माकेमाके
माकेमाके (प्रतीक: ) सौर्यमण्डलको काइपर घेरामा अवस्थित एक शिशु ग्रह हो। यस शिशु ग्रहको पहिलो काल्पनिक चित्रण हबल अन्तरिक्ष दूरबीनबाट लिइएको थियो। यस शिशु ग्रहको वास्तविक नाम १३६४७२ माकेमाके हो जसलाई अन्तर्राष्ट्रिय खगोलीय सङ्घद्वारा नामकरण गरिएको थियो। यो सौर्यमण्डलमा अवस्थित तेस्रो सबैभन्दा ठूलो शिशु ग्रह हो भने यसको औसत व्यास १,३६० देखि १,४८० किलोमिटर अनुमान गरिएको छ। यसको आयतन शिशु ग्रह यमको दुई तिहाइ भनि अनुमान गरिएको छ। हालसम्म केइपर घेरामा अवस्थित शिशु ग्रहहरू मध्ये माकेमाके सबैभन्दा दोस्रो ठूलो शिशु ग्रह हो भने यस शिशु ग्रहसँग एक उपग्रह रहेको छ जसको खोज सन् २०१५ मा गरिएको थियो। यसको शिशु ग्रहको औसत तापक्रम निकै न्युन रहेको छ भने यसको औसत तापक्रम लगभग ३० केल्भिन (−२४३.२ °से) का बीच अनुमान गरिएको छ। यस ग्रहको सतह मिथेन, इथेन र सम्भवतः नाइट्रोजनको बरफले ढाकिएको मानिन्छ।

सन् २००५ मार्च ३१ का दिन माइकल इ ब्राउनको नेतृत्वमा रहेको एउटा टोलीले माकेमाकेलाई पत्ता लगाएको थियो भने आधिकारिक रूपमा सन् २००५ जुलाई २९ का दिन यसको खोजलाई घोषणा गरिएको थियो। पत्ता लागेपछि सुरुमा  नामकरण गरिएको यस शिशु ग्रहलाई पछि १३६४७२ सङ्ख्या प्रदान गरिएको थियो। सन् २००८ को जुलाईमा यसलाई अन्तर्राष्ट्रिय खगोलीय सङ्घद्वारा शिशु ग्रहहको मान्यता प्रदान गरिएको थियो। पोलिनेसिया क्षेत्रको इस्टर द्वीपका मानिसहरूद्वारा पालन गरिएको धर्मका अनुसार माकेमाके एक देवताको नाम थियो जसलाई मानवजातिको सृष्टिकर्ताको रूपमा श्रेय दिइन्छ। यस शिशु ग्रहको नाम माकेमाके देवताबाट लिइएको हो।

वायुमण्डल 

मेकमेकमा यममा जस्तै वायुमण्डल हुनसक्ने अनुमान लगाइएको थियो तर यसको सतहको चाप यमको भन्दा कम थियो। सन् २०११ अप्रिल २३ का दिन २३ मेकमेक १८ रेक्टर स्केलको ताराको अगाडिबाट पार भएकाले अचानक यसको प्रकाश रोकिएको थियो। परिणामले देखाएअनुसार मेकमेकमा हाल पर्याप्त वायुमण्डलको अभाव छ र यसको सतहमा भएको चापमा ४-१२ नानोबारको माथिल्लो सीमासम्म तोकिएको छ। माकेमाके शिशु ग्रहमा मिथेन र नाइट्रोजन पाइनुले यस शिशु ग्रहको अपदूरविन्दु नजिकै यमको जस्तै क्षणिक वायुमण्डल हुनसक्ने अनुमान गरिएको थियो। यदि छ भने नाइट्रोजन नै यसको प्रमुख तत्त्व हुनेछ। वायुमण्डलको अस्तित्वले पनि नाइट्रोजन ह्रासको प्राकृतिक व्याख्या प्रदान गर्दछ जसको प्रमुख कारण यसको गुरुत्वाकर्षण बल यम, एरिस र ट्रिटोनको भन्दा कमजोर हुनु हो।

उपग्रह 

माकेमाके शिशु ग्रहका साथ एक उपग्रह रहेको छ जसको आधिकारिक नाम एस/२०१६ (१३६४७२) हो भने यसलाई एमके२ को उपनाम दिइएको छ। यो उपग्रह माकेमाकेबाट २१,००० किलोमिटर (१३,००० माइल) टाढा अवस्थित छ भने यसको व्यास १७५ किलोमिटर (११० मिटर) अनुमान गरिएको छ।

सन्दर्भ सामग्रीहरू

बाह्य कडीहरू 

ब्रह्माण्ड
शिशुग्रहहरू