Hector Berlioz
Louis Hector Berlioz (La Côte-Saint-André, l'11 de deceme de 1803- París, lo 8 de març de 1869) que ho un compositor francés d'estil Romantic, mei que mei conegut per la soa Sinfonia fantastica de 1830 e la Gran Messa deus Morts (Requiem) de 1837. Que compausè tanben los opèras Los Troians e Benvenuto Cellini. Qu'èra egaument un gran aimador de literatura, critic, e escrivan. A despart deu son estil, qu'ei la soa quita personalitat e la soa vita qui son a còps considerats com .

Berlioz que vadó dens ua familha borgesa deu Daufinat on avó lo parat d'arrecéber ua educacion musicau a partir de l'etat de 12 ans. Lo son pair qu'èra mètge e qu'auré volut que lo son hilh e seguisse lo medish camin. Que'u mandè estudiar a París a partir de 1821 (aus 18 ans) mes Berlioz, alavetz entosiasmat per l'univèrs de l'opèra e pauc interessat per la medecina que's causí de seguir definitivament la via de la musica.

Ua de las soas purmèras òbras interpretadas que ho la soa Messe Solennelle. A partir de 1826 qu'estudiè au Conservatòri de París dab Jean-François Lesueur com professor de composicion. Berlioz que's presentè mantuas vegadas au Prèmi de Roma dinc a l'obtiéner fin finau en 1830 qui'u autrejava ua pension per 5 annadas.

En 1827 que vadó amorós de Harriet Smithson, la soa futura molhèr, en la bèth véder au teatre ad interpretar Ophelia dens Hamlet de William Shakespeare au Teatre de L'Odéon. Que ho tanben la debuta d'ua passion de las granas per l'òbra de Shakespeare.

Enter 1831 e 1832 que viatgè en Italia com ac exigiva l'autrejament deu Prèmi de Roma.

A partir de 1830 que comencè a tribalhar suber la soa Sinfonia fantastica e que he la coneishença de Franz Liszt qui vadore un gran amic e qui transcrivore la Sinfonia entau piano. La Sinfonia qu'ei ligada a la soa passion entà Smithson. La purmèra de la Sinfonia fantastica que ho un gran eveniment o arrecotín las custòdias de París. Quauques dias arron Berlioz qu'avó l'escadença d'estar formalament presentat a Harriet Smithson e que l'esposè estant Franz Liszt un deus temoenhs. Aqueth maridatge non ho pas benastrós e los espós qu'acabèn per desseparà's ; Berlioz que comencè ua relacion dab ua cantadora aperada Marie Recio e qui esposore arron la mort de la soa prumèra molhèr.

En 1834 Niccolò Paganini que comandè a Berlioz ua òbra entà jogar un alto Stradivari que vienèva d'aquesir ; Berlioz que compausè alavetz Harold en Italia ; decebut per la part tròp petitat consecrada a l'alto dens aquesta òbra qui ei ua sinfonia, Paganini non la voló pas interpretar. En l'audir, totun, qu'exprimè ua admiracion extrèma de cap a Berlioz e que'u auherí  francs entà marcar lo son respècte.

En 1836 Berlioz que conegó ua mauescaduda dab lo son opèra Benvenuto Cellini e tanben quauques dificultats economicas. A partir de 1842 que comencè a viatjar per Euròpa en tot publicar, en 1844 un Tractat d'orquestracion. 

En 1864 que ho decorat de la Legion d'Aunor.

Compositor francés
Naissença en 1803
Decès en 1869
Compositor romantic
Compositor d'opèra
Prèmi de Roma