ଓଡିଶାରେ ପର୍ଯ୍ୟଟନ
ପର୍ଯ୍ୟଟନ ଓଡ଼ିଶାର ଅର୍ଥବ୍ୟବସ୍ଥାର ଏକ ପ୍ରଧାନ ସହାୟକ, ଯେଉଁଠାରେ ଅଛି ୫୦୦ କି.ମି. ଲମ୍ବର ବିସ୍ତୃତ ସମୁଦ୍ରସୀମା, ଉଚ୍ଚ ପାହାଡ, ଶାନ୍ତ ହ୍ରଦମାଳା ଏବଂ ଚଞ୍ଚଳ ନଦୀମାନେ l ଓଡ଼ିଶା ସମଗ୍ର ଭାରତର ଏକ ପ୍ରମୁଖ ପର୍ଯ୍ୟଟନ କ୍ଷେତ୍ର, ଯାହାର ବନ୍ୟଜନ୍ତୁ ସଂରକ୍ଷଣ ସ୍ଥାନ, ସମୁଦ୍ରତଟ, ମନ୍ଦିର, ଐତିହାସିକ ସ୍ମାରକୀ, କଳା ଏବଂ ପର୍ବପର୍ବାଣିମାନଙ୍କରେ ସାରା ବିଶ୍ୱରୁ ପର୍ଯ୍ୟଟକମାନଙ୍କର ଦୃଷ୍ଟି ରହିଥାଏ l ଓଡ଼ିଶା ପର୍ଯ୍ୟଟନ ଉନ୍ନୟନ ନିଗମ, ଓଡ଼ିଶା ସରକାରଙ୍କଦ୍ୱାରା ଏକ ସାର୍ବଜନୀନ ଉପକ୍ରମ, ଓଡ଼ିଶା ପର୍ଯ୍ୟଟନ ସ୍ଥଳୀମାନଙ୍କ ଉନ୍ନତି ନିମନ୍ତେ କାର୍ଯ୍ୟ କରୁଛି l

