जी-ट्वान्टी
जी-२० (G२० वा ग्रुप अफ २०) १९ देश र युरोपेली संघ (EU) मिलेर बनेको अन्तरसरकारी मञ्च हो। यसले विश्वव्यापी अर्थतन्त्रसंग सम्बन्धित अन्तर्राष्ट्रिय वित्तीय स्थिरता, जलवायु परिवर्तन न्यूनीकरण र दिगो विकास जस्ता प्रमुख मुद्दाहरूलाई सम्बोधन गर्न काम गर्छ। 

जी २० मा औद्योगिक र विकासोन्मुख राष्ट्रहरू सहित विश्वका सबैभन्दा ठूला अर्थतन्त्रका अर्थ मन्त्रालयहरू मिलेर बनेको छ; यसले विश्वको  कुल उत्पादन (GWP) को करिब ८०%, अन्तर्राष्ट्रिय व्यापारको ७५ %,   विश्वव्यापी जनसंख्याको दुई तिहाई,  र विश्वको कुल क्षेत्रफलको ६०% ओगटेको छ।

जी-२० को स्थापना १९९९ मा धेरै विश्व आर्थिक संकटको प्रतिक्रियामा भएको थियो।  २००८ देखि, यसले वर्षमा कम्तिमा सदस्य राष्ट्रको सरकार वा राष्ट्रप्रमुख, अर्थमन्त्री, वा विदेश मन्त्री, र अन्य उच्च-स्तरीय अधिकारीहरू सम्मिलित शिखर सम्मेलन गर्छ; युरोपेली संघको प्रतिनिधित्व युरोपेली आयोग र युरोपेली केन्द्रीय बैंकले गर्छ।    अन्य देशहरू, अन्तर्राष्ट्रिय संस्थाहरू, र गैर-सरकारी संस्थाहरूलाई शिखर सम्मेलनमा भाग लिन आमन्त्रित गरिएको छ, केही स्थायी रूपमा।

शिखर सम्मेलन 
जी-२० अर्थ मन्त्री र कन्द्रीय बैंकको गभर्नरको शिकार सम्मेलन, जसले नेताको शिखर सम्मेलनको आयोजना गर्छ र सम्मेलनको निर्णयको कार्वनायाँ गर्छ, को स्थापना २००७-२००८ को आर्थिक सङ्कट र उदयीमान राष्ट्रहरू वैशिक अर्थतन्त्रको केन्द्रमा नभएको स्थिति को सामना गर्न भएको थियो । थप, सरकार प्रमुख र राष्ट्र प्रमुखको जी-२० शिखर सम्मेलन को आयोजना भयो ।

२००८ को संयुक्त राज्य अमेरिका मा पहिलो शिखर सम्मेलन पछी, जी-२० नेताहरू २००९ मा दुई पटक लन्डन र पिट्सबर्गमा र २०१० मा टोरन्टो र सियोलमा भेटे ।

Since 2011, when France chaired and hosted the G20, the summits have been held only once a year. The 2016 summit was held in Hangzhou, China, the 2017 summit was held in Hamburg, Germany, the 2018 summit was held in Buenos Aires, Argentina, the 2019 summit was held in Osaka, Japan, the 2020 summit was scheduled in Riyadh, Saudi Arabia but it was held virtually due to Covid-19, the 2021 summit was held in Rome, Italy and the 2022 summit was held in Bali, Indonesia.

जापानले २०१९ शिखर सम्मेलनको आयोजना गरेको थियो,  २०२० शिखर सम्मेलन साउदी अरेबियामा हुने थियो,  तर यसको सट्टा साउदी अरेबियाको अध्यक्षतामा COVID-१९ महामारीको कारणले २१-२२ नोभेम्बर २०२० मा भएको थियो। २०२१ G२० रोम शिखर सम्मेलन जुन इटालीको राजधानी रोममा ३०-३१ अक्टोबर २०२१ मा आयोजित भएको थियो।

इन्डोनेसियाले १ डिसेम्बर २०२१ देखि ३० नोबेम्बर २०२२ सम्म जी- ट्वान्टी को  अध्यक्षता गरेको थियो। आफ्नो अध्यक्षताको दौडान, इन्डोनेसियाले विश्वव्यापी कोभिद-१९ महामारी र यससँग सम्बन्धित चुनौतीहरूलाई सामूहिक रूपमा कसरी पार गर्ने भन्नेमा केन्द्रित थियो।  इन्डोनेसियाको जी-२० अध्यक्षताका तीन प्राथमिकताहरू विश्वव्यापी स्वास्थ्य वास्तुकला, डिजिटल रूपान्तरण, र दिगो ऊर्जा हरू थिए। 

भारतले १ डिसेम्बर २०२२ देखि जी-२० अध्यक्षता गरेको छ, यसको अध्यक्षताको विषय संस्कृतमा "  " वा "एक पृथ्वी, एक परिवार, एक भविष्य" रहेको छ ।

सदस्य राष्ट्र

In addition to these २० members, the chief executive officers of several other international forums and institutions participate in meetings of the G२०. These include the managing director and Chairman of the International Monetary Fund, the President of the World Bank, the International Monetary and Financial Committee and the Chairman of the Development Assistance Committee.

The G२०'s membership does not reflect exactly the २० largest economies of the world in any given year; as the organization states:

यो पनि हेर्नुहोस्
 जि-सेभेन

सन्दर्भ सामग्रीहरू

टिप्पणी

बाह्य कडीहरू

 
 G२० website of the OECD
 G२० Information Centre from the University of Toronto
 A Guide To Committees, Groups, And Clubs from the International Monetary Fund
 G२० Special Report from The Guardian
 
 The G२०'s role in the post-crisis world by FRIDE
 The Group of Twenty – A History, २००७
 Economics for Everyone: G२० – Gearing for Growth

अन्तरसरकारी संस्थाहरू