Occitan santongés
L'occitan santongés es lo nòrd-occitan o lo gascon que se parlava au sud de Santonge a l'Edat Mejana e la Renaissença.

Evolucion
Segon Laurenç Revèst e los toponims, es probable que los limits dialectaus en Gironda e Charanta Maritima fluctuèron en tres fasas:

 1. La linha mai meridionala en cha- (Gironda), limit ancian deu nòrd-occitan coma en Perigòrd.
 2. La linha mai septentrionala en ca- (Gironda e Charanta Maritima), limit deu gascon entre la reculada deu nòrd-occitan e l'avançada deu peitavin-santongés.
 3. La frontèira lingüistica d'uèi (Gironda), avançada actuau deu peitavin-santongés fins aus territòris ancians gasconofòns.

Limit meridionau en cha-

Limit mejan en ca- e cha-

Limit septentrionau en ca-
Desconegut, mas los toponims atestan una avançada possibla fins a un pauc au nòrd de Seugne.

Limit actuau

Exemples d'una frontèira lingüistica
Es possible, d'après los exemples, que la frontèira lingüistica èra au nòrd près de Blaia, a l'èst a Maransin e La Pojada, damb una gavacheria nòrdoccitana a Saint-Ciers e benlèu una gavacheria gascona a Ponç, mes es de verificar.

Un Saint-Ciers (de verificar) a Cotràs.

(Traduccion) "Una sola, entre Vilanuèva de Blaia e Plassac. Es en partida artificiala e recenta. Via la toponimia per contra, analisam clarament lo continuum ente gascon e ancian lemosin de Santonge via de luècsdiches fossilizats. Escriurai quicòm dessús. I a mantunas gavacherias. Una gavacheria de substrat gascon a l'entorn de Blaia fins a Maransin e La Pojada, Blaia essent francizada puslèu que santongizada. Una gavacheria de substrat perigordin a l'entorn de Cotràs qu'englòba lo Naut Santonge dont la macrotoponimia es entièrament perigordina. Una gavacheria pròpriament santongesa a l'entorn de Saint-Ciers dens lo Vitrezais."

Segon una discussion de Gasconha.net tanben, lo Blaiés foguèt ancianament gasconofòn.

Doncas una frontèira:Gironda - Saint-Androny - Anglada - Eyrans - Quartalèga - Campugnan - Saugon - ... - La Pojada - Maransin - Saint-Ciers-d'Abzac - ... - ?Néac? - ?Montanha? - ...

Limit mei septentrionau segon los toponims en ca- (damb de las enclavas en cha- e en -ja) a l'èst de Maransin: Saint-Martin-du-Bois - Saint-Martin-de-Laye - Bayas - Guîtres - Sablons - Abzac - Saint-Médard-de-Guizières - Camps-sur-l'Isle - Saint-Sauveur-de-Puynormand - Petit-Palais-et-Cornemps - Tayac - Francs, fins a Minzac en Dordonha.

Enclava o francisme?: La Cabane a Les Peintures.

Atestacions

Exemples d'un parlar gascon
Segon la toponimia en ca- (Cars, Campugnan, Cartelegue, Cavignac, Laruscade, Calmeilh...), sabèm que lo gascon èra parlat en Blaiés (País Gavai).
Los archius istorics de Santonge (pp.165-168) atèstan lo gascon ancian dens la vila de Ponç, pròche Santas, en 1365. Parlar locau, o òmi dau sud?

Le Caillaud, Talmont-sur-Gironde, Gironde.
Camailleau, a l'extrèm sud de Charanta Maritima.
Allas-Bocage, Charanta Maritima.
La Caraudrie, Rouffignac, Charanta Maritima.
Le Candé, Breuillet, Charanta Maritima.
Benlèu Chez Catin, Rouffignac, Charanta Maritima.
Benlèu Moquerat, Saint-Germain-du-Seudre, Charanta Maritima.
Benlèu Cayenne, Marennes-Plage, en Charanta Maritima, au nòrd de Seudre? O vilatge mai recent nomenat per l'autra Cayenne?
Benlèu La Cavalerie, Sablonceaux, Charanta Maritima? Tanben au nòrd de Seudre. Possiblament francés.
Benlèu La Cabanne, Corme-Écluse, un pauc au sud de Seudre. Possiblament francés.

La Casauderie, Jonzac. (Un pauc au nòrd de Seugne)
Benlèu Chez Cadiot, Fontaines-d'Ozillac. (Près de Seugne)
Les Cagouilles, Fontaines-d'Ozillac. (Près de Seugne)

Exemples d'un parlar nòrdoccitan
Las òbras trobadorescas de Rigaut de Berbezilh, Jaufré de Ponç e Jaufré Rudèl atestan l'occitan en cha- e en -òstre; Jaufré atesta l'occitan en -ela e en ja-.Berbezilh e Ponç benlèu dens lo maine dau nòrd-occitan.
Toponims en cha dau nòrd-èst de Libornés: Chamadelle (limitrofa damb Charanta Maritima); Chasserat (entre Cubnezais e Cavignac); Les Chaumes (Laruscade); Peuchaud (La Pojada).

Exemples entre los dos
De mei, la cronica dau Pseudo-Turpin (ligam; de còps Turpin santongesa), escrita entre 1324 e 1330, a de traches lemosins e de traches gascons. Veire los mots causa, cavalher, dicha, en aut, evesque, gleia, luoc/luec, nostre, quar/quals, prumeira/prumiers/primiers, senhor/senher, sieu.

Véser tanben

Ligams intèrnes
Bordalés (parlar)
Occitan aguiainés
Occitan restablit

Ligams extèrnes

Nòtas e referéncias

Nòtas

Referéncias

Dialècte occitan
Lingüistica occitana
Istòria d'Aquitània
Istòria d'Occitània
Istòria de Gasconha
Istòria de Sentonge
Sentonge
Gasconha