Retrait d'una gojata jove
Retrait d'una gojata jove, expausat a la Gemäldegalerie de Berlin, es una de las darrièras pinturas realizadas per l'artista flamenc Petrus Christus. Foguèt realizada en òli sus taula de roure cap al 1470. Lo pichon retrait denota una avançada estilístic tant del trabalh de Christus coma del desvolopament del retrait en los primitius flamencs. Lo modèl se situa pas mai davant un fondes plan neutre, mas qu'es plaçat en una scèna tridimensional, realista.
L'aparenta passivitat de la gojata rèsta compensada amb lo sieu agach dirècte cap a l'espectador amb los sieus uèlhs ametllats, l'elegància de lo sieu nas, los petulants pòts, las ussas arquejades e la harmoniosa estructura de tota la cara, que conforman la artifici refinat e subtila de l'autor e que la an facha famosa.

L'òbra es una evolucion dels retraits de Robert Campin e Roger van der Weyden e foguèt extrèmament influent, doncas que foguèt aquerida per la familha Medici e enregistrada a lo sieu inventari coma «una taula pichona pintada amb lo cap d'una femna francesa, pintat a l'òli, e es un trabalh de Pietro Cresci de Brujas». Lo sieu enregistrament indica pas l'identitat de la gojata, la que causa fa a pensar que lo sieu interès èra mai l'estetic de la pintura que pas la siá valor istorica.

Donadas de contèxt

L'autor 
Petrus Christus (Baarle-Hertog, C. 1410/1415 - Brujas, 1472/1473) foguèt un pintor de l'escòla dels primitius flamencs actiu a Brujas dempuèi lo 1444. Los tèmas de la siá òbra se situan dins de las òbras religiosas e profanes. Malgrat èsser considerat un seguidor de l'estil de Jan van Eyck, coincidiguèt pas amb el a Brujas, vila ont arribèt après 1441, data de la mòrt del mèstre.

Christus Se decantèt per manténer l'espaci e lo volum eyckians mentre restava importància a la continuitat rítmica e la precision lineal, en redusint las complexitats del modèl Van Eyck a superfícias planas e simplas. Transformèt lo lengatge dels mèstres a un nivèl mai planer e casolà, sens actituds eroïcas e accessiblas per aqueles que, coma el, provenián del nòrd mens desvolopat. Quitèt d'aplicar la complèxa simbologia religiosa amagada en los detalhs de las òbras de los sieus predecessors, un signe de clara modernitat.

Christus Faguèt tanben una aportacion fòrça important amb la corrècta utilizacion de la perspectiva lineal, amb un unic ponch de fuga centrala. D'aquela manièra atenguèt la representacion d'un espaci pictòric logic. Foguèt lo primièr dels primitius flamencs que ­utilizèt aquel tipe de perspectiva.

Relacion de l'òbra amb la siá epòca istorica 
L'òbra foguèt pintada a Flandra pendent lo sègle XV. En aquela epòca existís una societat avançada, amb una economia basada en los produchs texiles de luxe e en lo comèrci, aquel favorit per l'excellenta situacion estrategica de la region: per Flandra i passavan las grandas rotas comercialas terrèstres qu'anavan dempuèi Itàlia e França cap a l'Atlantic nòrd —Anglatèrra e païses nordics— e las rotas maritimas qu'anavan de la mar del Nòrd al Cantàbric. A la borgesiá flamenca li agradava lo luxe e l'art, cossent damb lo desvolopament de los sieus interèsses economics e intellectuales. Aquelas òbras anavan destinadas al pròpri gaudi, es a dire, èran per las aver e las lúder a l'ostal o plan a las siás capèlas privadas (es çò que se nomena la «pintura de devocion»). Per aquel motiu se considerava que la pintura èra una tecniciana ideala, manejable, bon mercat e adaptada per rebatre los gostes burgesos.

L'estil 
L'òbra es realizada dins l'estil dels primitius flamencs. L'escòla flamenca de pintura foguèt una de las mai importantas del mond, dempuèi los sieus inicis dins lo sègle XV fins al sègle XVIII. Per distinguir aquel periòde primairenc del sègle XV s'emplega la denominacion de «Escòla dels Primitius Flamencs». Aquela escòla acostumava a pintar de quadres de tematica religiosa que tractavan coma scènas costumistes, e mai se desvolopèron tanben lo retrait e lo païsatge. Utilizavan la tecniciana a l'òli e lo sieu estil se caracterizava per la minuciositat, lo detalh en la reproduccion d'objèctes, lo naturalisme e l'amor al païsatge. Entre los artistas mai importants d'aquela escòla destacan Robert Campin, Jan van Eyck, Roger van der Weyden —discipol de Campin— e Petrus Christus (autor d'aquela òbra). A Catalonha cal citar l'influéncia d'aquel estil en Lluís Dalmau, autor de la Maire de Dieu dels Conselhièrs après aver trabalhat al talhièr de Jan van Eyck.

