Gabramaaram Gaarii
Mammaaksa Oromoo Oromoon mammaaksaan yaada isaa ibsata.  

Mammaaksa

Hiikkaa Waliigalan alaa galan

Dhugaan niqallatti malee hincittu	 Osoo gubadhuun kolfa jette akaayiin.	 Waaqni hinariifatu lafa jedhe hinoolu	 Jaamtu jaamti malee, saree ija hindhiqan.	 Qeerrensa eegee hinqaban qaban gad hin dhiisan.	 Kan qotiyyoon iyyuu male qacceen iyyiti.	 Hudduun guddateef dhuufuu hindhowwu.	 Garbittiin gargaarsa argatte majii dhoksiti.	 Ni ta'a jennaan Harree qallee hin ta'u jennaan harree gannee isumaa fidaa jennaan dhaqnee dhabne.	 Kan akka fardaa nyaatu gaafa akka namaatti nyaate du'a.	 Garaacha dheedhii, garaatti beeki.	 Midhaan warra raatuu bona bona nyaatu.	 Haadha hin qabdu akkoof boossi.	 Keessummaa qamalee raafuu keessatti argu.	 Hiyyeessa boo'icha hin gorsan innuu jalleesee naqa.	 Sareen sarbaa hin qabdu mukarbaa hin yaabbattu.	 Gadheen qalbii hin qabdu kan darbe hin yaadatu.	 Kan lafatti wal hintaane muka wajjiin hin koru.	 Fincaan lukkuu kan arge haa himuu.	 Durattuu durii maalayyaa waaqoo lama tahe.	 Arruma salaattee arruma maraatte.	 Yaanni karaa hin dhaleessu.	 Qilleensarratti mana hin ijaaran.	 Eeboo darbatanii jinfuu hin qabatani.	 Akka cabanitti okkolan.	 Ni turra malee ni urra jette boonbiin.	 Alaa manatti galan.	 Kokkolfaa nama nyaatti golfaan.	 Waaqaan duuba karaan nama hin dabarsu.	 Kan waaqa abdate hindhabu.	 Kan waaq mure hinoolu.	 Kan waaq uwwise hindaaru.	 Namni niyaada;waaqni niguuta.	 Ganamaan bahaniif waaqa jalaa hinbahan.	 Katuffatantu ardaa dhaala	 Bara barri argate buqqeetu dhagaa cabsa	 Harreen fe'aa barbaaddu ufiin ooydaa dhufti	 Yaa soogidda ofii jettu mi'aayi ta'uu baannaan dhagaadha jadhanii si darbu	 Kan qaban qaba hin guunnne gadhiisan bakkee guutti	 Hindaaqqoon haate haatee halbee ittin qalamtu baasti	 Tuulamanii taa’anii waaqa ofii hin komatan	 Ofii jettu mi’aa’i yoo kaan dhagaa jadhanii sigatu jedhe	 Alagaa fi dukkanatti ija hin baasan	 Mana oormaa bareedaarra, godoo ofii wayya	 Adala gowwoomsuun suuta suutan	 Kan akka fardaa nyaatu gaafa waan nyaatu dhabe du'a	 Soogidda ofii jettu mi'aayi anaa jettu dhagaa tahi	 Kormi biyya ofiitti baroodu biyya ormaatti ni mar'ata	 Muka biyya jiruun mana ijaaran	 Haatee durbaa jennaan dur kaa jedhe mucaan	 Ka biraa yoo dhahan kan hin beekkanne isaa yoo dhahan hin beekkatu	 Galle jette lafoon farda jala galtee	 Hadaamii ollaa hagamsaa imimmaan irraa hinqooru	 Baddu baddi malee saree ija hin dhiqan	 Warruma keennaa harreen hin taane jedhe namichi booyyee ari'ee	 Iilkaan mutaan seene budaan seene	 Moluu tiyya boruufuu si'abdadhe" jedhe jaarsi aduun mataa dhoofte	 Garaa ofiituu wollaalaaf heexoo itti dhugani	 Suuta ejjatan suuta qoreen nama woraanti	 Bor ni agarta jennaan edana akkamitti bulee jedhe ballaan	 Dhukkubni na ajjeesuu hin jirre hamaaf tolaa addaan naaf baase	 Cabaan baqaqatti irkate	 Ija jirtu qorsa buusani	 Ollaa fi dugdaan ka'an	 Gonfoon calqaba baddeet dhoofnan kutaa hanqatte	 Gogaa naaf hafaa jedhe waraabessi biyya isa hinbeekne dhaqee	 Hriyaan garaa walii hin beekne malkaa ceetu maratti walkaksiifti	 Hiriyaa garaa firaa gadheetuu garaa hiraa	 Boriif boorri jiraa	 Garbbittiin gargaarsa argatte majii dhoksittii	 Hamman sii massakkare beettaa jennaan, hamman si taajjabee beettaa jedhe jedhu	 Bitaan yaabanis mirgaan yaabanis waligeenyi kooradhumaa	 Sabab jette ballaan farda yaabdee	 Ijoolleen gajee torbaa anatuu keessaa korma jedhee geerare namichii jedhama	 Yaawaaq siifan ka’a, achumaanan gaayyaa koo fudhadha jette jaartiin	 Niitiin afaan kaa’a barte, kabaluuf jennaan afaan bante	 Sanyii