Matricaria recutita
La Camomilha salvatge, Matricària camomilha,  Pichona Camomilha, (Matricaria recutita) es una planta erbacèa annuala de la familha de las Asteracèas e del genre Matricaria. Es a vegada nomenada Camomilha alemanda o Camomilha veraia.

Es une planta medicinala utilizada dempuèi l'Antiquitat grecolatina, nomenada simplament « camomilha » en erboristeria.

Se las cal pas confondre amb doas autras plantas medicinalas, tanben nomenada « camomilha »: la granda camomilha Tanacetum parthenium e la camomilha romana Chamaemelum nobile.

Etimologia 
Lo nom de genre Matricaria ven del latin matrix, -icis « 1. reproductritz, feme,  2. matritz » (Gaffiot) e del sufixe -arius, -aria, per allusion a las vertuts emmenagògas de la planta.
L'epitèt especifica recutita es une flexion del latin recutitus « circoncís » (Gaffiot) per allusion al fruch sens pappus.

Lo tèrme de camomilha ven del grèc chamaemelon  χαμαιμηλον, literalament « poma del sòl », lo perfum de la camomilha pareissent pels Grècs a aqueste de las pomas.

Sinonims 
The Plant List accèpta

 Matricaria chamomilla L.

descricha per Linné e dona una trentena de sinonims.

Istòria 
De plantas de tipe "camomilha" foguèron utilizadas dins las farmacopèas de l'Antiquitat que siá en Egipte, Grècia o Roma e los ancians Germans (Warnes, Haries, Jutes, Angles, etc.) coneissián ja sas vertuts medicinalas. Pasmens s'es sovent dificil d'identificar plan las plantas mencionadas dins los tèxtes ancians en tèrmes d'espècis botanicas (una nocion modèrna que comencèt a se precisar sonque al sègle XVIII amb Linné e Buffon), lo latinista Jacques André, trobèt Matricaria recutita jos 16 fitonims diferents (aloitica, anthemis 3, apiana, beneola, chamaemelon 1, eranthemis, etc.).

Lo tèrme de « camomilha » conven a de plantas d'aspècte pro pròche, utilizadas dins les farmacopèas europèas, coma la Matricària camomilha (Matricaria recutita), la Camomilha romana (Chamaemelum nobile) e la Granda camomilha (Tanacetum parthenium).

L'encyclopedista roman del sègle I, lo quita Plini lo Vièlh, donavan sièis noms sinonims e precisava que « n'i a tres manas que ne diferisson pas que pel fulham e que passa pas una palma; an de fuèlhas pichonas semblablas a aquesta de la ruda, blancas, color de poma o porpras. » (H.N., livre XXII, 53).
Stéphane Schmitt, lo traductor de Plini, indica qu'aquestas « tres » son las tres espècias, ara nomenadas: matricària camomilha Matricaria recutita, matricària dorada Matricaria aurea e Anthemis rosea, la diferéncia de color pòrte en realitat sus la flor, e non pas sul fulham.

Jos Carlesmanhe, lo capitulari De Villis (De villis vel curtis imperialibus) datat de l'an 812 recomandava la cultura d'un cèrt nombre de plantas d'òrt dins los jardins del domèni reial. Unas d'aquestas, es febrefugia que poiriá èsser la matricària camomilha.

Descripcion 

La matricària camomilha es una planta pichona annuala, de tija unica, quilhada (de 20 a ) e ramuda50 cm.

Las fuèlhas plan decopadas son bi- a tripennatisecadas, de segments gaireben filifòrmes, aiguts, largs de 0,3-0,4 mm.

L'inflorescéncia es un capitul solitari, de 10-25 mm. Las flors minusculas se reconeisson a lor odor marcada (l'odor de camomilha es tipic). L'involucre emisferic (a la basa del capitul), es format de bractèas imbricadas, verdencas de marges membranosas.
L'axe s'alarga en un receptacle clòt, plan al començament puèi conica, sens palhetas, suq que son fixats dos tipes de flors: 
- sul disc central jaune verdenc son las flors tubuladas, de 5 lòbs
- a la periferia, i a de flors liguladas, de ligula blanca de 6-10 x 2-3 mm, femnas. Las ligulas viran cap al bas, pauc après l'obertura de las flors.
Florís de mai a novembre.

