क्रिस जेरिको
क्रिस्टोफर केथ इरिभिन (९ नोभेम्बर,१९७०) क्रिस जेरिको नामले परिचित, एक अमेरिकी-क्यानडेली व्यावसायिक कुस्ती खेलाडी, सङ्गीतकार, लेखक तथा अभिनेता हुन् जो हाल अल एलिट रेस्लिङ तथा न्यु जापान प्रो रेस्लिङ नामक दुई कुस्ती संस्थाहरूमा कार्यरत छन्। जेरिको सन् १९९९ देखि सन् २०१८ सम्म संयुक्त राज्य अमेरिकाको एक बहुप्रसिद्ध कुस्ती संस्था डब्ल्युडब्ल्युईमा कार्यरत रहेका कारण सर्वाधिक परिचित बनेका छन्। उनी फोजी नामक एक साङ्गीतिक समूहका प्रमुख गायक हुन्। 

सन् १९९० को दशकमा जेरिकोले अमेरिकी अर्गनाइजेसन एक्सट्रिपम च्याम्पियनसिपका कुस्ती खेल्ने गरेका थिए भने पछि उनले वर्ल्ड च्याम्पियनसिप रेस्लिङमा पनि काम गरेका थिए। जेजेरिकोले त्यसको साथसाथै क्यानाडा, जापान र मेक्सिकोमा पनि कुस्ती खेलेका थिए। सन् २००१ मा उनी डब्ल्यूडब्ल्यूएफको पहिलो डब्ल्यूडब्ल्यूएफ अन्डिस्प्युटेड विजेता बनेका थिए र उनी डब्ल्यूसीडब्ल्यूको अन्तिम उपाधि विजेता पनि हुन्। उनले स्टोन कोल्ड सिटिभ अस्टिन र द रकलाई एकै रातमा हराउँदै दुईवटा उपाधिलाई एक बनाएका थिए। जेरिको हालसम्म डब्ल्यूडब्ल्यूएफ र डब्ल्युडब्ल्युईको  विभिन्न कार्यक्रमको पोस्टर र शिर्षकमा देखा परेका जसमा रेसलमेरिया १८ र पहिलो टिएलसी र इलिमिनेसन चेम्बर सामेल छन्। जेरिकोलाई डब्ल्युडब्ल्युईको उत्कृष्ट भाषणकर्ताको रूपमा पनि लिने गरिन्छ। जेरिकोलाई रेस्लिङ अवजर्भर न्युलेटरले पनि मत हाल्दै उनलाई २००० को दशकको उत्कृष्ट अन्तरबार्ताको रूपमा छानेको थियो।

डब्ल्यूडब्ल्यूएफ/डब्ल्युडब्ल्युई भित्र अन्य सम्प्रदायको बीच जेरिकोले एक पटक डब्ल्यूडब्ल्यूएफ अनडिस्प्युटेड च्याम्पियनसिप, डब्ल्यूसीडब्ल्यू विश्व च्याम्पियनसिप र विश्व ह्याभिवेट च्याम्पियनसिप तीन पटक जितेका छन्। उनले डब्ल्युडब्ल्युईमा ९ पटक अन्तरमहादेशीय च्याम्पियनसिप जितेका छन् भने सन् २०१३ मा उनले चार अन्य दावेदारहरूलाई हराउँदै डब्ल्युडब्ल्युई प्रशंसकको इतिहासको सबैभन्दा महान विजेता निर्धारण गरेको छ जहाँ उनले ६३% मत प्राप्त गरेका थिए। जेरिको ९ अौँ ट्रिपल क्राउन विजेता हुन भने उनी चौँथो ग्र्यान्ड स्ल्याम विजेता पनि बनेका छन्। उनी सन् २००८ का उत्कृष्ट खेलाडीको उपाधि (बिग शोसँग- जोरि-शोमा छँदा) जितेका थिए भने सन् २००९ को वर्षको उत्कृष्ट ट्याग टिम अवार्ड पनि प्राप्त गरेका थिए।

