खस बाहुन
खस बाहुन वा बाहुन नेपालको पहाडी खस समुदायको ब्राह्मण एवम् पुजारी जाति हो।  यो नेपालको दोस्रो सर्वाधिक जनसङ्ख्या भएको समुदाय हो। नेपाली साहित्यमा यस जातिको जोडदार योगदान छ। नेपाली राजनीतिमा यस जातिको योगदान छ। यिनीहरूमा उपाध्याय बाहुन र जैशी बाहुन छन् । त्यस्तै कुमाइँ बाहुन र पूर्वीया बाहुन छन् ।नेपालको खस जातिबाट उद्भव भएको ब्राह्मण हरू हुन् । खस बाहुनहरू आजको समयमा पनि देवाली पुजा वा मष्टो पुजाबाट चिनिन्छन् । यही प्राचिन परम्परा सम्पूर्ण खसहरूको चिनारी हो ।

बाहुन जातिको थर वा  पारिवारिक नाम 

बाहुन जातिके थर व पारिवारिक नाम निम्न लिखित है:
 A अ – Acharya (आचार्य), Adhikari (अधिकारी), Arjel (अर्जेल)/Arjyal (अर्ज्याल)/Aryal (अर्याल), Awasthi (अवस्थी)
 Ā आ – Atreya (आत्रेय),
 B ब – Badal (बडाल),(Badu)  बडु  Banskota (बास्कोटा), Baral (बराल), Bastakoti ,(बस्ताकोटी), Barakoti(बारकोटी), Bastola (बास्तोला), Basyal/Bashyal/Basel (बस्याल/ बश्याल/ बसेल)
 Bh भ – Bhandari (भण्डारी), Bhatta (भट्ट), Bhattarai (भट्टराई), Bhetuwal (भेटुवाल), Bhurtel (भुर्तेल), Bhusal (भुसाल / भुषाल)
 Ch च – Chalise (चालिसे), Chapagain (चापगाईँ), Chataut (चटौत), Chaulagain (चौलागाई)/चाम्लागांइ, Chiluwal (चिलुवाल)
 D द – Dahal (दाहाल),Duwadi (दुवाडी),Dawadi (दवाडी), Devkota (देवकोटा) , Dulal (दुलाल)
 D ड – Dallakoti (डल्लाकोटी), Dumre (डुम्रे)
 Dh ढ – Dhakal (ढकाल), Dhungel (ढुङ्गेल), Dhital (धिताल)
Dh ध – Dharel (धरेल)
 G ग – Gajurel (गजुरेल), Gaudel (गौडेल), Gautam (गौतम), Gotame (गोतामे), Guragain/Gurangain (गुरागाईँ), Gyanwali (ज्ञवाली), Gaire (गैरे), Gauli (गौली)
 Gh घ – Ghimire (घिमिरे)
 H ह – Humagain (हुमगाईँ)
 J ज – Jaisi(जैसी), Joshi (जोशी)
 K क – Kafle (कफ्ले/काफ्ले), Kalakheti (कलाखेती),Kattel(कट्टेल),Kandel (कंडेल)/Kadel (कडेल), Koirala (कोइराला), Kuikel (कुईकेल​)
 Kh ख – Khakurel (खकुरेल), Khanal (खनाल), Khaniya (खनिया),  Kharel (खरेल), Khatiwada (खतिवडा)
 L – Lamsal(लम्साल), Lamichhane(लामिछाने), Lekhak (लेखक), Lohani (लोहनी)
 M म – Mainali (मैनाली), Maratha (मराठा), Mishra (मिश्र)
 N – Nepal (नेपाल), Neupane (नेउपाने/न्यौपाने), Niraula (निरौला), Nyaupane (न्यौपाने)
 O ओ – Ojha (ओझा), Oli (ओली/वली)
 P प – Prasai(n) (प्रसाईं), Parajuli(पराजुली), Pageni (पंगेनी/पङ्गेनी), Pandey (पाँडे/पाण्डे), Pandit (पण्डित), Pant (पन्त), Pathak (पाठक), Pokhrel ([[पोख्रेल]]), /Pokharel (पोखरेल), Paudyal (पौड्याल)/Poudyal/Paudel (पौडेल), Pudasiani (पुडासैनी), Pyakurel (प्याकुरेल), Panthi (पन्थी)
 Ph फ – Phuyal (फुयाल)
 R र – Rajopadhyaya (राजोपाध्याय), Regmi (रेग्मी), Rijal (रिजाल), Rimal (रिमाल), Rishal (रिशाल)
 Sh श – Sharma (शर्मा), Shivakoti (शिवाकोटी), Shukla (शुक्ल)
 S स – Sangraula (संग्रौला), Sapkota (सापकोटा), Satyal (सत्याल), Sedhain (सेढाई), Sigdel (सिग्देल), Simkhada (सिम्खडा), Subedi (सुवेदी),
 T त – Timsina(तिम्सिना)/Timilsina (तिमल्सेना/तिमील्सिना), Tiwari (तिवारी), Tripathi (त्रिपाठी)
 Th थ – Thapaliya (थपलिया)
 W व – Wagle (वाग्ले)
 U उ – Upadhyaya (उपाध्याय), Upreti/Uprety (उप्रेती)

उल्लेखनीय व्यक्तित्व
खस बाहुन(ब्राह्मण)
रंगनाथ पौडेल
विश्वेश्वर प्रसाद कोइराला
टंक प्रसाद आचार्य
भानुभक्त आचार्य
लेखनाथ पौडेल
लक्ष्मीप्रसाद देवकोटा
माधवप्रसाद घिमिरे
भीमनिधि तिवारी
कृष्णप्रसाद भट्टराई
खड्ग प्रसाद शर्मा ओली
रामकृष्ण ढकाल
मनिषा कोइराला
हरिवंश आचार्य
प्रदीप पौडेल
निखिल उप्रेती
तीर्थराज खनिया
सुगम पोखरेल
नविन के भट्टराई
गिरिश खतिवडा
यमबुद्ध