Manoel de Olivera
Manoel de Oliveira es un realizador portugués, nascut Manoel Cândido Pinto de Oliveira l'11 de decembre de 1908 à Porto (Portugal). Es lo primièr realizador centenari en activitat.

Biografia

Jovensa 

Manoel Cândido Pinto de Oliveira es eissit d'una familha de la borgesia industriala de Porto. S'interessèt al cinèma dempuèi fòrça jove iniciat pel paire qu'amava aquel art e lo menava sovent veire los films de Charlie Chaplin e Max Linder. Estudièt al Colégio Universal de Porto, puèi dins un collègi Jesuista en Galícia.

Jove òme esportiu, es fòrça bon en natacion, atletisme e corsas automobilas. A 19 ans, a l'escòla d'actor de Reno Lupo es actor dins qualques films, son ròtle mai important es dins A Canção de Lisboa, lo primièr film parlant portugués, en 1933. A aquela epòca, Manoel de Oliveira posseva ja sa primièra camèra, donada pel paire en 1929, une camèra portativa Kinamo, amb que comencèt a filma son primièr film Douro, faina fluvial, un cort metratge documentari mut que tòca lo subjècte del flum Douro e la vida dels marins. Lo film sortiguèt en 1931 e foguèt critica a causa de son aspècte naturalista; mas, dins aquel filme d'una granda maturitat, ja se vei, amb Oliveira, una arma de poeta realista.

Arribada del succès 

Es amb son primièr long metratge, Aniki Bóbó en 1942, contant lo quotidian de qualques enfants dels quartièrs populars de Porto e anonciant lo neorealisme italian, que Manoel de Oliveira se faguèt a se far conéisser. Aprèp aquele filme, Manoel de Oliveira ressentiguèt lo besonh de partir en Alemanha per veire nòus orizons, mas tanben per escapar la vida de Portugal qu'èra fòrça dificila a cause de la dictatura salazarista. 

En Alemanha, estudièt la color e "los procediments tecnics". Aprèp tornèt prene la camèra per realizer un novèl ensag sus Porto, lo Pintre e la Vila en 1956. Utilizant camèra subjectiva e "cinèma dirècte", representacion de la vila e dels rebats dels quadres d'Antonio Cruz, aquel filme instaura la naissença d'un novèl corent dins lo documentari. Puèi, realizèt '' O Acto da Primavera en 1962, fondat sus un tèxte del sègle XVI, Auto de Paixão de Francisco Vaz de Guimarães que los païsans de Curalha interpretavan cada an, en defòra, pendent la setmana santa. Segon Raphaël Bassan, . Un de sos dos darrièrs corts metratges, La Caça en 1963 es una parabòla sus la solidaritat. . Aprèp aquel filme, lo govèrn portugués l'empachèt de filmar fins a 1971, an que sortiguèt Lo Passat e lo Present, son tresen long metratge, una satira sus la societat borgesa de Portugal, adaptacion de la pèça de Vicente Sanches. Contunhèt, amb una autre adaptacion aquela venent d'un roman de José Régio, Benilde, o la  Vèrge Maire (1974) que conta l'istòria d'una jova femna que ven prensa tot en demorant vèrge, en referéncia al recit evangelic de la concepcion de Jèsus. 

Dempuèi aqueles films, tenguèt un ritme de realizacion plan mai regular, sovent amb de films d'un romantisme tipic que d'amor es impossible. Atal, se destaca lo film Amor de perdicion en 1978, un dels mai bèls films, adaptat d'un roman de Camilo Castelo Branco, un dels grands autors del romantisme portugués. Contant l'istòria, a la fin del sègle XVIII, d'un amor desesperat entre doas jovas personas apartenant a de familhas enemicas, l'adaptacion de Manoel de Oliveira tempta de far descobrir al public la ment portuguesa de l'epòca. 

