ଚିକିତ୍ସା ବିଜ୍ଞାନ
ଏହି ମେଡିସିନ ବିଷୟଟି ଚିକିତ୍ସାର କଳା ଓ ବିଜ୍ଞାନ ବିଷୟରେ ଲିଖିତ । ଔଷଧ ଅର୍ଥରେ ଜାଣିବାକୁ ହେଲେ ଔଷଧ ତତ୍ତ୍ୱ ପଢ଼ିବାକୁ ଅନୁରୋଧ । 

ମେଡିସିନ , US English ) ବା ଭେଷଜ ବିଜ୍ଞାନରେ ରୋଗ ବିଷୟରେ ବିଶଦ ବିବରଣୀ ସହ ରୋଗ ନିର୍ଣ୍ଣୟ, ଚିକିତ୍ସା ଓ ପ୍ରତିରୋଧର ବ୍ୟାଖ୍ୟା ଥାଏ । ଜନ ସାଧାରଣ ମେଡିସିନ ଶବ୍ଦର ଅର୍ଥ ଔଷଧ ବୁଝନ୍ତି, କିନ୍ତୁ ମେଡିସିନ ବିଷୟର ଅର୍ଥ ଚିକିତ୍ସା ବିଜ୍ଞାନ ବା ଭେଷଜ ବିଜ୍ଞାନ । ଏହାର ଅନ୍ୟ ଏକ ଅର୍ଥ ଔଷଧ । ଇଂରାଜୀରେ ଏହାକୁ କନ୍‌ଭେନ୍‌ସନାଲ୍ (conventional) , ଅର୍ଥୋଡକ୍ସ (orthodox), ସାଇଣ୍ଟିଫିକ୍ (scientific) କିମ୍ବା ମେନ୍‌ସ୍ଟ୍ରିମ ମେଡିସିନ (mainstream) ନାମ ଦିଆଯାଏ ।  ମାନବର ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ ରକ୍ଷା, ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ ସୁବିଧା, ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ ପୁନରୁଦ୍ଧାର, ପ୍ରତିରୋଧ, ପ୍ରତିଷେଧ ଓ ରୋଗ ଚିକିତ୍ସା ଏହାର ପରିସର ମଧ୍ୟରେ ଆସେ । ଅଲ୍ଟର‌ନେଟ ମେଡିସିନ (alternative medicine) ନାମକ ଅନ୍ୟ ଏକ ବିଭାଗ ମଧ୍ୟରେ ମେଡିସିନ ବ୍ୟତୀତ ଆହୁରି ଅନେକ ପ୍ରକାର ଚିକିତ୍ସା ପଦ୍ଧତି ଅଛି। 
ପ୍ରଚଳିତ ମେଡିସିନ ବିଜ୍ଞାନରେ ବାୟୋମେଡିକାଲ ବିଜ୍ଞାନ ଓ ରିସର୍ଚ୍ଚ, ଜେନେଟିକ୍ସ, ବିଭିନ୍ନ ଟେକ୍ନୋଲୋଜି ସହାୟତାରେ ରୋଗ ନିର୍ଣ୍ଣୟ, ଔଷଧ, ଅପରେଶନ, ରାଡିଏସନ ଇତ୍ୟାଦିର ବିବରଣୀ ଥାଏ 
। ଏହା ସହ ଫିଜିଓଥେରାପି ଅଙ୍ଗାଙ୍ଗୀ ବାବେ ଜଡ଼ିତ । 
ଲାଟିନ ଭାଷାର ଅର୍ସ ମେଡିସିନା (ars medicina) ଶବ୍ଦରୁ ଆଧୁନିକ ମେଡିସିନ ଶବ୍ଦ ଆସିଛି ।

ଶାଖା 
ଚିକିତ୍ସା ବିଜ୍ଞାନର ମୂଖ୍ୟ ଶାଖା ସମୂହର ନାମ -  
 ମୌଳିକ ବିଜ୍ଞାନ (Basic science); ଏହି ଶାଖାକୁ ସମସ୍ତେ ପାଠ କରିବାକୁ ହୁଏ ।
 ବିଶିଷ୍ଟ ଚିକିତ୍ସା ବିଜ୍ଞାନ  
 ସହଯୋଗୀ ବିଷୟ

ମୌଳିକ ବିଜ୍ଞାନ (Basic science) 
 ଶରୀର ଗଠନ ବିଜ୍ଞାନ (Anatomy)
 ଜୀବରସାୟନ (Biochemistry)
 ବାୟୋମେକାନିକ୍ସ (Biomechanics) 
 ବାୟୋସ୍ଟାଟିସ୍ଟିକ୍ସ (Biostatistics)
 ବାୟୋଫିଜିକ୍ସ (Biophysics)  
 ସାଇଟୋଲୋଜି (citology)
 ଏମ୍ବ୍ରିଓଲୋଜି  (Embryology)
 ଏଣ୍ଡୋକ୍ରିଇନୋଲୋଜି (Endocrinology)
 ଏପିଡେମିଓଲୋଜି (Epidemiology)
 ଜେନେଟିକ୍ସ (Genetics)
 ହିସ୍ଟୋଲୋଜି (Histology)
 ଇମ୍ମ୍ୟୁନୋଲୋଜି (Immunology)
 ମେଡିକାଲ ଫିଜିକ୍ସ (Medical phsics)
 ମାଇକ୍ରୋବାୟୋଲୋଜି (Microbiology)
 ମୋଲିକ୍ୟୁଲାର ବାୟୋଲୋଜି (Molecular biology)
 ନିଉରୋସାଇନ୍ସ  (Neuroscience)
 ନ୍ୟୁଟ୍ରିସନ ସାଇନ୍ସ (Nutrition science)
 ପାଥୋଲୋଜି (Pathology)
 ଫର୍ମାକୋଲୋଜି (Pharmacology)
 ଫୋଟୋବାୟୋଲୋଜି (Photobiology)
 ଫିଜିଓଲୋଜି (Physiology)
 ରେଡିଓବାୟୋଲୋଜି (Radio-biology)
 ଟକ୍ସିକୋଲୋଜି (Toxicology)

ବିଶିଷ୍ଟ ଶାଖା

ଆଧାର 

ଚିକିତ୍ସା ବିଜ୍ଞାନ