Salme roge
Salme roge (Még kér a nép en lenga magiara) es lo 12 filme de long metratge del realizator ongrés  Miklós Jancsó.

Sinòpsi

Lo luòc de l'accion: la Puszta, l'immensa plana ongresa.

Lo temps de l'accion: la fin del sègle XIX.

L'accion: d'unes obrièrs agricòlas, de rafis, confles e pro lasses, excedits per l'agression patida los escadajorns pels mèstres de l'endrech, se revòltan contra los "lors" senhors e se ne tenon d'esperats responsa a las lors reivindicacions... 

O fan en tot dançar e musiquejar e cantar, e balar, farandolejar, mazurquejar... amai quitament pregar... etc.

Pressions e intimidacions dels gendarmas, pas res ne va poder cambiar la situacion.
De soldats, mesclats dins d'abòrd amb la preissa, la se rodejan e encerclan, e tiran.

Es lo chaple total, general.

Mas l'accion es pas tot... 

Que l'istòria contada es just d'aquelas que dintran pas dins los libres d'Istòria, anecdotica çò diràn, quitament se n'es pertocanta, per ailò tot que d'uman implica, de simple e mèr respîèch de la dignitat perduda del pòble.

E lo biais de contar, e mostrar, e testimoniar, o fa tot.

Contengut

Pater Noster socialisticus

....... Paire Nòstre que sètz president en la vòstra persona
Que santificada ne siá la vòstra persona pel sacrifici, l'avodament e l'onestetat que li mostratz al pòble!
Socialisme, qu'arribe lo tiu règne, en çò nòstre coma dins lo mond entièr!
Pòble, que ta volontat siá facha, e que, per la reduccion de las talhas, lo nòstre companatge amai la nòstra existéncia ne sián del tot facilitats!
Òi, Pòble, desliura-te dels oprimeires comuns dels dreches umans, mas li ne perdone pas jamai los lors pecats als tirans, que se n'ameritan e del tot lo castig que s'atrasèron en oprimir drech e paratge!
Argent, nos ne daisse pas cap tombar dins la temptacion, que per tu fòrça ne véndon los lors principis e se ne fan los esclaus dels opressors del pòble!
Que la claror de Sciéncia esclaire lo nòstre esperit dins la realizacion d'aicesta causa sacrada !Amèn!

citacions

Intencions de l'autor

citacions
 ...  Fau de filmes subre la victòria dels paures... 

 ...  Ne cerqui pas cap d'èsser enigmatic...

Analisi

citacions

Ficha tecnica (comentada)

Títol : Még kér a nép, çò es literalament Çò, ailò tot que lo pòble vòl, exigís...N'es subremalaisida la traduccion d'aiceste títol, trach d'un poèma del poèta nacional e nacionalista ongrés Sándor Petöfi.Lo quite Miklós Jancsó li n'aclarèt al critic cinematografic francés André Cornand  qu'es sosentendut tanben çò tot que li donan  pas, amai tot parièr, afanatz-vos, que lo pòble se ne ten tostemps de demandat...

Per çò que n'atanh al títol Salme roge, lo tanben critic francés Claude Beylie çò ne notèt que foguèt lo quite Jancsó lo que trobèt lo títol francés Psaume rouge que ne faguèt tant flòri puèi per n'èsser lo sol, traduch, levat lo siu original ongrés, dins lo mond entièr. 

 Realizator: Miklós Jancsó.
 Scenari: Gyula Hernády.
 Director de la fotografia: János Kende (Eastmancolor).
 Dramaturgia: Yvette Biró.
 Engenhaire del son: György Pintér.
 Montatge: Zoltán Farkas.
 Cap decorator: Tamás Banovich.
 Costums: Zsusza Vicze.
 Coregrafia: Ferenc Pesovar.
 Musica: Ferenc Sebó - cants populars, patriotics & revolucionaris ongreses - Tamás Cseh.
 Produccion: Estudios num.1 de Mafilm a Budapèst.
 País: Ongria.
 Lenga del filme: ongrés.
 Format: Colors.
 Durada: 87 min.
 metratge: 2443 m.

Distribucion

 Lajos Balászsovits ... l'oficièr jove d'esquèrra
 András Balint ... lo comte
 Gyöncyi Buros ... la pacana jove
 Andrea Dahota ... Mária Nagy, militanta
 Márk Zala ... Janós Nagy, socialista
 Jószef Madaras ... lo violonaire Bálint, socialista
 Elemér Ragálti ...  lo luòctenent
 Tibor Molnár ...  Imre Lovas, socialista
 Bartalan Solti ... lo violonaire vièlh
 Marie Csomós ... la sirventa
 Eva Spányik ...  " Fehérkendös halottsiratö asszoni "
 Tibor Orbán ...  András, socialista
 Erszi Cserhalmi ...  Galambos, joventa, socialista
 Ilona Curnik ...  pacana 
 Zsusza Ferdinándy ...  la comtessa
 Péter Haumann ... curat
 Jószef Vándor ... curat militar
 Jacint Juhász ... Ferenc, socialista
 János Koltai ... socialista
 Gyula Piroth ... socialista
 György Cserhalmi ...  socialista
 László Horvath ... socialista
 Gábor Kiss ... socialista
 Frantisek Velecky ... socialista
 Lajos Fazekas ... soldat de cavalons
 György Pintér ...  soldat d'esquèrra
 Iván Szendrö ... soldat d'esquèrra
 Tamás Szentjóby ... soldat d'esquèrra
 Tamás Cseh ... cantaire
 Ferenc Sebö ... cantaire
 Ágnes Lipták ... cantaira
 Péter Éri ... dançaire
 Zsuzsa Fábri ...  dançaira
 Lajos Farkas ...  dançaire
 Agnes Music ... dançaira
 Lázló Nagy ... dançaire
 Zoltán Nagy ... dançaire

