लोकबाजा
नेपाल प्रशस्त बाजाहरू भएको स्थान हो । सृष्टिको प्रारम्भदेखि नै मनोरञ्जनका साथै समयसँग विभिन्न तालवाद्य यन्त्रको आविष्कार गरेर मानिसले सफलता प्राप्त गर्दै आएको देखिन्छ । मादल, सारङ्गी, टुङ्ना, डम्फुजस्ता ठेट नेपाली बाजाहरूले नेपाल र नेपाली संस्कृतिको अस्तित्व राखेका छन् र जातीयता चिनाएका छन् । नेपाली लोकबाजामा नेपाली ढुकढुकी बोलेको छ । लोकबाजाले राष्ट्रिय पहिचान पनि गराएका छन् । नेपाली लोकबाजाहरू कुनै फुकेर बजाइन्छन् भने कुनै रेटेर बजाइन्छन् । त्यसैगरी कुनै ठटाएर बजाइन्छन् भने कुनै पिटेर बजाइन्छन् । 

नेपालमा अहिलेसम्म १५६ वटा लोकबजाहरु पत्ता लगाइएको छ। ती नेपालको लोकबाजा सङ्ह्रालायमा राखिएको छ। यो सङ्ह्रालय काठमाडौंको त्रिपुरेश्रवरमा रहेको छ।

रक्षा, जगेर्ना र प्रवद्र्धन 
लोकबाजाको रक्षा, जगेर्ना र प्रवद्र्धनका लागि समाजकै सचेत समूहले अगुवाई गर्नु आवश्यक छ । नागरिक समाज, राजनीतिक समूह, सामाजिक सङ्घ, संस्थाले नेपाली समाजको मौलिकतालाई स्थापित गरी राख्नतर्फ ध्यान दिनुपर्छ । लोकबाजा र लोकभाकाको संरक्षणका लागि दीर्घकालिन योजना बनाउने, नागरिकलाई मौलिक बाजाका बारेमा सचेत गराउनेतर्फ आवश्यक सचेतनामूलक कार्यक्रम पनि गर्नु जरुरी छ ।

आधुनिक प्रविधिको विकासले लोकबाजाको अभ्यासलाई केही सरल बनाए जस्तो देखिए पनि लोकबाजा गाउने र बजाउने अभ्यास बिना आधुनिक प्रविधिले पनि स्रोत पाउन सक्दैन । यसर्थ आधुनिक माध्यमको प्रयोग गरिरहँदा धरालतको रूपमा रहेको लोकबाजा बजाउनुपर्ने कामलाई जीवन्तताका लागि सबै क्षेत्रले गम्भीर भएर ध्यान दिनु जरुरी छ ।

सन्दर्भ सामग्रीहरू

बाह्य कडीहरू
केही सांस्कृतिक चिन्हारी
Photos of tribal madal
Madal Folk Instrument of Nepal
Blending of west and east inevitable to boost

यो पनि हेर्नुहोस्

संस्कृति
लोक संस्कृति

नेपाली लोक बाजा संरक्षण को सम्पादकीय