पेशावर
पेशावर (पश्तो: پېښور‎;) ) खैवर पख्तुनखवा प्रान्तको राजधानी सहर हो। यो सहर खैवर पास पुर्वी क्षेत्रमा पर्छ। पेशावरमा ५३९ बिसी भन्दा अगाडि सम्मका तथ्याङ्कहरू रेकर्ड गरिएको छ भन्ने भनाई छ। यो सहर पाकिस्तान र विश्वको सबैभन्दा पुरानो सहर मध्य एक हो भन्ने जनविश्वास रहेको छ। पेशावर प्राचीन खुसान राज्यको राजधानी सहर र विश्वका अग्ला धरोहर भएको सहर हो। पेशावर मुगल बादशाहको आगमन हुन भन्दा पहिले गोराहरूले शासन चलाएका थिए। यो सहर मुगल प्राचीन कालमा एक औद्योगिक क्षेत्र रहेको थियो ।

सन् २०१७ को राष्ट्रिय जनगणना अनुसार पेशावर सहरको कुल जनसङ्ख्या १९,७००,४२ भएको कारण यो पाकिस्तानकै छौटौँ र खैवर पख्तुनखवाको पहिलो धेरै जनसङ्ख्या भएको सहर हो भने पेशावर जिल्लामा कुल जनसङ्ख्या ४२,६९०,७१ रहेको छ ।

इतिहास

उत्पत्ति
पेशावर सहरको नाम संस्कृत सब्द (पुरुषपुरा)बाट उत्पत्ति भएको थियो। संस्कृतमा पुरुसपुरा भनेको पुरुषहरूको सहर हो भन्ने बुझिन्छ।

एक अरबी इतिहासविध र भुगोलविधका अल-मुसैदीका अनुसार १० औँ शताब्दीमा यो सहर पेशावरको नामले चिनिन थालेको थियो त्यसपछि अर्का भुगोलविधका अनुसार पनि यस सहरको नाम प्राचीनकाल देखिनै पेशावर रहेको थियो भन्ने कुरा पत्ता लगाएका थिय । यो सहर राजा अकवरको पाला देखिनै पेशावरको नामले चिनिन्थ्यो।

ग्रिस साम्राज्य
ईसापूर्व ३२७-२६ को हिउँदमा अलेक्जेन्डर द ग्रेटले भारतीय राज्यमा कब्जा गर्ने क्रममा बुनेर र स्वायत्त राज्य लगाएत पेशावर उपत्यकालाई पनि आफ्नो वशमा ल्याएका थिए। अलेक्जेन्डर द ग्रेटको जितपछि त्यसराज्यमा सेल्युकस प्रथम निकेटरले शासनमा आएको थियो ।

मौर्य साम्राज्य

भुगोल र मौसम

पेशावर सहर पेशावर उपत्यकामा अवस्थित छ जसलाई तिन तिरबाट अग्ला हिमालहरूले घेरेका छन् र एक तिर पञ्जाव क्षेत्रको प्रदेशद्वार रहेको छ। यो सहर समथल रहेको छ ।

यस सहरमा हिँउदको बेला जाडो हुने र ग्रिष्म ऋतुको बेला गर्मी हुने गरेको छ। पेशावरमा हिउँद नोभेम्बर महिनामा सुरु भएर अन्तिम मार्च समाप्त हुन्छ तर कहिलेकाहीँ मध्य अप्रिल सम्म पनि पुग्छ यस ऋतुमा सहरको न्युन तापक्रम औसत ४ डिग्री (३९ डिग्री फरेनहाइट) सम्म पुग्छ भने अधिकतम औसत तापक्रम १८.३ डिग्री (३९ डिग्री फरेनहाइट) सम्म पुग्छ। ग्रिष्म ऋतुको मध्य मे देखि मध्य सेप्टेम्बर सम्म चल्छ, यतिखेर सहरको तापक्रम अधिकतम ४० डिग्री (१०४ डिग्री फरेनहाइट) सम्म पुग्छ भने न्युनतम तापक्रम २५ डिग्री (७७ डिग्री  फरेनहाइट) सम्म पुग्छ।

सन्दर्भ सामग्रीहरू

बाह्य कडीहरू 

विकिथन-७ मा बनाइएका वा सुधारिएका लेखहरू
पाकिस्तानका सहरहरू