 Ferenc Pesovár ... dançaire
 Tünde Terényi ...  dançaire
 Andrea Aitony
 András Ambrus
 Gáspár Ferdinándy
 Géza Ferdinándy
 Frigyes Gödrös
 Béla Halmos
 Pál Hetényi
 Levente Hidvégi
 György ifj. Gonda
 Pál Keresztes
 Anna Koós
 Erszi Kopácsi
 Miklós Kovács
 István Kun
 András Mészáros
 László Pelsöczy
 Tamás Pinter
 György Reinitz
 Azucena Rodríguez
 András Széll
 Éva Szendrei
 András Szigeti
 István Szilárdy
 Gyula Szombathy
 Balász Tardy
 Sándor Vajó
 Tamás Varga
 Gyöngyvér Vigh
. . . Ben ne caliá aquò amor de s'emplenar un chic la Puszta...

Prèmis e guerdons

1972:
 Prèmi de la mesa en scèna.......  al Festenal de Canas
Grand Prèmi de la critica per Melhor filme sortit dins l'annada  Santiago de Chile
Glòbe d'aur Milan
Prèmi Patrick Pouget per Melhora fotografia a'n Kende János París
 1973:
Hungarian Film Critics Award per Melhora actritz na Drahota Andrea
Hungarian Film Critics Award per Melhor actor en Zala Mark

Resson critic

en Euròpa

 Los maelströms de la libertat... (Claude Beylie, in revista cinematografica Ecran 72, citada çaijós)
 La coralada fabulosa dels borrèls e de sas victimas... (Robert Benayoun, in setmanièr Le Point, 13 de novembre de 1972)
 Roge, blanc, roge... (Jean-Louis Bory, in setmanièr Le Nouvel observateur, 11-19 de novembre de 1972)
 Salme roge: un cant biblic per simbolizar la revolucion socialista... (Michel Estève, in cronica Le Figaro Littéraire, 25 de novembre de 1972)
 La Tactica e lo rite... (Jean-Loup Passek, in  revista Cinéma 72, numèro 171, decembre de 1972)  
 Cap al corpus sacrat de la revolucion... (Jean-Pierre Jeancolas, in revista cinematografica Positif, num.147, febrièr de 1973)
 Un "Roge" negre sus blanc... (Marcel Martin, in Ecran 72, op cit)
 Un conte popular... (François Maurin, in quotidian L'Humanité, 18 de novembre de 1972). . . Per un sol filme aital, ieu ne balhi 50 ans d'Hollywood... (Un amic de l'autor d'aiceste article, en sortir de veire lo filme... 1972)...
 Cristic... (Un autre amic idem idem)

endacòm maiStultitia universalis: Very Hungarian.Very socialist.Very difficult. (sic... dixit un " utilizaire "  anonim de l'International Movie Database... no comment!!)

Bibliografia
 

numèro especial Miklós Jancsó de la revista études cinématographiques, nums 104-108, cò en Minard, París, 1975
Yvette Biró  Jancsó, edicions Albatros, id 1977
Veire tanben bibliografia detalhada dins l'article en Miklós Jancsó

DiscografiaMagyar Népzene 2. / Hungarian Folk Music: Cofret de 4 disques, vinil,   coeditats per Hungaroton & UNESCO, d'a la Colleccion de l'Acadèmia Ongresa de Sciéncias / Magyar Tudományos Akadémia... :
 Disc I  : 
 La sisa anciana (Régi réteg)  (9 tròces)  (22')
 idem (idem)  (8 idem)  (21' 30)
 Disc II  :
 Un eiretatge europèu (Európai réteg)  (5 id)  (21' 50)

  Cançons dins l'estil novèl (Újtílusú dallamok)  (14 id)   (21')
 Disc III  :

  Musica instrumentala (Hangszeres zene)  (14 id)   (20' 40)
  idem (idem)  (10 id)   (21' 42)
 Disc IV  :

  Aires estacats a la costuma populara (A népszokások dallamai)  (1 Nativitat d'al ròdol de Székely...)  (20' 05)
  idem (idem)   (21 tròces)   (23' 40)
 Se tracha aicí del volum numèro VII de l'Òbra grand, lopera magna d'en Kodály Zoltán e'n Bartók Béla, id est A Magyar Népzene Tára / Corpus Musicæ Popularis Hungaricæ... (mai de 70 ans de recerca, e gaireben 10000 melodias collectadas..., d'un ensemble gaireben exaustiu (mas pas del tot çaquelà...) de la tradicion magiara d'a fins a la debuta del sègle XX...)
N'es acompanhat lo cofret per un libre d'acompanhament rèirecomplet signat en Rajeczki Benjámin, 71 pp (format subrebèl) amb istoric, tèxtes e particions, en ongrés e anglés (mas amb notícia istorica e ensenhador general en alemand, francés & rus), Budapèst sd (circa 1970...)
Li n'apondrem ges comentari... ediu.
 Vejatz tanben 
 
 Miklós Jancsó

Ligams extèrnes 

   Még kér a nép ...Salme roge   sus IMDb
   Sit ongrés Ligams videografics 

 

 

 sus YouTube... version integrala sostitolada en anglés... en dintrar coma clau Miklos Jancso Red Psalm''

Nòtas
<references>

Cinèma
Cap d'òbra del cinèma mondial
Filme premiat al Festenal de Canas
Filme ongrés
Miklós Jancsó
Filme dramatic 
Filme sortit en 1972