ଅଧଃହନୁ ଅସ୍ଥିଭଗ୍ନ
ଅଧଃହନୁ ଅସ୍ଥିଭଗ୍ନ, ନାମ ଦିଆଯାଏ ଯେତେବେଳେ ଅଧଃହନୁ ଅସ୍ଥିର ଅସ୍ଥି ଭଗ୍ନ ହୁଏ । ପ୍ରାୟ ୬୦% କେଶ୍‌ରେ ଏହି ହାଡ଼ ଦୁଇଟି ସ୍ଥାନରେ ଭାଙ୍ଗିଯିବା ଦେଖାଯାଏ । ଏହି ଭଙ୍ଗା ଯୋଗୁ ପାଟି ପୁରା ଖିଲିପାରେ ନାହିଁ । ଅଧିକାଂଶ ସମୟରେ ଉପର ଓ ତଳ ପାଟିର ଦାନ୍ତସବୁ ସଠିକ ଭାବରେ ଉପର-ତଳ ହୋଇ ରହିଥିବା ଅନୁଭବ (not feel properly aligned) ହୁଏ ନାହିଁ ଓ ମାଢ଼ିରୁ ରକ୍ତସ୍ରାବ ହୁଏ । ସାଧାରଣତଃ ପୁରୁଷମାନଙ୍କର ଏହି ଭଙ୍ଗା ୩୦ରୁ ୪୦ ବର୍ଷ ବୟସ ମଧ୍ୟରେ ଦେଖାଯାଏ ।

ସ୍ୱାଭାବିକ ଭାବରେ ଆଘାତ ଯୋଗୁ ଏହି ଅସ୍ଥି ଭଗ୍ନ ହୁଏ । ପଡ଼ିଯାଇ ଥୋଡ଼ିରେ (chin) ଆଘାତ ଯୋଗୁ ବା ଏକ ପାର୍ଶ୍ୱରୁ ମାଡ଼ ହେଲେ ଏହି ଅସ୍ଥିଭଗ୍ନ ହୁଏ । କତିପୟ ରୋଗ ଯୋଗୁ ଏହି ହାଡ଼ ଭାଙ୍ଗିଯାଏ ଯେପରିକି ଓସ୍ଟିଓନେକ୍ରୋସିସ (osteonecrosis) ବା ଅର୍ବୁଦ (tumors) ଯୋଗୁ ହୁଏ । ସାଧାରଣତଃ ଏହି ହାଡ଼ର କଣ୍ଡାଇଲ (୩୬%), ବଡି (୨୧%), ଆଙ୍ଗ୍ଲ (୨୦%) ଓ ସିମ୍ଫିସିସରେ (୧୪%) ଇତ୍ୟାଦି ସ୍ଥାନରେ ଭାଙ୍ଗିଯାଏ । ସାଧାରଣ ଏକ୍ସ‌-ରେ କରି ରୋଗ ନିର୍ଣ୍ଣୟ କରାଯାଏ, କିନ୍ତୁ ଆଧୁନିକ ସିଟି ସ୍କାନ ଅଧିକ ସଠିକ ଫଳ ଦିଏ ।

ତୁରନ୍ତ ଅପରେଶନ ବା ଶଲ୍ୟ ଚିକିତ୍ସା ଅନାବଶ୍ୟକ । ବେଳେବେଳେ ରୋଗୀ ଘରକୁ ଯାଇ ଅଳ୍ପ କିଛି ଦିନ ପରେ ଅପରେଶନ କରିବାକୁ ଇଚ୍ଛା କରନ୍ତି । ମାକ୍‌ସିଲୋମ୍ୟାଣ୍ଡିବୁଲାର ଫିକ୍ସେସନ (maxillomandibular fixation) ଓ ଓପନ ରିଡକ୍ସନ ଇଣ୍ଟରନାଲ ଫିକ୍ସେସନ (open reduction internal fixation)/ ଓରିଫ୍ ଆଦି ଅନେକ ପ୍ରକାର ଅପରେଶନ କରାଯାଏ । କିଛି ଦିନ ନିମନ୍ତେ ରୋଗୀଙ୍କୁ ଆଣ୍ଟିବାୟୋଟିକ (antibiotics) ଯେପରିକି ପେନିସିଲିନ (penicillin) ଦିଆଯାଏ । ଏହି ଔଷଧ ଦେବାର ଫଳ କିନ୍ତୁ ଉତ୍ସାହ ଜନ‌କ ନୁହେଁ ।

ଆଧାର 

ଚିକିତ୍ସା ବିଜ୍ଞାନ