Lo fruch est un aquèni subcilindric, plan pichon,  de 1-2 x 0,5 mm, a 4-5 còstas ventralas, lissa sus l'esquina, d'un blanc jaunenc, de pappus nul o redusit a una pichona corona.

Se destria per son receptacle vuèg de Matricaria perforata  e de Tripleurospermum maritima ssp. maritima (= Matricaria maritima) (que lo receptacle es emplís d'un teissut lasc).

Distribucion 

La matricària camomilha es largament distribuida en Euròpa, en Asia temperada (Orient Mejan, Asia centrala, de regions de China), l'Africa del Nòrd (Argeria, Marròc). Es indigèna dins totes aquestes païses. Es naturalizada en Austràlia, Euròpa de l'Èst, nòrd d'Índia, America del Nòrd e del Sud. En Euròpa, es particularament abondanta en Ongria e dins los Balcans.

En França, s'encontra dins totas las regions a l'estat salvatge subretot las talvèras, pels èrms, cultivats, subretot fertils, las estèpas salinas o sus sòls sablenc, de bassa altitud. Es una espècia nitroclina, adventícia de las culturas sus argil o limons.

La matricària camomilha es largament cultivada dins fòrça regions del mond: en Ongria, Romania, Bulgaria, Chequia, Eslovaquia, Alemanha, Grècia, Argentina, Egipte e Índia (ont foguèt introducha, fa 300 ans dins lo Punjab e fa 200 ans dins Uttar Pradesh).

Diferéncias entre las tres camomilhas medicinalas 
Matricaria recutita se destria de las doas autras camomilhas medicinalas, pel fach qu'es una planta annala, constituida d'una sola tija quilhada. En tisana, es doça alara que las doas autras camomilhas son amaras.

Composicion quimica de l'òli essencial 

L'extraccion de l'òli essencial de las flors de la matricària camomilha se fa per una distillacion amb vapor. Cal comptar entre 3 e 5 kg de planta per produire 10 ml d'òli essencial.

Aqueste òli es color blava conten mai de 120 substéncia quimicas: 28  terpenoïdas, 36 flavonoïdas, e 52 autres compausats diferents avent una activitat farmacologica potenciala. Totas aquestas substéncias son de metabolits segondaris de la planta.  Los dos constituents actius essencials son (-)-alfa-bisabolòl e chamazulèn, representant de 50 a 65 % del contengut total en òli volatil. A causa de son usatge comercial, l’òli essencial foguèt plan estudiat.

L'òli de flor de matricària camomilha es constituida subretot de sesquiterpènas (75-90 %) e sonque de traças de monoterpènas. Tanben conten fins a 20 % de poliinas (poliacetylenicas).

La composicion varia segon las regions d'origina, segon lo cultivar e las condicions d'obtencion mas gaireben pas influencida per las condicions culturalas. Quatre quimiotipes màger se destrian 
- tipe A, amb predominança dels oxids A de (-)-α-bisabolòl
- tipe B, amb predominança dels oxids B de (-)-α-bisabolòl
- tipe C, amb predominança de (-)-α-bisabolòl
- type D, amb un taus de 1:1 de (-)-α-bisabolòl e dels oxids A e B de (-)-α-bisabolòl

Aqueste òli es constituida per de metabolitas qud son responsables de la  defensa  de la planta: d'en primièr las sesquiterpenas alfa-bisabolòl, los oxids A e B de bisabolòl, e lo (E)-β-farnesèn. Aqueste darrièr terpenoïd es un dels  compausants de l’aròma fruchat  de la planta, present tant dins la pèl de la poma e d’autres fruchs. Aquò sembla explicar l’etimologiel du mo camomilha: del grèc χαμαίμηλον chamaimēlon, de χαμαί chamai « per tèrra » e  μήλον mēlon, « poma ».  Los terpenoïds,  jògan un ròtle dins la pollinizacion e tanben dins la   proteccion de las  plantas pendent d'agressions pels insèctes erbivòrs, los caçant, intoxicant o atirant los predators d'aqueste insèctes . Lo taus en terpenoïds de la camomilha sembla explicar son accion acaricida .

