Ozu Yasujirō
, del sieu nom vertadièr segon l'us millenari tradicional japonés d'emplec dels noms pichons e d'ostal, nascut e mòrt un meteis jorn, 12 de decembre, 1903-1963, a Tòquio...) es un cineasta (realizator, scenarista, montaire) mas tanben escrivan de tria, japonés.Nipon.

L'òbra siá, en 36 ans de carrièra (1927-1963), apiejada subre l'estudi subtil e precís mas tot parièr arderós e d'a vegadas plen d'enavant e quitament umor requist, de las relacions umanas e socialas, las de familha, matrimòni e parelh mai que tot, ne faguèt, demercé un estil unic, l' Ozu Touch (expression del grand critic e istorian egrègi del cinèma, lo nòrd-american Donald Richie), un dels mèstres demest los mèstres de l'istòria universala del 7en Art.

Tornada descubrir en Occident mai de dètz ans aprèp la siá disparicion, gràcias d'en primièr a'n Richie (e dequ'unes autres escarses, en Paul Shrader mai que tot...mas un santfum seguiguèron puèi, saique vergonhoses, ontoses de l'estultícia universala e del lor grand eissorbament...) quand n'èra çaquelà sempre estat considerat a Japon coma lo mai important dels lors cineastas e artistas contemporanèus, es l'òbra siá d'una extrèma feconditat, e excelléncia, creatritz e umana pendent las siás darrièras annadas (12 caps d'òbra indenegables entre 1949 e 1962...), coma paucas de per abans.

Sonque benlèu se ne pòdon comparar lo lamp intens creator d'un Vincent van Gogh en pintura (dins lo plen de sa vida d'òme, la siá edat d'aur coma artista, lo sieu grand atge de miséria... E çò ne diguèt el, profèta...: L'Art japonés pas jamai ne finís...) o l'escandilhada de l'inspiracion d'un Arthur Rimbaud dins l'Art del Trobar (d'el, en la primalba del sieu èsser al mond....) mas el, a l'encòp tot combor e serenitat absoluda, dins la tardor del sieu existir.

Es l'Òbra siá la mai importanta de l'Istòria del Cinèma tot... de l'istòria de Kinema... d'Eiga... Кино... Kino... Art cinema... art movie... art house films... Cinematographia... Tot.

La vida

Nascut lo 12 de decembre de 1903, a Tòquio, dins lo quartièr de Furukawa, es lo cabdet d'una familha de cinc mainats.Ne fasiá lo sieu paire, de vendeire d'engraisses al gròs.
En 1915, mudan los catons per se n'anar plantar bordon a Matsusaka, lo vilatge natal del papà, rasís Nagoya, ciutat portuària d'Honshu.Ne demorèt lo sieu paire a la capitala amor de lai far comerci e afars.
Ne ven pensionari al collègi d'Uzisenda que se n'estimava melhor el far safran o s'agachar de filmes que non pas èstre assidú e seriós.
En 1919, aprèp aver fach meuca als examens d'entrada a l'Universitat, farà de regent auxiliar dins un vilatjon de montanha, a unes 30 km de Matsusaka.
En 1923, la siá maire se'n torna viure a Tòquio qu'el pro lèu la s'ajunherà.Gràcias a un oncle sieu, va conéisser lo sieu primièr contacte amb lo mitan cinematografic, que lai l'engatjan a la Schochiku, una de las major companies japonesas (fondada en 1920 pels fraires Otani, ex vendeires de còcas al teatre kabuki de Kyoto) per i far d'assistent quadraire.Vengut assistent realizator l'an seguent, realiza lo sieu primièr filme Zange no Yaiba ...Lo Sabre de peniténcia en 1927 (filme perdut, coma molts autres... tanplan benlèu un chambara, filme de sabre japonés), e ja amb Kogo Noda, que serà lo sieu collaborator scenarista de tota la vida (cosignaràn los 13 darrièrs, 1949-1962...), e cinèma e vida e ganarras e amistat, fins a l'ultim darrièr tassonel empassat.
Comença de ne venir famós a partir de las annadas 30, demercé comèdias e dramas familials qu'es a l'epòca aquela, d'efièch, que n'emprincipia el de s'interessar a tota la problematica de las relacions, molt entrebescadas e ierarquizadas, de la familha japonesa que ne vendrà lo tèma central de tota l'òbra venidoira.
N'es Japon tot en plen borrotlament cultural, ideologic e social, per en causa dins d'abòrd de la politica nipona d'espandiment imperial e d'aliança amb l'Axe hitlero-mussolinian.
Lo sieu paire se morís en 1936 e n'es el mobilizat l'an seguent, dins l'infantariá de l'Armada imperiala japonesa. Farà son temps en China (20 mesadas), entrainat de racacòr dins la 2nda Guèrra Sinojaponesa que tantes malastres portèt.
En 1943, prenon lenga amb el per un filme de propaganda a Singapor mas l'acaba pas cap e ne filma just qualques plans.
Singapor... segon en Richie, lai vegèt el fòrça filmes, la màger part nòrd-americans.Lai s'espèra el pacientós la fin del conflicte e de las batalhas, e fach preisonièr ne tornarà a Japon sonqu'en 1946.

