छन्दः
छन्द संस्कृत कवितामा लय निर्धारण गर्न प्रयोग हुने अक्षर गणना र प्रयोगको बारेमा नियम निर्धारण गर्ने एउटा शास्त्र हो जो ६ वेदांगहरू मध्येको एक हो।
छन्दका धेरै प्रकार छन्,यी छन्दहरू जस्ताको तस्तै नेपालीमा पनि प्रयोग भएकाछन्,  जसमध्ये केही तल लेखिएकाछन्-
 शार्दूलविक्रीडित-उदाहरण-एक् दिन् नारद सत्य लोक पुगिगया लोक्को गरौं हित् भनी।ब्रह्मा ताहीं थिया पर्‍या चरणमा खुसी गराया पनि।।(भानुभक्तको रामायण)
शिखरिणी-उदाहरण-रसीलो वर्षाको समय दिन लम्बा दिनकर।थिए क्यै ढल्केका गगनतलमा पश्चिमतिर।।(तरुणतपसी- कवि शिरोमणि लेखनाथ पौड्याल)
सरग्धरा-उदाहरण-कालो मन्दाकिनिको जल जलनिधिका
मोतिको ज्योति कालो। कालो सौदामिनिको चहक सब सरचन्द्रको कान्ति कालो(सत्य सन्देश- लेखनाथ पौडेल)
मन्दाक्रान्ता<\br>उदाहरण-तेरो मेरो सब मन हरूको छ बैसाख छुट्टै  कोहिको त्यों तन मन खुसी काम्छ कोही त थुर्रै (बैसाख- साहित्यिक विक्रम)

बाह्य लिङ्कहरु