L'Esparra
L'Esparra (Lesparre-Médoc en francés) es una comuna medoquina de Guiana, lingüisticament gascona, administrada pr'au departament de Gironda de la region de Noèra Aquitània, ancianament d'Aquitània.

Geografia
L'Esparra se tròba sus l'anciana Levada, au crotzament entre Leda, Medòc viticòla e Medòc landescòt (autament dit Lanas de Gasconha).

Istòria
An retrobat de las traças d'aucupacion neolitica dens la comuna, notadament au lòc d'Uish. Mèi tard, pendent l'Antiquitat, quòra plusiors braç de l'estuari vinèvan dincas a çò qu'es adara au mitan de la peninsula, un pòrt estut creat, en un endreit nomat Metilium, e una via de comunicacion menent dinc a Bordèu, la Levada, estut traçada. A l'epòca de Carlesmanhe, disen qu'un permèir casterar estut bastit, per se botar a l'abric de las atacas daus Normands. La Tor d'Aunor domina la fortaressa dita l'Aunor de l'Esparra.

Pendent l'epòca anglogascona, l'Esparra vengut un centre politic, militar e comerçant, amèi una etapa sus la via de Sent Jacme. Au XII° siègle, trobèvan a l'Esparra un segrat destinat aus sent-jaqués e un espitau dedicat a sent Leunard, tanben a destinacion daus pelegrins. En 1239, quò's lo convent de Sent Francés qu'es creat. En 1265, una carta en occitan menciona que privilègis son autrejats aus ciutadans se renonçan a se constituir en comuna :  Ne feràn entre eths establiment, ni feràn sagèth, ni comunia...   Lo XIII° siègle estut tanben lo siègle de dus trobadors dau virat, Aimeric de Belenoi, neishut a l'Esparra e coneishut dens tots los país d'òc, e Pèir de Corbian, d'origina medoquina. De cap a 1363, lo senhor de Florimont, senhor de l'Esparra, se'n angut en crotzada, e multipliquèt en seguida las activitats guerrèiras ; lo considèran coma un grand òme dens l'istòria locala. En 1415, a la mòrt de Guilhèm-Amaniu de Madalhan, la senhoria de l'Esparra torna au conestable de Bordèu. Après la bacsarra de Castilhon, son mantuns a se disputar la senhoria : comtes de Labrit, de Matinhon, ducs d'Epernon e de Gramont.

Au XVIII° siègle, l'Esparra ven lo shèite de la subdivision dau Medòc, a la plaça de Sent Laurenç. En 1790, la comuna es promudada cap de districte ; en 1800, ven sosprefectura. Au XIX° siègle, las comunas vesinas de Sent Arlòdi e Uish li son restacadas , portant la populacion esparrina a 3500 abitants. L'Esparra damòra quauque temps a l'escartat daus grands axes. Adara, sa populacion es de 5200 personas mès la majora partida trabalha dens l'aglomeracion bordalesa. Los servicis d'urgéncia son menaçats d'èster transferits a Bordèu, la situacion medoquina es donc un chic preocupanta. 

Per çò dau torisme, pòden vesitar lo donjon de l'Aunor de l'Esparra, sol a damorar dau vielh castèth (desmantelat a la Revolucion), qu'aculhís un musèu.

Administracion

Demografia

Lòcs e monuments

Personalitats ligadas emb la comuna

Veire tanben
 Comunas de Gironda

Ligams extèrnes

Nòtas

Comuna de Medòc
Comuna de Gironda
Comuna de Guiana
Comuna d'Aquitània (Occitània)