ibiddaa daaratuu nama guba	 Dubbiin mammaaksa hin qabnee mannaa ittoo sogidda hin qabne wayya	 Miila lama qabaataniif muka lama hin koran	 Qottoon maal nu godhe, kan nu miidhe muka keenya isa jallate jedhe mukni jigan jedhan	 Yoo hundumasaa dubbatan garaan duwwaatti hafa jedhan	 Yaa marqaa si afuufuun si liqimsuuf jedhe	 Odoo beeknuu hubaa wajjin nyaanna jette sareen jedhan	 Mana eegaan bara eega jette sareen jedhan	 Akka garaakoo jette sareen nama gararraan bishaan dhugdii	 Biddeen nama quubsu eelee irratti beekuu jedhan	 Akka abaluun sirbaan morma nama jallisa jedhan	 Lafa rukutanii maggaanyaa ofiin qixxeessu jedhan	 "Kopheen muka yaabdee seexanatu na kuffise jettaa" jette seexanni jedhan	 "Maqaan baduu mannaa, mataa baduu wayya" jette gondaan ciniintee haftee	 Ulfeessaniit ulfaatu jettet haati ilmaaf farda qabde	 Firaan boonu malee firatti hin boonan	 Harreen ofiifuu hingaltuu loon galchitiiree?	 Midhaan dura facaasan sinbirri nyaattet nama dura dubbate namni komata	 Ol kaayan malee olka’aniif hin fuudhan	 Boru hinbeeknen qodaan bukoo ishee lama	 Argaa toleef goromsi hin ottoomu	 Sareen namaan buluuf udaan namaa nyaati	 Kan kunootii hiin argine kuunnotii hin argu	 Kan harree hin qabne gaangee tuffata	 Akka ormaattan sirbaan morma nama jallissa	 Kana ceenaan lagin hin jiru jette haatikoo	 Akka jedhan dhageetee shaniin gufufaan deete	 Harkaan dhaabanii barbareen nama gubdi	 Taakuu dhiiftee dhundhuma deemti	 Wallaalan bishaan keessatti dheebota	 Wal jaalateef lafoon wal hin hudeeltu	 Namin lafarratti wal shaku muka waliin hin koru	 Morki baduu mannaa mormi cituu woyya	 Akka ija tiyyaa maaltu naaf kajeela jette sareen	 Gaafa maal nyaanna jedhan damma nyaatan	 Hirriibni hiryaa du’aati	 Afaaniin sheekuseen lukaan gara mukaa	 Afaan lafa taa’u lafee alalcha	 Horiin deegaa qilee irra dheeda	 Lafa itti hin deebine maqaaf hin badadan	 Bishaan malaan waaddan	 Baraan barruu horan	 Dhugaan hin qallatti malee hin cittu	 Jaarsi du’uu ka’e si hin abaarin daa’imni guddatu si hin jibbin	 Waaqatu nu eega jedhanii balbala banaa hin bulan	 Hin ta’a jennee saganee woma ta’uu dhabne	 Hin taane kiristinnaan Badhaasaa itti deebi'aa kaasaa	 Guddateef dubbii harretti hin fe’an	 Qaallu salphattu nama du’utti waaman	 Garaan badaan waan nyaatan nama himsiisa jedhe abbaan kiyya	 Harkaan dhaabatan lukaan dhiitan	 Kan arba ajjeese furrii hin baafatuu?	 Waanyoon yoo kufan waan caban nama seeti	 Namni farda koorse galgala kooraa baata	 Farda hidhatan machiin tolti	 Gowwaa sobii qaroo qeensaan qabi	 Karaan dheeraan lubbuu nama dheeressa	 Soddaa jiruu sanuu balbala jiruu wal hin lolan	 Aak jedhan waa tufan mammaakan waa himan	 Olkaayaniif malee ol ka'aniif hin fuudhan	 Haati hattuun intala hin amantu	 Abbaa gabaabaa ijoolleen hiriyyaa seeti	 Abbaan daadhii dhugeef ilma afaan hin urgaayu	 Abbaan iyyatu malee ollaan hin birmatu	 Haadha laalii intala fuudhi	 Dura na dhungatteef dhirsa naa hin taatu jette intalli	 Hamma namaa hin Geessuu cabsa namaa hin teessu	 Anatu Caalaan ciinciraa haaduu afaan buute	 Jaartiin bara buttaa duudde hoo luboo jechaa hafti	 Akka durii fi harka xuriitti hin hafan	 Ani hoo duruu gubattuudha jette beddeen mana keessa gubattee	 Waan uffattu hin qabduu aguuggattee haaddi	 Karaan sobaan dabran galatti nama dhiba	 Hantuunni haadha jalatti gumbii uraa barti	 Hojiin waaqayyoo fi kolfi saree hin beekamu	 Maraatuu keessi gamna	 Waan waaqni qocaaf kaa’e illeettiin hin fudhattu	 Manni of–jajjuu karaa dura	 Bor hin bekneen qoda-bukoonshee lama	 Ija-jabeessarraa sirbi hin fokkisu	 Iyyaniif dhalcha hin ta’u jedhe