ଗୋପାଳ କୃଷ୍ଣ ଗାନ୍ଧୀ
ଗୋପାଳ କୃଷ୍ଣ ଦେବଦାସ ଗାନ୍ଧୀ (ଜନ୍ମ ଏପ୍ରିଲ ୨୨   , ୧୯୪୬ ) ଜଣେ  ଅବସରପ୍ରାପ୍ତ ଭାରତୀୟ ପ୍ରଶାସନିକ ସେବା ଅଧିକାରୀ ଓ କୂଟନୈତିକ ଅଧିକାରୀ ।  ସେ ଭାରତ ସରକାରଙ୍କ ବିଭିନ୍ନ ପ୍ରଶାସନିକ ପଦବୀରେ କାର୍ଯ୍ୟ କରିବା ସହ କୂଟନୈତିକ ସ୍ତରରେ ବିଶେଷ ଭାବରେ ଜଡ଼ିତ ରହିଥିଲେ । ସେ ଦକ୍ଷିଣ ଆଫ୍ରିକା, ଇଂଲଣ୍ଡ ଆଦି ଦେଶରେ ଭରତର କୂଟନୈତିକ ଅଧିକାରୀ ଓ ରାଷ୍ଟ୍ରଦୂତ ଭାବରେ ବହୁ କାଳ ଅବସ୍ଥାପିତ ହେଇଥିଲେ ।

ପ୍ରାରମ୍ଭିକ ଜୀବନୀ ଓ ପ୍ରଚ୍ଛଦ 
ଗୋପାଳକୃଷ୍ଣ ମହାତ୍ମା ଗାନ୍ଧୀଙ୍କ ପୌତ୍ର (ପିତାଙ୍କ ପରିବାର ପଟରୁ) ତଥା ଚକ୍ରବର୍ତ୍ତୀ ରାଜଗୋପାଳଚାରୀଙ୍କ ମଧ୍ୟ ପୌତ୍ର (ମାତାଙ୍କ ପରିବାର ପଟରୁ) । ସେ ଦେବଦାସ ଓ ଲକ୍ଷ୍ମୀ ଗାନ୍ଧୀଙ୍କ ପୁତ୍ର ତଥା ରାଜମୋହନ ଗାନ୍ଧୀ, ସ୍ୱର୍ଗତ ରାମଚନ୍ଦ୍ର ଗାନ୍ଧୀ ତଥା ଶ୍ରୀମତୀ ତାରା ଭଟ୍ଟାଚାର୍ଯ୍ୟ (ଗାନ୍ଧୀ)ଙ୍କ ସାନ ଭାଇ ।

ଶିକ୍ଷା ଓ କାର୍ଯ୍ୟ ଜୀବନୀ 
ଗୋପାଳ କୃଷ୍ଣ ଦିଲ୍ଲୀ ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟ ଅଧିନସ୍ଥ ସେଣ୍ଟ ସ୍ଟିଫେନ କଲେଜରୁ ଇଂରାଜୀ ଭାଷା ସାହିତ୍ୟରେ ସ୍ନାତକୋତ୍ତର ଉପାଧି ଲାଭ କରିଥିଲେ । 

ଏହାପରେ ସେ ୧୯୬୮ ମସିହାରେ ସର୍ବଭାରତୀୟ ପ୍ରଶାସନିକ ସେବା (ଆଇ.ଏ.ଏସ୍.)ରେ ଅଫିସର ଭାବରେ ଯୋଗଦାନ କରି ୧୯୮୫ ମସିହା ଯାଏ ତାମିଲନାଡୁ ରାଜ୍ୟରେ କାର୍ଯ୍ୟରତ ଥିଲେ । ତା'ପରେ ୧୯୮୫ ମସିହାରୁ ୧୯୮୭ ମସିହା ଯାଏ ଭାରତର ଉପ-ରାଷ୍ଟ୍ରପତିଙ୍କ ସଚିବ ଭାବରେ, ୧୯୮୭ ମସିହାରୁ ୧୯୯୨ ମସିହା ଯାଏ ଭାରତର ରାଷ୍ଟ୍ରପତିଙ୍କ ଯୁଗ୍ମ ସଚିବ ଭାବରେ କାର୍ଯ୍ୟ କରିଥିଲେ । ଏହା ପରେ ସେ ଲଣ୍ଡନଠାରେ ଭାରତୀୟ ଦୂତାବାସରେ ସଂସ୍କୃତି ମନ୍ତ୍ରୀ ଭାବରେ ଓ ଲଣ୍ଡନସ୍ଥିତ ନେହେରୁ କେନ୍ଦ୍ରର ନିର୍ଦ୍ଦେଶକ ଭାବରେ କାର୍ଯ୍ୟ କରିଥିଲେ । ଏହାଛଡ଼ା ସେ ଦକ୍ଷିଣ ଆଫ୍ରିକା, ଶ୍ରୀଲଙ୍କା, ନରୱେ, ଆଇସ୍‍ଲାଣ୍ଡର ରାଷ୍ଟ୍ରଦୂତ ଭାବରେ ମଧ୍ୟ କାର୍ଯ୍ୟ କରି ୨୦୦୩ ମସିହାରେ ଅବସର ଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ । 

