ମଦ ଜାହାଙ୍ଗୀର ଖାନ    (help·info) (1 ଫେବୃଆରୀ 1910 ପଞ୍ଜାବ -23 ଜୁଲାଇ ଲାହୋର ) ବ୍ରିଟିଶ ଭାତଇୟା ସମୟର ପୂର୍ବତନ କ୍ରିକେଟ ଖେଳାଳି । ସେ ସ୍ୱାଧୀନତା ପରେ ପାକିସ୍ତାନର କ୍ରିକେଟ ପପ୍ରଶାଶକ ରହିଥିଲେ । ସେ ଲାହୋରେସ୍ଥିତ ଇସଲାମିଆ କଲେଜରୁ ଶିକ୍ଷା ଲାଭ କରିଥିଲେ । 

ସେ 6 ଫୁଟରୁ ଉର୍ଦ୍ଧ ଏକ ବିଶାଳ କାୟ ଦ୍ରୁତ ଗତି ବୋଲର ଥିଲେ । ସେ ଏକ କ୍ରିକେଟିଙ୍ଗ ପରିବାରରୁ ଆସିଥିଲେ ।  ଏହି ପରିବାରରେ ପାକିସ୍ଥାନର ପୂର୍ବତନ ଅଧିନାଯକ ବକ୍ୱା ଗିଲାନି , ଇମରାନ ଖାନ , ଜାଭେଦ ବୁର୍କି , ମାଜିଦ ଖାନ , ଓ ବାଜିଦ ଖାନ ପାକିସ୍ଥାନ ପାଇଁ କ୍ରିକେଟ ଖେଳିଥିଲେ । ଜାଭେଦ ଓ ମାଜିତ ତାଙ୍କର ପୁତ୍ର । ବାଜିଦ ଖାନ 2005 ମସିହାରେ ପାକିସ୍ଥାନ ଜାତୀୟ ଦଳରେ ଖେଳିବା ପରେ ଜାହାଙ୍ଗୀରଙ୍କ ପରିବାର ବିଶ୍ୱ କ୍ରିକେଟରେ 3 ପିଢୀ ଜାତୀୟ ଦଳରେ  ଖେଳିବାର ଦ୍ୱିତୀୟ ପରିବାର ହେଇଥିଲେ । ପୂର୍ବରୁ କେବଳ ଦାଡଲେ ପରିବାର ଏହି ସମ୍ମାନର ଅଧିକାରୀ ଥିଲେ । 

ଘରେଇ କ୍ରିକେଟରେ ତାଙ୍କର ପଦାର୍ପଣ ମେଚରେ ଜାହାଙ୍ଗୀର 108 ରନ କରିବା ସହ ଦ୍ୱିତୀୟ ଇନନିଙ୍ଗରେ 7ଟି ୱିକେଟ ନେଇଥିଲେ । ଭରତ ଖେଳିଥିବା ପ୍ରଥମ ଟେଷ୍ଟ 1932 ମସିହାରେ ଇଂଲଣ୍ଡ ବିରୂଢରେ ଥିଲା । ଜାହାଙ୍ଗୀର ଖାନ ଏଥିରେ ଭରତ ତରଫରୁ ଖେଳିଥିଲେ । ତାହାପରେ ସେ ଇଂଲଣ୍ଡରେ ରାହିଜାଇ କାମ୍ବ୍ରିଜ ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟରୁ ଡାକ୍ଟରରେଟ ଡିଗ୍ରୀ କରିଥିଲେ । ସେ ସେଠାରେ ମଧ୍ୟ ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟ ଦଳ ତରଫରୁ ଖେଳି ସେଠାରୁ ଫେରିଲା ପରେ ଭାରତୀୟ ଜିମଖାନା ତରଫରୁ ଖେଳିଥିଲେ । ସେଠାରେ ସେ 2 ମାସରେ 70 ହାରରେ 1380 ରନ କରିଥିଲେ । 

1936ରେ ଭାରତର ଇଂଲଣ୍ଡ ଗସ୍ତ ଯାଇ ସେଠାରେ ସେ 3ଟି ଟେଷ୍ଟ ଖେଳିଥିଲେ । ଇଂଲଣ୍ଡର ଚାମିଆନ ଦଳ ୟର୍କ ଶୟର ଦଳ ବିରୁଦ୍ଧରେ ଅଭ୍ଯାସ ମେଚରେ ସେ 7/58 ନେଇଥିଲେ । 

ଇଂଲଦର ମେରିଲାବୌର୍ଣ କ୍ରିକେଟ ପଡିଆରେ ସେ ବୋଲିଂ କଳା ବେଳେ ତାଙ୍କ ବଲଦ୍ୱାରା ଏକ ପକ୍ଷୀକୁ ବାଜିଥିଲା ।   ସେହି ପକ୍ଷୀ ଏବେ MCCର ଲର୍ଡ୍ସ ପଡିଆର ମିଉଜିଆମରେ ସଂରକ୍ଷିତ ରଖା ଯାଇଛି । ଜାହାଙ୍ଗୀର 1941 ଶ୍ରୀଲଙ୍କା ଗସ୍ତରେ ଅଧିନାଯକ ହେଇ ଯିବାର ସ୍ଥିର ହେଇଥିଲା , କିନ୍ତୁ ବିଶ୍ୱ ଯୁଦ୍ଧ ପାଇଁ ତାହା ବାତିଲ ହେଇଯାଇଥିଲା । 

ଜହଙ୍ଗିର 1939ରୁ 42 ମସିହା ମଧ୍ୟରେ ଚୟନ କର୍ତା ଥିଲେ । ବିଭାଜନ ପରେ ସେ ପାକିସ୍ଥାନରେ ବସବାସ କରି ସେହି ଦଳର ମନେଜର ଭାବେ 1960-61ରେ ଭାରତକୁ ଆସିଥିଲେ । ସେ ପାକିସ୍ଥାନରେ କଲେଜର ଅଧ୍ୟକ୍ଷ ଓ ପରେ ଶିକ୍ଷା ବିଭାଗର ନିର୍ଦ୍ଦେଶକ ହେଇଥିଲେ । ଯୁବା ବସ୍ତାରେ ଜାହାଙ୍ଗୀର ଜାଭେଲିନ ଥ୍ରୋରେ ମଧ୍ୟ ଭରତକୁ ପ୍ରତିନିଧିତ୍ୱ କରି ଥିଲେ ।

ପୁନଶ୍ଚ ଦେଖଣା 
Jahangir Khan

ଆଧାର

ବାହାର ଲିଙ୍କ 
 Indian Cricket 1988 obituary
 Richard Cashman, Patrons, players and the crowd
 Cricinfo Profile
 Cricketarchive Profile
 Photo of the stuffed sparrow
୧୯୧୦ ଜନ୍ମ
୧୯୮୮ ମୃତ୍ୟୁ
ଭାରତୀୟ କ୍ରିକେଟ ଖେଳାଳି