Pòbles de la Mar
Lei Pòbles de la Mar ò Barbars dau Nòrd son un ensemble de pòbles divèrs qu'ataquèron Egipte durant lei rèines de Merenptah e de Ramsès III a la fin dau sègle XIII e au començament dau sègle XII avC. Aqueleis invasions fan partida d'una crisi pus larga que foguèt caracterizada per la migracion de plusors pòbles en Euròpa Centrala, dins lei Balcans, en Anatolia e dins una partida de l'Orient Mejan. Correspòndon a la destruccion violenta de la civilizacion micenèa, dau Reiaume Itita e de plusors ciutats importantas coma Ugarit. Transformèron ansin prefondament la region dau Creissent Fertil e aguèron un ròtle dins lo passatge dau Temps dau Bronze au Temps dau Fèrre dins lei regions tocadas.

Quauquei pòbles de la Mar menors son estats identificats coma lei Filistèus que s'installèron en Canaan. Pasmens, lei pòbles principaus a l'origina d'aquelei migracions son totjorn desconeguts. Lei causas dau fenomèn son tanben pauc claras. Certanei pòbles semblan motivats per lo pilhatge mai d'autrei semblan abandonar de tèrras victimas d'una crisi agricòla ò menaçadas per la pression militara d'un autre envaïsseires. De tacticas d'infantariá basadas sus l'utilizacion de javelinas e d'espasas lòngas son sovent avançadas per explicar lei succès dei Pòbles de la Mar. D'efiech, a la fin dau sègle XIII avC, de pòbles poderós, coma leis Ititas, avián una armada principalament constituïda de carris necessitant de condicions relativament precisas per èsser eficaç. Lei victòrias de l'armada egipciana dins lo deltà dau Nil arrestèron leis invasions e permetèron una estabilizacion lenta de la situacion en Anatolia e en Siria.

Liames intèrnes 

 Civilizacion micenèa.
 Ititas.
 Temps dau Bronze.
 Temps dau Fèrre.

Bibliografia 

 (fr) J. Freu, Histoire politique du royaume d'Ugarit, L'Harmattan, 2006.
 (fr) J. Freu e M. Mazoyer, Les Hittites et leur histoire, vol. 4 : Le déclin et la chute du nouvel empire Hittite, L'Harmattan, 2010.
 (fr) Dominique Garcia (dir.), Anne Lehoërff, Raphaël Orgeolet, Maria Pomadère, Julien Zurbach, Claude Albore Livadie, Thibault Lachenal, Laurent Boudy, Alexandre Beylier, Kewin Peche-Quilichini, Romuald Mercurin, Sylviane Campolo e Philippe Boissinot, L'Âge du Bronze en Méditerranée : Recherches récentes (Séminaire d'Antiquités nationales et de Protohistoire européenne d'Aix-en-Provence), Errance, coll. « Les Hespérides », 2011.

Nòtas e referéncias