ମୁଖ୍ୟ ଆକର୍ଷଣମାନ

ମନ୍ଦିର 

 ଅଖଣ୍ଡଚଣ୍ଡୀ ମନ୍ଦିର
 ଅନନ୍ତ ବାସୁଦେବ ମନ୍ଦିର
 ଅନନ୍ତଶାୟୀ ବିଷ୍ଣୁ ମନ୍ଦିର
 ଅନ୍ନକୋଟେଶ୍ୱର ମନ୍ଦିର
 ଅଷ୍ଟଶମ୍ଭୁ ମନ୍ଦିର 
 ଅଲାରନାଥ ମନ୍ଦିର
 ଆଜାଇକପଡା ଭୈରବ ମନ୍ଦିର
 ଇନ୍ଦ୍ରଲାଠ ମନ୍ଦିର
 ଉତ୍ତରେଶ୍ୱର ଶିବ ମନ୍ଦିର
 ଉପରବାଘ ଦେବୀ ମନ୍ଦିର
 ଏମାର ମଠ
 ଐଶାନେଶ୍ୱର ଶିବ ମନ୍ଦିର
 କନକ ଦୁର୍ଗା ମନ୍ଦିର
 କାକଟପୁର ମଙ୍ଗଳ ମନ୍ଦିର
 କପିଳାଶ ମନ୍ଦିର
 କପିଳେଶ୍ୱର ଶିବ ମନ୍ଦିର
 କାଳିକା ଶିବ ମନ୍ଦିର
 କିଚକେଶ୍ୱରୀ ମନ୍ଦିର
 କୁକୁଟେଶ୍ୱର ପୁଷ୍କରିଣୀ
 କେଦାରେଶ୍ୱର ମନ୍ଦିର
 କୋଟିତୀର୍ଥ ପୁଷ୍କରିଣୀ
 କୋଣାର୍କ ସୂର୍ଯ୍ୟ ମନ୍ଦିର
 କୋଣେଶ୍ୱରମ୍ ମନ୍ଦିର
 କୋଶଳେଶ୍ୱର ମନ୍ଦିର
 ଗଙ୍ଗେଶ୍ୱର ଶିବ ମନ୍ଦିର
 ଗାନ୍ଧୀ ଗରାବଡ଼ୁ ବିଷ୍ଣୁ ମନ୍ଦିର
 ଗୁଣ୍ଡିଚା ମନ୍ଦିର
 ଗୋବର୍ଦ୍ଧନ ମଠ
 ଗୋଧାନେଶ୍ୱର ମନ୍ଦିର
 ଗୋସାଗରେଶ୍ୱର ଶିବ ମନ୍ଦିର
 ଚିନ୍ତାମଣିଶ୍ୱର ଶିବ ମନ୍ଦିର
 ଚଉଷଠି ଯୋଗିନୀ ମନ୍ଦିର
 ଚକ୍ର ନରସିଂହ ମନ୍ଦିର
 ଚର୍ଚ୍ଚିକା ମନ୍ଦିର
 ଚଟେଶ୍ୱର ମନ୍ଦିର
 ଚନ୍ଦନେଶ୍ୱର ମନ୍ଦିର
 ଚନ୍ଦ୍ରଶେଖର ମହାଦେବ ମନ୍ଦିର
 ଚମ୍ପାକେଶ୍ୱର ଶିବ ମନ୍ଦିର
 ଚକ୍ରେଶ୍ୱରୀ ଶିବ ମନ୍ଦିର
 ଜଗନ୍ନାଥ ମନ୍ଦିର (କୋରାପୁଟ)
 ଜଗନ୍ନାଥ ମନ୍ଦିର (ବାରିପଦା)
 ଜଗନ୍ନାଥ ମନ୍ଦିର (ଧରାକୋଟ)
 ଜଗନ୍ନାଥ ମନ୍ଦିର (ନୟାଗଡ)
 ଜଗନ୍ନାଥ ମନ୍ଦିର (ପୁରୀ)
 ଜଳେଶ୍ୱର ଶିବ ମନ୍ଦିର
 ତାରାତାରିଣୀ ମନ୍ଦିର
 ତାଳେଶ୍ୱର ଶିବ ମନ୍ଦିର
 ତୀର୍ଥେଶ୍ୱର ମନ୍ଦିର
 ଦିଗମ୍ବର ଜୈନ ମନ୍ଦିର
 ଦିଶିଶ୍ୱର ଶିବ ମନ୍ଦିର
 ଦୁର୍ଗା ମନ୍ଦିର 
 ଦେବସମ୍ଭ ମନ୍ଦିର
 ନରସିଂହ ମନ୍ଦିର
 ନାଗେଶ୍ୱର ମନ୍ଦିର
 ନୀଳକଣ୍ଠେଶ୍ୱର ମନ୍ଦିର
 ନୀଳମାଧବ ମନ୍ଦିର
 ନୃସିଂହନାଥ ମନ୍ଦିର
 ପଞ୍ଚଲିଙ୍ଗେଶ୍ୱର ମନ୍ଦିର
 ପବନେଶ୍ୱର ମନ୍ଦିର
 ପର୍ଶୁରାମେଶ୍ୱର ମନ୍ଦିର
 ପାତାଳି ଶ୍ରୀକ୍ଷେତ୍ର
 ପାପନାଶିନୀ ଶିବ ମନ୍ଦିର
 ପାର୍ଶ୍ୱନାଥ ଜୈନ ମନ୍ଦିର
 ପୂର୍ବେଶ୍ୱର ଶିବ ମନ୍ଦିର
 ବରାହନାଥ ମନ୍ଦିର
 ବରାହୀ ଦେଉଳ
 ବଳଦେବଜୀଉ ମନ୍ଦିର
 ବଇତାଳ ଦେଉଳ
