ଗଡ଼କାଳିକା ମନ୍ଦିର
ମଧ୍ୟ ପ୍ରଦେଶରେ ଶିପ୍ରାନଦୀ ବା କ୍ଷିପ୍ରା ନଦୀ କୂଳରେ ଅବସ୍ଥିତ ପ୍ରାଚୀନ ନଗରୀ ଅବନ୍ତିକା ବା ଏବର ଉଜ୍ଜୟିନୀର ପ୍ରାଚୀନତମ ଧର୍ମପୀଠଗୁଡ଼ିକ ମଧ୍ୟରେ ଗଡ଼କାଳିକା ମନ୍ଦିର ଅନ୍ୟତମ । ପ୍ରତି ବର୍ଷ ଉବୈର୍ଜନରେ 'କାଳିଦାସ ମହୋତ୍ସବ' ଅନୁଷ୍ଠିତ ହେବା ପୂର୍ବରୁ ଗଡ଼କାଳିକା ମନ୍ଦିରରେ ମାତାଙ୍କ ବିଶେଷ ପୂଜାପାଠ କରାଯାଏ ।

କିମ୍ବଦନ୍ତୀ 
କିମ୍ବଦନ୍ତୀ ଅନୁଯାୟୀ କାଳଜୟୀ କବି କାଳିଦାସ ଏହି ମନ୍ଦିରରେ ପ୍ରାର୍ଥନା କରି, ମାତାଙ୍କ ଆଶୀର୍ବାଦରୁ ମହାକବି ହୋଇପାରିଥିଲେ ।
କାଳିଦାସ ମାତାଙ୍କ ଆଶୀର୍ବାଦ ଲାଭ କରିବା ପରେ ସର୍ବ ପ୍ରଥମେ ତାଙ୍କ ମୁଖରୁ ‘ମହାକାଳୀ ସ୍ତୋତ୍ର’ ବାହାରିଥିଲା ଏବଂ ସେ ‘ଶ୍ୟାମଳା ଦଣ୍ଡକ’ ରଚନା କରିଥିଲେ ।

ଇତିହାସ 
ଏହି ମନ୍ଦିର ପ୍ରକୃତରେ କେତେ ପ୍ରାଚୀନ ଅଜଣା । ମାତାଙ୍କ ପ୍ରତିମା ପୁରାଣ ବର୍ଣ୍ଣିତ ସତ୍ୟ ଯୁଗର ଏବଂ ମନ୍ଦିର ମହାଭାରତ ଯୁଦ୍ଧ କାଳୀନ ବୋଲି ଧାର୍ମିକମାନେ ବିଶ୍ୱାସ କରନ୍ତି । ସପ୍ତମ ଶତାବ୍ଦୀରେ ସମ୍ରାଟ୍ ହର୍ଷବର୍ଦ୍ଧନ ଜରାଜୀର୍ଣ୍ଣ ଅବସ୍ଥାରେ ଥିବା ମନ୍ଦିରର ପୁନଃ ଉଦ୍ଧାର କରାଇଥିଲେ ।   ଏବକାର ମନ୍ଦିର ଗୋଆଲିୟରର ଶାସକମାନଙ୍କଦ୍ୱାରା ପୁନନିର୍ମିତ ।

ପୂଜା ଓ ପର୍ବପର୍ବାଣି 
ଏହି ପ୍ରସିଦ୍ଧ ପୀଠରେ ମାତା ମହାକାଳୀଙ୍କ ସମେତ ମହାଲକ୍ଷ୍ମୀ ଓ ମାଆ ସରସ୍ୱତୀ ପୂଜା ପାଉଛନ୍ତି ।
ujjain darshan

ଆଧାର

ବାହାର ତଥ୍ୟ 
 monuments in Ujjain

ହିନ୍ଦୁ ମନ୍ଦିର