ଆଲ୍ଲୁରୀ ସୀତାରାମ ରାଜୁ
ଆନ୍ଧ୍ରପ୍ରଦେଶରେ ଜନ୍ମିତ ଆଲ୍ଲୁରୀ ସୀତାରାମ ରାଜୁ  ଜଣେ ଭାରତୀୟ ସ୍ୱାଧୀନତା ସଂଗ୍ରାମୀ । ବ୍ରିଟିଶ ସରକାରଦ୍ୱାରା ଲାଗୁ କରାଯାଇଥିବା "୧୮୮୨ Madras Forest Act "ର ବିରୁଦ୍ଧରେ ରାଜୁଙ୍କ ନେତୃତ୍ୱରେ ରମ୍ପା ବିଦ୍ରୋହର ସୂତ୍ରପାତ ହୋଇଥିଲା । ସ୍ଥାନୀୟ ଅଞ୍ଚଳରେ ବିଦ୍ରୋହକୁ ସମର୍ଥନ କରୁଥିବା ଲୋକଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ସେ ମାନ୍ୟମ ଭୀରୁଡୁ (ଜଙ୍ଗଲ ବୀର) ନାଆଁରେ ସେ ବେଶ ଜଣାଶୁଣା ଥିଲେ ।

ପରିଚୟ 
ସିତାରାମ ରାଜୁଙ୍କ ଜନ୍ମ ସ୍ଥାନ ଓ ଜନ୍ମ ତାରିଖ ବିଷୟରେ ଭିନ୍ନ ଭିନ୍ନ ତଥ୍ୟ ଥିଲେ ବି ଅନେକଙ୍କ ମତରେ ୪ ଜୁଲାଇ ୧୮୯୭ ମସିହାରେ ବିଶାଖାପାଟଣା ଜିଲ୍ଲାର ଭିମୁନୀପାଟଣାଠାରେ ତାଙ୍କ ଜନ୍ମ ।ମାତ୍ର ବାର ବର୍ଷ ବୟସରେ ସେ ପିତାଙ୍କୁ ହରାଇ କକାଙ୍କ ପାଖରେ ପ୍ରଥମେ ନାରସାପୁର ଓ ପରେ କୋଭାଡା ଯାଇ ରହିଥିଲେ । ପିଲାଟି ଦିନରୁ ପାଠ ପଢ଼ାରେ ତାଙ୍କର ବିଶେଷ ରୁଚି ନ ଥିଲେ ବି ବେଦାନ୍ତ, ଯୋଗ ଆଦି ବିଷୟ ଶିଖିବାରେ ତାଙ୍କର ଆଗ୍ରହ ପ୍ରକାଶ ପାଇଥିଲା । 1918ରେ ଟୁନିରେ ରହଣି ବେଳେ ସେ ସମୟ ସମୟରେ ଜଙ୍ଗଲ ଭିତରେ ବୁଲି ଯାଆନ୍ତି । ଏହି ସମୟରେ ସେ ଜଙ୍ଗଲରେ ବସକରୁଥିବା ଜନଜାତିଙ୍କ ଦୁର୍ଦ୍ଦଶା ଦେଖି ପାରିଥିଲେ ।ଏହାପରେ ସେ ପାଠ ପଢ଼ା ଛାଡି ଜନଜାତିଙ୍କ ସେବାରେ ଲାଗିପଡିଲେ ।

ସଂଗ୍ରାମୀ ଜୀବନ 
ବ୍ରିଟିଶ ସରକାର "1882 Madras Forest Act" ଲାଗୁ କରି ଜଙ୍ଗଲରେ ପୋଡ଼ୁ ଚାଷ କରି ପେଟ ପୋଷୁଥିବା ଜନଜାତି ବର୍ଗର ଲୋକଙ୍କ ଜଙ୍ଗଲରେ ବିଚରଣ କରିବା ଉପରେ କଟକଣା ଲାଗୁ କରିଦେଲେ । ଏହି ଜନ ବିରୋଧୀ ଆଇନ ବିରୁଦ୍ଧରେ ରାଜୁ ପୂର୍ବ ଗୋଦାବରୀ ଏବଂ ବିଶାଖାପାଟଣା ଜିଲ୍ଲାର ସୀମାବର୍ତ୍ତୀ ଅଞ୍ଚଳରେ ବିଦ୍ରୋହର (ରମ୍ପା ବିଦ୍ରୋହ)ନେତୃତ୍ୱ ନେଲେ । ତତ୍କାଳୀନ ବଙ୍ଗଳାର ଅନେକ ସ୍ୱାଧୀନତା ସଂଗ୍ରାମୀଙ୍କ ଦେଶପ୍ରେମରେ ଉଦବୃଦ୍ଧ ହୋଇ ସେ ଚିନ୍ତାପଲ୍ଲୀ, ରାମ୍ପଗେଡା ଭରାମ, ଡମାନ୍ନା ପଲ୍ଲୀ, କ୍ରିଷ୍ଣା ଦେବୀ ପେଟା, ରାଜାଭମାଙ୍ଗୀ, ନରସିପାଟନାମ ତଥା ଆନ୍ନଭରାମ ଇତ୍ୟାଦି ଅଞ୍ଚଳରେ ଥାନା ଆକ୍ରମଣ କରିଥିଲେ । ରାଜୁ ଏବଂ ତାଙ୍କ ସହଯୋଗୀ ବ୍ରିଟିଶ ବାହିନୀର ବନ୍ଧୁକ, ଗୋଳବାରୁଦ ଛଡ଼ାଇ ନେବା ସହ ଅନେକ ପୋଲିସ ଅଫିସରଙ୍କୁ ହତ୍ୟା କରିଥିଲେ ।

