Jussac
Jussac (Jussac en francés) es una comuna auvernhata, situada dins lo departament del Cantal e la region d'Auvèrnhe-Ròse-Aups, ancianament d'Auvèrnhe.

Segon Joan Francés Blanc, la comuna es partejat entre parlars lengadocians e un bocin auvernhat.

Geografia

Comunas vesinas

Perimètre del territòri

Toponimia

Jussac 
Las fòrmas ancianas son Jussiacum, en 1344, Jussacum, en 1445, Jessac, en 1598, Jussahac, en 1623, Jusac, en 1629, Jussact, en 1669, Jussat, en 1784 . Jussac vendriá d'un nom latin d'òme, Justius, amb lo sufixe -acum , latinizacion del sufixe gallés -āco(n). Jussac èra doncas probablament una anciana granda proprietat antica qu'aviá per mèstre Justius.

Autariba (capèla e montanha) 
Alta-Rispa en 1312, Alta-Riba en 1464. Hauterive en français.

Breisse (vilatge amb castelet) 
Las fòrmas ancianas son Breyssas, Breyssas dal Perier, en 1522, Breysses, en 1616, lou Perrier, alias de Breissas, en 1622, Breysse, en 1634, Breïsses, en 1634, Braisses, en 1668, Braysses, 1676, Breisses, en 1773 . Lo Perier/Perrier representa probablament pas perièr, mas peirièr, « luòc peiregós » o « maquina de traire pèiras a un castèl » (puslèu lo primièr sens).

Caussac 
Las fòrmas ancianas son Calsacum, en latin, en 1466, Calsac, en 1552, Camsac, en 1583, Calssac, en 1622, Lou Calsap, en 1623, Caussac, en 1663, Causac, en 1666, Causact, en 1669 . Lo sufixe gallés (gal, gallic) -āco(n), latinizat en -acum dins los tèxtes, pausa pas de problèma e se lo nom es pas un transferiment, Caussac èra una anciana granda proprietat antica. Demòra a trobar lo nom del mèstre, en partent del nom medieval Calsac.  Calsac o Calçac pòt venir d'un nom latin d'òme, Calicius , mas lo nom gallés Caletios (probablament derivat de *Caletos, « lo dur »)  conven a la rigor : dona regularament *Calzac, mas l'assordiment de -z- darrèr una consonanta es pas impossible. I a benlèu d'autras solucions. La grafia es Cauçac se la prononciacion occitana es la que fan supausar la fòrma escrita francesa e las atestacions de la segonda mitat del sègle XVII.

Cautrunes 
Las fòrmas ancianas son Caltruna, en 1369, Caltrina, en 1464, Caltrunas, al sègle XVI, Caltrunes, en 1552, Caultrunes, en 1622, Cautrunes, en 1664, Caultrune, 1665 . L'origina de Cautrunes poiriá èsser Cartinios, citat per Delamarre  e per Dauzat  (o puslèu una varianta *Cartinos, perqué la finala es pas en -inha). Lo nom vendriá toponime per derivacion :*Cartinia, *Cartina. L'evolucion poiriá menar a un temps de polimorfisme entre *Cart- e *Catr-, puèi una fòrma de conciliacion *Cartr-. De *Cartrina, una dissimilacion menariá a *Caltrina (la fòrma de 1464). Veire Chartrené, ancian Cartiniacus al sègle VI. Possibilitat fragila.

Fontanelhas 
Fontanelhas en 1522, Fontanilhas en 1522, Fontanelhes en 1616, Fontanilles en 1629, Fontanhles en 1662, Fontaneilles (non datat), Fontaneilhes en 1664, Fontanelles en 1672, Fontenilles en 1747, Fontanilhes en 1771. Fontenille en francés.

Nierestanh 
Nigrum Sungum en 1316, Nigrum Stagnum en 1466, Nierescanh en 1485, Castrum de Myrum Estangnum (non datat), de Myrum-Estangum en 1504, Nigrum Stangum en 1531, Nierestang en 1773, Nierestan en 1784.

Probablament d'estanh e de la fòrma occitana anciana nier venent del latin nigrum ("negre").

Nosièras 
La forteresse de Nozières en 1381, Nozieras en 1464. Nozières en français.

Renhac 
Las fòrmas ancianas son Renhac, en 1622, Reniac, en 1655 . Renhac es atestat tardivament e lo nom es benlèu un transferiment. Se n'es pas aital, Renhac es format d'un nom d'òme galloroman, Renius, del gallés Renos (Dauzat e Rostaing), o d'un nom d'òme gallés Renios o Rennios (Delamarre) amb lo sufixe gallés -āco(n) . Renhac èra doncas benlèu una anciana granda proprietat antica qu'aviá per mèstre Ren(n)ios.

Istòria

Administracion 

 Jussac saguèt successivament dels cantons d'Orlhac, en 1793, d'Orlhac-sud, en 1801, d'Orlhac-1, en 1973, de Jussac (capluòc), en 1985  e, dempuèi la refòrma cantonala de 2014, aplicada en 2015, la comuna es del canton de Naucèla.

Demografia

Luòcs e monuments 
 La capèla de Jussac situada sus la còla d'Autariba (nom supausat; fr Hauterive).
 La glèisa de Sant Martin, situada dins lo borg e la font Sant Martin.
 Lo castèl de Fontanelhas (nom probable; fr Fontenille)
 Lo castèl de Nosièras (nom supausat; fr Nozières)
 Lo fòrt de Nierestanh (nom supausat; fr Nierestang o Neyrestang), fèu amb castèl situat suls bòrds de l'Autra (fr Authre), uèi desparegut.

Personalitats ligadas amb la comuna

Véser tanben

Ligams extèrnes

Nòtas e referéncias

Nòtas

Referéncias

Comuna d'Auvèrnhe (Occitània)
Comuna de Cantal
Comuna d'Occitània