ଲିନେଜୋଲିଡ
ଲିନେଜୋଲିଡ (ଇଂରାଜୀ ଭାଷାରେ Linezolid) ଏକ ଆଣ୍ଟିବାୟୋଟିକ (antibiotic) ଯାହା ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଆଣ୍ଟିବାୟୋଟିକ ପ୍ରତିରୋଧୀ (resistant) ଗ୍ରାମ ପଜିଟିଭ ଜୀବାଣୁ (Gram-positive bacteria) ସଂକ୍ରମଣରେ (infection) ଦିଆଯାଏ । ସ୍ଟ୍ରେପ୍ଟୋକୋକାଇ (streptococci), ଭାଙ୍କୋମାଇସିନ ରେଜିସ୍ଟାଣ୍ଟ ଏଣ୍ଟେରୋକୋକାଇ (vancomycin-resistant enterococci ବା VRE) ଓ ମେଥିସିଲିନ ରେଜିସ୍ଟାଣ୍ଟ ସ୍ଟାଫିଲୋକୋକାଇ (methicillin-resistant Staphylococcus aureus ବା MRSA) ଇତ୍ୟାଦି  ଗ୍ରାମ ପଜିଟିଭ ଜୀବାଣୁମାନଙ୍କ ନିମନ୍ତେ ଲିନେଜୋଲିଡ ଦିଆଯାଏ ।   ମୂଖ୍ୟତଃ ଚର୍ମ ସଂକ୍ରମଣ ଓ ନିମୋନିଆ ରୋଗରେ ଦିଆଯିବା ସ‌ହିତ ଔଷଧ ପ୍ରତିରୋଧୀ ଯକ୍ଷ୍ମା (drug resistant tuberculosis) ତ‌ଥା ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଅନେକ ସଂକ୍ରମଣରେ ଏହି ଔଷଧ ଦିଆଯାଏ । ଏହା ପାଟିରେ ଓ ଶିରାଭ୍ୟନ୍ତର ଇଞ୍ଜେକସନ (injection into a vein) ଆକାରରେ ଦିଆଯାଏ । 2-ଅକ୍‌ସାଜୋଲିଡୋନ (oxazolidinone) ଶ୍ରେଣୀର ଏହା ଏକ ଔଷଧ ।

ସ୍ୱଳ୍ପ କାଳୀନ ଭିତ୍ତିରେ ଲିନେଜୋଲିଡ ଏକ ଅପେକ୍ଷାକୃତ ନିରାପଦ ଆଣ୍ଟିବାୟୋଟିକ । ଏହା ସବୁ ବୟସର ଲୋକଙ୍କୁ ଓ ଯକୃତ ରୋଗ (liver disease) ତ‌ଥା ବୃକ୍‌କ ରୋଗ (poor kidney function) ଥିଲେ ମଧ୍ୟ ବ୍ୟବ‌ହାର କରିହୁଏ । ଏହାର ସାଧାରଣ ପାର୍ଶ୍ୱ ପ୍ରତିକ୍ରିୟାରେ ମୁଣ୍ଡବଥା, ତରଳ ଝାଡ଼ା, ରାସ୍ ଓ ଅଇ ଇତ୍ୟାଦି ଲକ୍ଷଣ ଦେଖାଯାଏ । ସାଂଘାତିକ ପାର୍ଶ୍ୱ ପ୍ରତିକ୍ରିୟାରେ ସେରୋଟୋନିନ ସିଣ୍ଡ୍ରୋମ, ଅସ୍ଥିମଜ୍ଜା ଦମନ (bone marrow suppression) ଓ ଲାକ୍ଟିକ ଏସିଡୋସିସ (high blood lactate levels) ହୁଏ ବିଶେଷତଃ ୨ ସପ୍ତାହରୁ ଅଧିକ ସମୟ ଧରି ଏହା ବ୍ୟବ‌ହାର କଲେ । ଏହାଠାରୁ ଅଧିକ ବ୍ୟବ‌ହାର କଲେ କେମୋଥେରାପି ଜନିତ ନିଉରୋପାଥି (nerve damage) ହୁଏ ବିଶେଷତଃ ଅପଟିକ ସ୍ନାୟୁ ନଷ୍ଟ (optic nerve damage) ହୋଇଯାଏ ।

ଲିନେଜୋଲିଡ ଏକ ପ୍ରୋଟିନ ପ୍ରସ୍ତୁତି ବାଧାକାରୀ (protein synthesis inhibitor) ଯାହା ଜୀବାଣୁର ଜୈବ ପ୍ରୋଟିନ ପ୍ରସ୍ତୁତିର (produce protein) ଶକ୍ତିକୁ ପ୍ରଭାବିତ କରେ । ଏହା ବୃଦ୍ଧି ନିବାରଣକାରୀ (stops growth) ବା ଜୀବାଣୁ ମୃତ୍ୟୁକାରୀ (bacterial death) ହୋଇପାରେ । ଅନେକ ଆଣ୍ଟିବାୟୋଟିକ ଏହିଭଳି କାମ କରୁଥିଲେ ମଧ୍ୟ ଲିନେଜୋଲିଡର ଏହ ବିଶେଷ କାର୍ଯ୍ୟବିଧି (mechanism of action) ଅଛି ଯଦ୍ୱାରା ଏହା ପ୍ରୋଟିନ ତିଆରିର ମଧ୍ୟବର୍ତ୍ତୀ ପଦକ୍ଷେପରେ ବାଧା ନ ଦେଇ ଆରମ୍ଭରୁ ବାଧା ସୃଷ୍ଟି କରେ । ସନ ୨୦୧୪ ସୁଦ୍ଧା ଏହାର ଜୀବାଣୁ ଅବରୋଧ (bacterial resistance) କମ୍ ଅଛି । 

ଲିନେଜୋଲିଡ ସନ ୧୯୯୦ରେ ଆବିଷ୍କୃତ ହୋଇ ସନ ୨୦୦୦ରେ ସ୍ୱୀକୃତିପ୍ରାପ୍ତ ହେଲା । ଏହାର ନାମ ବିଶ୍ୱ ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ ସଂଗଠନର ଅତ୍ୟାବଶ୍ୟକୀୟ ଔଷଧ ଚିଠାରେ (World Health Organization's List of Essential Medicines) ଅଛି ଯାହା ମୌଳିକ ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ ସିସ୍ଟମ (health system) ନିମନ୍ତେ ଅତି ମହତ୍ତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ । ଏହା ଜେନେରିକ ନାମରେ (generic medication) ବିକ୍ରୟ ହୁଏ । ବିକାଶଶୀଳ ଦେଶମାନଙ୍କରେ (developing world) ଏହି ଔଷଧର ଏକ ଦିନ ଡୋଜର କ୍ରୟ ମୂଲ୍ୟ ପ୍ରାୟ ୨.୯୦ ଆମେରିକୀୟ ଡଲାର । ଯୁକ୍ତରାଷ୍ଟ୍ର ଆମେରିକାରେ ଏହାର ଏକ ଦିନ ଡୋଜର ମୂଲ୍ୟ ସନ ୨୦୧୬ରେ ୧୩.୭୯ ଥିଲା । ଏହି ଔଷଧ ଶିରାଭ୍ୟନ୍ତର ଇଞ୍ଜେକସନ ଦେବା ପରେ ପାଟିରେ ଦେବାରୁ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଔଷଧ ଯେପରିକି ଭାଙ୍କୋମାଇସିନ ଅପେକ୍ଷା ଖର୍ଚ୍ଚ କମ ହୁଏ ।

ଆଧାର 

ଔଷଧ