Kim Dae-jung
Kim Dae-jung (* 3. Dezember 1925 as Kin Daichū up de Insel Hauido, Sinan-gun, Provinz Zenra-nandō, dormalig Japaansch Kaiserriek, hüüdig Süüdkorea; † 18. August 2009 in Seoul, Süüdkorea) weer en süüdkoreaansch Politiker. För lang Tiet weer  Kim de Führer vun de Opposition, 1998 hett he Kim Young-sam as Präsident vun de Republiek Korea (Süüdkorea) aflöst un bleev in dit Amt bit 2003. In dat Johr 2000 kreeg he den Freedensnobelpries.

Leven un Waerk

Fröhe Johren 
Kim Dae-jung wurr as Söhn vun en Buer up de Insel Hauido in de Provinz Zenra-nandō boren. Wiel dat dormals bitt o dat Enn‘ vun den Tweeten Weltkrieg as Kolonie to dat Japaansch Kaiserriek hörrn dee un Japaansch Natschonalspraak weer, wurr in disse Tiet de japaansch Utspraak vun de Hanja vun sien Naams Kin Daichū bruukt. De japaansch Version vun sien Naam Toyota Daichū (japaansch: 豊田大) muss he af laatstens 1940 annehmen. He harr söss Geschwister. Bit 1943 hett he de Hannelsschool in Mokupo besöcht un funn dornah en Anstellung bi en Schippfohrtslien. Nah de Nedderlaag vun Japan in‘ Tweeten Weltkrieg un de dorup folgen Unafhängigkeit vun de Koreaansch Halfinsel vun Japan hett Kim Dae-jung de Leiden vun de Firma övernommen un de to en Reederee utbaut. Bit 1955 weer he Baas vun de Reederee. Dorneben weer he etwa dree Johr lang as Herutgever vun dat Blatt Mokpo Daily News tätig. 1950, to Anfang vun den Koreakrieg, is Kim Dae-jung för en körten Tiet in Fangenschap geraden. 1957 is he to’n kathoolschen Glooven överwesselt.

Warken in de Oppositschoon 
Kim Dae-jung fung sien politische Karriere 1954 as Gegenkandidat vun Syngman Rhee an. De wurr allerdings vun de US-amerikaansch regeeren ünnerstütt, so dat Kim de Wahl verlor. Eerst 1961 gelung hüm dat, en Sitt in de Regeeren to halen. Dorneben hett he Kurse in dat Fack Ökonomie an den Universitäten in Seoul beleggt un hett dit Studium 1970 afslooten. 1963 wurr he weer in dat Parlament wählt. 1967 is he as Kandidat vun de nee grünnd  Demokraatschen Volkspartei antreeden, de de Wahl mit groot Mehrheit wunn.

1971 kandideer Kim Dae-jung gegen den amteeren Präsidenten Park Chung-hee un weer blots knapp ünnerleegen. He denn Süüdkorea in‘ Oktober 1972 verlaaten un gung nah Japan un hett vun dor ut de süüdkoreaansch Oppositschoon organiseert. An‘ 8. August 1973 wurr he vun Agenten vun den süüdkoreaanschen Geheimdeenst in Tokio entführt un sull woll ümbrocht wurrn. Blots dör de Interventschoon vun den amerikaanschen Geheimdeenst kunn sien Leven rett wurrn. So wurr Kim Dae-jung in Süüdkorea blots ünner Huusarrest stellt. In‘ März 1976 wurr he verhaft u nto fiev Johren Haft un Aferkennen vun sien Börgerrechte veroorddeelt. 1978 wurr he aber all weer entlaaten, stunn aber bit 1979 ünner Huusarrest. Eerst nahdem Park Chung-hee ümbrocht wurrn weer, wurrn hüm sien Rechte weer tospraaken. In‘ Tosammenhang mit den Gwangju-Upstand, de nah de Machtövernahm dör General Chun Doo-hwan un de ansluuten Utropen vun dat Kriegsrecht in‘ Mai 1980 in Gwangju stattfunn, wurrn hüm Umstörtplääns anlast un he wurr to’n Dood veroordeelt. Nah internatschonalen Protesten wurr he an‘ 23. Januar 1981 dör Chun Doo-hwan in sien Eegenschap as Staatspräsident begnadigt; de Doodsstraaf wurr in en levenslänglich, later in en 20-johrige Haftstraaf umwannelt, bevör hüm 1982 sluutend de Utreis in de USA erloovt wurr.

In de USA hett he van 1983 bit 1984 as Visiting Fellow an dat Center for International Affairs vun de Harvard University in Cambridge, Massachusetts arbeit. 1985 kehr he nah Süüdkorea torüch un nehm sien Rull as Führer vun de Oppositschoon weer up. He wurr woll bit 1987 wedder ünner Huusarrest stellt, kunn aber gemeensam mit Kim Young-sam de Nee Koreaansch Demokraatsch Partei upbauen un as politische Kraft fastsetten. In de eerst demokraatsch Wahlen in Süüdkorea nah de Militärdiktatur vun General Chun Doo-hwans in dat Johr  1987 weer Kim Dae-jung den Gegenkandidaten Ex-General Roh Tae-woo ünnerleegen. Roh kunn de Wahl för sück entscheeden, wiel Kim Dae-jung un Kim Young-sam mittlerwiel as erbitterte Gegner över de wiedere Entwicklung vun de Partei de Oppositschoon spalten un swaak maakt harrn. Nahdem he 1992 weer bi de Präsidentschapswahlen verlor, ditmal gegen sien ehmalgen Mitstrieder Kim Young-sam, hett Kim Dae-jung sien Rücktoog ut de Politik ankünnigt un geev as  Honorarperfesser Vörlesungen an Universitäten in Süüdkorea, China un Moskau.

