Ingmar Bergman
Ingmar Bergman (Ernst Ingmar Berman  per l'estat civil suedés, nascut a Uppsala lo 14 de julhet de 1918 e defuntat dins l'illa de Fårö, Gotland lo 30 de julhet de 2007) foguèt un cineasta, teleasta, escrivan  e meteire en scèna de teatre suèc.

L'òbra siá, d'una excelléncia remirabla, durant mai de 50 ans d'activitat entremièg platèls e emponts, ne fa d'el de segur un dels autors mai importants, exigents e egrègis de la cinematografia amai la scenografia occidentalas de la segonda mitat del sègle XX.

La Vida

Enfantesa... 
Nascut en 1918 , filh de n' Erik, pastor rigorista luterian, e na Karin Akerblom, eissida d'una familha aisada d'Estocòlme 
Se va passar las primièras annadas en seguir los divèrses mudadisses pairals, de parçans en ostals parroquials.
Aguèt un fraire en Dag,lo siu ainat de dos ans e una sorreta de 4 ans pus jove, na Margareta se disiá.

entremièg repression... 
Ne va èsser "educat" amb los concèptes religioses mai rigids e fondamentalistas de pecat, confession, castigar, perdon e gràcia, que quitament los sevicis corporals fasián partida d'aqueles ensenhaments integristas que non sai.

e evasion 

Non pas tot èra tan negre pr'aquò... que lo band femenin de la siá familha d'un cèrt biais s'ateunhèt per l'Ingmaronel l'estultícia machista del siu genitor.

Demercé la siá granda d'Uppsala, descubriguèt cinèma e teatre.

Quitament lo sieu paire lo se daissèt visitar e descubrir los estudios cinematografics suedeses de Råsunda ran Estocòlme... que ne foguèt per el s'adintrar lo paradís.

Una siá parenta fortunada li oferiguèt per Nadal (als dotze ans...) una lanterna magica que li n'ajudèt fòrça per poder resistir a aquel ambient familial tan rigorós, frustradís e menet... e se n'escapar alavetz en d'unes viatges miraudioses de personala creacion.

Ne serà estat tant important per el aquel present per sa vida tota que se ne titolara lo quite el lo sieu libre de memòria autobiografica Laterna magica en 1987.

Autras experiéncias 
Descubriguèt la barbariá nazi tre 1934 durant una viatjada en Alemanha, en Turíngia.Lo traumatisme que foguèt puèi la descubèrta de l'olocaust e dels chaples inumans e desparaulables dels camps, lo se faguèt aluenhar d'a la politica (quitament se dins L'Uòu de la sèrp lo sicut n'es lo nazisme coma sorga de tot çò aule, lo grand malastre universal.)

Adolescéncia entre teatre e universitat... 
 
En 1936, muda lo jove Ingmar a Estocòlme ont s'inscriu a l'Universitat, en istòria e literatura... d'unes estudis fòrça d'aviada interromputs per s'entrevar de teatre (d'òbras d'Ibsen e Shakespeare entre autres autors...) dins l'obrador teatral d'un ostal de joves , lo Mâster Olofsgården, quitament coma actor d'a vegadas, contacte primièr que lo se faguèt endralhar mai tard cap a mesa en scèna amai director d'actors.

Una relacion amorosa amb una jove actritz mai un desir descabestrat de libertat lo se farà definitivament daissar la lar familiala per la vida dins la capitala mas sens acabar sos estudis que los clavarà pas jamai.

los debuts professionals 
En 1939, va començar de trabalhar a l'Opèra Real d'Estocòlme coma soflaire per l' Orfèu als Infèrns d'Offenbach.La relativa seguretat financièra (amb un salari de 13 coronas per cada serada...)  li va permetre d'escriure, en dos ans, dotze dramas e un opèra.
Lo sieu primièr mentor va èsser en Ragnar Hyltén-Cavallius, cineasta e scenograf pro conegut en aquela epòca.

Esclata la Segonda Guèrra Mondiala (que Suècia demorarà neutra...) e deu far lo sieu servici militar mas ne serà pro aviat desmobilizat per encausa d'una ulcèra.

