ଛତରପୁର ରାଜ୍ୟ
ଛତରପୁର, ଏକ ପୂର୍ବତନ ବ୍ରିଟିଶ ଅଧୀନ ଭାରତୀୟ ଏକ ରାଜ୍ୟ ଥିଲା । ଏହା ସ୍ୱାଧୀନତା ପରେ ମଧ୍ୟପ୍ରଦେଶର ଏକ ଜିଲ୍ଲା ଓ ଛତରପୁର ସହର ଏହାର ସଦର ମହକୁମା ତଥା ଏକ ମୁନିସିପାଲିଟି ଅଞ୍ଚଳ.।

History 

1785 ମସିହାରେ ସ୍ଥାପିତ ହେଇଥିବା ଛତରପୁର , ବୁନ୍ଦେଲାର ରାଜପୁତ ମୁଖ୍ୟ ଛତ୍ରସାଲଙ୍କ ନାମାନୁସାରେ ନମିତା ହେଇଥିଲା । ଏହି ରାଜ୍ୟ ଛତ୍ରସାଲଙ୍କ ବଂଶଜମାନଙ୍କଦ୍ୱାରା ଶାସିତ ହେଲା ପରେ ପୋଂବର ବଂଶ ଏହାର ଅଧିକାର କଲେ । କଂୱାର ସୋନ ସିଂହ ପୋଂବର  ଏହାକୁ ବୃତିଉଶମାନେ ପ୍ରଦାନ କରିଥିଲେ । ଏହି ରାଜ୍ୟ ଉତ୍ତରାଧିକାରୀ ନ ଥିବାରୁ ବ୍ରିଟିଶ ମାନଙ୍କ ଅଧୀନକୁ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଭାବେ ଯିବା କଥା ହେଇଥିଲେ ମଧ୍ୟ ବ୍ୟତିକ୍ରମ କରି ଏହାକୁ ବ୍ରିଟିଶମାନେ ଜଗତ ରାଜଙ୍କୁ ଦିଆ ଯାଇଥିଲା । ଏହି ରାଜ୍ୟର ଆୟତନ 1,118 ବର୍ଗ କିଲୋମିଟର ହେଇଥିଲା ବେଳେ 1901ରେ ଏହାର ଜଣ ସଂଖ୍ୟା 156,139 ଥିଲା । 

1901 ମସିହାରେ ଛତରପୁର ସହରର ଲୋକ ସଂଖ୍ୟା 10,029 ଥିଲା । ଏହା ପୂର୍ବରୁ ବ୍ରିଟିଶ ସେନା ମାନଙ୍କ ଅବାସ ସ୍ଥଳୀ ମଧ୍ୟ ଥିଲା ।

ରାଜା 
 1785 -1816 Kunwar Sone Shah(d. 1816)
 1816 -1854 Partab Singh(d. 1854)
 1854 -1867 Jaghat Singh(b. 1846 - d. 1867)
 1867 -1895 Vishvanath Singh(b. 1866 - d. 1932)

ମହାରାଜା 
 (4 May 1649 – 20 December 1731) Maharaja Chhatrasal
 1895-1932 Vishvanath Singh(b. 1866 - d. 1932)
 1932-1947 Bhawani Singh(b. 1921 - d. 2006)
ଛତରପୁର ଦେଶ ସ୍ୱାଧୀନ ହେବାର ପରେ ବିନ୍ଦ୍ୟ ପ୍ରଦେଶ ସହ ମିଶି ପରେ 1956 ମସିହାରେ ମଧ୍ୟ ପ୍ରଦେଶ ସହ ଭାରତୀୟ ରାଜ୍ୟ ସମୂହରେ ସମ୍ମିଳିତ ହେଇଥିଲା ।

ଭୌଗୋଳିକ ସ୍ଥିତି 
ଛତରପୁରର ଭୋଗୋଳିକ ସ୍ଥିତି . ଏହାର ପତ୍ତନ 1000 ଫୁଟ । ଏହା ମଧ୍ୟ ପ୍ରଦେଶର ଉତ୍ତର ପୂର୍ବ ଦିଗରେ ଅବସ୍ଥିତ । ଏହାକୁ ଲାଗି ଝାଁସୀ , ବାନ୍ଦା ଓ ଗ୍ୱାଲିଆର ଜିଲ୍ଲା ରହିଛି ।

ଜନସଂଖ୍ୟା 
2011 ଜନଗଣନା ଅନୁସାରେ ଛତରପୁରର ଜଣ ସଂଖ୍ୟା 147,669 ଥିଲା ଯାହା ମଧ୍ୟରୁ 53 % ପୁରୁଷ ଓ 47% ମହିଳା ଥିଲେ । 6 ବର୍ଷରୁ କମ ସଂଖ୍ୟା 15 % ଥିଲା । ସାକ୍ଷ୍ୟରତା ହାର 69% , ଯାହା ଜାତୀୟ ହାର 59.5%ଠାରୁ ଅଧିକ ଥିଲା । 
Articles containing potentially dated statements from 2011
All articles containing potentially dated statements

ଆର୍ଥିକ ସ୍ଥିତି 
Tଏଠାରେ କୌଣସି ବୃହତ ଶିଳ୍ପ ନାହିଁ ।କୃଷି ଉପରେ ମୁଖ୍ଯତଃ ନିର୍ଭରଶୀଳ ଏହି ଅଞ୍ଚଳ ଗ୍ରାନାଇଟ ଖଣିଜ ଦ୍ରବ୍ୟ  ମିଳିଥାଏ ।  ମରୁଡି ପ୍ରବଣ ଏହି ଅଞ୍ଚଳ ଆର୍ଥିକ ଦ୍ରୁଷ୍ଟିରୁ ଦୁର୍ବଳ ରହେ ।

ପର୍ଯ୍ୟଟନ 
 ଖାଜୁରାହୋ 
 ଧୁବଳା ସଂଗ୍ରହାଳୟ 
 ଜଟାଶଙ୍କର ଧର୍ମସ୍ଥଳୀ 
 ଭୀମକୁଣ୍ଡ , ପ୍ରକୃତିକ ଜଳ କୁଣ୍ଡ ଓ ଧମସ୍ଥଳୀ 
 ଖାଜୁରାହୋ ନିକଟସ୍ଥ ରେନାହ ଜଳପ୍ରପାତ 
 ହନୁମାନ ଟଉରିଆ 
 ବାମର ଅବିଆଣୀ , ପ୍ରାଚୀନ ମାଁ ଦୂର୍ଗା ମନ୍ଦିର 
 ପାନ୍ନା ଜାତୀୟ ପାର୍କ 
 ପାଣ୍ଡବ ପ୍ରପାତ 
 ଲବକୁଶନଗର ହନୁମାନ ମନ୍ଦିର

ଆଧାର

ଜୀବନୀ 
 J. R. Ackerley, Hindoo Holiday, NYRB Classics,

ବାହାର ଲିଙ୍କ 
 Chhatarpur official website by MP Govt.