प्रज्ञा सिंग ठाकूर
प्रज्ञा सिंग ठाकूर तथा साध्वी प्रज्ञा (२ फेब्रुवारी, १९७० - ) एक भारतीय राजकारणी व धर्मगुरू आहे. ठाकूर ही भारतीय जनता पक्षाची राजकारणी आहे. महाविद्यालयाच्या काळापासून ती अखिल भारतीय विद्यार्थी परिषदेची (एबीव्हीपी) सक्रिय सदस्या होती आणि नंतर राष्ट्रीय स्वयंसेवक संघ (आरएसएस) मध्ये सामील झाली.

२००८ च्या मालेगाव बॉम्बस्फोटाचा त्यांच्यावर आरोप आहे, ज्यात १० लोक मारले गेले होते आणि ८२ जण जखमी झाले होते. गुन्हेगारीच्या वेळी तिची बाईक सापडल्यानंतर तिला दहशतवादी कारवाईचा सामना करावा लागला, परंतु राष्ट्रीय तपास संस्थेने काही गंभीर आरोप मागे घेण्याआधी आरोग्य आधारांवर जामीन मंजूर केला.

2008च्या मालेगाव बॉम्बस्फोटांचा तिच्यावर आरोप आहे, ज्यात १० लोक ठार झाले आणि ८२ हुन अधिक जखमी झाले होते. बॉम्बस्फोटात तिची दुचाकी वापरल्याचे आढळून आल्यानंतर तिला दहशतवादी आरोपावरून अटक करण्यात आली होती. सध्या तिच्यावर बेकायदेशीर क्रियाकलाप (प्रतिबंध) कायद्यांतर्गत एकाधिक शुल्कासाठी खटला चालू आहे. २०१७ मध्ये, राष्ट्रीय तपास एजन्सीने काही गंभीर आरोप सोडल्यानंतर तिला आरोग्याच्या कारणावरून जामीन मंजूर झाला. 

ठाकूर यांनी भोपाळ मतदारसंघातून २०१९ची भारतीय सार्वत्रिक निवडणूक लढविली आणि मध्य प्रदेशचे माजी मुख्यमंत्री असलेले भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेसचे दिग्विजय सिंह यांच्याविरूद्ध लढले. तिने पदार्पणातील निवडणूक  ३६४८२२ मतांच्या फरकाने जिंकली. राजकीय शास्त्रज्ञ क्रिस्तोफ जाफ्रेलोट यांच्या म्हणण्यानुसार, ती २०१९ च्या निवडणुकीची "प्रतीक" बनली आहे, ज्यामध्ये हिंदुत्ववादी विचारधारेचे असंतुलित घटक मुख्य प्रवाहात आणले गेले आहेत. 

२१ नोव्हेंबर २०१९ रोजी साध्वी प्रज्ञासिंह ठाकूर यांना संरक्षणविषयक २१-सदस्यीय संसदीय सल्लागार समितीचा सदस्य बनविण्यात आला आहे, ज्याचे अध्यक्ष संरक्षणमंत्री राजनाथ सिंह आहेत. संसदेत तिच्या टिप्पणीनंतर, जिथे त्यांनी नथुराम गोडसे (गांधींचा मारेकरी) यांना देशभक्त म्हटले, तेथे विरोधी पक्षातील सदस्यांनी त्यांच्यावर टीका केली. २ नोव्हेंबरला त्यांना संरक्षण समिती तसेच भाजपच्या संसदीय पक्षाच्या बैठकीतून काढून टाकण्यात आले.

बालपण आणि पार्श्वभूमी

ठाकूर यांचा जन्म २ फेब्रुवारी १९७० रोजी झाला. तिचे वडील चंद्रपालसिंग हे मध्य प्रदेशातील भिंड येथे आयुर्वेदिक अभ्यासक आणि राष्ट्रीय स्वयंसेवक संघाचे कामगार होते. लहानपणीच ती लहान मुलांसारखी होती, लहान केस ठेवत होती आणि मुलांसारखा ड्रेस घालत होती. तिला बऱ्याचदा 'बालिश मुलगी' असे संबोधले जात असे. तिला बाईक चालविणे खूप आवडायचे. तिच्या नावावर ही मोटारसायकल नोंदविण्यात आली होती ज्यामुळे मालेगाव स्फोटांबद्दल तिला अटक करण्यात आली.

कारकीर्द 

ठाकूर यांनी लहर महाविद्यालय (भिंड) येथे शिक्षण घेतले आणि १९९३ मध्ये त्यांनी संघ परिवारातील विद्यार्थी संघटना अखिल भारतीय विद्यार्थी परिषद (एबीव्हीपी) मध्ये प्रवेश केला. त्यानंतर त्यांनी राज्य सचिवाच्या पदावर काम पाहिले आणि १९९७ मध्ये त्यांनी ही संघटना सोडली. त्यानंतर त्यांनी राष्ट्रवादी सेना आणि हिंदु जागरण मंच यांच्यासाठी काम केले. त्या हिंदू बजरंग दलाच्या महिला संघटनेच्या दुर्गा वाहिनीचीही सदस्य होत्या. तसेच वंदे मातरम जन कल्याण समितीची संस्थापक सदस्य देखील त्या होत्या, जी राष्ट्रीय स्वयंसेवक संघाशी संबंधित असलेली आणि संघ परिवारातील आहे संस्था आहे.

२०१९ सार्वत्रिक निवडणुका

ठाकूर १७ एप्रिल २०१९ रोजी भारतीय जनता पक्षात दाखल झाल्या आणि २०१९ च्या निवडणुकीसाठी भोपाळ लोकसभा मतदारसंघातील भाजपचे उमेदवार म्हणून निवडणूक लढल्या. ठाकूर असे म्हणत चर्चेत होत्या की २००८ च्या बॉम्बस्फोटांनंतर अटकेनंतर तुरुंगात तिच्यावर हेमंत करकरे यांनी वाईट वागणूक धिली. भाजप नेते फातिमा रसूल सिद्दीकी म्हणाल्या की, त्यांच्या जातीयवादी आणि चुकीच्या टीकेमुळे शिवराजसिंह चौहान आणि मुस्लिमांची प्रतिमा डागाळली आहे आणि ठाकूर यांच्यासाठी ती प्रचार करणार नाही. १९९२ मध्ये त्यांनी बाबरी मशिदी विध्वंसात सहभागी झाल्याच्या आरोपा  वरून ठाकूर यांच्याविरोधात एफआयआर दाखल करण्याचे निर्देश भारतीय निवडणूक आयोगाने पोलिसांना दिले. नंतर जातीय भावनांना भडकवून आदर्श आचारसंहितेचे उल्लंघन केल्याच्या आरोपाखाली निवडणूक आयोगाने ७२ तास प्रचार करण्यास बंदी घातली. नंतर भाजपा पक्षाच्या नेत्यांनी त्यांच्यावर टीका केली की महात्मा गांधींचा खून, नथुराम गोडसे हा नेहमीच देशभक्त होता. तथापि, ठाकूर यांनी मध्य प्रदेशचे दोन वेळा मुख्यमंत्री असलेले विरोधी उमेदवार दिग्विजय सिंह यांचा पराभव करून ४३६४८२  मतांच्या फरकाने ही निवडणूक जिंकली.

संदर्भ 

इ.स. १९७० मधील जन्म 
भारतीय महिला राजकारणी 
हिंदू साधू 
भारतीय जनता पक्षातील राजकारणी 
१७ वी लोकसभा सदस्य
स्त्री चरित्रलेख