ଆଲକୋହୋଲ ଉଇଥଡ୍ରୟାଲ ସିଣ୍ଡ୍ରୋମ
ଆଲକୋହୋଲ ଉଇଥଡ୍ରୟାଲ ସିଣ୍ଡ୍ରୋମ ବା ମଦ୍ୟ ପ୍ରତ୍ୟାହାର ସିଣ୍ଡ୍ରୋମ (ଇଂରାଜୀ ଭାଷାରେ Alcohol withdrawal syndrome) ଏକ ଲକ୍ଷଣ ଦଳ ଯାହା ଅନେକ କାଳ ଧରି ଆଲକୋହୋଲ ବା ମଦ୍ୟପାନ ପରେ କମେଇ ଦେଲେ ଦେଖାଯାଇପାରେ । ଏହାର ସ୍ୱାଭାବିକ ଲକ୍ଷଣ ସମୂହ: ଉତ୍କଣ୍ଠା (anxiety), କମ୍ପନ (shakiness), ଝାଳ ବୋହିବା, ବାନ୍ତି, ଟାକିକାର୍ଡ଼ିଆ (fast heart rate|) ଓ ସାମାନ୍ୟ ଜ୍ୱର ।  ବାତ (seizures), ଦୃଷ୍ଟିଭ୍ରମ/ହାଲୁସିନେସନ (seeing or hearing things that others do not) ଓ ଡେଲିରିଅମ ଟ୍ରେମେନ୍ସ (delirium tremens)/DTs) ଇତ୍ୟାଦି ସାଂଘାତିକ ଲକ୍ଷଣ ମଧ୍ୟ ଦେଖାଯାଇପାରେ । ଶେଷଥର ପାନ କରିବାର ପ୍ରାୟ ୬ ଘଣ୍ଟା ପରେ ଏହି ଲକ୍ଷଣମାନ ଆରମ୍ଭ ହୋଇ ୨୪ରୁ ୭୨ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଅତି ଖରାପ ଦିଗକୁ ଗତି କରେ ଓ ୭ ଦିନ ମଧ୍ୟରେ ଉପଶମ ହୋଇଯାଏ ।

ମଦ୍ୟ ନିର୍ଭରଶୀଳ (dependent) ଲୋକଙ୍କର ଆଲକୋହୋଲ ଉଇଥଡ୍ରୟାଲ ସିଣ୍ଡ୍ରୋମ ହୁଏ । ଯୋଜନା ବା ଅଣ‌ଯୋଜନା ଅନୁସାରେ ମଦ୍ୟପାନ କମିଗଲେ ଏହି ଅବସ୍ଥା ଉପୁଜେ ।  ମସ୍ତିଷ୍କରେ ଥିବା ଗାବା ରିସେପ୍ଟରମାନଙ୍କର (GABA receptors) ପ୍ରତିକ୍ରିୟ କମିଯିବା ଯୋଗୁ ଏହା ହୁଏ । ସିଆଇଡବ୍ଲ୍ୟୁଏ-ଏଆର (Clinical Institute Withdrawal Assessment of Alcohol Scale/CIWA-Ar) ସାହାଯ୍ୟରେ ପ୍ରତ୍ୟାହାର ପ୍ରକ୍ରିୟାକୁ ଅନୁଗମନ କରାଯାଏ । 

କ୍ଲୋରଡାଏଜେପୋକସାଇଡ (chlordiazepoxide) ବା ଡାଏଜେପାମ (diazepam) ଭଳି ବେଞ୍ଜୋଡାଏଜେପିନ (benzodiazepines) ଔଷଧ ସାହାଯ୍ୟରେ ଚିକିତ୍ସା କରାଯାଏ ।  ରୋଗୀର ଲକ୍ଷଣ ଅନୁପାତରେ ଔଷଧ ଦିଆଯାଏ ।  ରୁଟିନ ଭାବରେ ଥିଆମିନ Thiamine ଦିଆଯାଏ ।  ବିଦ୍ୟୁତ୍ ବିଶ୍ଳେଷ୍ୟ ସମସ୍ୟା (Electrolyte problems) ଓ ଅଳ୍ପ ରକ୍ତ ସୁଗର ମାତ୍ରା (low blood sugar) ଥିଲେ ସେମାନଙ୍କର ଚିକିତ୍ସା କରାଯାଏ ।  ଯଥା ଶୀଘ୍ର ଚିକିତ୍ସା ଆରମ୍ଭ କଲେ ଫଳ ଉନ୍ନତ ହୁଏ । 

ପଶ୍ଚିମ ପୃଥିବୀରେ ପ୍ରାୟ ୧୫% ଲୋକ ମଦ୍ୟାତ୍ୟୟର ଶିକାର ଜୀବନର ଯେ କୌଣସି ସମୟରେ ହୁଅନ୍ତି ।  ମଦ୍ୟ ପ୍ରତ୍ୟାହାର ପରେ ପ୍ରାୟ ଅଧା ଲୋକଙ୍କର ପ୍ରତ୍ୟାହାର ଲକ୍ଷଣ ଦେଖାଯାଏ ଓ ୪% ଲୋକଙ୍କର ସାଂଘାତିକ ଲକ୍ଷଣ ପ୍ରକାଶ ପାଏ ।  ସାଂଘାତିକ ଲକ୍ଷଣରେ ଥିବା ଲୋକଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ୧୫% ମୃତ୍ୟୁ ବରଣ କରନ୍ତି ।  ଅନ୍ୟୁନ ଖ୍ରୀ:ପୂ: ୪୦୦ ଶତାବ୍ଦୀରେ ହିପୋକ୍ରେଟ (Hippocrate) ଏହି ପ୍ରତ୍ୟାହାର ଲକ୍ଷଣ ଲିପିବଦ୍ଧ କରିଥିଲେ । ସନ ୧୮୦୦ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଏହା ଏକ ବ୍ୟାପକ ସମସ୍ୟା ବୋଲି ବିଶ୍ୱାସ କରାଯାଉନଥିଲା ।

ଆଧାର 

ଚିକିତ୍ସା ବିଜ୍ଞାନ