Jean-Michel Basquiat
Jean-Michel Basquiat (1960 - 1988), pintre estatsunian.

Biografia 
Nasquèt a Brooklyn, Nòva York, lo 22 de decembre de 1960, filh de paire aician e de maire portoricana. Lo paire, Gerard Basquiat, èra un comptable, e la maire, Matilde, èra una dessenhatritz grafica de gran prestigi. Los paires divorcièron e per aquò cambièt mai d'un còp d'escòla. Estudièt dins una escòla catolica privada, aprèp dins una publica e a 16 ans dintrèt a la City-As-School, un centre per a adolescents dotats mas rebèl foguèt remandat un an abans lo diplòma. Alara dins sa jovença dintrèt en contacte amb la soscultura urbana, drògas e bandas. 

En 1977, amb Al Díaz, dintrèt dins lo monde del graffiti, pintant los vagons del mètro e dins las zonas de SoHo, quartièr de Nòva York que prolifèran las galariás d'art. L'an seguent va daissèt l'escòla e l'ostal per, pendent dos ans, viure per las carrièras, en imòbles abandonats o amb sos amics al Low Manhatan, sobrevivent en vendent de cartas postalas e camisetas qu'el meteis decorava. 

Contunhava a far de graffitis, un trabalh de contengut poetic e filosofic, mai sobretot satiric. Amb Al Díaz signavan SAMO (SAMO: siglas de same old shit, literalament, la meteissa mèrda vièlha). 

Un article sus l'escritura de SAMO publicat dins "The Village Voice" foguèt lo primièr indici que lo monde de l'art s'interessava a el.

Lo graffiti 
A partit de la fina dels ans 1960, de grops de joves dels quartièrs marginals de Brooklyn e del Bronx comencèron a cobrir las parets dels espacis publics de mascaraduras e pintaduras. Los tenent de la love generation valorizavan d'aqueles espacis publics per exprimir lo desencantament, las protestacions, los desacòrdis amb las estructuras socialas, politicas e economicas d'un sistèma qu'èran adversari. D'autres, se fogissián dels guetos, daissavan lors emprentas o lors marcas anonimas suls murs amb d'actitudas despolitizadas e indiferentas a l'establishment e amb la sola volontat d'afirmar son identitat e donar lo testimòni de la lor existencia dins un sistèma que los ten alunhats. En 1979 Basquiat escriguèt suls murs del Soho: SAMO is dead. Alara, daissèt lo graffiti, e fondèt lo Gray, un grop musical ont jogava de la clarinèta e lo sintetizador e amb que frequentava de pubs coma lo CBGB e lo Mudd Club, luòcs al vam, mas lèu abandonèt sa carrièra musicala començant. A l'East Village, musicians e artistas elaboravan la seuna soscultura, lo hip hop, partetjant sa passion per la musica rock, pel break e pel rap e efectuèt de performàncias, de filmes underground e graffitis. Mas foguèt a partir de 1980, quand encara viviá coma un rebalaire, que consacrèt principalament a la pintura. 

Basquiat aviá una curiositat intellectuala e una vertadièra fascinacion per l'expressionisme abstracte, pels trabalhs de Kline,  Pollock, De Kooning e las calligrafias de Cy Twombly. Interessat tanben per las "combine paintings" de Robert Rauschenberg e per l'Art Brut de Jean Dubuffet, atal coma per la cultura populara, sos graffitis venguèron d'una qualitat plastica e expressiva totjorn mai prèpa a la pintura contemporanèa dels Estats Units d'America. 

De jove aviá recebut una bona educacion artistica informala; la maire li faguèt visitar los musèus, tanben foguèt iniciat en la lectura de literatura poetica e mai tard escriguèt la seuna, parlava en mai de l'anglés, lo francés lo castelhan correntament. Basquiat mitifièt lo nom de son grop afirmissent que viniá del libre Henry Gray's Anatomy of the Human Body (o mai cort Gray's Anatomy) sus l'anatomia qu'acompanhèt sa convalescencia aprèp que foguèt capvirat, a sièis ans, per una automobila. Aquel libre venguèt una font de son trabalh. Completèt sa formacion autodidacta coma auditor a l'Escòla d'Arts Visuals, ont contactèt lo pintor e autor de graffiti Keith Haring.

