Monurt
Monurt, foneticament [mu'nyr] , (Monheurt en francés) es una comuna gascona d'Agenés situada dens lo departament d'Òut e Garona e la region de Navèra Aquitània, ancianament d'Aquitània.

Geografia
Lo borg e tota la comuna son situats dens la ribèra bassa de Garòna, en perimètre inondable. D'aquò ne deriva una particularitat rara : l'abséncia de las cordeladas d'ostaus individuaus modèrnes en s'acostant deu borg. La consequéncia demografica es la baissa progressiva de la populacion de la comuna, que garda una escòla mairala e primària pr'aquò , gràcias a un RPI (regropament pedagogic intercomunau) Monurt-Rasimet-Sent Leugèr-Vilaton .

Perimètre deu territòri

Toponimia
Las fòrmas ancianas son Momurt (1259, 1316, 1389), Monurto (castrum de ~) (1293), Momurco (prior de ~) (1326), Monurx (1363), Monhurt (1390, 1407, 1560, 1580, 1677), Monhur (1587), Monthurt (1682). Bénédicte Boyrie-Fénié se pensa que las fòrmas Momurt, dab m, son cacografias, atau com Monurx, e considèra que lo nom èra Monurt. L'origina poirè estar monte(m), «nautor», «mont», «pug » (ací dens lo sens d'una riba hauta, puèi que lo borg es dens la ribèra bassa de Garòna e sus la riba deu flume), e una basa *hurt, que se pòt trobar dens lo nom d'òme germanic *Hurt-wald e qu'explica Heurteauville dens lo departament francés de la Sèina Maritima (segon Bénédicte Boyrie-Fénié). La grafia es Monurt . Monurx pòt representar *Monurts, plurau a sens collectiu de Monurt, com n'i a tant dens tot l'Oèst occitan. Comparar tanben dab las fòrmas ancianas de Sent Pèir de Dròt.

Istòria
 Lo territòri de Monurt èra de la ciutat deus Nitiobròges e après de la diocèsi d'Agen, çò que justifica de lo plaçar dens l'Agenés. Dempui lo 13 d'agost 1317 e d'aquí a la Revolucion, èra de la diocèsi de Condòm creada per Joan XXII.
 En 1621, en tornant deu sèti de Montauban deu temps de las rebellions uganaudas, las tropas reialas comandadas per François de Bassompierre, en anant cap a Bordèu, prenguèn Monurt, plaça fòrta protestanta, lo 11 de decembre, pui la cremèn e la pilhèn. Las muralhas estón desrocadas per òrde de Loís XIII.

Administracion

 Abans la refòrma cantonala de 2014, aplicada en 2015, la comuna èra deu canton de Damasan; es adara deu canton de Lavardac.

Demografia

Economia 
 Una especieria-cafè-restaurant au borg.

Lòcs e monuments

Personalitats ligadas damb la comuna

Véser tanben
 Comunas d'Òut e Garona

Ligams extèrnes 
 Blog du village de Monheurt

Nòtas

Comuna d'Òlt e Garona
Comuna de Gasconha
Comuna d'Agenés