Ernest Hemingway
Ernest Hemingway (n. en 1899, m.1961) foguèt un important escrivan american del sègle XX. Recebèt lo Prèmi Nobel de Literatura en 1954.

Biografia 

Hemingway nasquèt lo 21 de julhet de 1899 dins la vila d'Oak Park, una localitat situada dins l'estat nòrd-american d'Illinois, filh d'un mètge que li ensenhèt a pescar e caçar quand èra pichonèl. A l'escòla, fondèt e dirigiguèt un jornal sonat "The Trapeze", a mai se son interès principal se centrava sus l'espòrt. En 1917 comencèt a trabalhar, coma jornalista, al "Kansas City Star", e tre la debuta de l'an seguent partiguèt per Itàlia, e participèt a la Primièra Guèrra Mondiala, coma menaire d'ambulàncias. Del temps que demorèt al front patiguèt una ferida. Puèi foguèt condecorat e promogut lòctenent. En 1919 tornèt als Estats Units ont faguèt lo jornalista per mantun jornal de Chicago e Toronto (Canadà), ont publiquèt sos primièrs contes. En 1926, publiquèt The Sun Also Rises que faguèt la celebritat de las fèstas de la Sant Fermin de Pampalona. 

Del temps de la Guèrra Civila Espanhòla trabalhèt coma correspondent de guèrra a Madrid, ont se sentiguèt fòrtament implicat dins la causa republicana, que fin finala ne venguèt propagandista. L'experiéncia en Espanha li serviguèt en 1940 per escriure una de sas òbras màgers, For Whom the Bells Toll ("Per qui sonan las campanas"), situada dins las montanhas de Segòvia durant los preparatius de la batalha de Guadalajara. Son estada en Espanha faguèt d'el un aficionat a la tauromaquia.

Fòrtament alcoolic e ja qu'aviá paur de venir baug, foguèt internat dins un bon nombre d'espitals psiquiatrics. En saber qu'èra malaut de cancèr se suïcidèt amb un fusilh lo 2 de julhet de 1961 a Ketchum, vila de l'estat d'Idaho.

Òbras seleccionadas

Novèlas 

 1924: The Torrents of Spring 
 1926: The Sun Also Rises o Fiesta
 1929: A Farewell to Arms 
 1937: To Have and Have Not 
 1940: For Whom the Bell Tolls 
 1950: Across the River and Into the Trees 
 1952: The Old Man and the Sea (Lo vièlh e la mar)
 1970: Islands in the Stream, òbra postuma
 1986: The Garden of Eden, òbra postuma
 1999: True at First Light, òbra postuma
 2005: Under Kilimanjaro, òbra postuma

Racontes autobiografics 
 1932: Death in the Afternoon
 1935: Green Hills of Africa
 1962: Hemingway, The Wild Years, obra pòstuma
 1964: A Moveable Feast, obra pòstuma
 1967: By-Line: Ernest Hemingway, obra pòstuma

 1970: Ernest Hemingway: Cub Reporter, obra pòstuma
 1981: Ernest Hemingway Selected Letters 1917-1961, obra pòstuma
 1985: The Dangerous Summer, obra pòstuma
 1985: Dateline: Toronto, obra pòstuma

Istòrias cortas 
 1923: Three Stories and Ten Poems
 1925: In Our Time
 1927: Men Without Women
 1933: Winner Take Nothing
 1936: The Snows of Kilimanjaro
 1938: The Fifth Column and the First Forty-Nine Stories
 1969: The Fifth Column and Four Stories of the Spanish Civil War, obra pòstuma
 1972: The Nick Adams Stories, obra pòstuma
 1987: The Complete Short Stories of Ernest Hemingway, obra pòstuma
 1995: Everyman's Library: The Collected Stories, obra pòstuma

Escrivan american
Laureat del Prèmi Nobel de Literatura
Prèmi Nobel american
Naissença en Illinois
Naissença en 1899
Decès en 1961