Sumo
Lo sumo es un espòrt de lucha tradicional multisecular japonés ont dos òmes pesucs pesugasses ensajan de butar mutualament l'autre fòra d'un cercle gaireben perfièch de  de diamètre, situat sus un ring de  de costat apelat dohyo, o lo s'abausir al sòl, demercé de tecnicas que sovent ne semblan las del judo o de l'aikido, qu'es quicòm de pro extraordinari per de clapas d'òmes atal.
De còps que i a, pr'aquò, lo combat, que ne dura lèumens sonque vint o trenta segondas, ne pòt èsser rèireviolent, quand se ne carpanejan o trucan directament a la cara, tè tu tè ieu, que non sai.

Generalament, lo luchaire mai grand es sovent lo que ganha mas pas sempre, que se ne devon conéisser mantuna tecnica de lucha sofisticada e que necessitan d'annadas e d'annadas d'estudis pacients e molts sacrificis.
D'efièch, per arribar de n'èsser pesucs atal, mai que pus, los luchaires de sumo o sumotori manjan una alimentacion especiala que los ajuda fòrça per grossir. 

Ne devon èsser gròsses, de segur, que d'ont mai son gròsses e d'ont mai serà dificil de los bolegar o abatre al sòl. Lo luchaire mai pesuc pòt pesar mai de  mas la mejana es d'unes 150 o . Ne depen tot parièr de la siá talha, que d'unes son pro bèls e d'autres pichons, per çò quar i a pas cap règla per poder practicar lo sumo.

Dempuèi un quinzenat d'annadas, n'assistissèm a l'arribada demest los melhors luchaires de, primièr, d'unes mongòls (coma n'Asashoryu, un dels 2 sols yokozuna actuals...) e coreans mas tot parièr ara de russes, georgians, bulgars e un hawaiian que foguèt lo primièr non japonés a èsser designat yokozuna, id est campion màger, lo grade suprèm dins la ierarquia complèxa dels sumotori.

Los torneges màgers del circuit de l'eleit son 6, 3 a Tòquio, e los autres a Osaka, Nagoya e Fukuoka. Cada combatent se rescontra los catorze autres concurrents, per un total de quinze combats.Lo venceire es lo que comptarà maitas victòrias e i pòt aver d' ex aequo e mai d'un venceire.
 

Tot parièr, d'unes prèmis pòdon recompensar la valor o lo coratge idem la combativitat dels rikishi (id est luchaires, autre nom dels sumotori) e tanben la melhora tecnica.D'a vegadas, s'autrejan de prèmis especials, o nat, se los s'ameritan pas.

Es la competicion esportiva mai seguida e fervorosament amai apassionada, de Japon.Se ne pòt explicar aquel fenomèn sociocultural per lorigina religiosa e shamanica d'aicesta practica, dirèctament religada al shinto, la religion nacionala de Nihon. 
 Originas 
 D'al mite a l'istòria 
 Istòria 

 Una tradicion seculara 
 Torneges e competicions 

 las règlas 
los rituals
 los Yokozuna 
 lo grade suprèm 
Lista dels yokozuna istorics

 Grades e ierarquia 
Bibliografia generala
 a l'entorn del sumo 
civilizacion japonesa
Ligams extèrnes
Ligams videografics 
 

 

 sus YouTube... mai de 25 100 documents subre lo  sumo''' en picar coma clau sumo wrestling''

Nòtas & referéncias 
<references>

Sumo
Tèrme japonés
Espòrt japonés
Art marcial