Cançonièr trobadoresc
Los cançonièrs èran lo mejan per que se transmetèt la poesia trobadoresca.

La poesia trobadoresca (un còrpus de mai de 2.500 poesias d'unes 450 trobadors e trobairitz) se conservèt sonque dins de cançonièrs, recuèlhs de poesias fachs gaireben totes dins als sègles XIII e XIV e copiats en Itàlia (mai de la mitat), Catalonha (una desena), Occitània (una cinquena part) o al nòrd de França (unes 14). Se conservan pas de manuscrits de joglar ni, tampauc, d'autografs. I a tanben a l'escasença de poesias, o simplament d'estròfas, que son presentas solament en citacion dins de gramaticas o de tractats poetics. D'autras poesias, mai sovent sonque de fragments, se conservan dins los tèxtes de las vidas, tanben copiadas dins los cançonièrs. Domoran près d'un centenat de cançonièrs; mas unes son solament de fragments d'unes fulhets qu'a vegada los sabents classifican pas coma cançonièr independent mas que l'associan al cançonièr a que semblan mai. Unes cançonièrs conservan de poesia trobadoresca e de poesia francesa.

Als cançonièrs escrichs sus pergamin se los donan de siglas en letras majusculas e als cançonièrs escriches sus papièr, de minusculas. Lo sistèma de siglas foguèt introdusit per Karl Bartsch. Als cançonièrs descobèrts mai tard se los dona de siglas en seguent l'òrdre alfabetic o en apondent de letras addicionalas en sosindex (vejatz los cases de Sg o VeAg).

Contengut 
Los cançonièrs còpian abitualament las poesias ordenadas per genres o per autors. Cal notar qu'a vegada diferents cançonièrs atribuisson una mèsma poesia a diferents autors. Aquò se pòt passar quitament a l'interior d'un quita cançonièr.

Qualques cançonièrs comprenon de vidas, de biografias brèvas dels trobadors, que sovent son de rubrucas inseridas al recuèlh de sas poesias o tanben reculhidas a despart. E tanben rasons, de pichons escrits qu'explican las circonstàncias que s'escriguèt una poesia.

De cançonièrs comprenon d'enluminaduras que fan lo retrach, plan segur pas de biais realista, dels trobadors e trobairitz. Las miniaturas illustran sovent d'aspèctes mencionats dins la vida del trobador; se la vida ditz qu'acabèt sos jorns dins un convent, èra presentat coma monge; se la vida ditz que fasiá de bona musica, se lo representa amb un instrument, eca. Los cançonièrs A, H, E, K contenon d'enluminuras al bòrd de las vidas dels trobadors. D'autres cançonièrs (C, E, M, N, R) contenon tanben d'enluminuras mas sens relacion amb la vida e la seleccion de poesias del quita trobador.

Quatre cançonièrs (G, R, W e X) an conservat, en mai, la notacion musicala de las pèças. Dins l'ensems, se conservan 265 melodias de poesias trobadorescas, es a dire, una desena partida de tot lo corpus trobadoresc.

Taula dels principals cançoners de la poesia trobadoresca

Referéncias

Bibliografia 
 William D. Paden, Manuscripts, in: F. R. P. Akehurst / Judith M. Davis (eds.), A Handbook of the Troubadours, Berkeley, University of California Press, 1995, pàg. 307-333
 Martí de Riquer, Los trovadores. Historia literaria y Tèxtes. Barcelona: Ariel, 1983, vòl. 1, pàg. 12-14 [Listat de cançonièrs]
 François Zufferey, Recherches linguistiques sur las chansonniers provençaux, París, Droz, 1987 (Publications romanas te françaises; 176)
Poesia medievala
Literatura occitana
Trobador