Gandalf lo Blanc
Gandalf lo Blanc es un personatge fictiu de l'Univèrs de J.R.R. Tolkien a la Tèrra Mejana. Es un dels istari (magicians), e tanben es un màiar (los éssers qu'IIuvatar envièt a Eä, amb los valar. Pasmens, Gandalf es sonque lo nòm balhat pels umans. Los elfs lo coneisson amb lo nòm de Mithràndir (Pelerin Gris) e, a mai d'aquò, quand èra jove èra estat sonat tanben Olorin. Gandalf es un dels personatges pus importants de Lo Hobbit e tanben Lo Senhor dels Anèls pr'amor que participa plan en la Guèrra de l'Anèl. Sembla plan un vielh amb capèl ponchut e tanben una longa barba. A mai de Merlin es un dels prototipes classics de magician dins la ficcion occidentala.

Abans de l'Anèl 
Lo maiar Gandalf èra una creatura que nasquèt de la ment d'Eru e demorava al reialme de Valinor. Ailà èra conegut coma Olorin e demorava al jardin d'Irmo. Lo sòn mèstre èra Nienna. Quora los valar causiguèron enviar de representants a la Tèrra Mejana per conselhar aqueles contraris al Senhor Escur Sauron, Manwë prepausèt Olorin. Quand los cinc enviats arribèron a la Tèrra Mejana foguèron mai coneguts coma los "magicians o "istari".Olorin e Curumo (mai tard conegut coma Saruman) èran los pus savants de totes cinc. Curumo foguèt causit coma cap de l'orden, mas Gandalf poguèt se ganhar l'amistat dels elfs e mai que mai de Na Galadriel e Cirdam. Foguèt justament aqueste qui balhèt a Olorin l'anèl de fuòc, un dels tres anèls dels elfs.

Lo hobbit 
Gandalf participèt plan en l'aventura d'un grop de nans de l'ostal de Durin. La tòca èra trapar lo tresaur de la Montanha Solitària e raubat fasiá d'ans per lo drac Smaug. Per poder aquò far Gandalf demanèt al hobbit Bilbo Saquet la sieuna ajuda e dirigiguèt lo grop. Pendent lo viatge Gandalf trapa una espasa facha pels elfs ancians en Gondolin, Glàmdring. Pendent lo viatge Bilbao tanben traparà l'Anèl Unic, mas Gandalf pensa qu'es un anèl menor. Gandalf daissa lo grop sovent per assajar de descobrir qué fa Sauron, tanben conegut coma Dol Guldur. Fin finala, Gandalf torna a aparéisser pendent la Batalha de las Cinc Armadas e acompanharà Bilbo a tornar a l'ostal. Alavetz començarà a sospechar sus l'anèl de Bilbo e demorarà d'annadas en tot assajar de descobrir quin anèl es aquel.

Lo Senhor dels Anèls 
A la Comarca e pendent lo 111en anniversari de Bilbo l'anèl es tornarmai usat. Quora Gandalf demana a Bilbo sus l'anèl provòca la sieuna colèra e aquò fa sospechar mai encara Gandalf. Puèi lo magician demanda Bilbo de se n'anar a Rivendell. Quand l'anèl es demorat amb Frodo Gandalf ja sap qu'es l'Anèl Unic e li demana de menar l'anèl a Rivendell. Puèi se'n va a veire Saruman per demanar de conselh. 

Mas Saruman ja a Sauron coma mèstre e envia Gandalf a preson. Pasmens, lo magician pòt fugir amb l'ajuda de Gwaihir l'agla e se'n torna a la Comarca, mas Frodo ja se n'es anat a se traparàn pas pus fins a Rivendell. Ailà se n'anaràn vèrs lo sud. Quora pòdon pas crosar Caradhras en ivèrn, decidisson crosar las minas de Moria. Ailà trapan un Balrog, un ancian serv de Morgoth. Gandalf i lucha al pònt de Khazad-dûm mas abans de lo far caire el tanben tombarà en l'abisme.

Pasmens, ne Gandalf nimai lo Balrog moriàn e lucharàn pendent de jorns e mai jorns. Puèi ambedús moriràn. Mas Gandalf es tornarmai enviat a la Tèrra Mejana per Eru e amb mai poder encara. Gwaihir l'acompanha fins a Lorien, on na Galadriel li balha un vestit blanc per demostrar que dempuèi ara serà el e pas Saruman qui dirigirà lo grop dels magicians. Gandalf doncas, daissa d'èsser Gandalf Lo Gris e ven Gandalf lo Blanc. 

Al bòsc de Fangorn, trapa Aragorn, Guimli e Legolas, e se'n va amb eles al palais del rei Theoden de Rohan. Ailà liurarà lo rei, qu'èra estat un serv de Saruman pr'amor de Grima Lengadesèrp. Puèi amassa los rohirrim per liurar Isengard. Un cop desfachat Saruman, Gandalf envia a l'exili a Saruman. Puèi se'n va a Minas Tirith per ajudar a defensar la vila. Participa en la Batalha de las Pradas d'Elionor ont lucharà mb lo Rei dels Mascs e Senhor dels Nazgûl.

Fin finala, se n'anarà amb Aragorn a la Pòrta Negra per cridar l'atencion del Senhor Escur, del còp que Frodo es mai e mai prèp del Mont del Destin per destruïre l'anèl. Quora capitan Sauron es totalament desfachat.

Univèrs de Tolkien
Silmarillion
Geografia de la Tèrra Mejana