Sulula
Sululli bakka  baay’ee  gad  dhooqaa  fi  gad  fageenya  guddaa  qabu yoo tahu yeroo baay'ee tulluuwwanii fi gaarreniin marfamee kan bishaan jidduu yaa'uudha.  Sululli irra caalatti kan uumamu biyyeen lagaan ykn burqaan haramuu irra kan ka'eedha. 

Sulullan  bakka gurguddoo lamatti qoodamu. Isaanis Sulula Qiinxamaa Guddaa (Rift Valley) fi Sulula lagaati. Sululli  Qiinxamaa  guddaan  sababa  humna  lafa  keessattiin  uumame.  Kunis,  sochii  qaama  dachee keessatti uumamuun qaamni dachee baqaquun ennaa gara bitaa fi mirgaatti addaan harkifamu qaamni jidduutti argamu gad liqimfamuudhaan sulula guddan uuma. Sululli  lagaa  kan  uumamu  laggeen  naannoolee  lafa  gaarreenii  fi  pilaatoowwan  keessaa  maddan humna  guddaan  gara  naannoo  lafa  dakeetti  ennaa  yaa’an  qaama  dachee  bitaa  fi  mirga  lagaatti argamu  gad  qotuun  (nyaachuun)  biyyee  haranii  ennaa  deeman  lafa  qilee  fi  baay’ee  gad  dhooqaa (hallayyaa) ta’e uumu.

Sululli bakka itti argamu
Sululli Qiinxamaa Guddaan Baha Afrikaa qaama sulula Guddaa Addunyaa biyya Sooriyaatii ka’uun baha Afrikaa keessa qaxxaamuruun hanga Moozaambikitti fulla’u dheerina hanga 6000 km ta’u qaba. Afrikaa keessatti sululli Qiinxamaa Guddaan kun naannoo Hara Turkaanaa ennaa gahu bakka lamatti qoodama.  Naannoo  Hara  Viktooriyaa  gara  Dhihaa  fi  Bahaan  marsuun  erga  naannoo  hara  Maalaawii  gaheen booda  walitti  deebi’uun  hanga biyya  Moozaambikiitti fulla’eetiin argama.

Wabii
Jograafi