कुलभूषण जाधव
कुलभूषण जाधव हे भारतीय नौदलातील सेवा निवृत्त अधिकारी आहेत. यांचा जन्म १६ एप्रिल १९७० रोजी झाला होता. इ.स. २००१ मध्ये ते नैदलातून निवृत्त झाले आणि ते निवृत्तीनंतर इराणमध्ये व्यवसाय करीत होते. पाकिस्तानी दाव्यानुसार दहशतवाद आणि भारताच्या गुप्तचर संस्था, रिसर्च ॲंड अ‍ॅनालिसिस विंगसाठी हेरगिरीच्या आरोपाखाली त्यांना पाकिस्तानी प्रांत बलुचिस्तानमध्ये अटक करण्यात आली होती.  १० एप्रिल २०१७ रोजी, भारतीय परराष्ट्र मंत्रालयाने म्हटले आहे की, "गेल्या वर्षी त्यांचे इराणमधून अपहरण झाले होते आणि त्यानंतरच्या ते पाकिस्तानमध्ये आढळले परंतु त्यांची उपस्थिती कधीच विश्वासार्हतेने स्पष्ट केली नव्हती". 

पाकिस्तानी सरकारने नमूद केले की ते भारतीय नौदलातील सर्व्हिस कमांडर होते जे पाकिस्तानच्या आत विध्वंसक कार्यात सहभागी होते आणि ३ मार्च २०१६ रोजी बलुचिस्तानमधील काउंटर-इंटेलिजेंस ऑपरेशन दरम्यान त्यांना अटक करण्यात आली होती.  भारत सरकारने जाधव यांना माजी नौदल अधिकारी म्हणून मान्यता दिली परंतु त्यांच्याशी सध्याचा संबंध नाकारला आणि त्यांनी अकाली सेवानिवृत्ती घेतल्याची कबुली दिली आणि त्यांचे इराणमधून झालेले अपहरण देखील नमूद केले. 

१० एप्रिल २०१७ रोजी जाधव यांना पाकिस्तानमधील फील्ड जनरल कोर्ट मार्शलने फाशीची शिक्षा सुनावली.  १८ मे २०१७ रोजी आंतरराष्ट्रीय न्यायालयाने या खटल्यावरील अंतिम निर्णयासाठी अगोदर दिलेल्या फाशीला स्थगिती दिली.   १७ जुलै २०१९ रोजी आंतरराष्ट्रीय न्यायालयाने जाधव यांच्या सुटकेसाठीचे भारताचे अपील फेटाळून लावले आणि पाकिस्तानला फाशी स्थगित करण्याचे आदेश दिले. कुलभूषण जाधव यांच्या खटल्याच्या आणि दोषी ठरविण्याच्या संपूर्ण प्रक्रियेचा पाकिस्तानला विचार करावा लागेल आणि भारताला समुपदेशक प्रवेश द्यावा लागेल, असे यात म्हटले आहे. 

कुलभूषण जाधव यांची आई व पत्नी यांना, त्यांना भेटण्याची परवानगी अनेक वर्षांनी देण्यात आली होती.

पार्श्वभूमी
कुलभूषण जाधव यांचा जन्म महाराष्ट्रातील सांगली येथे १६ एप्रिल १९७० रोजी झाला. त्यांचे वडिल सुधीर आणि आई अवंती जाधव आहेत.  त्यांचे वडील मुंबई पोलिसांचे सेवानिवृत्त अधिकारी आहेत. 

कुलभूषण जाधव विवाहित असून त्यांना दोन मुले आहेत.  त्यांचे कुटुंब मुंबईतील पवई येथे राहते.  पाकिस्तानी माध्यमांतील वृत्तानुसार, कुलभूषण  जाधव १९८७ मध्ये भारतीय राष्ट्रीय संरक्षण अकादमीमध्ये दाखल झाले आणि १९९१ मध्ये भारतीय नौदलाच्या अभियांत्रिकी शाखेत त्यांची नेमणूक झाली.  २००१ च्या भारतीय संसदेवर झालेल्या हल्ल्यानंतर त्यांनी भारतात माहिती गोळा करण्यास सुरुवात केली असल्याचे पाकिस्तानी माध्यमांनीही वृत्त दिले आहे. १४ वर्षांच्या सेवेनंतर, २००३ मध्ये त्यांना गुप्तचर ऑपरेशन्समध्ये सामील करण्यात आले आणि त्यांनी इराणच्या चाबहार येथे छोटा व्यवसाय सुरू केला, तेथून त्यांनी कराची आणि बलूचिस्तानमध्ये अनेक भेटी दिल्या.

संदर्भ

भारतीय नौदल