Roergàs (sosdialècte)
Lo roergàs o roergat es un sosdialècte lengadocian parlat en Roergue.

Istòria de son estudi 

A despièch de qualques variantas de vocabulari coma pel parlar carladesenc, lo roergat dins l'ensems del departament de l'Avairon (del Mur de Barrés al Pont de Camarés e de Najac a Nant) es omogèn. L’Avairon recòbra en efècte gaireben exactament l’espandida de l’ancian Roergue.

Lo parlar roergàs es citat, sota la forma pejorativa de « patois », en junh de 1794 (16 prairial de l'an II) per l'abat Henri Grégoire dins son Rapport sur la nécessité et les moyens d'anéantir les patois et d'universaliser la langue française.

L'abat Aimé Vayssier (14 d'abril de 1821, Canet d'Òlt - 27 d'agost de 1874, Recolas e Previnquièiras), dins son Dictionnaire patois-français du département de l'Aveyron, presenta notadament:

 Un estudi de las 23 letras de l'alfabet e la prononciacion de caduna;
Puèi, en abordant directament l'estudi del parlar roergat:

 son rapòrt amb lo latin, l'italian, l'espanhòl, l'anglés,
 los repròches que li son faits e los merits que li cal reconéisser,
 los autors locals que l'an escrit,
 l'ortografia a adoptar aitant com las règlas gramaticalas a aplicar.

Un dels autors occitans màgers qu'escriguèt en aquesta varietat foguèt Joan Bodon. 

Demest los autres escrivans importants del país conven de citar l'abat Justin Besson, Enric Molin e Calelhon.

Expressions 
Frasas ausidas entre Boraldas, Òlt e Aubrac dins las annadas 70, 80 e 90 del :
 Vira que viraràs a Rodés totjorn montaràs: maxima populara.
 Lòng coma Mandalhas: se ditz de quicòm que sembla tan lòng coma lo vilatge de Mandalhas que s'estira pel caminòl que non jamai s'acaba per lo que lo puja.
 Cada cent ans la mèma vaca brama dins l'estable: frasa per illustrar un constat d'atavisme.
 Luna me(r)cruda, femna barbuda, cada cent ans n'i a pro amb una: provèrbi cargat de supersticion.
 De la raça lo can caça: los cans fan pas de cats, sembla sos aujòls o fa coma eles. 
 Trobariás pas d’aiga a z’Òlt: tròbas pas jamai res, i veses pas gaire.
 Siás totjorn lo primièr pòrc al nauc! Passas totjorn davant tot lo monde. 
 A cada pic son ascla: cada tustada fa un soc, se ditz davant un trabalhador adrech.
 Nos vòl dire tu: se ditz quora quauqu'un comanda sens o far semblant. 
 Qual comanda? L'ase o Martin? Expression d'autoritat davant una bèstia que reganha. 
 Es pro vièlh per far un mòrt: se ditz d'un vièlh qu'a pas jamais rendut lo mendre servici a degun. 
 Far las telas: bolegar pès e mans, convulsions de l'agonia.
 Far d'açai alai: anar d'un costat e de l'autre, trantolar bravament. 
 Per quicòm o per quicòm mai: per una rason o per una autra.
 A Nadal lu jorns alòngan d'un salt de gal: maxima populara (lu per los). 
 Rojairòla del matin, pluèja pel despartin: prevision meteo de l'Aubrac. 
 L'altan de la nuèch passa pas lo puèg: l'autan de la nuèch dura pas gaire, prevision meteo. 
 Plòu a gadas: plòu a ferrats, plòu a vèrsa. 
 I a pas de sabte sens solelh ni mai de vièlha sens conselh: cal escotar los ancians que an totjorn quicòm a nos aprene.
 A cadun son gost, la mèrda a lo sieu: nos cal acomodar de las causidas dels autres e mai se nos semblan marridas. 
 De qué se passa a Laubenc? Frasa equivalenta a la de Bugs Bunny: Eh... What's up, doc? Laubenc es una bòria del Cairòl. 
 I a malgasta! / Malgasta i es! Aquò vira mal (del vèrb malgastar).
 En siás? Ont ès? Question pausada a un mainatge o un can que sembla endormit o desorientat. 
 Dieu me damne! Macassion! Eufemismes per pas dire macarèl! 
 Fai tirar! En avant!
 Ten-te regde! 
 Mainatjatz-vos! Tenètz-vos fièrs!

Lexic 
 Cabriboc: n.m, cabra estèrla, omosexual (pejoratiu).
 Còrcoissor: n.m, cremason (cremadura d'estomac). Ai còrcoissor. 
 Cuècha: n.f, aligòt. Vam manjar una brava cuècha. 
 Patanon: n.m, trufa (patana) pichona. Aquelses patanons son bons a la padena. 
 Rabala saca: n.m, pòrtafais (pejoratiu), del vèrb rebalar. Es pas qu'un rabala saca! 
 Tison: n.m, coquin. Aquel trace es un tison. 
 Trace / traça: n.m/f, enfanton. Lo trace qu'es trace! 
 Tréfon / trufe: n.m, trufa (patana), del vèrb trefonar. Tu dises tréfon e ieu trufe. 
 Veniatis: n.m, convocacion oficiala, o comandament de faire quicòm.

Bibliografia 

 Marcelle Sabatier, Le parler de l'Aveyron, Ed. Lacour, 1996, 95 paginas
 Aimé Vayssier, Dictionnaire patois-français du département de l'Aveyron, 14,8 x 21 cm, broché. Reimpression de l’edicion de Rodés, 1979 
 Hans Stroh, Remarques sur l'emploi du pronom personnel sujet en rouergat moderne, RLiR t. 35 n°139-140, 271-278, actes del VIen congrès international de langue et littérature d'oc et d'études franco-provençales, Montpelhièr 25-30 d'agost de 1970, 1971
 Hans Stroh, L'accord du participe passé en occitan rouergat et en français : étude comparative. Rodés, Grelh Roergàs, 2002
 200 ans de littérature occitane millavoise. De Claude Peyrot à Georges Girard, Grelh roergàs, n°14, 1976

Ligams extèrns 

 Dictionnaire patois-français du département de l'Aveyron, per l'abat Vayssier, 1879
 Nòtas sul dialècte avaironés
 Proverbes patois en dialecte du Rouergue, Jules Duval, Rodés, 1845. Presentacion completa del parlar roergat
 Colleccion Al canton a Bèlmont de Rance

Lengadocian