Vilardebèla
Vilardebèla o Vilar de Bèla (Bilardebèlo en grafia de Savartés; Villardebelle en francés) es una comuna lengadociana situada dins lo departament d'Aude e la region d', ancianament de Lengadòc-Rosselhon.

Segon la grafia Bilardebèlo de Savartés, la prononciacion es  o .

Geografia

Perimètre del territòri

Toponimia
Las atestacions ancianas son, per luòc:
 Vilardebèla - Villa Villaris de Bella en 1120; Castrum de Villari de Belha en 1344; Vilari de Bella en 1351; Ecclesia de Vilario de Bela en 1360; Vilar de Bela en 1386; Vylardebela en 1389; Villardevelle en 1503-1589; Vylar de Belha en 1538; Villardabelle en 1552; Villardebelhe en 1594; Villardebelle en 1594; Vilardevelle en 1671; Vilardebelle en 1781; Bilardebèlo en 1912 (Savartés).Lo primièr element est Vilar, del latin villare, que deriva de villa e que representava una partida de la villa, granda proprietat antica e medievala, doncas un masatge, una bòria, un lòc a despart a l'interior de la villa. Dauzat e Rostaing considèran lo determinant coma escur . Lo nom se descompausa Vilar de Bèla, mès res dins la geografia locala permet pas de saber çò qu'es Bèla. De segur, se pòt pensar a un riu, mès lo que passa al vilatge a mai que mai d'aiga quand plòu. Coma un vilar depend a l'origina d'una villa o d'un vilatge, Bèlha o Bèla seriá un lòc disparegut, caplòc de parròquia e remplaçat dins sa foncion per Vilardebèla. Se poiriá pensar a un nom coma lo d'Abella de la Conca, mès caldriá supausar una aferèsi (*Abèlha > Bèlha) abans lo sègle XII, çò que sembla malaisit. Aquelas proposicions son especulativas. Lo sens de la composicion s'es perdut e probable qu'es pr'amor d'aquò que l'èrra de Vilar- es encara prononciada; val mai, doncas, per de rasons fonologicas, escriure lo nom tot pegat, Vilardebèla. Enfin, lo nom s'es longtemps prononciat [-bɛʎɔ], ambe una l palatala, coma se foguèsse en catalan. L'isoglòssa d'aquel fenomèn a reculat.

Istòria

Administracion 

 Abans la refòrma cantonala de 2014, aplicada en 2015, la comuna èra del canton de Sant Ilari; es ara del canton de la Région-Limouxine (en francés), donc de la Region limosenca.

Demografia 

 La populacion de 1856 es benlèu una error
 En  la populacion èra de  abitants e la densitat èra de  ab/km².

Lòcs e monuments

Personalitats ligadas amb la comuna

Véser tanben
 Comunas d'Aude

Ligams extèrnes
 Vilardebèla sul site de l'Insee

Nòtas

Comuna d'Aude
Comuna de Lengadòc