Gaa'ela
Gaa'elli (gaa'ila ykn fuudhaa fi heeruma) aadaa hawaasaa nama lama walitti hidhuun kan maatii uumuudha. Hawaasa baay'ee keessatti dargaggessaa fi shamara jiddutti gaa'elli yeroo baay'ee kan raawwatamu. Gaa'ela booda, hariiroon saal qunnamtii fi ijoollee uummachu hawaasa ykn amantii biratti fudhatama arkata.

Guyyaan fuudhaa fi heeruma cidha jedhama. Namni fuudhe abbaa warraa yoo jedhamu tan heerumte immo haadha warraa jedhamti.

Seera gaa'elaa 

Gaa'elli addunyaa hunda keessa jiraatus hawaasa, amantii fi biyya adda  addaatti seera garagaraa qaba. Seerri kunis firooma dhiigaa, firooma soddaa, gosa, umuri, saala, heyyama, qabeenyaa fi akkaata cidhaa irratti hundaa'a.

Ummata Oromoo biratti namni umurii fuudhaa heeruma gahe jedhamu Raabaa Doorii fi dubra. Namoota umiriin isaanii gahe, firooma dhiigaa kan hin qabnee fi saala walii faallaa ta'an lama jiddutti gaa'elli Oromoo kan raawwatu. Dubri dhiira tokko qofa heerumu dandeessi al-tokkotti.

Tarree Gaa'ela Oromoo 
Aadaan fuudhaa fi heerumaa akkaataa naannootiin hamma murtaa’e garaagarummaa qabu.

 Fuudhaa fi heeruma naannoo Wallaggaa 
 Fuudhaa fi heeruma naannoo Walloo
 Fuudhaa fi heeruma Sikkoo Mandoo
 Fuudhaa fi heeruma naannoo Harargee
 Fuudhaa fi heeruma naannoo Shawaa

Tarree sirna gaa'ela
Aadaan fuudhaa fi heerumaa bifa armaan gadiin geggeeffamu ni danda'a.
 Butii
 Gabbara
 Walgara
 Qaadhimaa
 Aseennaa
 Naqata
 Dhaala

Kanas ilaali
 Cidha
 Faaruu cidhaa
 Eebba gaa'eelaa

Wabii