Freidafònt
Freidafònt (Fridefont en francés) z-es 'na comuna auvernhata d'Occitània, situada dins lo departament delh Cantal e la region d'Auvèrnhe-Ròse-Aups, ancianament d'Auvèrnhe.

Geografia

Perimètre delh territòri

Toponimia

Freidafònt 
Las fòrmas ancianas son Frigidus fons, en 1338, Freidaffon, Freidefon, Froideffont (en francés), Freidaffont, en 1494, Fridefon, en 1623, Frideffount, en 1624, Fredafon, en 1680, Freidafont, en 1681, Fraydefons, en 1784, Fridefont (mapa d'Estat-major, sègle XIX). Lo sens es evident : fònt freida; los compausants son eiretèirs delh latin frigida e fontem. Mas lo nom oficial èra Sarrus taiqua 1909, nom tanben de la paròcha sus la mapa de Cassini; Freidafònt èra un simple vialatge, mas plaçat sus un luòc pus planèir que Sarrus, situat sus un sèrre  (grafia Cristian Omelhièr). La prononciacion, notada a La Vàstria, es [fridɛfɔn] . La grafia Freidafònt es etimologica, mas ei- pretonic se simplifica regularament en -i en auvernhàs.

Sarrus (nom francés)  
Sarrus es un ancian luòc situat a l'oèst de Freidefònt e que tresplomba lo barratge.
Las fòrmas ancianas son Cerrus, en 1338,  Sarrus, Saurruc, al sègle XIV, Sarus, en 1669, Sarunière, en 1688 . Quanha es l'origina ? Lo gallés Sarrō ? o pusleu un derivat de sèrra/sèrre/serre (la grafia de Cristian Omelhièr, serre, es probablament fonologica) amb lo resultat delh sufixe -uceus, solucion confòrma a la situacion geografica ? La grafia deu èsser Sarrús.

Manhac 
Manhac èra al sud-èst de Freidafònt, sus un serre.
Las fòrmas ancianas son Manhac, en 1296, Maignac, Maymac, en 1494, Manhat, en 1628, Maignat, en 1665, Manial, en 1670, Maignhac, en 1676, Mainac, en 1682 . 
Manhac vendriá d'un nom latin d'òme Magnius/Magnus o benleu Mannius o lo nom celtic Maguno (o Magino), amb lo sufixe gallés -āco(n), latinizat en -acum. Mas Magnius pòt escondre lo nom gallés Magn(i)os (de magnā, « las ròchas » e pas « lo grand », coma en latin). Manhac èra donc probablament una anciana granda proprietat antica qu'aviá per mèstre un òme que portava un d'aquelhs noms.

Mallet (nom francés) 
Las fòrmas ancianas son Milata, latinizacion de 1250, Melet, en 1337, Meletum, al sègle XIV, en latin, Mealetum, en 1458, Mallet, Mellet, Meslet, en 1494, Méallet, en 1784. Lo nom sembla Méallet e deu aver la meima origina. Mallet poiriá venir del latin melus, « pomèir », amel sufixe collectiu -etum, o de lors eiretèirs . Una autra possibilitat, segon Jacques Lacroix, es lo gal (gallés, gallic) miletu-, « destruccion, roina » . La fòrma occitana actuala del nom es pas coneissuda, mas la diftongason de la prumeira sillaba (Mel- > Meal-), pusleu a la fin de l'Edat Mejana, es probabla.

Istòria 
 En 1831, l'anciana comuna de Magnac (occitan Manhac) siaguèt annexada a Sarrus.
 En 1839, l'anciana comuna de Maller, o pusleu Mallet (nom francés, adoncas probablament Malet) siaguèt rapartida entre Freidafònt e Favairòlas  (lo borg de Malet se vei pas mai sus la mapa e es ara jos las aigas delh barratge de Grandval) .
 Lo vialatge de Freidafònt remplacèt (quora ?) Sarrús coma borg e tanben los borgs de Manhac e de Mallet, tres luòcs dispareissuts. Amb l'annexion de Manhac e d'una partida de Mallet, Sarrús, s'èra encara chapluòc, se trobava en situacion encara pus periferica qu'abans.

Administracion 

 Davant la refòrma cantonala de 2014, aplicada en 2015, la comuna èra delh canton de Chaldasaigas; es ara delh canton de Nòvaglèisa.

Demografia

Demografia Manhac 

 Las donadas de la dreita delh grafic, plaçadas automaticament, son las de la comuna enteira de Freidafònt.

Demografia Malet 

 Las donadas de la dreita delh grafic, plaçadas automaticament, son las de la comuna enteira de Freidafònt.

Luòcs e monuments

Personalitats ligadas amb la comuna

Veire tanben

Ligams extèrnes

Nòtas e referéncias

Nòtas

Referéncias

Comuna d'Auvèrnhe (Occitània)
Comuna de Cantal
Comuna d'Occitània