Viola (genre vegetal)
Las violetas (var. viuleta, vriuleta, vriulheta, mamòi) e las pensadas son de plantas erbacèas vivaças de la familha de las violacèas qu'apartenon al genre Viola.
Las violetas son de còps apeladas «èrbas de la Trinitat»

Espècias 
Lo genre Viola se descompausa en dos gropes caracterizats generalament per la disposicion dels petals : 
 las violetas : dos petals cap al naut e tres cap al bas.
 las pensadas : quatre petals cap al naut e un cap al bas.

Las pensadas an balhat de varietats orticòlas de flors grandas. Las espècias son nombrosas, 500 espècias repartidas dins lo mond, e fòrman d'ibrids nombroses que rendon la determinacion de còps delicata.

Espècias europèas 
I a 91 espècias europèas dont 19 en França, 22 en Soïssa e 15 en Belgica
 Viola alba - Violeta blanca
 Viola arborescens - Violeta lenhosa
 Viola argenteria - Violeta d'Argentera
 Viola arvensis - Pensada dels camps
 Viola bertolonii - Violeta de Bertolon
 Viola biflora - Pensada de doas flors
 Viola calaminaria - Pensada calaminària
 Viola calcarata - Pensada dels Aups
 Viola canina - Violeta dels cans
 Viola cenisia - Pensada del Mont Cenis o Violeta del Mont Cenis
 Viola collina - Violeta dels puèches
 Viola cornuta - Pensada de bana
 Viola corsica - Pensada de Corsega
 Viola cryana - Violeta de Cry
 Viola diversifolia - Pensada de Lapeyrouse
 Viola elatior - Violeta elevada 
 Viola hirta - Violeta eriçada
 Viola hispida - Pensada de Roan
 Viola jordanii - Violeta de Jordan o violeta de Provença
 Viola lactea - Violeta blanc de lach o violeta lactèa
 Viola lutea - Pensada dels Vòges
 Viola mirabilis - Violeta remirabla
 Viola nummulariifolia - Violeta dels fuèlhs de numulars
 Viola oblica
 Viola odorata - Violeta odoranta, originària del Bacin Mediterranèu
 Viola palustris - Violeta de las sanhas
 Viola parvula - Pichona pensada
 Viola persicifolia - Violeta dels fuèlhs de perseguièr
 Viola pinnata - Violeta dels fuèlhs penats
 Viola pseudomirabilis - Violeta del Larzac
 Viola pumila - Violeta nana
 Viola pyrenaica - Violeta dels Pirenèus
 Viola reichenbachiana - Violeta de Reichenbach o violeta dels bòsques.
 Viola riviniana - Violeta de Rivinus o violeta salvatja
 Viola rupestris - Violeta de las ròcas
 Viola saxatilis - Pensada de las ròcas
 Viola suavis - Violeta suava
 Viola thomasiana - Violeta de Tomàs
 Viola tricolor - Pensada salvatja o violeta tricolòra
 Viola valderia - Pensada de Valdieri

Autras espècias 
 Viola cucullata - Violeta cucullada (simbòl floral de la província canadiana del Nòu Brunswick)
 Viola hederacea

Varietats cultivadas 

 Comunament, s'apèlan pensadas, d'unas espècias e varietats orticòlas del genre Viola. De varietats nombrosas son de bon cultivar.
 L'ibrid Viola x wittrockiana es la varietat predominanta de pensada cultivada.
 Una sosespècia de la pensada salvatja, Viola tricolor hortensis, tanben es presenta.
 De varietats nombrosas son estadas seleccionadas per l'òme, dont la Violeta de Tolosa (emblèma de la vila de Tolosa) que fa partida de la familha de las violetas de Parma, varietats que lors flors an de petals multiples, fins a seissanta.

Cultura 
La violeta a besonh d'un sol neutre o calcari, pro umifèr e plan drenat. Es presenta sus l'integralitat dels continents. Se pòt reproduire de tres biaisses diferents :

 siá per pollinizacion classica de sas flors (flors dichas chasmogamas)
 siá en emetent un estolon que crearà un plant novèl
 siá en produsent de capsulas de granas per autopollinizacion (flors dichas cleistogamas)

La violeta florís a la prima per la màger part de las espècias e a la davalada se las condicions climaticas o permeton (alternància de nuèches frejas e de jorns cauds ensolelhats).

Las varietats orticòlas de pensadas son d'ibrids Viola x wittrockiana. Existisson tanben de varietats orticòlas nombrosas (cultivars) de viola odorata.

Utilizacion 
La violeta odoranta s'utiliza :
 en confisariá, pels bonbons a la violeta elaborats a partir de flors frescas cristallizadas dins lo sucre. Son una especialitat de Tolosa. 
 en perfumariá, pel celèbre perfum de violetas ; es una flor del parfum embreissant e suau que d'unes li an prestat un poder afrodisiac.
 antan, dins lo domeni de la santat, per sonhar los mals de cap, l'insomnia e la melancolia. E utilizat per garir l'acnèa e infeccion de la pèl.

Divèrs 
Dins lo lengatge de las flors, la violeta representa la timiditat, la modestia e la pudor, per allusion a la pichona coròlla que sembla esitar a sortir de son escrin de fuèlhs. Blava, testimònia de la fiseltat ; blanca, evòca lo bonur campèstre. Totjorn dins lo lengatge de las flors, la violeta simboliza l'amor secret. Es çò que significa en principi l'ofrenda d'un ramelet de violetas. Atal, dins la seria romanesca de las Joves Filhas, d'Henry de Montherlant, Andrée Hacquebaut depausa un ramelet de violetas davant la pòrta de Pierre Costals, que n'es amorosa, aquò embarrassa Costals.

Violeta es un pichon nom de femna. Aqueste nom es festat lo 5 d'octobre, a la Santa Flor, coma los autres pichons noms florals.

Napoleon Bonapart foguèt escaissat Paire La Violeta per sos soldats al moment de son sejorn a l'illa d'Èlba, perque deviá tornar amb las violetas, es a dire amb la prima. Aquesta flor foguèt apuèi lo signe de raligament dels bonapartistas pendent los Cent Jorns.

L'imatge de la violeta imperiala tornèt aparéisser en França jol Segond Empèri quand las Palmas Academicas adoptèron aquesta color en 1866. Violetas imperialas es tanben lo títol d'una opereta interpretada per Luis Mariano, d'en primièr sus la scèna del teatre Mogador puèi a l'ecran dins un filme de Richard Pottier en 1952, e que l'accion se situa jol Segond Empèri.

Existís una Confrariá de la violeta a Tolosa. Aquesta vila tanben es apelada la Ciutat de las violetas, perque la produccion d'aquesta flor i èra fòrt importanta. La Violeta es una de las recompensas decernidas per l'Acadèmia dels Jòcs Florals de Tolosa.

En Itàlia, la violeta es l'emblèma de la vila de Parma.

Referéncias 
 
 
 
 
 

Violaceae
Flòra (nom vernacular)