Liifaa ykn sarphaphuu
Liifaa bineensota salphoo lafee dhabeeyyii murna of danda’e kan Murna porifeeraa ykn liifaawwan(lima) jedhamu uumuudha.(maqaa saayinsii: Porifera) jedhamu uumuudha, akkasumas orgaanizimoota calaqqee galaanaa sooratan yoo ta’u, bishaan gara maatiriksii baayoloojiitti paampii ta’ee bishaan calaluu ​​fi xixiqqoo nyaataa baasuu, fi tokko soorachuudha ounce of food, it needs to absorb about a ton of water liifaawwan yeroo baay’ee bifa jireenya bineensotaa isa salphaadha, sababiin isaas tishuu dhugaa (akka pirootozowaa) waan hin qabneef, akkasumas maashaalee, narvii ykn qaamolee keessoo waan hin qabneef. Walfakkeenyi liifaa fi kolonii choanoflagellates gidduu jiru utaalcha jijjiirama jireenyaa seelii tokko irraa gara seelii hedduutti ta’uu akka danda’u agarsiisa. Har’a gosootni liifaawwan ammayyaa 5,000 ol kan beekaman yoo ta’u, naannoo dambalii gidduu jiru irraa kaasee hanga gadi fageenya m 8,500 (29,000 ft) fi isaa ol ta’etti lafa kamiyyuu irratti argamuu danda’u argatte.guyyaa guyyaan argatta.

Liifaawaan 
Liifaa, sanyiilee gara 5,000 (Murna Porifera) keessaa tokkoo dha. innis bineeldoota lafee dhabeeyyii hin sochoonnee (sessile) fi irraa caalaan garboota fi galaanoota keessaa jiraatuu kessumaayyuu qaama bishaana'oo   30,000 ft ykn meetira 9,000 ol gad fagaata keessatti argama . liifaawwan sasalphoonn  qaawwa shirimiraawaa (silindaraawaa) qaban kanneen gubbaan isaanii banaa guddaa bishaanii fi xurii ittiin baafamanidha. baqaannii cooraa (ipiidarmii) alaa haphii fi boca qabu fi lafee giingilchaa (porous skeleton) qabu kan uwwisu yoo ta’u, kunis xaroowwan (spicules) walitti hidhaman kaalsiyeem kaarbooneetii, siiliikaa ykn liifaanii (liifaawwan hunda keessaa %80 keessatti argamu), meeshaa pirootiinii qabu irraa kan ijaarame dha. Qaamni isaa, daayameetira ykn dheerinni isaa inchii 1 (sentimeetira 2.5) hanga yaardii hedduutti kan argamu yoo ta’u, quba kan fakkaatu, muka kan fakkaatu ykn tuuta boca hin qabne ta’uu danda’a. liifaawwan qaamolee fi tishuu addaa hin qaban; seelonni 'flagelated' ta'an bishaan gara qaawwa giddugaleessaatti karaa boollaa sochoosu, seelonni dhuunfaa nyaata (baakteeriyaa, maaykiroo-orgaanizimoota biroo fi caccabaa orgaanikii) daakuun, balfa baasuu fi oksijiinii xuuxu. liifaawwan saalqunnamtii malee ykn saalqunnamtiin wal hormaachuu danda’u. Bifa larvaa bilisaan kan dambalu yoo ta’u ga’eessonni hundi garuu kan hin sochoone dha. Durii kaasee liifaawwan bishaan qabachuu, dhiqachuu fi dhiqachuuf akka itti fayyadamaniif sassaabamaa turan; sababa garmalee sassaabuu fi teeknooloojiiwwan haaraa taʼaniin, liifaawwan harʼa gurguraman harki caalaan isaanii kan sinteetikii dha.dheerinnii miliimeetira muraasa hanga meetira lamaa kan ta’u dha akkasumas xaroo hofiin(calcareous spicules) walduraa duubaan kan deeggaramaniidha

Hiikkaa jechootaa 
Liifaa:- sponge

Lima:- pore

lafee giingilchaa ykn limaawaa:- porous skeleton

xaroowwan hofiin - calcareous spicules

Xaroo:- spicule
Bineensotta