बन्दाको पुतली
बन्दाको पुतली (Pieris brassicae) भन्नाले काउली समूहका तरकारीहरू, विशेषतः बन्दालाई हानी पुर्याउने किरा हुन् । यो पाइरिडि परिवारमा पर्दछ ।

बनोट

अण्डा
यस किराका अन्डा पहेँला रङका हुन्छन् र चौबिस घन्टा पछि गाडा पहेँलो रङका बन्छन्, अन्तमा लार्भा निस्कने समयमा काला रङमा परिवर्तन हुन्छन् ।

लार्भा
ठुला सेता लार्भा वयस्क बन्न चार तह पार गर्छन् । पहिलो तह अण्डाबाट निस्किए पछि हुन्छ । लार्भाहरू पहेँला हुन्छन्, टाउका खैरा हुन्छन् र शरीर कमलो हुन्छ । दोस्रो चरणमा यसका शरीरभरि काला रौँ देखिन्छन् । तेस्रो चरण पश्चात् यसका क्रियाकलाप बढ्न थाल्छ र धेरै खन्चुवा बन्छन् । यसले काउली परिवारका बोटहरूलाई नोक्सान गर्छ । तेस्रो चरण पछि यिनिहरू पूर्ण रूपमा पहेँला देखिन्छन् । यति बेला टाउका खरानी-काला रङको हुन्छ । यस क्रममा यो धेरै खाने र छिटो बढ्ने विशेषता देखाउँछन् ।

वयस्क 
वयस्क भाले र पोथीको पखेटा सेता रङका हुन्छन् भने टुप्पामा काला रङ हुन्छन् । पोथीको अघिल्लो पखेटामा दुइटा गोलाकारमा काला धब्बाहरू देखिन्छन्, पछिल्ला पखेटाको भित्री किनारमा एक एक वट ठूलो काला धब्बा साथै बाहिरी किनारमा ४-५ वटा साना धब्बाहरू हुन्छन् । ठुला पुतलीको पेखेटा साधारणत: ५ देखि ६.५ सेमी हुन्छन् ।

कृषिमा असर
यस पुतली चिन, नेपाल, भारत र रसिया जस्ता मुलुकमा ४०% उत्पादनमा ह्रास ल्याउने कारकका रूपमा रहेका छ ।

रोकथाम
हातले फूल, लार्भा र प्यूपाहरू नष्ट गर्न सकिन्छ । इट्रेपिड किटनाशक १.५–२ एम.एल. प्रतिलिटर पानीमा १ एम.एल. स्टीकर हाली छर्न सकिन्छ । साइपरमेथ्रिन (२० र्इं.सी.) १ एम.एल. प्रति लीटर पानीमा झोल बनाइ छर्ने ।

यो पनि हेर्नुहोस्

सन्दर्भ सामग्रीहरू

बाह्य कडीहरू

काउली बन्दा परिवारमा लाग्ने कीरा
किराहरू