ଦେବୀପ୍ରସନ୍ନ ପଟ୍ଟନାୟକ
ଦେବୀପ୍ରସନ୍ନ ପଟ୍ଟନାୟକ, ଜଣେ ଓଡ଼ିଆ ଭାଷାବିଦ, ସାମାଜିକ ବିଜ୍ଞାନୀ ଓ ଲେଖକ ।   ସେ କେନ୍ଦ୍ରୀୟ ଭାରତୀୟ ଭାଷା ପ୍ରତିଷ୍ଠାନ (CIIL), ମହୀଶୂରର ପ୍ରତିଷ୍ଠାତା ନିର୍ଦ୍ଦେଶକ ଅଟନ୍ତି । ଓଡ଼ିଆ ଭାଷାକୁ ଶାସ୍ତ୍ରୀୟ ଭାଷାର ମାନ୍ୟତା ପ୍ରାପ୍ତ କରାଇବାରେ ତାଙ୍କର ପ୍ରମୁଖ ଭୂମିକା ରହିଛି । 

ଦେବୀପ୍ରସନ୍ନ ପଟ୍ଟନାୟକ, ୧୯୩୪ମସିହା ମାର୍ଚ୍ଚ ୧୪ ତାରିଖରେ କଟକ ଜିଲ୍ଲାର ତିଗିରିଆଠାରେ ଜନ୍ମଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ । ସେ ରେଭେନ୍ସା ମହାବିଦ୍ୟାଳୟରୁ ଓଡ଼ିଆରେ ସ୍ନାତକୋତ୍ତର ଶିକ୍ଷା ସମାପ୍ତ କରି କିଛିକାଳ ବିଶ୍ୱ ଭାରତୀରେ ଓଡ଼ିଆ ବିଭାଗରେ ଅଧ୍ୟାପନା କରିଛନ୍ତି ଏବଂ ଡେକାନ କଲେଜ, ପୁନାରୁ ଭାଷାବିଜ୍ଞାନରେ ସ୍ନାତକୋତ୍ତର ଡିପ୍ଲୋମାରେ(ଯାହା ପରବର୍ତ୍ତୀ ସମୟରେ ସ୍ନାତକୋତ୍ତର କୋର୍ସ ସହିତ ସମାନ ହେଲା) ଉତ୍ତୀର୍ଣ ହୋଇଛନ୍ତି । ୧୯୬୧ ମସିହାରେ ଆମେରିକାରୁ ଭାଷାବିଜ୍ଞାନ ବିଷୟରେ ଡକ୍ଟରେଟ ହାସଲ କରିଥିଲେ । ରେଭେନ୍ସା ମହାବିଦ୍ୟାଳୟରେ ପାଠ ପଢିସାରିବା ପରେ, ସେ ଓଡ଼ିଆ ସାହିତ୍ୟ ଉପରେ ଗବେଷଣା ଆରମ୍ଭ କରିଥିଲେ । ଆମେରିକାରୁ ଗବେଷଣା ସାରି ଫେରିବା ପରେ, ପୁନଃଶ୍ଚ ସେହି କାମରେ ନିଜକୁ ନିୟୋଜିତ କରିଥିଲେ । ୧୯୬୯ ମସିହାରେ ମହିଶୂରରେ ପ୍ରତିଷ୍ଠିତ ହୋଇଥିବା କେନ୍ଦ୍ରୀୟ ଭାରତୀୟ ଭାଷା ପ୍ରତିଷ୍ଠାନ(ସେଣ୍ଟ୍ରାଲ ଇନଷ୍ଟିଚ୍ୟୁଟ ଅଫ ଇଣ୍ଡିଆନ ଲାଙ୍ଗୁଏଜେସ)ର,ସେ ହେଉଛନ୍ତି ପ୍ରତିଷ୍ଠାତା ନିର୍ଦ୍ଦେଶକ । ୧୯୬୯ରୁ ୧୯୮୯ ମସିହା ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ, ସେ ଏହି ଅନୁଷ୍ଠାନର ନିର୍ଦ୍ଦେଶକ ଭାବରେ କାର୍ଯ୍ୟ କରିଥିଲେ । ଅବସର ସମୟ ବେଳକୁ ତାଙ୍କୁ କେନ୍ଦ୍ର ସରକାରଙ୍କ ଅତିରିକ୍ତ ସଚିବ ପଦବୀ ତୂଲ୍ୟ ଅଥିକାରୀଭାବେ ଗଣାଯାଉଥିଲା ।

ରଚିତ ପୁସ୍ତକ 

 କବି ଲିପି
 ସାହିତ୍ୟ ବୀକ୍ଷା
 ଓଡ଼ିଆ ଭାଷା ଓ ଭାଷାବିଜ୍ଞାନ
 ଅନେକ ଜୀବନ (ଆତ୍ମଜୀବନୀ)
 ଇଣ୍ଟ୍ରୋଡକ୍ସନ ଅଫ ଆପଲାଏଡ ଲିଙ୍ଗୁଇଷ୍ଟିକ(Introduction of Applied Linguistic)
 ଲିଙ୍ଗୁଇଷ୍ଟିକ ଏଣ୍ଡ କଲଚରାଲ ଡାଇଭରସିଟି(Linguistic and Cultural Diversity)(ଦୁଇ ଭାଗ)
 Multilingualism in India
 Intensive Hindi course: drills
 Language and Social Issues: Princess Leelavathi Memorial Lectures
 Papers in Indian Sociolinguistics
 An Introduction to Tamil Script, Reading & Writing
 Multilingualism and mother-tongue education
 Language Policy and Programmes
 Advanced Tamil Reader, Part 1
 An Outline of Kumauni Grammar
 Language and Cultural Diversity: The Writings of Debi Prasanna Pattanayak, Volume 2
 Language, Education, and Culture
 A Controlled Historical Reconstruction of Oriya, Assamese, Bengali, and Hindi
 Conversational Oriya
 Orissa, Oriya and the Multilingual Context
 Multilingualism and Multiculturalism: Britain and India
 An Introduction Ti Tamil Script, Reading & Writing
 An Introduction to Tamil Script, Reading & Writting
 Rabīndra smaraṇīkā

ପୁରସ୍କାର ଓ ସମ୍ମାନ 
 ପଦ୍ମଶ୍ରୀ- ୧୯୮୭ 
 ଶ୍ରୀଧର ଦାସ ସମ୍ମାନ 
 କଳିଙ୍ଗ ସାହିତ୍ୟ ସମ୍ମାନ- ୨୦୧୪
 ତିଗିରିଆ ସମ୍ମାନ- ୨୦୧୧
 ଡକ୍ଟରେଟ୍ (ରେଭେନ୍ସା ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟ)- 
 ଉତ୍କଳ ରତ୍ନ - ୨୦୨୨ (ଉତ୍କଳ ସାହିତ୍ୟ ସମାଜ ପ୍ରଦତ୍ତ)

ଆଧାର

ଅଧିକ ତଥ୍ୟ

୧୯୩୧ ଜନ୍ମ
ଜୀବିତ ବ୍ୟକ୍ତି
ପଦ୍ମଶ୍ରୀ ସମ୍ମାନିତ
କଟକ ଜିଲ୍ଲାର ଲୋକ