Citacions

L'Òbra cinematografica

citacions
 ... N'es lo camp de la camèra sonque finestrona sul mond, n'es amor sonque finestrona subre la vida. O se cal e plan perpensar davant o s'enclencar tot. ... (... lo diluns 7 d'agost de 1933, in Los Quasernets (1933-1963) - veire bibliografia çaijós)

1927-1942

Los caps d'òbra

citacions

1943-1963

Los caps d'òbra

citacions

Citacions

Los Quasernets
 Article principal : Los Quasernets d'Ozu Yasujirō (1933-1963)

Filmografia complèta comentada

 

Pertrachurada a partir de l'espaci n' Ozu Yasujirō de la Japanese Internet Movie Database e de Le Cinéma japonais,  Tome II d' en Tadao Sato (veire bibliografia)
Los títols ne seràn, dins l'ordre:
 lo(s) títol(s) japonés (japoneses) romanizat(s) (mas pas en romaji, veire nòta a la fin.)
lo(s) títol(s) anglés (angleses)
lo títol occitan 
Fòrça filmes de l'epòca del cinèma mut mas tot parièr dequ'unes del cinèma parlant (i cosidetti talkies) dispareguèron, esfumats... (que de 54 filmes en total, sonque 37 subrevivèron...) en pel grand Destenembre universal.
 1927 : Zange no Yaiba:   Sword of Penitence, Lo Sabre de peniténcia, primièr scenari amb en Noda Kogo, primièr filme, perdut
 1928 : Hikkoshi Fufu:   A Couple on the Move, Un parelh muda los catons perdut 
 1928 : Nyobo Funshitsu:  Wife Lost, Esposa perduda, primièr filme amb en Ryu Chishu, perdut
 1928 : Nikutaibi:  Body Beautiful, Un còs magnific, perdut
 1928 : Kabocha:   Pumpkin, La Coja perdut
 1928 : Wakodo no Yume:  Dreams of Youth, Sòmis de joventut perdut
 1929 : Takara no Yama:  Treasure Mountain, La Montanha del tresaur  perdut
 1929 : Gakusei romance: Wakaki Hi id Wakaki hi...:  Days of Youth, Jorns de joventut  filme mai ancian conservat
 1929 : Wasei Kenka Tomodachi:  Fighting Friends id Fighting Friends Japanese Style,  Amics de combat perdut
 1929 : Daigaku wa Deta keredo:  I Graduated But..., Soi estat diplomat mas...  perdut (sòbran 10 min)
 1929 : Kaishain Seikatsu:   The Life of an Office Worker, La Vida d'un emplegat de burèu  perdut
 1929 : Tokkan kozo:   A Straightforward Boy, Lo Galapian    
 1930 : Hogaraka ni Ayume:   Walk Cheerfully, Camina gaujós  
 1930 : Erogami no Onryo:    The Revengeful Spirit of Eros,Eròs, d'èime venjatiu  perdut
 1930 : Kekkon-gaku Nyumon:   Introduction to Marriage, Introduccion al matrimòni perdut  
 1930 : Rakudai wa Shita keredo:   I Flunked But..., Faguèri meuca mas...  
 1930 :  Sono yo no Tsuma:   That Night's Wife, Femna d'una sola nuèch  
 1930 : Ashi ni Sawatta Koun:   The Luck Which Touched the Leg, La fortuna me toquèt a las cambas  perdut
 1930 : Ojosan:   Young Miss, Domaisèla  perdut
 1931 : Tokyo no Gassho:   Tokyo Chorus, Lo Còr de Tòquio
 1931 : Shukujo to Hige:   The Lady and The Beard, La Dòna e las cigatas   
 1931 : Bijin Aishu:    Beauty's Sorrow, Lo lagui  de la Beltat perdut
