Maximilian Schell
Maximilian Schell (* 8. Dezember 1930 in Wien; † 1. Februar 2014 in Innsbruck) weer en Schauspeler, Speelbaas un Filmproduzent mit öösterrieksche un Swiezer Staatstohörigkeit. He weer 1962 mit den Oscar as Best Dorsteller uttekent worrn.

Leven un Wark 
Schell weer de Söhn vun den Swiezer Schriever Hermann Ferdinand Schell un de Wiener Schauspelersche Margarethe Noé von Nordberg. He weer de jüngere Broder to Maria un Carl Schell as ok de öllere Broder to Immy Schell. As 1938 Öösterriek an dat natschonalsozialistische Düütsche Riek anslaten worrn is, is de Familie vun Wien wegtogen un na Zürich gahn. Dor is he opwossen un weer künstlerisch ok dör sien Öllern prägt.

An de Züricher Universität – as ok in Basel un München – hett Schell Philosophie, Kunsthistorie un Musik- un Theaterwetenschop studeert. Ok hett he bi den Grasshopper Club Zürich Football speelt. 1952 is he in dat dorstellerische Fack wesselt un hett blangento an’t Konservatorium Bern (vundaag: Hoochschool vun de Künst Bern) Klavier studeert. In’n Harvst 1952 füng he an’t Theater Basel as Schauspeler, Speelbaas un Dramaturg an. Na verschedene Statschonen keem he 1959 an de Münchner Kamerspelen. Dat glieke Johr noch hett em Gustaf Gründgens na Hamborg halt.

Enn vun de 1960er Johren speel he in London un hett blangento Warken vun John Osborne un William Shakespeare översett. 1978 övernehm he vun Curd Jürgens de Rull Jedermann bi de Soltborger Festspelen, de he bit 1982 dorstellt hett. As Speelbaas hett he ok Opern inszeneert. 2007 hett he de Operette „Wiener Blut“ vun Johann Strauß mit Spood op de Seebühne in’t öösterrieksche Mörbisch bröcht.

Bekannt worrn is Schell aver ok dör Film un Feernsehn. Al 1955 hett he mit Kinder, Mütter und ein General sien eersten Film dreiht. Twee Johren later stünn he in Hollywood vör de Kamera. He speel an de Siet vun Marlon Brando in The Young Lions un is mit sien Rull as Afkaat vun Nazi-Verbrekers in Stanley Kramer sien Film Judgment at Nuremberg to’n internatschonalen Star worrn. För disse Rull weer he mit den Oscar för den besten Schauspeler uttekent. Enn vun de 1960er Johren füng he ok an, as Produzent un Speelbaas achter de Kamera to arbeiten.

Weltwiet gell Schell as een vun de bekanntsten un spoodrieksten düütschsprakigen Schauspeler. He weer noch eenige mole fakener för den Oscar un annere Priesen vörslahn. Dör de Medien güng ok, dat he dree Johren lang wat mit Soraya harr, de letzte Ehfro vun’n Schah vun Persien. 1985 hett he de russ’sche Schauspelersche Natalja Andreitschenko heiraat, mit de he en Dochter harr. De Eh is 2005 aver scheedt worrn. Vun 2008 an weer he mit de 48 Johr jüngeren Opernsingersche Iva Mihanovic tosamen, de he in’n August 2013 heiraat hett.

Blangen sien Arbeiten an’t Theater un för Film un Feernsehn, hett sik Schell ok mit de Musik un mit de Maleree befaat. Af un an hett he ok schreven oder as Spreker arbeit. Leevt hett he in’n Wessel mol in Los Angeles un mol op’n Öllernhoff in Preitenegg (Kärnten). He tell to de Frünnen vun den tschechischen Schriever un lateren Präsidenten Václav Havel un hett an sien Steed in de Frankforter Paulskark 1989 en Reed vun em vörlest, as Havel keen Verlööf harr uttoreisen, üm sien Fredenspries vun’n Düütschen Bookhannel antonehmen.

Filmografie (Utwahl)

Utteken 
Maximilian Schell is för sien Filmarbeiten dreeundörtig mol för bekannte Filmpriesen nomineert worrn. 21 mol is he uttekent un ehrt worrn, as to’n Bispeel mit:
 1961: den NYFCC Award in de Kategorie Best Schauspeler för Judgment at Nuremberg
 1962: den Oscar in de Kategorie Best Hööftdorsteller för Judgment at Nuremberg
 1962: den Golden Globe in de Kategorie Best Hööftdorsteller in en Film – Drama för Judgment at Nuremberg
 1977: den NYFCC Award in de Kategorie Best Nevendorsteller för Julia
 1984: den Düütschen Filmpries in Gold in de Kategorie Best Hööftdorsteller för Morgen in Alabama
 1990: den Düütschen Filmpries as Ehrenpries för sien Bidrääg to’n düütschen Film
 1993: den Golden Globe in de Kategorie Best Nevendorsteller in en Feernsehreeg för Stalin
 1999: den Romy in Platin
 2000: den Mary Pickford Award
 2002: den Bambi as Ehrenpries för sien Levenswark
 2006: den Bayerischen Filmpries as Ehrenpries
 2009: den Bambi as Ehrenpries för sien Levenswark

Böker 
 Der Rebell. Eine Erzählung. C. Bertelsmann, München 1997, ISBN 978-3-570-12181-8.
 Ich fliege über dunkle Täler oder Etwas fehlt immer. Erinnerungen. Hoffmann und Campe, Hamburg 2012, ISBN 978-3-455-50178-0.

Literatur 
 Gero von Boehm: Maximilian Schell. 15. Januar 2001. Interview in: Begegnungen. Menschenbilder aus drei Jahrzehnten. Collection Rolf Heyne, München 2012, ISBN 978-3-89910-443-1, S. 272–281.

Borns

Weblenken 

 Literatur vun un över Maximilian Schell in’n Kataloog vun de Düütschen Natschonalbökeree
 Maximilian Schell in’t Histoorsche Lexikon vun de Swiez
 Maximilian Schell in’n Regie Guide

Speelbaas
Filmproduzent
Schauspeler
Dräger vun’t Bundsverdeenstkrüüz
Börger von de Swiez
Börger von Öösterriek
Mann
Boren 1930
Storven 2014