नेपालको पहिलो सङ्घीय संसद
नेपालको संविधानले सङ्घीय संसदका रूपमा दुई सदनात्मक व्यवस्थापिकाको व्यवस्था गरेको छ। संविधानको धारा ८३ ले सङ्घीय संसदको तल्लो सदनलाई प्रतिनिधि सभा र माथिल्लो सदनलाई राष्ट्रिय सभाको नाम दिएको छ। प्रतिनिधि सभा र राष्ट्रिय सभा सम्मिलित नेपालको पहिलो सङ्घीय संसदको स्थापना, वि.सं २०७४ सालमा प्रतिनिधि सभा, प्रदेश सभा र स्थानीय तह निर्वाचनबाट भएको थियो।

पाँच वर्षको कार्यकालका लागि २७५ सदस्यीय प्रतिनिधि सभा गठन गर्न १६५ सदस्यहरू पहिलो हुने निर्वाचित हुने निर्वाचन प्रणाली र समानुपातिक प्रतिनिधित्व प्रणालीद्वारा ११० जना निर्वाचित भएका थिए। २०७४ माघ २४ मा, प्रदेश सभा निर्वाचनमा निर्वाचित प्रदेश सभा सदस्यहरू र स्थानीय तह निर्वाचनमा निर्वाचित स्थानीय प्रशासनिक एकाइहरूका अध्यक्ष र उपाध्यक्षहरू मिलेर बनेको प्रादेशिक निर्वाचक मण्डलले कुल ५६ जना निर्वाचित सदस्यहरूका लागि आठ-आठ जना सदस्यहरू निर्वाचित गरेका थिए र सरकारद्वारा मनोनीत र राष्ट्रपतिद्वारा थप तीन जना गरी ५९ सदस्यीय राष्ट्रिय सभा गठन गरिएको थियो।

२०७६ माघ ९ मा, राष्ट्रिय सभा निर्वाचक मण्डलले प्रथम तह का १९ मध्ये १८ सदस्यहरूको चयन गर्न दोस्रो पटक बैठक बसेको थियो।  २०७८ माघ १२ मा दोस्रो तहका २० सदस्यहरूको चयन गर्न पुनः निर्वाचक मण्डलको बैठक बसेको थियो।

तात्कालिक प्रधानमन्त्री खड्गप्रसाद ओली नेतृत्वको मन्त्रिपरिषद्को आग्रहमा राष्ट्रपति विद्यादेवी भण्डारीले २०७७ पुष ५ गते प्रतिनिधि सभा विघटन गरेकी थिइन्। नेपालको सर्वोच्च अदालतको एक निर्णयपछि २०७७ फागुन १२ मा प्रतिनिधि सभा पुनःस्थापना गरिएको थियो। राष्ट्रपति विद्यादेवी भण्डारीद्वारा २०७८ जेठ ८ मा प्रतिनिधि सभा पुनः विघटन गरिएको थियो र २०७८ असार २८ मा सर्वोच्च अदालतले पुनःस्थापित गरेको थियो। पाँच वर्षे कार्यकाल पूरा गरेपछि २०७९ असोज २ मा संसद् विघटन गरिएको थियो।

नेतृत्व

प्रतिनिधि सभा

कार्यकारी 
 प्रतिनिधि सभाको सभामुख:
 सम्माननीय कृष्णबहादुर महरा (२०७६ असोज १४ सम्म)
 सम्माननीय अग्नीप्रसाद सापकोटा (२०७६ माघ १२ देखि)
 प्रतिनिधि सभाको उपसभामुख:
 माननीय शिवमाया तुम्बाहाम्फे (२०७६ माघ ६ सम्म)
 माननीय पुष्पा भुसाल (२०७९ असार ३१ देखि)
 नेपालको प्रधानमन्त्री:
सम्माननीय खड्गप्रसाद ओली (२०७८ असार २९ सम्म) (नेपाल कम्युनिष्ट पार्टी (एकीकृत मार्क्सवादी-लेनिनवादी))
सम्माननीय शेरबहादुर देउवा (२०७८ असार २९ देखि) (नेपाली काङ्ग्रेस) 
 प्रतिपक्ष दलको नेता:
सम्माननीय शेरबहादुर देउवा (२०७८ असार २९ सम्म) (नेपाली काङ्ग्रेस) 
सम्माननीय खड्गप्रसाद ओली (२०७८ असार २९ देखि) (नेपाल कम्युनिष्ट पार्टी (एकीकृत मार्क्सवादी-लेनिनवादी))

