Erst die Arbeit und dann?
Erst die Arbeit und dann? (op Platt so veel as „Erst de Arbeit un denn?“) is en düütsche Speelfilm-Kummedie vun 1984. Dat weer dat erste Wark vun Detlev Buck, de to dissen Film dat Dreihbook schreven hett, Speelbaas weer un ok sülvst de Hööftrull speelt hett.

Inholt 
Gerhard Ramm, en jungen Mann, leeft op’t Land in Sleswig-Holsteen un is vun Berop her Buer. Dorna sütt ok sien Alldag ut, de bestimmt warrt dör den Üngang mit allerhand Veehtüüch – bi’t Fodern, bi’t Melken, bi’t Klauen Snieden, Rötten Jagen in’n Stall, de Söög na’n Ever bringen un wat sonst noch so anfallt. Üm mol ’n beten wat anners to beleven, beslutt Gerhard, den Avend mit Vadders Mercedes na Hamborg in’t Cadillac to föhren, en Szeen-Klub, vun den he in’t Radio höört hett.

Nich eenfach, sien Vadder to övertügen, man opletzt geiht dat af vun’n Hoff – mit Diesel, den he bi’n Fründ mit de Handpump ut’n Trecker hollt un mit’n Stadtplaan op’n Schoot. In’t Cadillac markt glieks jeder, dat he vun’n Dörpen kummt un nümms will so recht wat mit em to kriegen hebben. Man, Gerhard is gor nich bang un sett sik blang de smucke un moodsch kleedte Chantalle, de em toeerst ok links liggen lett, aver denn doch op em ingeiht, as Gerhard nich locker lett. Se nimmt em mit op Besöök vun en Fründin, de Künstlerin is, un verleeft den wieteren Avend mit den Jungbuern.

So tingelt se ’n beten dör Hamborg, gaht in en fein Restaurant, speelt Billard, drinkt Beer un hollt sik noch en Stück Handpizza – ganz normale Saken för een, de in de Stadt to leven gewohnt is, man för Gerhard intressante Saken in en bunte annere Welt, as he dat kennt. Und so kummt dat, dat he an’n End vun’n Dag in den Weten vun sien Plichten an neegsten Dag sik liekers doch dörringt, noch „op’n Holsten to blieven“.

Achtergrund 
Detlev Buck bruukt in sien eersten Film Saken, de em ut sien egen Jöögd begäng sünd, wiel he sülvst ok op’n Buernhoff opwassen is. De Kummedie hett dorüm ok’n autobiografschen Slag. Mit en Kniepögen nimmt he de Ünnerscheeden vun’t Land- un Stadtleven op de Schipp un karikeert op en leeftallig Oort de Klischees üm de Eenfachheit un Genögsomkeit vun’t Leven op’n Land un in de Bueree. Jüst so aver ok de kulturelle op Schick trimmte Welt vun de Grootstadtmnischen, de jümmers to weten glöövt, woneem dat langs geiht un wat anseggt is. Un ok de Minschen, de sik in grote Städer nu mol an’n Rand vun de Sellschap anfinnt, warrt nich vergeten. Opletzt geiht de Protagonist wedder an sien Arbeid, as Sinnbild för de vörbestimmt Rull, de en sik nich so eenfach utsöken oder torechtmaken kann.

Erst die Arbeit und dann? is an sik ut en Noot rut entstahn. Buck, de vörher al en beten Kontakt mit Filmen harr, wull to de Tiet bi’n Film ankamen un harr sik in Hamborg vörstellt, woneem he Praktikant warrn wull. Aver teemlich gau mark he, dat dat nich hinhauen kann. En Speelbaas, mit den he snackt harr geev em aver den Raat, doch eenfach sien egen Schiet tu maken, also sik hintosetten, en Geschicht uttodenken un sien egen Film to dreihn. Dorophen schreev he dat Skript to den Film. De Finanzeeren harr he in Hamborg beandraagt, man dat Gremium, wo de Filmmakers binnen setten hebbt, hebbt em aflehnt. De Film is denn aver doch vun’t Filmbüro Hamborg mit 30.000 DM föddert worrn, as Buck noch mal mit en annert Gremium snackt harr, wo keen Filmmakers binnen weern. Noch mol 30.000 DM kreeg Buck vun dat Kuratorium Junger Deutscher Film.

En Flapp togen hett Buck aver denn mit de Produkschoonsfirma, de Buck bi dat Projekt över’n Disch togen het. De Saak harr gerichtlich Naklapp, wobi dat üm de Rechten an den Film güng. An’n Enn weer de Kosten för’n Afkaat höger as de Produkschoon vun den Film. To glieken Tiet hett Buck denn ok de Opnahm an de Düütschen Film- un Feernsehakademie in Berlin (dffb) schapt. Faken warrt seggt, Buck harr sik mit dissen Film dor bewarven, man dat is nich richtig. Veelmehr is he vun de Akademie een Johr freestellt worrn, dat he den Film to Enn maken künn.

Anners wat 
 De Film is mit ungefäähr föfftig Laiendorstellers maakt worrn. Dreihoort weer – neven Hamborg – dat Dörp Nienwohld in’n sleswig-holsteenschen Landkreis Stormarn, woneem Buck opwassen is.
 In’n Vörspann vun’n Film warrt de Titel mit een Utroopteken inblennt, an steed vun en Fraagteken.
 Erst die Arbeit und dann? is ok in’t Kino wiest worrn tohopen mit den uttekenten Kortfilm Eine Rolle Duschen, den Buck wiel sien Tiet an de dffb in en Seminar dreiht hett.

Bornen

Websteed 

Film
Film ut dat Johr 1984
Düütschland
Filmkummedie