En 1942, met en scèna la siá òbra pròpia La Mòrt de Pulcinello, molt inspirada per l'òbra de n'August Strindberg.

a la Svensk Filmindustri... 
Va conéisser alara en Carl Anders Dymling, director de la Svensk Filmindustri e na Stina Bergman, directritz del servici dels scenaris, que li prepausan un trabalh regular per n'escriure o corregir los scenaris produsits per la societat, per un contracte de cinc cents coronas al mes.
Lai va rescontrar en Gustav Molander que li va prepausar de mostrar lo siu scenari de Hets a n'Alf Sjöberg.

O va tot far en Bergman per participar al rodatge, que li trobèron una mena de pòste fintís de script-boy.

N'acabarà per rodar qualques plans de la fin de l'òbra, una satira amagada de l'autoritarisme absolut d'un òme de poder - un professor - envèrs los sieus escolans - lo pòble? - que n'es plan aisit far lo parallèl amb democracia e nazisme, pro d'actualitat en aquela epòca quitament dins un país neutre coma Suècia.Se trachava tanben alavetz del primièr filme de tria amb participacion bergmaniana que ne foguèt seleccionat aquel filme a la Mòstra de Venècia.

Per poder pagar las despensas d'espitalizacion de la siá molhèr n'Else Fisher, malauta ela coma lo siu nenin, nascut a la fin de 1943, de tuberculòsi, ne va encadenar mesas en scèna e scenaris.

Va tanben acceptar l'ofèrta de la comuna d'Helsinborg per venir director del siu teatre municipal que n'es a mand  de far quincanèla.
Contunharà de se n'entrevar en tot realizar los sieus primièrs filmes coma cineasta e autor.

vertadièrs debuts coma cineasta 
Après lo siu primièr filme en 1946, Kris / Crisi que serà un fracatge comercial malgrat de qualitats ja plan bergmanianas coma l'estudi de la crisi entre las generacions, ne contunharà lo siu trabalh al teatre municipal d'Helsinborg.

Dirigirà los sieus tres filmes seguents fòra la Svensk Filmindustri, amb lo productor independent en Lorens Marmsted.Se tracha de Det regnar på vår kårlek / Plòu sul nòstre amor 1946, Skepp till India land / Un batèl per l'Índia 1947 e Musik i Morker / Musica dintre la foscor 1948...

Ne seràn, maldespièch los lors defauts, coma los borrolhons malbiaissuts e un chic comercials, del sieu aprenentatge de vertadièr cineasta.

Lai podem notar subretot una violenta revòlta contra religion e familha dins un biais de cinematografiar fòrça inflenciat pel cinèma del realisme poetic francés de las annadas 1930 e d'en Marcel Carné bèl primièr. 

Ne serà estat molt actiu durant aquel periòde que contunhèt de trabalhar pel teatre o escriure de scenaris per en Gustav Molander Kvitan utan ansikt / La Femna sens cara en 1947.

Aprèp dos filmes ja importants dins la siá cinematografia en formacion, Hamnstadt / Ciutat portuària 1948 e Fängelse / La Càrcer 1949, poguèt enfins realizar e menar a tèrme un projècte vertadièrament personal Törst / La Set en 1949.

Se ne pòt dire amb certesa qu'es a partir d'aiceste filme que l'òbra del mèstre suèc prenguèt la siá volada definitiva per mai de trenta ans de caps d'òbra o almens òbras de màger importància dins l'istòria dels cinèmas suedés e mondial.

 L' Òbra 

 Los Caps d'òbra 
 Crisi 1946 
 veire l'article Crisi (filme 1946)

 La Set 1949 
 veire l'article de La Set
 Cap al gaug 1950 
 veire l'article Cap al gaug
 Jòcs d'estiu 1951 
 veire l'article Jòcs d'estiu
 Un estiu amb Monika 1953 
 veire l'article Un estiu amb Monika
  La Nuèch dels forencs 1953 
 veire l'article La Nuèch dels forencs
 Una leiçon d'amor 1954 
 veire l'article Una leiçon d'amor
 Risons d'una nuèch d'estiu 1955 
 veire l'article Risons d'una nuèch d'estiu
 Lo Seten sagèl 1957 
 veire l'article Lo Seten sagèl
 Las Majofas 1957 
 veire l'article Las Majofas
 Caratge 1958 
 veire l'article Caratge
 La Sorga 1960 
 veire l'article La Sorga
 L'Uèlh del diable 1960 
 veire l'article L'Uèlh del diable
 En pel miralh 1961 
 veire l'article En pel miralh
 Lutz d'ivèrn 1963 
 veire l'article Lutz d'ivèrn

