Puègcèlsi
Puègcèlsi (Puycelsi en francés) es una comuna lengadociana situada dins lo departament de Tarn e de la region d', ancianament de Miègjorn-Pirenèus.

Geografia

Lo vilatge es quilhat sus un puèg rocassut que domina de 150 m la val de Vera, prèp de la selva de Gresinha.

Perimètre del territòri

Toponimia 
Lo nom es atestat en 1180, Puhcelse, en 1259, Podiocelso. Es una formacion latina, que compren lo mot podium, vengut puèg, e l'adjectiu celsus, « naut, enlairat ». La formacion es anteriora al periòde occitan, perqué l'adjectiu a pas passat en occitan . Lo mot puèg es tipic de l'occitanoromanic e de las regions prèpas; una formacion latina, pre-occitana, ambe puèg, es possibla perqué lo mot vengut de podium arriba al sud de Maine e Léger, departament que foguèt benlèu en partida orientat cap al sud de Gàllia pendent una partida del primièr millenari, mas que jamai parlèt pas occitan, pròva que podium aviá dejà son sens actual, « autura, luòc naut », dins l'epòca de transicion entre latin e occitan.

Istòria 
La vila foguèt fondada al sègle X pels monges benedictins de l'abadiá d'Orlhac, prèp d'un ancian site preïstoric. 

Luòc cobejat, sofriguèt de sètges, coma aquel de Simon IV de Montfòrt pendent la Crosada dels Albigeses (1211-1213). Lo castèl foguèt desmontat seguent lo Tractat de Meaux-París lo 12 d'abril de 1229.

Tanben foguèt assetjada per la Crosada dels pastorèls en 1320 e los Angleses en 1386 (Guèrra de Cent Ans). Jamai foguèt presa per fòrça.

Lo vilatge èra prospèr fins a 1830 amb prèp de 2000 abitants e gaireben abandonat dins los ans 1950. Foguèt restaurat per de residéncias segondàrias.

Administracion 

 Abans la refòrma cantonala de 2014, aplicada en 2015, la comuna èra del canton de Castèlnòu de Montmiralh; es ara del canton de Vignobles et Bastides (en francés), donc de Vinhals e Bastidas.

Demografia

Luòcs e monuments 

 Barris del sègle XIV. La pòrta de l'Eiriç amb un doble sistèma de defensa prèp la torre de la preson. Lo tot tresplomba las liças. 
 Capèla de Sant Ròc 1703
 Castèl dels capitans governadors, sègle XV
 Capèla de Sant Jaume dicha 
 Ostals dels sègles XV e XVI que l'ostal de vila
 Glèisa de Sant Cornelha dels sègles XIV e XV amb mòbles classats.
 Al pè del vilatge, vergièr conservatòri regional creat per contribuir a salvar d'espècias d'arbres fruitièrs tradicionalas e menaçadas.
 Sabonariá a la capèla de Sant Ròc: sabon natural e BIO

Personas ligadas a la comuna 
 Reno e Mélaka, dessenhaires e escrivans de bendas dessenhadas 
 Anne Duguël (Gudule), escrivana.
 Olivier Ka, escrivan e escenarista de bendas dessenhadas.

 fonts
 Senhal explicatiu sus la plaça del vilatge
 site de la vila

Veire tanben 
 Comunas de Tarn

Ligams extèrnes 
 site de la vila
 fotos

Nòtas e referéncias 

Comuna de Tarn
Comuna de Lengadòc
Airal de l'AOC del galhac