ମାଫୋରି ବଂଗୌର
ମାଫୋରି ବଂଗୌର ବା ହାଦଜା ଐସାଟୋଉ ବଂଗୌର' (ଜନ୍ମ ୧୯୧୦ ମସିହା, ମୃତ୍ୟୁ ୧୯୭୬ ମସିହା, ଜନ୍ମସ୍ଥାନ ବୁଚାରେସ୍ଟ     Bucharest), ସ୍ୱାଧୀନ ଗିନିର ଜଣେ କର୍ମୀ ଥିଲେ ଓ ସ୍ୱାଧୀନ ହେବା ପରେ ରାଜନୀତି କରି ୧୯୭୦ ମସିହାରେ ସାମାଜିକ ପ୍ରସଙ୍ଗ ମନ୍ତ୍ରୀ ହୋଇଥିଲେ । ଗିନିର ମହିଳାମାନଙ୍କର ପ୍ରେସିଡେଣ୍ଟ ଭାବରେ ସେ ପରିଚିତା ଥିଲେ ଓ ୧୯୮୧ ମସିହାରେ ସାଇଲି ବ୍ୟାଙ୍କ ନୋଟରେ ତାଙ୍କର ଛବି ଶୋଭା ପାଉଥିଲା ।

ପ୍ରାକ୍ ଜୀବନ 
ବଂଗୌର ୧୯୧୦ ମସିହାରେ ଜନ୍ମଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ ଓ  ଷୌଷୌ ଆଦିବାସୀ ଶ୍ରେଣୀର ଚାଷୀ ଓ ମାଛ ଧରାଳୀ ଜାତିର ଲୋକ ଥିଲେ  ।     ଅଳ୍ପ ବୟସରେ ପଶ୍ଚିମ ଜଗତର ଶିକ୍ଷା ପାଇନଥିବାରୁ ସେ ଯୁବାବସ୍ଥାରେ ବିଦ୍ୟା ଶିକ୍ଷା କଲେ ।  ଦରଜି କାମ କରିବାକୁ ସେ ୧୯୩୬ ମସିହାରେ କୋନକ୍ରି (Conakry) ଯାଇଥିଲେ ।  ତଳିଆ ଗିନୀର ଲୋକଙ୍କ ନିମନ୍ତେ ସହାୟକ  ‘ଫୋୟେର ଡି ଲା ବାସେ ଗିନୀ’ ସଂସ୍ଥାରେ ଯୋଗ ଦେଇଥିଲେ । ସେ ବଦର ବଂଗୌରଙ୍କୁ ବିବାହ କରିଥିଲେ ଓ ତାଙ୍କର ତିନୋଟି ପିଲା ଥିଲେ ।

ରାଜନୀତି ଜୀବନ

ସକ୍ରିୟତା 
ବିଦେଶ ଲେବର କୋଡ଼ ମାନିବା ନିମନ୍ତେ ଫରାସୀ ସରକାରକୁ ବାଧ୍ୟ କରିବାକୁ ୧୯୫୩ ମସିହାରେ ଆନ୍ଦୋଳନର ପୁରୋଧା ଥିବା ଅହମଦ ସେକୌ ଟୋଉରେ ମହିଳା କର୍ମୀଙ୍କୁ ସଂଗଠିତ କରିବାକୁ ବଂଗୌରଙ୍କୁ ନିମନ୍ତ୍ରଣ କଲେ । ପ୍ରଥମରୁ ଉଦ୍ୟୋକ୍ତା ସ୍ପଷ୍ଟ କରି କହିଦେଲେ ଯେ ରାଜନୈତିକ ଓ ଆଧ୍ୟାତ୍ମିକ ସୁବିଧା ବ୍ୟତୀତ ଏହି କାମରେ କୌଣସି ଅର୍ଥ ଲାଭ ମିଳିବନି । ସ୍ୱାଧୀନତା ପୂର୍ବରୁ ଓ ପରେ ମଧ୍ୟ ପ୍ରେସିଡେଣ୍ଟ ଟୋଉରେଙ୍କ ସହିତ ବଂଗୌରଙ୍କ ବନ୍ଧୁତା ଥିଲା । ହରତାଳ କମିଟିରେ ପ୍ରଥମ ଥର ନିମନ୍ତେ ମହିଳାମାନଙ୍କୁ ବଂଗୌର ଏକଜୁଟ କରେଇ ଥିଲେ ଓ ବିଶ୍ୱାସର ସହିତ ଲଢିବା ପାଇଁ ମହିଳାମାନେ ପ୍ରସ୍ତୁତ ଥିବା କଥା କହିଥିଲେ । ସେହି ୭୨ ଦିନର ହରତାଳରେ ମହିଳାମାନକୁ ଏକତ୍ରିତ ଓ ସହଯୋଗ କରେଇ ବକ୍ତୃତା ଦେଇଥିଲେ ।
 
