ମାସ୍ଟାଇଟିସ
ମାସ୍ଟାଇଟିସ (ଇଂରାଜୀ ଭାଷାରେ Mastitis) ରୋଗ ସ୍ତନ୍ୟପାନ (breastfeeding) ସମ୍ପର୍କୀୟ ସ୍ତନ (breast) ବା ଅଡ‌୍ଡରର (udder) ପ୍ରଦାହକୁ ବୁଝାଏ । ସ୍ତନରେ ଯନ୍ତ୍ରଣା ହୁଏ ଓ ଲାଲ ଦେଖାଯାଏ । ଏହା ସାଥିରେ ଜ୍ୱର ହୁଏ ଓ ଅସୁସ୍ଥ ଅନୁଭବ ହୁଏ । ପ୍ରସବ ପରେ କିଛି ମିନିଟ ମଧ୍ୟରେ ଏହା ଜଣାଯାଏ । ରୋଗ ଜଟିଳ ହେଲେ ଆବସେସ ହୋଇଯାଏ ।

ଉପ‌ଯୁକ୍ତ ସ୍ତନ୍ୟପାନ ନ‌କରେଇଲେ, ଫଟା ସ୍ତନାଗ୍ର ବ ନିପଲ (cracked nipples) ଥିଲେ, ସ୍ତନ ପମ୍ପ (breast pump) ବ୍ୟବ‌ହାର କଲେ ଓ ଶିଶୁର ଶୀଘ୍ର ସ୍ତନ୍ୟାପାନ ବନ୍ଦ (weaning) କଲେ ଏହି ରୋଗ ହୁଏ । ସ୍ଟାଫିଲୋକୋକାଇ (Staphylococcus) ଓ ସ୍ଟ୍ରେପ୍ଟୋକୋକାଇ (Streptococci) ଜୀବାଣୁ ମୂଖତଃ ଏହି ରୋଗ କରାନ୍ତି । ଲକ୍ଷଣ ଅନୁସାରେ ରୋଗ ନିର୍ଣ୍ଣୟ କରାଯାଏ । ନିର୍ଣ୍ଣୟ ନିମନ୍ତେ ଅଲଟ୍ରାସାଉଣ୍ଡ (Ultrasound) ଆବଶ୍ୟକ ହୋଇପାରେ ।
 

ବାରମ୍ବାର ଓ ଉପ‌ଯୁକ୍ତ ସ୍ତନ୍ୟପାନ କରି ଏହି ରୋଗକୁ ପ୍ରତିରୋଧ କରିହୁଏ । ସଂକ୍ରମଣ ଥିଲେ ସେଫାଲେକ୍ସିନ (cephalexin) ଭଳି ଆଣ୍ଟିବାୟୋଟିକ (Antibiotics) ଦିଆଯାଏ । ଆରୋଗ୍ୟ ହେବା ନିମନ୍ତେ ସ୍ତନ ଖାଲି ହେବା ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ସ୍ତନ୍ୟପାନ କରିବା ନିତାନ୍ତ ଆବଶ୍ୟକ । ପ୍ରୋବାୟୋଟିକର (probiotics) ଉପକାରୀତା ପ୍ରମାଣ ମୁଳୁଛି । ସ୍ତନ୍ୟପାନ କରାଉଥିବା ୧୦% ମହିଳାଙ୍କର ଏହି ରୋଗ ହୁଏ ।

ଆଧାର

ବାହ୍ୟ ଲିଙ୍କ 

Mastitis on mayoclinic.com
Australian Breastfeeding Association

ଚିକିତ୍ସା ବିଜ୍ଞାନ