Jeff Koons
Jeff Koons, nascut lo 21 de genièr de 1955 a York (Pennsilvània, EUA), es un plastician americain, esculptor d'estil kitsch neopop. D'entre sas òbras mai celèbras i a l'Inflatable Rabbit, los Balloon Dogs, las Tulips.

Biografia 
De jovent, Jeff Koons trabalha amb son paire, fa de pòrte a pòrta per vendre de ribans, de dentèlas o de papièr per presents, e vend de Coca-Cola sus un percors de gòlf. Estudiant, capita a encontrar Salvador Dalí, qu'admira.

Après sis estudis alMaryland Institute College of Artde Baltimore, Jeff Koons s'installa en 1976 a Nòva York. Tabalha fins a 1979 coma responsable del portanèl dels abonaments al Museum of Modern Art. Vendent de fons de plaçaments per financiar son trin de vida, bricoleja d'experiéncias artisticas, creant atal sa primièra òbra, The New, d'aparelhs electromenatgièrs penjats a de neons. Lèu foguèt reperat pel mitan artistic nòvayorqués.

Los començaments son pasmens complicats e, per manca d'argent, torna a çò dels paires, que vivon ara en Florida, e trabalha un temps coma plaçador politic.

Torna a Nòva York e realiza la seriá Equilibrium, presentada dins sa primièra exposicion en 1985, a la galariá efemèra International with Monument.

Ven corratièr en matèrias primièras a Wall Street per financiar sa produccion artistica.

Amb lo succès venent, sas òbras son ara realizadas dins un talhièr, situat a Chelsea, près de Nòva York, amb mai de 100 assistents. Realiza pas cap d'òbra d'esperse, mas impulsa d'idèas que fa realizar per sos assitents professionals.

L'art de Jeff Koons pòt èsser considerat coma l'encontra entre diferents concèptes: los ready-mades de Marcel Duchamp, los objècte del quotidian desmesurats de Claes Oldenburg, l'apropriacion de l'objècte mai qu'uman d'Arman e lo pop art d'Andy Warhol; l'artisanat d'art e l'imatgeriá populara. L'iconografia qu'utiliza es un catalòg de la cultura populara, americana e tanben mondiala.

Son caminament s'inscrivent dins l'eritatge del pop art, pren d'objèctes e assag de comprene  « perqué e cossí de produchs de consomacion pòdon èsser glorificats ». Tot lo long de sa carrièra, utilizèt totas menas d'articles populars, d'aspirators e d'ustensils de menatge embarrats dins de caisses de plexiglas e esclairat de neons, puèi des balons de basket en suspension dins d'aquaris (mercé al Dr Richard Feynman, laureat del prèmi Nobel de fisica), puèi de babòias rococo, de sovenirs de bazar (lapins conflats, bergièras o porcinets de sucre, Michael Jackson de porcelana), enfin e subretot de joguinas e d'objèctes intimament ligats a l'enfança.

Aquestas apropriacions lo menèron en justícia e èsser condamnat per plagiat.

Vida privada e familha 
En 1991, Koons esposa l'actritz pornografica Ilona Anna Staller, dicha La Cicciolina, amb qui realiza d'òbras provocatriças (Made in Heaven), entre autre pornograficas, que lo fan conéisser del grand public mas que fan fracaç près dels eleits artistics (que pensa destruire son trabalh, que la critica tornèt al vam).

Lo parelh divòrcia en 1994, dos ans après la naissença de lor fils Ludwig. La separacion es marcada per de longas batalhas juridicas, al subjècte entre autre de la garda de l'enfant (que manca a Koons e per que realiza unes òbras), d'en primièr donada a Koons e mai tard transferida a la maire. s'engatgèt près del Centre internacional pels enfants desapareguts e expleitats e permetèt la creacion del Kotons Family Institute of International Law and Policy (ICMEC). Trobèt sa filha Shannon, concebuda alara que fasiá sos estudis e qu'aviá estat confiada a l'adopcion.

En 2002, esposa l'artista Justine Wheeler, qu'aviá trabalhat dins son talhièr; an d'enfants.

En 1999, a causa dels còsts d'avocats engatjats per retrobar son filh, e del còst naut de la concepcion des sas òbras d'arts, es somés a un retorn fiscal de 3 milions de dolars. Deu pauc a pauc se separar de mai de 70 assistents. Sa quòta aumentèt fòrça dempuèi e trabalha amb de mecèns que finàncian cada novèla òbra, aquestas còstant unes milions de dolars de realizar.