 ବିମଳା ମନ୍ଦିର
 ବିରଜା ମନ୍ଦିର
 ବିରଞ୍ଚିନାରାୟଣ ମନ୍ଦିର (ବୁଗୁଡ଼ା)
 ବିରଞ୍ଚିନାରାୟଣ ମନ୍ଦିର (ପାଳିଆ)
 ବିଷ୍ଣୁ ମନ୍ଦିର
 ବୁଦ୍ଧଗଣେଶ ମନ୍ଦିର
 ବେଲେଶ୍ୱର ମନ୍ଦିର
 ବ୍ୟୋମୋକେଶ୍ୱର ମନ୍ଦିର
 ବ୍ରହ୍ମା ମନ୍ଦିର (ବିନ୍ଦୁସାଗର)
 ବ୍ରହ୍ମା ମନ୍ଦିର (ନିଆଳୀ)
 ବ୍ରହ୍ମେଶ୍ୱର ମନ୍ଦିର
 ଭଗବତୀ ମନ୍ଦିର
 ଭଟ୍ଟାରିକା ମନ୍ଦିର
 ଭଦ୍ରକାଳୀ ମନ୍ଦିର
 ଭଣ୍ଡାରଘର ମନ୍ଦିର
 ଭାରତୀ ମଠ
 ଭୀମ କୁଣ୍ଡ
 ଭ୍ରୁଙ୍ଗେଶ୍ୱର ଶିବ ମନ୍ଦିର
 ଭୂଷଣ୍ଡେଶ୍ୱର ମନ୍ଦିର
 ଭୃକୁଟେଶ୍ୱର ମନ୍ଦିର
 ମଦନେଶ୍ୱର ଶିବ ମନ୍ଦିର
 ମଝିଘରିଆଣି ମନ୍ଦିର
 ମହାବିନାୟକ ମନ୍ଦିର
 ମହିଷାମର୍ଦିନୀ ମନ୍ଦିର
 ମଙ୍ଗଳା ମନ୍ଦିର
 ମଙ୍ଗଳେଶ୍ୱର ଶିବ ମନ୍ଦିର
 ମଣିଭଦ୍ରେଶ୍ୱର ମନ୍ଦିର
 ମଣିକର୍ଣ୍ଣିକା ପୁଷ୍କରିଣୀ
 ମଣିକର୍ଣ୍ଣିଶ୍ୱରୀ ମନ୍ଦିର
 ମରୀଚି ମନ୍ଦିର
 ମଟକାଣି ମନ୍ଦିର
 ମା ବରୁଣେଇ ମନ୍ଦିର
 ମା ବୋରେଇ ମନ୍ଦିର
 ମା ବ୍ରଜମାକାଳୀ ମନ୍ଦିର
 ମା ମାର୍କମା ମନ୍ଦିର
 ମା ତାରିଣୀ ମନ୍ଦିର
 ମାର୍କଣ୍ଡେଶ୍ୱର ମନ୍ଦିର
 ମାଉସୀମା ମନ୍ଦିର
 ମାଧବ ମନ୍ଦିର
 ମୁକ୍ତେଶ୍ୱର ମନ୍ଦିର
 ମୃଗ ମହାଦେବ ମନ୍ଦିର
 ଯମେଶ୍ୱର ମନ୍ଦିର
 ଯୋରନ୍ଦା ଗାଦି
 ରାମଚଣ୍ଡୀ ମନ୍ଦିର
 ରାମ ମନ୍ଦିର
 ରାମେଶ୍ୱର ଦେଉଳ
 ହନୁମାନ ମନ୍ଦିର (କେଦାରଗୌରୀ)
 ହରଚଣ୍ଡୀ ମନ୍ଦିର
 ହରିହର ଦେଉଳ
 ହରିଶଙ୍କର ମନ୍ଦିର
 ଶସୀସେନ ମନ୍ଦିର
 ଶିବତୀର୍ଥ ମଠ
 ଶୁକସାରୀ ମନ୍ଦିର
 ଶେଖରେଶ୍ୱର ମନ୍ଦିର
 ସପ୍ତମାତୃକା ମନ୍ଦିର
 ସର୍ବତେଶ୍ୱର ଶିବ ମନ୍ଦିର
 ସାକ୍ଷୀଗୋପାଳ ମନ୍ଦିର
 ସିଦ୍ଧେଶ୍ୱର ଶିବ ମନ୍ଦିର
 ସିଂହନାଥ ମନ୍ଦିର
 ସିଂହାଚଳ ମନ୍ଦିର
 ସୁକୁଟେଶ୍ୱର ମନ୍ଦିର
 ସୁନ୍ଦରେଶ୍ୱର ମନ୍ଦିର
 ସୁବର୍ଣ୍ଣମେରୁ ମନ୍ଦିର
 ସୁବର୍ର୍ଣ୍ଣେଶ୍ୱର ଶିବ ମନ୍ଦିର
 ସୁରେଶ୍ୱରୀ ମନ୍ଦିର
 ସ୍ୱପ୍ନେଶ୍ୱର ଶିବ ମନ୍ଦିର
 କ୍ଷୀରଚୋରା ଗୋପୀନାଥ ମନ୍ଦିର
 ଲଡ଼ୁବାବା ମନ୍ଦିର
 ଲଙ୍କେଶ୍ୱରୀ ମନ୍ଦିର
 ଲବେଶ୍ୱର ଶିବ ମନ୍ଦିର
 ଲକ୍ଷେଶ୍ୱର ଶିବ ମନ୍ଦିର
 ଲକ୍ଷ୍ମୀବରାହ ମନ୍ଦିର
 ଲିଙ୍ଗରାଜ ମନ୍ଦିର
 ଲୋକନାଥ ମନ୍ଦିର

