Lograta
Lograta (Lougratte en francés) es una comuna  agenesa, situada dins lo departament d'Òut e Garona e la region de Novèla Aquitània, ancianament d'Aquitània.

Geografia

Perimètre del territòri

Toponimia

Lograta
La prononciacion es [lu'gratɔ]. Las fòrmas ancianas son de Lopgrata, en 1293, Loupgrate, Labgrate, Labragte, Lobgrate, Lobgrata, Lubgrata, Lupgrate, de 1307 a 1317, Lupo Graty, latinizacion (?) de 1307 a 1317, capella de Lougraco (maissanta lectura), en 1326, ecclesia Sancti Stephani de Gratalupo, alias Lupograto, en latin, en 1508, Loup Grato, en 1668. Lograta es l'equivalent de Gratalop , tanben en Agenés.

I a principalament doás posicions. La prumièra, enonciada prudentament per Dauzat, explica lo nom per un concret lop grata . La proximitat dels bòsques a l'Edat Mejana (cf. la fòrma de 1155 per Castilhonés, nemus Castellonesium) auriá poscut (perqué non ?) motivar una tala apellacion, puslèu risolièra e ironica. La segonda posicion explica Lograta e Gratalop per de raiç pre-indoeuropèas, *gr-att-, « ròca, gres dur e siliçós », e *lop-, de valor oronimica (qu'explicariá lo Leberon < Luberon < Louerionos, transcripcion d'Estrabon). Lograta seriá doncas una tuca rocassosa e lo nom seriá estat interpretat lop grata, emb absorpcion posteriora de p per g. Bénédicte Boyrie-Fénié evòca tanben la teoria de Berganton e de Miquèu Grosclaude, qu'explican los Gratalops (mas coma nom de familha) per la juxtaposicion de dos pichons noms, Lop e Grat .

Valetas
Lo vilatge es situat al NNE del borg, dins una depression. Diminutiu de val , al plural.

Cèlas
Lo vilatge es situat a l'ENE del borg. Cèlas ven de la fòrma plurala del latin crestian cella, « ermitatge » e qualques còps « pichon monestièr » .

Rocadet
Lo vilatge es situat a l'ESE del borg, en posicion dominanta, sus un morre. Sembla un diminutiu del nom Rocat, present en toponimia occitana e precisament en microtoponimia (noms de vilatges o d'ostals que son pas comunas o ancianas parròquias). Rocat es dejà un derivat de ròca o de ròc, emb lo sufixe -at, de sens collectiu (ensemble de ròcs) o eventualament diminutiu. Los toponimes que compòrtan ròca correspondon sovent a de fortalesas, de castèls. Rocadet es benlèu lo diminutiu d'un autre luèc nommat Rocat, benlèu dispareissut, mas i a pas de certitud.

Torretas
Lo vilatge, emb una glèisa, es situat a l'ENE del borg, pus luènh que Cèlas. Diminutiu de tor.

Istòria
 En 1840, la comuna de Valete (nom francés, en occitan Valetas) fuguèt annexada a Lograta . Solament, i a mai. Lo siti Cassini explica qu'entre 1790 e 1794 Roquedet (nom francés) fuguèt annexat a Castilhonés. Puèi, abans 1806, aital foguèt de Celles et Roquadet-Paroixe (nom francés) e en 1825, de Pompiac . Rai per Pompiac, mès la mapa mòstra clarament que Cèlas e Rocadet son dins la comuna de Lograta. Error ? Transferiment posterior de Castilhonés a Lograta ? De mai, sembla curiós que Celles e Roquadet foguèsson estats estacats a Castilhonés abans l'annexion de Pompiac, que los separa, çò sembla, de Castilhonés. La diferéncia de tractament entre Roquedet (Rocadet) e Roquadet-Paroixe fariá supausar que Rocadet fuguèt annexat en prumièr (a Castilhonés o a Lograta) e que lo restant de la parròquia seguèt, se i a pas una autra confusion. Mas, coma la municipalitat de 1793 èra dejà Lougratte, Celles et Roquedet , qu'aquelas tres entitats son encara dins la meteissa comuna, i a un autre dobte : benlèu que s'es pas passat ren.

Administracion

 Abans la refòrma cantonala de 2014, aplicada en 2015, la comuna èra del canton de Castilhonés; es adara del canton de La Val de Dròt.

Demografia

 Per l'evolucion demografica de Valetas, veire l'article.
 En  la populacion èra de  abitants e la densitat èra de  ab/km².

Luècs e monuments

Personalitats ligadas emb la comuna

Veire tanben
 Comunas d'Òut e Garona

Ligams extèrnes

Nòtas

Comuna d'Agenés
Comuna de Guiana
Comuna d'Òlt e Garona