खश आर्य
इरानको कसक्षेत्र ,अफगानिस्तानको खसनदी,  बडा-खासन  , खसभुमि क्षेत्रहुँदै पाकिस्तान ,कश्मीर, कुमाऊ -गडवालबाट तत्कालीन भारतवर्ष र वर्तमान नेपालको भूगोलमा आजभन्दा दुई हजार वर्ष पहिले प्रवेशगर्ने  मष्टो देवता मान्ने जतिलाई खस भनिएको छ | यो खस समुदाय भित्र धेरै जातिहरू पर्दछन  | दक्षिण भारत गङ्गाको मैदानबाट आएका बैदिक आर्य भन्दा खस आर्य सिन्धू घटीबाट  ढिलो आएका हुन्  | हिन्दुधर्मशास्त्र अनुसारको सभ्यताको सवालमा  बैदिक आर्य भन्दा खस आर्य निम्नकोटिका भनेर नेपालका इतिहासकार डा.सुर्यमणि अधिकारीले खस साम्राज्यको इतिहासमा लेखेका छन्  |

हिन्दु धर्म