ଲୌହ-ଅଭାବ ଜନିତ ଆନିମିଆ
ଲୌହ-ଅଭାବ ଜନିତ ଆନିମିଆ (ଇଂରାଜୀ ଭାଷାରେ Iron-deficiency anemia) ଏକ ପ୍ରକାର ଆନିମିଆ ଯାହା ଦେହରେ ଲୌହ ଅଭାବ (lack of iron) ଯୋଗୁ ହୁଏ । ରକ୍ତରେ ଲୋହିତ ରକ୍ତ କଣିକା (red blood cell) ବା ହେମୋଗ୍ଲୋବିନ (hemoglobin) ଅଭାବ ଦେଖାଦେଲେ ତାହାକୁ ଆନିମିଆ କୁହାଯାଏ । ସାଧାରଣତଃ ଏହି ରୋଗ ବ‌ହୁତ ଧୀରେ ଆରମ୍ଭ ହୁଏ, ଲକ୍ଷଣମାନ ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ ନଥାଏ ଯେପରିକି ଥକ୍କାଣ (feeling tired), ଦୁର୍ବଳତା, ଅଣନିଶ୍ୱାସୀ (shortness of breath) ବା ବ୍ୟାୟାମ ଅକ୍ଷମତା ।  ଦୃତ ଗତିରେ ଏହି ରୋଗ ହେଲେ ମାନସିକ ଦ୍ୱନ୍ଦ୍ୱ (confusion), ଚେତା ହାରିବା ଅନୁଭବ (feeling like one is going to pass out) ଓ ଅଧିକ ତୃଷା । ଶେତା (pale) ଦେଖାଯିବା ନିମନ୍ତେ ଉଲ୍ଲେଖନୀୟ ଆନିମିଆ ଥିବା ଆବଶ୍ୟକ । ଶିଶୁମାନଙ୍କର ଏହି ରୋଗ ହେଲେ ବୃଦ୍ଧି ଓ ବିକାଶ କମିଯାଏ । ଅନ୍ତର୍ନିହିତ ଅନ୍ୟ କାରଣ ଥିଲେ ଅଧିକ ଲକ୍ଷଣ ଦେଖାଯାଏ । 

ଖାଦ୍ୟାଭାବ, ରକ୍ତ କ୍ଷୟ (blood loss) ବା ଦେହ ଭିତରେ ଖାଦ୍ୟର ଅବଶୋଷଣ ସଠିକ ଭାବରେ ନ ହୋଇପାରିଲେ ଲୌହ ଅଭାବ ଜନିତ ଆନିମିଆ ହୁଏ । ରକ୍ତ କ୍ଷୟର କାରଣ ମଧ୍ୟରେ ଅତ୍ୟଧିକ ଋତୁସ୍ରାବ, ଶିଶୁଜନ୍ମ, ଜରାୟୁ ଫାଇବ୍ରଏଡ, ପାକସ୍ଥଳୀ ଘାଆ, କୋଲୋନ କର୍କଟ ଓ  ହେମାଚୁରିଆ ବା ପରିସ୍ରାରେ ରକ୍ତ କ୍ଷୟ (urinary tract bleeding) ନାମ ଉଲ୍ଲେଖନୀୟ । (କ୍ରନସ ରୋଗ) ବା ଗ୍ୟାସ୍ଟ୍ରିକ ବାଇପାସ  କରାଯାଇଥିଲେ ଖାଦ୍ୟ ଅବଶୋଷଣ ହୋଇପାରେ ନାହିଁ । ବିକାଶଶୀଳ ଦେଶମାନଙ୍କରେ ପରଜୀବୀ , ମ୍ୟାଲେରିଆ ଓ ଏଚଆଇଭି/ଏଡସ ରୋଗ ଥିଲେ ଏହି ଲୌହ-ଅଭାବ ଜନିତ ଆନିମିଆ ସଙ୍କଟ ବଢ଼ିଯାଏ । ରକ୍ତ ପରୀକ୍ଷା (blood tests) କରି ରୋଗ ନିର୍ଣ୍ଣୟ କରାଯାଏ ।

ରୋଗ ସମ୍ଭାବନା ଥିବା ଲୋକଙ୍କର ଅଧକ ଲୌହ ଥିବା ଖାଦ୍ୟ ବା ଲୌଜ ପରିପୂରକ ଖାଇବେ । ଅନ୍ତର୍ନିହିତ କାରଣ ଅନୁସାରେ ଚିକିତ୍ସା କରାଯାଏ ଯେପରିକି ଖାଦ୍ୟ ପରିବର୍ତ୍ତନ, ଔଷଧ ଓ ଅପରେଶନ ।  ଲୌହ ପରିପୂରକ ଓ ଜୀବସାର ଗ ଦିଆଯାଏପାରେ । ସାଂଘାତିକ କେଶ୍ ହୋଇଥିଲେ ରକ୍ତ ଅନ୍ତର୍ଭରଣ (blood transfusions) ବା ଲୌହ ଇଞ୍ଜେକସନ ଦିଆଯାଏ ।
 

ସନ ୨୦୧୫ରେ ୧.୪୮ ନିୟୁତ ଲୋକଙ୍କୁ ଲୌହ-ଅଭାବ ଜନିତ ଆନିମିଆ ରୋଗ ହୋଇଥିଲା । ସେତେବେଳେ ପୃଥିବୀର ଅର୍ଦ୍ଧେକ ସଂଖ୍ୟକ ଲୋକଙ୍କର ଖାଦ୍ୟରେ ଲୌହ ଅଭାବ ପରିଲକ୍ଷିତ ହୋଇଥିଲା । 
ମହିଳା ଓ ଶିଶୁମାନେ ଏହି ରୋଗର ଅଧିକ ଆକ୍ରାନ୍ତ ହୁଅନ୍ତି । ସେହି ସନ ୨୦୧୫ରେ ଏହି ରୋଗ ଯୋଗୁ ୫୪,୦୦୦ ଲୋକ ମୃତ୍ୟୁ ବରଣ କରିଥିଲେ ଯାହା ସନ ୧୯୯୦ (୨୧୩,୦୦୦ ମୃତ୍ୟୁ) ଅପେକ୍ଷା କମ୍ ଥିଲା ।

ଆଧାର

ବାହ୍ୟ ଲିଙ୍କ 

 The Importance of Iron  – From IronTherapy.Org
 Interactive material on Iron Metabolism  – From IronAtlas.com
 Establishing the cause of anemia – From AnaemiaWorld.com
 Handout: Iron Deficiency Anemia – From the National Anemia Action Council
 NPS News 70: Iron deficiency anaemia: NPS – Better choices, Better health – From the National Prescribing Service

ଚିକିତ୍ସା ବିଜ୍ଞାନ