सङ्गीत क्षेत्रमा जेरिकोको एक साङ्गीतिक समूह फोजी रहेको छ जसको उनी प्रमुख गायक हुन्। उक्त साङ्गीतिक समूहले सन् २००० मा इपिनेमस, सन् २००२ मा ह्यमपेनस्टेन्स, सन् २०१० मा चेसिङ द ग्रेलफ सन् २०१२ मा सिन एण्ड बोन, सन् २०१४ मा डु यु वान स्टास्ट द वार र सन् २०१७ मा जुडास नामक एल्बमहरू सार्वजनिक गरेको छ। जेरिको हालसम्म विभिन्न टेलिभिजन कार्यक्रम र चलचित्रहरूमा देखा परेका छन् भने उनले सन् २०११ मा डान्सिङ विथ द स्टारमा पनि भाग लिएका थिए जहाँ उनी ६ हप्ता सम्म रहेका थिए।

बाल्यकाल
क्रिस्टोफर केथ इरिभिनको जन्म ९ नोभेम्बर १९७० मा अमेरिकाको न्युयोर्क राज्यको मेनहेसेटमा भएको थियो भने उनी विनिपिगमा हुर्किएका थिए। उनका बुवा टेड इरिभिन एक हक्की खेलाडी थिए भने इरिभिनको जन्म पछि पनि उनका बुवाले न्युयोर्क रेन्जर्सका लागि हक्की खेल्ने गरेका थिए। जव उनका बुवाले हक्कीबाट अवकाश लिए उक्त परिवार विनिपिगमा सरेको थियो। इरिभिन स्कटिस् वंशका हुन्।

इरिभिनले उनी सानै छँदा उनको रुचि व्यवसायीक रेस्लिङमा थियो भने उनले आफ्नो परिवारसँग स्थानीय अमेरिकी रेस्लिङ सङ्घको कुस्ती कार्यक्रममा खेल हेर्नका लागि जान सुरु गरेका थिए जुन उनको घरको
नजिकै थियो। उनले ओवेन हर्टको एक भिडियो हेरे पछि प्रभावित हुँदै एक कुस्ती खेलाडी बन्ने चाहना व्यक्त गरेका थिए। उनले हर्टसँग प्रेरणा लेएपछि उनलाई रिकी स्टिमबोट र सन माइकल्सले एक व्यवसायीक कुस्ती खेलाडी बन्नमा सहयोग गरेका थिए।

एक पेशेवर कुस्ती पदोन्नतिको साथ उनको पहिलो अनुभव थियो जब उनले नयाँ खोलीएको कीस्टोन कुस्ती सङ्घमा एक भिडियो खिच्ने र स्वमसेवकको रूपमा काम गर्ने मौका पाएका थिए। उक्त खेलका साथसाथै उनले दुई प्रख्यात रेस्लर क्याटफिस चार्ली र केभमेन ब्रोडासँग कुस्तीका लागि महत्त्वपूर्ण कुराहरू सिक्ने मौका पाएका थिए। उनले विनिपिगमा रहेको रेड रिभर कलेजमा आफ्नो अध्यन जारी राखे भने उनले १९९० मा उच्च सम्मानसँग क्रिएटिभ कम्युनिकेसन्समा एक स्नातक डिग्री गरे।

कुस्ती कार्यकाल

सुरुवाती कार्यकाल (सन् १९९०–१९९४)

रेसल एसोसिएसन आर (सन् १९८४–१९९६)

एक्सट्रिम च्याम्पियनसिप रेस्लिङ (सन् १९९५–१९९६)

विश्व च्याम्पियनसिप रेस्लिङ

क्रुजरवेट च्याम्पियनसिप र एनडब्ल्यूजीपी (सन् १९९६–१९९८)

विश्व टेलिभिजन च्याम्पियनसिप (सन् १९९८-१९९९)

