Castelnòu e La Capèla
Castelnòu e La Capèla  o Castèlnau e la Capèla (Castelnaud-la-Chapelle en francés) es una comuna d'Occitània, dins la region istorica de Perigòrd, administrada per lo departament de Dordonha de la region de Novèla Aquitània, ancianament d'Aquitània.

Geografia

Perimètre del territòri

Toponimia

Castèlnòu 
La prononciacion es [kɒhtɛl’nɔw] .
Las atestacions ancianas son las del castèl o las del vilatge : Castellum nomine Castrum novum, en 1124, Castelnou (pel vilatge, sense data), Castelnau-sur-Dordogne e Castelnau-des-Berbières (Berbiguièras probablament), al sègle XVI, e Castelnau-des-Mirandes (auèi en francés Les Milandes), en 1625 . Emb castèl, mot vengut del latin castellum (e abans de castrum), nòu, de novum, e sas fòrmas pus evolucionadas nau e nuèu, es l'adjectiu que se tròba pus sovent en toponimia . Mas la formacion castelnau a un sens autre que çò que marca l'evidéncia : dins l'oèst occitan, se referís a de pichonas aglomeracions aparadas per un castèl, de borgs castrals medievals (sègles XI a XIII)  estudiats per exemple per Benoît Cursente, sens qu'es pas contradictòri emb lo sens literal.

La Capèla
La prononciacion es [lɒkɒ’pɛlɒ] .
Lo mot capèla agèt los sens successius de « partida de la glèisa de Tors que gardava lo mantèl, la cappa, de Sent Martin, de « partida de glèisa emb un autar segondari » (sens encara conservat), puèi de « pichona glèisa » . A moment donat, La Capèla Puèg-aut èra benlèu una annèxa d'una autra parròquia.

Fairac
Las atestacions ancianas son Afayrac al sègle XIII, Feyracum (latinizacion que fai veire que -ai- pretonic s'èra dejà afeblit en [ej]). Chantal Tanet e Tristan Hordé explican lo mot per un nom germanic de persona, *Fara, de la familha de fahren, « viatjar» seguit del sufixe acum . Mas fariá *Farac. Cal donc supausar lo sufixe -iacum (derivat de -acum), o una autra etimologia, çò que suggerís la primièra atestacion, sense donar de solucion (un derivat del latin Afer ?). Dauzat dona a fara lo sens, plan diferent, de « familha »

Les Milandes (nom francés)
Las Milandas èra abans Las Mirandas , nom evident per un castèl, que mira lo paisatge per veire ont son los enemics; una miranda es un tor de gach . Lo passatge a Milandes (nom francés), foneticament aisit, es degut a la pèrda de la compreension del mot e a l'atraccion de landa.

Istòria
La comuna se formèt per la fusion en 1973 de Castèlnòu e Fairac e de La Capèla Puèg-aut (noms deduits dels etimes e de las atestacions medievalas). En 1827, Castèlnòu aviá dejà fusionat emb Fairac . La Capèla Puèg-aut demòra comuna associada e elegís un cònsol delegat.

Administracion

 Abans la refòrma cantonala de 2014, aplicada en 2015, la comuna èra del canton de Doma; es adara del canton de Val Dordonha.

Demografia

 En 1827, fusion emb Fairac; en 1972, fusion emb La Capèla Puèg-aut, efectiva en 1973

Demografia de Fairac

 Lo n° INSEE es estat camjat per rasons practicas.

Per la demografia de La Capèla Puèg-aut, anar a l'article.

Luòcs e monuments
Castèl de Castèlnòu
 Castèl de Fairac
 Castèl des Milandes (ancianament Las Mirandas )

Luècs e monuments

Personalitats ligadas emb la comuna

Veire tanben
 Comunas de Dordonha

Ligams extèrnes

Nòtas

Comuna de Dordonha
Comuna de Perigòrd
Castèlnau