Cònsol
Un cònsol (al masculin) o una consolessa (al femenin) pòt èsser:
 Lo primièr cònsol o lo maire (o en Aran: l'alcalde): es la persona que dirigís una comuna o un municipi.
 Lo cònsol: èra lo membre d'un conselh municipal del Regim Ancian.
 Lo cònsol: en Aran, es lo membre d'un ajuntament.
 Lo cònsol: es lo diplomata que representa son estat dins un estat estrangièr, dins una vila qu'es pas la capitala.
 Lo cònsol: èra lo títol dels dos caps d'Estat conjonches de la Roma antica, durant la Republica Romana, puèi lo títol d'un dels dos caps onorifics de l'Empèri Roman.

A l'Edat Mejana los cònsols èran los conselhièrs municipals ; partajavan l’administracion de la ciutat, d’aquel temps, amb lo poder feudal dau senhor (representant formal dau Rei) assegurat per lo viguièr (magistrat que rendiá la justícia abans la Revolucion de 1789. Viguier es la forma romanica, forma populara venguda del latin vicarius que a donat tanben vicari, forma sabenta).

La forma referenciala e classica d'aqueste mot es cònsol, consolessa, segon la nòrma classica de l'occitan, e es una forma valida dins totes los dialèctes. Las variantas innombrablas e localizadas coma conse, cònse, còssol, còsso* son pas referencialas.

cònsol