विश्व रेस्लिङ फेडेरेसन/डब्ल्युडब्ल्युई (सन् १९९९-२००५)

अन्तरमहादेशीय विजेता (सन् १९९९–२०००)

क्रिस बेनेटसँगको सम्बन्ध (सन् २०००–२००१)

अनडिस्प्युटेड डब्ल्यूडब्ल्यूएफ विजेता (सन् २००१-२००२)

क्रिचेनसँगको साझेदारी र दुश्मनी (सन् २००२–२००४)

विश्व च्याम्पियनसिपको पछाडि र प्रस्थान (सन् २००४–२००५)

डब्ल्युडब्ल्युई पुनरागमन (सन् २००७-२०१०)

अन्तरमहादेशीय विजेता (सन् २००७–२००८)

विश्व ह्याभिवेट विजेता (सन् २००८–२००९)

जोरि-शो (सन् २००९-२०१०)

डब्ल्युडब्ल्युईमा दोस्रो पुनरागमन

च्याम्पियनसिपको पछाडि (सन् २०११–२०१३)

विभिन्न दुश्मनी (सन् २०१४-२०१६)

केभिन ओवेन्ससँगको सम्बन्ध (सन् २०१६-२०१७)

डब्ल्युडब्ल्युईमा अन्तिम उपस्थिति (सन् २०१७-२०१८)

एनडब्ल्यूजीपि

केनी ओमेगासँग दुश्मनी (सन् २०१७–२०१८)

आइडब्ल्यूजीपि अन्तरमहादेशीय विजेता (सन् २०१८–हाल)

सङ्गीत कार्यकाल

सङ्गीत क्षेत्रमा जेरिकोको एक साङ्गीतिक समूह फोजी  रहेको छ जसको उनी प्रमुख गायक हुन्। उक्त साङ्गीतिक समूहले सन् २००० मा इपिनेमस, सन् २००२ मा ह्यमपेनस्टेन्स, सन् २०१० मा चेसिङ द ग्रेलफ सन् २०१२ मा सिन एण्ड बोन, सन् २०१४ मा डु यु वान स्टास्ट द वार र सन् २०१७ मा जुडास नामक एल्बमहरू सार्वजनिक गरेको छ।

सन् २००५ मा जेरिकोले  द इभिल दयाट म्यान डू नामक सङ्गीतको प्रस्तुति दिएका थिए। जेरिकोले सिन्थेटिक केयस नामक एक गीतमा पनि अतिथि भूमिकामा रहेका छन्। सन् १९९० को दशकमा जेरिकोले एक सङ्गीत लेखेका थिए जुन विषेश गरी ह्याभि मेटलका समूहका लागि थियो।

अन्य क्षेत्र

व्यक्तिगत जीवन
इरिभिनले ३० जुलाई २००० मा जेसिका लकहर्टसँग विवहा गरेका थिए भने जोडिको ३ सन्तान छन् जसमा उनीहरूको छोरा एश एडवर्ड इरिभिन (जन्म २००३) र दुई जुम्ल्याहा छोरी सिसि इरिभिन र चे इरिभिन (जन्म २००६) रहेका छन्। इरिभिनका तिनै छोराछोरी टक इज जेरिको नामक कार्यक्रममा देखा पर्ने गरेका छन्। इरिभिनको परिवार अमेरिकाको टाम्पा, फ्लोरिडामा बसोबास गर्दै आएका छन्।

इरिभिनले आफ्नी श्रीमती जेरिकाको नामको ट्याटु आफ्नो देब्रे हातको साहिली औंलामा खोपेका छन्। उनले एफ अक्षरको ट्याटु आफ्नो हातको पछाडि खोपेका छन् जुन उनले सन् २०११ मा बनाएका थिए। फोजी साङ्गीतिक समूहको प्रमुख सदस्य भएका कारण उनले फोजीको पाँचौँ एल्बम सिन एण्ड बोन्सको ट्याटु खोपेका छन् जुन १२ सेप्टेम्बर २०१२ मा बनाइएको थियो।