 1932 : Seishun no Yume Ima izuko:   Where Now Are The Dreams of Youth, Ont son los sòmis de la joventut?
 1932 : Umarete wa Mita keredo:   I Was Born, But..., Mainadòts de Tòquio    premiat en 1933
 1932 : Mata Au Hi made:   Until the Day we Meet Again, Fins al còp que ven perdut
 1932 : Haru wa Gofujin kara:   La Prima ne ven d'a las femnas perdut
 1933 : Tokyo no Onna:   Woman of Tokyo, Femna de Tòquio  
 1933 : Hijosen no Onna:   Dragnet Girl (sic), Femnas e paucvals  
 1933 : Dekigokoro:   Passing Fancy, Còr iretge    premiat en 1934
 1934 : Ukigusa Monogatari:    A Story of Floating Weeds, Conte d'èrbas flotejairas    premiat en 1935 
 1934 : Haha o Kowazuya:   A Mother Should be Loved, L'Amor d'una maire 
 1935 : Tokyo no Yado:   An Inn in Tokyo, Una Abitarèla a Tòquio 
 1935 : Hakoiri Musume:   An Innocent Maid id The Young Virgin, Una joventa pura perdut
 1935 : Kikugoro no Kagamijishi:  La dança del leon documentari
 1936 : Hitori Musuko:   The Only Son, Un filh unic  primièr filme sonòr
 1936 : Daigaku Yoi Toko:   College is a Nice Place, Lo Collègi es un endrech agradiu darrièr filme perdut
 1937 : Shukujo wa nani O Wasureta ka:   What Did the Lady Forget?, De qué s'oblidèt la dòna? 
 1941 : Todake no Kyodai:    Brothers and Sisters of the Toda Family, Fraires e Sòrres de la familha Toda     premiat en 1942
 1942 : Chichi Ariki:   There Was a Father, I aviá un paire 
 1947 : Nagaya Shinshiroku:   Record of a Tenement Gentleman, Relat d'un coarro 
 1948 : Kaze no naka no Mendori:   A Hen in the Wind, Una galina dins lo vent 
 1949 : Banshun:   Late Spring, Prima tardièra  (primièr filme amb n' Hara Setsuko    tetrapremiat en 1950
 1950 : Munakata Shimai:   The Munakata Sisters, Las Sòrres Munakata  
 1951 : Bakushu:   Early Summer, Estiu primaic    tripremiat en 1952 
 1952 : Ochazuke no Aji:   Tea Over Rice, Lo Gost del ris amb tè verd  ( represa d'un scenari refudat en 1939 
 1953 : Tokyo Monogatari:   Tokyo Story, Conte de Tòquio    premiat per primièra e darrièra vegada fòra Nihon, en 1958 
 1956 : Soshun:    Early Spring, Prima primaiga 
 1957 : Tokyo Boshoku:   Tokyo Twilight, Luscre a Tòquio  
 1958 : Higanbana:   Equinox Flower, Flors d'equinòcci,  primièr filme en colors   (que ne seràn totes puèi
 1959 : Ohayo:   Good Morning, Bonjorn   ( nòva version ( i cosidetti  remakes)  de Umarete wa mita keredo de 1932
 1959 : Ukigusa:    Floating Weeds, Èrbas flotejairas   ( nòva version de Ukigusa monogatari de 1934
 1960 : Akibiyori:   Late Autumn, Fin d'auton    premiat en 1961 1961 : Kohayagawa-ke no Aki:   The End of Summer, La fin de l'estiu
 1962 : Samma no Aji:    An Autumn Afternoon, Lo Gost del saké  (literalament del samma, peis salat...)    darrièr ultim filme
 1964. . .   premiat post mortem... for his career achievement....... Se "normalizèrem" aicí l'adaptacion dels mots nipons a la nòstra lenga romanica, idiòma occidental.