Responsable de  la color blava de  l’òli de camomilha, lo  chamazulèn, constituís 2,3-10,9 % de sa taus. Es format a partir de la matricina pendent la distillacion e diminuís pendent l'estocatge e jos l'accion de la lutz. La matricina, una  lactòna sesquiterpinica,  seriá susceptible de  possedir coma las autras terpenoïdas mencionadas çai dessús, una foncion protectritz de la planta, qu'aqueste compausats rebotant los  predators erbivòrs.

Presents fins a 8 % de la composicion de la flor de  camomilha, los compausats fenolics, en particular de flavonoïds,  donan als florons tubulats del capitul una  color jauna. Los flavonoïds  protejan  las plantas  dels  rais UV, dels radicals  liures, patogèns e erbivòrs, e atiran los pollinisators. Atal, la secada provòca dins la camomilha una produccion màger  d’un d'aquestes flavonoïds, l’apigenina.

Las flors de la camomilha salvatja, e subretot sos florons ligulats possedissent de benzopirònas associadas a las flavonoïdes, las comarinas , que donant a la planta son odor de fen recentament fenat.

Los metabolits primaris de  la Camomilha salvatja,  utilizat directament per sa creissença e desvolpament, foguèron estudiats subretot al respectre de son adapcation als estrès environamentals: la concentracion en Clorofilla de la planta  demenesís jos l’efièch del coire, de demai d’acid salicilic, e de l’excès d’aiga. Lo deficit en azòt, al contrari, modifiquèt pas lo taus de la planta en clorofila, mas provoquèt una diminucion de las proteïnas solublas dins sas fuèlhas e raices. Diferents acids aminats aponduts al mitan de creissença de la Camomilha estimulan la sintèsi de sas proteïnas e la fan créisser, aumentan lo nombre de sas brancas, lo nombre de capituls e lo pes de sas partidas aerianas.

Proprietats farmacologicas 
Un cèrt nombre d'activitats de la matricària camomilha foguèron mosstrat per d'estudis in vitro e in vivo :

 Antiinflamatòria: aquesta propretat pòt èsser atribuit al chamazulèn, a son precursòr la matricina, al (-)-α-bisabolòl e a son oxid. Una bona activitat antiinflamatòria foguèt plan establit sus l’edèma induch de la pata del rat, l'artriti inducha e l'eritèma radio induch. Lo (-)-α-bisabolòl s'opausa a l'ulceracion gastrica inducha per diferents agents (etanòl, ànsia, indometacina, pel rat, per via orala). Una ferrida sus la lenga del rat, tractada per un onguent de camomilha garís mai rapidament (que favoriza l'epitelializacion amb un melhor porcentatge de fibres de collagèn).
 Espasmolitica: l'extrach idroalcoolic de las flors es espasmolitica. Aquesta activitat poiriá èsser degut a l'apigenòl qu'es mai actiu que la papaverina sus l'ileon de Cobai isolat
 Antibacterian, antifongica: l'òli essencial de la matricària camomilha es feblament antibacteriana e antifongica. Estimula la secrecion biliària pel cat e lo can.
 Sedativa: d'observacions per l'òme se fa estat d'una accion sedativa de la matricària camomilha.

Sueguent Bruneton, los resultats dels ensags clinics (sus l'òme) cercant a evaluar l'efièch d'una crèma a basa de matricària camomilha coma tractament de las inflamacions de la pèl e de las mucosas son a vegada contradictòrias e malaisida d'interpretar.

Toxicitat 
Las flors de Matricaria recutita son pas toxicas, tanben per l'òli essencial a del bisabolòl. Mas la preséncia possibla de lactònas dins las preparacions a basa de camomilha, pòt provocar per unas personas sensiblas, de dermitas de contacte alergics. Las escasenças ont la Matricaria recutita es formalament mesa en causa semblan puslèu excepcionals.