Possedís un ostal a Nòva York, une bòrda de familha en Pennsilvània e una collection d'art dels sègle XIX e XX, amb de quadres de René Magritte, Gustave Courbet e Édouard Manet.

Òbras 

Dintra dins lo mond de l'art avec sas primièras òbras datant de la fin de las annadas 1970, començament de las 1980 amb la seria The News. Se fa conéisser mercé la sieuna imatgeriá: populara, kitsch, freja, realizadas a partir de materials nòbles coma lo marbre, o la porcelana ...
Sa produccion es fòrça eteroclita, e es de contunh entre doas tensions, tracta sempre de dos opausats, çò que fa sas òbras a l'encòp kitsch e unicas, popularas e eruditas, aisidas e mentretant complèxes.

Utiliza tanben, los transformant, las figuras de la cultura americana: Popeye, Hulk, Michael Jackson. Se pòt qualificar son estyl de neopop.

Jeff Koons utiliza diferentas tecnicas artistica: l'installacion, la fotografia, la pintura, l'esculptura sus totes materials (fusta, marbre, vèire, inox) fins a la creacion assistada per ordinator, sa tecnica de predileccion pe las pinturas, que son enseguidas realizadas sus tela per sos assistents.

Malgrat la simplicitat aparenta de sas òbras, Koons i met lo mai grand sonh, sos Balloon Dogs, per exemple, reprodusont lo mendre plegadís del ballon. Lo temps de produccion d'una esculptura seriá de près de tres ans.

Una de sas creacions, Split-Rocker, es una esculptura realizada amb mai de 100 000 flors. Representa per una mitat un Dino, per una mitat un Pony, los dos eissits de l'imatgeriá de l'enfança. Foguèt acqueriguida per François Pinault en 2001.

Mai recentament, Koons collaborèt avec BMW e decorèt la 17a Art Car de la marca, una M3 corrent dins la categoria GT2 a las 24 Òras del Mans 2010. Aquesta decoracion especiala, realizada a partir d'una impression numerizada sus vinil cobèrta de doas espessors de film transparent de proteccion, foguèt desvelada lo 1èr de junh de 2010 al Centre Jòrdi Pompidor a París.

Lo Ramelet de tulipas 
En omenatge a las victimas dels atemptats de novembre de 2015, vòl ofrir a París l'òbra Ramelet de tulipas, un bronze policròm de 12 mètres de naut e d'un pes de 33 tonas, represente la man d’una joventa que ten un ramelet de tulipas conflablas coloradas, qu'auriá podut èsser installada en 2017 plaça de Tòquio. En genièr 2018. Lo còst de la realizacion es estimat a 3,5 M€, remborsat a 66 % per de l’argent public. Aquò provoquèt de criticas e d'oposicions, de politics o d'anomims. Se crenh qu'aquò profiècha subretot a la quòta de Jeff Koons, li ofrissent una consecracion marketing dins lo domèni public, just en fàcia de dos musèus. Lo 12 d'octobre 2018 foguèt decidit que lo Ramelet de tulipas serà installat dins los jardins del Petit Palais.

En 2017, concep per Louis Vuitton cinc sacs utilizant las telas celèbras: Mart, Vènus e Cupidon del Tician, La Gioconda de Leonardo da Vinci, La Caça al tigre de Rubens, La Gimbeleta de Fragonard, e Camps de blat amb ciprès de Vincent van Gogh.

Quòta 
Jeff Koons foguèt pendent unes meses l'artista vivent mai car a l'enquant amb Balloon Flower (Magenta) vendut 12 921 250  (o ) per Christie's a Londres lo 30 de junh de 2008, passat per Lucian Freud. L’òbra titulada Puppy foguèt venduda a  segon Paris-Match.

Afars de plagiat 
Perseguit en justícia, Jeff Koons foguèt condamnat fins a tres còps per plagiat: en 1992 per son esculptura String of Puppies (plagiat d’un clichat del fotograf Art Rodgers) ; en 2017 per l'esculptura Naked (contrafaiçon de la fotografia Enfants de Jean-François Bauret); en 2018 pel plagiat d’une publicitat de la marca Naf Naf<ref>« Jeff Koons condamné pour plagiat, l'art de l'appropriation contre la propriété intellectuelle », France Culture, Jeff Koons condamné pour le plagiat d’une publicité Naf-Naf</cite> », Le Monde.fr,</ref>.

