Panthera atrox
Eth Leon american (Panthera atrox), descorbert per Joseph Leidy en 1853 e tanben coneishut coma Leon d'America deth Nòrd o Leon des Baumes american siguec un felid escantit coneishut solament pes fossils trapadi. Demorèc pendent eth Pleistocèn e ère originari d'America del Nòrd tot e que migrèc enquia America del Sud pendent eth Gran Cambi American. Ère un des mès grand felids que jamès an demorat ena Tèrra. Totun, qu'encara n'i avie un encara mès gran (Panthera leo fossilis). Demorèc pendent eth Pleistocèn inferior e miei e ère un 25 % mès gran qu'es leons actuals  .

Descripcion

Hèia entre 180 e 250 cm de longada e avie ua coa que hèia 100 cm. Hèia enquia 1,20 m de nautada . Es sues pates èren mès longues que non pas es d'autes espècies de leons e pr'açò se pensa que podie caçar animals plan rapids. Pesava entre 190 es hemelhes mès petites enquia 340-360 kg es mascles mès grani . Un mascle african actual pesa solament entre 190-230 kg. Avie tanben era caisha deth cran mès gran de toti es felids que jamès demorèren ena istòria e aquerò hè pensar qu'ère plan mès intelligent. Eth leon d'America del Nòrd ère un predator tarrible, rival der Ors de morre cuert (Arctodus sinus) e a qui dilhèu tanben atacave.

S'an trapat enquia 100 specimèns de leon american en La Brea, en Los Angeles. Pr'açò qu'era estructura dera esqueleta ei plan coneishuda. Es sues dent bremben plan es des leons actuals mès èren mès granes e non avie pas peus ath tòrn deth còth coma en es leons africans d'aué. Totun, que bèri uns leons avien un pauc de peu ath tòrn deth còth.

Abitat

Eth leon american aguèc eth cran mès gran de toti es felids jamès trapadi e pr'aquerò se pensa qu'ère plan mès intelligent qu'es autes felids contemporanèus.

En eth sud d'Alaska, eth leon american apareishèc pendent era darrèra epòca interglaciara. Dempús s'espandiguèc per tota America des d'Alaska enquiath Peru. Solament en America del Nòrd oriental e ena peninsola de Florida non i demoràc pas . Coma plan d'autes grani mamifèrs s'escantilhèc pendent era fin deth pleistocèn, hè d'aperaquí 10.000 annades. En aquera epòca eth leon american ère un des animals apartenhents ara megafauna pleistocenica mès abondanti. Es sues despulhes son comunes en eth Yukon e en es potzi de petroli de La Brea (Los Angeles). Totun, qu'es sues rèstes son mens abondantes en La Brea que non pas es d'Smilodon o es deth Lop Tarrible (Lupi terrificanti) . Açò suggereish ua mès gran abilitat entà evitar es arratèrs o qu'aguesti animals avien utilizat ua estrategia de caça disparièra e que les evitaven.

Climat

En quauques airaus eth leon american demorèc en lòcs damb condicions climatiques gelides. Probablaments utilizaven es baumes o d'autes refugis entà húger deth heired. Tanben i podien aver hicat èrba o huelhes, coma hè eth tigre siberian, un aute felid qu'encara demora en eth nòrd aué.

Es leon american caçava de segur eth cèrvi, eth shivau nòrd-american (aué escantilhadi), eth bisont american, eth mamot e d'autes grans animali ervibòrs. Segosn diuèrsi estudis se confirma que caçava solet o en parelhes pr'amor qu'es fossils trapats non se poden desseparar per edat e per sexe coma se non avesse caçat en grops, coma hèn es leons africans moderns.

Eth sòn escantilhament ei ligat damb er escantilhament der olocèn que tuèc era majoritat des victimes dera megafauna. Es sòns uassi an estat trapadi entre es refugis des nadius americani paleolitics. Açò hè pensar que era caça hèta per aqueri òmes tanben podèc contribuir ath sòn escantilhament. Aué se pòt veir ua arrepresentacion deth prumèr especimèn de leon american descorbert en ua estatua deth paleontològ Joseph Leidy qu'ei en dehòra dera Academia de Sciéncies Naturales de Filadelfia.

Classament

Aué eth leon american ei classat coma ua sosespècia de leon, damb eth nom scientific de Panthera leo atrox qu'en latin vò díder leon qu'espanta. De còps ei tanben classat coma ua espècia pròpia. De còps ei tanben classat coma ua espècia pròpia, damb eth nom de Panthera atrox. Bèri un scientifics pensen qu'eth leon des baumes ère dera familha  des tigres pèr sòn cran (Groiss, 1996). Totun, diuèrsi estudis genetics an demostrat qu'eth leon american avie relacions mès granes damb eth leon europèu mès que non pas damb es felids actuals . Damb tot, qu'era filogenesi d'aguesta espècia encara ei aué discutida.

Tà veir tanben

· Panthera leo vereshchagini

Notes

Mamifèr preïstoric