हजार अक्षर ग्रन्थ
हजार अक्षर ग्रन्थ (चिनियाँ: 千字文; pinyin: Qiānzìwén, अङ्ग्रेजी: Thousand Character Text वा Thousand Character Classic) छैटौँ शताब्दीमा चिनियाँ बालबालिकाहरूलाई चिनियाँ अक्षरहरू सिकाउन बनाइएको कविता हो । यसमा हजार अक्षरहरू छन्, २५० लाइनहरूमा प्रत्येक लाइनमा चार अक्षरहरू छन् । कण्ठस्थ पार्न सकिने हेतुले लाइनहरूका अनुप्रास मिलाइएका छन् । तीन अक्षर ग्रन्थ र सय परिवार थर सँग हजार अक्षर ग्रन्थ परम्परागत चीनको साहित्यिक सिकाइ बन्न पुग्यो ।

ग्रन्थको पहिलो वाक्यले Tian di xuan huang  ले स्वर्ग र नर्क अँध्यारो र पहेँलो  र अन्तिम वाक्य  Yan zai hu ye  ले व्याकरण सिकाएका छन् ।

इतिहास
हजार अक्षर ग्रन्थ बनाइनुको थुप्रै कथाहरू छन् । एक भनाइमा लियाङ कुलका सम्राट वुले जोउ सिङसीलाई कविता रच्न अह्राएका बताइन्छ । अर्को भनाईमा सम्राटले वाङ सिजीलाई कविता लेख्न लगाएका र जोउलाई प्रतिस्पर्धाका निमित्त दिन लगाएको बताइन्छ । एक अर्को भनाईमा सम्राटले राजसभामा निबन्ध लेख्न लगाएका र उक्त निबन्धहरूको क्रमाङ्क नमिलाई जोउलाई पुन: क्रम मिलाउन लगाइएको बताइन्छ ।

ग्रन्थ टाङ वंशमा पनि चर्चित भएको बताइन्छ । सङ वंश सम्ममा मानिसहरूले उक्त ग्रन्थ कण्ठस्थ बनाई कार्यलयिय कागजातहरूको क्रम मिलाउन प्रयोग गरेका थिए ।

सङ वंश पश्चात् तीन अक्षर ग्रन्थ, सय परिवार थर र हजार अक्षर ग्रन्थ, San Bai Qian (तीन, सय, हजार) का नाममा जानिदैँ आयो । विद्यार्थीहरूका लागि साहित्यिक पुस्तक बन्दै विभिन्न समुदायकाहरू माझ परिचित बन्यो । चिनियाँ भाषामा वर्णमाला नभएकाले यो नै अनौपचारिक अध्ययन सामग्री बन्न पुग्यो ।

अन्य देशमा

जापान
वानी, एक अध्ययनकर्ताले हजार अक्षर ग्रन्थ र कन्फुसियसका किताबहरू जापानी भाषामा अनुवाद गरेका थिए ।

कोरियाली 
हजार अक्षर ग्रन्थ कोरियामा शताब्दीऔँ देखि अध्ययन सामग्रीका रूपमा प्रयोग गरिए पनि कोरियामा ग्रन्थको प्रवेश बारे अझै समय अनभिज्ञ छ । यस पुस्तक नै कोरियाली भाषामा चिनियाँ अक्षर र बौद्धिक धर्मको प्रवेश गर्नुको मुख्य कारक भएको बताइन्छ । पन्ध्रौँ शताब्दीमा हाङ्गुलको निर्माण गरिए पनि बिसौँ शताब्दीसम्म पनि चिनियाँ लिपिको प्रयोग गरियो ।

दक्षिण कोरियाका अध्ययनकर्ता डेइसान किम सियोक-जीन (कोरियाली : 대산 김석진) पुस्तकमा रहेका कविता "ब्रह्माण्ड र मानव जीवनको कारणहरू" का बारे रहेको बताउँछन् ।

अन्य भाषामा
यस ग्रन्थ मन्छु भाषा  (उत्तर पूर्वी चीनमा बोलिने भाषा) मा पनि अनुवाद भएका पाइन्छन् ।

सन्दर्भ सामग्री

बाह्य कडीहरू

चिनियाँ साहित्य