घ्यूफल
घ्यूफल वा एभोकाडो 

एभोकाडोलाई नेपालीमा घिउ फल भनिन्छ  । मध्ये अमेरिका र मेक्सिकोमा उत्पति भएको उष्ण प्रदेशीय यो एक राम्रो नगदे फल हो ,यो फलको बैज्ञानीक नाम “पेर्से अमेरिकाना हो  । सबै भन्दा बढी एभोकाडो उत्पादन गर्ने राष्ट्रमा मेक्सिको पर्छ । समुन्द्र सतह बाट २५०० मिटर सम्म एस्को खेती गर्न सकिन्छ ।पर्याप्त मात्रामा स्वस्थ्यका लागि लाभदायक फ्याट र कार्बोहाइड्रेट हुने भएकाले एभोकाडो खानुका थुप्रै फाइदा छन् । विभिन्न अध्ययनमार्फत वैज्ञानिकहरुले यसमा अत्यन्तै फाइदाकारक तत्व हुने बताएका छन् ।

नेपालका विभिन्न ठाउँमा एभोकाडो धेरै बर्ष पहिला देखिनै फलेको पाइएपनि नेपालीहरुले यस फलको महत्त्व भरखरै मात्र बुझ्दै आएको छ। संसारकै फलमध्येमा धेरै पोषक तत्व भएको फलका रुपमा लिइने एभोकाडो नेपालको पूर्वी पहाडी जिल्लामा केही वर्ष अगाडिदेखि व्यावसायिक खेती सुरु भएको पाइन्छ ।

  एभोकाडो पाखा वारि,खोलाखाल्सि र काम नलाग्ने जमिनमापनि राम्रोसँगले खेति गर्न सकिन्छ 

   नेपालका पहाड,तराई, खोंच, बेंसी, मध्यपहाड र भित्री मधेशमा एभोकाडो मजाले फल्छ। साचिकै भन्नुपर्दा मधेस देखि पहाडको १८ सय उचाईसम्म खेति हुने फल भनेको मात्र एभोकाडो हो । त्यसैले गर्दा यो फल नेपालको हिमालि क्षत्र बाहेक सबै ठाउमा व्यावसायिक रुपमा खेति गर्न सकिन्छ । 

  एक पटक बिरुवा हुर्काएपछि ५० वर्षसम्म भन्दा बढिसम्म फल दिई रहन्छ ।

   बिरुवा लगाएको   ३  देखि ५ वर्षमा फल दिन शुरू गर्छ भने  एउटा बोटबाट १ हजार किलो भन्दा बढिसम्म फल्न दिनसक्छ ।

  समुन्द्र सतह बाट हिउ नपर्ने ठाउसम्म एस्को खेती गर्न सकिन्छ । 

यसको लागी माटोको पी एच 5.5 देखि 6.5 भएको  ठाउमा राम्रो हुन्छ |

यसलाई रोप्नको लागी 3 ft लम्बाई 3 ft  चौडाई र ३ फिट गहिराई को खाडल  खन्नु पर्छ |  खाडलमा ३ भागको दुई भाग माटो र एक भाग मजाले पाकेको कम्पोस्ट मल मजाले  मिसाई खाडल एक महिना अगाडिनै पुर्नु पर्छ र बर्सातको समयमा   बिरुवा लाई सार्नु पर्दछ |

  बिरुवा सार्दा  १० मिटरसम्मको दुरीमा रोप्नु पर्दछ | रोपेको समयमा दिनको एकपटक अथवा आवस्यकता हेरि पानी दिनु पर्छ , बिरुवा सरी सकेपछी हप्ताको एक पटक पानी दिए हुन्छ , बिरुवा रोपेर खाली भएको जमिनमा तरकारी वा कोशे बालि रोप्दा माटोको उर्बरा शक्ति बढ्ने र थप उब्जनी समेत लिन सकिन्छ |

रोग तथा किरा लागेको हाँगा हरुलाई काट्ने र हटाउने गर्नु पर्छ |बिरुवा रोपेको ३  देखि ५ बर्षमा फल फल्ने गर्छ | 

  एभोकाडोको फल रुखमा कहिल्यै काप्दैन यसलाई  टिपेर ५ देखि १० दिन सम्म राखेपछि मात्र फल पाक्ने गर्छ  । यसको फल नटिपिन्जाल सम्म यानिकि एक पटक फलेको दाना २,३ बर्षसम्म पनि रुखमै रहिरहन सक्छ ।

  तर यसरि नटिपि रुखमै रख्दा नया फल भने फल्दैन ।

   बिसेस गरेर अगौटे र पछौटे गरेर असोज कार्तिक देखि मंगसिर सम्ममा यसको फल टिप्दा राम्रो हुनेगर्छ । 

