ସୁରେନ୍ଦ୍ର ମହାନ୍ତି
ସୁରେନ୍ଦ୍ର ମହାନ୍ତି (୨୧ ମଇ ୧୯୨୨ - ୨୧ ଡିସେମ୍ବର ୧୯୯୦) କଟକ ଜିଲ୍ଲାର ପୁରୁଷୋତ୍ତମପୁର ଗାଆଁରେ ଜନ୍ମିତ ଜଣେ ଓଡ଼ିଆ ଲେଖକ ଓ ରାଜନେତା । ସେ ଏକାଧାରରେ ଜଣେ ସାମ୍ବାଦିକ, ସାହିତ୍ୟିକ, ସମାଲୋଚକ, ରାଜନୀତିଜ୍ଞ ଓ ସ୍ତମ୍ଭକାର । ସ୍ୱାଧୀନତା ପରେ ସମାଜରେ ବଦଳୁଥିବା ନାନାଦି ଘଟଣା ଓ ଅଘଟଣକୁ ସେ ନିଜ ଲେଖନୀ ଦେଇ ଗପରେ ପରିଣତ କରିଛନ୍ତି । ଶବ୍ଦ ସମ୍ଭାର ଭିତରେ ବୁଦ୍ଧ କାହାଣୀକୁ ସେ ଗପରେ ରୂପ ଦେବାରେ ଧୂରୀଣ ।

ସାହିତ୍ୟ ସର୍ଜନା ଓ ସାମ୍ବାଦିକତା 
ସାଲେପୁର ହାଇସ୍କୁଲରେ ଏକାଦଶ ଶ୍ରେଣୀରେ ପାଠ ପଢ଼ିଲା ବେଳରୁ, ସୁରେନ୍ଦ୍ରଙ୍କର ସାହିତ୍ୟ ଚାଷ ଆରମ୍ଭ ହୋଇଥିଲା । ପ୍ରଥମ ଗପ 'ବନ୍ଦୀ' ପ୍ରକାଶ ପାଇଥିଲା 'ଉତ୍କଳ ସାହିତ୍ୟ' ପତ୍ରିକାରେ । ଦ୍ୱିତୀୟ ଗପ 'ମଣିଷ ଓ ଅର୍ଥନୀତି' ପ୍ରକାଶ ପାଇଥିଲା ସଚ୍ଚିଦାନନ୍ଦ ରାଉତରାୟଙ୍କଦ୍ୱାରା ସମ୍ପାଦିତ ପତ୍ରିକା 'ଆରତି'ରେ । କାଳୀଚରଣ ପଟ୍ଟନାୟକଙ୍କ 'ଅତିବଡ଼ୀ ଜଗନ୍ନାଥ ଦାସ' ନାଟକ ଦେଖି, ସେ ଏକ ସମାଲୋଚନାମୂଳକ ପ୍ରବନ୍ଧ ପଠେଇଥିଲେ କେ.ଏନ୍. ଆଚାରୀଙ୍କଦ୍ୱାରା ସମ୍ପାଦିତ 'ନିୟୁ ଓଡ଼ିଶା' ସମ୍ବାଦପତ୍ରକୁ । ଏହି ଲେଖାଟି ସେତେବେଳେ ଚାଞ୍ଚଲ୍ୟ ସୃଷ୍ଟି କରିଥିଲା ଓ ସୁରେନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ସାମ୍ବାଦିକ ଜୀବନ ଏହିଠାରୁ ଆରମ୍ଭ ହୋଇଥିଲା । 'ନିୟୁ ଓଡ଼ିଶା'ର ପ୍ରୁଫ ରିଡ଼ର ଭାବରେ ସେ ସାମ୍ବାଦିକ ଜୀବନ ଆରମ୍ଭ କରି, ପରବର୍ତ୍ତୀ ସମୟରେ ବହୁ ପତ୍ରିକାର ସମ୍ପାଦନା କରିଥିଲେ ।

ଉପନ୍ୟାସ 

 ସହସ୍ର ଶଯ୍ୟାର ନାୟିକା (୧୯୫୨)
 ହଂସଗୀତି (୧୯୭୫)
ଅନ୍ଧ ଦିଗନ୍ତ (୧୯୬୪)
 ନୀଳଶୈଳ(୧୯୬୯)
 ନୀଳାଦ୍ରି ବିଜୟ(୧୯୮୦)
 ଶତାବ୍ଦୀର ସୂର୍ଯ୍ୟ(୧୯୭୦)
 କାଳାନ୍ତର(୧୯୭୨) 
 ନେତି ନେତି(୧୯୮୨)
 ଅଚଳାତନ
 ମାଂସର ପ୍ରଳାପ କୋଣାର୍କ
 ଦୁଇ ସୀମାନ୍ତ
 ଶେଷ କବିତା
 ବଧୁ ଓ ପ୍ରିୟ(୧୯୪୮)
 କଲେଜବୟ(୧୯୪୭)

