Niniva
Ninive (en arabi نينوى Ninawa) èra una ciutat de Mesopotamia sus la riba de Tigre, al jonhent amb Khosr (Khawsar), dins la region actuala de Mossol.

Istòria 
Son eròi eponim fondator es Ninus. Ninive èra una ciutat estat mencionada a partir de 1800 AbC coma un luòc ont s'adorava Ishtar. Passèt jos la dominacion de Babilònia avant 1750 AbC. Aprèp 1500 AbC èra jos l'influéncia de Mitanni. L'estatua de la divessa Ishtar de Ninive foguèt enviada dins la primièra mitat del sègle XIV AbC pel rei de Mitanni (alara sobeiran d'Assiria e Ninive) al faraon d'Egipte Amenòfis III.

Jos dominacion assiriana 
Dempuèi la mitat del sègle XIV AbC Ninive demorèt jos la dominacion Assiriana. Pendent lo periòde neoassirian e especialament jos Assurbanipal foguèt la principala ciutat del país e lo luòc de residéncia dels reis. Jos Sennaquerib, vèrs 700 abC, las nòvas construccions apondidas a aquelas que s'èran fachas lo sègle enrè ne donèt una ciutat esplendida, subretot lo palais, abrigant sus  prèp de cent cinquanta mila abitants.

Destruccion 
A partir de 633 AbC Assiria dintrèt en decadéncia e amb l'empèri tanben sa capitala. Foguèt destruida en 612 AbC per la coalicion dels medas amb los Babilonians. Los abitants que poguèron pas fugir cap a l'oèst foguèron tuats o deportats. Los arqueològs trobèron de còrses umans nombroses qu'èran pas estats enterrats. Lo luòc demorèt inocupat pendent de sègles.

Dominacion aràbia 
En 627 se passèt al rededor, la batalha de Ninive entre l'Empèri Bizantin e l'Empèri Sassanida. Aprèp la conquèsta aràbia, la ciutat de Mossol, sul l'autra riba de Tigre, ocupèt lo luòc.

Arqueologia
Los rèstas de Ninive se tròban a Koyunjik  e Nabi Yunus, mas sonque se poguèt excavar dins la primièra perque dins l'autre i a una capèla musulmana (la tomba de Yunus, lo profèta Jonàs) la pus venerada de l'Iraq septentrional. Las primièras excavacions se faguèron jol cònsol francés a Mossol, Botta, en 1843, e que trobèt lo palais reial de Sargon II. Las roïnas foguèron exploradas pel britanic Sir Austen Henry Layard de 1845 a 1851 e en 1847 trobèt lo palau de Sennaquerib e la libreria d'Assurbanipal amb  tauletas gravadas que foguèron enviadas a Londres. 

Los autres explorators foguèron George Smith e Hormuzd Rassam entre autres. Vèrs 1921, lo Musèu Britanic (equipa dirigida per L.W. King) faguèt de novèlas excavacions dins la zona del temple de Habu. En 1927 i trabalhèt Campbell Thompson; e dempuèi 1981 foguèt David Stronach de l'Universitat de Berkeley. Tanben se faguèt divèrsas excavacions pels arqueològs iraquians. S'estima que las roïnas ocupan un airal de 730 ectaras ()

Nòtas

Ligams extèrnes 

 «Casuda de Ninive, 612 aC»

Bibliografia
R. Campbell Thompson i R. W. Hutchinson, A century of exploration at Niniveh, Londres, 1929.

Iraq