Vuelta a España
Dat Radrennen Vuelta Ciclista a España, kört Vuelta a España (indüütscht: Spanien-Rundfahrt) is en vun de dree „Grands Tours“ (Groot Rundfohrten) in’ Radsport un nah de Tour de France un den Giro d’Italia dat wichtigst Etappenrennen vun de Welt. Van 2005 bit 2007 hörr dat Rennen to de UCI ProTour. Siet 2011 hörrt dat Rennen to de Nahfolgereeg UCI World Tour.

Utrichter 
Utricht wurrd de Vuelta vun de Firma Unipublic. Bit Juni 2008 hull de spaansch TV-Grupp Antena 3 de Gesamtheit vun de Andeelen an Unipublic. Siet dissen Tietpunkt hollt de franzöösch Vermarktungsfirma ASO, Utrichter vun de Tour de France un vun wieder renommeert Rennen, 49% vun de Andeelen.

Historie 
To’n eersten Mal 1935 un siet 1955 jedes Johr utdragen, führt de Vuelta binnerhalv vun dree Week in wesselnd Streckenführung dwars dör Spanien un dör dat nah Utland. Nahdem de Spanien-Rundfahrt tonächst traditionell in’ Fröhjohr stattfunnen harr, wurr de Termin Midden vun de 1990er Johren up den September verleggt.

Mit je dree Gesamtsiegen bi de Vuelta deelen sück de Swiezer Radrennfohrer Tony Rominger (1992–1994) un de Spanier Roberto Heras (2000, 2003, 2004) und Alberto Contador (2008, 2012 und 2014) den Rekord. Dat in de düütsch Apenlichkeit bannig in’ Schadden vun de Tour de France stahnd Rennen kunnen bitlang dree Düütsch Fohrer winnen: Rudi Altig 1962, Rolf Wolfshohl 1965 un Jan Ullrich 1999. Marcel Wüst is mit 12 Siegen up Deelstrecken de spoodriekst düütsch Etappenjäger. Insgesamt aber domineeren de Spanier, de bitlang 28 vun de bither fohren 60 Rennen för sück entscheeden kunnen. De Swiezer Alex Zülle kunn as tweet Swiezer de Gesamtwertung 1996 un 1997 winnen, he hett todem de meest Daag in dat golden Trikot fohren.

Kurs 
De Kurs vun dat Rennen sett sück immer weer tosommen ut Flachetappen, de meestens för de Sprinter ideal sünd, middelswoor Deelstrecken, de good för Utrietergruppen sünd un de Hochgebirgsetappen, up de de Rundfohrt entscheedt wurrd. Buterdem gifft dat meestens noch zwee Eenzeltietfohren. Dat insgesamt bannig wellige Profil vun de Vuelta führ dorto, dat sück in sien Historie meest de stark Klimmer in de Gesamteenzelwertung dorsetten kunnen. Dat Ziel vun de Vuelta is traditionell de spaansche Hööftstadt Madrid.

1999 wurr eerstmals de Anstieg vun den Alto de Angliru in Asturien bewältigt, de mit sien besünners steil Rampen bit 24 Perzent as en vun de swoorsten Anstieg bi en Radrennen överhoopt gellt un sück intüschen to en Markenteken vun de Vuelta entwickelt hett.

Reglement 
De Führende vun de Gesamteezelwertung drocht en Golden Trikot – dat spaansch Pendant to dat Geel Trikot bi de Tour de France. Mit wiederen Trikots wurrd de best Bargfohrer (Orange Trikot) un de Führende in de Punktwertung (Gröön Trikot) geehrt. Anners as dat Gröön Trikot vun de Tour de France, dat meestens vun de Sprinters wunnen wurrd, hebbt ok anner Fohrertypen realistisch Chancen, dat Gröön Trikot vun de Vuelta to erringen.

En Besünnerheit vun de Vuelta is dat Witt Trikot, dat de Best vun de Kombinatschoonswertung drocht. In disse Wertung wurr de Summ vun de Platzeeren in de Gesamt-, Barg- un Punktwertung berücksichtigt.

Fröher geev dat ok noch en Sprintwertung, en Wertung för den besten Jungprofi un en Wertung mit de Naam "Sprints especiales".

Gesamtsieger un Wertungen

Gesamtwertung 

De Führende in de Gesamtwertung vun de Vuelta kriggt as Utteknung en maillot color oro, dat Golden Trikot. De golden Farve hett dat eerst siet 1999, dorvör weer dat 44 Johr geel. En Utnahm weer hier dat Johr 1977, as dat Trikot root weer. Buterdem harr dat all de Farven orange (1935, 1936 un 1942) un witt (1941). 2010 kreeg dat weer de Farv root.

Punktewertung 

Siet 2009 hett dat Trikot vun den Punktbesten de Farv gröön. Van 2007 bit 2008 kreeg de punktbest Fahrer dat root Trikot un van 2004 bit 2006 dat blau Trikot mit lütt geel Fischen verleht. Vörher weer dat Trikot root un witt, wiel dat Rennen vun en anner Ünnernehmen betallt wurr. Dat gröön Trikot kriggt de Fohrer, de de meest Punkte bi all Deelstrecken sammelt. Punkte wurrd bi Zielankünften un Tüschensprints vergeven. 

 Bi de Zielankünfte vun all Deelstrecken (ok Tietfohren) wurrd de Punkte för de best 15 Fohrer so verdeelt: 25, 20, 16, 14, 12, 10, 9, 8, 7, 6, 5, 4, 3, 2, 1 Punkte

 Bi de Tüschensprints könnt de eerst dree Fohrer 6, 4 un 2 Punkte halen.

