ମସ୍ତିଷ୍କ ସ୍ୱଳ୍ପଅମ୍ଳଜାନ
ମସ୍ତିଷ୍କ ସ୍ୱଳ୍ପଅମ୍ଳଜାନ ବା ହାଇପୋକ୍ସିଆ (ଇଂରାଜୀ ଭାଷାରେ Cerebral hypoxia) ରୋଗରେ  ମସ୍ତିଷ୍କକୁ ଅମ୍ଳଜାନ ଯୋଗାଣ ହ୍ରାସ ହୋଇଥାଏ; ଯଦିଓ ପର୍ଯ୍ୟାପ୍ତ ରକ୍ତ ପ୍ରବାହ ଚାଲୁ ହୋଇଥାଏ । ଏହାର ବିପରୀତରେ, "ଆନୋକ୍ସିଆ" ହେଉଛି ଅମ୍ଳଜାନର ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଅଭାବ । ଏହାର ଲକ୍ଷଣଗୁଡ଼ିକ ମଧ୍ୟରେ ବିଚାର ତୃଟି, ସମନ୍ୱୟ ଅଭାବ, ସ୍ମୃତି ଶକ୍ତି ହ୍ରାସ, କୋମା, ବାତ ଏବଂ ମସ୍ତିଷ୍କ ମୃତ୍ୟୁହୋଇପାରେ ।

ସମ୍ଭାବ୍ୟ କାରଣ ମଧ୍ୟରେ ହୃଦ୍‌ରୋଧ, କଣ୍ଠରୋଧ (strangulation), ବୁଡ଼ିଯିବା, ଶ୍ୱାସରୋଧ (choking), ମୁଣ୍ଡ ଆଘାତ , କାର୍ବନ ମନୋକ୍ସାଇଡ ବିଷକ୍ରିୟା, ଗୁରୁତର ରକ୍ତହୀନତା, ମାତ୍ରାଧିକ ଔଷଧ, ନିମ୍ନ ରକ୍ତଚାପ ବା ନିଶ୍ଚେତକ ଜଟିଳତା ଯୋଗୁ ହୋଇଥାଏ ।  ମସ୍ତିଷ୍କ ଆଘାତକୁ ହାଇପୋକ୍ସିକ୍ ମସ୍ତିଷ୍କ ଆଘାତ କିମ୍ବା ହାଇପୋକ୍ସିକ୍ ଇସକେମିକ୍ ଏନସେଫାଲୋପାଥି (HIE) ଭାବରେ ଜଣାଶୁଣା, କିଛି ମିନିଟ୍ ମଧ୍ୟରେ ହୋଇପାରେ ଏବଂ ସ୍ଥାୟୀ ହୋଇପାରେ । 

ଚିକିତ୍ସା ମୂଳ କାରଣ ଉପରେ ନିର୍ଭର କରେ, କିନ୍ତୁ ସାଧାରଣତଃ ସ‌ହାୟକ ଚିକିତ୍ସାର ଅଧିକ ଆବଶ୍ୟକତା ହୋଇଥାଏ । ଏଥିରେ ଯାନ୍ତ୍ରିକ ଭେଣ୍ଟିଲେସନ୍, ଶିରାଭ୍ୟନ୍ତର ତରଳ ପଦାର୍ଥ, ବାତ ହ୍ରାସ ପାଇଁ ଔଷଧ ଏବଂ ରକ୍ତଚାପ ଚିକିତ୍ସା ନିମନ୍ତେ ଔଷଧ ଆବଶ୍ୟକ ହୋଇପାରେ।  ଫଳାଫଳ ମସ୍ତିଷ୍କ କ୍ଷତିର ମାତ୍ରା ଉପରେ ନିର୍ଭର କରେ ଏବଂ ୭୨ଘଣ୍ଟା ଭିତରେ ଏହା ସ୍ପଷ୍ଟ ହୋଇନପାରେ ।  କୋମାରେ ଥିବା ଲୋକମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ପ୍ରାୟ ୩୦% ଚେତନା ଫେରି ପାଆନ୍ତି, ୧୦% କୋମାରେ ରହନ୍ତି ଏବଂ ୬୦% ମୃତ୍ୟୁ ବରଣ କରନ୍ତି । ଯେଉଁମାନେ ଚେତନା ଫେରି ଆସେ, ସେମାନଙ୍କର ଗତିବିଧି ବ୍ୟାଘାତ ଏବଂ ଜ୍ଞାନଗତ ଅସୁବିଧା ହୁଏ ।

ହୃଦ୍‌ଘାତ ଯୋଗୁ ପ୍ରାୟ ୫୦% ରୋଗୀଙ୍କର ମସ୍ତିଷ୍କ ସ୍ୱଳ୍ପଅମ୍ଳଜାନ  ହୋଇଥାଏ ।  ଏହା ଜନ୍ମ ସମୟରେ ହେଲେ ତାହାକୁ ଜନ୍ମ ଆସଫିକ୍ସିଆ କୁହାଯାଏ, ଏହା ଫଳରେ ନବଜାତକ ହାଇପୋକ୍ସିକ-ଇସକେମିକ ଏନସେଫାଲୋପାଥି ହୋଇପାରେ । ବିକାଶଶୀଳ ଦେଶମାନଙ୍କରେ  ପ୍ରତି ୧୦୦୦ ସଜୀବ ଜନ୍ମରେ ପ୍ରାୟ ୧.୫ ଜଣକୁ ଏହି ରୋଗ ପ୍ରଭାବିତ କରିଥାଏ । ବିକାଶଶୀଳ

ବିଶ୍ୱରେ ପ୍ରତି ୧୦୦୦ ସଜୀବ ମଧ୍ୟରୁ ୨ରୁ ୨୭ ଜଣଙ୍କର ଭିନ୍ନ ଭିନ୍ନ ସମସ୍ୟା ହୋଇଥାଏ ।

ଆଧାର 

ଚିକିତ୍ସା ବିଜ୍ଞାନ