korbeessi hoolaa korbeessa re’eetiin	 Iyyan malee hin dhalchanii jedhe hoolan korpheessa re'eetin	 Jarjaranif Abbaa dura hin dhalatan	 Aartu qotadhu” jedhe namichi saree biddeen dhoowwatee	 Nama fardaan barbaadan lafoo argatu	 Silaa dhufa hin ooluu, kajeelaa dura waami	 Dhamaatuun dhama raaftee “weessootu na dide” jetti	 Ijjii fi ijoolleen tika baddi	 "Bagan si arge" jennaan "bagan si hin dhokatiin" jedhe hattuun abbaa manaatiin	 Maraattuu fi sooressi akka argetti haasawa	 Namni dhama’iif uumame habjuun dhagaa guura	 "Fardaa fi harree okaa itti haamu, ana qacceen dhoqqeetti gadi dhaanu” jedhe qottiyyoon	 Goondaan wal qabatteet laga ceeti	 “Oduuf na qalani” jette lukkuun	 Kan nyaatee fi kan kaate waa jalaa baha	 "Maali fardi ni maraatee?" jedhe waraabessi hari’ee dadhabee	 "Adeemsa abbaatu oftolchaa, fuula Waaqatu nama tolcha" jedhe jaldeessi	 Afaan gaariin afaa gaarii caala	 Hafaasaarra afaansaa	 Namni dhadhaa afaan kaa’an dhagaa afaan nama kaa’a	 Harreen yeroo alaaktu malee yeroo dhuudhuuftu hinbeektu	 Bari fallana, takka namaa fodogaa, takka nama fondoga	 Harka abbaa tokkotin ibidda qabachuun nama hindhibu	 Kan darbe yaadatanii isa gara fuula dura itti yaaddu	 Dhabaaf malee sombi kan sareeti	 Qaroo dhabeessi "maal barbaadda" jennaan "ifa" jedhe	 Re’een kan tokkoo raafuun kan tokkoo, kis jennee kiisii dabalanne	 Dureessi kennef deegaa hudduun dhukkubdi	 Yoo itti hubatanii ilaalan tafkiin ija qabdi	 Kan haadhatti barte amaatiitti	 Arge jettee hin foksin, dhagahe jettee hin odeessiin	 Sangaan biyya ofiitti bookkisu, biyya ormaatti ni mar’ata	 Kan tokko qabdu hirriiba hin qubdu	 Cubbuun bishaanii harka buleen nama nyaachisa	 Akkuma dur seeteet jaartiin qullaa lafaa kaate	 Sagal ka’uu irra sagal waamuu wayya	 Silaa dhufa hin ooluu kajeelaa dura waami	 Ani badeen waan bade hin galchitu	 Namatti himu malee, namatti hin hidhan	 Namni akka fardaa nyaatu gaafa akka namaa nyaatu du’a	 Okkoteen waaqa hin beekne, eelee bishaan kadhatti	 "Nyaadhee sifixuu dadhabus, haadhee siballeessuu dadhabbaa" jette lukkuun	 Gowwaan gingilchaatti bishaan waraaba	 Dhiiraa jirtu dhiirummaa hin dhuunfatan	 “Dhabaan hin galani” jette haati hattuu	 Ameessi okolee dide okkotee hin didu	 Dullachi waan garaa qabu alba’a	 Iyyitee hin beektuu iyyinaan “Badaa, badaa” jette	 Qalbii malee ijji hin argitu	 Maqaan erbaniif haarawa hin taatu	 Kan sangaan iyyuu male qacceen iyyiti	 Waraabessi guyyaan yuuse beekkachiise	 Dhamaatuun dhama raaftee weessootu na dide jetti	 Suuta deeman suuta qoreen nama waraanti	 Hammaatanis hammaaranis dhuma hin ooltu	 "Numaaf haati hin bane" jedhe gowwaan haadha ajjeese	 Osoo garaan addaan nama hin baasin, karaan addaan nama baasa	 Namni ilkaan miidhagu, hidhii walitti hin qabatu	 Namni bakka ciisu argate bakka itti diriirfatu barbaada	 Re’een baala agarte qeerransa hin argitu	 Harree hin qabnu, waraabessaanis wal hin dhabnu	 Bara gaddaa mataa lafa godhu	 Bara quufaa lukkuutu dhuufa	 Kan nyaateefi kan kaate waa jalaa baha	 Mucaan du’aaf dhalate wareegaan hin guddatu	 Itti himne yoo dhageesee, itti kennine yoo olkeesee	 Waan dhufu hin beekanii saree tana akaayii barsiisaa	 Abbaan cabsaa ofitti hin xiqqeessu	 Abbaan of hin argu; dhakaan of hin darbu	 Billaachi ofiifuu hin qabduu dhagaatti uwwifiti	 "Yaa anaa durii" jette cirrin fadrdarraa kuftee	 Ayyaanni haftuu haadha warraa ajjeesa	 Quufan malee hin utaalani utaalan malee hin cabani	 "Godaa mannaa godoo wayya" jette haftuun	 Tika didaan dhiyaana dida	 "Akka ganamaa seetee narra hin ejjetiin" jette sokoruun	 "Moo yaa afaan" jedhe funyaan	 Manni