इरिभिन इसाई धर्मवालम्बी हुन्।

५ जुलाई २००४ मा उनले मोनितोवा द अडर अफ द बफ्यालो हन्ट नामक पुरस्कार पाएको थिए जुन उनले रेस्लिङ, कुस्ती सम्बन्धित क्षेत्र र बालबालिकाहरूका लागि गरेको योगदान रूपमा प्रदान गरिएको थियो।

रेस्लिङ क्षेत्रमा 

 अन्तिम चाल  

 ब्रेकडाउन (फुल नेल्सन फेसबास्टर) - २००१-२००२
 कोडब्रेकर (डबल नी फेसब्रेकर) - २००७-हाल
 लायनसल्ट (स्प्रिङबोर्ड मूनसल्ट)
 वाल्स अफ जेरिको / लायन टेमर इलाभेटेड बोस्टोन क्र्याभ
 अतिरिक्त चाल 

 ब्याकब्रेकर सबमिसन
 ब्याकहोन्ड चप
 डबल अन्डरहुक ट्रान्जिसल्ड ब्याकब्रेकर पावरबम
 डाइभिङ यूरोपेली अपरकट
 फ्ल्यास ब्याक (स्लिपर स्ल्याम)
 फ्लाइङ्ग फोरआर्म स्म्यास
 जेरिको स्पाईक (हरीकेनराना)
 मिसाइल ड्रपकिक
 वान-हेडेड बुलडग
 रनिङ्ग ब्याक एल्बो, कहिले-काहिँ,
 सुप्लेक्स 
 जर्मन
 गुटरेन्ट
 टाइगर
 भर्टिकल
 स्कूलबास
 स्कूप स्ल्याम
 स्पिनिङ्ग किक
 रिङ्ग एप्रन मा एक प्रतिद्वन्द्वीलाई स्प्रिङ्गबोर्ड ड्रपकिक
 स्प्रिङ्गबोर्ड प्लान्चा
 स्थायी, लेग-फीड, वा एन्जिगुरी
 ट्रिपल पावरबम
 प्रबन्धक 
 कर्टिस ह्यूज 
 स्टेफिनी म्याकमेन
 ट्रिस स्ट्रेटस
 क्रिस्चियन
 लान्स कड
 उपनाम 
 "Y2J"
 "द अयाटोल्लाप अफ रक 'एन' रोल
 "लायनहार्ट"
 "द किङ अफ द वल्ड"
 "द रियल फेस अफ स्म्याकडाउन"
 "द बेस्ट इन द वल्ड एट ह्वाट हि डज" 
 "द मेन्टल मास्टरमाइन्ड" 
 "द फर्सट अनडिस्प्यूटेड च्याम्पियन" 
 "द मेन अफ १००४ होल्ड्स"
 प्रवेश सङ्गीत 
 डेन्जर डेन्जर
 "थन्डर किस'६५'" 
 "क्यालिफोर्निया सन" (डब्ल्यूसीडब्ल्यू)
 एयरक्राफ्ट म्युजिक लाइब्रेरी द्वारा "वान क्रेज्ड अनार्किस्ट" 
 जिम जोन्सटन द्वारा "किङ अफ माई वर्ल्ड" (डब्ल्युडब्ल्युई; २००२) 
 जिम जोन्सटन र एडम मोरनोफ द्वारा निर्माण र एडम मोरनोफ द्वारा प्रदर्शित "ब्रेक द वाल्स डाउन" (डब्ल्यूडब्ल्यूएफ/डब्ल्युडब्ल्युई)
 मेलेनी एण्ड द सन्स अफ डिजास्टर द्वारा "क्र्याक द वाल्स डाउन (द बिग शो को जोडि बनेको बेला)

