ରବି ରାୟ
ରବି ରାୟ (୨୬ ନଭେମ୍ବର ୧୯୨୬ - ୬ ମାର୍ଚ୍ଚ ୨୦୧୭) ଓଡ଼ିଶାର ଜଣେ ଗାନ୍ଧୀବାଦୀ ସ୍ୱାଧୀନତା ସଂଗ୍ରାମୀ, ସମାଜସେବୀ ତଥା ଜନନେତା ଥିଲେ । ସେ କେନ୍ଦ୍ର ସରକାରରେ ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ ମନ୍ତ୍ରୀ ଏବଂ ନବମ ଲୋକ ସଭାର ବାଚସ୍ପତି ଦାୟିତ୍ୱ ମଧ୍ୟ ନିର୍ବାହ କରିଥିଲେ । ଲୋକ ସଭା ବାଚସ୍ପତି ପଦବୀକୁ ପହଂଚିବାରେ ସେ ଏକ ମାତ୍ର ଓଡ଼ିଆ ବ୍ୟକ୍ତି ।

ବାଲ୍ୟବସ୍ଥା ଓ ଶିକ୍ଷା
ରବି ରାୟ, ୧୯୨୬ ମସିହା ନଭେମ୍ବର ମାସ ୨୬ ତାରିଖରେ, ପୁରୀ ଜିଲ୍ଲାର ଭଁଅରାଗଡ଼ର ରାୟ ପରିବାରରେ ଜନ୍ମଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ । ଛାତ୍ରାବସ୍ଥାରୁ ସେ ସ୍ପଷ୍ଟବାଦୀ ଓ ନିର୍ଭୀକ ଥିଲେ । ସେ କଟକର ରେଭେନ୍ସା ମହାବିଦ୍ୟାଳୟରୁ ଇତିହାସ  ଓ ମଧୁସୂଦନ ଆଇନ ବିଦ୍ୟାଳୟରୁ ଆଇନରେ ସ୍ନାତକ ଲାଭ କରିଥିଲେ ।

ରାଜନୈତିକ ଜୀବନ
ରାମମନୋହର ଲୋହିଆଙ୍କ ଆଦର୍ଶରେ ଅନୁପ୍ରାଣିତ ହୋଇ ସେ, ଛାତ୍ରାବସ୍ଥାରୁ  ଛାତ୍ର ରାଜନୀତି ସହିତ ଜଡ଼ିତ ରହିଥିଲେ ଓ ପରବର୍ତ୍ତୀ ସମୟରେ ପ୍ରତ୍ୟକ୍ଷ ରାଜନୀତିରେ ସାମିଲ ହୋଇଥିଲେ ।  ୧୯୪୮ ମସିହାରେ ସେ ସୋସିଆଲିଷ୍ଟ ପାର୍ଟିରେ ଯୋଗଦାନ କରିଥିଲେ । ପରବର୍ତ୍ତୀ ସମୟରେ ସେ ସଂଯୁକ୍ତ ସୋସିଆଲିଷ୍ଟ ପାର୍ଟି, ଜନତା ଦଳ ଏବଂ ଜନତା ଦଳ(ଏସ) ସହିତ ଜଡ଼ିତ ରହିଆସିଛନ୍ତି ।

ସ୍ୱାଧୀନତା ଆନ୍ଦୋଳନ ସମୟରେ, ମହାତ୍ମା ଗାନ୍ଧୀଙ୍କ  ଗ୍ରାମ ସ୍ୱରାଜ କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମ ପ୍ରତି ଆକୃଷ୍ଟ ହୋଇ ସେ ଅହିଂସ ସମାଜବାଦ ତତ୍ତ୍ୱର ପ୍ରବକ୍ତା ସାଜିଥିଲେ । 

ତାଙ୍କ ରାଜନୈତିକ ଜୀବନର ମୂଳଦୁଆ ପଡିଥିଲା ଯେତେବେଳେ ସେ ରେଭେନ୍ସା କଲେଜ ଛାତ୍ର ୟୁନିୟନର ସଭାପତି ରୂପେ ୧୯୪୮-୪୯ ଶିକ୍ଷା ବର୍ଷରେ ନିର୍ବାଚିତ ହୋଇଥିଲେ ।   ପରେ ପରେ ସେ ମଧୁସୂଦନ ଆଇନ ମହାବିଦ୍ୟାଳୟ ଛତ୍ର ସଂଘର ପ୍ରଥମ ସଭାପତି ଭାବରେ ୧୯୪୯-୫୦ ମସିହାରେ ନିର୍ବାଚିତ ହୋଇଥିଲେ  ।

୧୯୬୭ ମସିହାରେ ଅନୁଷ୍ଠିତ ହୋଇଥିବା ଚତୁର୍ଥ ଲୋକ ସଭା ନିର୍ବାଚନରେ ସେ ପୁରୀ ଆସନରୁ ବିଜୟୀ ହୋଇଥିଲେ । ସେ ସେତେବେଳେ ସଂଯୁକ୍ତ ସୋସିଆଲିଷ୍ଟ ପାର୍ଟିର ସଦସ୍ୟ ଥିଲେ ।  ୧୯୭୪ ଏପ୍ରିଲ ମାସରୁ ୧୯୮୦ ମସିହା ଏପ୍ରିଲ ମାସ ପର୍ଯ୍ୟଂତ ସେ ରାଜ୍ୟସଭାରେ ସେ ଲୋକ ଦଳ ତରଫରୁ ସଦସ୍ୟ ହୋଇଥିଲେ  । 

