ଆୟୋଡିନ (ଡାକ୍ତରୀ ବ୍ୟବ‌ହାର)
ଆୟୋଡିନ (ଇଂରାଜୀ ଭାଷାରେ Iodine) ଏକ ପଦାର୍ଥ ଯାହା ଆୟୋଡିନ ଅଭାବ (iodine deficiency) ରୋଗର ପ୍ରତିଷେଧ ଓ ଚିକିତ୍ସାରେ ତ‌ଥା ଏକ ଆଣ୍ଟିସେପ୍ଟିକ (antiseptic) ବା ବିଶୋଧକ ଭାବରେ ବ୍ୟବ‌ହାର କରାଯାଏ । ଆୟୋଡିନ ଅଭାବରେ ଏହା ପାଟିରେ ବା ମାଂସପେଶୀରେ (injection into a muscle) ଦିଆଯାଏ । କ୍ଷତ ଓ ଅପରେଶନ (surgery) କରିବା ପୂର୍ବରୁ ଏହା ଚର୍ମ ବିଶୋଧନ (disinfect the skin) ନିମନ୍ତେ ଲଗାଯାଏ ।

ସାଧାରଣ ପାର୍ଶ୍ୱ ପ୍ରତିକ୍ରିୟାରେ ଚମରେ ଲଗେଇଲେ ଜଳାପୋଡ଼ା ଓ ରଙ୍ଗ ପରିବର୍ତ୍ତନ ହୋଇପାରେ । ପାଟିରେ ନେଲେ ବା ଇଞ୍ଜେକସନ ନେଲେ ଆଲର୍ଜି ପ୍ରତିକ୍ରିୟା, ଗଏଟର (goitre) ଓ ଥାଇରଏଡ କର୍ମଚ୍ୟୁତି (thyroid dysfunction) ହୋଇପାରେ । ଆୟୋଡିନ ଅଭାବ ପରିଲକ୍ଷିତ ହେଉଥିବା ସ୍ଥାନମାନଙ୍କରେ ଗର୍ଭାବସ୍ଥାରେ  ଆୟୋଡିନ ଦେବାକୁ ସୁପାରିସ କରାଯାଏ ଅନ୍ୟଥା ଏହା କରାଯାଏନାହିଁ । ଆୟୋଡିନ ଏକ ଅତ୍ୟାବଶ୍ୟକୀୟ ଟ୍ରେସ ଏଲିମେଣ୍ଟ (essential trace element) । 

ସନ ୧୮୧୧ରେ ସାମୁଦ୍ରିକ ଶିଉଳିରୁ (seaweed) ବର୍ଣ୍ଣାର୍ଡ଼ କୋର୍ଟଏସ (Bernard Courtois) ଆୟୋଡିନ ପୃଥକ୍ କରିଥିଲେ ଓ ସନ ୧୮୨୦ରେ ଆୟୋଡିନ ଓ ଗଏଟର ଆକାରର ସମ୍ପର୍କ ବିଷୟ ଉଲ୍ଲେଖ କରିଥିଲେ । ପ୍ରଥମେ ଏହା ବିଶୋଧନ ଓ ଗଏଟର ନିମନ୍ତେ  ବ୍ୟବ‌ହାର କରାଗଲା । ଏହାର ନାମ ବିଶ୍ୱ ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ ସଂଗଠନର ଅତ୍ୟାବଶ୍ୟକୀୟ ଔଷଧ ଚିଠାରେ (World Health Organization's List of Essential Medicines) ଅଛି ଯାହା ମୌଳିକ ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ ସିସ୍ଟମ (health system) ନିମନ୍ତେ ଅତି ମହତ୍ତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ । ଏକ ଶହ ଦଶରୁ ଅଧିକ ଦେଶରେ ଏହାକୁ ଲୁଣ ଟେବୁଲ ସଲ୍ଟ (Table salt) ସାଥୀରେ ମିଶେଇ ଆୟୋଡାଇଜ୍‌ଡ ସଲ୍ଟ (iodized salt) ନାମରେ ବିକ୍ରୟ ହେଉଛି । ନାମରେ ବିକ୍ରୟ ହେଉଛି । ଖାଦ୍ୟରେ ଆୟୋଡିନ ଅଭାବ ଥିବା ସ୍ଥାନମାନଙ୍କରେ ୦.୩୨ ଡଲାରରେ ମିଳୁଥିବା ଏକ ଡୋଜ ଆୟୋଡିନ ବର୍ଷକୁ ଥରେ ନେବାକୁ ସୁପାରିସ କରାଯାଏ ।

ଆଧାର 

ଔଷଧ