चलचित्रहरू

{|class="wikitable sortable"
|+ टेलिभिजन
|-
!वर्ष
!शीर्षक
!भूमिका
!class="unsortable"|कैफियत
|-
|२००४
|हेडब्याङ्गर्स बेल
|उनी आँफै
|
|-
|२००८
|रेडेम्सन सङ
|उनी आँफै
|आयोजक
|-
|rowspan=2|२००९
|एरोन स्टोन
|बिली कब
|"जेरो कन्ट्रोल" (सिजन १: शृङ्खला ११)
|-
|जे रक
|उनी आँफै
|"जे रेस्लर" (सिजन २: शृङ्खला ६)
|-
|२०१०
|डाउनफल
|उनी आँफै
|आयोजक
|-
|rowspan=2|२०११
|डान्सिङ विथ द स्टार
|उनी आँफै
|सिजन १२
|-
|क्युब्ड
|उनी आँफै
|
|-
|rowspan=2|२०१३
|रोवर्ट कम्ब्याट लिग
|उनी आँफै
|आयोजक
|-
|टकिङ्ग डेड
|उनी आँफै
|सिजन ३: शृङ्खला ४
|-
|२०१३; २०१७
|बट आई एम क्रिस जेरिको!
|उनी आँफै
|लिड
|-
|१०१४
|@मिडनाइट
|उनी आँफै
|शृङ्खला ४७
|-
|rowspan=2|२०१५
|नोथिङ टु रिपोर्ट
|चान्स ब्याकस्ट्रिट
|वेब सिरिन
|-
|डब्ल्युडब्ल्युई टफ इनफ
|उनी आँफै
|आयोजक
|-
|-
|-
|rowspan=5|२०१६
|द एरिक एन्ड्रयु शो
|उनी आँफं
| 
|-
|हलिउड गेम नाइट
|उनी आँफै
|प्रतिस्पर्धी
|-
|टकिङ डेड
|उनी आँफै
|सिजन ५: शृङ्खला १९
|-
|हुज लाइन इट एनिवे
|उनी आँफै
|सिजन १२: शृङ्खला ५
|-
|द थन्डरमेन्स
|ग्रे
|""बिट द प्यारेन्ट"
|-
|rowspan=4|१०१७
|ट्याङ्क्ड
|उनी आँफै
|: "ट्याङ्क अफ जेरिको"
|-
|द लिजेन्ड अफ... विथ क्रिस जेरिको
|उनी आँफै
|आयोजक
|}

