Garona
Era Garona o Garòna (prononciacion dels ribeirencs levat en Aran) es un grand flume occitan (oficialament francés e espanhòl) que raja sus 647 km. Era Garona nais dins los Pirenèus espanhòls de la Val d'Aran.

Geografia 

Sa font es situada en Val d'Aran, al luòc dich l'Uelh deth Garona, al Plan de Beret.
Lo riu se dirigís d'en primièr cap al nòrd, dintra en França al Pont del Rei a Fos, recep la Pica davalada dels massís de Luishon. Daissa los Pirenèus après aver asagat lo site antic de Sent Bertran de Comenge, puèi recep la Nesta, càmbia de direccion cap al nòrd èst dins una val larga, asaga Sent Gaudenç passa los pichons Pirenèus entre Sent Martòri e Martras Tolosana, recep lo Salat davalat de Sent Guironç.
Lo flume travèrsa Murèth, recep Arièja a Portèth per aténher Tolosa ont càmbia de direccion cap al nòrd-oèst per se getar dins l'Ocean Atlantic a sa boca comuna amb Dordonha ont forman l'estuari de Gironda.

Entre Tolosa e Bordèu lo flume travèrsa Agen e recep sos principals afluents en riba drecha, Tarn e Òlt eissits del sistèma idrologic del Massís Central.

Lo flume es navegable de l'ocean fins a Langon. Un canal lateral foguèt bastit al sègle XIX per jónher Langon e Tolosa (ligason amb lo Canal de las Doas Mars de Tolosa a Seta).

Entre los Pirenèus e Tolosa lo flume es adobat per l'industria idroelectrica.
Mai recentament doas centralas nuclearas foguèron bastidas sus las ribas, a Brau e Sent Loís en Blaiés e a Golfuèg.

A Bordèu lo flume es fòrça larg e jos l'influéncia de las marèas. A marèa nauta se forma un mascaret que puja lo flume.

Principalas vilas traversadas 
 Vielha
 Sent Biat, Montrejau, Sent Gaudenç, Murèth, Tolosa, Blanhac
 Los Sarrasins - Autvilar - La Magistèra
 Agen, Marmanda, Lo Pòrt
 la Rèula, Lengon, Bordèu

Principals afluents 
[toponims de tornar veire]

En seguir lo cors del flume, s'encontran los afluents seguents :

Notas e referéncias

aiga d'Occitània
aiga de Gironda
aiga de Nauta Garona
aiga de Tarn e Garona
aiga navegabla
Pirenèus