कर्णवेध संस्कार


परिचय 
उपनयन अथवा व्रतबन्धभन्दा अघि गरिने यस संस्कारलाई कर्णभेद संस्कार भनिन्छ । यसलाई प्रचलित शब्दमा कान छेड्ने पनि भनिन्छ । बालबालिका दुबैको कर्णभेद (कान छेड्ने) संस्कार गरिन्छ ।

महत्त्व 
हिन्दु संस्कारहरू दृष्य रूपमा धर्ममूलक भए तापनि अदृष्य रूपमा यिनिहरूको वैज्ञानिक महत्त्व पनि रहेको हुन्छ । दुबै कान छेडाइले कानका स्नायुहरू सक्रिय हुन्छन् । यो एक प्रकारको अक्युपङ्क्चरीय प्रक्रिया पनि हो । बालक बालिकालाई शारीरिक रोगव्याधिबाट बचाउनु यसको अर्को उद्देश्य रहेको हुन सक्छ ।

संस्कार विधि 
जन्मदेखि १२/१६ दिन अथवा ६/७/८ महिनामा सोम, बुध, गुरु, शुक्रबारका साथै शुभ नक्षत्र र शुभ मुहुर्तमा यो संस्कार सम्पन्न गरिन्छ । यसमा पनि दियो, कलश, गणेशका साथै कानका अधिष्ठाताको पनि पूजा गरिज्छ । भद्रङ्कर्णेभिः....भन्ने वेद मन्त्र पढेर कालकको कान छेडिन्छ ।
]

संस्कार
संस्कृति
हिन्दु धर्म

सन्दर्भ सूची

यो पनि हेर्नुहोस्

 षोडश संस्कार