Teodòr Aubanèu
Teodòr Aubanèu (en nòrma mistralenca <Teoudor Aubanèu>) (Avinhon, 26 de març de 1829 - Avinhon, 2 de novembre de 1886) foguèt un estampaire e mai que mai un dei pus grands poètas occitans (provençaus), que marquèt fòrça la Renaissença Occitana dau sègle XIX.

Sa vida 
Aubanèu nais dins una familha d'estampaires (estampaires "dau Papa e de l'Archevesque d'Avinhon" au sègle XVIII quand Avinhon èra encara part deis Estats de la Glèisa). Fa seis estudis amb lei paires as Ais de Provença avans de tornar trabalhar a l'estampariá Aubanèu. 

Es bòn catolic, coma tota sa famiha, seguís leis amassadas de la Societat de la Fe ont fa la coneissença de Josèp Romanilha. Es aqueu que li fa rescontrar d'amics coma Frederic Mistral e Ansèume Matieu. Totei se retròban au castèu de Fòntsegunha per i far de poesias e de cançons. Aubanèu i vei tanben en 1850 Jenny Manivet, dicha Zaní. Amorós totei dos, Teodòr e Zaní arriban pas a se declarar sei sentiments e en 1854, la joveneta se fa monja au convent dei Filhas de la Caritat. 

Lo meteis an leis amics de Fòntsegunha fondon lo Felibritge qu'Aubanèu, segon d'unei, n'es lo poèta mai prefond e mai desesperat. En 1860, publica La miugrana entredubèrta <La mióugrano entre-duberto>, ben aculhida per lo monde literari, que i canta lo sieu amor per Zaní. Mai lei catolics avinhonencs, qu'Aubanèu se'n sent tan pròche, meton l'òbra a l'indèx e aquò fica en perilh l'estampariá Aubanèu, ben ligada a l'archevescat d'Avinhon. 

Se marida en 1861 e torna trobar una mena de felicitat mai publica plus tot çò qu'escriu. 

Pasmens i a un conflicte creissent entre Aubanèu, lo catolic liure, e Romanilha, lo catolic conservator. Après de malentenduts amb Romanilha en 1878, au meteis temps que i a de jornaus qu'acusan lo Felibritge d'èsser separatista, s'aluenha dau movement a partir de 1880. Quand publica confidencialament en 1885 un autre recuelh, fòrça sensuau, Lei filhas d'Avinhon <Li fiho d'Avignoun>, lei devòts l'atacan amb violéncia e l'archevesque lo blaima. Mòr d'una crisi d'apoplexia en octòbre de 1886. Es enterrat au cementèri de Sant Veran d'Avinhon.

Son òbra 

Amb Romanilha e Mistral, Aubanèu es un dei tres pilars dau Felibritge. Ai dos recuelhs de poesias publicats quand viviá, La miugrana entredubèrta e Lei filhas d'Avinhon, li cau ajustar un drama en vèrs, Lo pan dau pecat <Lou pan dóu pecat>, que lo jògan en 1878. E tanben d'òbras postumas coma lo recuelh de poesias Lo Rèiresoleu <Lou Rèire-Soulèu> publicat en 1899 e dos dramas: Lo raubatòri <Lou raubatòri> publicat en 1928 e Lo pastre <Lou pastre> publicat en 1947.

Extrach 
Debuta de "La Vènus d'Avinhon <La Venus d'Avignoun>", primier poèma dau recuelh Lei filhas d'Avinhon <Li fiho d'Avignoun>.

Bibliografia 
Leis òbras completas d'Aubanèu, la maison Aubanèu leis editèt a Avinhon de 1960 a 1963.

                                                                    Literatura occitana                                                                        Escrivan occitan del sègle XIX                                                                           Poèta occitan                                                                                 Teatre occitan                                                               Literatura provençala
Escrivan dau país d'Avinhon                                                                             Majorau dau Felibritge                                                                
Naissença en 1829                                                                   Naissença en Avinhon
Decès en 1886