काजु
काजु  सदावहार प्रकृतिको १०—१२ मिटर सम्म अग्लो हुन्छ । पातहरु ४—२२ सेन्टिमिटर लामो र २— १९ सेन्टिमिटर चौडा हुन्छ ।  अझ सजिलो सँगले भन्दा यो ठ्याकै भलायो सँग मिल्छ ।

यसको पाकेको फलको स्वाद गुलियो हुन्छ । फल भित्रको वीउफल अथवा गुदिलाईनै काजु भनिन्छ । अमेरिकाको आद्रतायुक्त उष्ण प्रदेशिय क्षेत्र (खास गरी व्राजिल) यसको उत्तपत्ति स्थान मानिन्छ र यो फल त्यस क्षेत्रको रैथाने प्रजाति हो । हाल आएर संसारका धेरै देशहरुको उष्ण प्रदेशिय हावापानीयुक्त क्षेत्रमा व्यवसायिक खेतिको रुपमा र वैदेशिक मुद्रा आर्जनको प्रम्हख श्रोतजन्य कृषि वालिको रुपमा विश्व वजारको ठुलो हिस्सा ओगटेको फलफूल मानिन्छ काजु

नेपालमा काजुखेतिको संभावनालाई हेर्दा तराइको उष्ण प्रदेशिय क्षेत्र खासगरी पूर्व देखि पश्चिम तराइको मैदानी भागमा यसकाे खेति गर्न सकिने संभावना देखिन्छ । यो उष्ण प्रदेशिय क्षेत्रमा मात्र हुने फलफुल विरुवा हो । तुषारो पर्ने क्षेत्रमा यस्को खेति गर्न सकिदैन । समुन्द्र आसपासको तटिय क्षेत्र तथा सो सरहको हावापानी पाइने क्षेत्र, सापेक्षिक आद्रतायुक्त उष्ण  युक्त समन्द्र सतहवाट १००० मिटर उचाइ सम्मको वार्षिक वर्षा ६०० मि.मि.हुने क्षेत्रमा खेती गर्न सकिन्छ ।

नेपालको झापा र चितवनमा कसै कसैले फलाएको प्रमाण हिजोआज भेटिएकोले गर्दा यस्को खेती नेपालको तराइ र पहाडको भलायो फल्ने ठाउमा गर्न सकिन्छ ।

यो गर्मि हावापानी, वढि सूर्यको प्रकाश  मन पराउने विरुवा भएकोले गर्दा पारिलो ठाउमा खेती गर्दा उत्तम हुन्छ ।  काजुको जराहरु लामोभई टाढा टाढा सम्म फैलिने हुदा खाद्य तत्व संकलनमा सहयोग पुग्दछ । तसर्थ काजुको विरुवा अन्य वाली लगाउन नसकिने वा नसप्रिने खालको रुखो जमिनमा पनि गर्न सकिन्छ ।  वलौटे दोमट रातो माटो, नदि ताल तलैयावाट निर्मित अल्का बलौटे दोमट माटो काजु विरुवाको बृद्धि विकासको लागि उपयुक्त मानिन्छ ।

यो सुखा फलफुलमा सवैभन्दा स्वादिष्ट एवं पौष्टिक फलफुल मानिन्छ  । काजुको फलमा सुन्तला फलफुलमा भन्दा ५ गुणा वढि भिटामिन “सि” पाइन्छ । त्यसैगरी काजु फलको उपयोग विभिन्न प्रकारको मिठाइ, स्न्याक्स  खाद्य सामग्री केक, पाउरोटी पेय पदार्थ ‘जुस, अल्कोहल’, अचार, चटनी आदि बनाउन उपयोग गरिन्छ ।

  काजुको बोट कलमी हो भने ६ मिटर र बिजु हो भने ८ मिटरको दुरिमा रोप्नुपर्दछ ।।

काजु विरुवा कम उर्वर माटोमा पनि हुर्कन बढन सक्ने भएता पनि मलखाद्यको प्रभाव भने तुरुन्तै देखिन सुरु गर्दछ । मलखाद्यको प्रयोगले गर्दा विरुवा छिटो बढ्ने, फल चाडो लाग्ने, चाडो तयार हुनुको साथै उत्पादनमा पनि वृद्धि हुन जान्छ ।त्यसैले काजुको बिरुवा रोप्नु भन्दा १ महिना अगाडिनै  एक मिटर गहिरो र एक मिटर फराकिलो खाडल खनेर सुकेको पत्कर गाई बस्तुको पाकेको मल माटो मोलेर खाडल पुर्नु पर्छ र त्यो पुरेको खडलमा एक बिरुवा रोप्नुपर्दछ।

  काजुको बिट रोपेको हरेक बर्स माघ महिनमा वोटको वरीपरी गोडमेल गरी झारपात हटाई  गाई बस्तुको मल ,हडिको धुलो हालेर माथिबाट मटोले छोपिदिनुपर्छ  

काजुको विरुवालाई सुरुको अवस्थामा २ वर्षको उमेर सम्म सु’ख्खा मौसममा ७ दिनको फरकमा हल्का सिंचाइ दिनु पर्दछ तर काजुको बिरुवा पानी डुबान हुने ठाउमा रोप्न हुदैन  । बिरुवा रोपेको ३—४ वर्षको उमेर पछि यस्को जरा जमिनमा तल सम्म जाने हुदा सिंचाइ नभएमा पनि खास न’राम्रो अस’र पर्दैन । तर विरुवामा फुल फुल्ने तथा दाना लाग्ने अवस्थामा सिंचाइ गर्नाले फल झर्ने सम’स्या कम भएर जान्छ । वगैचामा कोशेवालीहरु अन्तरवालीको रुपमा लगाउनाले माटो हल्का हुनुको साथै माटो मलिलो पनि बन्दछ ।

काजुको विरुवा रापेको  ३—४ वर्ष पछि मात्र उत्पादन दिन सुरु गर्दछ ।

काजुको फल टिप्ने कार्य माघ, फागुन महिनावाट सुरु भइ जेष्ठ सम्म टिप्न सकिन्छ ।

फललाई २—३ दिन सम्म घाममा सुकाएर सु’ख्खा बनाएर ओभानो ठाउमा थन्काउनु पर्दछ ।

काजुको उत्पादन सरदर प्रतिवोट ८—१५ के.जी.सम्म हुने गर्दछ । उन्नत जातको काजुले भने  २०  के.जी देखि ३१ के.जी. सम्म दिने गरेको पाईएको छ । 

  नेपालमा आजसम्म एक रुपैयाको काजुको उत्पादन नभएको बेला बिदेसबाट मात्र हामीले यहि ७ महिनामा ४१करोडको काजु मात्र ल्याएर खाएछौं ।

  त्यसैले गर्दा अब तपाईहरु जो कोहि काजु खेती गर्न तिर लाग्ने हो भने र  यस्को बिरुवा  चाहिएमा 9860874054 मा कल गर्नुहोला ललितपुर गोदावरी १ दमाईटार बाट अल नेपाल डेलिभरी गरिनेछ ।

  अडर गर्दा कम्तिमा १० वटा सम्म अडर गर्नु पर्ने छ ।

व्युत्पत्ति

आवास र विकास

काजू र बोक्रा

उत्पादन

पोषण

एलर्जी

काजुको तेल

काजुको तेल

काजू सेव

मदिरा

पशु चारा

अन्य उपयोग

नाम

ग्यालेरी

सन्दर्भ सामग्रीहरू

बाह्य कडीहरू

यो पनि हेर्नुहोस्

मसलाहरू