କୁଣ୍ଡଗୋଳ
କୁଣ୍ଡଗୋଳ, ଭାରତୀୟ ରାଜ୍ୟ କର୍ଣାଟକର ଧରବାଦ ଜିଲ୍ଲାର ଏକ ପଞ୍ଚାଯତ ସହର ।

ପରିଚୟ 

ଧରବାଦଠାରୁ କୁଣ୍ଡଗୋଳର ଦୂରତା 14 କିଲୋମିଟର । ଏହି ସହରରେ ପ୍ରକ୍ଷାତ ହିନ୍ଦୁସ୍ଥାନୀ ସଙ୍ଗୀତଙ୍ଗ ରାମଭଉ କୁଣ୍ଡଗୋଲକର ( ପଣ୍ଡିତ ସୱାଇ ଗନ୍ଧର୍ବ ) ଜନ୍ମ ହେଇଥିଲେ । ତାଙ୍କର ଶିଷ୍ୟ ଗଣଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ଗାଙ୍ଗୁବାଇ ହାଙ୍ଗଳ , ଭୀମସେନ ଯୋଶୀ ଆଦି ବିଖ୍ୟାତ ।

ଇତିହାସ 
ପ୍ରାଚୀନ ପଶ୍ଚିମ ଚାଲୁକ୍ୟ ସମ୍ଭ୍ରାଜ୍ୟର ମଧ୍ୟବର୍ତୀ ଅଚଳରେ କୁଣ୍ଡଗୋଳ ଅବସ୍ଥିତ ଥିଲା । ଏଠାରେ ଥିବା 11 ଶ ଶତାବ୍ଦୀର ଶମ୍ଭୁଲିଙ୍ଗେଶ୍ୱର ମନ୍ଦିରରୁ ଏହାର ପ୍ରମାଣ ମିଳିଥାଏ । 

ଦେଶ ସ୍ୱାଧୀନ ହେବା ଆଗରୁ କୁଣ୍ଡଗୋଳ ରାଜକୀୟ ରାଜ୍ୟ ଯାମଖଣ୍ଡିର ଅଂଶ ଥିଲା ।

ହିନ୍ଦୁସ୍ଥାନୀ ସଂଗୀତ ଓ କୁଣ୍ଡଗୋଳ 

ସୱାଇ ଗନ୍ଧର୍ବ ନାମରେ ପରିଚିତ ଥିବା ଜନପ୍ରିୟ ରାମଭଉ କୁନଦୋଳକର ଏଠାରେ 1886 ମସିହାରେ ଜନ୍ମ ଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ । ପଣ୍ଡିତ ଭୀମସେନ ଯୋଶୀ ତାଙ୍କର ସର୍ବାପେକ୍ଷ୍ୟା ପ୍ରସିଦ୍ଧି ଲାଭ କରିଥିବା ଛାତ୍ର । ପଣ୍ଡିତ ଭୀମସେନ ଭରତର ବିଭିନ୍ନ ସ୍ଥାନ ଗସ୍ତ କରି ଜଣେ ଉତ୍ତମ ଗୁରୁ ଖୋଜୁଥିଲେ । ସେ ଏଠାକୁ ଆସି ପଣ୍ଡିତ ଗନ୍ଧବଙ୍କ ଶିଷ୍ୟ ହିସାବରେ ହିନ୍ଦୁସ୍ଥାନୀ ସଂଗୀତ ଶିଖି ପ୍ରସିଦ୍ଧି ଲାଭ କରିଥିଲେ । ପଣ୍ଡିତ ଯୋଶୀ "ଭାରତ ରତ୍ନ " ପୁରସ୍କାରର ବିଜେତା । 
  
ଏଠାରେ କୁମାର ଗନ୍ଧର୍ବ ନାଟ୍ୟଗୃହ ନାମରେ ଏକ ଅପେରା ଘର ରହିଛି । ଭାରତରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧି ଲାଭ କରିଥିବା ଅନ୍ୟତମ ହିନ୍ଦୁସ୍ଥାନୀ ସଂଗୀତା ବିଶାରଦା ଗାଙ୍ଗୁବାଇ ହଙ୍ଗଳ ମଧ୍ୟ ଏଠାରୁ ପଣ୍ଡିତ ଗନ୍ଧର୍ବଙ୍କ ଶିକ୍ଷା ପାଇଥିଲେ । ଗାଙ୍ଗୁବାଇଙ୍କ ମା ଓ ବାପା ମଧ୍ୟ କରଣାତକୀ ସଂଗୀତା ବିଷାରଦ ଥିଲେ ।

ପର୍ଯ୍ୟଟନ 

 ଶମ୍ଭୁଲିଙ୍ଗ ମନ୍ଦିର 
At Kundgol there is a huge Shiva temple of 11th century called Shri Shambhulingeshwara Temple, built by Western Chalukyas. It is built with highly polished stones, which are dovetailed into one another. The carvings and images on the pillars are well cut.

ଭୌଗୋଳିକ ଅବସ୍ଥିତି 
କୁଣ୍ଡଗୋଳର ଭୌଗୋଳିକ ଅବସ୍ଥିତିଠାରେ । ଏହାର ପତ୍ତନ 2017 ଫୁଟ ।

ଜନସଂଖ୍ୟା 
2001 ଜନଗଣନା ଅନୁସାରେ ଏଠାରେ 16,837 ଜନ ଅଧିବାସୀ ରହୁଥିଲେ । ଏହା ମଧ୍ୟରୁ ପୁରୁଷ ସଂଖ୍ୟା 51 % ହେଇଥିବାବେଳେ ମହିଳା ସଂଖ୍ୟା 49 % ଥିଲା । 6 ବର୍ଷରୁ କମ ସଂଖ୍ୟା 12 % ରହିଥିଲା । ଏଠାକାର ସାକ୍ଷ୍ୟରତା ହାର 64 % ଥିଲା ।

ପୁନଶ୍ଚ ଦେଖଣା 
 Western Chalukya
 Western Chalukya temples
 Lakshmeshwar
 Lakkundi
 Gadag
 Annigeri
 Dambal

ଆଧାର