गैँडाकोट नगरपालिका
गैंडाकोट नेपालको पश्चिमाञ्चल विकास क्षेत्र अन्तर्गत लुम्बिनी अञ्चलमा पर्ने नवलपरासी (वर्दघाट सुस्ता पूर्व) मा अवस्थित एक नगरपालिका हो । गैडाकोट बजार रहेको ठाँउलाई नगरपालिकाको केन्द्र बनाइएको छ । यो नगरपालिका २०६८ साउन १ देखि लागू हुने गरी बनाइएको हो तर कार्यन्वयनमा हाल २०७१ जेष्ठ ४ देखि आएको हो । यसलाई नगरपालिका घोषणा गर्दा गैंडाकोट, मुकुन्दपुर र अमरापुरी गाउँ विकास समितिहरू समावेश गरिएका हुन् । गैंडाकोट नगरपालिकामा १३,०२४ घरधुरि छन । आर्थिक वर्ष २०६८/६९को बजेटमार्फत् मुलुकमा ४१ नयाँ नगरपालिका थपिंदा गैंडाकोट पनि नगरपालिका बनेको हो । महानगरपालिका, उपमहानगरपालिका र नगरपालिका गरी अब मुलुकमा कूल १३० भएका छन् भने गाविसको संख्या ३ हजार ९ सय १५बाट घटेर ३ हजार ६ सय ३३ भएका छन ।

परिचय
नारायणी नदीको पुल तरेपछि सुरू हुने पश्चिमाञ्चल विकास क्षेत्र, लुम्बिनी अञ्चल र नवलपरासी जिल्लाको सबैभन्दा पहिले आउने ठाँउलाई गैंडाकोट भनिन्छ । शिलान्यास भन्ने ठाउँ, जुन तत्कालीन राजा श्रि ५ राजा महेन्द्रले पूर्व पश्चिम राजमार्गको बाटो निर्माण गर्दा सबै भन्दा बिचको खण्ड भनेर शिलान्यास गरी काम सुरू गराएका थिए । यसका अलावा यहाँको मौलाकालिका देवीको मन्दिर, दिब्यधाम, देवघाटधामको पारीपट्टी पर्ने दोभान, विभिन्न वेदाश्रमहरू पर्यटकिय एवं धार्मिक हिसावले प्रख्यात स्थानहरू हुन । यसका साथै चीनले बनाइदिएको नेपालको सवै भन्दा ठूलो कागज कारखाना भृकुटी पल्प एण्ड पेपर लिमिटेड, लुम्बिनी ग्याँस, कोसी ग्याँस, कुखुराको मासु कारखाना, डिष्टिलरी आदी कारखानाहरू प्रमुख छन । भित्री मधेस पर्ने हावापानी राम्रो भएको यहाँ पानी केही बढी पर्छ भने नारायणी नदीको कारण जाडोमा हुस्सु पनि बढी लाग्छ । बढ्दो शहरीकरणले गर्दा कुनै बेला गैंडा बढी आउने ठाँउ "गैंडाको कोट" (कोट = घर) गैंडाकोटमा अहिले विरलै गैंडाहरू आउने गर्दछन् । गौंडाकोट वा गैंडाकोट र गैंडाकोत तिनैवटा नामहरू उस्तैभएपनि पहिलो गुल्मी जिल्लामा पर्दछ र दोस्रो नवलपरासी जिल्लामा पर्दछ ।

जनसङ्ख्या
गैंडाकोट, मुकुन्दपुर र अमरापुरी गाविसहरूलाई मिलाएर गैंडाकोट नगरपालिका बनाइएको हो । त्यसैले बि.स.२०६८ को जनगणना अनुसार यी ठाउँहरूको जनसङ्ख्यालाई जोडेर गैंडाकोट नगरपालिकाको जनसङ्ख्या ५५,२०५ रहेको छ  ।

सन्दर्भ सामग्रीहरू

बाह्य कडीहरू
जिल्ला विकास समिति, नवलपरासी

यो पनि हेर्नुहोस्
गुल्मीको गैडाकोत

नेपालका नगरपालिकाहरू
नवलपुर जिल्लाका नगरपालिकाहरू
२०७१ वैशाख २५ मा घोषित नगरपालिकाहरू