Wirken as Staatspräsident vun Süüdkorea 

1995 hett Kim Dae-jung weer en Partei grünnd, de he Natschonalen Kongress för nee Politik nömmt hett. 1997 gelung hüm dat bi de Wahl an‘ 18. Dezember Kim Young-sam in dat Präsidentenamt aftolösen, wiel de dör tallriek Korruptschonsaffären sien Kreit bi de Wähler verspeelt harr. Kim Dae-jung hett en Bündnis mit den Vereenigten Linksdemokraten slooten un wurr an‘ 28. Februar 1998 Präsident vun dat Land. As Katholik (siet 1957) harr he sien Huusmacht in‘ Südwest vun Süüdkorea, wo Gwangju de Katholikenhoochborg is. He hett de Traditschoon braaken, nah de all sien Amtsvorgänger ut de riek Gyeongsang-Region stammen: Park Chung-hee, Chun Doo-hwan, Roh Tae-woo un Kim Young-sam. De Bevölkerung vun Jeolla, de mit överwältigen Mehrheit för hüm stimmt harr, hett haapt, dat he, as dat bit dorhen begäng weer, sien Heimatprovinz bi Investitschonen un Updrääg den Vörtoog geven dee. Dat is aber blots in wat minner Umfang passeert. 

1999 hett Kim Dae-jung en Ünnersökenskommission ünner annern to dat Jeju-Massaker in’t Leven ropen, deren Ergevnisse de Regierungssiet swoor belasten dee.

In dat Johr 2000 keem dat eerste Drapen vun de Staatsböversten vun Süüd- un Nordkorea tostannen: Kim Dae-jung is nah Pjöngjang reist, um mit Kim Jong-il to snacken. Dit Drapen funn in‘ Rahmen vun de so nömmt Sünnschienpolitik statt, för de Kim Dae-jung de Freedensnobelpries in dat Johr 2000 verleeht wurr. De drieven Kraft achter disse Politik weer in‘ Grunde de Övervader vun de Hyundai-Grupp, Chung Ju-yung, de ut den Norden stammt un versöcht hett, de Fronten dör Betahlen an Nordkorea un Investitschonen in‘ Norden uptoweeken.

Nah dat Enn‘ vun de Amtstiet vun Kim Dae-Jung 2003 hemm Ermittlungen vun de Justiz ergeeven, dat Geld vun de Hyundai-Grupp illegal an Nordkorea gahn weern un Personen in dat Umfeld vun Kim hooch Geldsummen annommen harrn. Man hett Kim Dae-jung buterdem vörsmeeten, dat he vun  dat Nuklearwappenprogramm vun Nordkorea wusst, dat aber för sück behollen hett. 

Kim Dae-Jung is in dat Öller vun 83 Johren an‘ 18. August 2009 in en Klinik in Seoul an de Folgen vun en Lungenentzündung storven.

In‘ Rahmen vun de Fier nto dat Bisetten vun Kim an‘ 23. August 2009 keem dat unverwacht to eerst  Begegnungen vun hoochrangig Regeerensvertreder ut Nord- un Süüdkorea siet 18 Maand. Bi dat Staatsbegräbnis för Kim Dae-jung hett de amteeren Premierminister Han Seung-soo den Storven as „große Führungspersönlichkeit der modernen Geschichte“ betekent.

Utteknungen 
 Bruno Kreisky Pries för Verdeenste um de Minschenrechte (1981)
 Freedensnobelpries för sien Bidrääg to de Verständigung vun Süüdkorea mit Nordkorea (2000)
 Ehrendokterwürde vun de University of Cambridge (2001)
 Freeheitspreis vun de Free Universität Berlin (2007)

Borns 
 Kim Dae-jung: Mein Leben, mein Weg. Autobiografie des Präsidenten der Republik Korea. Aus dem Koreanischen übertragen von Chei Woon-jung, Frankfurter Allg. Buch, Frankfort an‘n Main 2000, Paralleltext in koreanischer Schrift, ISBN 3-933180-71-6
 Lee Hee-Ho (Frau Kim Dae-jung): Meine Liebe, mein Vaterland. Ut dat amerikaansch Engelsch vun Werner Pfennig, Abera Verlag, Hamborg 2003, ISBN 3-934376-46-0

Weblenken 

 DNB-Katalog
 Kim Dae-jung up de Sieden vun den Nobelpries (engelsch)

Enkeld Nahwiesen 

Mann
Börger von Süüdkorea
Freedensnobelpries
Boren 1925
Storven 2009
Politiker (Süüdkorea)