D'efièch, n'èssent lo japonés una lenga aglutinanta, cada mot se "pega" a un autre o una particula gramaticala, çò que fa que se ne trobam sovent amb una cordilhada sens fin o quasi, de mots sens nada separacion entre eles.

En tot ne seguir l'us que causiguèt en Sato Tadao dins la siá Istòria del cinèma nipon (o puslèu los sieus traductors que demest eles un es nipon).

Atal doncas, per exemple, n'escriurem Tokyo Monogatari o Tokyo Bokoshu idem Tokyo no Gassho amb majusculas, n'èssent ambedós mots de substantius.

Ne notarem pas çaquelà los signes acostumats de la version romaji del japonés (amor de defugir una certa confusion amb lo vertadièr sistèma romaji e una tròp coercitiva obligacion de ne conéisser subre de plan, d'a fons o quasi, lo nipon.

Farem una excepcion pels títols de filmes premiats e ca, qu'atal li ne tornarem lo sieu nom blos mai vertadièr e pus autentic, que tota òbra d'art, atal un èsser viu e vivent, se n'amerita lo respièch aquel...).

Me ne sembla aiceste un compromés de pro bon acceptar entremièg una tradicion occidentala saberuda id sabentassa que ne voldriá adaptar los mots directament en romanji, ço es en quite japonés.Que lo romaji es la lenga nipona escricha amb alfabet latin, e marrés.E l'autra "tradicion" o semblatradicion que se ne vira del tot del japonés e lo s'empega al sieu patoà.

No'n sembla doncas mèr respièch, cultural e uman, per la lenga font mas dins lo respièch tot parièr de la lenga d'acuèlh.

Se reservarem aquel us dels signes sabents romaji, sonque per los noms pichons e d'ostal que ne son quicòm tant inalienable amai tan sacrat que pas degun i pòt nimai i deu o deuriá tocar.

Atal ieu almens ne farai e... causa coneguda siá... ne fau.Ediu.

Resson critic a Japon
Resson critic... endacòm mai

Prèmis e guerdons
 1933   Kinema Junpo Award    melhor filme   per Otona no Miru ehon - Umarete wa mita keredo, 1932
1934   Kinema Junpo Award    melhor filme   per Dekigokoro, 1933
1935   Kinema Junpo Award    melhor filme   per Ukigusa Monogatari, 1934
1942   Kinema Junpo Award    melhor filme   per Todake no Kyodai, 1941
1950   Kinema Junpo Award    melhor filme   per Banshun, 1949
1950   Mainichi Film Concours Award melhor filme   per Banshun...
1950   Mainichi Film Concours Award melhor realizator   per Banshun...
1950   Mainichi Film Concours Award melhor scenari   per  Banshun... (guerdon partejat amb Kogo Noda)
1952   Kinema Junpo Award     melhor filme   per Bakushū, 1951
1952   Mainichi Film Concours Award melhor filme   per Bakushū...
1952   Blue Ribbon Award     melhor realizator   per Bakushū...
1958   British Film Institute / Sutherland Trophy   per Tōkyō Monogatari, 1953
1961   Asia-Pacific Film Festival Award  melhor filme   per Akibiyori, 1960
1964   Mainichi Film Concours Special Award ...  for his carreer achievements...

Atal doncas, lo British Film Institute foguèron los primièrs e los sols a saber reconéisser en Occident las qualitats, l'excelléncia e los meritis de l'autor de Banshun, tetrapremiat, e Bakushū, tripremiat, a Japon.

Òsca per eles... e thanks for him... ediu.

