ଶିବ ମନ୍ଦିର, କେର
ଶିବ ମନ୍ଦିର, କେର, ଅନ୍ୟ ନାମ କେରକୋଟର ଲକ୍ଷେଶ୍ୱର ମନ୍ଦିର, ଗୁଜରାଟ, ଭାରତର କଚ୍ଛ ଜିଲ୍ଲାର ଭୁଜ ନିକଟରେ ଥିବା କେର ଗ୍ରାମରେ ଅବସ୍ଥିତ । ଚାଲୁକ୍ୟ ରାଜବଂଶର (Chaulukya dynasty) ରାଜାମାନଙ୍କ ଶାସନ କାଳରେ (ନବମ-ଏକାଦଶ ଶତାବ୍ଦୀ ମଧ୍ୟରେ) ଏହି ମନ୍ଦିର ତିଆରି ହୋଇ ଶିବଙ୍କୁ ସମର୍ପିତ ହୋଇଥିଲା । ଏହି ମନ୍ଦିର ୧୮୧୯ ମସିହାର ରନ୍ନ, କଚ୍ଛ ଭୂମିକମ୍ପ, ଓ ୨୦୦୧ର ଭୁଜ ଭୂମିକମ୍ପର ସମ୍ମୁଖୀନ ହୋଇଥିଲା । ଏହା ସତ୍ତ୍ୱେ ଏହି ମନ୍ଦିରର ଗର୍ଭଗୃହ, ଶିଖର ଓ କାରୁକାର୍ଯ୍ୟ ଅଦ୍ୟାପି ସୁରକ୍ଷିତ ଅଛି ।

ସ୍ଥାନ

ଗୁଜରାଟ ପ୍ରଦେଶର କଚ୍ଛ ଜିଲ୍ଲାରେ ଥିବା ଭୁଜର କେର ଗ୍ରାମରେ ଏହି ଶିବ ମନ୍ଦିର ଅବସ୍ଥିତ । ଭୁଜରେ ଏକ ରେଲ ଷ୍ଟେସନ ଅଛି ଯେଉଁ ବାଟରେ ଭୁଜ ଏକ୍ସପ୍ରେସ ଓ କଚ୍ଛ ଏକ୍ସପ୍ରେସ ଯାତାୟତ କରେ । ଆଉ ମଧ୍ୟ ଭୁଜରେ ଏକ ଏୟାରପୋର୍ଟ ଅଛି ଯାହା ମୁମ୍ବାଇ ସହିତ ସଂଯୁକ୍ତ ଅଛି । ଭୁଜର ଦକ୍ଷିଣ ଦିଗରେ ୨୨ କିମି ଦୂରରେ ଥିବା ଏକ ରାସ୍ତା ବିଭିନ୍ନ ବଡ ସହରମାନଙ୍କ  ସହିତ ସଂଯୁକ୍ତ ହୋଇଛି ।

ଇତିହାସ

ନବମ ଶତାବ୍ଦୀର ଶେଷ ଭାଗରେ (୯-୧୦ ଶତାବ୍ଦୀ) ) ଚାଲୁକ୍ୟ ବଂଶର ରାଜାମାନେ କେର ଶିବ ମନ୍ଦିର ତୋଳେଇଥିଲେ ।   ଏହି ମନ୍ଦିର ପାଖରେ ଏକ ଭଗ୍ନ ଦୁର୍ଗ ଅଛି ଯାହାକୁ କପିଲକୋଟ କୁହାଯାଏ । ଏହି ମନ୍ଦିର ରାଜା ରାଲେଖା ଫୁଲାନି ତିଆରି କରେଇଥିବା ଶୁଣାଯାଏ ଯାହାର ରାଜଧାନୀ ଥିଲା କପିଲକୋଟ ଥିଲା । ୧୮୧୯ ମସିହାରେ କଚ୍ଛ ରନ୍ନ ଭୂମିକମ୍ପରେ ଅନେକାଂଶରେ ଧ୍ୱଂସପ୍ରାପ୍ତ ହୋଇଯାଇଥିଲା । ଭୁଜ ଭୂମିକମ୍ପରେ ଅନ୍ୟ କିଛି ଅଂଶ ଧ୍ୱଂସ ହୋଇଥିଲା ।

ଗଠନ

 

ମନ୍ଦିର ଭିତର ପାଖର ଆକାର ‘୮x୬’ ଚାରିକୋଣିଆ । କାନ୍ଥ ମୋଟେଇ ୨’ ୭"। ଠାକୁରଙ୍କ ଚାରି ପାଖରେ ପ୍ରଦକ୍ଷିଣ କରିବା ପାଇଁ ୨’ ୬”ର ଗୋଟିଏ ଗୋଲାକାର ରାସ୍ତା ଅଛି । ଏହାର ଉତ୍ତର ଦିଗ କାନ୍ଥ ସଠିକ ଅବସ୍ଥାରେ ଅଛି । କାନ୍ଥ କଟା ଫାଙ୍କ ମଧ୍ୟ ଦେଇ ସେଠାକୁ ଆଲୋକ ଆସେ । ମୂଳ ମଣ୍ଡପର କେବଳ ଉତ୍ତର କାନ୍ଥ ରହିଛି । ଶିଖରରେ ଆଠ ତ୍ରିଭୁଜାକାର ସ୍ଥାପତ୍ୟ ରହିଛି । ଦୁଇ ଝରକା ମଧ୍ୟରେ ମଣିଷ ଆକୃତି ରହିଛି । ଶିଖର ବାହାର ପାଖରେ ସୁନ୍ଦର ଆକାର ଖୋଦେଇ ହୋଇଛି । ଭକ୍ତମାନଙ୍କ ଚାରି ପାଖରେ ଯକ୍ଷ ମୂର୍ତ୍ତି ଅଙ୍କନ ହୋଇଛି ।

ଆଧାର

ଏହା ମଧ୍ୟ ଦେଖନ୍ତୁ

ଗୁଜରାଟର ହିନ୍ଦୁ ମନ୍ଦିର

ଗୁଜରାଟର ଶିବ ମନ୍ଦିର