ija daha malee, gurra hindahu	 Kadhatanii galanii weeddisaa hindaakan	 Agabuu si bulchuuf ganamaan si beelessa	 Bakka loon hin oolle dhoqqee hin argani	 Cuunfaa baay'isuun dubbii gogsuudha	 Duubaan dulluma jettee jaartiin tokko ragadde	 Irreen hin moyan, alagaan hin boonan	 Eega kooraan dammaqe fardummaa maaltu jira, eega dubbii dadhabee gamnummaa maaltu jiraa	 Jooraa ooltus sareen waan hin jirre hin fuutu	 Leemman bareeddeef marqaan hin mi'aawu	 Karaafi dubbii odoo arganuu irraa goran	 Leenca humnaan roorrisu, qamaleen malaan ajjeefte	 Lukkuun biyya hin qabdu, bakka bultu hin dhabdu	 Maraattuufi sooressi akka argetti haasawa	 Mucaan " nyaanyaa" jedhe osoo hin nyaatiin hin hafu	 Of-jajjuun loon lamaa, tikseen kuma lama	 "Osoo wajjiin gallee hoolaa, walii qallee" jette jeedalli sareen	 Ari'ii biyyaa baasii qabii itti hasaasi	 Baran barruu koran	 Bareedina gurraachaafi dubbii gamnaa nama bira gaheetu hubata	 Abjuun bara beelaa buddeen, buddeen jetti	 Tafkiin gaafa haxaawan, gowwaan gaafa gorsan itti abaasa	 Namni namaaf qoricha	 Marartoon du'a hin oolchu	 "Aartu qotadhu" jedhe namichi saree biddeen dhoowwatee	 Adeemsa karaa fagoo calqabni tarkaanfii tokko	 "Ajjeechaarra sukkuummaan sodaadha" jette tafkin	 "Ani hin hanbifannee, ati hin qalbifanne" jedhe namichi	 "Dhabaaf malee fooniif nu uume" jette sareen	 Ijaafii saree namarraa hin deebisan	 Jaalala ishee hin beektuu dhungannaan boossi	 Dhagaheef heerumtee, argeef deesse	 Nama horii hin beekneef, lukkuun luka lamaa horiidha	 Namni dhama'iif uumame abjuun dhagaa guura	 Gowwaan isa darbe malee isa dhufu hin yaadu	 Abshaalli ofii nyaatee, gowwaa afaan diba	 Kan abdatanii mana ishee dhaqan akaayii nama afeerti	 Hin bari'u seetee manatti hagde	 Humna qarqa baasuufi soora ganna baasu abbaatu beeka	 Kan abdatan irra kan argatantu caala	 Barcuma ulfinaa abbaatu of jala baata	 Jabbiin hootu hin mar'attu	 Waraabessi biyya ofii nama haanyaatuu	 Kan citaa hinqabneef kan citu baasti	 Ijibbaata beelaa eelee sagal dhaabu	 Hiyyeessa irraa liqeeffachuu mannaa sooressa kadhachuu wayya	 Nuugiin tumanii nyaatan, humna baaterra hin jirtu	 Nagaroon qoree baala bakkanniisaa, harsaamessatti saadiru	 Maraattuun keessi fayyaadha	 Citaa malee mana hin kabatan	 Arbi lama yoo wallole kan miidhamu sambaleeta	 Abbeen nyaataa buleef qabateen jala hinbulu	 Alagaa ilkaan malee garaa isaa hinargani	 Qunnii buqqisaniit, abaabilleetti darbu	 Raafuun hanga okkoteen qabatu affeelan	 Tafkiin utaaltus laga hin ceetu	 Tokko namaatu nama dida, kan lammata abbaatu of dida	 Suuraan gaariin abbaa fakkaata	 “Takkuman kufee, suutan ka’a” jette jaartiin	 Qunxur mana fixxee cimmif mana gattii, jedhan	 Muka koruun nama hin dhibu, bu’utu nama dhiba	 Surree namaa ergisani irra hin taa'inii hin jedhani	 Ibiddi garaa foon hin waadu	 Dubartiin fira hin qabne mana masaannutti baqatti	 Hiriyaa malee dhaqxee gaggessaa male galte	 Hiyyeessi har’aa quufeen bulaatti duutee bulti	 Boolli guyyaa argan halkan nama hin nyaatu	 Hudduu abbaan dagate tusseen sagal ciniinti	 Kan qalbii fi jaalalli ajjeese hin fayyu	 Adeemsa abbaatu oftolchaa fuula waaqatu nama tolcha jedhe jaldeessi	 Alagaan gaafa kolfaa firri gaafa golfaa	 Malaaf malli jira mucaaf harmi jira	 Adurreen riphattee hantuuta argachuu hin ooltu	 Kan gabaan dhaga'e gowwaan galee niitii dhokse	 Galgala maal nyaanne jennaan rafnee bulle jedhe jedhan	 Akka haroon hin guunne akka raachi hin duune jedhan	 Tikseen taakkuutti dhiistee dhumdhumatti kaati	 Kan si tumetu na qoree	 Namni gaafa hiyyolee qurri isaa duude osoo hiyyolee jeduu hafa	 Warra afaan