गधा
गधा (Equus africanus asinus) घोडाको प्रजातिको तर घोडा भन्दा केही सानो चारखुट्टे स्तनधारी घरपालुवा जनावर हो। लगभग ५००० बर्ष अगाडी देखि गधालाई घरपालुवा जनावरको रूपमा प्रयोग गर्दै आएको पाइन्छ। गधाको जङ्गली पुर्खा अफ्रिकन जङ्गली गधा (E. africanus) हो। गधाको बच्चालाई बछेडा भनिन्छ।

विशेषताहरू
गधाको शरीरको आकार यसको नश्ल अनुसार फरक-फरक हुने गर्छ। सामान्यतया गधाको काँधसम्मको उचाइ  तथा तौल  हुन्छ। गरिब राष्ट्रहरूमा घरपालुवा गधा १२ देखि १५ बर्षसम्म तथा सम्पन्न राष्ट्रहरूमा ३० देखि ५० बर्षसम्म बाँच्ने गरेको पाइन्छ।

प्रजनन

पोथी गधाले सामान्यतया ११ देखि १४ महिनामा (औसत रूपमा १२ महिनामा) एउटा बछेडा जन्माउने गर्छ। तर अपवादमा केही पोथी गधाले दुईवटा बच्चा जन्माउने गर्छ। सामान्यतया पोथी गधाको गर्भधारण दर घोडाको भन्दा कम हुन्छ तथा बच्चा जन्माएको ९ देखि १० दिनसम्म यिनिहरूको प्रजनन क्षमता कम रहन्छ। गधालाई घोडासँग वर्णसङ्कर गरेर उन्नत प्रजाति प्रजनन गराउने पनि गरिन्छ। भाले घोडा र पोथि गधाको वर्णसङ्कर गरी निकालीएको प्रजातिलाई खच्चड भनिन्छ।

प्रयोग

लगभग ५००० बर्ष अगाडी देखि गधालाई घरपालुवा जनावरको रूपमा प्रयोग गर्दै आएको पाइन्छ। सामान्यतया विश्वका सबै राष्ट्रहरू गधालाई सामान ढुवानी गर्न तथा कृषिप्रयोजनको लागि पालिने गरिन्छ। तर केही राष्ट्रहरूमा गधालाई दुग्ध तथा मासु उत्पादनको, सवारी तथा अन्य प्रयोजन लागि पनि पालन गरिइको पाइन्छ।

सन्दर्भ सामग्रीहरू

बाह्य कडीहरू

नेपालमा पाइने स्तनधारीहरू