ମହାବୀର ମନ୍ଦିର
ମହାବୀର ମନ୍ଦିର  (Hindi: महावीर मंदिर or हनुमान मंदिर)ଭଗବାନ ହନୁମାନଙ୍କୁ ଉତ୍ଶାର୍ଗୀକୃତ ଓ ଏହା ଭାରତୀୟ ରାଜ୍ୟ ବିହାରର ପାଟଣା ସହରରେ ଅବସ୍ଥିତ । ଏହି ମନ୍ଦିରକୁ ସମଗ୍ର ଭାରତରୁ ଲକ୍ଷ୍ୟାଧିକ ଭକ୍ତ ପ୍ରତିବର୍ଷ ଆସିଥାନ୍ତି । ଏହା ଉତ୍ତର ଭାରତର ଦ୍ୱିତୀୟ ସର୍ବାଧିକ ଲୋକପ୍ରିୟ ମନ୍ଦିର ଭାବରେ ଖ୍ୟାତ । ମହାବୀର ଟ୍ରଷ୍ଟର ସମ୍ପାଦକ ଭାବେ ଆଚାର୍ଯ୍ୟ କିଶୋର କୁନାଲ ଏହାର ପରିଚାଳନା କରନ୍ତି । 

ଏହି ଟ୍ରଷ୍ଟର ଆଯ ଓ ବଜେଟ ମଧ୍ୟ ଉତ୍ତର ଭାରତରେ ଦ୍ୱିତୀୟ ସର୍ବାଧିକ । ଏଠାରେ ଉଲ୍ଲେଖ ଯୋଗ୍ୟ ଯେ ମାଁ ବାଇସ୍ନୋଦେବୀଙ୍କ ମନ୍ଦିରର ଆୟସର୍ବାଧିକ ।   ଏହି ମନ୍ଦିରର ଦୈନିକ ଆୟ  ହାରାହାରି  1 ଲକ୍ଷ୍ରୁ  ଅଧିକ ହେଇଥାଏ ।

ଇତିହାସ 
ମଦିରର ପ୍ରଥମ ସ୍ଥାପନ କାଳ ବର୍ତ୍ତମାନ ସୁଦ୍ଧା ଜଣାପଡି ନାହି । 1947 ମସିହାରେ ଏହି ମନ୍ଦିର ଭାରତୀୟ ବିଭାଜନ ପରେ ହିନ୍ଦୁମାନେ ପାଟଣାକୁ ଆସିଲା ପରେ ଜନପ୍ରିୟତା ହାସଲ କଳା । ସେହି ସମୟରେ ମନ୍ଦିରର ପୁନର ନିର୍ମାଣ ମଧ୍ୟ ହେଇଥିଲା । ଏହି ମନ୍ଦିର ପୁଣି 1987 ମସିହାରେ ରୁଗଣ ହେଇଯିବାରୁ ତାହାକୁ ବିଶାଳ କାୟ ମରବଲ ନିର୍ମିତ ମନ୍ଦିରରେ ପରିଣତ କରାଯାଇଥିଲା । ମନ୍ଦିରରେ ସଙ୍କଟ -ମୋଚନଙ୍କ ପ୍ରତିମୂର୍ତି ରହିଛି ।

ଦର୍ଶନ 
ପ୍ରତି ଶନିବାର ଓ ମଙ୍ଗଳବାର ଦିନ ବହୁ ସଂଖ୍ୟାରେ ଭକ୍ତ ମନ୍ଦିରକୁ ଆସି ଆରାଧନା କରିଥାନ୍ତି । ରାମ ନବମୀ ଓ ନବବର୍ଷ ଦିନ ଏଠାରେ ବହୁ ଅଞ୍ଚଳରୁ ସହସ୍ରାଧିକ ଭକ୍ତମାନେ ଆସିଥାନ୍ତି ଓ ମନ୍ଦିରକୁ ଯିବା ପାଇଁ ଲମ୍ବା ଧାଡିରେ ଲାଗି ଯାନ୍ତି ।

ଶ୍ରୀ ମହାବୀର ନ୍ୟାସ ସମିତି 
ମନ୍ଦିରର ଉନ୍ନତି , ପରିଚାଳନା ତଥା ସାମାଜିକ ସେବା ପରିଚାଳନା ପାଇଁ ମହାବୀର ସ୍ଥାନ ନ୍ୟାସ ନାମରେ ସମିତି ରହିଛି । ଏହା ତରଫରୁ ମହାବୀର କାନସର ପ୍ରତିଷ୍ଠାନ ଓ ଗବେଷଣା କେନ୍ଦ୍ର ପରିଚାଳନା କରାଯାଇଥାଏ ।  ବାର୍ଷିକ 35.13 କୋଟି ବଜେଟରେ ଏହି ନ୍ୟାସ ତରଫରୁ ମହାବୀର ବାତଶଲ୍ୟ ଚିକିସ୍ଥାଲୟ , ମହାବୀର ଆରୋଗ୍ଯ ଚିକିସ୍ଥାଲୟ ଓ ଅନାଥାଶ୍ରମ ବିହାରର କୃଷି ଅଞ୍ଚଳରେ ସ୍ଥାପିତ ହେଇଛି . .।ରାମ ସେତୁ ଅଞ୍ଚଳରୁ ଭାସମାନ ପ୍ରସ୍ତର ଅଣାଯାଇ ଏଠାରେ ରଖାଯାଇଛି ।

ପୁନଶ୍ଚ ଦେଖଣା 
 Viraat Ramayan Mandir
 Mahavir Cancer Institute & Research Centre
 Patan Devi mandir
 Baba Garib Sthan Mandir

ଆଧାର

ବାହାର ଲିଙ୍କ 
 Mahavir Mandir published an ebook on Ayodhya debate written by Acharya Kishore Kunal that was at this link www.mahavirmandirpatna.org/prakashan/ebook/bookindex.html
 Mahavir Mandir Patna official website
 http://mahavirmandir.com/
 History of Mahavir Mandir on  "Official website Patna"