La Bastida de Shalòssa
La Bastida de Shalòssa (Labastide-Chalosse en francés) qu'ei ua comuna gascona de Shalòssa situada dens lo departament de las Lanas e la region de Navèra Aquitània, ancianament d'Aquitània.

Geografia

Perimètre deu territòri

Au sud-ouèst de la comuna, lo Lui de França que hè lo limit dab la comuna d'Argelòs.

Toponimia
 Burgum Regine (1288) : « Datum apud Burgum Regine, vij die Maii ».
 Ecclesia de Ponte reginæ (1335).
 Bastida de Ponte de la Rayne (1340) : « Bastidas de Gene et de Ponte de la Rayne ».
Loci de la Reyne (1358).
La Bastide de la Reine (1653).
Labastide la Reyne annexe de Monsegur (1737).
Municipalité de Labastide (1793).
Labastide (Chalosse) (1861).
Labastide Chalosse (1862).

La prononciacion qu'ei [labas'tiðə] .

Dauzat qu'explica lo nom bastida, deu latin bastita, participi passat substantivat, a l'origina ua petita fortificacion, puèi petitas vilas fondadas aus sègles XIII e XIV, dab franquessas peus poblants .

Bénédicte Boyrie-Fénié qu'ajusta lo vèrbe bastir vien deu francic *bastjan, « trenar », qui's refereish a las fortificacions trenadas dab paus a l'entorn d'un castèth. En 1327 que fondèn la bastida deu Pont de la Reina, qui prengó pendent la Convencion, lo nom de La Bastida de Shalòssa .

Istòria

Antiquitat 
Un site roman qu'estó reconeishut en 1986. L'endret, aperat deu nom revelator de "Glizia" (gleisiar), qu'a balhat sòbras d'ua paret (enterradas) e un chic de mobiliari (vertèlh, tròç de teula e de ceramica).

Edat Mejana 
Ua cavaria de Monbet (actuaument ostau de "Mombeigt" : Mont Bèth, sus la comuna de la Bastida), dab maison e molin nòbles, qu'es mentavuda entre 1262 e 1757. Tanbenh, que tròban mencion d'ua ecclesia de Montbet en 1335 pròche de las de Casalon, Ponte reginæ, e Capra.

A ua data de mau precisar (fin deu sègle XIII o debuta deu XIV), ua bastida qu'es edificada dens la vath deu Lui de França. Qu'es aperada "la bastida de Pont la Reina". Çò de segur, la vila qu'èra dejà fortificada en 1333 quan lo Ramon Durand e's hasò tuar au cors de l'assaut que lançà dab lo senescau de Gasconha contra la bastida on s'èran embarrats los bastards de Caupena e de Podens.

En junh de 1467, la parròpia de La Bastida de Pont la Reina e la d'Audinhon qu'estón unidas a la baronia de Haget au benefici d'Odet d'Aidia, baron de Haget.

Epòca modèrna 
Segon la legenda, la Bastida que seré estada arroeinada per la Joana de Labrit. Pr’amor d’un escarni que l’aurén hèit lo monde de pr’aquiu, la reina que demandà :
– « Quin s’apèra aquera vila ?
– La Bastida ! ce’u responón.
– Que serà viste desbastida ».

Mantuas publicacions que disen (shens balhar nada hont) que la bastida seré estada abatuda en 1569 preus Huganauts, mes lo verbau deu Carles IX (1572), ne mentau pas sonque la glèisa e ua maison cresmadas : arren mei que per las autas parròpias de l'avescat d'Aira.

La parròpia de « Labastida la Reina » qu'èra un annèx de Montsegur e que depenè de l'archiprestat de Shalòssa (que lo sièti n'èra Aulès) dens la diocèsi d'Aira.
Quenha que sii l'epòca de destruida o d'abandon de la bastida, a l'entrada deu sègle XIXau n'i damora pas sonque la glèisa de Nosta Dauna de Labastida entornejada deu son cemitèri de las estelas discoïdaus.

Epòca contemporanèa

Tanlèu començat lo sègle XIX, la parròpia que vad annèx de Casalon (uei en Momui). 
La glèisa de Sent Vincenç de Labastida qu'es bastida en 1873.
La glèisa vielha qu'es despitada entà n'arrecaptar las pèiras de talha e auts materiaus tà bastir la glèisa nava. Que l’arcastavan d’estar de tròp mau-sana, desanada e estremiada au sud de la comuna.
Lo cemitèri vielh qu'es enqüèra utilizat en 1873.

Administracion

Demografia

Lòcs e monuments
 Lo site d'implantacion de la bastida. Coneisheder en vista aeriana, que s'i pòt véder enqüèra varats e tarrèrs de proteccion.
 La hont de sent Pèir de Beugòs, suu camin de Haget a La Bastida, mes suu territòri de Momui
 La glèisa de sent Vincenç, bastida en 1873.

Personalitats ligadas dab la comuna

Véder tanben

 Comunas de las Lanas

Ligams extèrnes
 Comunautat de comunas de Shalòssa Tursan
 Lo site de la bastida, vista aeriana, Géoportail.

Nòtas

Comuna de Shalòssa
Comuna de las Lanas
Lanas
Comuna de Gasconha