walii beekuu, harreetu balbala cufa	 Kan sireen nama hin dadhabiin tafkiin nama dadhabdi	 Yoo dheeraan tarkaanfii malu, gabaabaan hulluqaa malata	 Maqaan baatu fi karaan baatee hin deebitu	 Saree adeemtuu dill'uu goromsaatu darba	 Mi'a wal fakkaatu walbiratti fannisu	 Hantuunni farroofte qara eeboo arraabdi	 Lubbuun abbaan gate lama hin bultu	 Harki tokko ni dhiqa malee,hin qulqulleessu	 Maal baasuuf dhama raasu	 Wacitii abbaan cabsee kaa'e, kan dhiqee kaa'e itti kakata	 Raafuu fixee rafuu dide	 Keessa keessa adurreen bineensa	 Osoo horiin hin galin hattuun mooraa guutte	 Fuulli fi nyaanni dhoksaa hinqabu	 Ilmoo bineensaa foontu gara bosonaa heda	 Kan akka walii loon walitti yaafatti	 Kan ilkaan ofii dhalchu, kormi hin dhalchu	 Wanta odeessanii fi wanta bobeessan hin dhaban	 Dhabaaf malee cirriin cooma kajeelti	 Garaa laafinatti, alaltuun bishaaniin nyaatamte	 Roobiin garbaa baatee, fiixeensa arraabdi	 Salphoo soqolatte, soqolaa gargaaru	 Salphinni abbaa lafaa bara midhaan bade	 Galaanni bakka bultii hin qabne, gudeelcha guuree deema	 Qarri qara hin muru	 Tafkiin lafatti walnyaatti, namarratti wal baatti	 Kan mana qabu mala hin dhabu	 Firri wallola malee gaafa rakkoo wal irratti hin ilaalu	 Bishaan darbe hin waraaban	 Daakaniif hin marqan, dharra'aniif hin argatan	 Madaan qubaa abbaa guba	 Sanyiin waan facaasan magarti	 Ofii nyaatan ormaa laatan	 Gaddeemtuun namaa harree ribbii hormaata fuuti	 Beekte beekte jennaan niitiin qeesii kitaaba miiccite	 Waan qabaniin gabaa bahu	 Maanguddoo fi eeboo dura hin dhaabbatan	 Na argaa na argaan na dhoksaa fida	 Haatii fi gabaan waan namaa kennitu hin beekan	 Jaartii soba raftu, qaqawweessi hin dammaqsu	 Kan dulloome jaarsa, kan du'u dargaggeessa	 Gurri dabarsaan ollaa walitti naqa	 "Yaa saree ciini akkami" jennaan "isa quufe hin kadhatu, isa beela'e immoo ni dhowwatu" jette	 Duuni biyya wajjinii, hirriiba jette jaartiin	 Ifaan sooratan dukkana daakkatu	 Waan gaarii seetee mimmixa dhuka ykn bobaa jala kaawwatte	 Jarjaraan re'ee hin horu	 Gowwaa al tokko arrabsi, innuu lammata of arrabsa	 Ijoolleen nyaataaf waaman ergaa seetee diddi	 Kan mootu dhaani jennaan dhirsi galee niitii dhaane	 Sinbira lubbuuuf kaattu ijoolleen tapha seeti	 Kan waraane ni dagata; kan waraaname ni yaadata	 Keessummaan keessa namaa hin beekne gaaffii dheeressiti	 Lama na hin suufan jette jaartiin qallubbii hattee	 Humnaan nyaataniif,humna hin ta'u	 Muka jigetti qottootu baay'ata	 Arrabakoo yaa laxxisaa, situ faallee na hanqisa	 Of hubde yaa dhakaraa kan harkaan mukatti of buufte	 Osoo hin hubatiin harka hin gubatiin	 Irra turuun farda uruudha	 Takkaa diimanne jette nuugiin	 Namni namatti jennaan, erbeen saawwanitti jette	 Bakka arfaasaa dhaabbatan, birraa dhaabbatu	 Kan barri namatti fide,hiriyaan namatti qoosti	 Kan bonni ajjeese,ganni maqaa fuudha	 Harkaan kennanii, miilaan barbaada deemu	 Barri ni darba, taajjabni ni tura	 Kan humna qabu reebee(dhaanetu) booyicha nama dhowwa	 Kan qunnaan galata hin ta'iin daa'ullaan galata hin ta'u	 Aadaa fi aduu ni dhokatan malee hin badani	 Bishaan yoo nama nyaatu nama kofalchiseeti	 Caama ganamaa kan beekuutu ho'ifata	 Dololloon nama hin fudhatuu laga guddaa nama geessi	 Biyyaa bahaan malee biyya hin yaadan	 Dhalee lakkaawu dhadhabee jettee kurupheen tokko dhaltee	 Dheeratteef leemmanni gudelchaa hin taatuu	 Holqaa seenani dukkana hin sodaatan	 Hora bu'anii dhoqqeee hin lagatan	 Of jajjuu hantuutaa eegeen lafa hin gahuu	 Hamii fi eegeen abbaa duubaa oolti	 Deemaa oltu barattu malee barumsaa hin argattu	 Gabaabbatu iyyuu abbuma warraatu