ଓଡ଼ିଶାର ଲୋକକଳା
ଲୋକକଳା ହେଉଛି ଲୋକ ସଂସ୍କୃତିର ଜୀବନ୍ତ ବାର୍ତ୍ତାବହ । ଓଡ଼ିଶାର ବିଭିନ୍ନ ସ୍ଥାନରେ ବିଭିନ୍ନ ପ୍ରକାରର ଲୋକନାଟ, ସଙ୍ଗୀତ, ହାତବୁଣା ଲୁଗା, କାଠ, ପଥର ଆଦିରେ ଖୋଦା/ଅଙ୍କା ଚିତ୍ର ଆଦି ଦେଖିବାକୁ ମିଳିଥାଏ । ଏହି ସବୁରେ କେବଳ ସେହି ଅଞ୍ଚଳର ଲୋକଙ୍କର କଳାନିପୁଣତା ନଥାଏ ବରଂ ସେଠାକାର ଲୋକ ଚଳଣି ଓ ଭାଷାର ଝଲକ ମଧ୍ୟ ଦେଖିବାକୁ ମିଳିଥାଏ ।

ଓଡ଼ିଶାର ଲୋକନାଟ 
ଓଡ଼ିଶାରେ ପରମ୍ପରା କ୍ରମେ ପ୍ରଚଳିତ ହୋଇ ଆସିଥିବା ଲୋକନାଟ ଗୁଡ଼ିକ ତଳେ ବର୍ଣ୍ଣନା କରାଗଲା:

ଆଦିବାସୀ ନାଚ 
 ଦେଶିଆ ନାଚ
 ଗଦବା ନାଚ
 କନ୍ଧ ନାଚ
 କୋୟା ନାଚ
 ଓଁରା ନାଚ
 ସଉରା ନାଚ
 ପରଜା ନାଚ

ବାକି ଆଞ୍ଚଳିକ ନାଟ ଓ ସଙ୍ଗୀତ 
 କରମା
 କଣ୍ଢେଇ ନାଚ
 କାଠି କଣ୍ଢେଇ
 କେନ୍ଦରା ଗୀତ
 ଖଞ୍ଜଣି ଭଜନ
 ଗୋଟିପୁଅ ନାଚ: ପୁରୀ
 ଘୁମୁରା ନାଚ
 ଚୁଟ୍କୁଚୁଟା
 ଚଇତି ଘୋଡ଼ା ନାଚ: କଟକ ଓ ଢେଙ୍କାନାଳ
 ଚକୁଳିଆ ପଣ୍ଡା
 ଚଢ଼େଇଆ ନାଚ: ବାଲେଶ୍ୱର
 ଛଉ ନାଚ: ମୟୂରଭଞ୍ଜ
 ଝୁମର: ମୟୂରଭଞ୍ଜ
 ଡାଲଖାଇ ନାଚ
 ଢଣ କୋଇଲା: ଗଞ୍ଜାମ
 ଢୁମ୍ପା ସଙ୍ଗୀତ: ନୟାଗଡ଼ ଓ ଗଞ୍ଜାମ
 ତାମସା (ମୋଗଲ ତାମସା): ଭଦ୍ରକ
 ଦଣ୍ଡନାଟ
 ଦାସକାଠିଆ
 ଧନୁଯାତ୍ରା: ବରଗଡ଼
 ଧୁଡୁକି ନାଚ
 ନାଚନିଆଁ
 ପଶୁନୃତ୍ୟ
 ପାଟୁଆ ଯାତ୍ରା
 ପାଟୁଆ ନାଚ
 ପାଲା
 ଯୋଡ଼ି ଶଙ୍ଖ ନୃତ୍ୟ: ଗଞ୍ଜାମ
 ରଣପା: 
 ରାବଣ ଛାୟା
 ସଖୀନାଟ
 ସୁଆଙ୍ଗ
 ଲକ୍ଷ୍ମୀ ପୁରାଣ ସୁଆଙ୍ଗ
 ବିଲଙ୍କା ରାମାୟଣ ସୁଆଙ୍ଗ
 ଗଣ୍ଡାବଧ ସୁଆଙ୍ଗ
 ଚନ୍ଦ୍ରାବତୀ ସୁଆଙ୍ଗ
 ଉଷାବତୀ ହରଣ ସୁଆଙ୍ଗ
 ଦକ୍ଷ ଯଜ୍ଞ ସୁଆଙ୍ଗ)
 ସଙ୍କୀର୍ତ୍ତନ
 ହରିକଥା: ଗଞ୍ଜାମ
 ଲଉଡ଼ି ନାଚ
 ଲଙ୍କାପୋଡ଼ି: ଦଶପଲ୍ଲା
 ଲୀଳା (ରାଧାପ୍ରେମ ଲୀଳା, ରାମ ଲୀଳା, କୃଷ୍ଣ ଲୀଳା, ଗୋପ ଲୀଳା, ଭରତ ଲୀଳା)

ହାତକାମ

ହାତବୁଣା ଲୁଗା 

 ସମ୍ବଲପୁରୀ ଶାଢ଼ି
 ପାଟ ଲୁଗା
 ଟସର ଲୁଗା
 ବ୍ରହ୍ମପୁରୀ ପାଟ
 ଇକ୍କତ ବାନ୍ଧ
 ବାଲେଶ୍ୱରୀ ବାନ୍ଧ

ଅନ୍ୟାନ୍ୟ 
 ପଟ୍ଟଚିତ୍ର
 ଚାନ୍ଦୁଆ
 ଟେରାକୋଟା
 ଝୋଟି ଚିତା
 ସଉରା ଚିତ୍ର
 ମାଟିକାମ
 ପଥର ଖୋଦେଇ କାମ
 କାଠକାମ
 କଂସା ଓ ପିତ୍ତଳକାମ

ଆଧାର 

ନୃତ୍ୟ
ଲୋକକଳା
ଓଡ଼ିଶାର ଲୋକକଳା