Gaius Julius Caesar
Gaius Iulius Caesar (Utspraak: ˈgaːjʊs ˈjuːlijʊs ˈkae̯sar), up Platt: Gaius Julius Cäsar (Utspraak:ˈt͡sɛːzaɐ̯); * 13. Juli 100 v. Chr. in Rom; † 15. Määrt 44 v. Chr. in Rom) weer en röömschen Staatsmann, Feldherr un Schriever. He hett dor en groten Deel to bidragen, datt dat mit de Röömsche Republiek toenne gung un datt de denn later in en Kaiserriek ummuddelt wurrn is. He höör to de patrizische Familie vun de Juliers to un hett den Cursus honorum (Ämter-Loopbahn) dör lopen, bit he in't Johr 59 v. Chr. Kunsel wurrn is. Dor harr he en Bund mit den rieken Marcus Licinius Crassus un mit den groten Militär Gnaeus Pompeius Magnus for slaten. In de Johre achternah gung Caesar as Prokunsel in de nöördlichen Provinzen Illyrien un Gallia Cis- un Transalpina. Vun dor ut hett he in de Johre 58 bit 51 v. Chr. ganz Gallien bit an den Rhienstroom hen innahmen. In den Röömschen Borgerkrieg vun 49 bit 45 v. Chr. hett he sik gegen sien vörmoligen Bundsgenoten Pompeius un den siene Mackers dörsett un konn denn ganz alleen in Rom regeern. Nadem he to'n Röömschen Diktater up Leevtied verklaart wurrn weer, is he bi en Anslag gegen em umkamen. Sien Groot Broerssöhn un Hööft-Arven Gaius Octavianus (later Kaiser Augustus) hett denn as nee Form vun den Staat endgüllig dat Prinzipat dörsetten konnt. 

De Tonaam Caesar is Bestanddeel vun den Titel vun all latere Herrschers vun dat röömsche Kaiserriek wurrn. In de röömsche Late Antike un in dat Byzantiensche Riek is de Titel „Caesar“ de Beteeknung for en Mitherrscher oder Thronfolger ween. As Lehnwoort is he in de Formen Kaiser un Zar achternah ok to'n Titel vun de Herrschers vun dat Hillge Röömsche Riek un vun de Öösterriekschen, Düütschen, Bulgaarschen, Serbschen un Russ’schen Kaisers wurrn.

Schriften

Warke, de hüdigendags noch heel un deel vorliggen doot 

 Commentarii de bello Gallico. (Over den Krieg in Gallien).
 Commentarii de bello civili. (Over den Borgerkrieg).
Mit Caesar siene Commentarii tohopen sünd en poor Regen overleevert (Corpus Caesarianum), man de stammt nich vun Caesar:

 De bello Alexandrino
 De bello Africo
 De bello Hispaniensi

Warke, wo dat hüdigendags bloß noch Deele vun gifft 

 Reden:
 Orationes in Cn. Cornelium Dolabellam
 Suasio Legis Plautiae
 Laudatio Iuliae amitae
 Ad milites in Africa
 Apud milites de commodis eorum
 Pro Bithynis
 De analogia ad M. Tullium Ciceronem
 Anticatonis Libri II
 Carmina et prolusiones
 Epistulae ad Ciceronem
 Epistulae ad familiares

Weblenken 

 Texte vun Caesar up Engelsch
 Caesar sien Dood (PDF; 2,1 MB)
 Citizendium: Etymologie un Bedüden vun den Naam Gaius Iulius Caesar (engelsch)

Belege

Mann
Röömsch Riek
Feldherr
Politiker
Schriever
Boren in dat 1. Johrhunnert v. Chr.
Storven in dat 1. Johrhunnert v. Chr.