Osèrs
Vausels o pusleu Osèrs, segon la fòrma orala mesa en relacion ambe las fòrmas ancianas  (Auzers en francés) z-es 'na comuna auvernhata, situada dins lo departament del Cantal e la region d'Auvèrnhe-Ròse-Aups, ancianament d'Auvèrnhe.

Geografia

Perimètre del territòri

Toponimia
Prononciacion : [vezu'zɛr] (« a Osèrs »).
Las fòrmas ancianas son Vozers, al sègle XII, Vauzers, en 1493, Vousers, en 1503, Vouzert, en 1505, Vezers, en 1520, Auzer, en 1535, Auserres, en 1635, Vouzer, en 1668, Ausers, en 1671, Vauzers, en 1784, Auzers, 1785 . Las fòrmas sense iniciala V- arriban al sègle XVI. Son probablament ipercorrèctas (l'auvernhat plaça una consonanta adventícia davant los noms de luecs començats per vocala e Vosèrs èra doncas comprés erronèament V-Osèrs, mas chal supausar qu'aquel fenomèn de consonanta iniciala epentetica existissiá dejà al sègle XVI). Las prumeiras fòrmas son en o per la prumèira sillaba, normalament prononciat [u] a la fin de l'Edat Mejana, çò que pòt explicar las atestacions de 1503 e 1505. Mas coma explicar las fòrmas en -au- ? Au pretonic passa a [u] en auvernhat, çò qu'explicariá una ipercorreccion de mai. Sovent, los escribas medievals penavan a representar los diftongues e Vo- pòt representar Vòu-, interpretat après coma Vau-; i a un dobte. Pasmens, Au- de la fòrma de 1535 pòt èsser tot simplament la preposicion a aglutinada dins « a Osèrs ». Mas, se la fòrma del sègle XII representa per de bòn Vosèrs, l'explicacion pòt èsser un derivat de uodercos, « cròs, tomba » , benleu amb la derivacion -io-, -ion per un toponime, que Delamarre empleja pels noms de persona, mas qu'aviá una valor pus generala, segon los exemples que dona en nòta . *Uodercion explicariá plan Vosers : *Uodercion > *Vozerzo > Vosers; un nom format sus « tomba » es probablament pas un nom de proprietari, o alòra d'un biais metaforic, lo de qualqu'un que tuèt plan d'enemics al combat.

Vosers seriá doncas lo luòc de las tombas, del cementèri o benleu d'una tomba particulara, la d'un aristocrata. Coma lo gallés saguèt parlat longtemps en Auvèrnhe Naut, *Uodercion poiriá èsser l'equivalent dels Martres : martyres, « martirs », puèi « cementèri », benleu a la meima epòca. Aquel nom poiriá èsser novèl, degut a l'implantacion d'una gleisa e d'un cementèri (çò qu'aviá mai d'importància pel monde) per desservir dos o tres vialatges ancians. Lo gallic uodercos es format de uo-, « sos, sotz » e derco, « uelh », inicialament « regard, espiada » .
 Los vialatges. Nom francés e prononciacion : Varleix, [var'le]; Marlat, [mar'la]; Vieillefont, [vjɛjafɔn]; Veddes, ['vidə].

Istòria

Administracion 

 Davant la refòrma cantonala de 2014, aplicada en 2015, la comuna èra del canton de Mauriac; es ara del canton de Riòm de las Montanhas.

Demografia

Luòcs e monuments

Personalitats ligadas amb la comuna

Veire tanben

Ligams extèrnes

Nòtas e referéncias

Nòtas

Referéncias

Comuna d'Auvèrnhe (Occitània)
Comuna de Cantal
Comuna d'Occitània