୧୯୮୯ ମସିହାରେ ସେ କେନ୍ଦ୍ରାପଡ଼ା ଲୋକ ସଭା ନିର୍ବାଚନ ମଣ୍ଡଳୀରୁ ନବମ ଲୋକ ସଭାକୁ ନିର୍ବାଚିତ ହୋଇଥିଲେ ଓ ୧୯୯୧ ମସିହାରେ ସର୍ବସମ୍ମତି କ୍ରମେ ନବମ ଲୋକ ସଭାର ବାଚସ୍ପତି ନିର୍ବାଚିତ ହୋଇଥିଲେ ।  ବାଚସ୍ପତି ଭାବରେ, ସେ ନିରପେକ୍ଷତା ଓ ନ୍ୟାୟପରତାର ଉଦାହରଣ ସାଜିଛନ୍ତି । ଦଶମ ଲୋକ ସଭାକୁ ସେ କେନ୍ଦ୍ରାପଡ଼ା ନିର୍ବାଚନ ମଣ୍ଡଳୀରୁ ପୁନଃ ନିର୍ବାଚିତ ହୋଇଥିଲେ । ୧୯୯୭ ମସିହାରୁ ସେ 'ଲୋକଶକ୍ତି ଅଭିଯାନ' ନାମରେ ଏକ ଅଣରାଜନୈତିକ ଅନୁଷ୍ଠାନ ସହ ଜଡ଼ିତ ଥିଲେ । ତିବ୍ୱତ ମୁକ୍ତି ଆନ୍ଦୋଳନକୁ ସେ ପୂର୍ଣ ସମର୍ଥନ ଦେଇଆସିଥିଲେ ଓ ଅନେକ ତିବ୍ୱତୀୟ ନେତାଙ୍କର ଅନ୍ତରଙ୍ଗ ସହଯୋଗୀ ହୋଇପାରିଥିଲେ ।

ଲୋକ ସଭା ବାଚସ୍ପତି
୧୯୮୯ ମସିହାରେ ସେ କେନ୍ଦ୍ରାପଡ଼ାରୁ ଲୋକ ସଭାକୁ ନିର୍ବାଚିତ ହୋଇ, ବାଚସ୍ପତି ପଦବୀ ମଣ୍ଡନ କରିଥିଲେ । ସେ ଲୋକ ସଭାରେ "ଶୂନ୍ୟକାଳ" ବ୍ୟବସ୍ଥା ଆରମ୍ଭ କରିଥିଲେ । ତାଙ୍କରି ସମୟରୁ ଦୂରଦର୍ଶନରେ ଲୋକ ସଭା ଅଧିବେଶନର ସିଧା ପ୍ରସାରଣ ଆରମ୍ଭ ହୋଇଥିଲା । "ଆଣ୍ଟି ଡେଫେକ୍ସନ ଲ" ମାଧ୍ୟମରେ ସେ ଛଅ ଜଣ ସାଂସଦଙ୍କୁ ବହିଷ୍କାର କରିଥିଲେ ।

ସାହିତ୍ୟ ସର୍ଜନା 
ଜଣେ ଲେଖକ, ସ୍ତମ୍ଭକାର ଓ ସମ୍ପାଦକ ଭାବରେ ରବିରାୟଙ୍କର ପରିଚିତି ରହିଛି ।

ରଚିତ ପୁସ୍ତକ 
 ମାଟିରୁ ଆକାଶ(ଆତ୍ମଜୀବନୀ)
 ପାର୍ଲାମେଣ୍ଟାରୀ ଡେମୋକ୍ରେସି(ଇଂରାଜୀ ପୁସ୍ତକ)

ସମ୍ପାଦନା 
 ଚୌଖମ୍ବା(ହିନ୍ଦୀ ପତ୍ରିକା)
 ଜନ(ଓଡ଼ିଆ ପତ୍ରିକା)
 ସମତା(ଓଡ଼ିଆ ପତ୍ରିକା)
 ଦ ଅଦର ସାଇଡ଼(ଇଂରାଜୀପତ୍ରିକା)

ସମ୍ମାନ ଓ ପୁରସ୍କାର 
 ଉତ୍କଳ ରତ୍ନ
 କଳିଙ୍ଗ ରତ୍ନ(ସାରଳା ସାହିତ୍ୟ ସଂସଦଦ୍ୱାରା ପ୍ରଦତ୍ତ)
 ଲାଇଟ ଅଫ ଟ୍ରୁଥ(ଦଲାଇଲାମାଙ୍କଦ୍ୱାରା ପ୍ରଦତ୍ତ)

ଆଧାର

ବାହାର ଆଧାର

୧୯୨୬ ଜନ୍ମ
୨୦୧୭ ମୃତ୍ୟୁ
ପୁରୀ ଜିଲ୍ଲାର ଲୋକ
ଉତ୍କଳ ରତ୍ନ ସମ୍ମାନିତ
ରାଜ୍ୟ ସଭା ସଭ୍ୟ
୪ର୍ଥ ଲୋକ ସଭା ସଭ୍ୟ
୯ମ ଲୋକ ସଭା ସଭ୍ୟ
୧୦ମ ଲୋକ ସଭା ସଭ୍ୟ
ଭାରତୀୟ ନେତା
ଓଡ଼ିଶାରୁ ରାଜ୍ୟସଭାକୁ ନିର୍ବାଚିତ ସାଂସଦ