Exposicions 
Participacipèt pel primièr còp a una exposicion artistica en 1980 al Times Square Show, una mena de galariá de moda e d'art alternatiu presentada dins un entrepaus abandonat del Bronx. E pel primièr còp l'expression de l'art del graffiti foguèt reconeguda d'un autre biais qu'una manifestacion marginala, es a dire qu'uns artistas desligats d'en primièr del sistèma mainstream, (es a dire comissari/musèu/critica), faguèron mòstra de lors òbras a l'exposicion. Foguèt organizada pel collectiu "Colab" (Collaborative Projects Inc.). Basquiat expausèt un panèl que rünissiá qualques graffitis de SAMO. 

Qualques galariás del Soho, coma White Columns e Fashion Moda cedèron sos espacis pels graffiters. El 1981, Basquiat expausa sas òbras en la PS1 del Institute for Art and Urban Resources de Nòva York en una exibicion amb el nom: "New York/New Wave" ("Nòva York/Nòva Onda"). Se pòt tentar de definir aquela mòstra coma un estelum de la nòva jet-set artistica. L'artista lum èra lo fotografa Robert Mapplethorpe, e coma en totas sas aparicions publicas l'exposicion foguèt elaborada amb una minuciosa mesa en escena e foguèt apreciada. Aquò favorizèt Basquiat que a costat de las fotografias mostrèt de pinturas fòrtas, de gestes bruts e de colors simples. 

Apareguèt a l'exposicion borrat de cocaïna, destorbant de sa presencia los participants. Aquí encontrèt Andy Warhol que'n comencèt una amistat, e una collaboracion professional. En decembre de 1981 apareguèt lo primièr article important "The Radien Child" de Rene Ricard dins la revista Artforum (nº 24, p. 24-43) la mai considerada revista d'art de l'epòca.

Totjorn en (1981) s'expausèron sos graffitis dins la Dokumenta de Kassel. Sa passion per la musica èra tan granda que dins un moment fòrça intensa sa carrera, al meteis temps que las exibicions importantas coma aquela de Transvanguardia Italia/America e la Dokumenta de Kassel, comencèt a produire de musica rap e èra DJ dins los clubs de Manhattan. Sos musicans favorits: Miles Davis, Charlie Parker, Dizzie Gillespie, Billie Holiday, e d'autres, se proguèron alara. 

En 1982 Basquiat es sus un vertadièr camin de succès: se multiplican las exposicions individualas e collectivas. Tanben participa a l'exposicion organizada per Diego Cortez, presentada ea la Galariá Marlborough de Nòva York, nomenada The Pressure to Paint, amb d'autres artistas coma G.Baselitz, S.Chia, F.Clemente, I.Cucchi, M.Disler, R.Fetting, Keith Haring, J. Schnabel, e mai. 

En (1983) participèt en la Bienala del Whitney Museum of American Art de Nòva York al costat dels novèls representants de l'art apropiacionista, los nòus expressionistas, e d'autres graffitistas com Keith Haring.

El 1984, lo MOMA de Nòva York, alara que pauc clinat al neoexpresionisme presentèt l'importanta exposicion An International Survey of Recent Painting and Sculpture, que Basquiat participèt al costat d'una seleccion de 170 artistas. Warhol lo presentèt al galerista Soïssa Bruno Bischofberger, que faguèt conéisser son òbra en Euròpa e amb que collaborèt estrechament fins a sa mòrt. 

