Vitalian
Vitalian (vèrs 600 - 27 de genier 672) foguèt lo 76 papa de la Glèisa Catolica Romana dau 30 de julhet de 657 a sa mòrt. Succediguèt a Eugèni I (655-657) e foguèt remplaçat per Adeodat II (672-676).

Vengut papa cinc annadas après l'arrestacion de Martin I per lei Bizantins, demorèt fòrça prudent dins sei relacions ambé leis autoritats imperialas de Roma. Ansin, prenguèt ges de posicion clara sus la question dau monotelisme e adoptèt lei posicions de Constantinòble e de l'emperaire Constant II sus mai d'un subjècte. Aquò permetèt lo desvolopament de bònei relacions entre Roma e la capitala de l'Empèri. Pasmens, Constant II favorizèt l'esquisme de l'archevesque de Ravena partisan de la somission de la Glèisa Latina au Patriarcat de Constantinòble. Conjugat ai consequéncias de l'esquisme d'Aquilèa e a la persisténcia de l'eresia ariana en Itàlia, aquò afebliquèt la posicion de la papautat dins la peninsula.

D'autra part, aguèt un ròtle important dins l'organizacion de la Glèisa Occidentala. De'n premier, i generalizèt l'utilizacion de la musica pendent leis oficis religiós e l'adopcion de campanas per lei glèisas. Puei, dins leis annadas 660, sembla tenir un ròtle important dins l'establiment e la definicion dau rite crestian irlandés ò l'organizacion de missions d'evangelizacion deis Illas Britanicas. Enfin, au sen de la Glèisa Occidentala.

Papa
Decès en 672