  एभोकाडो बिदेशमा प्रती केजी अहिले पनि नेपाली रुपैया हजार रुपैयाँको हाराहारीमा बिक्री भएको पाईन्छ भने नेपालमा ३०० देखी ५०० प्रती केजी सम्ममा गुणस्तर अनुसार बिक्री हुने गरेको पाईएको छ ।

   अहिले नेपालमा होलसेलमा १५० देखी २५० सम्ममा साईज अनुसार बिक्री हुने गरेको छ ।

  ठूलो साइजको एभोकाडोले राम्रो भाउ पाउने हुदा ठूलो ठूलो दाना फल्ने एभोकाडोको बिरुवा रोप्न सके किसानलाई राम्रो फाईदा हुनेछ  ।   यसको लागी भरपर्दो नर्सरिबाट बिरुवा लगेर खेति गर्न सके राम्रो हुनेछ ।

    एभोकाडोमा २० वटा छुट्टाछुट्टै प्रकारका भिटामिन र मिनिरल पाइन्छन् । हाम्रो शरीरका लागि आवश्यक सम्पूर्ण पोषक तत्वहरु एभोकाडोको सिङ्गोफलबाट पाउन सकिन्छ । यसका साथै यो फलमा कोलेस्ट्रोल नहुने भएकाले पनि यसलाई जोकोहीले सेवन गर्न सकिन्छ  ।

पोटासियम एउटा यस्तो तत्व हो जसले शरीर भित्रका महत्वपूर्ण प्रणाली सञ्चालन गर्न मद्दत गर्छ । केरामा १० प्रतिशत पोटासियम हुन्छ भने एभोकाडोमा १४ प्रतिशत पोटासियम हुन्छ । चिकित्सकहरुका अनुसार अधिक पोटासियमले उच्च रक्तचापलाई नियन्त्रण गर्न मद्दत् गर्छ र हृदयघात अनि किड्नी फेल हुनबाट समेत बचाउँछ ।

एभोकाडोमा फाइबरको अधिक मात्रा हुन्छ जुन त्यस्ले तौल नियन्त्रण गर्छ ।

यसले हाम्रो तौल नियन्त्रण गर्नको  साथै रगतमा सुगर लेभललाई पनि सन्तुलित पारिदिन्छ जसले मधुमेहबाट बचाउँछ ।

आँखालाई स्वस्थ राख्ने एन्टिअक्सिडेन्ट

एभोकाडोमा लीउटीन र जीआछानथीन नामक तत्वहरु पाइन्छन् जसले आँखालाई स्वस्थ राख्न ठूलो भूमिका खेल्छ । वृद्धहरुको आँखामा आउने समस्यालाई पनि यसले कम गराउने भएकाले नियमित एभोकाडोको सेवन गर्नुपर्ने चिकित्सक बताउँछन् ।

एउटा अनुसन्धानका अनुसार एभोकाडो नियमित खाँदा यसले क्यान्सरको उपचार गर्दा गरिने केमो थेरापीको साइड इफेक्टलाई न्युन गराउन मद्दत गर्छ । प्रोस्टेट क्यान्सरबाट बचाउने हुनाले पुरुषहरुले दैनिक एभोकाडो खाने गर्नुपर्छ ।

   पोषकतत्वले भरपूर एभोकाडोले कलेजो सफा गर्न आवश्यक तत्व ग्लुटाथाइन उत्पादन गर्न सहयोग गर्छ ।

  यस्तो महत्त्वपूर्ण र खेति गर्नमा अरु फलफूल भन्दा सजिले हुने एभोकाडो खेति गर्नमा हामी सम्पूर्ण युवाहरु अग्रसर हुन जरुरि छ ।

  यो एकदम छिटो बढ्ने बिरुवा भएकोल रोपेको १ डेड बर्ष देखिनै खासै धेरै हेरबिचार गर्नु पर्दैन ।

  अहिले नेपालमा जस्तो पायो त्यस्तो जातको एभोकाडोको बिरुवा बिक्री बितरण हुदै आएको पाईएको छ । 

  यसबाट बच्नको लागी भरपर्दो नर्सरिबाट कम्तिमा पनि ५०० ग्रामसम्मको फल दिने एभोकाडोको बिरुवा रोप्नुहोला ,

  यदि कसैले घरको लागी मात्र एभोकाडो रोप्दै हुनुहुन्छ भने एउटा हैन दुईटा एभोकाडोको बिरुवा रोप्नुहोला किनको एभोकाडोमा दाना लाग्नलाई क्रस परागसेचन हुन जरुरिछ ।यदि एउटा मात्र रोप्नु भयो भने फुल्छ मात्र दाना लाग्दैन ।। यदि एभोकाडो र सम्पूर्ण फल्फूलको बिरुवाहरु  चाहिएमा 9860874054 मा कल गर्नु होला ।ललितपुर गोदावरी बाट अल नेपाल डेलिभरी गरिन छ ।

सन्दर्भ सामग्रीहरू

बाह्य कडीहरू