 Lo Silenci 1963 
 veire l'article Lo Silenci
 Persona 1966 
 veire l'article Persona (filme)
 L'Ora del lop 1968 
 veire l'article L'Ora del lop
 La Vergonha 1968 
 veire l'article La Vergonha
 Lo Rite 1969 
 veire l'article Lo Rite
 Una passion 1969 
 veire l'article Una passion
 Lo Ligam 1971 
 veire l'article Lo Ligam
 Crits e chitadetas 1972 
 veire l'article Crits e chitadetas
 Scènas de la vida de parelh 1973 
 veire l'article Scènas de la vida de parelh
 La Flaüta emmascada 1975 
 veire l'article La Flaüta emmascada

 Cara e cara 1976 
 veire l'article Cara e cara
 L'Uòu de la sèrp 
 veire l'article L'Uòu de la sèrp

 Sonata d'auton 1978 
 veire l'article Sonata d'auton
 De la vida de las mariòtas 1980 
 veire l'article De la vida de las mariòtas
 Fanny e Alexandre 1983 
 veire l'article Fanny e Alexandre
 Los Dos Benaüroses 1986 
 veire l'article Los Dos Benaüroses
 Sarabanda 2003 
 veire l'article Sarabanda

 Citacions 

 Se nais sens tòca, se viu sens comprene e se morís aneientit. I a pas res mai aisit que s'espantar l'espectator.Lo se pòt de verai far venir baug, que la màger part del mond t'an endacòm dins lo sieu èsser una paur a mand d'espelir. Ieu ne soi pas cap un cresent.Quina que ne siá forma de salvacion aprèp la mòrt me sembla un blastèmi.
 Es quand pregui que me cresi que ne soi cresent.
 Avèm la sòrt de viure dins aqueste mond, s'agachar una flor, una nívol a la descisa, de nos escotar un aucèl, lo chibitejar dels espics dins un camp de milh, de nos remirar los trachs d'una persona, las lors tendéncias, lo lor alen mai prigond.
 Çò primièr que devon aprene los escolans d'art dramatic es pas cap l'embriaguesa del teatre mas las exigéncias de la profession.
 Sola la musica me balhèt l'oportunitat de desvelar mas emocions.
 Es l'ombra de la mòrt que li pòrta relèu a la vida.
 Se far vièlh es coma pojar una montanha nauta:mentre ne montas se ne demesisson tas fòrças mas l'agachar es mai liure, la vista mai ampla e serena.
 La paur nos fa cercar un imatge salvador e aqueste imatge es Dieu. 
 I a gessa forma d'art coma lo cinèma per se trucar la consciéncia, se segotir las emocions e s'ajónher los estancis mai secretoses de l'arma.
 Lo cinèma coma sòmi, lo cinèma coma musica.Cap art se n'atravèrsa coma si-ben lo cinèma e dirèctament que non sai la nòstra consciéncia diürna, per se tocar los nòstres sentiments, al fons de la cambra luscrala de nòstra arma.
 Cal rodar cada filme coma se lo darrièr foguèsse.
 En realitat ieu vivi de contunh dins la miá enfantesa: ne viri a tengut en pels apartaments solombrats, me passegi en per las carrièras silentosas d'Uppsala e m'aplanti davant la Sommarhuset per escotar l'enòrme beç de dos troncs, me ne movi segonda a segonda, e sempre abiti lo miu sòmi: de temps en temps li ne fau visita a çò real. 
  Adara es l'eternitat.

Resson critic & influéncias

en Suècia

en pel mond entièr

Prèmis e guerdons

Victòrias

Oscar 
 1960: Melhor filme de lenga estrangièra per La Sorga
 1961: Melhor filme de lenga estrangièra per En pel miralh
 1971: Prèmi commemoratiu Irving G. Thalberg per la carrièra
 1983: Melhor filme de lenga estrangièra per Fanny e Alexandre

Berlinale 
 1957: Os d'Aur del melhor filme per Las Majofas
 1961: Prèmi OCIC per En pel mitralh