diinqa taa'a	 Ibidda rafe huubni achuu kajeela	 Kan garaa malee kan maqaa yoom na dhibbe jedhe waraabessi	 Buddenni nama quubsu eeleerratti beekama	 Re'een kan ofii hin beektu sareedhan eegee gad qabadhu jetti	 Waraabessa darbee sareen dutte	 Osoo hin hubatin hin dubbattin	 Harree ganama bade galgala kurkuriin hin argu	 Roobuus caamus ijii misiraa lama	 Bakka oolan irraa bakka bulantu caala	 Akka qottiyyoon gooba jettee raachi dhootee duute	 Hiriyyaan garaa walii hin beekne guyyaa hunda kakuudha	 Abjuu sodaatanif hirriiba hin dhiisani	 Kan garaan yaade miilii ganamfata	 Miximixaa harkaan dhaabanii gubaa himatu	 Namni yaraan imaanaa gatee lafti yaraan sanyii nyaattee	 Olkaa'an malee ol ka'anii hin fuudhani	 Harreen hidhaa kutte jennaan ofittuu gabaabsite jedhe	 Qunceen wal gargaartee arba hiiti	 Adurreen kan bakka loon oolan hin beekne galgala aannan dhugdi	 Midhaan warra gowwaa bonaa ganna nyaatu	 Abbatu of mara jedhe boofni	 Abbaan mana jiraa gurri ala jira	 Adda nyaataniif hin gabbatani	 Ijji gamnaa dura boossi	 Tanaa warri rafnaan jette sareen	 Harree hin qabdu farda namaa tuffatti	 Jiruu fi soddaa hin tuffatani	 Ijji badduus bakki ijaa hin baddu	 Harki hanna bare dooluuttuu socho'a	 Dubbii barbaada sareen gabaa baati	 Gorsa diddu du'a hin diddu	 Muka beekan qoricha hin se' an	 Heexoo galataaf oso hin taane qorichaaf dhugan	 Ilmii fi biqilli guyyaa malee hin dhalatu	 Kan dhaabbattee si hin agarre, teessee si hin argani	 Abbaan loonii dhoqqee hin xireeffatu	 Tiruun bulte lafee taati	 Cubbuu sodaachuun booruuf	 Dallaan abbaa kudhanii yeroon hin cufamtu	 Daangaan jaalalaa afaanii baasanii walii laachuudha	 Deeganiif hin du'an	 Deegarra ulfaatti jedhee namtichi ashaboo mataatti baate	 Duutiifi dullumni hin hafan	 Eeboo darbatani jinfuu hin qabatani	 Fardi biraan nama gaha malee hin waraanu	 Fiigee fiigee kormi sangaa ta'a	 Fooliin gaariin kannisa harkisa	 Foon lafa jiru allaattii lafa irratti wallolti	 Abbaanuu hin gallee, fardaaf booyyanni	 Adda baane jedhe namtichi furrii fudhatee	 Lagaatu walitti yaa'a malee garaan walittii hin yaa'u	 Gadheen niitii, dhiirsa hamatti	 Yoon ani du'e araddaan hin margin jette harreen	 Ofiifu duutii maaf of huuti	 Foontu fooniif rifata	 Naatu beekaan beekkumsa hin taatu	 Akka kufanii hin cabani	 Bittaa wallaalanii gabaa komatu	 Fardi badaan farda balleessa	 Harmaatu lama malee aannan tokkichuma	 Badiin saree gaafa duute	 Guddatee guddatus gurri mataa hin dabartu	 Akka beekan bulan	 Lukuun abbaanis qabu, bineensis qabu iyya hin dhiistu	 Tunis dhukkuba taateef tessuma nama dhowitii jedhe namichi dhullaan qabde	 Yoo akka nyaattu homaa hin taatu yoo akka aadduu barana him baatu	 Saroonni walnyaatti kan ishii nyaatu hin argan	 Namni Jireenya isaati fakkaata	 Hamma fedhe guddatan, gosa ofii hindarban	 Nama guddisuun of guddisuudha; nama xiqqeessuun of xiqqeessuudha	 Jaarsi du’aa adeemu si hin abaariin, bishaan gu’a gahe si hin nyaatiin	 Kabaja balbalaaf hindaaqqoon gadi jette	 Mana balbala malee hin seenan, utubaa bakka malee hin dhaaban	 Muka jalaa ol Koran malee, gubbaa gadi hin koran	 Waraabessi waa nyaatu tokkuma kan maqaan badu hunduma	 Aannan banaa dhiisanii hattuu namaan jedhan jette adurreen	 Bakka sareen jirutti, namatu dhuufee hin gaafatan	 Kijibni nama oolcha malee, nama hin bulchu	 Karaan sobaan darban, gala nama dhiba	 Foon naaf kenneet, albee na dhorkate	 Adurreen garaa muratte, leencaan qixa nama sodaachifti	 Garaa murtii murate, bishaan raafuutu gabbisa	 Garaan murtii hin qabne, diina abbaati	 Namni namumaa, ija nyaadhu” jette allaattiin	 Gara