Beat Generation
La beat generation (generacion beat) èra un movement social e literari que brandiguèt la societat nòrdamericana dins los ans cinquanta. Lo tèrme beat ven de "beaten down" (abatut), per rebatre lo desespèr d'una societat tocada per la depression economica, la Segonda Guèrra Mondiala e la menaça de la bomba atomica. Representèt un biais nòu de comprene la vida, de refusar los conformismes socials, de dobrir l'esperit e la pensada a nòvas finèstras de percepcion. Dins la literatura de la beat generation se destacan los autors coma Jack Kerouac, Neal Cassady, Allen Ginsberg e William S. Burroughs.

La pensada e la forma de comprene la vida de la beat generation ès davancièra del movement hippie de la decennia seguenta, e aguèt fòrça influéncia dins la literatura posteriora, coma aquela d'Hubert Selby o Charles Bukowski.

Lo tèrme Beat Generation sortiguèt pendent una conversacion entre Jack Kerouac e John Clellon Holmes lo 1948. L'intencion de lors membres èra pas de la nomenar, mas de " la desanomenar". A fins del 1952 apareguèt dins New York Times Magazine un article de John Clellon Holmes titulat "This is the Beat Generation " que captèt l'atencion del public.

Lo tèrme foguèt tant utilizat, que en 1959 Jack Kerouac considerèt necessari de corregir publicament l'abús d'aquela denominacion dins los mejans de comunicacion, ont l'utilisavan amb de connotacions de "totalament vencut", o fracassat, o dins lo sens de "ritme". Kerouac ensagèt de mostrar lo sens corrècte de beat ne suggerissent la relacion amb los mots coma "beatitud" e "beatific", connexion que s'explicava perque los ideals del movement beat èran ligats amb la consciéncia orientada cap a la compreneson de la pensada orientala, cap a de practicas de meditacion, eca. Aquela "redefinicion" que Kerouac faguèt del mot pretendava l'orientar cap a d'imatges simbolics l'estil de la desfacha o de l'escur necessari, precedents la dubertura a la lutz e la supression de l'ego que mena a l'illuminacion religiosa.

En reaccion e amb l'intencion de parodiar e discreditar lo movement beat, en 1958 apareguèt lo mot "beatnik", produch de la fusion dels mots "beat" e "Sputnik" (lo primièr satellit qu'arribèt a l'espaci aquel an, de fabricacion russa),  suggerissent una condicion antiamericana e comunista del movement beat.

Allen Ginsberg, un dels membre mai celèbre, evòca dins la prefàcia al libre "The Beat Book", editat per Anne Waldman e Andrew Schelling, una autra signification possibla: "acabat", "complit", dins la nuèch escura de l'arma o dins lo nívol de l'ignorança. Compren "dobèrt", dins lo sens whitmanian de "dubertura a l'umilitat". Mas, independentament del sen que li donam, Beat Generation acaba per designar un movement literari format d'un grop d'amics que dempuèi la mitat dels ans quaranta avián trabalhat ensems escrivent poesia e pròsa, e que partejavan una meteissa idèa de la cultura e dels centres d'interés o de fonts d'inspiracion similaras, coma la musica jazz.

Lo grop inicial èra format de Jack Kerouac, Neal Cassady, William S. Burroughs, Herbert Huncke, John Clellon Holmes e Allen Ginsberg. En 1948 s'i apondèron Carl Salomon e Philip Lamantia; en 1950 Gregory Corso; e en 1954 Lawrence Ferlinghetti e Peter Orlovsky.

Aquel grop, que fin finala se nomenant la Beat Generation, reviscol la scèna boèma culturala nordamericana. La sèuna energia s'escampèt cap als movements joves d'aquel epòca (On the Road - Sus la rota, 1957- de Kerouac, assumiguèt lo caractèr de manifèst universal d'una jovença que voliá fugir çò establit), e foguèt absorbida per la cultura de massas e per la classa mejana cap a la fin dels ans cinquanta e a la fin de las seissanta. 

Compreniá l'art coma la manifestacion de las texturas de la consciéncia. Lor cant per la liberacion esperitala derivèt cap a una liberacion, subretot omosexuala, que foguèt lo catalitsador dels movements de liberacion de la femna e dels nègres. En seguent una vision de tolerança e non teïsta, un antifacisme cosmic, un eclecticisme... S'interessèron a las substàncias psiquedelicas como aisina coneissença.

Lutèron contra las valors tradicionalistas e puritanas dels Estats Units d'America, contra l'"American Way of life", repudièron implicitament las valors comercialas e prepausavan de las remplaçar pels d'ideals expausats per Walt Whitman dins "Fuèlhas d'èrba".

Los involontaris membres fondators del movement refusèron dobertament la massificacion e frivolitat ont èron casut los beatniks. Lo cinèma contribuiguèt -mai que mai- portar al vam una supausada "estetica beat" falsa, que totes los joves boèmas se vestissián de negre, portavan barret e barba o barbeta, e passavan lo temps dins de cafès ancians legissent de poesia, fumant e jogant los bongos.

Vejatz tanben 
 Literatura experimentala

Ligams extèrnes 

Cultura americana