ହରତାଳ ପରେ ଆଫ୍ରିକାନ ଡେମୋକ୍ରାଟିକ ରାଳି ନିମନ୍ତେ ମହିଳା କମିଟିର ପ୍ରେସିଡେଣ୍ଟ ଭାବରେ ବଂଗୌର ନିର୍ବାଚିତ ହୋଇଥିଲେ ।  ୧୯୫୪ ମସିହାରେ ଏକ ଆରଡିଏ ରାଲିରେ ସେ ଦେଶର ମହିଳାଙ୍କୁ ଲିଙ୍ଗ ହରତାଳ (sex strike) କରିବାକୁ ମତେଇଥିଲେ । ପୁରୁଷମାନଙ୍କୁ ଆରଡିଏ ସଂସ୍ଥାରେ ଯୋଗ ଦେବାପାଇଁ ମତେଇବାକୁ ଏହାର ଲକ୍ଷ ଥିଲା । ନିଜର ଗହଣା ଓ ପୋଷାକ ଆଦି ଦାନ କରିବାକୁ ମହିଲାମାନକୁ ଆହ୍ୱାନ କରିଥିଲେ । ଏହା ମଧ୍ୟ କୁହାଯାଏ ଯେ ଆରଡିଏ ୟୁନିଫର୍ମର ଡିଜାଇନ ଓ ରଙ୍ଗ ବଂଗୌର ବାଛିଥିଲେ ।

ଜେଲ ଦଣ୍ଡ 
ବଂଗୌରଙ୍କ ଲୋକପ୍ରିୟତାରେ ଅପ୍ରସନ୍ନ ହୋଇ ତାଙ୍କ ଖ୍ୟାତି ନଷ୍ଟ କରିବା ପାଇଁ ଫରାସୀ ସରକାର ତାଙ୍କୁ ଜେଲ ଦଣ୍ଡ ଦେଇଥିଲେ । ଜେଲରେ ଥିବା କଏଦୀଙ୍କୁ ଫରାସୀ ବିରୁଦ୍ଧ ପ୍ରଚାରପତ୍ର ବାଣ୍ଟିବା ଅପରାଧରେ ଦୋଷୀ ସାବ୍ୟସ୍ତ କରାଯାଇଥିଲା । ତାଙ୍କୁ ୭୦,୦୦୦ ହଜାର ଫ୍ରାଙ୍କ ଜୋରିମାନା ଓ ଜେଲଦଣ୍ଡ ଦିଆଯାଇଥିଲା । ଏହି ରାୟ ବିରୁଦ୍ଧରେ ଲୋକମାନେ ରାସ୍ତାରେ ଏକତ୍ରିତ ହୋଇ ବିଦ୍ରୋହ କରିବାରୁ ତାଙ୍କୁ ଏକ ମାସ ପରେ ଛାଡ଼ି ଦିଆଯାଇଥିଲା ।

