ରସାବଳି
ରସାବଳି ଛେନା ଓ କ୍ଷୀରରୁ ତିଆରି ଏକ ଓଡ଼ିଆ ମିଠା । ଏହା କେନ୍ଦ୍ରାପଡ଼ା ଜିଲ୍ଲାରୁ ଆରମ୍ଭ ହୋଇଥିଲା ଓ ପ୍ରଧାନତଃ ବଳଦେବଜୀଉ ମନ୍ଦିରରେ ଭୋଗ ଲାଗି ହୁଏ । ତାହା ବ୍ୟତୀତ ଏହା ଜଗନ୍ନାଥ ମନ୍ଦିରରେ ଲାଗି ହେଉଥିବା ଛପନ ଭୋଗରୁ ଅନ୍ୟତମ । ରସାବଳୀକୁ ୨୦୨୩ ମସିହା ସେପ୍ଟେମ୍ବର ମାସରେ ଭାରତ ସରକାର ଭୌଗୋଳିକ ସୂଚକ (ଜିଓଗ୍ରାଫିକାଲ ଇଣ୍ଡିକେଟର) ମାନ୍ୟତା ପ୍ରଦାନ କରିଥିଲେ ।

ଇତିହାସ 
ରସାବଳି ଓଡ଼ିଶାର କେନ୍ଦ୍ରାପଡ଼ାରୁ ଆରମ୍ଭ ହୋଇଥିଲା। ଏଠାକାର ବଳଦେବଜୀଉ ମନ୍ଦିରରେ ଅମୃତ ନୈବେଦ୍ୟ ଭୋଗରେ ରସାବଳି ଲାଗିହୁଏ । ରସାବଳି ବାବଦରେ ବଳରାମ ଦାସ ବିରଚିତ ପଞ୍ଚଦଶ ଶତାବ୍ଦୀରେ ପ୍ରକାଶିତ ଦାଣ୍ଡିରାମାୟଣ ଗ୍ରନ୍ଥର "ଅଯୋଧ୍ୟାକାଣ୍ଡ"ରେ ରସାବଳି ବାବଦରେ ଉଲ୍ଲେଖ ହୋଇଥିଲା । ବିଭିନ୍ନ ସମୟରେ ମୁଦ୍ରିତ ଏହି ଗ୍ରନ୍ଥର ଭିନ୍ନ ଭିନ୍ନ ସଂସ୍କରଣ ମଧ୍ୟରୁ ଗୋବିନ୍ଦ ରଥଙ୍କ ସମ୍ପାଦିତ ଓ ୧୯୧୨ ମସିହାରେ ପ୍ରକାଶିତ ଦାଣ୍ଡି ବାଲ୍ମିକୀ ରାମାୟଣ ପୁସ୍ତକରେ "ଅମୃତ ରସାବଳି" ନାମରେ ରସାବଳି ବାବଦରେ ବର୍ଣ୍ଣନା ରହିଛି:

ତିଆରି 
ପିଠା ଭଳିଆ ବେଲି ଛେନାକୁ ଗରମ ଘିଅରେ ଛଣାଯାଏ । ଛଣା ହେଇଥିବା ପିଠାକୁ କାଢ଼ି ତିଆରି ହେଇଥିବା ଝିଲିକୁ କାଢି କ୍ଷୀର, ଗୁଡ଼ରେ ତିଆରି ମିଶ୍ରଣରେ ଛାଡ଼ି ଦିଆଯାଇଥାଏ । ଏହା ପରେ ଏଥିରେ କାଜୁ ଓ କିସମିସ ପକାଇ ପରଷା ଯାଏ ।

ଜନପ୍ରିୟ ସଂସ୍କୃତିରେ 
୧୯୭୧ ମସିହାରେ ମୁକ୍ତିଲାଭ କରିଥିବା ଓଡ଼ିଆ ଚଳଚ୍ଚିତ୍ର ଅକ୍ଷି ତୃତୀୟାରେ ଅକ୍ଷୟ ମହାନ୍ତି ବୋଲିଥିବା "ଆସ କିଏ ଖାଇବ ହୋ" ଗୀତରେ ଓଡ଼ିଶାର ବିଭିନ୍ନ ଆଞ୍ଚଳିକ ଜଣାଶୁଣା ଖାଇବା ଭିତରେ କେନ୍ଦ୍ରାପଡ଼ାର ରସାବଳି ସ୍ଥାନପାଇଥିଲା ।

ଆଧାର

ଅଧିକ ତଥ୍ୟ 
 http://spicezee.zeenews.com/gourmet/story317.htm 

ଓଡ଼ିଆ ଖାଦ୍ୟ
ଛପନ ଭୋଗ