Toorn (Schach)
De Toorn is de tweetstärkste Figur bi’t Schachspeel. Tosamen mit de Daam höört he to de Swoorfiguren. To den Anfang vun en Schachpartie hett jedeen Speler twee Toorns, den Damentoorn un den Königstoorn. De Damentoorn steiht op den Damenflögel op de a-Lien, de witte op a1, de swatte op a8. De Königstoorn steiht op den Königsflögel op de h-Lien, de witte steiht op h1, de swatte op h8.

Woans treckt de Toorn? 

De Toorn kann waagrecht un lotrecht so wiet trecken as he will, solang as nix op sien Weg steiht. Wenn de eerste annere Figur op sien Weg vun de annere Klöör is, kann he disse Figur ok slaan. Un dann gifft dat noch en besünneren Toog, bi den de Toorn un de König togliek trocken warrt, de Rockaad.

Weert 
De Toorn is üm un bi soveel weert as 5 Buern. Dat hangt aber ok vun de konkrete Positschoon af. Wenn de Positschoon slaten is (dat heet, dat gifft keen apenen Lienen, dat sünd noch vele Figuren op dat Brett un dat röögt sik nich veel) kann een mit en Toorn to’n Bispill nich so veel anfangen. Twee Toorns sünd tosamen ’n beten mehr weert as een Daam.

Wat maakt een mit en Toorn?

In’t Vörspeel 
To Anfang vun en Schachpartie kann een mit de Toorns nich veel anfangen. Dor sünd de egen Buern in’n Weg. Faken kummt he eerst in’t Speel, wenn he na en Rockaad in’t Zentrum vun’t Brett ’n free’e Lien finnt.

In’t Middelspeel 
In’t Middelspeel kann een mit den Toorn veel anfangen. Wenn nich mehr so vele Figuren op’t Brett sünd, warrt de Toorn stärker. De Spelers versöökt tomehrst vör jümehr Toorns en apene Lien to finnen, so dat de Toorn över en hele Lien op de Positschon vun den Gegensmann telen kann.

In’t Endspeel 
Üm un bi 50 Perzent vun de Endspelen sünd Toornendspelen. Dat heet, blangen de Königen sünd blots noch Buern un Toorns op’t Brett. Wenn een denn noch en Toorn mehr hett as de Gegensmann, dann is dat Mattsetten mit Toorn un König gegen König nich swoor.

Schach