Castèlnòu de Lèvis
Castèlnòu de Lèvis (ancianament Castèlnòu de Bonafós, e en francés Castelnau-de-Lévis) es una comuna  lengadociana en País d'Albi situada dins lo departament de Tarn e la region d', ancianament de Miègjorn-Pirenèus.

Geografia 
Comuna de l'airal urban d'Albi sul Tarn
Accès pels transpòrts en comun Albibus linha A1 Albibus

Perimètre del territòri

Toponimia 
 Castèlnòu. Las fòrmas ancianas son Castronovo, en 1256, Castrum novum de Bonafos, en 1279. Ambe castèl, mot vengut del latin castellum (e abans de castrum), nòu, de novum, e sas fòrmas pus evolucionadas nau e nuèu, es l'adjectiu que se tròba mai sovent en toponimia . En mai del sens literal, lo nom de castèlnòu/castèlnau designava de pichonas aglomeracions apiejadas sus una fortalesa que las aparava, de borgs castrals medievals (sègles XI a XIII)  que  per exemple Benoît Cursente estudièt.
 Lèvis. Ven del nom d'una familha qu'eretèt del castèl. La familha Lèvis ven de Gui de Lévis, marescal de Simon de Montfòrt, sortit de Lévis-Saint-Nom (Yvelines, França) .

Istòria 

Castèlnòu de Bonafós foguèt fondat en 1234 per Sicard Alaman.

En 1480, la senhoriá ven la possession d'Uc d'Amboise, baron d'Aubijoux. Aquela senhoriá demorèt dins la familha d'Amboise fins al sègle XVII. Lo pichon filh d'Uc, Loís d'Amboise d'Aubijoux, comte d'Aubijoux e baron de Castèlnòu de Bonafós, restaurèt e demorèt regularament al castèl, fòrça particular, amb sa torre de 40 mètres de naut.

La sala d'armas del castèl foguèt decorada per el de pinturas, que se i trapava lo retrach del comte d'Aubijoux e aquel del rei.

En 1950, la comuna de Senta Crotz se creèt a partir de la de Castèlnòu de Levís.

Administracion 

 

 Abans la refòrma cantonala de 2014, aplicada en 2015, la comuna èra del canton d'Albi-nòrd-oèst; es ara del canton d'Albi-3.

Demografia 

 en 1950, pèrda de Senta Crotz que venguèt comuna a partir de Castèlnòu.

Economia 
Viticultura : Galhac (vin)

Luòcs e monuments 

La fortalesa de Castèlnòu de Bonafós foguèt bastida en 1235 per Sicard Alaman, poderós vassal del comte de Tolosa Ramon VII; èra un bastion avançat de las possessions tolosanas (nòrd del riu de Tarn) fàcia a la reialtat (sud du Tarn). Sus un puèg rocassut nomenat « puèg de  Bonafós», lo castèl longtemps se nomenèt Castèlnòu de  Bonafós , abans que la familha de Levís ne foguèsse l'eretièra e li balhèsse son nom. Un vilatge foguèt bastit al pè de las muralhas a la meteissa epòca.
De l'ancian castèl, demòra pas que qualques roïnas que una torre de gaita dominant la val de Tarn e la vila d'Albi. Deu son estat de roïna al fach que foguèt utilizat coma peirièra pendent los sègles XIX e XX.

Una restauracion parciala dempuèi lo començament dels ans 1980 permet de situar las muralhas del naut e aquelas de la basa, que ne demòra pas qu'una pòrta fortificada. La torre, nauta de 35 mètres, se compausa d'una torre en semicercle que se jonh a una torre carrada. I a tres estatges en vòltas. Cadun mòstra de rèstas d'un ancian plonde que doblava lo nombre dels estatges.

Personas ligadas a la comuna 
 Ostal d'Amboise
 Sicard Alaman
 Louis d'Amboise d'Aubijoux

Veire tanben 
 Comunas de Tarn

Bibliografia 
 Jean Roques : Castelnau-de-Lévis, Éditions de la Revue du Tarn, 1981.

Ligams extèrnes 
 Site oficial de la comuna
 Visita virtuala de la torrz de Castèlnòu de Lèvis

Nòtas e referéncias 

Comuna del País d'Albi
Comuna de Tarn
Comuna de Lengadòc
Comuna d'Occitània
Airal de l'AOC del galhac