 BODIL 

 1957: Prèmi Bodil del melhor filme europèu per Risons d'una nuèch d'estiu 1959: Prèmi Bodil del melhor filme europèu per Las Majofas 
 1974: Prèmi Bodil del melhor filme europèu per Crits e chitadetas 1979: Prèmi Bodil del melhor filme europèu per Sonata d'auton Festenal de Canas 
 1956: Melhor umor poetic  per Risons d'una nuèch d'estiu 1957: Prèmi de la jurada per Lo Seten sagèl 1958: Prèmi de la mesa en scèna per Sul lindal de la vida 1960: Mencion especiala per La Sorga 1973: Grand prèmi tecnic  per Crits e chitadetas 1997: Palma de las palmas especiala cinquantenari del Festival...
 1998: Prèmi de la Jurada Ecumenica per l' òbra sencera Mòstra de Venècia 
 1971: Leon d'aur per la carrièra Golden Globe Awards 
 1960: Melhor filme estrangièr per Las Majofas 1961: Melhor filme estrangièr per La Sorga 1975: Melhor filme estrangièr per Scènas de la vida de parelh 1976: Melhor filme estrangièr per Cara e cara 1978: Melhor filme estrangièr per Sonata d'auton 1984: Melhor filme estrangièr per Fanny e Alexandre Césars del cinèma 
 1984: Melhor filme estrangièr per Fanny e Alexandre Festenal David di Donatello 
 1974: David del melhor realizator per Crits e chitadetas 1984: David del melhor realizator per Fanny e Alexandre 1984: David del melhor scenari per Fanny e Alexandre 1984: David del melhor filme estrangièr per Fanny e Alexandre Autres guerdons e onors 
 1961: Membre onorari estrangièr de l' American Academy of Arts and Sciences...
 1995: Prèmi Dorothy e Lilian Gish nominacions 
 Oscar 
 1957: melhor scenari original per Las Majofas 1960: Melhor scenari original per La Sorga 1961: Melhor scenari original per En pel miralh 1974: Melhor scenari original per Crits e chitadetas 1974: Melhor filme de lenga estrangièra per Crits e chitadetas 1974: Melhor realizator per Crits e chitadetas 1977: Melhor realizator per Cara e cara 1979: Melhor scenari original per Sonata d'auton 1983: Melhor scenari original per Fanny e Alexandre 1984: Melhor realizator per Fanny e Alexandre BAFTA Awards 

 1960: Melhor filme per Caratge 1984: Melhor filme estrangièr per Fanny e Alexandre Berlinale 
 1961: Os d'aur per En pel miralh Césars del cinèma 
 1976: Melhor filme estrangièr per La Flaüta emmascada 1979: Melhor filme estrangièr per Sonata d'auton 2005: Melhor filme de l'Union europèa per Sarabanda Filmografia 
 