Bibliografia generala
 
bibliografia ozuana
libres
 Tadao Sato: Ozu Yasujirō no Geijutsu (L'Art d'Ozu Yasujirō), Tòquio, 1971  (en japonés)
 Tadao Sato: Ozu Yasujirō to Shigoto (Ozu Yasujirō e sas òbras), editat per Jun Satomi et alt, id 1972  (id)
 Paul Schrader:   Transcendental Style in Film: Ozu, Bresson, Dreyer, University of California Press, Berkeley - Los Angeles, 1972...  (en anglés)... (Ne foguèron tradusits al francés d'unes tròces dins los Cahiers du cinéma, num. 286, març de 1978...)
 Donald Richie:   Ozu... Donald Richie's Ozu... id  1974...  (idem)...  (Ne foguèt tradusit al francés en 1980, edicions lettre du blanc, amb lo meteis títol...)
 Noël Burch:   Pour un observateur lointain - Forme et signification dans le cinéma japonais, Edicions dels Cahiers du cinéma - Gallimard, París, 1982... (pp 168-194 consacradas a n'Ozu...), traduccion francesa de l'original anglés, To the Distant Observer, ed. Scolar Press, Londres, 1979)
 David Bordwell:   Ozu and the Poetics of Cinema, Princeton University Press, 1988  (en anglés)
 Dario Tomasi: Yasujiro Ozu, Il Castoro Cinema, Milan, 1996 (en italian)
 Shigehiko Hazumi:    Ozu, ed. dels Cahiers du cinéma, colleccion  "Auteurs" ,  (1997  (en francés... tradusit del japonés)
 Kiju Yoshida:   Ozu's Anti-Cinema, Center for Japanese Studies, University of Michigan, 1998  (en anglés)... (Ne foguèt facha traduccion francesa en 2004, a las edicions de l'Institut Lumière - Actes Sud, Arte Editions...) 
 Youssef Ishaghpour:   Formes de l'impermanence - Le Style de Yasujiro Ozu, Farrago-Ed. Léo Scheer, 2002  (en francés)

revistas 
...  numèro especial de la revista bimesadièra l'Avant-Scène du cinéma, num. 204: descopatge integral de Tokyo monogatari - Voyage à Tokyo, dab entreten amb en Chishü Ryü per en Max Tessier, març de 1978 (id)

e ca

bibliografia del cinèma nipon
 Masumura Yasuzo: Il cinema giapponese, edicions de la revista Bianco e Nero, Roma, 1955 (en italian)
 Shinobu & Marcel Giularis: Le Cinéma japonais, edicions Le Cerf, París, 1956  (en francés)
 Joseph Anderson & Donald Richie: The Japanese Film: Art and Industry, Tuttle, Tòquio - Nòva York, 1959... (nòva edicion aumentada Princeton University Press,Princeton,  1990)  (en anglés)
 Donald Richie: The Japanese Movie: An Illustrated History, Kodansha International, Tòquio, 1966  (id)
 Richard N. Tucker: Japan: Film Image, Studio Vista, Londres, 1973  (id)
 Joan Mellen: Voices from the Japanese Cinema, Liveright, Nòva York, 1975  (id)
 Joan Mellen : The Waves at Genji's Door: Japan through Its Cinema, Pantheon id 1976 (id)
 Audie Bock: Japanese Film Directors, Kodansha International Ltd, 1978  (id)
 Tadao Sato: Currents in Japanese Cinema, Kodansha International, Tòquio, 1982 (id)

amb subretot:
 Mostra Internazionale del nuovo cinema di Pesaro: Schermi Giappponesi  t. I,  La tradizione e il genere;t.II,  La finzione e il sentimento, Masilio editor, Pesaro, 1984... Eccezionale... no more comment!!  (en italian)
 Max Tessier: Cinéma et littérature au Japon: de l'ère Meiji à nos jours, Centre Jòrdi Pompidor, París, 1986   (en francés)
 Beverley Bare Buehrer: Japanese Films: A Filmography and Commentary (1929-1989), St. James Press, Chicago - Londres, 1990  (en anglés)
 Hirano Kyoko: Mr Smith Goes to Tokyo: Japanese Cinelma under the American Occupation, Smithsonian InstitutionPress, Washington - Londres, 1992  (id)
amai
 Tadao Sato:   Le cinéma japonais - Tomes I & II, Centre Jòrdi Pompidor, París,  1997  (traduccion francesa del japonés... Una òbra remirabla...)
  Maria Roberta Novielli: Storia del cinema giapponese, Venècia, cò en Masilio, 2001 (en italian)

e...
 Stuart Galbraith IV: Le cinéma japonais, edicion de luxe, 192 pp (grand format, amb una iconografia de pro bèla qualitat), en Paul Duncan editor, Taschen, Colonha (amai  Hong Kong - Londres - Los Angeles - Madrid - París - Tòquio), 2009, Alemanha (vertadièr país productor...) (version francesa) ... Enfins, l'obratge  occidental  que caliá  per li tornar justícia al cinèma nipon... pas tant al sieu art, mas quitament al pus " popular " tot parièr,  amai subretot a las siás diversitat e riquesa e pulsion creatritz, unicas al mond...  wunderbar!!!