ଗପ 

 କୃଷ୍ଣଚୂଡ଼ା
 ମହାନଗରୀର ରାତ୍ରି
 ରୁଟି ଓ ଚନ୍ଦ୍ର
 ସବୁଜପତ୍ର ଓ ଧୂସର ଗୋଲାପ
 କବି ଓ ନର୍ତ୍ତକୀ
 ମରାଳର ମୃତ୍ୟୁ
 ଶେଷ କବିତା
 ମହା ନିର୍ବାଣ
 ଯଦୁବଂଶ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଗଳ୍ପ
 ରାଜଧାନୀ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଗଳ୍ପ

ସମାଲୋଚନା 
 ଓଡ଼ିଆ ସାହିତ୍ୟର ଆଦିପର୍ବ
 ଓଡ଼ିଆ ସାହିତ୍ୟର ମଧ୍ୟପର୍ବ
 ଓଡ଼ିଆ ସାହିତ୍ୟର କ୍ରମବିକାଶ

ଆତ୍ମଚରିତ 
 ପଥ ଓ ପୃଥିବୀ (ସୁରେନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ଭାଷାରେ 'ସାହିତ୍ୟ ଓ ରାଜନୀତି' ତାଙ୍କ ପୃଥିବୀ ଏବଂ 'ସାମ୍ବାଦିକତା' ତାଙ୍କ ପଥ)

ସମ୍ପାଦନା 
 ଜନତା
 ଗଣତନ୍ତ୍ର
 କଳିଙ୍ଗ
 ସମ୍ବାଦ

ସମ୍ମାନ ଓ ପୁରସ୍କାର 
 ଶାରଳା ପୁରସ୍କାର, ୧୯୮୦ (କୁଳବୃଦ୍ଧ ନିମନ୍ତେ) (୧୯୮୦)
 କେନ୍ଦ୍ର ସାହିତ୍ୟ ଏକାଡେମୀ ପୁରସ୍କାର (ନୀଳଶୈଳ, ୧୯୬୯)
 ଓଡ଼ିଶା ସାହିତ୍ୟ ଏକାଡେମୀ ପୁରସ୍କାର
 ୧୯୮୭ (ପଥ ଓ ପୃଥିବୀ ନିମନ୍ତେ)
 ୧୯୫୯, ସବୁଜ ପତ୍ର ଓ ଧୂସର ଗୋଲାପ

ଆଧାର

ଅଧିକ ତଥ୍ୟ 
 ସୁରେନ୍ଦ୍ର ମହାନ୍ତିଙ୍କ ରଚିତ ପୁସ୍ତକର କିଛି ଇ-ବହି ଫର୍ମାଟ ଡାଉନଲୋଡ଼
 http://www.rtbot.net/Surendra_Mohanty

୧୯୨୨ ଜନ୍ମ
୧୯୯୦ ମୃତ୍ୟୁ
କେନ୍ଦ୍ର ସାହିତ୍ୟ ଏକାଡେମୀ ପୁରସ୍କାର ବିଜେତା
ଶାରଳା ପୁରସ୍କାର ବିଜେତା
ରାଜ୍ୟ ସଭା ସଭ୍ୟ
କଟକ ଜିଲ୍ଲାର ଲୋକ
ଓଡ଼ିଆ ସାହିତ୍ୟିକ
ବଛା ଲେଖା
ସାରଳା ସମ୍ମାନ ସମ୍ମାନିତ
ଓଡ଼ିଆ ଗାଳ୍ପିକ
ଓଡ଼ିଶା ସାହିତ୍ୟ ଏକାଡେମୀ ପୁରସ୍କାର ସମ୍ମାନିତ
ଓଡ଼ିଶାରୁ ରାଜ୍ୟସଭାକୁ ନିର୍ବାଚିତ ସାଂସଦ
୨ୟ ଲୋକ ସଭା ସଭ୍ୟ
୫ମ ଲୋକ ସଭା ସଭ୍ୟ