Bauma de Chauvet
La bauma de Chauvet es situada a Valon, en Bas Vivarés, alh sud delh departament d'Ardecha; se tròba alh luòc de la Comba d'Arc constituissent un ancian meandre d'Ardecha avans l'erosion delh Pònt d'Arc. Lo site embarra un daus ensembles picturaus pus importants de la Preïstòria europèa. Venguèt monument istoric lo 13 d'octòbre de 1995.

Seguèt descubèrta lo 18 de decembre de 1994 per Joan Maria Chauvet, Éliette Brunel e Christian Hillaire. Un grand nombre de representacions d'animaus (pinturas, gravaduras) existisson sobre las parets de la bauma. Las datacions dirèctas per lo metòde delh carbòni 14 balhèron de resultats coerents pròches de  ans avans lo present. La comunautat scientifica admet gaireben unanimament que las òbras de la bauma de Chauvet datan de l'Aurinhacian e que son unas de las mai ancianas delh mond. La diversitat e lo mestritge de las tecnicas que ne testimònian faguèron tornar prigondament examinar l'idèa d'un art preïstoric evolucionant pro lentament e de manièira lineara.

Sas pinturas aurinhacianas testimònian delh mestritge de tecnicas fòrça diversificadas (preparacion de las parets, gravaduras, detadas, mans en positiu, pinturas, esfumats...). Los tèmas abordats son essencialament bestialencs, çò que es tipic dins l'art paleolitic. Los predadors e los animaus jutjats perilhós i son ça que la excepcionalament frequents (leons, rinocèros, mamots...) alh detriment daus animaus pus classics coma lo chaval e lo bisont.

Per fin d'evitar las errors que fragilizèron las pinturas de Las Caus, la bauma de Chauvet serà pas jamai dubèrta alh grand public. Sols los scientifics, los preïstorians, d'unas personalitats e los particulars que fan una demanda motivada la pòdon visitar. L'entrada de la bauma es protegida per una pesuga pòrta blindada ligada a un sistèma d'alarma. Una exposicion permanenta sus la bauma de Chauvet se tròba alh vilatge de Valon. Dempuèi 2015 lo public pòt visitar la replica de la bauma.

La proprietat de la bauma seguèt l'objècte d'una lònja batalha judiciària. En efèit, los proprietaris daus terrens aus environs e a l'entrada de la bauma (que demest eles lo prumièr cònsol de Valon) volián èstre indemnizats. L'estat lhors acordèt inicialament una indemnitat que correspondiá a la valor d'un terren non constructible, siá 25 centims de franc lo mètre carrat. En 2001 lo Conselh d'Estat decidiguèt d'indemnizar los proprietaris en proporcion de la riquesa inestimabla de la bauma. Un procèssus en apèl, a Tolosa, decidiguèt una indemnitat pus favorabla aus proprietaris ( còps mai que los 25 centims per mètre carrat) mas aquela resolucion seguèt anullada en cassacion. Se prevei un procèssus novèl a Lion.

Liams extèrnes
 La Bòrna Chauvèt, revista Lo Grinhon n°80 pagina 4.

Balma d'Occitània