ବିଜାୱାର ରାଜ୍ୟ
ବିଜାୱାର ରାଜ୍ୟ ବ୍ରିଟିଶ ସମୟରେ ଏକ ଅଧିନସ୍ଥ ରାଜକୀୟ ରାଜ୍ୟ ଥିବା ବିଜାୱାର ସ୍ୱାଧୀନତା ପରେ ବର୍ତ୍ତମାନ ଆଧୁନିକ ମଧ୍ୟପ୍ରଦେଶର ଛିନ୍ଦୱାରା ଜିଲ୍ଲାର ଏକ ଜିଲ୍ଲା । .

ଭୌଗୋଳିକ  ସ୍ଥିତି 

ବିଜାୱାର ରାଜ୍ୟର ଆୟତନ 2520 ବର୍ଗ କିଲୋମିଟର ଥିଲା ଓ ଏହା ବୁନ୍ଦେଳଖଣ୍ଡ ଏଜଣେ୍ସି  ଅଧୀନରେ ଥିଲା । ଏହି ରାଜ୍ୟର ଅର୍ଦ୍ଧାଧିକ ଅଞ୍ଚଳ ଘନ  ଅରଣ୍ୟରେ ପୂର୍ଣ ଥିଲା ।ଏହି ଅରଣ୍ୟଞ୍ଚଳ  ରେ ବହୁ ଖଣିଜ ପଦାର୍ଥ ରହିଥିଲେ ମଧ୍ୟ ଗମନାଗମନ ସୁବିଧା ଅଭାବରୁ ତାହାର ସଦୁପୋଯୋଗ ହୋଇ ପାରି ନଥିଲା ।

ଇତିହାସ 
ଗଣ୍ଡ ଜନଜାତି ମୁଖ୍ୟ ବିଜାଇ ସିଂହ ବିଜାୱାର ସହର 17 ଶ ଶତାବ୍ଦୀରେ ସ୍ଥାପନ କରିଥିଲେ । 1765 ମସିହାରେ ବିଜାୱାର ରାଜ୍ୟ ଗଠିତ ହେଇ ବୀର ସିଂହ ଦେଓ ଏହାର ପ୍ରଥମ ଶାସକ ହେଇଥିଲେ । ସେ ଜଣେ ବୁନ୍ଦେଲା ରାଜପୁତ ଥିଲେ । ଏହି ରାଜ୍ୟକୁ 18 ଶ ଶତାବ୍ଦୀରେ ଚତ୍ରସାଲ ଆକ୍ରମଣ କରି ଅଧିକାର କରିନେଇଥିଲେ ଓ ତାଙ୍କର ବଂଶଜମାନଙ୍କୁ ପ୍ରଦାନ କରିଥିଲେ । .

1811 ମସିହାରେ ବିଜାୱାର ବ୍ରିଟିଶ ମାନଙ୍କ କରଡା ରାଜ୍ୟ ହେଲା ଓ ରତନ ସିଂହଙ୍କୁ ତାହାର ପ୍ରଦାନ କରାଯାଇଥିଲା । 1857 ମସିହାରେ ସିପାହୀ ବିଦ୍ରୋହରେ ସହାୟତା ପ୍ରଦାନ କରିଥିବାରୁ ଭାନ ପ୍ରତାପ ସିଂହଙ୍କୁ ସ୍ୱତନ୍ତ୍ର ମର୍ଯ୍ୟାଦା ସହ ରାଜପଦ ଦିଅ ଯାଇଥିଲା । 1866 ମସିହାରେ ଆଙ୍କୁ ମହାରାଜା ଉପାଧି ଦିଆଗଲା ।1877ରେ ତାଙ୍କୁ ସୱାଇ ଉପାଧି ମଧ୍ୟ ପ୍ରଦାନ କରାଗଲା । 1899 ମସିହାରେ ତାଙ୍କର ପୌଷ୍ୟ ପୁତ୍ର ତାହା ଅର୍ଚା ରାଜ୍ୟର ମହାରାଜାଙ୍କ ପୁତ୍ର ଶାନବନ୍ତ ସିଂହ ଗାଦୀ ଆରୋହଣ କରିଥିଲେ । 

ରାଜ୍ୟଟି 1950ରେ ଭାରତୀୟ ରାଜ୍ୟ ସମୂହରେ ମିଶ୍ରଣ ଘଟି ପ୍ରଥମେ ବିନ୍ଧ୍ୟପ୍ରଦେଶ ଓ ପରେ ମଧ୍ୟ ପ୍ରଦେଶରେ ଜିଲ୍ଲା ଆକାରରେ ରହିଲା ।

Rulers 
ସମସ୍ତ ରାଜା ବୁନ୍ଦେଲା ରାଜପୁତ ବଂଶର ଥିଲେ ।

ରାଜା 
        1769 –        1793  Bir Singh Deo                      (b. ... – d. 1793)
        1793 –        1802  Himmat Bahadur
        1802 –    Dec 1810  Keshri Singh                       (b. ... – d. 1810)
        1811 –        1833  Ratan Singh
        1833 –        1847  Lakshman Singh
 23 Nov 1847 –        1866  Bham Pratap Singh

ମହାରାଜା 
        1866 – 15 Sep 1899  Bham Pratap Singh
    Jun 1900 – 30 Oct 1940  Savant Singh                       (b. 1877 – d. 1940)
 30 Oct 1940 – 15 Aug 1947  Govind Singh                       (b. 1934 – d. 1983)

ଅଧିକ ପଠନ 
 ପାନ୍ନା ରାଜ୍ୟ

ଆଧାର