A partir d'aquí, los amics de Basquiat comencèron a se preocupar dels excesses de l'usatge de drògas. La paranòia de Basquiat, malgrat tot, aviá de motius a causa de las menaças realas de gents que li robava de quadres dins estudiòs o de galeristas que prengavan sas òbras inacabadas per las expausar o las vendre. Dins aquela epòca Basquiat èra dins las revistas d'informacion generala e de moda coma Times, Newsweek, Vanity Fair e Vogue pas per sa pintura, mas per sas aparicions dins des festas e clubs al vam, coma lo Palladium. Se mòstra amb Madonna e d'altras estrelas de l'espectacle e de la musica. 

Lo 10 de febrièr de 1985 Basquiat apareguèt dins la cobèrta de la revista dominicala New York Times, lo primièr artista plastic negre que apareissent atal. L'article qu'acompanha la foto, escrich per Cathleen McGuigan, es titulat "New Art, New Money: The Marketing of American Artist" (Nòu Art, Nòva Moneda: La Marquetica d'un Artista American).

Collaboracion Basquiat-Warhol-Clemente 
Entre 1984 e 1985 Basquiat collaborèt amb Francesco Clemente e Andy Warhol. D'aquela collaboracion resulta diverses quadres de granda dimencion amb de combinasons subjectiva de color, "colatges" que reünisson pintura, serigrafia, graffiti e lengatge publicitari. 

Los quadres anavan d'un estudiò a l'autre; normalament los començava Warhol, Clemente los perfeccionava e Basquiat los acabava. Warhol escriguèt dins son jornal: . L'idèa de pintar ensems profitavan a ambedos perque Warhol, dins aquel temps sonque utilizava de tecnicas coma la serigrafia, tornèt prendre lo pincèl, e Basquiat comencèt a utilizar de tecnicas mecanicas aplicadas a la pintura. 

El 1986 viatjèt en Africa e expausèt a Abidjan (Còsta d'Evòri). En novembre d'aquel an, realizèt una granda exposicion (mai de 80 òbras) al musèu Kestner-Gesellschaft de Hannover, venguent a 25 ans l'artista mai jove a expausar dins aquel musèu. 

El 1988 s'installèron d'exposicions a París e Nòva York, e en abril, ensajèt d'abandonar son addiccion e s'anèt a son ostal d'Hawaii. Tornèt a Nòva York en junh anonciant que s'èra liberat de la dròga, mas lo 12 d'agost de 1988, moriguèt per sobredòsi d'eroïna a 27 ans. 

Lo long de sa breva, mas intensa carrièra artistica realizèt mai de 40 exposicions personalas e participèt a prèp de 100 collectivas. L'autopromocion e la reclama publicitària foguèron per Basquiat factors prioritaris, coma abans lo foguèt per Andy Warhol o Julian Schnabel.

Periòdes 
La carrièra de Basquiat se divisís en tres grands periòdes:

 Pendent lo premièr, de 1980 a la fin de 1982, fasiá de pinturas sus tela, representant mai sovent de personatges esqueletics e de caras en forma de masquetas. Aquò mòstra son obsession de la mortalitat de l'Òme. Pindiá tanben d'elements tirats de sa vida per la carrièra: veituras, bastiments, policièrs, jòcs d'enfants, graffitis...
 Un periòde intermediari de fin 1982 à 1985 presentèt de pinturas sus panèls de totas matèrias e de totas formas, e de quadres individuals amb travèrsas intermediarias visibles, una superfícia densa amb d'escrituras, de colatges, e de representacions sens relacion aparenta entre elas. Aqueles trabalhs revèlon un fòrt interès per l'identitat negra e ispanica de Basquiat, son identificacion amb los personatges negres istorics o contemporanèus, e los evenements que lor sont ligats.
 Lo darrièr periòde, comença vèrs 1986 e dura fins a sa mòrt en 1988. Mòstra una novèla mena de pintura figurativa, dins un estil diferent amb de fonts, de simbòls e un contengut en contraste amb sas autras pinturas.

Ligams extèrnes 
  site oficial
 Biografia de Jean-Michel Basquiat
 Basquiat sur artfacts.net, liste d'òbras
 REtrach de Jean-Michel Basquiat en videos - Ina