 realizacions 
 1946: Kris Crisi 1946: Det regnar på vår kärlek Plòu sul nòstre amor 1947: Skepp till India land  Un batèl per l'Índia 1948: Musik i mörker Musica dintre la foscor 1948: Hamnstad Ciutat portuària 1949: Fängelse La càrcer 1949: Törst La Set 1950: Till glädje Cap al gaug 1950: Sånt händer intded här Se n'escairiá pas cap aicí 1951: Sommarlek Jòcs d'estiu 1952: Kvinnors väntan L'Espèra de las femnas 1953: Sommaren med Monika Un estiu amb Monika 1953: Gycklarnas afton La Nuèch dels forencs 1954: En Lektion i kärlek Una leiçon d'amor 1955: Kvinnodröm  Sòmi de femnas 1955: Sommarnattens leende Risons d'una nuèch d'estiu 1957: Det sjunde inseglet Lo Seten sagèl 1957: Herr Sleeman kommer (television)
 1957: Smultronstället Las Majofas 1958: Nära livet Sul lindal de la vida 1958: Venetianskan (television)
 1958: Rabies (television)
 1958: Ansiktet Caratge 1960: Jungfrukällan La Sorga 1960: Djävulens öga  L'Uèlh del diable 1961: Såsom i en spegel En pel miralh 1963: Nattvardsgästerna  Lutz d'ivèrn 1963: Tystnaden  Lo Silenci 1964: För att inte tala om alla dessa kvinnor Totas aquelas femnas 1965: Don Juan Dòm Juan (fulheton television)
 1966: Persona 1968: Vargtimmen  L'Ora del lop 1968: Skammen  La Vergonha 1969: Riten Lo Rite (television)
 1969: En Passion Una passion 1969: Fårö-dokument L'illa de Fårö (television)
 1971: Beröringen The Touch  Lo Ligam 1973: Visknkingar och rop  Crits e chibiteges 1973: Scener ur ett äktenskap Scènas de la vida de parelh 1974: Misantropen  Lo Misantròp (television)
 1975: Trollflöjten La Flaüta emmascada 1976: Ansikte mot ansikte Cara e cara 1977: The Serpent's Egg  L'Uòu de la sèrp 1978: Höstsonatten Sonata d'auton 1979: Fårö-Dokument 2 L'illa de Fårö 2 (television)
 1980: Aus dem Leben der Marionetten De la vida de las mariòtas 1982: Fanny och Alexander  Fanny e Alexandre 1983: Hustruskolan  L'Escòla de las femnas (television)
 1984: Karins Ansikte Lo Caratge de Karin (telefilme cort)   
 1984: Efter repetitionnen   Aprèp la repeticion (television)
 1986: Dokument Fanny och Alexander (television)
 1986: De Två saliga Los Dos benaüroses (television)
 1992: Markisinnan de Sade  La Marquesa de Sada (television)
 1993: Las Baccantas Las Baccantas (television)
 1995: Sista striket  (television)
 1997: Larmar och gör sig till En preséncia d'un clown (television)
 2000: Bildmakarna (television)
 2003: Saraband Sarabanda (television)
 scenaris 
 1944: Hets / Torments d' Alf Sjöberg
 1947: Una femna sens cara / Kvinna utan ansikte de Gustav Molander
 1948: Eva / Eva de Gustav Molander
 1950: Mentre la vila dormís / Medan staden sover de Lars-Eric Kjellgren
 1951: Divòrci / Frånskild de Gustav Molander
 1956: Lo darrièr parelh defòra / Sista paret ut de Alf Sjöberg
 1957: Lutz de nuèch / Nattens ljus de Lars-Eric Kjellgren
 1961: Lo Jardin dels plasers / Lustgården de Alf Kjellin
 1970: La Messorga / Reservatet de Jan Molander (television)
 1970: La Messorga episòdi de la seria Play for Today d'Alan Bridges (television)
 1973: La Messorga / The Lie d'Alex Segal (television)
 1990: Una pichòta musica de nèuèch / A Little Night Music de Scott Ellis (television)
 1992: Las Melhoras intencions / Den Goda viljan de Bille August
 1992: Los Mainats del dimenge / Söndagsbarnde de Daniel Bergman
 1996: Parladissas privadas / Enskilda samtal de Liv Ullmann (television)
 2000: Infidèla / Trolösa de Liv Ullmann

Teatrografia 

 

Òbras teatralas jogadas al Teatre Dramatic Reial d'Estocòlme (Kungliga Dramatiska Teater) (o d'autres teatres del país...) e mesas en scèna per l'autor de Persona... :

