बसाइँ सराई
मानव बसाईं सराई एक ठाउँबाट अर्को ठाउँमा हुने मानिसहरूको भौगोलिक चाल हो। यतिले मात्र बसाईं सराईको परिभाषा पूर्ण हुँदैन। निश्चित समय अबधिमा, निशचित भौगोलिक वा राजनितिक एकाइकबाट अर्को भौगोलिक वा राजनितिक एकाईमा बासस्थान परिबर्तन गरेर हुने मानिसहरूको भौगोलिक चाललाई बसाइसराई भनिन्छ। यसकारण निश्चित समय अबधि, निशचित भौगोलिक दुरी र वासस्थान परिबर्तन बसाइसराईका आवश्यक पक्षहरू हुन।

मानव बसाईँ सराई भनेको मानिस आफ्नो बसोबासका लागि एक ठाउँबाट अर्को ठाउँमा जाने कृया हो। बसाइँ सराई दुई प्रकारका हुन्छन्। आन्तरिक बसाईं सराई र बाह्य बसाईं सराई। त्यसैगरी यसलाई स्थायी बसां सराई र अस्थायी बसाई सराईै गरी अर्को तरिकाले पनि छुट्याउन सकिन्छ। आन्तरिक वसाईं देशभित्रको वसाईं सराई हो भने बाह्य बसाईं सराई देश बाहिर वसाईं सर्ने प्रकृया हो।

पाठ्य सामग्री
पुस्तक
 Bauder, Harald. Labor Movement: How Migration Regulates Labor Markets, New York: Oxford University Press, २००६.
 Behdad, Ali. A Forgetful Nation: On Immigration and Cultural Identity in the United States, Duke UP, २००५.
 De La Torre, Miguel A., Trails of Terror: Testimonies on the Current Immigration Debate, Orbis Books, २००९.
 Fell, Peter and Hayes, Debra. What are they doing here? A critical guide to asylum and immigration, Birmingham (UK): Venture Press, २००७.
 Hoerder, Dirk. Cultures in Contact. World Migrations in the Second Millennium, Duke University Press, २००२
 Kleiner-Liebau, Désirée. Migration and the Construction of National Identity in Spain, Madrid / Frankfurt, Iberoamericana / Vervuert, Ediciones de Iberoamericana, २००९. ISBN ९७८-८४-८४८९-४७६-६.
 Knörr, Jacqueline. Women and Migration. Anthropological Perspectives, Frankfurt & New York: Campus Verlag & St. Martin's Press, २०००.
 Knörr, Jacqueline. Childhood and Migration. From Experience to Agency, Bielefeld: Transcript, २००५.
 Manning, Patrick. Migration in World History, New York and London: Routledge, २००५.
 Migration for Employment, Paris: OECD Publications, २००४.
 OECD International Migration Outlook २००७, Paris: OECD Publications, २००७.
 Pécoud, Antoine and Paul de Guchteneire (Eds): Migration without Borders, Essays on the Free Movement of People  (Berghahn Books, २००७)
 Abdelmalek Sayad. The Suffering of the Immigrant, Preface by Pierre Bourdieu, Polity Press, २००४.
 Stalker, Peter. No-Nonsense Guide to International Migration, New Internationalist, second edition, २००८.
 The Philosophy of Evolution (A.K. Purohit, ed.), Yash Publishing House, Bikaner, २०१०. ISBN ८१-८६८८२-३५-९.

जर्नल
 International Migration Review
 Migration Letters
 International Migration
 Journal of Ethnic and Migration Studies
 Review of Economics of the Household

अनलाईन पुस्तक
 OECD International Migration Outlook २००७ (subscription service)

बृत्तचित्र
 The Short Life of José Antonio Gutierrez
 El Inmigrante, Directors: David Eckenrode, John Sheedy, John Eckenrode. २००५. ९० min. (U.S./Mexico)

भ्रमर मानवबसाई

बाह्य सूत्र

 iom.int, The International Organization for Migration
 CIA World Factbook  gives up-to-date statistics on net immigration by country.
 Atlas of the Human Journey National Geographic presents an atlas of the human journey.
 Stalker's Guide to International Migration Comprehensive interactive guide to modern migration issues, with maps and statistics
 Integration : Building Inclusive Societies (IBIS)  UN Alliance of Civilizations online community on good practices of integration of migrants across the world
 migrations in history

जनसङ्ख्या
मानव सभ्यता

ne:बसाईं सराई
tl:Pandarayuhan