ସମୁଦ୍ରତଟ 
ଓଡ଼ିଶାର ୫୦୦ କି.ମି. ଲମ୍ବର ପରିବ୍ୟାପ୍ତ ସମୁଦ୍ରସୀମା ରହିଛି ଏବଂ ତହିଁରୁ ପୃଥିବୀର କିଛି ସବୁଠାରୁ ସୁନ୍ଦର ସମୁଦ୍ରତଟ ଭାବେ ମଧ୍ୟ ଜଣା l ଓଡ଼ିଶାର ଏହି ଅନନ୍ୟ ସମୁଦ୍ରତଟଗୁଡିକୁ ଭାରତୀୟ ଜଳକ୍ରୀଡା ଉତ୍ସବ - ୨୦୧୪ ପାଇଁ ଚୟନ କର ଯାଇଥିଲା l

 କୋଣାର୍କ ସମୁଦ୍ରତଟ
 ଗହୀରମଥା ସମୁଦ୍ରତଟ
 ଗୋପାଳପୁର ସମୁଦ୍ରତଟ
 ଚାନ୍ଦିପୁର ସମୁଦ୍ରତଟ 
 ଚିଲିକା ସମୁଦ୍ରତଟ
 ତାଳସାରି ସମୁଦ୍ରତଟ
 ପୁରୀ ସମୁଦ୍ରତଟ

