ଗଙ୍ଗାଧର ବଳ
ଗଙ୍ଗାଧର ବଳ (୧୦ ଅଗଷ୍ଟ ୧୯୨୭ - ୮ ଫେବୃଆରୀ ୨୦୧୦) ଜଣେ ଓଡ଼ିଆ ପ୍ରାବନ୍ଧିକ ତଥା ସାହିତ୍ୟିକ ଥିଲେ । ତାଙ୍କର ପୁସ୍ତକ “ରୀତିକାବ୍ୟ ସମ୍ପର୍କରେ” ପାଇଁ ସେ ୧୯୯୩ ମସିହାରେ ପ୍ରବନ୍ଧ ଓ ସମାଲୋଚନା ବର୍ଗରେ ଓଡ଼ିଶା ସାହିତ୍ୟ ଏକାଡେମୀ ପୁରସ୍କାରଦ୍ୱାରା ସମ୍ମାନିତ ହୋଇଥିଲେ । ଗଙ୍ଗାଧର ବଳଙ୍କ ନାମରେ “ଉତ୍କଳ ସାହିତ୍ୟ ସମାଜ” ଅନୁଷ୍ଠାନ ପକ୍ଷରୁ ପ୍ରଫେସର ଗଙ୍ଗାଧର ବଳ ସ୍ମୃତି ସମ୍ମାନ ପୁରସ୍କାର ପ୍ରଦାନ କରାଯାଏ । ତାଙ୍କୁ ସ୍ମରଣ କରି  ପ୍ରଫେସର ଗଙ୍ଗାଧର ବଳ ସ୍ମୃତି ସନ୍ଧ୍ୟା ଓ ଭାଷା ସାହିତ୍ୟ ସମାରୋହ ମଧ୍ୟ ଅନୁଷ୍ଠିତ ହୁଏ । ୨୦୧୮ ମସିହାରେ ଏହି ପୁରସ୍କାର ଡକ୍ଟର ପୂର୍ଣ୍ଣଚନ୍ଦ୍ର ମିଶ୍ରଙ୍କୁ ପ୍ରଦାନ କରାଯାଇଥିଲା ।

ବ୍ୟକ୍ତିଗତ ଜୀବନ
ଗଙ୍ଗାଧର, ୧୯୨୭ ମସିହା ଅଗଷ୍ଟ ୧୦ ତାରିଖରେ ସୁକିନ୍ଦା ନିକଟସ୍ଥ ଓସ୍ତପାଳ ଜନ୍ମଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ । ପିଲାଦିନରୁ ନିଜ ମା'ଙ୍କୁ ହରେଇ ସେ ମାମୁଁଘରେ ବଢିଥିଲେ । ପାଠପଢ଼ା ଆରମ୍ଭ କରିଥିଲେ କେନ୍ଦୁଝର ଜିଲ୍ଲାର ଆନନ୍ଦପୁର ଅନ୍ତର୍ଗତ ପୁରୁଣିଆଁ ଗ୍ରାମରେ । ପରେ ସେ କେନ୍ଦୁଝରର ଡି ଏନ ହାଇସ୍କୁଲ ଓ ରେଭେନ୍ସା ମହାବିଦ୍ୟାଳୟରେ ଶିକ୍ଷାଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ । ସେ ଓଡ଼ିଆରେ ସ୍ନାତକୋତ୍ତର ଶିକ୍ଷା ହାସଲ କରିଥିଲେ । ଓଡ଼ିଶା ପ୍ରଶାସନିକ ସେବା ପାଇଁ ତାଙ୍କର ଚୟନ ହୋଇଥିଲେ ମଧ୍ୟା, ସେ ତାଙ୍କୁ ପ୍ରତ୍ୟାଖ୍ୟାନ କରି, ଅଧ୍ୟାପନାକୁ ବୃତ୍ତି ଭାବରେ ଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ । ସେ ପିଲାଦିନରୁ ଶିବାନନ୍ଦ ସରସ୍ୱତୀଙ୍କଦ୍ୱାରା ଅନୁପ୍ରାଣିତ ଥିଲେ ।

ରଚନାବଳୀ

ପୁରସ୍କାର ଓ ସମ୍ମାନ
 ଓଡ଼ିଶା ସାହିତ୍ୟ ଏକାଡେମୀ ପୁରସ୍କାର - ୧୯୯୩ (“ରୀତିକାବ୍ୟ ସମ୍ପର୍କରେ” ପାଇଁ)
 ସାରଳା ସମ୍ମାନ – ୧୯୯୭
 ୯୮ତମ ଗୋପୀନାଥ ନନ୍ଦ ପ୍ରବନ୍ଧ ଓ ସମାଲୋଚନା ସମ୍ମାନ – ୨୦୦୦
 ନୀଳଶୈଳ ପୁରସ୍କାର – ୧୯୯୭
 ଗୋକର୍ଣ୍ଣିକା ପୁରସ୍କାର – ୧୯୯୪
 ଶିଶୁ ସାହିତ୍ୟ ପୁରସ୍କାର – ୧୯୬୨ (ସ୍ରଷ୍ଟା ଓ ସୃଷ୍ଟି ପାଇଁ)
 ଝଙ୍କାର ପୁରସ୍କାର – ୧୯୭୭ 
 ଆଦିକବି ଉପାୟନ – ୧୯୯୪ 
 “ଉତ୍କଳ ପାଠକ ସଂସଦ” ସାରସ୍ୱତ ସମ୍ମାନ – ୧୯୯୪ 
 ଓଡ଼ିଶା ପୂଜ୍ୟପୂଜା ଏକାଡେମୀ (କଟକ) ସାରସ୍ୱତ ସମ୍ମାନ – ୧୯୯୫ 
 ମାତୃଭୂମି ଓ ସହକାର ସମ୍ମାନ – ୧୯୮୭ 
 ଜୀବନରଙ୍ଗ ସମ୍ମାନ – ୧୯୮୭ 
 ‘ଚଲାପଥ’ ସମ୍ମାନ – ୧୯୯୭

ଆଧାର

୧୯୨୭ ଜନ୍ମ
୨୦୧୦ ମୃତ୍ୟୁ
ଓଡ଼ିଆ ଲୋକ
ଆନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ମାତୃଭାଷା ଦିବସ ଗଣସମ୍ପାଦନା ୨୦୧୯
ଓଡ଼ିଶା ସାହିତ୍ୟ ଏକାଡେମୀ ପୁରସ୍କାର ସମ୍ମାନିତ