Gasconha
Gasconha  qu'ei ua region istorica deu Sud-Oèst de l’Occitània, politicament partejada enter França e Espanha. La Gasconha linguistica qu’ei limitada per l’ocean Atlantic (nomenat Mar Grana) a l’oèst, per l'estuari de Gironda au nòrd, per la part centrau de Garona a l’èst e peus Pirenèus au sud. Gasconha qu'èra a la Hauta Edat Mejana un principat puish mei tard la soa mei grana part que vadó un fèu d’Anglatèrra e ua part deu reiaume de França. Mentre que lo Ducat de Gasconha e s’aprima a partir de 1032 entà desaparéisher coma entitat politica, ua identitat culturau gascona que subsisteish a truvèrs lo Regim Ancian e dinc aus nòstes dias. Dens la particion administrativa actuau, Gasconha que se tròba dividida entre las regions de Nòva Aquitània e d’, e las comunautats autonòmas de Bascoat, Catalonha e Navarra.

Los caplòcs istorics de Gasconha que son Lo Mont e Aush.

Lo gentilici qu'ei gascon -a.

Geografia

Limits de Gasconha 
Gasconha que compren los departaments francés seguints:

 en totalitat: Gers, Hauts Pirenèus, Lanas;
 en partida: Arièja, Gironda, Hauta Garona, Òlt e Garona, Pirenèus Atlantics, Tarn e Garona.
La Val d'Aran, enqüèra que sia en Catalonha, que hè part lingüisticament de Gasconha.

Quauques lòcs deu Bascoat espanhòu, en Guipuscoa e de Navarra que son tanben istoricament gascons.

Ciutats 
Las ciutats principaus que son:
 Aush, lo son caplòc istoric
 Banhèras de Bigòrra
 Banhèras de Luishon
 Baiona-Anglet-Biàrritz (conurbacion deu Baish Ador)
 Bordèu
 Dacs
 Lorda
 La Tèsta
 Lo Mont
 Tarba
 Pau
 Vielha, lo caplòc de la Val d'Aran
 Sent Sebastian

Istòria

Figura emblematica 
 Lo gascon mei conegut a travèrs deu mond ei lo celèbre d'Artanhan, deu son nom vertadèr Carles de Batz Castèlmoro.

Eraudica e banèra 

Segon la legenda, la soa banèra (basada sus ua crotz de sant Andriu) qu'estó balhada peu papa au parat de la Tresau Crosada. 

Recentament, ua banèra totaument nava, dita banèra de la Dauna, qu'estó prepausada coma simbèu modèrne deus País Gascons (la Gran Gasconha lingüistica). La banèra de la Dauna qu'ei compausada de dus triangles complementaris roge e blanc qui son las duas colors deus carrats deus hestaires. Lo triangle roge qu'evòca lo triangle aquitan de la Gasconha lingüistica. La banèra qu'amuisha tanben un cap de dauna de perhiu, la de la Dauna de Brassempoi, ua escultura gravetiana de  ans d'atge, haut o baish, trobada a Brassempoi en Shalòssa. La Dauna simboliza l'estacament eternau a la tèrra e a la lenga de la Gran Gasconha. Lo drapèu de la Dauna qu'estó adoptat per ua majoritat en un sondatge organizat per Aquitaineonline e 

Lo blason arborant leons e espigas de blat qu'ei tanben utilizat oficiaument (sus las façadas deus ostaus de comunas, coma a Baiona).

Annèxas

Ligams intèrnes 
 Gascon, lenga vernaculara
 Gascons, pòble
 Basset blau de Gasconha, raça canina
 Ophrys de Gasconha, varietat d'orquidèa

Nòtas e referéncias