एकल सङ्क्रमणीय मत प्रणाली
एकल संक्रमणीय मतप्रणाली बहुसदस्यीय निर्वाचन क्षेत्रमा प्रयोग हुने विधि हो। एकल संक्रमणीयमा पहिलो प्राथमिकताको उम्मेदवारको विजयी हुन आवश्यकभन्दा बढी भएको मत क्रमश: दोस्रो र तेस्रो प्राथमिकताको उम्मेदवारमा सर्छ। यस्तो प्रणालीमा एक्लैले जित्ने सामथ्र्य नहुनेले पनि ठूला दलबाट बचेको मतका लागि गठबन्धन बनाएर फाइदा लिन सक्छन्। यस प्रकारको निर्वाचन प्रणालीमा मतदाताले उम्मेदवारहरूलाई प्राथमिकता क्रमका आधारमा मतदान गर्छन्। मतदाताले एक वा एकभन्दा बढी उम्मेदवारलाई मतदान गर्न पाउँछन्। तर, एकभन्दा बढी उम्मेदवारलाई मतदान गर्दा समान प्राथमिकता नदिई प्राथमिकताक्रम तोकेको हुनुपर्छ।

निर्वाचित हुनका लागि निश्चित मतसंख्या अर्थात् कोटा तोकिन्छ।

त्यसका लागि तलको सूत्र प्रयोग गरिन्छ। ‌

.

एक चुनावको उदाहरण 
मानौ भोजमा कुन-कुन तीन खानेकुरा राख्ने भन्नेबारे एक चुनाव आयोजना भयो। पाँच विकल्पहरू छन्: सुन्तला , नासपाती, चकलेट, स्ट्रबेरी, र बर्गर।  मात्र तीन ओटा खानेकुरा छानिनेछ।  

एकल संक्रमणीय मत प्रणालीअनुसार प्रत्येक पाहुनालाई आफ्नो पहिलो प्राथमिकता र दोस्रो प्राथमिकता छान्न दीयो। २३ जना अतिथिले मतदान गरे र निम्नानुसारको नतिजा आयो

पहिले कोटा (निर्वाचित हुन आवश्यक मत संख्या ) हिसाब गरिन्छ. , २३ मतदाता छन् र तीन बिजेता रहेको अबस्थामा, ड्रुप कोटा बाट हिसाब गर्दा, निर्वाचित हुन आवश्यक मत संख्या:   

 .

When ballots are counted the election proceeds as follows:

नतिजा: विजेताहरू चकलेट, सुन्तला र स्ट्रबेरी हुन्।

This result differs from the one that would have occurred if the three winners were decided by first preference plurality rankings, in which case Pear would have been a winner, as opposed to Strawberry, for having a greater number of first preference votes.

If the voters had been able to choose only one food to serve (as in first-past-the-post, it is likely that Chocolate, the choice of only slightly more than half of the 23 party-goers, would have won and Chocolate would be the only food served at the party.

STV in this case produced a high level of effective votesvotes used to elect the successful candidates. 18 voters saw their first preference elected, and three more saw their second preference elected. Only two, those who voted for hamburgers with pears as their second preference, did not see any of their choices elected.

एकल संक्रमणीय मत प्रणालीको प्रयोग हुने स्थान

फाइदा तथा घाटा

यो पनि हेर्नुहोस्

सन्दर्भ सामग्रीहरू