रूसद्वारा क्रिमियाको बिलय
क्रिमिया प्रायद्विप जुन युरोपमा कृष्ण सागरको उत्तरमा रहेको द्वीपलाई रूसी सङ्घद्वारा फेब्रुअरी र मार्च २०१४ को बीचमा गाभिएको थियो। रूस सङ्घद्वारा क्राइमियाको कब्जामा अन्य धेरै देशहरूले उक्त संलग्नतालाई निन्दा गरेका थिए।   यसले गर्दा तत्कालीन आठको समूहका अन्य सदस्यहरूले रूसलाई उक्त समूहबाट निलम्बन गरेका थिए। त्यसपछि त्यस देश विरुद्ध पहिलो चरणको प्रतिबन्धहरू पेश गरिएको थियो। रूसी महासङ्घले क्रिमियाको "कब्जा" सङ्ज्ञाको विरोध गर्दछ। भने जनताको आत्मनिर्णयको सिद्धान्तलाई पालन गरेको उल्लेख गर्दै पुतिनले जनमत सङ्ग्रहको बचाउ गरेका थिए।  जुलाई २०१५ मा रूसी प्रधानमन्त्री दिमित्री मेदभेदेभ क्रिमिया पूर्ण रूपमा रूसमा एकीकृत भइसकेको बताएका थिए।

पृष्ठभूमि

संकटको सुरुवात 

फेब्रुअरी २०१४ को युरोमैदान क्रान्तिले युक्रेनी राष्ट्रपति भिक्टर यानुकोभिचलाई अपदस्थ गर्‍यो। त्यसपछि, क्रिमियामा राजनीतिक संकट उत्पन्न भयो। नयाँ अन्तरिम युक्रेनी सरकार विरुद्ध प्रदर्शनको रूपमा प्रकट सुरु भयो भयो, तर द्रुत रूपमा बढ्यो। जनवरी २०१४ मा सेभास्तोपोल शहर काउन्सिलले पहिले नै "अतिवाद" बाट शहरको "मजबूत रक्षा" सुनिश्चित गर्न "जनताको मिलिशिया" इकाइहरू गठन गर्न आह्वान गरेको थियो । 

क्रिमियाका संसद सदस्यहरूले २१ फेब्रुअरीमा विशेष बैठक बोलाए। रुस समर्थक पृथकतावादी भावनाको प्रतिक्रियामा, युक्रेनको सुरक्षा सेवा (एसबीयू) ले "युक्रेनको क्षेत्रीय अखण्डता र सार्वभौमिकता विरुद्धको कुनै पनि कारबाहीलाई रोक्नको लागि गम्भीर उपायहरू प्रयोग गर्ने" बतायो। 

२२–२३ फेब्रुअरीमा रुसी राष्ट्रपति भ्लादिमिर पुटिनले युक्रेनका अपदस्थ राष्ट्रपति भिक्टर यानुकोभिचलाई सहयोग गर्ने विषयमा छलफल गर्न सुरक्षा सेवाका प्रमुखहरूसँग रातभरको बैठक बोलाएका थिए र त्यो बैठकको अन्त्यमा पुटिनले भनेका थिए, “हामीले क्रिमियालाई रसियामा फिर्ता ल्याउने काम सुरु गर्नुपर्छ।" २३ फेब्रुअरीमा क्रिमियन सहर सेभास्टोपोलमा रुस समर्थक प्रदर्शनहरू भएका थिए।

घटना
क्रिमियालाई गाभ्ने रुसको निर्णय २० फेब्रुअरी २०१४ मा भएको थियो। २२ र २३ फेब्रुअरीमा, रूसी सेना र विशेष बलहरू नोभोरोसिस्क हुँदै क्रिमियामा प्रवेश गर्न थाले। २७ फेब्रुअरीमा, कुनै चिन्ह नभएका रूसी सेनाहरूले क्रिमिया प्रायद्वीपलाई नियन्त्रणमा लिन थाले।  तिनीहरूले रणनीतिक स्थानहरू नियन्त्रण गरे र क्रामिया संसद कब्जा गरे र रूसी झण्डा फहराए।  क्रिमियन प्रायद्वीपलाई युक्रेनको बाँकी भागबाट काट्न र त्यस क्षेत्र भित्र आवागमन प्रतिबन्ध गर्न सुरक्षा चौकीहरू प्रयोग गरिएको थियो। त्यसपछिका दिनहरूमा, रूसी सैनिकहरूले प्रमुख एयरपोर्टहरू र सञ्चार केन्द्रहरू नियन्त्रण गरे। साइबर युद्धको रुपमा युक्रेनी सरकारका आधिकारिक वेबसाइटहरू, समाचार मिडिया, साथै सामाजिक सञ्जालहरू बन्द हुन गए। साइबर आक्रमणबाट युक्रेनी अधिकारीहरू र संसदका सदस्यहरूको मोबाइल फोन डिसेबल भए वा फोनभित्र एक्सेस प्राप्त गरे। 

१ मार्चमा, रुसी व्यवस्थापिकाले सशस्त्र सेनाको प्रयोगलाई अनुमोदन गर्‍यो, जसले गर्दा प्रायद्वीपमा रूसी सेना र सैन्य सामग्रीको आगमन मान्य भयो। त्यसपछिका दिनहरूमा, दक्षिणी नौसेना बेस सहित सबै बाँकी युक्रेनी सैन्य अड्डा र अखडाहरू घेराबन्दी गरिए। रुसले १८ मार्चमा प्रायद्वीपलाई औपचारिक रूपमा विलय गरेपछि, युक्रेनी सैन्य अड्डाहरू र जहाजहरू रूसी सेनाले नियन्त्रणमा लियो। २४ मार्चमा, युक्रेनले सेना फिर्ता गर्न आदेश दियो; मार्च ३० सम्ममा सबै युक्रेनी सेनाहरूले प्रायद्वीप छोडे ।

सन्दर्भ सामग्रीहरू

बाह्य कडीहरू