ପ୍ରୋଟାମିନ ସଲଫେଟ
ପ୍ରୋଟାମିନ ସଲଫେଟ (ଇଂରାଜୀ ଭାଷାରେ Protamine sulfate) ଏକ ଔଷଧ ଯାହା ହେପାରିନ ଔଷଧର ପ୍ରଭାବକୁ ପ୍ରତ୍ୟାଗମନ କରାଏ । ମାତ୍ରାଧିକ ସ୍ୱଳ୍ପ ମଲିକୁଲାର ୱେଟ ହେପାରିନ (low molecular weight heparin overdose) ହୋଇଥିଲେ ଓ ପ୍ରସବ ସମୟରେ ହେପାରିନ (heparin overdose) ପ୍ରଭାବକୁ ପ୍ରତ୍ୟାଗମନ କରାଏ । ଏହା ଶିରାଭ୍ୟନ୍ତରରେ ଇଞ୍ଜେକସନ injection into a vein ଆକାରରେ ଦିଆଯାଏ । ଏହାର ପ୍ରଭାବ ଔଷଧ ଦେବାର ୫ ମିନିଟ ମଧ୍ୟରେ ଆରମ୍ଭ ହୋଇଯାଏ । 

ପ୍ରୋଟାମିନ ସଲଫେଟର ପାର୍ଶ୍ୱ ପ୍ରତିକ୍ରିୟାରେ ନିମ୍ନ ରକ୍ତଚାପ (low blood pressure), ଧୀର ହୃତ୍‌ପିଣ୍ଡ ଗତି (slow heart rate), ଆଲର୍ଜି ପ୍ରତିକ୍ରିୟା (allergic reactions) ଓ ବାନ୍ତି ହୋଇପାରେ । ଆଲର୍ଜି ପ୍ରତିକ୍ରିୟା ସାଂଘାତିକ ହୋଇ ଆନାଫାଇଲାକ୍‌ସିସ ହୋଇପାରେ । ଭାସେକ୍ଟୋମି (vasectomy) ହୋଇଥିବା ପୁରୁଷଙ୍କର ଏହି ସଙ୍କଟ ଅଧିକ ଥାଏ ।  ଗର୍ଭାବସ୍ଥାରେ କୌଣସି ବିପଦ ଦେଖାଯାଇନଥିଲେ ମଧ୍ୟ ଏହା ଉପରେ ଯଥେଷ୍ଟ ଅନୁଶୀଳନ ହୋଇନାହିଁ । ହେପାରିନ ସ‌ହ ପ୍ରୋଟାମିନ ସଂଯୁକ୍ତ ହେବା ଯୋଗୁ ଏପରି କାର୍ଯ୍ୟକ୍ଷମ ହୁଏ ।

ପ୍ରୋଟାମିନ ସଲଫେଟ ଡାକ୍ତରୀ ବ୍ୟବ‌ହାର ନିମନ୍ତେ ସନ ୧୯୬୯ରେ ସ୍ୱୀକୃତ ହୋଇଥିଲା । ଏହାର ନାମ ବିଶ୍ୱ ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ ସଂଗଠନର ଅତ୍ୟାବଶ୍ୟକୀୟ ଔଷଧ ଚିଠାରେ (World Health Organization's List of Essential Medicines) ଅଛି ଯାହା ମୌଳିକ ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ ସିସ୍ଟମ (health system) ନିମନ୍ତେ ଅତି ମହତ୍ତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ । ବିକାଶଶୀଳ ଦେଶମାନଙ୍କରେ (developing world) ଏହି ଔଷଧର ଏକ ଭାଏଲର କ୍ରୟ ମୂଲ୍ୟ ୨.୮୨ରୁ ୧୨.୨୦ ଆମେରିକୀୟ ଡଲାର । ପ୍ରଥମେ ଏହା ସାଲମୋନ (salmon) ଶୁକ୍ରାଣୁରୁ ତିଆରି ହୋଇଥିଲା ।

ଆଧାର 

ଔଷଧ