ମେନିଞ୍ଜିଓମା
ମେନିଞ୍ଜିଓମା ବା ମେନିଞ୍ଜିଆଲ ଟ୍ୟୁମର (ଇଂରାଜୀ ଭାଷାରେ Meningioma, also known as meningeal tumor) ଏକ ଧୀର ବୃଦ୍ଧି ପ୍ରାପ୍ତ ଅର୍ବୁଦ ଯାହା ମସ୍ତିଷ୍କ ଓ ମେରୁଦଣ୍ଡ ଚାରିପାଖେ ଥିବା ପରଦା ବା ମେନିଞ୍ଜେସରୁ ବାହାରିଥାଏ । ଅର୍ବୁଦର ସ୍ଥାନ ଅନୁଯାୟୀ ପାର୍ଶ୍ୱବର୍ତ୍ତୀ ସ୍ଥାନ ଉପରେ ଚାପ ପଡ଼ିବା ଯୋଗୁ ଲକ୍ଷଣ ଭିନ୍ନ ଭିନ୍ନ ହୋଇଥାଏ । ଅନେକ ଅର୍ବୁଦ କୌଣସି ଲକ୍ଷଣ ପ୍ରକାଶ କରନ୍ତିନାହିଁ । ବେଳେ ବେଳେ ବାତ (seizures), ଡିମେନ୍ସିଆ, କ‌ହିବା ସମସ୍ୟା, ଦୃଷ୍ଟି ସମସ୍ୟା, ଏକ ପାଖିଆ ଦୁର୍ବଳତା ଓ ମୂତ୍ରାଶୟ ଅଣନିୟନ୍ତ୍ରଣ (loss of bladder control) ଇତ୍ୟାଦି ଜଟିଳତା ସୃଷ୍ଟି ହୋଇପାରେ । 

ଆୟୋନାଇଜିଙ୍ଗ ରାଡିଏସନ (Ionizing radiation) ସଂସ୍ପର୍ଶ, ରୋଗର ପାରିବାରିକ ଇତିହାସ ଓ ନିଉରୋଫାଇବ୍ରୋମାଟିସିସ ଟାଇପ ୨ (neurofibromatosis type 2) ରୋଗ ଥିଲେ ଏହି ରୋଗ ସଙ୍କଟ ସୃଷ୍ଟି ହୁଏ । ସନ ୨୦୧୪ ସୁଦ୍ଧା ସେଲ ଫୋନ (cell phone) ଯୋଗୁ ହେଉଥିବାର ଜଣାଯାଇନାହିଁ । ଅନେକ ରକମର ଜୀବକୋଷ (cells) ସୃଷ୍ଟି କରିବାକୁ ଏହି ରୋଗ ସକ୍ଷମ । ମେଡିକାଲ ଇମେଜିଙ୍ଗ (Medical imaging) ସାହାଯ୍ୟରେ ରୋଗ ନିର୍ଣ୍ଣୟ କରାଯାଏ । 

ଲକ୍ଷଣ ବିହୀନ କେଶ୍‌ରେ ସାମୟିକ ପର୍ଯ୍ୟବେକ୍ଷଣ ଯଥେଷ୍ଟ । ଅଧିକାଂଶ କେଶ୍‌ରେ ଅପରେଶନ କଲେ ଆରୋଗ୍ୟ ହୋଇଯାଏ ।  ଅର୍ବୁଦ ସମ୍ପୁର୍ଣ୍ଣ ଅପସାରଣ କଲେ ମଧ୍ୟ ୨୦% କେଶ୍‌ରେ ଆଉଥରେ ରୋଗ ହୁଏ । ଅପରେଶନ ଅସମ୍ଭବ ହେଲେ ବା ସମସ୍ତ ଅର୍ବୁଦ ଅପସାରଣ ନହୋଇପାରିଲେ ରେଡିଓସର୍ଜରି (radiosurgery) କରାଯାଇପାରେ ।  କେମୋଥେରାପି Chemotherapy ସାହାଯ୍ୟ କରେନାହିଁ । ଅଳ୍ପ ସଂଖ୍ୟକ ରୋଗ ଦୃତ ଗତିରେ ବୃଦ୍ଧି ପ୍ରାପ୍ତ ହୁଏ ଓ ଫଳାଫଳ ବ‌ହୁତ ଖରାପ ହୁଏ । 

ଯୁକ୍ତରାଷ୍ଟ୍ର ଆମେରିକାରେ ପ୍ରତି ଏକ ହଜାର ଲୋକରେ ଜଣେ ଲୋକ‌କୁ ଏହି ରୋଗ ହୁଏ । ଯୁବକମାନଙ୍କୁ ପ୍ରାୟ ଏହି ରୋଗ ହୁଏ ।  ସମୁଦାୟ ମସ୍ତିଷ୍କ ଅର୍ବୁଦ (brain tumors) ରୋଗୀଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ୩୦% ଲୋକଙ୍କୁ ଏହି ରୋଗ ହୁଏ । ପୁରୁଷଙ୍କ ଅପେକ୍ଷା ୨ ଗୁଣ ଅଧିକ ମହିଳାମାନଙ୍କୁ ଏହି ରୋଗ ହୁଏ । ସନ ୧୬୧୪ରେ ଫେଲିକ୍ସ ପ୍ଲାଟର (Felix Plater ପ୍ରଥମେ ଏହି ରୋଗ ବିଷୟ ବର୍ଣ୍ଣନା କରିଥିଲେ ।

ଆଧାର

ବାହ୍ୟ ଲିଙ୍କ 

 MR/CT scans of meningioma  from MedPix
 MR/CT scans of pneumosinus dilatans  from MedPix
 Cancer.Net: Meningioma

ଚିକିତ୍ସା ବିଜ୍ଞାନ