ଐତିହାସିକ ସ୍ମାରକୀ

ବୌଦ୍ଧ ଐତିହାସିକ ସ୍ମାରକୀ 

 ଧଉଳି
 ପୁଷ୍ପଗିରି
 ରତ୍ନଗିରି 
 ଲଳିତଗିରି

ଜୈନ ଐତିହାସିକ ସ୍ମାରକୀ 

 ଉଦୟଗିରି ଏବଂ ଖଣ୍ଡଗିରି ଗୁମ୍ଫା

ଦୁର୍ଗ 

 ଚୁଡ଼ଙ୍ଗ ଦୁର୍ଗ
 ବାରବାଟୀ ଦୁର୍ଗ
 ରାଇବଣିଆ ଦୁର୍ଗ
 ଶିଶୁପାଳଗଡ

ସଂଗ୍ରହାଳୟ 

 ଓଡ଼ିଶା ରାଜ୍ୟ ସଂଗ୍ରହାଳୟ
 ଆଞ୍ଚଳିକ ପ୍ରାକୃତିକ ଇତିହାସ ସଂଗ୍ରହାଳୟ
 ଜନଜାତି ଅନୁସନ୍ଧାନ ସଂସ୍ଥାନ ଏବଂ ସଂଗ୍ରହାଳୟ

ଜଳପ୍ରପାତ ଏବଂ ଉଷ୍ମ ପ୍ରସବଣ

ହ୍ରଦ 

 ଚିଲିକା ହ୍ରଦ: ଦୟା ନଦୀ ମୁହାଣରେ ଥିବା ଏହି ହ୍ରଦ ଏସିଆ ମହାଦେଶର ସବୁଠାରୁ ବଡ଼ କ୍ଷାରା ହ୍ରଦ ଏବଂ ପୃଥିବୀର ଦ୍ୱିତୀୟ ବୃହତ୍ତମ କ୍ଷାରା ହ୍ରଦ l ଏହା ଲକ୍ଷଲକ୍ଷ ପ୍ରବାସୀ ପକ୍ଷୀମାନଙ୍କ ପାଇଁ ଏକ ପକ୍ଷୀ ସଂରକ୍ଷଣ ସ୍ଥଳୀ ଏବଂ ଏହା ମଧ୍ୟ ଏରାୱାଡ଼ି ଡ଼ଲଫିନ (Orcaella brevirostris) ପ୍ରଜାତିଙ୍କ ପାଇଁ ପ୍ରସିଦ୍ଧ, ଯେଉଁମାନେ କି କେବଳ ଭାରତର ଚିଲିକାରେ ହିଁ ମିଳିଥାନ୍ତି l ସମଗ୍ର ପୃଥିବୀରେ ଏହି ପ୍ରଜାତି ଦୁଇଟି ସ୍ଥାନରେ ହିଁ ଦେଖାଯାନ୍ତି ଏବଂ ଚିଲିକା ସେମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ଗୋଟିଏ l.
 କାଞ୍ଜିଆ ହ୍ରଦ: ଏହି ହ୍ରଦ ନନ୍ଦନକାନନ ପ୍ରାଣୀ ଉଦ୍ୟାନ ପ୍ରାଙ୍ଗଣମଧ୍ୟରେ ରହିଛି, ଯାହାକି ଡ଼ଙ୍ଗାଚଳା ବ୍ୟବସ୍ଥା ଏବଂ ନିଜର ସୌନ୍ଦର୍ଯ୍ୟ ପାଇଁ ଜଣାଶୁଣା l. 
 ଅଂଶୁପା ହ୍ରଦ: ଏହା ମହାନଦୀର ବାମପଟ କୂଳରେ ଏକ ଘୋଡାନାଲ ଆକୃତିର ମଧୁର-ଜଳ ହ୍ରଦ l ଅଂଶୁପା ହ୍ରଦ କଟକଠାରୁ ୪୦କି.ମି. ଦୂରରେ ବାଙ୍କୀଠାରେ ଅବସ୍ଥିତ, ଯାହା ମଧ୍ୟ ଶୀତଋତୁରେ ପ୍ରବାସୀ ପକ୍ଷୀମାନଙ୍କ ପାଇଁ ଆଶ୍ରୟସ୍ଥଳୀ ଭାବେ କାର୍ଯ୍ୟ କରିଥାଏ l