Usatges medicals e riscs 

En França, la Nota explicativa de l'Agéncia del medicament (1998) indica qu'es possible de revendicar, pel capitul de la matricària camomilha, las indicacions terapeuticas seguentas:

 per via orala (en infusion), tradicionalament utilizada:

 dins lo tractament simptomatic de trrbles digestius (borbolhs epigastrics, lentor de digestion, eructacion, flatuléncia)
 per estimular l'apetit

 en usatge local

 tractament d'ajuda adocissent e antipruriginós de las malautiás dermatologicas (talhs, escarraunhadas, fendilhas, fissadas), jos forma de cataplasme
 coma antalgic dins las malautiás de la cavitat bucala o del faringe (jos forma de collutòri, o de pastilha)
 en cas d'irritacion o de damatges oculars duguts a de causas diferentas coma una atmosfèra enfumada, d'esfòrçs visuals sostenguts, de banhs de mar o de piscina.

La matricària camomilha s'utiliza coma la Camomilha romana: es reputada tonica, estomaquica, antispasmodica e  analgesica.

En medecina tradicionala (Das, 2014), s'utiliza en tisana, sola o en mescla, e se li atribuís a dòsi moderada un cèrta eficacitat contra l'insomnia, dins lo cases de trebles digestius foncionals (vertut carminatva), digestions malaisidas (espasmes digestius doloroses), contra l'eczema, etc.

Das faguèt l'inventari complet de las afeccions tractadas tradicionalament per la camomilha; fa una tièra de 55 malautiás e malautiás que la camomilha a un efièch benefic.

En sonh de beutat, pòt èsser utilizada en locion e en aiga de escarraunhada dels pèls.

Ara, la matricària camomilha es presenta dins des produchs cosmetics, coma los shampongs (per blondir los pèls) e dins les gels antisolars. L'òli essenciala  es utilizada en perfumeria e en saboneria.

Son usatge e deconselhada pendent los darrièrs meses de prensa.

Autres usatges 
En viticultura, la camomilha matricària es una preciosa alliada de la vinha a partir de la preflorason, al moment ont los vitatge an tendéncia a exprimir una cloròsi ferrica, e fins a la vairason. L'azulèn que conten es un òli essencial que regula l'evapotranspiracion via l'estimulacion del cicle del potassi. D'aqueste fach, a tanben un efièch destressant se:
la vinha patís cronicament d'estres idric a causa d'un enrasigament tròp superficial;
las vinhas son plantadas dins un sòl peirós o sablenc paure en aiga;
en cas de secada.

En agricultura biodinamica, la camomilha matricària es utilizada dins la preparacion 503 pel compòst. Auriá una accion sus las substéncias azotadas e lo calci permetent atal una creissença sana de las plantas fertilizadas. En efièch, las plantas agradan mai l'azòt, una absorpcion tròp importanta fa las plantas "aquosas" e donc mai sensiblas a las mycotas parasitas. La preparacion 503 permetriá donc a las plantas d'optimizar l'absorpcion de l'azòt.

Nòtas

Referéncias

Vejatz tanben

Articles connèxes 

 Matricària
 Granda camomilha
 Camomille romana

Ligams extèrnes 

 La camomille, une plante médicinale

Referéncias taxonomicas 

 Referéncia The Plant List : Matricaria recutita L. (en) (Source: The Global Compositae Checklist)
 Referéncia GRIN : espèce Matricaria chamomilla L. (en) - syn.
 Referéncia Tela Botanica (France métro) : Matricaria chamomilla L. (fr) 
 Referéncia Catalogue of Life : Matricaria recutita  L. (en)
 Referéncia ITIS : Matricaria recutita L. (fr) (+ version anglaise (en))
 Referéncia NCBI : Matricaria recutita L. (en)
 Referéncia Flora europaea : Chamomilla recutita (L.) Rauschert 
 Referéncia INPN : Matricaria chamomilla L., 1753 (+ statut + description) (fr)

Bibliografia 

 Guide des plantes sauvages comestibles et toxiques, de François Couplan et Eva Styner. Les guides du naturaliste, éd. Delachaux & Niestlé  
 La Santé à la pharmacie du bon Dieu, de Maria Treben. Ed. Wilhelm Ennsthaler en Autriche (http://www.ennsthaler.at/),  
Adventice
Asteraceae
Flòra (nom scientific)
Planta medicinala