ସଲଫାଡକ୍‌ସିନ/ପାଇରିମେଥାମିନ
ସଲଫାଡକ୍‌ସିନ/ପାଇରିମେଥାମିନ (ଇଂରାଜୀ ଭାଷାରେ Sulfadoxine/pyrimethamine, ବିକ୍ରୟ ନାମ ଫାନ୍‌ସିଡାର/Fansidar) ଏକ ଯୁଗ୍ମ ଔଷଧ ଯାହା ମ୍ୟାଲେରିଆ ରୋଗର ଚିକିତ୍ସା ପାଇଁ ଦିଆଯାଏ । ଏହି ଯୁଗ୍ମ ଔଷଧରେ ସଲଫାଡକ୍‌ସିନ (sulfadoxine) ନାମ ଥିବା ଏକ ପ୍ରକାର ସଲଫୋନାମାଇଡ (sulfonamide) ଓ ପାଇରିମେଥାମିନ (pyrimethamine) ଭଳି ଏକ ପ୍ରୋଟୋଜୋଆ ବିରୋଧୀ (antiprotozoal) ଔଷଧ ଥାଏ । ଏହା ଆର୍ଟେସୁନେଟ ଭଳି ମ୍ୟାଲେରିଆ ବିରୋଧୀ (antimalarial medication ) ଔଷଧମାନଙ୍କ ସ‌ହିତ ଦିଆଯାଏ ।

ସଲଫାଡକ୍‌ସିନ/ପାଇରିମେଥାମିନର ପାର୍ଶ୍ୱ ପ୍ରତିକ୍ରିୟାରେ ତରଳ ଝାଡ଼ା, ରାସ୍, ଗଲୁ, ମୁଣ୍ଡବଥା ଓ କେଶହାନୀ ହୁଏ । କ୍ୱଚିତ ଏକ ସାଂଘାତିକ ଆଲର୍ଜି ପ୍ରତିକ୍ରିୟା (allergic reaction) ବା ଟକ୍‌ସିକ ଏପିଡର୍ମାଲ ନେକ୍ରୋଲାଇସିସ (toxic epidermal necrolysis) ଭଳି ରାସ୍ ହୋଇପାରେ । ଯକୃତ (liver) ଓ ବୃକ୍‌କ ରୋଗ (kidney disease) ଥିବା ଲୋକଙ୍କୁ ଓ ସଲଫୋନାମାଇଡ ଆଲର୍ଜି (sulfonamide allergy) ଥିବା ଲୋକାଙ୍କୁ ଏହି ଔଷଧ ଦିଆଯାଏ ନାହିଁ । ଗର୍ଭାବସ୍ଥାରେ ଏହାର ନିରାପତ୍ତା ବିଷୟ ସ୍ପଷ୍ଟ ହୋଇନାହିଁ । ମ୍ୟଲେରିଆରେ ଫୋଲିନିକ ଏସିଡ (folinic acid) ବ୍ୟବ‌ହାରକୁ ଏହି ଔଷଧ ଅବରୋଧ କରି କାର୍ଯ୍ୟକାରୀ ହୁଏ ।

ସନ ୧୯୮୧ରେ ଆମେରିକାରେ ପ୍ରଥମେ ସଲଫାଡକ୍‌ସିନ/ପାଇରିମେଥାମିନ ଡାକ୍ତରୀ ବ୍ୟବ‌ହାର ନିମନ୍ତେ ସ୍ୱୀକୃତ ହୋଇଥିଲା । ଏହାର ନାମ ବିଶ୍ୱ ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ ସଂଗଠନର ଅତ୍ୟାବଶ୍ୟକୀୟ ଔଷଧ ଚିଠାରେ (World Health Organization's List of Essential Medicines) ଅଛି ଯାହା ମୌଳିକ ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ ସିସ୍ଟମ (health system) ନିମନ୍ତେ ଅତି ମହତ୍ତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ । ବିକାଶଶୀଳ ଦେଶମାନଙ୍କରେ (developing world) ଏହି ଔଷଧର ଏକ ଦିନ ଡୋଜର କ୍ରୟ ମୂଲ୍ୟ ୦.୦୮ରୁ  ୦.୩୬ ଆମେରିକୀୟ ଡଲାର । ଯୁକ୍ତରାଷ୍ଟ୍ର ଆମେରିକାରେ ଏହା ବ୍ୟବସାୟୀକ ଭିତ୍ତିରେ ଉପଲବ୍‌ଧ ନୁହେଁ ।

ଆଧାର 

ଔଷଧ