दलित इतिहास महिना
दलित इतिहास महिना दलित समुदाय तथा अनुसूचित जात र अनुसूचित जमातका इतिहासमा घटेका महत्त्वपूर्ण घटना तथा उक्त घटनामा संलग्न महत्त्वपूर्ण व्यक्तित्वको सम्झनामा आयोजित वार्षिकोत्सव हो । बाबासाहेब आम्बेडकरका अनुयायीहरूले इस्वी सम्वत्को अप्रिल महिनालाई दलित इतिहास महिनाको रूपमा मनाउने गर्दछन् । ३० दिनको यस महिनामा विभिन्न प्रकारका वार्तालाप, कथा वाचन, ऐतिहासिक प्रतिवेदन, मिडियाका लागि विशेष प्रकाशन तथा कलात्मक रचनाहरू गरिन्छ ।

इतिहास
कालो इतिहास महिनाबाट प्रेरित भई केही दलित युवतीको समूहले सन् २०१३ मा दलित इतिहास महिनाको सुरुवात गरेका थिए । सङ्घपाली अरुणाले दलित, आदिवासी र बहुजन समुदायका इतिहास र संस्कृतिको दस्ताबेज बनाउने क्रममा दलित इतिहास महिनाको योजना बनाएकी थिइन् । शिकागोमा आयोजित कलर अफ भायलेन्समा सङ्घपाली अरुणाले तेनमोळी सौन्दरराजनको साथमा वार्तालाप गरिरहँदा दलित इतिहास महिनाको धारणाको कुरा उठेको थियो ।

महत्त्व
भारतीय उपमहाद्वीपका राष्ट्रहरूमा जातीय भेदभाव र छुवाछुतलाई अवैध बनाइएपनि दलित समुदायलाई जातको आधारमा हेप्ने र शोषण गर्ने कुप्रथा अझै पनि व्याप्त छ । भारतको इतिहाससँग सम्बन्धित मुख्यधारा मिडिया तथा साहित्यमा दलित समुदायको भूमिकाको प्रतिनिधित्वमा भएको कमीले गर्दा उत्पन्न अज्ञानतालाई यस उत्सवमा हटाउन खोजिन्छ । दलित समुदायले भोग्नुपर्ने शोषण तथा अपहेलनालाई यस महिनामा आम जनताको समक्ष प्रस्तुत गरी विभिन्न जातीय समस्याका समाधान निकाल्न खोजिन्छ यस महिनामा ।

चित्रमाला

सन्दर्भ सामग्री

बाह्य कडी
 

बाबासाहेब आम्बेडकर
दलित संस्कृति
दलित राजनीति
दलित इतिहास
दलित साहित्य