Ostia
Ostia (en latin Ostia) èra una antica vila del Laci a la boca del Tibre, sus sa riba esquèrra, a près 25 km de Roma.

Istòria 
L'Ostia modèrna (Ostia Lido) es unida a Roma, e forma un districte que l'anciana vila n'es la partida principala, e es coneguda cona Ostia Antica. Dempuèi 1914, se restabliguèt coma sèti episcopal.

Seriá estat fondada pel rei Anc Marci en 633 AbC e èra una colonia romana que serviguèt de pòrt de la vila. Tanben se n'espetavan las salinas.

Foguèt l'estaca permanenta de la flota romana e èra fòrça importanta pendent la Segonda Guèrra Punica per recebre los porgiments, e foguèt exemptada de taxas en 207 AbC. 

En 87 aC, foguèt ocupada per Sulla e saquejada per los sèus soldats. En 67 aC, un esquadron de la flota que deviá combatre los piratas cilicis s'amassèt dins aquel pòrt, e foguèt atacat subte sobtadament pels piratas e los vaissèls foguèron destruits. 

Los depauses alluvials del riu Tibre la separèron progressivament de la còsta (es ara a tres quilomètres). Juli Cesar volguèt establir una proteccion artificiala pel pòrt, mas lo projècte jamai se faguèt e foguèt abandonat per los sèus successors, fins que l'acabèt l'emperaire Claudi, que decidiguèt de far un pòrt nòu a 3 km al nòrd d'Ostia, que comunicariá amb lo Tibre amb un canal; lo pòrt demorèt plan protegit; quand foguèt acabat, foguèt nomenat Portus Augusti. Neron faguèt las darrièras òbras e se n'atribuiguèt lo merit. Trajan lo faguèt agrandir e nomenat Portus Trajani. A l'entorn, sorgiguèt una vila que se sonèt Portus Ostiensis o Portus Urbis o Portus Romae e, simplament Portus, que jos Constantin lo Grand venguèt sèti episcopal.

Adrian, Septimi Sever, Aurelian e d'autres emperaires bastiguèron a Ostia, alara que al sègle III èra ja en decadéncia. Mas, amb l'ajuda dels emperaires, poguèt manténer encara una importància superiora coma vila al respècter de la vesina Portus.

En 409, Ostia foguèt ocupada per Ièr; en 537 AbC, lo rei ostroèot Vitigès tanben l'ocupèt. Las incursions dels sarrasins als sègles VIII e IX la daissèron en ruïnas. Al sègle X, l'evescat foguèt transportat a Velletri. Portus foguèt abandonada tanben al sègle X, quand lo pòrt s'ensorrèt progressivament. Lo papa Juli II bastiguèt un castèl a Ostia per la proteccion del pòrt e la vila se comencèt a sortit de las ruïnas. Mas, fins al 1612, lo canat principal foguèt pas netejat e se bastiguèt un pichon pòrt nomenat Fiumicino. 
Laci