amai
 Adrien Gombeaud: Dictionnaire du cinéma asiatique, obratge collectiu bailejat per l"autor, edicion de luxe, 640 pp (grand format... id per l'iconografia), edicions Nouveau Monde, París, 2008... Un obratge espectaclós, que la part nipona es evidentament tras qu'importanta... bravo!!! (id)

e ca

bibliografia de las òbras de n'Ozu Yasujirō
 
 Yasujiro Ozu & Kogo Noda:    Banshun - Printemps tardif - 1949 ... script d'origina traduch del japonés per Michel & Estrellita Wasserman, Publications orientalistes de France, París, decembre de 1986
 idem   Bakushu - Début d'été - 1951 ... id id id id
 idem   Tokyo monogatari - Voyage à Tokyo - 1953 ... id id id id
 idem   Tokyo boshoku - Crépuscule à Tokyo - 1957 ... id id id id
 idem   Samma no Aji - Le Goût du saké - 1962 ... id id id id

 Ozu Yasujirō: Ozu Yasujirō zenshü ...  Òbras cinematograficas complètas de n'Ozu Yasujirō..., de dos tòmes, çò ne cabís de totes los scenaris (i cosidetti scripts) de n'Ozu-san, Shinshokan, 2003  (en japonés, de segur..., en nipon... hai...  of course... certo... pour sûr... ¡por supuesto!... clar que sí! ... natürlich!!!)

e, d'en primièr (qu'anar beure a la font, desasseda tostemps lo passant...):
  Ozu Yasujirō:   Carnets 1933 - 1963, edicion integrala, traduch del japonés e anotat per na Josiane Pinon-Kawatake, edicions Alive, París, 1996... (d'a l'edicion d'origina nipona, Film Art-Sha / Japan Uni-Agency, Tòquio, 1993)... Veire article Los Quasernets d'Ozu Yasujirō (1933-1963)e ca

generalitats  
 (E la nòstra coneissença pro limitada de la lenga nipona ne seriá pas estada sufisenta sens l'ajuda, tras que preciosa, del Diccionari bàsic Català-Japonès & Japonès-Català, Enciclopèdia catalana, S.A., Barcelona, 1985) que, sens el, se ne seriam pas cap pogut venjar del prètzfach).
e ca
nado

Documents audiovisuals
  

 Kazuo Inoué:   Ikite wa mita keredo - Ozu Yasujirō den...  Vivèri mas... biografia de n'Ozu Yasujirō, documentari 1983

 Wim Wenders:   Tōkyō-Ga, filme 1985

 Pascal-Alex Clément:  Setsuko Hara, la disparue...  n' O-Chan, l'avalida..., evocacion (15'), Arte/Video, 2003
. . .
... ed'en segond ...que pas res se ne val un retorn cap a la font de totas fonts...:
l'edicion en VHS o CD dels sieus filmes (versions originalas sostitoladas en francés) dins las colleccions LES FILMS DE MA VIE, LA SEPT/VIDEO & ARTE/VIDEO...

e ca

nado

Vejatz tanben
 Setsuko Hara

Ligams extèrnes

 

     n' Ozu Yasujirō...digital ( sit " oficial " )

     Un sit remirable e pro complet consacrat a Ozu-san e son òbra...

    Engaku-ji

Ligams extèrnes annèxes
 

    Botiga Arte  
 
     Sit oficial Arte      Arte HD Ligams videografics 

 

 

 sus YouTube... mai de 780 documents subre en Yasujiro Ozu' en picar coma clau Yasujiro Ozu''

Nòtas & referéncias 
<references>
[

Cinèma japonés                                                                                        Realizator japonés
Escrivan japonés
Ozu Yasujirō
Naissença en 1903
Decès en 1963
Decès lo jorn de son anniversari