Tradicion
La tradicion designa la transmission de contunh d'un contengut cultural dins l'istòria dempuèi un eveniment fondator o un passat de memòria perduda (del latin traditio, tradere, de trans « mejans » e dare « donar », « far passar a un autre, remetre »). Aquel eritatge immaterial pòt constituir lo vector d'identitat d'una comunautat umana. Dins son sens absolut, la tradicion es una memòria e un projècte, dins un mot un consciéncia collectiva: lo sovenir de çò qu'èra, amb lo dever de lo transmetre e de l'enriquir. Amb l'article indefini, una tradicion pòt designar un movement religiós per çò que l'anime, o mai sovent, una pratictica simbolica particulara, coma las tradicions popularas.

Dins lo lengatge corrent, lo mot tradicion es a vegada emplegat per designar un usatge, veire una abituda, consacrat per una practica longa al sen d'un grop social quitament restrench (par exemple una tradicion familhala). 

Lo concèpt de tradicion pren un sens diferent dins lo mot tradicionalisme, que representa una volontat de retorn a de valors tradicionala, e non pas de transmission d'un eritatge dins l'evolucion istorica. Lo tradicionalisme es l'opausat del progressisme. S'agís donc pas d'una notion dirèctament ligada a la definition primièra de la tradicion.

Religion 
 judaïsme: la tradicion dels profètas
 Dins le bodisme, una tradicion designa, per extension, l'ensemble de las practicas, de las idèas e de las coneissença d'una escòla del bodisme. 
 Islam : genealogia de Maomet
 Dins lo catolicisme, la Traditcion es la segonda font de la Revelacion amb las Santas Escrituras. Precedís dins lo temps (la Revelation essent d'en primièr orala) e la passa en contengut: es en efièch la Tradicion que definís quines son los libres apartenent a las Escrituras Santas, cossí las interpretar, quin es lo nombre dels sacraments e çò que son, los dògmas de l'Immaculada Concepcion e de l'Assompcion de la Verge Maria, eca. Se definit mai sovent "la paraula de Dieu non escricha dins la Bíblia, mas transmesa per l'ensenhament dels Apòstols e arribada coma de man en man fins a nosaltre", o mai simplament coma çò que sempre foguèt cregut, partot e par totes.
 L'esoterisme se vòl una recerca de la Tradicion conciliant totas las tradicions. René Guénon recampa atal la varietat dels fenomèns religioses destriant simbolicament una tradicion occidentala: judaïsme, cristianisme, islam e la filosofia antica; fàcia a una traditcion orientala: bodisme, indoïsme, taoïsme... Aquela classificacion perd de sa pertinéncia amb l'avançament dels estudis antropologics e d'istòria de las religions. Ara, l'esoterisme s'interessa atal al camanisme, o a las religions africanas.
Selon Maurice Halbwachs, « la religion entièra se resumís dins lo procediment de traditionalizacion ».

Sciéncias umanas 
Una tradicion es, en sociologia, una costuma o una abitud qu'es memorizada e transmesa  de generacion en generacion, a l'origina sens besonh d'un sistèma escrich. Las aisinas per ajudar a aquel procediment inclusisson d'elements de poesia coma la rima e l'alliteracion. D'istòrias son bastidas per una ritualizacion de la pensada a l'entorn d'un biais de far e de sos accessòris, ara plan relevat per la publicitat e las leis.

Lo ligam entre la tradicion e la modernitat es complèxe d'estudiar. De las tradicions ancianas e oralas pòdon nàisser pauc a pauc de tradicions modèrnas e escrichas, a una autra epòca, dins un autre espaci. Amb un manlèu al risc de l'origina, e quand far sièu, es alara far autrament coma l'explicita l'antropològa Martyne Perrot . Fòrça cercaires en sciéncia socialas (filosofia, sociologia, antropologia, istòria, istòria de l'art...) trabalhèron sus aquel tèma.

Diferéncia entre costuma e tradicion 
La tradicion es universala e se presenta sovent jos diferentas formas segon los païses, mas una tradicion es pas totjorn a l'escala nacionala, pòt èsser familhala. La costuma es una istòria de localitat, de region.
Las tradicions illustran l'istòria de pòbles. La tradicion es una transmission culturala que dura dins lo temps e concernís de doctrinas que pòdon èsser religiosas, moralas, politicas, etc. Las tradicions se transmeton de generacion en generacion e s’agís mai d’una pensada e d’un estat d’esperit qu'environa de fachs e d'abituds. Una costuma es una practica que s’aplica mejans las generacions per reproduire e conservar las meteissas abitudas e las meteissas conduchas ancianas d’un pòble, d’un país o d’una familha. La costuma e la tradicion son intimament ligadas e sont sovent associadas mas la tradicion pòt èsser definida coma la pensada qu'environa la mesa en aplicacion concrèta de costuma dins los fachs.

Sens particular en drech 
Dins las matèrias juridicas, la tradicion es la remesa de la causa objècte d'un contrate. Lo tèrme ven del latin Traditio, entendut coma la remesa de la causa necessària per formar un contrate de venta o un contrate de pr!st en drech roman.

Nòtas e referéncias

Vejatz tanben 
 Mite
 Rite
 Costuma
 Cultura

Ligam extèrne 
 La tradition entre fidélité et trahison, Carole Dely (revue Sens Public)
Doctrina crestiana
Sociologia de las religions
Tradicion