କେନ୍ଦ୍ରୀୟ ଭାରତୀୟ ଭାଷା ପ୍ରତିଷ୍ଠାନ
କେନ୍ଦ୍ରୀୟ ଭାରତୀୟ ଭାଷା ସଂସ୍ଥାନ(Central Institute of Indian languages) ୧୯୬୯ ମସିହା ଜୁଲାଇ ୧୭ ତାରିଖରେ କର୍ଣାଟକର ମହିଶୁରଠାରେ ପ୍ରତିଷ୍ଠା କରାଯାଇଥିଲା । ଏହାର ପ୍ରାଣପ୍ରତିଷ୍ଠାତା ହେଉଛନ୍ତି ଡ. ଦେବୀ ପ୍ରସନ୍ନ ପଟ୍ଟନାୟକ । ବର୍ତ୍ତମାନ କେନ୍ଦ୍ର ସରକାରଙ୍କ ମାନବ ସମ୍ବଳ ମନ୍ତ୍ରାଳୟ ଅଧିନସ୍ଥ ଏହି ଅନୁଷ୍ଠାନ, ପ୍ରାଥମିକ ଅବସ୍ଥାରେ ଭାରତୀୟ ଭାଷାଗୁଡ଼ିକ ମଧ୍ୟରେ ସମନ୍ୱୟ ସ୍ଥାପନା ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟରେ ଗଠିତ ହୋଇଥିଲା । ଫଳସ୍ୱରୂପ ଭାରତର ସଂବିଧାନ ସ୍ୱୀକୃତ କେତୋଟି ଭାଷାକୁ ହାଇସ୍କୁଲ ଶିକ୍ଷକମାନଙ୍କୁ ପ୍ରଶିକ୍ଷଣ ଦିଆଯାଉଥିଲା । ପ୍ରଥମ କରି ୨୦୦୭-୨୦୦୮ ବର୍ଷରେ ଭାଷା, ସାହିତ୍ୟ ଓ ସଂସ୍କୃତି ଆଦି ଗବେଷକମାନଙ୍କ ପାଇଁ ପ୍ରଶିକ୍ଷଣ ନେବାର ସୁଯୋଗ ସୃଷ୍ଟି କରାଯାଇଥିଲା;କିନ୍ତୁ ଦୁଇ ବର୍ଷ ହେବ ଗବେଷକମାନଙ୍କ ପାଇଁ ଭାଷାଶିକ୍ଷାର ସୁଯୋଗ ଆଉ ନାହିଁ । ଭାଷା ପ୍ରଶିକ୍ଷଣ ଦେବା ପାଇଁ ଏହି ଅନୁଷ୍ଠାନର ସାରା ଭାରତରେ ସାତଟି ଆଞ୍ଚଳିକ କେନ୍ଦ୍ର ରହିଛି। । ଭୁବନେଶ୍ୱରର ଲକ୍ଷ୍ମୀସାଗରରେ ଏକ ଆଞ୍ଚଳିକ କେନ୍ଦ୍ର ରହିଛି; ଯେଉଁଠି ଓଡ଼ିଆ ଭାଷା ସମେତ ବାଂଲା,ସାଂତାଳୀ ଓ ମୈଥିଳୀ ଭାଷା ପ୍ରଶିକ୍ଷଣ ନେବାର ସୁବିଧା ରହିଛି ।

ଏହି ଅନୁଷ୍ଠାନର ମୁଖ୍ୟକାର୍ଯାଳୟ ମହିଶୁରରେ ଭାଷା ପ୍ରଶିକ୍ଷଣ ସହିତ ବିଭିନ୍ନ ଭାଷାମୂଳକ ଗବେଷଣାମାନ ଚାଲୁଛି । କଂପ୍ୟୁଟର ଉପଯୋଗୀ ଭାଷା ଗବେଷଣାପାଇଁ ଏଲ୍.ଡି.ସି.-ଆଇ.ଏଲ୍ (LDC-IL)ବିଭାଗ ଓ ଅନୁବାଦ ବିଷୟକ କାମ ବା ଗବେଷଣା ପାଇଁ ରାଷ୍ଟ୍ରୀୟ ଅନୁବାଦ ମିଶନ୍ କାର୍ଯ୍ୟ କରୁଛି । ଏହି ଦୁଇଟି ବିଭାଗରେ କେତେଜଣ ଓଡ଼ିଆ କାର୍ଯ୍ୟ କରୁଛନ୍ତି । ଏହା ବ୍ୟତୀତ ଏନ୍.ଟି.ଏସ୍ ଓ ଏସ୍.ପି.ପି. ଏଲ୍. ବିଭାଗ ମଧ୍ୟ ରହିଛି ।

ଭାରତର ବିଭିନ୍ନ ଗବେଷଣାମୂଳକ ବହି କିଣା ଓ ଛପେଇବା ଏପରିକି ଛୋଟ ଛୋଟ ପତ୍ରିକା ଓ ସଂପାନ/ ସେମିନାର ଆଦି କରିବା ପାଇଁ ଏହି ଅନୁଷ୍ଠାନ ତରଫରୁ ପ୍ରତିବର୍ଷ ଆର୍ଥିକ ସହାୟତା ଦିଆଯ଼ାଏ । ଓଡ଼ିଆ ଭାଷାଭାଷୀ ଲୋକେ ମଧ୍ୟ ଏଥିପାଇଁ ଆବେଦନ କରୁଛନ୍ତି । 
ଏହି ଅନୁଷ୍ଠାନରେ ଏକ ବିଶାଳ ପାଠାଗାର ଅଛି । ବିଭିନ୍ନ ଭାଷା ପୁସ୍ତକରେ ଭରା ଏହି ପାଠାଗାର ବିଶେଷ କରି ଭାଷା ଗବେଷଣା ପାଇଁ ଏହା ବହୁ ସୁଯୋଗ ସୃଷ୍ଟି କରିଛି । ଭାଷା ଗବେଷଣା ପାଇଁ ଏମିତିକା ପାଠାଗାର ବୋଧହୁଏ ଭାରତରେ ଆଉ କେଉଁଠି ନାହି !

ଏହି ଅନୁଷ୍ଠାନ ଅଧିନରେ ସାତଟି ଅନ୍ୟ ଅନୁଷ୍ଠାନ କାର୍ଯ୍ୟରତ । ସେଗୁଡିକ :
 ଶାସ୍ତ୍ରୀୟ ଭାଷା ସଂସ୍ଥାନ (Centre for Classical Languages)
 ଆଦିବାସୀ, ସଂଖ୍ୟାଲଘୁ, ଲୁପ୍ତପ୍ରାୟ ଭାଷା ସଂସ୍ଥାନ( Centre for Tribal, Minor, Endangered Languages and Languages Policy)
Centre for Lexicography, Folklore, Literature and Translation Studies
Centre for Literacy Studies
Centre for Testing & Evaluation
Centre for Materials Production, Publications and Sales 
Centre for Information in Indian Languages<ref>

ଆଧାର

ଅଧିକ ତଥ୍ୟ 
[କେନ୍ଦ୍ରୀୟ ଭାରତୀୟ ଭାଷା ପ୍ରତିଷ୍ଠାନର ମୁଖ୍ୟ ୱେବସାଇଟ]

ଶିକ୍ଷାନୁଷ୍ଠାନ