Während de Punktewertung bi de Tour de France speziell up Sprinter tosneeden is un de Winner vun en Flaketappe mehr Punkte Kriggt, as de Winner vun en Bargetappe, könnt bi de Vuelta ok anner Fohrertypen dat Punktetrikot winnen. Bi jeder Zielankunft, of bi en Bargetappe, en Flaketappe oder bi en Tietfohren, kriggt de Winner immer 25 Punkte. So geev dat 2003 bit to de letzt Deelstreck en Tweekamp tüschen den Sprinter Erik Zabel un den Bargspezialisten Alejandro Valverde. Zabel kunn dat Trikot an’ Enn denn doch winnen. 

Rekordwinner vun dit Trikot sünd Sean Kelly un Laurent Jalabert, de dat Trikot je veer Mal winnen kunnen, Jalabert sogor veer Mal nahnanner. Eerst düütsch Winner weer Rudi Altig 1962. Dietrich Thurau wunn 1976 un Uwe Raab hett dat Trikot 1990 un 1991 wunnen. Erik Zabel is de düütsch Rekordgewinner vun de Punktewertung vun de Vuelta. Van 2002 bit 2004 kunn Zabel sück dat Trikot dree Mal in Folg halen.

Bargwertung 

Dat Trikot vun den besten Klimmer weer bi de Vuelta 2005 root, van 2006 bit 2009 wurr en orangefarven Trikot an den besten Klimmer sietdem en witt mit blau Punkten överreicht. De Führende in de Bargwertung kriggt dat nah jeder Deelstreck verleeht. Punkte kriggt man de Bargwertungen,de up Tippen vun Bargen, aber ok up den hööchsten Punkt vun en Hügel ween könnt. Je nah Längt vun den Anstieg un wu hooch de Anstieg is gifft dat ünnerscheedlich völ Punkte. Bi de Vuelta wurrd de Anstieg in veer Kategorien ünnerdeelt: 
 3.Kategorie: 6, 4, 2 un 1 Punkte för de eerst veer Fohrer
 2.Kategorie: 10, 7, 5, 3, 2 un 1 Punkte för de eersten söss Fohrer
 1.Kategorie: 16, 12, 10, 8, 6, 4, 3, 2 un 1 Punkte för de eersten negen Fohrer
 Kategorie "Especial": 30, 25, 20, 16, 12, 10, 8, 6, 4, 3, 2 un 1 Punkte för de eersten twalf Fohrer.

Van 1997 bit 2001 kunn José María Jiménez dat Bargtrikot veer Mal winnen. Jiménez is 2003 nah Depressionen in en psychiatrischen Klinik an Hartverseggen storven, gellt aber noch bit hüüd upgrund vun sien Klimmerkünsten as en vun de populärsten spaanschen Fohrer.

Kombinatschoonswertung 

Dat Trikot vun den Führenden vun de Kombinatschoonswertung weer 2005 gold un gröön, vörher geev dat en witt Trikot, as ok af 2006. De Wertung gevv dat 1986 to’n eersten Mal un wurr nah de Vuelta 1993 instellt. Siet 2002 gifft dat de Wertung weer. Führender is de, de wenigsten Punkte in disse Wertung hett. Dat Klassement sett sück ztosommen ut de Punktewertung, dat Gesamtklassement un de Bargwertung tosommen. Dorbi rekent man de Platzeeren in de dree Wertungen in Punkte um. So kriggt man för den eersten Platz in en vun de Wertungen een Punkt, för en tweeten Platz 2 Punkte usw. As Bispeel kann man de Ergevnisse vun Denis Menschow ut sien Winner-Johr 2005 nehmen. He weer Dart in de Bargwertung (3 Punkte), Tweet in de Punktewertung (2 Punkte) un Eerst in de Gesamtwertung (1 Punkt). In de Additschoon keem he so up 6 Punkte un harr somit ok de Kombinationswertung wunnen.

Sietdem man de Wertung weer inführt hett, kunn Roberto Heras de Wertung tweemal winnen (2002 un 2004). Ok 2005 harr he wunnen, aber nahdem he positiv up EPO test wurrn weer, hett man in disse Wertung Denis Menschow to’n Sieger verklort.

Rekordsieger sünd Roberto Heras, Federico Echave un Sean Kelly, de de Wertung je tweemal winnen kunnen.

Rekorde 
 Meest Gesamtsiege: Roberto Heras  4
 Meest Etappensiege: Delio Rodríguez 39
 Meest Etappensiege bi een Vuelta: Freddy Maertens 13
 Meest Daag in’t Führungstrikot: Alex Zülle 45
 Meest Siege in de Punktewertung: Sean Kelly un Laurent Jalabert je 4
 Meest Siege in de Bargwertung: José Luis Laguía 5
 Gröttste Differenz tüschen den Sieger un den Tweeten: 30 Minüüt un 8 Sekunn (1945)
  Minnste Differenz tüschen de Sieger un den Tweeten: 6 Sekunn (1984)

Deelstrecken in Düütschland 

2009 keem de Vuelta up de darte Deelstreck bi Emmerich eerstmals up düütsch Rebeet.

Siegerlist 

* Roberto Heras wurr nah en positiven Dopingbefund bi de Vuelta 2005 de Sieg nahderhenn aferkannt

Weblenken 
 Offizielle Website der Vuelta (spaansch, engelsch franzöösch)

Enkeld Nahwiesen 

Radrennen
Spanien