 उपाधि तथा उपलब्धिहरू 

 क्यानेडियन रकी माउन्टेन रेस्लिङ
 सिआरएमडब्ल्यू ह्याभिवेट च्याम्पियनसिप (१ पटक)
 सिआरएमडब्ल्यू उत्तर अमेरिकी ट्याग टिम च्याम्पियनसिप (२ पटक) – लेन्स स्ट्रेमसँग
 मुनिदाल दे लुच्चा लिब्रे
 एनडब्ल्यूए विश्व ह्याभिवेट च्याम्पियनसिप (१ पटक)
 एक्सट्रिम च्याम्पियनसिप रेस्लिङ
 इसिडब्ल्यू विश्व टेलिभिजन च्याम्पियनसिप (१ पटक)
 इन्टरनेसनल रेस्लिङ एलाएन्स
 आइडब्ल्यूए जुनियर ह्याभिवेट च्याम्पियनसिप (१ पटक)
 न्यु जापान प्रो-रेस्लिङ
 आइडब्ल्यूजीपि अन्तरमहादेशीय च्याम्पियनसिप (१ पटक, हाल)
 प्रो रेस्लिङ इलुस्ट्रेसन दशकको दुश्मनी (सन् २०००) vs. सन माइकल्स
 वर्षको दुश्मनी (सन् २००८)  सन माइकल्स विरुद्ध
 वर्षको घृणित कुस्ती खेलाडी (सन् २००२, २००८)
 पिडब्ल्युआई ५०० सन् २००९ मा
 उत्कृष्ट ५०० मध्य १७३  पिडब्ल्यूआइ वर्ष सन् २००३ मा
 विश्व च्याम्पियनसिप रेस्लिङ
 डब्ल्युडब्ल्युई क्रुजरवेट च्याम्पियनसिप (४ पटक)
 डब्ल्यूसीडब्ल्यू विश्व टेलिभिजन च्याम्पियनसिप (१ पटक)
 डब्ल्यूडब्ल्यूएफ/डब्ल्युडब्ल्युई
 डब्ल्यूडब्ल्यूएफ अनडिस्प्युटेड च्याम्पियनसिप (१ पटक)
 डब्ल्युडब्ल्युई विश्व ह्याभिवेट च्याम्पियनसिप (३ पटक)
 डब्ल्यूसीडब्ल्यू विश्व च्याम्पियनसिप (२ पटक)
 डब्ल्यूडब्ल्यूएल हार्डकोर च्याम्पियनसिप (१ पटक)
 डब्ल्यूडब्ल्यूएफ युरोपेली च्याम्पियनसिप (१ पटक)
 डब्ल्युडब्ल्युई संयुक्त राज्य च्याम्पियनसिप (२ पटक)
 डब्ल्यूडब्ल्यूएफ/डब्ल्युडब्ल्युई अन्तरमहादेशीय च्याम्पियनसिप (९ पटक)
 डब्ल्युडब्ल्युई ट्याग टिम च्याम्पियनसिप (२ पटक) –  एज (१) र बिग सो (१)सँग
 विश्व ट्याग टिम च्याम्पियनसिप (५ पटक) – क्रिस बेनेट (१), द रक (१), क्रिसचेन केज (१), एज (१) र बिग सोसँग (१)
 ९ अौँ ट्रिपल क्राउन विजेता
 चौँथो ग्र्यान्ड स्ल्या विजेता
 स्लामे अवार्ड (३ पटक)
 सुपरस्टार अफ द इयर (२००८)
 वर्षको उत्कृष्ट ट्याग टिम (सन् २००९) – बिग सोसँग
 रेसल एसोसिएसन
 डब्ल्यूएआर अन्तर्राष्ट्रिय जुनियर ह्याभिवेट च्याम्पियनसिप (१ पटक)
 डब्ल्यूएआर अन्तर्राष्ट्रिय जुनियर ह्याभिवेट ट्यग टिम च्याम्पियनसिप (१ पटक) – गेनोसँग
 वल्ड रेस्लिङ एसोसिएसन
 डब्ल्यूडब्ल्यूए ट्याग टिम च्याम्पियनसिप (१ पटक) – एल ड्यानीसँग
 रेस्लिङ अवजर्भर न्युजलेटर
 उत्कृष्ट कुस्ती पुस्तक (सन् २०११)
 अन्तरबार्तामा उत्कृष्ट (सन् २००३, २००८, २००९)
 दशकको उत्कृष्ट अन्तरबार्ता (२०००–२००९)
 वर्षको दुश्मनी (सन् २००८) सन माइकल्स विरुद्ध
 वर्षको उत्कृष्ट खेल (सन् २००८)  सन माइकल्स विरुद्ध (सन् २००८ को सिँढी खेलमा (नो मर्सी पे-पर-भ्युमा))
 सबैको मनपर्ने खेलाडी (सन् १९९९)
 वर्षको उत्कृष्ट खेलाडी (सन् २००८,२००९)
 रेस्लिङ अवजर्भर न्युजलेटर हल अफ फेम (सन् २०१० का सदस्य)

सन्दर्भ सामाग्री

बाह्य कडीहरू 

 
 
 

जीवित मानिसहरू
अमेरिकी पुरुष व्यावसायिक कुस्ती खेलाडीहरू
क्यानडेली चलचित्र अभिनेताहरू‎
क्यानडेली टेलिभिजन अभिनेताहरू