ଦୀନନାଥ ପାଠୀ
ଦୀନନାଥ ପାଠୀ (୯ ମଇ ୧୯୪୨ - ୨୯ ଅଗଷ୍ଟ ୨୦୧୬) ଜଣେ ଓଡ଼ିଆ ଚିତ୍ରଶିଳ୍ପୀ ଓ ସାହିତ୍ୟିକ ଥିଲେ । ନୃତ୍ୟ, କଳା ଓ ଇତିହାସର ଗବେଷକ ଭାବରେ ସେ ପରିଚିତ ଥିଲେ । ସାମାଜିକ କଥାବସ୍ତୁ ଓ ମାଟି ମା'ର କଥା ତାଙ୍କ ଚିତ୍ର ଓ ସାହିତ୍ୟ ମାଧ୍ୟମରେ ପ୍ରକାଶ ପାଇଥିଲା ।

ଜୀବନ କାଳ 
ଦୀନନାଥ, ୧୯୪୨ ମସିହା ମଇ ୯ତାରିଖ(ମାଘ ସପ୍ତମୀ)ରେ ଗଞ୍ଜାମ ଜିଲ୍ଲାର ଦିଗପହଣ୍ଡିଠାରେ ରାଜବୈଦ୍ୟ ପରିବାରର ଶ୍ୟାମସୁନ୍ଦର ପାଠୀ ଓ କମଳାଦେବୀଙ୍କ ପୁତ୍ର ଭାବେ ଜନ୍ମଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ । ନାଟକର ପରଦା ଅଙ୍କନରୁ ଆରମ୍ଭ ହୋଇଥିଲା ଚିତ୍ର ଆଙ୍କିବା । ବଡ଼ ଭାଇ ଲୋକନାଥଙ୍କ ଶିଳ୍ପ କଳା ମନ୍ଦିରରୁ ସେ ଚିତ୍ର କରିବା ଶିଖିଥିଲେ । ଖଲ୍ଲିକୋଟ କଳା ବିଦ୍ୟାଳୟ, ଉତ୍କଳ ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟ ଓ ଶାନ୍ତିନିକେତନରୁ ଚିତ୍ରକଳା ଶିକ୍ଷା କରିଥିଲେ । ବଡ଼ ଭାଇଥିଲେ ପ୍ରଥମ ଗୁରୁ । ଆଗକୁ ଯାଇ ଦୀନନାଥ ଚିତ୍ରକଳା ଏବଂ ଆର୍ଟ ହିଷ୍ଟ୍ରୀର ପି.ଏଚ.ଡି ହାସଲ କରିଥିଲେ । କେନ୍ଦ୍ରୀୟ ବିଦ୍ୟାଳୟରୁ ଶିକ୍ଷକତା ଆରମ୍ଭ କରି, ସେ ୧୯୭୨ ମସିହାରେ ରାଜ୍ୟ ସଂଗ୍ରହାଳୟରେ କ୍ୟୁରେଟର, ୧୯୭୯ରେ ଓଡ଼ିଶା ପର୍ଯ୍ୟଟନର ଡିଭିଜନାଲ ମ୍ୟାନେଜର, ୧୯୮୩ରେ ବିଭୂତି କାନୁନ୍‌ଗୋ ଚାରୁ ଓ କାରୁକଳା ମହାବିଦ୍ୟାଳୟର ପ୍ରତିଷ୍ଠାତା ଅଧ୍ୟକ୍ଷ, ନୂଆଦିଲ୍ଲୀସ୍ଥିତ ଏକାଡେମୀ ଅଫ ଆର୍ଟର ସମ୍ପାଦକ ଓ କେନ୍ଦ୍ର ଲଳିତ କଳା ଏକାଡେମୀର ସଚିବ ଭାବରେ କାର୍ଯ୍ୟ କରିଥିଲେ । ଏତଦ ଭିନ୍ନ ଦେଶବିଦେଶରେ ବିଭିନ୍ନ ଚାରୁକଳା ପ୍ରଦର୍ଶନୀରେ ତାଙ୍କ କଳାକୃତି ପ୍ରଦର୍ଶିତ ହୋଇ, ସେ ଓଡ଼ିଶା ଚାରୁ କାରୁ କଳାକୁ ପରିଚିତି ଆଣି ଦେଇଥିଲା । ସୋଭିଏତ ସଂଘ ଓ ସୁଇଡେନ ହୋଇଥିବା ଭାରତ ଉତ୍ସବ, ବାଲି-ଇଣ୍ଡୋନେସିଆରେ କଳିଙ୍ଗ-ବାଲିଯାତ୍ରା, କାଏରୋରେ ଅନୁଷ୍ଠିତ ୪ର୍ଥ ବିନାଲେ, ବେଇଜିଙ୍ଗର ଆର୍ଟ ଏକ୍ସପୋ, ଓ ସପ୍ତମ ଭାରତ ଟ୍ରିନାଲେ ଆଦି ଜାତୀୟ କଳା-ପ୍ରକଳ୍ପର ସେ ମୁଖ୍ୟ ବିନ୍ଧାଣୀ ଥିଲେ । ସେ ତାଙ୍କ ଜୀବକାଳରେ ପ୍ରାୟ ୬୦୦ରୁ ଉର୍ଦ୍ଧ ଚିତ୍ର ଆଙ୍କିଥିଲେ ।

