Saramon
Saramon qu'ei ua comuna occitana de Gasconha, situada dens lo departament de Gers e la region d',  ancianament de Mieidia-Pirenèus.

Lo gentilici qu'ei saramonés -a.

Geografia 
Despuish heurèr de 2022, la deviacion de Gimont, situada sus la RD 12, que facilita las relacions dab Tolosa.

Perimètre deu territòri

Toponimia 
Segon Dauzat e Rostaing, lo nom que vengueré benlèu d'un nom germanic d'òme, Saramund , sense sufixe. Mès, las fòrmas ancianas que s'i opausan segon Jacques Boisgontier: locum, cui vocabulum est Cella-Monulphi cum ecclesiis Dei quae ibidem sunt fundatae, en 904, Cella Modulphi, en 904, hoc ipsum mihi pertinet, quod dicitur Cella Odulphi, cap a 980, Ceramol (shèis còps), Seramol (un còp, en 1155-1171) au sègle XII, abbas Celle Medulphi, en 1383-1405, abbas et conventus Celle Medulphi, au sègle XIV o XV. Lo nom qu'es donc format de cella, « granja monastica » e de Medulphus, non pas del nom deu sent, mès deu fondator de l'establiment, Medulphe o Monulphe, lo prumèr prior de Saramon. Cella Medulphi que passèt a Ceramol. L'evolucion regulara de cella qu'es cèra, è vengut contratonic que's dubrigó en a. Jacques Boisgontier que dona l'exemple de Pardulphus > Perdon per justificar lo passatge de la finala l a -n en gascon, mès Sent Pardulphus que vengó Pardon o Perdon per atraccion paronimica, pertot en Occitània, que -n finala sia muda o pas, çò que Boisgontier podèva probablament pas saber a l'epòca; Boisgontier supausa ua faussa regression , ua reaccion a ua tendéncia a l'amudiment de -n instable . Pus simplament, -l finala de Ceramol pòt pas subsistir en gascon. La vocalizacion de -l que dona [-mow] puish (a l'entorn deu sègle XIV ?) [-muw]: lo prumèr qu'es fragile, lo segond qu'es impossible; per evitar la pèrda de la finala consonantica (venguda en realitat semiconsonantica), ua auta consonanta qu'èra requesida; -n, benlèu favorizada per l'atraccion de mont, frequent dens los toponimes, que s'impausè.
Que cau citar l'explicacion aberranta de Negre. Saramon que vengueré de sèrra  e de mont.

Istòria

Administracion 

 Abans la refòrma cantonala de 2014, aplicada en 2015, la comuna qu'èra deu canton de Saramon; qu'es ara deu canton d'Astarac-Gimone (en francés), donc d'Astarac Gimona.

Demografia 

 En  la populacion qu'èra de  abitants e la densitat qu'èra de  ab/km².

Lòcs e monuments 

 La glèisa Sent Pèr, qui estó abadiala, qu'es principalament deu sègle XIX sus ua basa romanica. En 2016, pr'amor de trabalhs de consolidacion de la tor Sent Victor (ahonida lo 16 de març de 2023), situada a l'èst de la glèisa, que descobrigón quate colomnas aneladas de 4 m de haut escalpradas e decoradas, decòrs pintats. Tot aquò que data deu miei deu sègle XI e representa donc ua partida de l'anciana glèisa abadiala. Dens aquera tor Sent Victor, qu'èra expausada ua pèira en marme datada deus sègles IV-V; que servigó d'aiga-senhèr mès sa destinacion d'origina es pas coneishuda .

Personalitats qui an ligams dab la comuna

Ligams extèrnes
 Saramon suu site de l'Insee
 Sit oficiau deu vilatge

Nòtas e referéncias 

Comuna d'Astarac
Comuna de Gers
Comuna de Gasconha