୨୦୦୪ ମସିହା ଡିସେମ୍ବର ମାସରେ ପଶ୍ଚିମବଙ୍ଗ ରାଜ୍ୟର ରାଜ୍ୟପାଳ ଭାବରେ ଯୋଗ ଦେଇଥିଲେ ଓ ଏହି ସମୟ ମଧ୍ୟରେ ସେ ସ୍ୱଳ୍ପ ସମୟ ପାଇଁ ବିହାର ରାଜ୍ୟର ରାଜ୍ୟପାଳ ଭାବରେ ଯୁଗ୍ମ ଦାୟିତ୍ୱ ତୁଲେଇ ଥିଲେ ।

ସେ ଚେନ୍ନାଇର କଳା କ୍ଷେତ୍ର ଫାଉଣ୍ଡେସନର ଚେୟାରମ୍ୟାନ ଭାବରେ ୨୦୧୧ରୁ ୨୦୧୪ ମସିହା ଯାଏ, ଇଣ୍ଡିଆନ ଇନ୍‍ଷ୍ଟିଟ୍ୟୁଟ୍ ଅଫ ଆଡଭାନ୍ସଡ୍ ଷ୍ଟଡିର ଚେୟାରମ୍ୟାନ ଭାବରେ ୨୦୧୨ ମସିହାରୁ ୨୦୧୪ ମସିହା ଯାଏ କାର୍ଯ୍ୟରତ ଥିଲେ ।

ଏହା ସହିତ ଗୋପାଳକୃଷ୍ଣ ଅଶୋକ ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟରେ ଶିକ୍ଷାଦାନ ମଧ୍ୟ କରିଥାନ୍ତି ।

ବିବାଦୀୟ ମନ୍ତବ୍ୟ 
୧୫ ତମ ଡି. ପି. କୋହଲୀ ସ୍ମାରକୀ ଭାଷଣ ଦେବା ଅବସରରେ ସେ କେନ୍ଦ୍ରୀୟ ଅନ୍ୱେଷଣ ବ୍ୟୁରୋ (CBI)କୁ ସରକାରଙ୍କ ସ୍ୱାର୍ଥ ହାସଲ ପାଇଁ ଅସ୍ତ୍ର ଭାବରେ ବ୍ୟବହୃତ ହେଉଥିବା କଥା କହି ବିବାଦୀୟ ହେଇ ପଡ଼ିଥିଲେ ।

ବ୍ୟକ୍ତିଗତ ଜୀବନୀ 
ଗୋପାଳ କୃଷ୍ଣ ଓ ତାଙ୍କ ପତ୍ନୀ ତାରା ଗାନ୍ଧୀଙ୍କ ଦୁଇଟି କନ୍ୟା ସନ୍ତାନ ରହିଛନ୍ତି ।

ରଚିତ ପୁସ୍ତକ 
ହିନ୍ଦୀ 
 ଶରଣମ୍ - ଈଂରାଜୀ ଭାଷାରେ Refuge ନାମରେ ଅନୁବାଦିତ
 ଦାରା ଶୁକୋଃ,
 କୋଇ ଅଚ୍ଛା ସା ଲଡ଼କା (ବିକ୍ରମ ଶେଠଙ୍କଦ୍ୱାରା A Suitable Boy ନାମରେ ଅନୁବାଦିତ)

ଇଂରାଜୀ 
 Gandhi and South Africa - ଗାନ୍ଧୀ ଓ ଦକ୍ଷିଣ ଆଫ୍ରିକା
 Gandhi and Sri Lanka - ଗାନ୍ଧୀ ଓ ଶ୍ରୀଲଙ୍କା
 Nehru and Sri Lanka - ନେହେରୁ ଓ ଶ୍ରୀଲଙ୍କା
 India House, Colombo: Portrait of a Residence
 Gandhi Is Gone. Who Will Guide Us Now? (edited) 
 A Frank Friendship/ Gandhi and Bengal: A Descriptive Chronology (compiled and edited).

ଟୀକା 

୧୯୪୬ ଜନ୍ମ
ଜୀବିତ ବ୍ୟକ୍ତି