J. M. Barrie
Sir James Matthew Barrie, pus conegut jos la signatura de J. M. Barrie (Kirriemuir, lo 9 de mai de 1860 - Londres, lo 19 de junh de 1937) foguèt un escrivan e dramaturg escocés, celèbre per aver creat lo personatge de Peter Pan. Foguèt tanben un amic d'Arthur Conan Doyle.

Biografia 

Nascut le 9 de mai de 1860, a Kirriemuir, a Angus (Escòcia), èra lo noven enfant, e lo tresen dròlle, d'un coble format per David e Margaret Barrie, nascuda Ogilvy.

Son paire èra un obrièr teisseire. Sa maire èra una femna fòrta e intelligenta, qu'aguèt una importància capitala dins sa vida. Primièr li balhèt lo gost de la ficcion en li legissent d'istòrias, subretot aquelas de Stevenson (Escocés tanben), que venerava.

Lo filh preferit de sa maire, David, moriguèt quand aviá tretze ans. Lo pichon Jimmy (diminutiu de James) ensajava de lo remplaçar dins lo còr de la maire, fins a se vestir coma lo defunt per s'identificar a aquest. L'enfança de J. M. Barrie foguèt pas urosa. Cresquèt sus una falha. Tota sa vida, ensagèt de ganhar l'amor de sa maire, mas jamai capitèt pas vertadièrament. Se balhèt la mission de consolar sa maire d'aquela perduda e afirmèt, pus tard, que son enveja d'escriure veniá d'aquò. E puèi se tròba totjorn un personatge nomenat Dàvid dins son òbra e mai d'un fantaumas…
J. M. Barrie aprenguèt dins d'escòlas de Glasgow, Forfar e Dumfries. En 1887, dintrèt a l'Universitat d'Edimborg, ont capitèt una d'una mestriá. Trabalhèt coma jornalista per lo Nottingham abans de s'installar a Londres, independent, en 1885.

Esposèt en 1894 l'actritz Mary Ansell, mas foguèron pas uroses. Sens enfant, divorcièron (en 1909) sus la demanda d'aquela (qu'aviá un aimant), e Barrie capitèt pas s'opausar, malgrat totas sas temptativas. J. M. Barrie èra un òme menut, linge e petit. Se remarcava son anar quasi enfantin, tal coma son eròi Peter que voliá pas créisser...

Aguèt pas d'enfants mas s'ocupèt, aprèp que venguèron orfanèls, dels dròlles de la familha Llewelyn Davies (Cf. infra). 

Recebèt las onors — un titre de Baronnet en 1913, l'Òrdre del Merite en 1922 e lo rectorat de l'Universitat de St. Andrews, ont faguèt una emocionanta allocucion (Coratge, 1922), puèi las foncions de cancelièr de l'Universitat d'Edimborg.

Barrie moriguèt d'una pneumonia lo 19 de junh de 1937. Es enterrat dins lo cementèri de Kirriemuir, ont nasquèt, al costat de sos paires, fraires e sòrres. Son ostal nadal, al 4 Brechin Road, es transformat en musèu pel National Trust for Scotland.

Tutor dels filhs Llewelyn Davies 
Foguèt un amic intim de la familha Llewelyn Davies — subretot dels filhs, que li inspirèron los personatges de Peter Pan, e per los que foguèt « l'oncle Jim ». Cultivèt una amistat ambigúa mas respectuosa amb Sylvia Llewelyn Davies, la maire. 

Quand Arthur Llewelyn Davies moriguèt en 1907, Barrie venguèt pus implicat amb los Davies, lor fornissent un sosten financièr, los revenguts de sa pèça Peter Pan e d'autres trabalhs, satisfasent largament als besonhs de subsisténcia e d'educacion pels enfants. Prepausèt a Sylvia de la maridar, aquela refusèt.

Sylvia moriguèt en 1910, demandant que James Matthew Barrie siá l'administrator e lo protector dels seus filhs, amb la seuna maire Emma, lo seu fraire Guy Du Maurier e lo fraire d'Arthur, Compton. S'ocupèt doncas dels dròlles pendent lor enfança e lor adolescéncia, venguèt lor tutor e tractèt sos pupillas George, Jack, Peter, Michael e Nicholas coma los seus filhs. 

Dos dels enfants coneguèron un destin tragic que toquèt Barrie fòrça prigondament. George foguèt tuat en 1915 pendent la Primièra Guèrra Mondiala ; Michael, amb qui Barrie correspondèt quotidiana fins a l'universitat, ont se neguèt en 1921 amb son amic Rupert Buxton, a Sandford Lock prèp d'Oxford, gaireben un mes abans son 21 aniversari. 

Peter venguèt editor (Peter Davies Publishing). Mas, aprèp una grèva depression nerviosa, se suicidèt dins lo mètro a la station Sloane Square a Londres, lo 5 d'abril de 1960 a 63 ans.

Vejatz tanben 
 Peter Pan
 Sindròm de Peter Pan

Òbras 

 Bandolero, the bandit 
 Caught napping
 Auld Licht Idylls
 Better dead 
 When a man’s single 
 A window in the Thrums
 An Edinburgh eleven 
 My Lady Nicotine
 The Little Minister
 Ibsen’s ghost 
 Richard Savage
 A holiday in bed / Life in a country manse
 Walker
 Jane Annie
 Two of them
 Tillyloss scandal
 A lady's shoe
 Becky Sharp
 Professor's love story 
 The Sabbath day 
 Sentimental Tommy 
 Margaret Ogilvy
 Tommy and Grizel 
 A platonic friendship 
 An auld licht manse
 The Allahakbarries book 
 The wedding guest
 Quality street 
 The little white bird
 The admirable Crichton
 Little Mary
 Peter Pan or the boy who would not grow up
 Pantaloon 
 Alice sit-by-the-fire
 Josephine
 Punch 
 Peter Pan in Kensington Gardens 
 What every woman knows 
 When Wendy grew up : an afterthought 
 George Meredith 
 Old friends 
 A slice of life 
 The twelve-pound look 
 Peter and Wendy 
 Rosalind 
 The dramatist get what they want 
 The will 
 The adored one 
 Half Hours 
 Der tag 
 Rosy rapture, the pride of the beauty chorus 
 The fatal typist 
 The new world 
 Kiss for Cinderella
 The real thing at least 
 Irene Vanbrugh’s pantomine
 Shakespeare’s legacy 
 Dear Brutus
 The Old Lady Shows Her Medals 
 Reconstructing the crime 
 Who was Sarah Findlay ?
 A well-remembered voice 
 Echoes of the War 
 The truth about the russian dancers 
 Mary Rose 
 Shall We Joint The Ladies ?
 Neil and the Tintinnabulum 
 Representative plays
 Barbara’s wedding
 The plays of J.M. Barrie 
 Farewell Miss Julie Logan : A Wintry Tale 
 The Boy David - A Play In Three Acts

Ligams extèrnes 
  sirjmbarrie.com Tot o gaireben su Barrie
  Roses de décembre, pagina d'una amorosa de Barrie
  Lo site d'Andrew Birkin, un dels sites pus complèts e pus rics

Bibliografia 
 Andrew Birkin, Lost boys
 Herbert Garland, A bibliography of Sir James Matthew Barrie
 Denis Mackail, The story of J.M. Barrie
 J.A. Hammerton, Barrie : The Story of a Genius
 Patrick Chalmers, The Barrie Inspiration
 Kathleen Kelley-Lainé, Peter Pan ou l'enfant triste

Dramaturg escocés
Escrivan escocés
Escrivan de lenga anglesa
Peter Pan
Naissença en 1860
Decès en 1937