En 1981, filma Francisca, tirat d'un roman de Agustina Bessa-Luís. Aquel film concluís la tetralogia de las Amors frustradas. (Raphaël Bassan). Puèi filma en 1985, Lo Solièr de satin segon Paul Claudel, en 1990 Non, o la vana glòria de comandar, en 1993 Val Abraam, encara, segon un roman de Agustina Bessa-Luís. En 1995, realiza Lo Convent, amb Catherine Deneuve e John Malkovich film que ven encara un còp d'un roman d'Agustina Bessa-Luís, As terras dos riscos.

Aprèp los cent ans 

En 2008 Cristòl Colomb, l'enigma evòca, amb emocion e umor, l'istòria de Cristòl Colomb. Puèi  Singularitats d'una jova filha blonda, adaptat d'un conte de Eça de Queiroz, autor realista portugués del sègle XIX, sortís en sala en setembre de 2009.

En 2010, Manoel De Olivera es al Festenal de Canas per la presentacion de L'Estranh Afar Angelica que competís dins la categoria Un certain regard.

Venguèt alara lo realizador en activitat mai vièlh del monde lo sol a aver començat sa carrièra a l'epòca del cinèma mut. Receptét al Festenal de Canas de 2008, l'an de sos 100 ans, sa primièra Palma d'Aur, una Palma d'aur per l'ensems de son òbra. Aquela recompensa li foguèt balhada per son amic Michel Piccoli. Còrfondut declarèt: . 

A subjècte de sa produccion pletorica e de sa longevitat ditz: .

Filmografia 
 Longs metratges
 1942 : Aniki Bóbó
 1963 : Acto de Primavera
 1972 : O Passado e o Presente
 1975 : Benilde ou a Virgem Mãe
 1979 : Amor de Perdição
 1981 : Francisca
 1982 : Visita ou Memórias e Confissões
 1985 : Lo Solièr de satin
 1986 : O meu caso
 1988 : Os Canibais
 1990 : Non, o A Vã Glória de Mandar
 1991 : A Divina Comédia
 1992 : O Dia do Desespero
 1993 : Vale Abraão
 1994 : A Caixa
 1995 : O Convento
 1996 : Party
 1997 : Viagem ao Princípio do Mundo
 1998 : Inquietude
 1999 : La Letra
 2000 : Palavra e Utopia
 2001 : Torna a l'ostal
 2001 : Porto da Minha Infância
 2002 : O Princípio da Incerteza
 2003 : Um Filme Falado
 2004 : O Quinto Império - Ontem Como Hoje
 2005 : Espelho Mágico
 2006 : Bèla totjorn
 2008 : (Cristóvão Colombo - O Enigma)
 2009 : Singularidades de uma Rapariga Loura
 2010 : O estranho caso de Angélica 2011 : Gebo e l'ombra 2012 : La glèisa del diable Corts e mejans metratges
 1931 : Douro, Faina Fluvial (mut)
 1932 : Estátuas de Lisboa 1932 : Hulha branca 1938 : Miramar, Praia das Rosas 1938 : Já Se Fabricam Automóveis em Portugal 1941 : Famalicão 1956 : O Pintor e a Cidade 1964 : Vila verdinho 1964 : A Caça 1965 : As Pinturas do Meu Irmão Júlio 1966 : O Pão (documentari)
 1983 : Nice - À propos de Jean Vigo 1983 : Lisboa Cultural (documentari TV)
 2002 : Momento 2005 : Do Visível ao Invisível 2006 : O Improvável Não é Impossível 2007 : Cadun son cinèma (Film collectiu; Manoel de Oliveira : Encontra unica, 3 min)

 Coma actor

 1933 : A Canção de Lisboa, de Cotinelli Telmo
 1994 : Lisbon story, de Wim Wenders
 2008 : Cristòl Colomb, l'enigma''

Notas

Vejatz tanben

Ligams extèrnes 
 Article e entrevista del realizador
 Canas 2008 in Le Point

Naissença en 1908