शरभ
शरभ (, तमिल: ஸரபா, , तेलुगु: శరభ) वा सरभ हिन्दू धर्मग्रन्थमा उल्लेखित एक-भाग सिंह र एक भाग पक्षी भएको जनावर हो, जसलाई आठ खुट्टा भएको र सिंह तथा हात्तीभन्दा धेरै शक्तिशाली वर्णन गरिएको छ। यसले एकै छलाङमा उपत्यका नाघ्न सक्ने वर्णन गरिएको छ। पछिल्ला साहित्यमा, शरभलाई आठ खुट्टा भएको हरिणको रूपमा वर्णन गरिएको छ।  

शैव शास्त्रहरूमा भगवान शिवले नरसिंह (विष्णुको उग्र मानव-सिंह अवतार)लाई शान्त पार्न शरभाको रुप धारण गरेको वर्णन भेटिन्छ। यो रूपलाई शरबेश्वर ("भगवान शरभ") वा शरबेश्वरमूर्ति भनेर चिनिन्छ। वैष्णवहरूले नरसिंहको चित्रणलाई शिव-शरभले नष्ट गरेको भनी खण्डन गर्छन् र शरभलाई विष्णुको नाम मान्छन्। विमथगिरा पुराण, वथिस्तभान पुराण, पुराण र अन्य पुराणहरूमा विष्णुले शरभसँग लड्नका लागि उग्र भारुण्ड चरा-पशुको रूप धारण गरेको वर्णन गर्दछ।

सन्दर्भ सामग्रीहरू

हिन्दु देवताहरू