Orizont
Conceptualament, l’orizont o asuèlh es la limita de çò que se pòt observar, dempuèi de sa pròpia posicion o situacion. Aquel concèpte simple se declina en fisica, filosofia, literature, e encara mai domenis:

 En fisica, lo tèrme d'orizont aczampa los concèptes seguents:
 L'orizont, un cercle centrat sur l’observator entre lo cèl e la Tèrra, prenent en compte la corbura d'aquela darrièra.
 L'orizont de las particulas, lo tèrme de la region de l'espaci temps susceptible d'influénciar un punt donat.
 ⇒ L'orizont cosmic, lo tèrme de l'univèrs visible dempuèi la Tèrre es jos qualques condicions un orizont de las particulas.
 L'orizont dels eveniments, lo tèrme de la region de l'espaci temps influénciable deùpuèi un punt donat.
 ⇒ L'orizont d'un trauc negre, la frontièra entre un trauc negre e lo rèsta de l'univers, es un orizont dels eveniments.
 Un orizont en pedologia es una sisa del sol, omogenèa e parallèla a la superfícia.
 Un orizont en filosofia es un concèpte de raprochar de l'eissorbament