ସରକାରରେ 
ଗିନିର ସ୍ୱାଧୀନତା ପରେ ସେ ସରକାରରେ ଅନେକ ପଦବୀରେ କାର୍ଯ୍ୟ କରିଥିଲେ । ସେ ମହିଳା ଅଧିକାର ନିମନ୍ତେ ଗିନି  ଡେମୋକାଟିକ ପାର୍ଟିରେ ସକ୍ରିୟ ଭୂମିକା ନିର୍ବାହ କରିଥିଲେ । ମହିଳାମାନଙ୍କ ସମସ୍ୟାମାନଙ୍କୁ ଲୋକଲୋଚନକୁ ଆଣିବା ନିମନ୍ତେ ସେ ଏଗାର ଜଣିଆ କମିଟିର ସଦସ୍ୟ ହୋଇଥିଲେ ।
 
ଗିନିର (Union Révolutionnaires des Femmes de Guinée) ପ୍ରଥମ ପ୍ରେସିଡେଣ୍ଟ ଭାବରେ ୧୯୬୮ ମସିହାର ସେ ନିର୍ବାଚିତା ହୋଇଥିଲେ । ସାମାଜିକ ପ୍ରସଙ୍ଗର ମନ୍ତ୍ରୀ ଭାବରେ ୧୯୭୧ ମସିହାରେ ନିଯୁକ୍ତ ହୋଇଥିଲେ । ଅନେକ ବ୍ୟକ୍ତି ତାଙ୍କୁ ଗିନି ମହିଳାମାନଙ୍କର ପ୍ରେସିଡେଣ୍ଟ ଭାବରେ ଜାଣିଥିଲେ ।

ମୃତ୍ୟୁ 
ବଂଗୌର ୧୯୭୬ ମସିହାରେ ବୁଚାରେସ୍ଟରେ (Bucharest) ମୃତ୍ୟୁ ବରଣ କରିଥିଲେ । ଟୋଉରେ ତାଙ୍କର ଏକ କ୍ଷୁଦ୍ର ଜୀବନୀ ଲେଖିଥିଲେ ଓ  ସେହିବର୍ଷ ତାଙ୍କର ଅନ୍ତେଷ୍ଟିକ୍ରିୟାର ବର୍ଣ୍ଣନା ମଧ୍ୟ କରିଥିଲେ ।

ସମ୍ମାନ 
 ବଂଗୌରଙ୍କ ଜୀବନୀର ଗୀତ ସାଇଲିଫୋନ ରେକର୍ଡ଼ ଲେବୁଲରେ ତିଆରି ହୋଇଥିଲା ଓ ଏମିଲା ଟୋମ୍ପାପା (Emila Tompapa) ଅଂଶ ଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ ।  
୧୯୮୩ ମସିହାରେ ଗୋଟିଏ ଉଚ୍ଚ ବିଦ୍ୟାଳୟର ନାମକରଣ ଗିନିଙ୍କ ନାମାନୁସାରେ କରାଯାଇଥିଲା: ହାଦଜା ଐସାଟୋଉ ବଂଗୌର 
 କଲେଜ । 
୧୯୮୧ ମସିହାରେ ଗିନି ବ୍ୟାଙ୍କ ନୋଟରେ ବଂଗୌରଙ୍କର ଛବି ଛପା ହୋଇଥିଲା ।
 ୨୦୧୮ ମସିହାରେ ସ୍ୱାଧୀନତାର ୬୦ ବର୍ଷପୂର୍ତି ଉପଲକ୍ଷେ ଧନ୍ୟବାଦ ଭାଷଣ ଦେଲାବେଳେ କୋୟାର ପ୍ରିଫେକ୍ଟ ବଂଗୌରଙ୍କ ସ୍ମୃତି ଚାରଣ କରିଥିଲେ ।
 ୨୦୧୯ରେ ସାରା ଦେଶର ମସଜିଦମାନଙ୍କରେ ଆନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ମହିଳା ଦିବସ ଉପଲକ୍ଷେ ବଂଗୌରଙ୍କ ନିମନ୍ତେ ପ୍ରାର୍ଥନା କରାଯାଇଥିଲା ।

ଆଧାର 

ଜନ୍ମ ତାରିଖ ଅଜ୍ଞାତ
ମୃତ୍ୟୁ ୧୯୭୬
ମହିଳା ଅଧିକାର କର୍ମୀ