ଚିତ୍ର କରିବା ବ୍ୟତିତ ସାହିତ୍ୟ ସର୍ଜନା ଦୀନନାଥଙ୍କ ବ୍ୟକ୍ତିତ୍ୱର ଅନ୍ୟଏକ ବିଭବ ଥିଲା । ଓଡ଼ିଆ, ଇଂରାଜୀ ଓ ଜର୍ମାନ ଭାଷାରେ ତାଙ୍କର ପ୍ରାୟ ୬୦ରୁ ଊର୍ଦ୍ଧ୍ୱ ପୁସ୍ତକ ପ୍ରକାଶିତ ହୋଇସାରିଛି । “ଅଂଗରାଗ” ନାମକ ଏକ ଇଂରାଜୀ ପତ୍ରିକା ସେ ସମ୍ପାଦନା କରୁଥିଲେ । 

୨୦୧୬ ଅଗଷ୍ଟ ୨୯ ତାରିଖ ଦିନ ହୃଦ୍‌ଘାତରେ ଦୀନନାଥଙ୍କ ମୃତ୍ୟୁ ହେଇଥିଲା ।

ଅଙ୍କିତ ଚିତ୍ର 

 ଫସଲ ଅମଳର ଗୀତ
 ଯମଜ
 ପ୍ରେମୀ ଯୁଗଳ
 ପକ୍ଷୀର ମୃତ୍ୟୁ
 ଶ୍ରୀରାଧା
 ନୀଳକନ୍ୟା
 ଅଭିସାରିକା
 ବ୍ୟାଘ୍ର ଓ ପଦ୍ମବନ
 ପଦ୍ମ ପୁଷ୍କରିଣୀ
 ପଦ୍ମବନ ଓ ମୃଗଯୁଥ

ପ୍ରକାଶିତ ବହି 

 ଶିବାନନ୍ଦ ଓ ଦିବ୍ୟଜୀବନ
 ଭଗବଦ୍‍ ଗୀତା
 ଓଡ଼ିଶାର ଲୋକକଳା
 ଓଡ଼ିଶାର ଆଦିବାସୀ କଳା 
 ଓଡ଼ିଶାର  କଳା  ଓ  ସ୍ଥାପତ୍ୟ
 ଆଦିମ ମଣିଷର କଳା
 ଚିୟତେ  ଇତି
 ଚିତ୍ରଭାଷା  ଓ  ଚିତ୍ରିତ  ଭାଷା
 ରାମକଥାରେ  କାବ୍ୟଭାଷା  ଓ  ଚିତ୍ରଭାଷା
 ଭାଗବତ  ଚିତ୍ରଭାଷ୍ୟ
 ଅବନ୍ତୀ
 ଚିତ୍ରଶାଳା
 ଭବଘୁରା  ଭବନାଥ
 ସାୟୋନାରା (ଉପନ୍ୟାସ)
 ପୁନର୍ନବା (ଉପନ୍ୟାସ)
 ଶ୍ଳୋକଛନ୍ଦ (ଉପନ୍ୟାସ)
 ଭବଘୁରା ଭବନାଥ (ଗଳ୍ପ)
 ସୁନାମାଛ (ଗଳ୍ପ)
 ଦିଗପହଣ୍ଡିର ଡ୍ରଇଂ ମାଷ୍ଟ୍ରେ (ଆତ୍ମଜୀବନୀ)
 ପୁଞ୍ଜିକୟାଁର ଫକୀର (ଜୀବନୀ)
 ଚିଲିକା ପାଣିରେ ଛାଇ (ଜୀବନୀ)
 ନୀଳହ୍ରଦର ଚିତ୍ରକର (ଭ୍ରମଣ କାହାଣୀ)
 ତୁମେ କୁଆଲାଲୁମପୁର ଦେଖିଛ (ଭ୍ରମଣ କାହାଣୀ) 
 ଗଙ୍ଗାବତରଣ (ଚିତ୍ରୋପନ୍ୟାସ), ଅବନ୍ତୀ, ଭୀମଟାଙ୍ଗୀ, ଭୁବନେଶ୍ୱର, ୨୦୦୨

 Rethinking Odissi

ସମ୍ମାନ ଓ ପୁରସ୍କାର 
 ବିଷୁବ ପୁରସ୍କାର (ପ୍ରଜାତନ୍ତ୍ର ପ୍ରଚାର ସମିତି), ୨୦୧୫  
 ରାଷ୍ଟ୍ରପତିଙ୍କ ରଜତ ଫଳକ (କଳା ଇତିହାସର ଗବେଷଣାର ପାଇଁ)
 ଓଡ଼ିଶା ସାହିତ୍ୟ ଏକାଡେମୀ ପୁରସ୍କାର, ୧୯୯୩
 ଚାଇନା ଆର୍ଟ ଏକ୍ସପୋଜିସନ - ୧୯୯୮ 
 ଉତ୍କଳ ସାହିତ୍ୟ ସମାଜ ଉପନ୍ୟାସ ସମ୍ମାନ, ୨୦୦୬
 ଜବାହରଲାଲ ଫେଲୋସିପ
 ପି.ଏଚ.ଡି (ବିଶ୍ୱଭାରତୀ ଶାନ୍ତିନିକେତନରୁ)
 ପି.ଏଚ.ଡି (ଉତ୍କଳ ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟରୁ)
 ଡି.ଲିଟ ( ବ୍ରହ୍ମପୁର ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟରୁ)

ଆଧାର 

୧୯୪୨ ଜନ୍ମ
୨୦୧୬ ମୃତ୍ୟୁ
ବିଷୁବ ପୁରସ୍କାର ସମ୍ମାନିତ
ଓଡ଼ିଶା ସାହିତ୍ୟ ଏକାଡେମୀ ପୁରସ୍କାର ସମ୍ମାନିତ
ଓଡ଼ିଆ ଚିତ୍ରକର
ଓଡ଼ିଆ ଔପନ୍ୟାସିକ
ଗଞ୍ଜାମ ଜିଲ୍ଲାର ଲୋକ