jabeessa heexoon hin albaasu	 Qeerransa eegee hin qaban, qaban gadi hin dhisan	 Ijji dhugaan boosse, imimmaan hin dhabdu	 Mari’ataan gowwaa hin qabu	 Maraatanii biyya hin bulchaan, mari’atanii malee	 Maqaa ni bitan malee, hin gurguran	 Maqaa hannaa, abbaatu ofirraa eega	 Hirriibni baay’een duumessa hiyyummaati	 Bishaan lagaa dhume jennaan boosettiin ilil jette	 Qoree dur dirteef hiyyessi okkola	 Adaamiin olla agamsaa, imimmaan hin qoorfattu	 “Sangaa ofiinuu alba’u eegee qabdee raaftaa?” jedhe manguddoon Oromoo	 Dubbiin rabbi suuta	 Namni kadhachuu hin dhiisu, rabbi waan murtee hin dihiisu	 Bakka rabbi itti nama hidhe, funyoo malee ijaajju	 Manni waaqni ijaare hin jigu	 Bagan kufe, bagaan ka’e, kan naqabuu fi kan na dhaabu addaan baafadhe jedhe namtichi	 Kan offii buletu nama bulcha	 Dheebotan malee, mi’aa bishaani hin beekan	 Gubattee hin agarree, abiddatti gamti	 Boora'u malee hin taliilu	 Oduun soora (nyaata) gurraati	 Waan biyyaa bilbilli iyya	 Quuqaa cinaacha jalaa abbaatu beeka	 Namni mataa isaatii hin tolle, namaaf hin tolu	 Bakka hin rafnetti hin muugan	 Namni ija takkaa biyyeen hin taphatu	 Garaa nagaa qabu sukkuumuun, dhukkuba itti fiduudha	 Ejersa halaalaarra qobboo qe’ee wayya	 Obsaan aannan goromsaa dhuga	 Fira dura bahan malee, fafa duraa hin bahan	 Bara bofti nama nyaate lootuun nama kajeelti	 Bareedde jedhanii obboletti hin fuudhani	 Ija laaftuun dubaraa obbolessa irraa ulfoofti	 Malannee bolla lama qotanne jette hantuunni	 Wallaalaan bishaan keessa dhaabatee dheebota	 "Yoo waraabessarraa hafte keenya" jette sareen, harreedhan	 Yaadni hamaan nama huqqisa	 Fuula ilaali na elmadhu jette harkuun	 Kan leenci naasise hindaaqoo baqata	 Afaan qabachuun hunda to’achu	 Obbolessi kan walin dhalatan qofa miti	 Hunda dubbatan garaan duwwaa hafa	 Eelan eelee dhaabbatan	 Afaan gaarin afaa gaari caala	 Kan ilkaan hin qabne akaawwii hawwatti	 Firri dhufe jadhanii dhabaa hin dhalanii	 Gowwaan bakka rafe hunda mana se’a	 Waan warri waarii jedhu ijoollleen waaree jetti	 Nyaataa fi lola abbaatu tolfata	 Ilmoon huntuutaa gumbii uraa haadha jalatti barti	 Sossobbiin madaa hin foyyessu	 Harree fi gadadoon nama irraa hin gortu	 Nama jechi hin madessine waraanniyyuu hin madessu	 Namaan garaan ga’atti garaan lafa nama ga’a	 Dubbiin baay’atetti harretti hin fe’ani	 Harka abbaa biraan ibidda qabun nama hin dhibu	 Waaqni duumessaa’e roobuu hin oolu	 Kan qaban qabaa hin guunnne gadhiisan bakkee guutti	 Kan dhiqantu nama dhiqa jatte wacitiin	 Namni mana tokko ijaaru citaa wal hinsaamu	 Mana waraabessaatti foon liqii hin dhaqan	 Ariifataan hori gata	 Hindaaqqoon haate haatee albee ittin qalamtu baasti	 Namni akkaataa fardaa beeku ulee fardaa hin bobessu	 Abbaa dhokseetu akaakayyuu himata	 Yoo baay’ate dammis ni hadhaawa	 Warra walnyaatu jidduudhaa waa nyaatu	 Harki waaqni namaan qabe xurii hin qabu	 Ukkaamamee raafamnaan aannanu qabee cabsa	 Tuullamanii taa’anii waaqa ofii hin komatan	 Sirbaaf dhufanii morma hin qusatan	 Ofii jettu miyaa’i yookaan dhagaa jadhanii sigatu jedhe soogiddaan	 "Iyyan malee hin dhalchanii?" Jedhe kormaan hoolaa korbessa je’en	 Alagaa fi dukkanatti ija hin babaasan	 Sanyiin buqqee miiciraantu hadhaa’a	 Yaa cubbuu “essa dhaqxa” jannaan “bakka itti na ergan” jatte	 Sa’aa eegee hin qabne cirriin hin sodaattu	 Bobbaa yoo tolan gala tolan	 Du’arraan baqadhatti mana du’aa seente	 Karkin ofii madaa’ullee, muranii hin darban	 Mana ormaa bareedaarra, godoo ofii wayya	 Hoolaan abbaa gaarii qabu, dubboo ala bulcha	 Jibichi essatti eeganii jabbii kessa oola	 Hagam ol fagaattus allaattii reeffi