संसदीय दलको नेताहरू 

 नेपाली काङ्ग्रेसको संसदीय दलको नेता: शेरबहादुर देउवा
 संसदीय दलको सह-नेता: विजयकुमार गच्छदार
 नेपाल कम्युनिष्ट पार्टी (एकीकृत मार्क्सवादी-लेनिनवादी)को संसदीय दलको नेता: खड्गप्रसाद ओली
 संसदीय दलको सह-नेता: सुवासचन्द्र नेम्वाङ
नेपाल कम्युनिष्ट पार्टी (माओवादी केन्द्र)को संसदीय दलको नेता: पुष्पकमल दाहाल
 नेपाल कम्युनिष्ट पार्टी (एकीकृत समाजवादी)को संसदीय दलको नेता: माधवकुमार नेपाल
 जनता समाजवादी पार्टी, नेपालको संसदीय दलको नेता: उपेन्द्र यादव
लोकतान्त्रिक समाजवादी पार्टी, नेपालको संसदीय दलको नेता: महन्थ ठाकुर

सचेतकहरू 

 सरकारको प्रमुख सचेतक (नेपाली काङ्ग्रेस): बालकृष्ण खाँड
 (नेपाली काङ्ग्रेस)को सचेतक: पुष्पा भुसाल (२०७९ असार ३१ सम्म)
 (नेपाल कम्युनिष्ट पार्टी (एकीकृत मार्क्सवादी-लेनिनवादी))को प्रमुख सचेतक: विशाल भट्टराई
 (नेपाल कम्युनिष्ट पार्टी (एकीकृत मार्क्सवादी-लेनिनवादी))को सचेतक: शान्ता चौधरी
(नेपाल कम्युनिष्ट पार्टी (माओवादी केन्द्र))को प्रमुख सचेतक: देव गुरुङ
 (नेपाल कम्युनिष्ट पार्टी (एकीकृत समाजवादी))को प्रमुख सचेतक: जीवनराम श्रेष्ठ
 (जनता समाजवादी पार्टी, नेपाल)को प्रमुख सचेतक: प्रमोद साह
(लोकतान्त्रिक समाजवादी पार्टी, नेपाल)को प्रमुख सचेतक: उमाशंकर अरगरिया

राष्ट्रिय सभा

कार्यकारी 

 राष्ट्रिय सभाको अध्यक्ष: सम्माननीय गणेशप्रसाद तिमिल्सिना
 राष्ट्रिय सभाको उपाध्यक्ष: 
 माननीय शशिकला दाहाल (२०७८ फागुन २० सम्म)
 खाली (२०७८ फागुन २० देखि)

संसदीय दलको नेताहरू 

 नेपाल कम्युनिष्ट पार्टी (एकीकृत मार्क्सवादी-लेनिनवादी)को संसदीय दलको नेता:
 सुमनराज प्याकुरेल (२०७८ फागुन २० सम्म)
 खिमलाल भट्टराई (२०७८ फागुन २६ देखि)
नेपाल कम्युनिष्ट पार्टी (माओवादी केन्द्र)को संसदीय दलको नेता:
दिनानाथ शर्मा (२०७८ फागुन २० सम्म) 
खाली (२०७८ फागुन २० देखि)
 नेपाली काङ्ग्रेसको संसदीय दलको नेता: 
सुरेन्द्रराज पाण्डे (२०७८ फागुन १९ सम्म)
राधेश्याम अधिकारी (२०७६ फागुन २७ देखि २०७८ फागुन २० सम्म)
खाली (२०७८ फागुन २० देखि)
 नेपाल कम्युनिष्ट पार्टी (एकीकृत समाजवादी)को संसदीय दलको नेता:
बेदुराम भुसाल

सचेतकहरू 

नेपाल कम्युनिष्ट पार्टी (एकीकृत मार्क्सवादी-लेनिनवादी)को प्रमुख सचेतक:
 खिमलाल भट्टराई (२०७८ फागुन २६ सम्म)
 देवेन्द्र दाहाल (२०७८ फागुन २६ सम्म)
 नेपाली काङ्ग्रेसको प्रमुख सचेतक:
 सरिता प्रसाईँ (२०७८ फागुन २५ सम्म)

प्रतिनिधि सभा सदस्यहरू

सदस्यहरू

निलम्बित

परिवर्तन 
रिक्त भएका सिटका लागि उपनिर्वाचन गरिन्छ वा समानुपातिक प्रतिनिधित्वबाट निर्वाचित सदस्यहरूलाई पार्टी सूचीबाट प्रतिस्थापित गरिन्छ।

दल-बदल

राष्ट्रिय सभा सदस्यहरू

राष्ट्रिय सभाका अवकाशप्राप्त सदस्यहरू

टिप्पणीहरू

सन्दर्भ सामग्रीहरू 

नेपालको सङ्घीय संसद
नेपाल सरकार