ମୃତ୍ୟୁ 
ବ୍ରିଟିଶ ସରକାର ରାଜୁଙ୍କୁ ଧରିବା ପାଇଁ ବିଶାଖାପାଟଣା ଜିଲ୍ଲାର ତତ୍କାଳୀନ କଲେକ୍ଟର ରଦର ଫୋର୍ଡଙ୍କୁ ନିର୍ଦ୍ଦେଶ ଦେବା ପରେ ରାଜୁଙ୍କ ସହଯୋଗୀ ସୂର୍ଯ୍ୟ ନାରାୟଣ ରାଜୁ (ଆଗିରାଜୁ ନାମରେ ଖ୍ୟାତ)ଗିରଫ ହେଲେ । ଏହାପରେ ରାଜୁଙ୍କୁ ଧରିବାରେ ବ୍ରିଟିଶ ସରକାର ସଫଳ ହେଲେ । ରାଜୁଙ୍କ ଏକ ଗଛରେ ବାନ୍ଧି ଗୁଳି ବିଦ୍ଧ କରି ହତ୍ୟା କରାଯାଇଥିଲା । ରାଜୁଙ୍କୁ ଧରିବାରେ ସଫଳ ହୋଇଥିବା ପୋଲିସ ଅଫିସର ଜଣ ଜ୍ଞାନେଶ୍ୱର ରାଓଙ୍କୁ ଇଂରେଜ ସରକାର "ରାଓ ବାହାଦୁର" ଉପାଧିରେ ସମ୍ମାନିତ କରିଥିଲେ ।

ସଂସ୍କୃତିରେ ରାଜୁଙ୍କ ସ୍ମୃତି 
୧୯୮୬ ମସିହାରେ ଭାରତୀୟ ଡାକ ବିଭାଗ ରାଜୁଙ୍କ ସମ୍ମାନାର୍ଥେ ଏକ ଡାକ ଟିକଟ ଜାରି କରିଛନ୍ତି । ରାଜୁଙ୍କ ଜୀବନିକୁ ନେଇ ତେଲୁଗୁ ଚଳଚ୍ଚିତ୍ର "ଆଲ୍ଲୁରି ସୀତାରାମ ରାଜୁ " ମୁକ୍ତିଲାଭ କରିଥିଲା ଯେଉଁଥିରେ ତେଲୁଗୁ ଅଭିନେତା କ୍ରିଷ୍ଣା, ରାଜୁଙ୍କ ଭୂମିକାରେ ଅଭିନୟ କରିଛନ୍ତି । ଆନ୍ଧ୍ର ପ୍ରଦେଶ ସରକାରଙ୍କଦ୍ୱାରା ରାଜୁଙ୍କ ଜନ୍ମଦିନ ୪ ଜୁଲାଇକୁ ସରକାରୀ ଉତ୍ସବ ଭାବେ ପାଳନ କରାଯାଉଛି । ଏଳୁରୁସ୍ଥିତ କ୍ରିକେଟ ଷ୍ଟାଡିୟମ ରାଜୁଙ୍କ ସମ୍ମାନାର୍ଥେ Alluri Sitarama Raju Cricket Stadium ନାମରେ ନାମିତ । ୯ ଅକ୍ଟୋବର ୨୦୧୭ରେ ସାଂସଦ ଥୋଟା ନରସିଂହମ ଓ ଭି ବିଜୟସାଇ ରେଡ୍ଡିଙ୍କ ଅନୁରୋଧ କ୍ରମେ ରାଜୁଙ୍କ ସ୍ୱାଧୀନତା ସଂଗ୍ରାମୀର ମାନ୍ୟତା ପ୍ରଦାନ କରି ଭାରତର ପାର୍ଲିଆମେଣ୍ଟ ପରିସରରେ ରାଜୁଙ୍କ ପ୍ରତିମୂର୍ତ୍ତି ସ୍ଥାପିତ ହୋଇଛି ।

ଆଧାର 

ଭାରତର ସ୍ୱାଧୀନତା ସଂଗ୍ରାମୀ
୧୮୯୦ ଜନ୍ମ
୧୯୨୪ ମୃତ୍ୟୁ
ତେଲୁଗୁ ଲୋକ