पाञ्चायन देवता
पाञ्चायन देवता हिन्दूहरूले पूजा गर्ने मुख्य पाँच देवता हुन् । पाञ्चायनको पूजा वैदिक सनातन धर्मावलम्बीहरूले गर्दछन् । पाञ्चायनलाई पञ्चायतन पनि भनिन्छ । पञ्चायतनमा पाँच देवता हुन्छन्, जस्तै - गणेश, विष्णु, सूर्य, दुर्गा र शिव । यी पाँच देवतामा गणेशलाई मुख्य देवता मानेर पूजा गर्नेले गणेश पाञ्चायन पूजा गर्दछन् । गणेश पाञ्चायनको पूजा गर्दा बिचमा गणेश, उत्तर-पश्चिममा विष्णु, उत्तर-पूर्वमा शिव, पूर्व-दक्षिणमा सूर्य र दक्षिण-पश्चिममा दुर्गाको स्थापना गरिन्छ । त्यस्तै अन्य पाञ्चायनमा निम्नानुसार स्थपना गरी पूजा गरिन्छ :
नेपाल देशको मुक्तिनाथ हुदै बग्ने कालिगण्डकी नदिमा पाइने सालिकग्रामलाई ५ देवता मानी दैनिक घर घरमा  पुजा गर्ने प्रचलन हिन्दु संस्कारमा छ ।  
                                                  
विष्णु पाञ्चायन -   विष्णु (मध्य), शिव (उत्तर-पश्चिम), गणेश (उत्तर-पूर्व), सूर्य (पूर्व-दक्षिण), दुर्गा (दक्षिण-पश्चिम) ।
सूर्य पाञ्चायन      सूर्य  (मध्य)   शिव (उत्तर-पश्चिम), गणेश (उत्तर-पूर्व),  विष्णु(पूर्व-दक्षिण), दुर्गा (दक्षिण-पश्चिम) ।
दुर्गा पाञ्चायन      दुर्गा  (मध्य)   विष्णु (उत्तर-पश्चिम), शिव (उत्तर-पूर्व),  गणेश (पूर्व-दक्षिण), सूर्य (दक्षिण-पश्चिम) ।   
शिव पाञ्चायन      शिव  (मध्य)   विष्णु (उत्तर-पश्चिम), सूर्य (उत्तर-पूर्व),  गणेश (पूर्व-दक्षिण),  दुर्गा (दक्षिण-पश्चिम) ।

हिन्दु धर्म