Lo Retrait d'una gojata jove es una pintura a l'òli. Vasari Atribuiguèt la descobèrta d'aquela tecniciana a Jan van Eyck, malgrat que demorèt posteriorament demostrat que foguèt pas aital, doncas que l'usatge de l'òli coma veïcul dels pigments s'utilizava ja en òbras pictòriques del sègle XIII. Çò qu'òc qu'es destacable es lo fach que Van Eyck transformèsse aquela tecniciana en un procediment d'una granda perfeccion, en emplegant l'òli de lenhosa amb autras dissolvents e vernisses que, aplicat en veladures, atenhiá lo assecament de las capas e facilitava las correccions.

Descripcion 

Lo trabalh es un retrait de la mesura del bust d'una gojata amb pèl de porcelana, uèlhs de amètla un gojat oriental e boca petulant. Lo retrait èra estat signat en lo marc amb l'abitual Petr Xpi e reculhissiá lo nom del modèl, segon descriguèt Gustav Waagen lo 1825 qual, uèch ans mai tard, informava de la pèrda del marc. A comptar de l'informacion de Waage s'es considerat que poiriá s'agir d'una felena de John Talbot (primièr comte de Shrewsbury, assassinat lo 1453) nomenada Anne o Margaret. Se sap que los parents del modèl se maridèron entre 1444-45, la que causa suggerís que la siá edat poiriá èsser a l'entorn dels 20 ans. Lo retrait poiriá èsser-se realizat pendent un viatge a Brujas per assistir lo 3 de julhet de 1468 al famós maridatge de Margarideta de York, sòr del rei Eduard IV d'Anglatèrra, amb Carles E de Borgonha, Pòrti de Borgonha.

Christus Presenta la gojata vestida amb exquisides ròbas e jòias amb una elegància personala inusual. Amb lo sieu foguièr centrat en lo cap e lo detalh de la siá expression visuala, lo trabalh examina la relacion entre artista, modèl, patron e espectator. Christus La descriu en gardant defòra de la tela de manièra obliqua, mas conscienta de se meteissa amb una conducha que qualques critics e d'istorians tròban desconcertant. Lo critic Joel Upton la descriviá coma  "una pèrla polida, gaireben opalescent, sus un coissin de vellot negre."

Christus Marquèt la gojata d'una forma gaireben arquitectonica, rigida e a l'encòp equilibrada. Lo modèl s'enquadra en un estrech espaci triangular orizontal. La paret d'en darrièr majoritàriament plana, e mai se l'image es dividida per un quadre drech que jonh lo triangle invertit format de lo sieu vestit e la descripcion lineara orizontala de lo sieu còl, cara e penchenat. Lo fons marca una innovacion essenciala en los retraits: la gojata es plaçada contra una paret parallèla que se definís tant per lo sieu material (la mitat bassa es un arrambador de fusta) cossí per l'ombra de la gojata que marca la distància que la separa. Lo modèl met en un interior recognoscible que poiriá èsser lo de lo sieu pròpri ostal. Es illuminada dempuèi l'esquèrra e projècta una ombra curvilínia contra la paret de la drecha qu'agís coma contrapunt al contorn de lo sieu pomul e pel. La corba de la barballera de lo sieu capèl es replicada e contunhada per la corba de lo sieu còl e espatla. Aquel estil de capèl sembla èsser una evolucion de la hennin truncat, tanben de mòda a Borgonha. La cinta negra que va jos la barbeta fòrça se tròba rarament en autras images del periòde, e es estat interpretat coma un estil copiat dels masculins capèls chaperon, qu'avián forma de cornette. 

Lo retrait foguèt proprietat de la colleccion reiala prussiana amb la crompa lo 1821 de la colleccion Solly.

Referéncias

Bibliografia 
 Milicua, José. Historia Universal del Arte:La pintura flamenca (en castelhan).  Barcelona, Editoriala Planeta, 1988. ISBN 84-320-8905-2. 
 Panofsky, Erwin. Los primitivos flamencos (En castelhan).  Ediciones Cátedra, 1998. ISBN 9788437616179 [Consulta: en 7 decembre 2010]. 
 Pijoan, Josep. Historia Del Arte-3 (en castelhan).  Barcelona, Salvadas Editrises, 1966. 
 Upton, Joel Morgan. Petrus Christus: his place in Fifteenth-Century Flemish painting (En anglés).  Penn State Press, 1990. ISBN 9780271006727 [Consulta: en 14 mai 2011].