ସାଲମୋନେଲୋସିସ
ସାଲମୋନେଲୋସିସ (ଇଂରାଜୀ ଭାଷାରେ Salmonellosis) ଏକ ଲକ୍ଷଣ‌ଯୁକ୍ତ ସଂକ୍ରମଣ (symptomatic infection) ଯାହା ସାଲମୋନେଲା (Salmonella) ନାମକ ଏକ ଜୀବାଣୁଦ୍ୱାରା ସଂଘଟିତ ହୁଏ । ଏହି ରୋଗରେ ସାଧାରଣତଃ ତରଳ ଝାଡ଼ା, ଜ୍ୱର, ଉଦର କ୍ରାମ୍ପ (abdominal cramps) ଓ ବାନ୍ତି (vomiting) ହୁଏ । ଜୀବାଣୁ ସଂସ୍ପର୍ଶରେ ଆସିବାର ଅଧା ଦିନରୁ ତିନି ଦିନ ମଧ୍ୟରେ ଲକ୍ଷଣ ଆରମ୍ଭ ହୋଇ ୪ରୁ ୭ଦିନ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ରହେ । ବେଳେ ବେଳେ ନିର୍ଜଳନ (dehydration) ମଧ୍ୟ ହୋଇପାରେ . ଯୁବାବସ୍ଥା, ବୃଦ୍ଧାବସ୍ଥା ଓ ଇମ୍ମ୍ୟୁନିଟି ଅଭାବ (weak immune system) ଥିଲେ ଏହି ରୋଗ ସାଂଘାତିକ ହୋଇଯାଏ । ଏହି ସାଲମୋନେଲା ଦଳର ନିର୍ଦ୍ଦଷ୍ଟ ଜୀବାଣୁ ଯୋଗୁ ଟାଇଫଏଡ ଓ ପାରାଟାଇଫଏଡ ଜ୍ୱର ରୋଗ ହୁଏ ।

ସାଧାରଣତଃ ଦୁଇ ପ୍ରଜାତିର (species) ସାଲମୋନେଲା ଦେଖାଯାଆନ୍ତି ଯଥା:- ସାଲମୋନେଲା ବୋଙ୍ଗୋରି (Salmonella bongori) ଓ ସାଲମୋନେଲା ଏଣ୍ଟେରିକା (Salmonella enterica) ଓ ଏମାନଙ୍କ ସ‌ହିତ ଅନେକ ଉପ‌ପ୍ରଜାତି ମଧ୍ୟ ଅଛନ୍ତି । ମାଂସ, ଅଣ୍ଡା ଓ କ୍ଷୀର ଭଳି ଖାଦ୍ୟ ମାଧ୍ୟମରେ ଏହି ରୋଗ ବ୍ୟାପେ । ମଳ ମିଶ୍ରତ (manure)ସାର ବ୍ୟବ‌ହାର ଯୋଗୁ ମଧ୍ୟ ଏହା ବ୍ୟାପିଯାଏ । ବିଲେଇ, କୁକୁର ଆଦି ଗୃହପାଳିତ ଜନ୍ତୁ ଓ ସରିସୃପ (reptiles) ମାଧ୍ୟମରେ ମଧ୍ୟ ବ୍ୟାପିଥାଏ । ମଳ ପରୀକ୍ଷା (stool test) କରି ଏହି ରୋଗ ନିର୍ଣ୍ଣୟ କରାଯାଏ ।

ଉତ୍ତମ ଭାବରେ ଖାଦ୍ୟ ରାନ୍ଧିଲେ ଏହି ରୋଗକୁ ପ୍ରତିରୋଧ କରିହୁଏ । ରୋଗ ସାମାନ୍ୟ ଧରଣର ହୋଇଥିଲେ କୌଣସି ଚିକିତ୍ସା ଦରକାର ହୁଏନାହିଁ । ଚିନ୍ତାଜନ‌କ ଅବସ୍ଥା ହୋଇଥିଲେ ଶିରାଭ୍ୟନ୍ତର (intravenous) ତରଳ ପଦାର୍ଥ ଓ ଇଲେକ୍ଟ୍ରୋଲାଇଟ ସମସ୍ୟାର (electrolyte problems) ଚିକିତ୍ସା କରାଯାଏ । ଅନ୍ତନଳୀ ବାହାରକୁ ସଂକ୍ରମଣ ଯାଇଥିଲେ ଆଣ୍ଟିବାୟୋଟିକ (antibiotics) ଦିଆଯାଏ ।

ଆଧାର 

ଚିକିତ୍ସା ବିଜ୍ଞାନ