Francesc Macià
Francesc Macià i Llussà (Vilanova i la Geltrú, Catalonha, 21 d'octobre
de 1859; Barcelona, Catalonha, 25 de deseme de 1933), siguec un
militar, politic e president dera Generalitat de Catalonha, coneishut
popularament coma eth pair-sénher (l'Avi, en catalan).

Macià siguec tinent-coronel dera armada espanhòla durant mès de trenta ans.
Er any 1905, era armada espanhòla assautèc era redaccion deth diari
catalanista "La Veu de Catalunya" e deth setmanèr "El CuCut" e Macià protestèc
contra açò.

Dempús çò, era majoria de partits politics de Catalonha s'uniren en ua soleta
candidatura  (Solidaritat Catalana) entà presentar-se as eleccions deth 21 d'abriu de 1907. Macià se presentèc coma deputat per Barcelona e per Les Borges Blanques (d'a on ère
era sua familha), e siguec elegit en es dues ciutats. Dempús se vedec obligat
a deishar era armada.

Er any 1922 fondèc eth partit catalanista radicau Estat Català. Eth setème
de 1923, damb era dictadura de Primo de Rivera, Macià se refugièc en
Perpinhan. En aguesta epòca, se restaquèc damb comunistes e anarquistes e
artenhí era ajuda economica des catalans residents a Sud-America.

Eth 1926 sagèc ua accion armada tà desliurar Catalonha des de Prats de Molló (ena Catalonha Nòrd), mès siguec detengut pera polícia francesa. Damb çò, se hec fòrça popular en
Catalonha e era notícia dera sua luta arribèc a tota Europa. Dempús demorèc en
Belgica, Cuba e Argentina, en tot cercar era ajuda des exiliadi catalans.

Damb era queiguda dera dictadura, Macià retornèc en Catalonha e fonda eth
partit politic Esquerra Republicana de Catalunya, er any 1931, tà
presentar-se enes eleccions municipaus. Es eleccions dèren era majoria ath sòn
partit, e eth 31 d'abriu de 1931, des deth balcon deth palais dera Generalitat,
proclame era Republica Catalana, ores abantes que proclamèssen era Republica
Espanhòla en Madrid.

Dempús negociacions damb eth govèrn dera Republica Espanhòla, era Republica
Catalana se convertís ena Generalitat de Catalonha, anciana institucion de
govèrn des catalans. Aguest govèrn provisionau impulse era redaccion d'un
estatut d'autonomia, aprovat en referendum per ua grana majoria des catalans e
que dempús siguec aprovat peth parlament espanhòu damb granes modificacions.

Macià foguet eth president d'aguest govèrn provisionau e dempús es prumères
eleccions siguec elegit nauament president fins era sua mòrt, eth dia de Nadau
de 1933.

Macià
Macià
Macià