Kofi Annan
Kofi Atta Annan (* 8. April 1938 in Kumasi, Ghana † 18. August 2018 in Bern) weer de sövte Generalsekretär vun de Vereenten Natschonen vun Januar 1997 bit Dezember 2006. He is 2001 mit den Fredensnobelpries ehrt worrn.

Leven

Familie un Utbilln 
Kofi Annan weer in de ghanaischen Stadt Kumasi as Söhn vun Henry Reginald Annan un Victoria Annan boren un een Dag later dööpt. To de Tiet 1938 weer Ghana noch en britsche Kolonie. De Familie vun Annan hett to de Elite vun’t Land höört, to de Ethnie vun de Fante. Sien beiden Opas un en Unkel vun em weern so nöömte Chiefs un sien Vadder hett lange Tiet as Utfohrmanager för de Firma Lever Brothers arbeidt.

Kofi Annan hett 1958 mit en Studium vun de Weertschapswetenschoppen anfungen an’t Kumasi College of Science and Technology. Dör en Stipendium vun de Ford Foundation weer he in de Laag sien Studium in de USA an’t Macalester College in St. Paul, Minnesota wieder to maken, woneem he 1961 mit den Bachelor afslaten hett. Dorna hett he för een Johr an’t Genfer Hoochschoolinstitut för internatschonale Studien (IUHEI) vun de Universität Genf studeert. 1972 hett he butendem en Master of Business Administration an de Sloan School of Management vun’t Massachusetts Institute of Technology (MIT) maakt.

Annan is in tweeter Eh mit de sweedschen Afkaatschen un Künstlerin Nane Maria Annan verheiraadt, de en Broderdeern vun den sweedschen Diplomat Raoul Wallenberg is. Ut sien ersten Eh mit de Nigerianerin Titi Alakija hett Annan twee Kinner.

Fröhe Loopbahn 
Kofi Annan is 1962 in de Weltgesundheitsorganisatschoon (WHO) vun de Vereenten Natschonen ringahn. Vun 1974 bit 1976 hett he as Tourismusdirekter in Ghana arbeidt. Dorna keem he wedder torüch na de Vereenten Natschonen un arbeidt dor as Biordent Generalsekretär achternanner in dree verscheeden Positschonen: vun 1987 bit 1990 weer he Sekerheitskoordinater Personalmanagement, vun 1990 bit 1992 in Program Planning, Budget and Finance, and Controller – op den Posten hett Annan ü.a. ok över dat Freelaten vun westliche Börgen in’n Irak wiel den Tweeten Golfkrieg – un von 1993 bit 1994 in’t Rebeet Insätz to’n Fredensekern. Dorophen weer he bit Oktober 1995 Undersecretary-General un weer denn Sünnerbeopdragten vun’n Generalsekretär för dat ehmolige Jugoslawien. Fief Maanden later keem he 1996 wedder torüch in sien Amt as Undersecretary-General.

Generalsekretär vun de Vereenten Natschonen 

An’n 13. Dezember 1996 is Annan vun UNO-Sekerheitsraat op Druck vun de USA un gegen den Wedderstand vun vele Länner to’n Generalsekretär vun de Vereenten Natschonen wählt worrn un övernehm dormit de Steed vun Boutros Boutros-Ghali ut Ägypten. Sien Amt hett he an’n 1. Januar 1997 antreden as eerst Generalsekretär, de direkt ut de Reeg vun de UN-Mitarbeiters wählt worrn is un bito ok as eerste swartafrikaansch UNO-Generalsekretär. An’n 29. Juni 2001 weer he vun de UN-Generalversammeln för en tweete fiefjohrige Amtstiet bestätigt, de an’n 31. Dezember 2006 to End gahn is. De Wedderwahl is ungewöhnlich wesen, as he 1997 an sik blots för de tweete Amtstiet wählt worrn is. Sien Nafolger is de vörmolige süüdkoreaansche Butenminister Ban Ki-moon.

Wiel sien Amtstiet as Generalsekretär hett dat mehrere Beraden in’n Sekerheitsraat geven to de Situatschoon in’n Irak. As wichtigsten Punkt is över den Stand vun de Produkschoonsmöglichkeiten vun Massenvernichtenswapen dör den Irak snackt worrn. Kofi Annan hett dorto 2004 klor maakt, dat de Invasion in’n Irak ut sien Sicht illegal is.

