रक्षा प्रमुख (भारत)
रक्षा प्रमुख वा चिफ अफ डिफेन्स स्टाफ (सिडिएस) भारतको स्थल, जल र वायु सेनाको नेतृत्व गर्ने उच्चतम रक्षा अधिकारी तथा रक्षामन्त्रीका सैन्य सल्लाहकार हुन्। सैन्य मामिला विभाग पनि रक्षा प्रमुखकै मातहतमा हुने गर्छ। वर्तमान समयमा यस पदमा अनिल चौहान पदासिन रहेका छन्। भारतको पहिलो रक्षा प्रमुख विपिन रावत थिए। सन् २०२० मा भारत सरकारले आफ्नो सैन्य संरचनामा परिवर्तन गरी स्थल, जल र वायु सेनाको नेतृत्व गर्ने गरी यस पदको सिर्जना गरेको थियो।
सन् १९९९ मा पहिलो पटक कारगिल समीक्षा समितिको सिफारिस अनुसार कारगिल युद्धपछि आधिकारिक रूपमा यो पद सिर्जना गर्न सुझाव दिइएको थियो। यद्यपि भारतमा लामो समयसम्म यस विषयमा गरिएको बहसपछि सन् २०१९ अगस्त १५ मा नयाँ दिल्लीमा रहेको लाल किल्ला परिसरबाट भारतीय स्वतन्त्रता दिवसको भाषणमा प्रधानमन्त्री नरेन्द्र मोदीले आधिकारिक रूपमा यो पद निर्माण गर्ने विषयलाई सार्वजनिक गरेका थिए। सन् २०१९ डिसेम्बर २४ मा मन्त्रिपरिषद्को सुरक्षा समितिले औपचारिक रूपमा यो पद सिर्जना गरेको थियो। रक्षा प्रमुखले रक्षा बलको नेतृत्व गर्नुका साथै अन्य भूमिकाहरू समेत निर्वाह गर्छन्।

इतिहास

सन्दर्भ सामग्रीहरू

भारतीय सेना
भारतीय वायु सेना
भारतीय जल सेना
भारतीय सैन्य नियुक्तिहरू
भारत