Colomer e Mont Devath
Colomer e Mont Devath o probablament Lo Colomer e Mont Devath (Couloumé-Mondebat en francés) qu'ei ua comuna occitana de Gasconha, situada dens lo departament de Gers e la region d', ancianament de Mieidia-Pirenèus.

Geografia

Perimètre deu territòri

Toponimia

(Lo) Colomer 
Colomer que ven deu latin colombarium o de son resultat. Lo sens qu'ei de segur colomèr , mes perqué lo e tonic barrat ? Dens los quauques bastiments qui sèrven de borg a Colomer, ua plancarta que tira l'atencion : « Eglise du Couloumé ». Lo lòc que seré donc Lo Colomer, çò qui es normau per un vilatge qu'èra pas parròquia, mès un simple lòc, qui avè un castèth provesit d'un colomèr. Aquò que demanda enquista sus plaça. Benlèu que disen Lo Colomer peu castèth e Colomer peu nom de la comuna.

Sus la mapa de Cassini, que se vei lo nom de la parròpia : Sous Dessus (opausat a Sous de Bat), donc en occitan Sos Dessús o Sos de Sus. I a pas mei de vilatge deu nom de Sous Dessus e probable que jamei n'i a pas avut (èra simplament lo nom de la parròpia, resultat probable d'un despartiment d'ua anciana parròpia de *Sos, qui avè sa glèisa au Sos Devath, lo *Sos d'origina, logicament). Que cau supausar que lo lòc escriut Couloumé sus la mapa de Cassini èra lo Château du Couloumé de las mapas modèrnas e que la glèisa actuala, a 500 m deu castèth , es en realitat la glèisa de Sos de Sus. Lo cas ei pas rare de comunas que prenguén lo nom, a l'epòca revolucionària, non pas de la parròpia mès deu castèth.

Mont Devath
Meilèu que « mont a costat de la vath » (çò qui tanben seré just topograficament), i a ua auta explicacion, mei probabla. Atau com *Lo Sos Dessús e Lo Sos Devath, Mont Devath que s'opausa benlhèu a un aute Mont, per exemple l'anciana parròpia de Monterran (en francés, benlèu Montherran, deu petit nom Herran, en occitan), dens la comuna d'Aus Litges. Vath e Sus s'opausan suu critèri de la proximitat deus Pirenèus e Mont Devath es un pauc pus luenh, pus au nòrd.

Istòria 
Lo siti Cassini que dèisha pas cap de traça d'ua fusion de comunas, mès lo saut de populacion énter 1821 e 1831 que hè pausar questions. Justament lo nom revolucionari de la comuna qu'èra Mondebat . Es pas dehenut de pensar que Lo Sos Dessús (o, se se vòu, Lo Colomer) fusionè dab Mont Devath pendent las annadas 1820. Lo n° d'òrde de la ficha deu siti que correspon a la letra M. Benlèu que Bière (parròpia annèxa sus la mapa de Cassini) fusionè tanben dab Mont Devath a l'ocasion. Mès que son simplas suposicions. Sus la mapa d'Estat-Major (1820-1866), Mont Devath qu'es escriut Couloumé (la maison comuna que i èra, probablament, adara qu'ei au Colomer).

Administracion

Demografia 

 En  la populacion qu'èra de  abitants e la densitat qu'èra de  ab/km².

Economia 
Viticultura : Costalats de Sent Mont (AOVDQS)

Lòcs e monuments

Personalitats ligadas dab la comuna

Véser tanben
 Comunas de Gers

Ligams extèrnes
 Colomer e Mont Devath suu site de l'Insee

Nòtas

Comuna de Gers
Comuna de Gasconha