Fabresan
Fabresan (Fabrezan en francés) es una comuna lengadociana de las Corbièras, situada dins lo departament d'Aude e la region d', ancianament de Lengadòc-Rosselhon.

Geografia
Commune de las Corbièras al jonhent d'Orbiu e de Nièla al pè de la Montanha d'Alaric.

Perimètre del territòri

Toponimia
Las fòrmas ancianas son : In villa Fabriciano en 947-1494, In Fabriciano, alias Faborisiano en 951, Faborizianum en 951, Fabersa, en 988, Faberzanum en 1007, Fabersanum en 1118, Fabreza, en 1161, Castrum de Faberzano en 1222, Castrum de Fabersano en 1302, Faberganum en 1319, Ecclesia de Fabrezano en 1351, Faberzan en 1402, Farbesanum en 1228-1494, Fabresans en 1521, Fabressa, Fabreza, Fabretsa en 1537, Fabreza en 1538, Fabresan, en 1595. La prononciacion occitana es Fabrezà , dins la grafia de l'abat Antòni Savartés, donc [fabre'ʒa].
Fabresan vendriá d'un nom latin d'òme Fabricius, ambe'l sufixe -anum  (per los Féniés, que probable sègon Negre, de Fabericius ).

Vilaroja la Cremada
Es una anciana parròquia del cossolat de Fabresan, del vocable de Sant Sarnin. Las fòrmas ancianas son : Villa Rubia cum ecclesia Sancti Saturnini en 859, Castrum Villaerubene..., ecclesia Sancti Saturnini de Villarubea en 1119, Villa Rubra en 1172, Castrum de Villa Rubea en 1272, Villa Rubea Lapanosa en 1298, Villa Rubea Sapanosa = Lapanosa en 1302, Villa Rubea Sapanosa en 1349, Villarubea Panoza en 1351, Villarubea Pannoza en 1377, Villa Rubra la Panoza en 1426, Vialaroga la Panora,...Vilaroga la Pannoza al sègle XIV, Vylha Roja la Cremada,... Villa Rogia la Pannosse en 1537, Villaroja..., Villaroja la Cremada en 1538, Villerouge la Panouse en 1666-69, Villerouge-Basse, Villerouge-Haute, église et cimetière (cadastre) . 
Lo nom es semblable a Vilaroja de Termenés, villa Rubea en 1107 . Mès caldriá conéisser los eveniments istorics qu'explican lo determinant Cremada. L'autre determinant La Panosa (o Sa Panosa, ambe l'article « salat », vengut del demonstratiu latin ipsa, que l'abat Savartés coneis pas) es interpretat per Dauzat e Rostaing coma lo latin panus, pana, « cabelh de panicula, panís, panissa », ambe'l sufixe -osa  e non pas productritz de pan, de blat.

Istòria
Sus la comuna de Fabresan i a un masatge del nom de Vilaroja la Cremada (abans Vilaroja la Panosa , encara abans Villa Rubea). Fasiá partida de l'astrada província Narbonesa.
I a una glèisa del sègle IX amb de frescas.

Sus aquel masatge i a un palais de l'Edat Mejana, que uèi sonque ne demòra qu'una mièja paret e una arquièra.

E mai, dins los archius de la vila, existisson lo comte de Fabresan e lo senhor de Vilaroia, al sègle XVII.

Administracion

 Abans la refòrma cantonala de 2014, aplicada en 2015, la comuna èra del canton de Lesinhan de las Corbièras; es ara del canton de las Corbièras (canton de Fabresan abans lo 1èr de genièr de 2016) e Fabresan n'es lo burèu centralizator.

Demografia

 En  la populacion èra de  abitants e la densitat èra de  ab/km².

Economia
Viticultura: Corbièras e Corbièras Botenac

Lòcs e monuments

 Estatua en bronze de Charles Cros.
 Castèl de Vilaroja la Cremada

Personalitats ligadas a la comuna
 Charles Cros.

Véser tanben
 Comunas d'Aude

Ligams extèrnes
 Fabresan sul site de l'Insee

Referéncias

Corbièras
Comuna d'Aude
Comuna de Lengadòc