 1951: Dret lyser i kåken de Björn-Erik Höijer amb Maj-Britt Nilsson
 1955: Tråmålning d'Ingmar Bergman amb Bibi Andersson
 1961: La Gavina (Måsen) d'Anton Chekhov amb Eva Dalbeck
 1963 Qual a paur de Virginia Woolf? (Vem är rädd för Virginia Woolf?) d'Edward Albee amb Bibi Andersson
 1963: Sagan de Hjalmar Bergman amb Erland Josephson, Bibi Andersson
 1964: Tre knivar från Wei de Harry Martinson
 1964: Hedda Gabler de Henrik Ibsen
 1965: Dòm Juan (Don Juan) de Molière
 1966: L'instruccion (Rannsakningen) de Peter Weiss amb Erland Josephson, Anita Björk
 1966: L'escòla de las femnas (Hustruskolan) de Molière amb Erland Josephson, Bibi Andersson
 1969: Woyzeck de Georg Büchner
 1970: La Soscadissa (Ett Drömspel) d' August Strinberg amb Allan Edwall, Max von Sydow 
 1971: Show de Lars Forssel amb Harriet Andersson, Allan Edwall
 1972: L'aneda salvatja (Vildanden) de Henrik Ibsen amb Max von Sydow, Erland Josephson, Harriet Andersson
 1973: Sonata de las trèvas (Spöksonaten) d' August Strindberg amb Harriet Andersson
 1974: A Damasc (Till Damaskus) d' August Strinberg
 1975: La Nuèch dels reis o Çò que voldretz (Trettondagsafton) de William Shakespeare amb Bibi Andersson
 1984: Lo Rei Lear (Kung Lear) de William Shakespeare amb Jarl Kulle, Lena Olin, Peter Stormare
 198(: Domaisèla Julia (Fröken Julie) d' August Strindberg amb Peter Stormare, Lena Olin
 1986: La Soscadissa d' August Strindberg amb Lena Olin
 1986: Hamlet (Hamlet) de William Shakespeare amb Peter Stormare
 1988: Long Viatge de cap a la nuèch (Lång dags färd mot natt) d' Eugene O'Neill amb Peter Stormare, Jarl Kulle, |Bibi Andersson
 1989: La Marquesa de Sada (Markisinnan de Sade) de Yukio Mishima amb Anita Björk
 1989: Un ostal de monaca (Ett dockhem) de Henrik Ibsen amb Erland Josephson
 1991: Peer Gynt de Henrik Ibsen
 1991: Domaisèla Julia (Fröken Julie) d' August Strindberg amb Peter Stormare, Lena Olin (represa)
 1993: Sista skrikert d' Ingmar Bergman (adaptat puèi per la television en 1995... )
 1993: Lo Temps e la cambra (Rummet och tiden) de Bodho Strauss amb Erland Josephson
 1994: Las Variacions Goldberg (Goldbergvariationer) de George Tabori] amb Bibi Andersson, Erland Josephson
 1994: Lo Conte d'ivèrn (Vintersagan) de William Shakespeare amb Bibi Andersson, Pernilla August
 1995: Lo Misantròp (Misantropen) amb Jarl Kulle
 1995: Ivona, princessa de Borgonha (Yvonne) de Witold Gombrowicz amb Erland Josephson 1996: Las Baccantas (Backanterna) d' Euripides amb Erland Josephson, Anita Björk
 1998: Bildmakarna de Per Olof Enquist amb Anita Björk (adaptat puèi per la television en 2000)
 2000: Sonata de las trèvas (Spöksonaten) d' August Strindberg] amb Erland Josephson
 2000: Maria Stuart (Maria Stuart) de Friedrich von Schiller amb Pernilla August, Erland Josephson
 2002: Las Tornas (Gengångare) de Henrik Ibsen amb Pernilla August

 Bibliografia 

 òbras de n'Ingmar Bergman 
 
 en suedés 
 Ingmar Bergman: Laterna Magica 1987
 Ingmar Bergman: Bilder 1990

 en anglés 
 Ingmar Bergman:The Magic Lantern... revirat per Joan Tate, Nòva York Viking Press 1988
 Ingmar Bergman: Images: my life in film... revirat per Marianne Ruuth idem Arcade Pub. 1994
 en castelhan 
 Ingmar Bergman: Linterna mágica... Tusquets Barcelona 1988
 Ingmar Bergman: Imágenes... idem id 1990

 en francés 
 Ingmar Bergman: Oeuvres... primièr volum, revirat e adaptat del suèc per C.G. Bjurström e Maurice Pons (amb una introduccion de n'Ingmar Bergman) editat per Robert Laffont 453 pp 1962 (amb los scenaris de Jòcs d'estiu, La Nuèch dels forencs, Risons d'una nuèch d'estiu, Lo Seten sagèl, Las Majofas e Caratge... )
 Ingmar Bergman: Une trilogie... revirada e adaptacion de J.Robnard idem 271 pp 1964 ( amb los scenaris de En pel miralh, Los Comuniants e Lo Silenci...)
 Ingmar Bergman: L'Oeuf du serpent... revirat per C.G. Bjurström & Lucie Albertini, Gallimard 1978
 Ingmar Bergman: Laterna Magica... idem 1987
 Ingmar Bergman : Les meilleures intentions...  id 1992
 Ingmar Bergman : Images... id id
 Ingmar Bergman  : Fanny et Alexandre id 274 pp 1998

 en italian 
 Ingmar Bergman: L'uovo del serpente Einaudi 1974
 Ingmar Bergman: L'immagine allo specchio (Ansikte mot ansikte) idem 1977
 Ingmar Bergman: Fanny e Alexander Ubulibri 1982 
 Ingmar Bergman: La lanterna magica Garzanti 1990
 Ingmar Bergman: Nati di domenica idem 1993
 Ingmar Bergman: Il settimo sigillo (Det Sjuncde inseglet - 1957) Iperborea 1994
 Ingmar Bergman: Con le migliori intenzioni Garzanti  1994
 Ingmar Bergman: Conversazioni private id 1999
 Ingmar Bergman: Il quinto atto id 2000
 Ingmar Bergman: Tutto il teatro Ubulibri 2000
 Ingmar Bergman: Il posto delle fragole (Smultronstållet - 1957) Iperborea 2004
 Ingmar Bergman: Sarabanda (Saraband - 2003) Iperborea 2005
 Ingmar Bergman: Tre diari (revirada italiana de Tre Dagböker 2004) Iperborea  2008