lafa	 Bara humna qaban sagaliin lolu, bara humna hin qabne sagalee tolu	 Yoo rakkatan fala barbaadan	 Bakakkaan akkanaanu natti gamu muka jala na geessite	 Osoo akka yaada namaa tulluun diriiraa ta’a	 Adala gowwoomsuun suuta suutani	 Addaatef ilkaan alanfachuu hin dhiisu	 Ablee qara lamaa beekaatu itti fayyadama	 Bakkuma dhaqqabani kan hoqqatan	 Bakka itti citanitti citaa haammatan	 Goowwaa mannaa budaa wayyaa	 Goowwaa wajjiin dhalachuu mannaa dhaloota ooluu wayyaa	 SHinbirroon laga lagaa Afaan Afaan dubbattii	 Arrumaan samii bahaan waa taatu	 Ni qallatti malee hin cittu dhugaan	 Diddu diddi malee saree Ija kuulan	 wajjiin dhaloota malee dhalaan diina gurraachaa	 Wahi beeyta jannaan jaartiin sheekaa kitaaba dhiiyxee	 Foonii garaan nudadhabee	 Afaan Ajaa wajjiin yaa'uu dadhabnee ja'e ja'an waraabessi	 Anuma xuuxxa malee xuuxxee waa nan xuruursituu	 Qooda qocaa kaa'e Allaattiin hin fuunee	 Akka Abaluuttin sirbaan morma nama jallistii	 Baraa fi furguggee gad ja'anii dabarsanii	 Sirnaan yoo Ejjatan seera uumaa Eeggatanii ja'an	 Walii galan Alaa galan ja'e jaarsi oromoo dhaddacha jala taahee.	 Wal qixxeen wal fixxee	 Ilkeen tan wal qixaatu ciniinnaa tolchaa	 Sagaliin Akaafee diddeet diddiimattii. ~	 Akka cabanitti Okkolanii. ~	 Suuta Ejjatan suuta qoreen nama waraanti.	 Hamma Namaa hin Geessuu Cabsa namaa hin teessu	 Afaan Hamii Bare Utubaatti hasaasa	 Namichi Guyyaa Bofa arge halkan Gaaddidduu isaa dheesse	 Waan Dabruuf maqaa hin dabarre hin fuudhan	 Hin barihu Seetee Gorduubatti hadde	 Anatu Caalaan Ciinciraa haaduu afaan buute	 Gubattee hin beektuu ibiddatti gamti	 Laftis bahii jette jaartiin faeda irraa kuftee	 Jaartiin Bara Buttaa Duudde hoo Luboo Jechaa hafti	 Akka Durii fi Harka xuriitti hin hafan	 Ani hoo duruu gubattuu dha jette beddeen mana keessa gubattee	 Keessa namaa hin beektuu keessa qabattee namaa kenniti	 Sangaan bara qote hedata	 Waan uffattu hin qabduu aguuggattee haddi	 Karaan Sobaan dabran galatti nama dhiba	 Hantuuti haadha jalatti gumbii uraa barti	 Namni dhukkubsataa manaa qabu du’a gahii namaa hin oolu	 Hojiin Waaqayyoo fi kolfi saree hin beekamu	 Haadhaa fi adurree hin dhaanan	 Warri guddaan aduurree wasaasaa baata	 Adurreen keessi bineensa	 Maraattuu keessi gamna	 Waaqayyo beekee bofa miila dhowwate	 Waan Waaqni qocaaf kaa’e illeettiin hin fudhattu	 Foon lafa jiru allaattiin muka irraa wal lolti	 Waraabessii biyya namni isa hin beekne dhaqee itillee naa hafaa jedhe	 Manni of – jajjuu karaa dura	 Bor hin bekneen qoda- bukeen ishee lama	 Kan of jaju hin dogoggoru	 Haati mimmixaa kanuma kootu guba jetti	 Ija jabeessa irraa sirbi hin fokkisu	 Duulli amma oduu hin gahu	 Iyyaniif dhalcha hin ta’u jedhe korbeessi hoolaa korbeessa re’eetiin	 Mana aanu malee mana aaru bira hin dabran	 Ollaa fi Waaqatti gadi bahu	 Ollaan bultee beeka akka itti bule abbaatu beeka	 Itti qabataaf cidhi ollaa jira	 Garbittii lubbuuf fiigdu ollaan qophee dha jedha	 Garbittiin gargaarsa argatte majii dhoksiti jedhan	  Kanas ilaali  Wabii Last edited 9 days ago by NicoScribe Wikipedia Content is available under CC BY-SA 4.0 unless otherwise noted. Imaammata mateenyaa Terms of UseDesktop Gaarii (Dajjaazmaach Gabramaariyaam Gaarii) loltuu fi ajajaa waraana gaafa Adwaa fi bara Haylasillaaseeti. Gabramaaram Garasuu Dhukii Walisoo irraa Finfinneetti waamsisuun Ministeera Ittisaa keessatti ajaja mootiin qacaran. 

Gabramaaram weellistu Beeti Jeef (Betty G.) obboleessa akaakiletti oolaaf. Manni barumsaa magaalaa Finfinne kessattti yaadannoof maqaa isaan moggaafame jira.

Wabii SALADIN Abduraman mahemmad