सूर्य (देवता)
सूर्य सनातन धर्म दर्शनका प्रमुख देवताहरू मध्ये एक हुन जस्लाइ स्वर्ग लोक (धर्तीका दोषहरु रहित क्षेत्र) का अग्नी पनि बताइन्छ । पृथ्वी देखी असंख्य योजन पर यहाँको गतीबीधी र क्रीयाकलापले केही असर नगर्ने,सबैबाट स्वतन्त्र अाफ्नै नियम र गतीमा नीरन्तर अवीराम यज्ञ गर्ने अर्थात प्रकाश,ताप,उर्जा उत्सर्जनको अाफ्नो काम गर्ने सूर्य प्रती अादारपुर्वक दीइएको व्यक्तीत्वलाइ नै सूर्य देव अथवा सूर्य देवता भनिन्छ । शास्त्र पढ्न नजान्ने वा पढ्न रुची नहुँनेले हेरेर नै सूर्यलाइ नजीकबाट जानुन भनी सूर्यका चीत्र वा बीग्रह रूप मुर्ती बनाइन्छ । सूर्यका चित्र र मुर्तीको गहन अध्ययनबाट सूर्यका गुण,काम,स्वभाव अादी कुराहरु, प्रतीकात्मकता बुझ्रन सक्ने जो कोहीले अक्षर को ज्ञान बीनै जान्न सक्दछ ।

आकृती (चित्र,मुर्ति) विवेचना

चाडपर्व तथा व्रत 
सूर्यको पूजा गरिने प्रमूख चाड छठ तथा मकर सक्रान्ति हो।

सूर्यको मन्त्र 
सूर्यलाई नमस्कार गर्दा भनिने १२ मन्त्रहरू :
ॐ मित्राय नम
ॐ रवये नमः
ॐ सूर्याय नमः
ॐ भानवे नमः 
ॐ खगाय नमः 
ॐ पुष्णे नमः
ॐ हिरण्यगर्भाय नमः 
ॐ मारिचाये नमः 
ॐ आदित्याय नमः 
ॐ सावित्रे नमः 
ॐ अर्काय नमः
ॐ भास्कराय नमः

ऋग्वेद,को ३५ अध्यायमा उल्लेख गरिएको सुर्य मन्त्र:

आ कृष्णेन् रजसा वर्तमानो निवेशयन्न अमृतं मर्त्यं च ।
हिरण्ययेन सविता रथेना देवो याति भुवनानि पश्यन ॥

सन्दर्भ सूची

हेर्नुहोस 

देवी-देवताहरू
हिन्दु धर्म
हिन्दु देवताहरू