ସେନା ଗ୍ଲାଇକୋସାଇଡ
ସେନା ଗ୍ଲାଇକୋସାଇଡ ବା ସେନୋସାଇଡ ବା କେବଳ ସେନା ଏକ ଔଷଧ ଯାହା କୋଷ୍ଠ କାଠିନ୍ୟରେ (constipation) ଦିଆଯାଏ କିମ୍ବା ଅପରେଶନ ପୂର୍ବରୁ ବୃହଦନ୍ତ୍ର ଖାଲି କରିବାକୁ ଦିଆଯାଏ ।  ଏହି ଔଷଧ ପାଟିବାଟେ ଦିଆଯାଏ ବା ମଳାଶୟରେ ଭର୍ତ୍ତିକରିଦିଆଯାଏ ।  ମଳାଶୟରେ ଭର୍ତ୍ତି କରିଦେଲେ କିଛି ମିନିଟ ମଧ୍ୟରେ ଓ ପାଟିରେ ଦେଲେ ୧୨ ଘଣ୍ଟାରେ କାର୍ଯ୍ୟକ୍ଷମ ହୁଏ ।  ବିସାକୋଡ଼ିଲ  କିମ୍ବା ଜଡ଼ା ତେଲ ଅପେକ୍ଷା ଏହା କମ କାର୍ଯ୍ୟକ୍ଷମ ।

ମାଂସପେଶୀରେ କ୍ରାମ୍ପ ହେବା ଏହାର ଏକ ସାଧାରଣ ପାର୍ଶ୍ୱପ୍ରତିକ୍ରିୟା ।  ଏହାକୁ ଦୀର୍ଘକାଳୀନ ଭିତ୍ତିରେ ଦେବାକୁ ସୁପାରିସ କରାଯାଏ ନାହିଁ; ଦେବା ଫଳରେ ଖାଦ୍ୟନଳୀ କର୍ମ କମିଯାଏ ଓ ଇଲେକ୍ଟ୍ରୋଲାଇଟ ସମସ୍ୟା ଦେଖାଯାଏ ।  ସ୍ତନ୍ୟପାନ ସମୟରେ କୌଣସି କ୍ଷତିର ଇତିହାସ ନ ଥିଲେ ମଧ୍ୟ ଦେବାକୁ ଉପଦେଶ ଦିଆଯାଏ ନାହିଁ ।  ସ୍ୱାଭାବିକ ଭାବରେ ଏହା ପିଲାଙ୍କୁ ଦିଆଯାଏ ନାହିଁ ।  ଏହି ଔଷଧ ନେଲେ ପରିସ୍ରା ଲାଲ ଦେଖାଯାଏ ।  ସେନା ଡେରିଭେଟିଭ ଏକ ପ୍ରକାର ଝାଡ଼ା ଉତ୍ତେଜକ ।  ଏହାର କାର୍ଯ୍ୟକାରୀତା ସ୍ପଷ୍ଟ ଜଣା ନଥିଲେ ମଧ୍ୟ ଅନ୍ତନଳୀରେ ଅଧିକ ତରଳ ପଦାର୍ଥ ସ୍ରାବ ହୁଏ ଓ ବୃହଦନ୍ତ୍ର  ସଙ୍କୁଚିତ ହୁଏ । 

ଏହାର ନାମ ବିଶ୍ୱ ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ ସଂଗଠନର ଅତ୍ୟାବଶ୍ୟକୀୟ ଔଷଧ ଚିଠାରେ ଅଛି ଯାହା ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ ସିସ୍ଟମ ନିମନ୍ତେ ଅତି ମହତ୍ତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ।  ଏହି ଔଷଧ ଦାମିକା ନୁହେଁ ଓ ଜେନେରିକ ନାମରେ ମିଳେ ।  ଗୋଟିଏ ପିଲ୍‌ର(ବଟିକା) ଦାମ ପ୍ରାୟ 0.0୧ ଆମେରିକୀୟ ଡଲାର ।  ସେନା ନାମକ ଗଛରୁ ସେନୋସାଇଡ ତିଆରି ହୁଏ ।  ସନ ୭୦୦ରୁ ଏହା ଗଛ ଆକାରରେ ବ୍ୟବ‌ହୃତ ହୋଇଆସୁଛି ।

ଆଧାର 

ଔଷଧ