Exposicions (seleccion) 
Annadas 1980

 1980 : The New, New Museum of Contemporary Art, New York
 1985 : Equilibrium, International With Monument Gallery, New York ; Feature Gallery, Chicago
 1986 : Luxury and Degradation, Daniel Weinberg Gallery, Los Angeles ; International With Monument Gallery, New York
 1987 : The New : Encased works 1981-1986, Daniel Weinberg Gallery, Los Angeles
 1988 :
 Jeff Koons : Works 1979-1988, Museum of Contemporary Art, Chicago
 Banality, Galerie Max Hetzler, Cologne; Sonnabend Gallery, New York ; Donald Young Gallery, Chicago
 1989 : Jeff Koons – Nieuw Werk, Galerie ‘T Venster, Rotterdamse Kunststichting

Annadas 1990

 1991 : Made in Heaven, Galerie Max Hetzler, Cologne ; Sonnabend Gallery, New York ; GalerieLehmann, Lausanne (1992) ; Christophe Van de Weghe, Bruxelles (1992)
 1992 :
 Jeff Koons Retrospective, Stedelijk Museum, Amsterdam; Aarhus Kunstmuseum (1993); Staatsgalerie Stuttgart (1993)
 Jeff Koons Retrospective, San Francisco Museum of Modern Art (1992-93) ; Walker Art Center, Minneapolis (1993)
 Puppy, Schloss Arolsen
 1994 : Jeff Koons : A Survey 1981-1994, Anthony d’Offay Gallery, Londres
 1995 : Puppy, Museum of Contemporary Art, Sydney
 1997 :
 Puppy, Guggenheim Museum, Bilbao
 Jeff Koons, Galerie Jérôme de Noirmont, Paris
 1998 : Jeff Koons : Encased Works, Anthony d’Offay Gallery, Londres
 1999 :
 Easyfun, Sonnabend Gallery, New York.
 Jeff Koons, A Millenium Celebration, Deste Foundation, Athènes (1999-2000)

Annadas 2000

 2000 :
 Easyfun-Ethereal, Deutsche Guggenheim, Berlin (2000-2001) ; Fruitmarket Gallery, Edimbourg (2001) ; Guggenheim Museum, Bilbao (2001-2002) ;  Biennale de SaoPaulo (2002) ; Guggenheim Museum, New York
 Puppy, Rockefeller Center, New York
 Split-Rocker, Palais des papes, Avignon
 2001 :
 New Paintings, Gagosian Gallery, Los Angeles, Californie
 Easyfun–Ethereal, Fruitmarket Gallery, Edinburgh, Écosse
 Jeff Koons, Kunsthaus Bregenz
 2002 :
 Easyfun-Ethereal, 25th Sao Paulo Biennial, Sao Paulo, Brésil
 Easyfun-Ethereal, Guggenheim Museum, New York
 Jeff Koons, York College, York, Pennsylvanie
 Jeff Koons. Paintings, Photos, Prints 1980-2002, Kunsthalle Bielefeld
 Popeye, Sonnabend Gallery, New York
 2003 :
 Jeff Koons, Museo Archeologico Nazionale, Naples
 Popeye, Sonnabend Gallery, New York
 2004 :
 Jeff Koons : Highlights of Twenty-Five Years, C&M Arts, New York
 From Pop to Now : Selections from the Sonnabend Collection, The Tang Museum, Saratoga Springs, New York ; The Wexner Center for the Arts, Columbus, Ohio
 Retrospektiv, exposition itinérante : Astrup Fearnley Museet for Moderne Kunst, Oslo ; Helsinki City Art Museum (catalogue)
 2008 :
 Jeff Koons - Celebration, Neue Nationalgalerie, Berlin ; 11 œuvres exposées au rez-de-chaussée de cette galerie berlinoise.
 Koons Versailles  17 œuvres emblématiques de l'artiste prennent place dans les appartements et les jardins du château de Versailles, du 10 septembre 2008 au 4 janvier 2009.

Annadas 2010

 2012 :
 Beauté animale - de Dürer à Jeff Koons, Galeries nationales du Grand Palais, Paris
 Split Rocker - Jeff Koons à la Fondation Bayeler, Bâle
 Almine Rech Gallery, Brussels
 2013 :
 Lady Gaga - Jeff Koons à la artRAVE (festival célébrant la sortie de Artpop par Lady Gaga)
 2014- 2015 :
 Jeff Koons, La Rétrospective, Centre Pompidou, Paris
 2015 :
 Jeff Koons, La Rétrospective, Musée Guggenheim, Bilbao. Du 9 juin 2015 au 27 septembre 2015.
 2016
 Almine Rech Gallery, London

Nòtas e referéncias

Vejatz tanben

Ligams extèrnes 

 Lo site de Jeff Koons
 Galariá J. de Noirmont

Articles connèxes 

 Kitsch
 Neopop.

Naissença en Pennsilvània
Naissença en 1955