In’n September 2003 hett Annan en Gremium vun 16 Lüüd insett, dat Vörslääg utarbeiden schüll för en Reform vun de Vereenten Natschonen, de so nöömte Hoochrangig Koppel för Bedrohen, Rutfordern un Wannel. Dorophen hett he an’n 21. März 2005 sien unvermodens wiet gahnd 63 Sieten lang Reform-Dokument „In grötterer Freeheit: Op’n Weg to Entwickeln, Sekerheit un Minschenrechten för all“ vörstellt.

Toletzt sett sik Annan för en globale CO2-Stüer in un hett de Weltgemeenschap dorop drängt, en Lösen för de Darfur-Kries to finnen.

Annere Opgaven 
Annan is 2007 Vösitter vun de Allianz för en Gröne Revolutschoon in Afrika (AGRA) worrn, en Initiative, de in’t Johr 2006 mit Geller vun de Bill & Melinda Gates Foundation un de Rockefeller-Stiften in’t Leven ropen weer. Teel schall dat wesen, de landweertschopplich Produkschoon vun Afrika in de kamend teihn bit twintig Johren dubbelt oder dreemol so groot to maken, wobi toeerst vör allen de Lüttbuerns ünnerstütt warrn schüllt..

Kritik an Annan 
Kritiker hebbt Kofi Annan 1994 en Mitverantwoorden an’n Völkermoord in Ruanda ünnerstellt. An verantwoortlich Steed för Afrika un Ruanda schall he Narichten över den Völkermoord torüchhollen oder afmildert hebben. Dat warrt em sünners in Betog op Berichten un Helpsanfragen vun den dormaligen Kommandeerenden vun de UN-Truppen in Ruanda, General Roméo Dallaire naseggt. 

In’n Verloop vun’n Libanonkrieg 2006 is Annan vun Israel un vun John Bolton, den US-amerikaanschen Bottschopper bi de Vereenten Natschonen kritiseert worrn, wieldat he Israel vörholen hett, veer Blauhelmsoldaten mit Vörsatz dood maakt to hebben.. Annan hett sien Vörhollen aver nich torüchnahmen.

Ehren un Utteken 
 Order of the Star of Ghana
 1999 Ehrendokter vun de Technischen Universität Dresden
 2001 Ehrendokter vun de Fre’en Universität Berlin, Fachrebeet Politik- un Sozialwetenschoppen
 2001 Fredensnobelpries, to lieke Delen mit de Vereenten Natschonen
 2002 Ehrendokter vun de Universität Tilburg
 2003 Düütsch Medienpries
 2003 Sacharow-Pries vun’t Europääsche Parlament för’t Verdeffenderen vun de Minschenrechten
 2003 Freeheitspries vun de Max Schmidheiny-Stiften an de Universität St. Gallen
 2004 Ehrendokter vun de Carleton University
 2004 Ehrendokter vun de University of Ottawa
 2005 Fredensplakett vun de Münchner Konferenz för Sekerheitspolitik
 2005 Ehrendokter vun de Ne’e Universität Lissabon
 2007 Ehrendokter vun de Universität Uppsala
 2007 Groot Golden Ehrenteken an’n Band för Verdeensten üm de Republiek Öösterriek
 2007 Hölten Armbost, Spezialutteken vun’t Swiezerisch Weltweertschapsforum 2007
 „Minschen in Europa Award“ vun de Verlagsgrupp Passau

Literatur 
 Friederike Bauer: Kofi Annan. Ein Leben. S. Fischer, Frankfort an’n Main 2005, ISBN 3-10-009647-9.
 Stanley Meisler: Kofi Annan - A man of Peace in a World of War. John Wiley & Sons, New York 2007, ISBN 0-471-78744-2.

Borns

Weblenken 

 Literatur vun un över Kofi Annan in de Düütsch Natschonalbökeree
 Offiziell Biografie

Diplomaat
Börger von Ghana
Mann
Vereente Natschonen
Freedensnobelpries
Dräger vun’t Bundsverdeenstkrüüz
Boren 1938
Storven 2018