दीपा कर्मकार
दीपा कर्मकार (बङ्गाली: দিপা কর্মকার , अङ्ग्रेजी: Dipa Karmakar) (जन्म:९ अगस्ट १९९३) एक कलात्मक जिम्नास्ट हुन् जसले २०१६ ग्रीष्मकालीन ओलम्पिकमा भारतको प्रतिनिधित्व गरिन् । ओलम्पिकमा भाग लिएर प्रतिस्पर्धा गर्ने उनी पहिलो भारतीय महिला जिम्नास्ट हुन्, र पछिल्लो ५२ वर्षमा यस्तो हर्ने प्रथम भारतीय, पुरुष अथवा महिला, जिम्नास्ट हुन् ।

सन् २०१६ को रियो ओलम्पिक खेलमा उनले १५.०६६ अङ्कका साथ चौथौ स्थान प्राप्त गरेकी थिइन् । उनले ग्लासगोमा सम्पन्न २०१४ राष्ट्रमण्डल खेलमा कास्य पदक जितेर सबैको ध्यान आफूतर्फ तानेकी थिइन् । राष्ट्रमण्डल खेलको इतिहासमा यो सफलता हासिल गर्ने उनी पहिलो भारतीय महिला हुन् ।

प्रारम्भिक जीवन र करियर
कर्मकार पूर्वोत्तर भारतको त्रिपुरा राज्यको अगरतला सहरबाट छिन् । उनले ६ वर्षकै कलिलो उमेर देखि नै जिम्नास्टिक्स आरम्भ गरेकी थिइन् र त्यस समयदेखि हालसम्म आफ्नो प्रशिक्षक विश्वेश्वर नन्दीको निर्देशनमा अभ्यास गरिरहेकी छिन् । जिम्नास्टिक्सक कक्षामा भर्ना लिने समयमा दीपा फ्ल्याट फिटको समस्याबाट ग्रस्त थिइन् । प्रशिक्षक नन्दीका अनुसार फ्ल्याट फिटको कारणले दीपाको उफ्राईमा समस्या आइरहेको थियो । यसलाई दुरुस्त पार्न दीपा र उनको प्रशिक्षकको लागि चुनौतीपूर्ण कार्य रह्यो । सन् २००७ मा जलपाईगुडीमा उनले जुनियर नेसनल्स जितिन् । सन् २००७ देखि दीपाले राज्य, राष्ट्रिय र अन्तर्राष्ट्रिय प्रतियोगिताहरूमा समग्रमा ७७ पदक जितिसकेकी छिन् जसमध्ये ६७ स्वर्ण पदक रहेको छ ।

२०१६ ओलम्पिक
दीपाले २०१६ ग्रीष्मकालीन ओलम्पिकमा भारतको प्रतिनिधित्व गरिन् । ओलम्पिकमा भाग लिएर प्रतिस्पर्धा गर्ने उनी पहिलो भारतीय महिला जिम्नास्ट हुन्, र पछिल्लो ५२ वर्षमा यस्तो हर्ने प्रथम भारतीय, पुरुष अथवा महिला, जिम्नास्ट हुन् ।

यस ओलम्पिकमा उनले फाइनलसम्मको यात्रा तय गर्न सफल भइन् । फाइनलमा उनी झिनो अन्तर (०.१५०)बाट कास्य पदक प्राप्त गर्नबाट असफल भइन् र चौथौ स्थानमा चित्त बुझाउन बाध्य भइन् । उनले अति कठिन मानिने प्रोदुनोभा बोल्टको सफल प्रदर्शन गरिन जसलाई आजसम्म विश्वमा ५ महिला जिम्नास्टले मात्र सफलतापूर्वक गर्न सकेकी छिन् । हुनत उनले कुनै पदक जित्न सफल रहिनन् तर पनि यो उपलब्धिले उनलाई भारतमा प्रसिद्ध बनायो । भारतका महानतम् क्रिकेट खेलाडी सचिन तेन्दुलकरले भने - जित्नु र हार्नु खेलको एउटा भाग हो । तपाईको यस उपलब्धिले हामीलाई गौरवान्वित गराएको छ । बेइजिङ ओलम्पिकमा स्वर्ण पदक जितिसकेका भारतीय निशानेबाज अभिनव बिन्द्राले भने - दीपा कर्मकार तपाई मेरो हिरो हो ।

सन्दर्भ सामग्रीहरू

बाह्य कडीहरू
 Profile at the 2014 Commonwealth Games 
 https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Dipa_Karmakar.png
 http://olympics.messyfractals.in/dipa-karmakar/

जीवनी
सन् १९९३ मा जन्म