Lo darrier daus Lobaterras
Lo darrier daus Lobaterras qu'ei un roman fantastic e istoric de l'escrivan peirigòrd Joan Ganhaire. Que ho publicat en 1987 dens la colleccion A Tots de l'IEO. Que hè partida de las òbras meilèu hoscas de Ganhaire (com ac ho abans la Libre dau Reirlutz e en oposicion dab las soas òbras mei gaujosas com Dau vent dins las plumas e la soa seguida Las islas jos lo sang).

La tematica d'aqueste roman qu'ei ua malediccion qui liga dramaticament los òmis e los lops de la forèst de Feitaud au ras deu vilatge de Lobaterra (la plan nomada segon lo roman e la soa intriga).

Resumit 
D'un biais que'ns bramba La bèstia dau Vacarés, lo roman se presenta com un manescrit trobat peu narrator (mètge com l'autor). A l'escadença de tribalhs de terrassament, un ancian cemitèri qu'ei descobèrt e, dens ua de las soas tombas, un còs e e ua borsa de cuer qui contien un manescrit en occitan. Lo manescrit qu'ei hidat au narrator qui s'ac trancriu en occitan modèrne durant ua annada.

L'autor qu'ei un cèrte Joan de l'Arribiera, hilh de paisan d'un vilatge uèi despareishut : Lobaterra, un parçan de Peiregòrd on s'ei disputada desempuish mantuas decenias ua guèrra shens pietat enter lops e òmis, e mei que mei dab un gran lop blanc qui sembla de gavidar los autes e qui ho esbornhat per ua hemna coneguda com la mai que loba (e gessida de la dinastia deus senhors de Lobatera). Desempuish aqueste darrèr combat, totun lo vilatge que coneish ua mena de patz.

Joan de l'Arribera que vadó lo medish dia qu'Arnaud, lo hilh deu senhor. La mair d'Arnaud estant morta, aqueste qu'ei neurit per la mair de Joan e ambs que son educats amassas per un monge aperat Frair Anseume. Un dia, que son castigats e embarrats dens ua crampa plea de libes ; Arnaud qu'i tròba ua cronicas de las orrors deu conflicte enter las disnastias umanas e caninas de Lobaterra e deu bòsc de Feitaud ; que huegeish lo medish ser. Tot lo vilatge lo cèrca mes Joan lo torna trobar dens lo bòsc en bèth caçar e devorant ua lèbe cruda com s'ac auré hèit un lop. Quan Joan espaurit e ensaja de s'escapar, Arnaud, semblant aver crubat un comportament uman que l'apèra e que tornan amassas. Au lor retorn, sol en preséncia de Joan e de Frair Anseume, lo Senhor Jaufre qu'enseja d'assessinar lo son hilh shens ac poder har fin finau. Anseume que's suicida arron dab un messatge dient que Jaufre e sap lo perqué.

Arnaud qu'ei mandat au castèth de Bordelha per perfeccionar la soa mestresa de las armas e deu combat en bèth s'i revelar un futur gran guerrièr.

Enter temps, un predicador fanatic nomat Fouque de Mòrtamar, qu'arriba a Lobaterra abambant los òmis entà qu'arrecoteishin de cap a la tresau crozada. Arnaud que s'i avia e Jaufre que domanda a Joan (sol coneishedor de la malediccion qui pesa suber Arnaud) de l'acompnhar. 

Abans mèsma d'arribar en Orient, Arnaud que's causeish un cinquanteat d'òmis cruèus qui, dab eth, e cometèn massacres terribles durant la crozada.

Aquesta crozada non s'i escad totun pas e mantuns crozats que vòlen tornar de cap entad Euròpa. Un ser, Arnaud que tornar la boca plapada de sang e los sons sordats miei hòus de l'orror qu'acaban de véder. Durant lo son sòmi, Joan, fin finau, que las se vira entà panar a Arnaud ua mena de relíquia qui pòrta tostemps au còth : qu'ei ua pagina arrapada dens lo manescrit las cronicas de l'istòria de Lobaterra, trobada dens la crampa lo dia qui Anaud e Joan e i hon embarrats ; que representa la neishença d'Arnaud, vadut dab dents en tot devorar lo vente de la soa mair.

Desprovesit d'aquesta relíquia que sembla estar tornat uman mes hèra flac e ambs que tornan a Lobaterra, mes per i descobrir que, privada de l'empara deus son òmis joen e mei hòrts (partits en cozada) qu'ei estada massacrada peus lops ; Jaufre qu'ei mort dens la batèsta. 

Arnaud que s'en.honsa dehens lo bòsc on e troba lo gran lop bòrnhe e non he pas mei qu'un dab eth.

Lobaterra qu'ei atau abandonada e que desaparéish per tostemps. 

Lo narrator que torna còs e cronica a la tèrra.

Joan Ganhaire
Roman occitan