Ardipithecus ramidus
Ardipithecus ramidus siguèc ua espècia de primat auèi escantit, aperat atau en 1994 per Tim White (1). Ei un fossil que demorèc hé 4.4 miliions d'annades (3). Eth son nom vò díder Ardi (tèrra) e pithecus (eth grèc tà mona) (2). Auia un pè adaptat tà era locomocion sus es arbes. Auia tanben redusit eth son ulhal canin.

Ardipithecus ramidus auia un cervèth petit, d'entre 300 e 350 cm2 coma eth bonobo o eth chimpanzé femelha mes plan mès petit qu'eth des austropitecides coma Lucy (4). Èra omnivòr e frugivòr (5). Depeniá plan des plantes filandroses e tanben de fruta.

Siguèc escolhit tà alengar qu'eth darrèr ancessor comun des ominids africans auie pauques agressions entre mascles e grops. Açò qu'ei plan divers deth comportament des chimpanzés. Totun, demorèc abans qu'eth mès recent ancessor d'umans e chimpanzés (6).

L'equipa d'arqueològs qu'eth descaptèt damb Tim White, confermèc "qu'es cambis de comportament sociau aueren lòc abans que sons cervèths cresquèssen e comencèsson a usar utils de pèira".

Referencies

1.-^ White, T. D.; Suwa, G.; Asfaw, B. (1994). "Australopithecus ramidus, a new species of early hominid from Aramis, Ethiopia". Nature 371 (6495): 306–312. Bibcode:1994Natur.371..306W. doi:10.1038/371306a0. PMID 8090200.  edit 

2.- ^ Tyson, Peter (October 2009). "NOVA, Aliens from Earth: Who's who in human evolution". PBS. Retrieved 2009-10-08.  

3.- ^ a b c "New Fossil Hominids of Ardipithecus ramidus from Gona, Afar, Ethiopia". Archived from the original on 2008-06-24. Retrieved 2009-01-30.  

4.- ^ Indiana University News Release. "Anthropologists find 4.5 million-year-old hominid fossils in Ethiopia". Archived from the original on 14 February 2009. Retrieved 2009-01-30.  

5.- ^ Suwa, G et al; Asfaw, B.; Kono, R. T.; Kubo, D.; Lovejoy, C. O.; White, T. D. (2 October 2009). "The Ardipithecus ramidus skull and its implications for hominid origins". Science 326 (5949): 68, 68e1–68e7. Bibcode:2009Sci...326...68S. doi:10.1126/science.1175825. PMID 19810194.  

6.- ^ a b Suwa, G et al; Kono, R. T.; Simpson, S. W.; Asfaw, B.; Lovejoy, C. O.; White, T. D. (2 October 2009). "Paleobiological implications of the Ardipithecus ramidus dentition". Science 326 (5949): 69, 94–99. Bibcode:2009Sci...326...94S. doi:10.1126/science.1175824. PMID 19810195.