Februar
Siet de juliaanschen Klennerreform in dem Johr 45 v. Chr. is de Februar (vun’t lat. februare = rein maken) de tweete Maand in’t Johr. De Naam kummt vun dat röömsch Fest för’t Reinmaken Februa. De Maand ward ok Iesmaand, Hornung un Horning nöömt.

In Deelen vun Süüddüütschland un ok in Südtirol un Öösterriek warrt de Maand ok as Feber betekend. Die Februar höhrt to de Wintermaanden.

De Februar hett siet de Augusteischen Klennerreform in dem Johr 8 v. Chr. 28 Daag in gemeene Johren und 29 Daag in Schaltjohren. Dorvör harr de Februar 29 und 30 Daag. De Schaltdag an sik is de 24. Februar, de an de Steed denn inschaven warrt. Vun Büdeden is dat aver blots vör dat Karkenjohr un Naamsdaag, wo sik denn bit to’n End vun’n Maand all’ns een Dag verschufft.

De ole düütsche Naam för Februar is de Hornung, op Plattdüütsch Hornung oder Horning, wiel de riepe Roothirsch denn sien Höörn (Geweih) afsmitt. Annere Lüüd glövt, dat mit Hornung de „in’t Geheeme/in’n Winkel tüügte Bastard“ meent is, as de in de Tall vun de Daag to kott kummt. In’n Elsass seggt man ok hüüt noch Hornung to den Maand. Annere Naams weern fröher ok Smöltmaand oder Spörkel. Bi de Goorners weer ok Daumaand seggt.

De Beteken Narrenmaand för den Februar kummt dorher, dat in de Tiet fröher Festen un Ritualen maakt weern, üm de Dämonen vun’n Winter to verdrieven. Dör dat Inwarken vun de Karken na de Christianiseeren weern disse Fiern aver as Fastelavend (oder Fasching, Karneval) op de Daag vör den Aschermiddeweken ingrenzt. Dorüm kummt de Narrentiet in’n Februar to’n End.

De Februar weer in’n röömschen Klenner de letzte Maand. De tosettlichen Daag vun wegen dat Schaltjohr weern dorüm an dissen Maand anhungen. Dat hett sik denn ok bi de ganzen Klennerreformen so hollen.

In Schaltjohren fangt de Februar mit den lieken Wekendag an as de August, in de annern Johren mit den Sülven as de März un de November. Butendem fangt he mit den lieken Wekendag an as de Juni von’t Vörjohr.

In dat Bankgewarf hett de Februar 30 Tinsdaag as jede annere Rekensmaand ok. Op Afreken för Tinsen kann dorüm ok „30. Februar“ stahn.

Maand (Tiet)