Seta
Seta (Ceto en grafia mistralenca; en francés Sète) es una comuna occitana de Lengadòc, situada administrativament dins lo departament d'Erau e la region d'Occitània. Es una vila de  estajants situada a la broa de la Mar Mediterranèa e de l'Estanh de Taur, au ras dau Puòg de Sant Clar.

Lo gentilici es setòri, -òria o setòi, -òia (cetòri, cetódi en grafia mistralenca).

Geografia 
Seta es un pòrt de pesca e de comèrci pro important en Mediterranèa, uòi administrat per la Cambra de Comèrci e d'Industria de Seta-Mesa-Frontinhan per la region de Lengadòc-Rosselhon. Es lo segond pòrt mediterranèu d'Occitània aprèp Marselha. Lo pòrt genèra per Seta e las comunas vesinas d'activitats dins los sectors industrial, quimic, metallurgic, agricòla e dau bastiment. Mantuna linha maritima assegura lo transpòrt de passatgièrs cap a Magrèb.
L'espòrt local son las ajustas. La competicion mai importanta se debana a la fin dau mes d'agost sul canal reial, es Lo Grand Prèmi de la Sant Loís (mena de campionat dau mond de las ajustas).

Toponimia

Las fòrmas ancianas son : τò Σἰγον [legir Σηπον ?] ὂρoς, al 1er sègle. ap. J.-C. (Estrabon, Geografia IV, 1.6), Σητἰον ὂρoς (Ptolemèu, Geografia II. 10. 2), Setius... mons, Setii iugum, al sègle IV (Avienus, Ora maritima , 608, 609), fiscum ... qui nuncupatur Sita, al sègle XII (?), ecclesiam S. Dii de Seta et locum Sete en 1146 e 1154, de Seta en 1154, 1173-74, fontem de Seta, rocas (varianta : rotas) de Seta en 1202, insula de Seta en 1219, montem de Ceta, sense data [sègle XIII ?], a podio Cete en 1300, terra Cete en 1301, montem Cete en 1303, Cap de Sete en 1570, M. Seyti en 1613, Mont de Sepol en 1622, Cap de Sette en 1626, Cette et Cap de Cette en 1643, Isle de Sette cap a 1683, port de Cette en 1690, Cette en 1708, 1740-60, 1770-72 (mapa de Cassini).

Segon Carles Rostanh, seguit per Hamlin, Seta ven d'un mot preindoeuropèu *set-, « montanha », que designa lo Puòg de Sant Clar, que tresplomba la vila . La consonanta intervocalica -t- s'es conservada sense passar (regularament) a -d-, pr'amor de l'influéncia de l'escrit o d'una prononciacion particulara.

Istòria

Administracion 

 Fins a las eleccions departamentalas de 2015, Seta compreniá dos cantons : Seta-1 e Seta-2, ara amassats dins lo canton de Seta (una comuna).

Demografia 

 En  la populacion èra de  abitants e la densitat èra de  ab/km².

Luòcs e monuments 
Estanh de Taur
Glèisa de Sant Loís
Teatre de la Mar
Far dau Puòg de Sant Clar
Cementèri marin

Galariá

Personalitats setòrias 
 Georges Brassens (1921–1981), cantaire setòri
 Ives Roqueta (1936–2015), escrivan occitan
 Josèp Solet (1851–1919)
 Joan Larzac (1938–)
 Hervé Di Rosa (1959–)
 Paul Valéry (1871–1945)
 Manitas de Plata (1921–2014), musician gitan

Musicians setòris actuals 

 Corne d'Aur'Òc
 Les Mourres de Porc
 Mauresca Fracàs Dub

Veire tanben 
 Tièla a la setòria
 Mauresca Fracàs Dub
 Comunas d'Erau

Ligams extèrnes 
  Seta : a l'origina èra un pòrt - Occitanica eAnem / CIRDOC 
  Seta : Las Ajustas setòrias  - Occitanica-eAnem / CIRDÒC 
  Seta : L'istòria d'un tipe - Occitanica-eAnem / CIRDÒC 
 Sit oficial
 Sit de l'Ofici de Torisme

Nòtas

Comuna d'Erau
Comuna de Lengadòc
Vila portuària de França