 òbras a l'entorn de l'artista e de l'òbra 
 
 en suedés 
 Jörn Donner: Djåvulens ansikte - Ingmar Bergmans filmer... 1962
 Stig Björkman, Torsten Manns & Jonas Sima: Bergman om Bergman: Intervjuer med Ingmar Bergman 1970
 Maaret Koskinen: I begynnelsen var ordet - Ingmar Bergman och hans tidiga författarskap... 2002
 Henrik Sjögren: Lek och raseri - Ingmar Bergman teater 1938-2002... 2002
 Mikael Timm: Lusten och dåmonerma: boken om Bergman 2008

 en anglés 
 Stig Björgman, Torsten Manns & Jonas Sima: Bergman on Bergman: Interviews with Ingmar Bergman... revirat per Paul Britten Austin, Simon & Schuster Nòva York 1973
 Filmmakers on filmmaking: the American Film Institute seminars on motion pictures and television (edited by Joseph McBride). Boston, Houghton Mifflin Co., 1983.
 Images: my life in film, Ingmar Bergman, Translated by Marianne Ruuth. New York, Arcade Pub., 1994.
 The Magic Lantern, Ingmar Bergman, Translated by Joan Tate New York, Viking Press, 1988.

 en castelhan 
 Ramón Company & Juan Miguel: Ingmar Bergman, buscador de perlas Ediciones Cátedra Madrid 1990
 Pedro Jesús Teruel & Ángel Pablo Cano: Ingmar Bergman, buscador de perlas. Cine y filosofia en la obra de un maestro del siglo XX... Morphos ediciones Murcia 2008

 en francés 
 Francis Guyon & Jean Béranger: Ingmar Bergman... revista Premier Plan Lion 1964
 Olivier Assayas: Conversation avec Bergman... ed. Cahiers du Cinéma París1990
 Joseph Marty: Ingmar Bergman, Une poétique du désir... Éditions du Cerf idem 1991
 N.T. Binh: Ingmar Bergman, Le Magicien du Nord... Découvertes Gallimard id  1993
 Jacques Aumont: Ingmar Bergman: Mes films sont l'explication de mes images Cahiers du Cinéma/Auteurs id 2003
 Jean Narboni: En présence d'un clown, de Bergman Edicions Yellow Now Brussèlas 2009
 en italian 
 Guido Aristarco: I sussuri e le grida... Sellerio editore 1988
 Stig Björkman & Olivier Assayas: Conversazione con Ingmar Bergman... Lindau 1990
 Sergio Trasatti: Ingmar Bergman... Il Castoro Cinema 1993
 Sergio Arecco: Ingmar Bergman.Segreti e maqgie... Le Mani 2000
 Aldo Garzia]: Fårö, la Cineccittà di Ingmar Bergman... Sandro Tetti editore 2001
 Fabrizio Marini: Ingmar Bergman.Il settimo sigillo... Lindau 2002
 Sergio Trasatti: Ingmar Bergman... Il Castoro Cinema n. 156 Editrice Il Castoro 2005
 Alberto Corsani: Il libro che affiora.Suggestioni dal cinema di Ingmar Bergman... Edizioni SEB 2008
 Francesco Netto: Ingmar Bergman.Il volto e le maschere... Edizioni Ente dello Spettacolo 2008
 Antonio Costa: Ingmar Bergman... Marsilio Collana Sequenze d'autore a cura di Paolo Bertetto Venècia 2009
 Aldo Garzia: Bergman.The Genius... Editori Riuniti University press Roma 2010

 Vejatz tanben 
 Ligams extèrnes 

 

     Fondacion n'Ingmar Bergman
  
   Bergmanorama

 Ligams videografics 
 

 

 sus YouTube... mai de 3650 documents subre n' Ingmar Bergman en picar coma clau Ingmar Bergman''

Nòtas & referéncias 
<references>

Cinèma
Realizator
Realizator suedés
Naissença en 1918
Decès en 2007