Cusco
Cusco (en castelhan de Peró), Cuzco (en castelhan general) ò Qusqu (en quíchoa) es una vila dau sud-èst de Peró pròche de la vau d'Urubamba de la Cordilhèra deis Andes. En 2007, aviá una populacion d'aperaquí  e èra un centre culturau e toristic major dau país.

Segon la legenda, foguèt fondada au sègle XI ò au sègle XII per lei sobeirans Manco Capac e Mama Ocllo après sa naissença dins lo lac Titicaca. Venguèt la capitala de l'Empèri Inca e la principala vila d'America dau Sud gràcias a l'expansion inca. Avans l'arribada deis Espanhòus, èra devesida entre quatre quartiers ocupats per leis Incas e lei diferentei tribús de l'Empèri. 

Foguèt conquistada per lei conquistadors a la fin de 1533 après la batalha de Cajamarca. Leis Espanhòus e seis aliats indigèns i pilhèron lei temples e lei palais. En 1536, lo cap de la resisténcia inca, Manco Inca II, assaièt de liberar la vila mai la garnison capitèt de resistir dètz mes a un sètge fòrça dur qu'entraïnèt la destruccion de la quasi totalitat de la ciutat. Pasmens, la vila foguèt tornada bastir e gardèt una importància culturala gràcias a son istòria. En revènge, perdiguèt pauc a pauc sa posicion economica au profiech de Lima e dei vilas fondadas per leis Espanhòus. En 1911, la descubèrta dei roïnas de Machu Picchu li permetèt d'assegurar sa plaça culturala e de venir un centre toristic major.

Liames intèrnes 

 Empèri Inca.

Bibliografia

Nòtas e referéncias 

Cusco
Empèri inca