ଜଳପ୍ରପାତ 

 କୋଇଲିଘୁଗର ଜଳପ୍ରପାତ
 ଖଣ୍ଡାଧାର ଜଳପ୍ରପାତ (କେଉଁଝର)
 ଖଣ୍ଡାଧାର ଜଳପ୍ରପାତ (ସୁନ୍ଦରଗଡ)
 ଡୁଡୁମା ଜଳପ୍ରପାତ
 ଦିଅଁ ଜଳପ୍ରପାତ
 ଦେବକୁଣ୍ଡ ଜଳପ୍ରପାତ
  ବଡ଼ଘାଗରା ଜଳପ୍ରପାତ
 ବରେହିପାଣି ଜଳପ୍ରପାତ 
 ଯୋରନ୍ଦା ଜଳପ୍ରପାତ
 ସାନଘାଗରା ଜଳପ୍ରପାତ

ଉଷ୍ମ ପ୍ରସବଣ 

 ଅଟ୍ରି 
 ତପ୍ତପାଣି
 ତରବାଲ
 ଦେଉଳଝରି

ବନ୍ୟପ୍ରାଣୀସମୂହ 

ଓଡ଼ିଶା ଏକ ଉଲେଖନୀୟ ସ୍ଥାନ ଯେହେତୁ ଏହା ରୟାଲ ବେଙ୍ଗଲ ପ୍ରଜାତିର ବାଘମାନଙ୍କ ସହିତ ଅନେକ ପ୍ରାଣୀ ସଂରକ୍ଷଣ ସ୍ଥଳୀ, ଅଭୟାରଣ୍ୟ ଏବଂ ସୁନ୍ଦର ପ୍ରାକୃତିକ ସ୍ଥାନମାନଙ୍କୁ ନିଜ ମଧ୍ୟରେ ଦେଇଛି l

ଅଭୟାରଣ୍ୟ  

କରଲାପଟ ଅଭୟାରଣ୍ୟ
କୋଣ୍ଡାକାମେରୁ ବନ୍ୟପ୍ରାଣୀ ଅଭୟାରଣ୍ୟ
 ଚନ୍ଦକା ହାତୀ ଅଭୟାରଣ୍ୟ
ଦେବ୍ରୀଗଡ ବନ୍ୟପ୍ରାଣୀ ଅଭୟାରଣ୍ୟ
ବାଲିମେଳା ବନ୍ୟପ୍ରାଣୀ ଅଭୟାରଣ୍ୟ
ବାଇଶିପାଲ୍ଲୀ ବନ୍ୟପ୍ରାଣୀ ଅଭୟାରଣ୍ୟ
ଭାଲୁକୁଣ୍ଡ-କୋଣାର୍କ ବନ୍ୟପ୍ରାଣୀ ଅଭୟାରଣ୍ୟ
 ଭିତରକନିକା ବନ୍ୟପ୍ରାଣୀ ଅଭୟାରଣ୍ୟ
  ଭିତରକନିକା ଜାତୀୟ ଉଦ୍ୟାନ
ସୁନାବେଡା ବାଘ ଅଭୟାରଣ୍ୟ
ସାତକୋଶିଆ ବାଘ ସଂରକ୍ଷଣ ସ୍ଥଳୀ
ହାଡଗଡ ବନ୍ୟପ୍ରାଣୀ ଅଭୟାରଣ୍ୟ
ଲାଖରୀ ଘାଟି ବନ୍ୟପ୍ରାଣୀ ଅଭୟାରଣ୍ୟ

ପ୍ରାକୃତିକ ସ୍ଥାନ 

 ଗୁପ୍ତେଶ୍ୱର ଗୁମ୍ଫା
 ଚାନ୍ଦବାଲି
 ଦାରିଙ୍ଗବାଡି
 ଧାମରା
 ବରୁଣେଇ 
 ସପ୍ତଶଯ୍ୟା
 ସାତଭାୟା

ଚିତ୍ରାବଳୀ

ବାହ୍ୟ ଆଧାର   

 Official site 
 7 Greatest Temples Of Odisha Other Than Jagannath Temple
ଓଡ଼ିଶା ପର୍ଯ୍ୟଟନ