मार्था फॅरेल
मार्था फैरल ह्या सामाजिक कार्यकर्ता होत्या. त्या आपल्या कामासाठी भारतात आणि परदेशात प्रसिद्ध होत्या. त्यांनी महिलांचे हक्क, लैंगिक समानता आणि प्रौढ शिक्षणासाठी भरपूर काम केले आहे. १३ मे २०१५ रोजी अफगाणिस्तानमधील काबुल गेस्ट हाउसमध्ये दहशतवादी हल्ल्यात १४ जण ठार झाले होते. या हल्ल्याच्या वेळी काबुलमधील आगाखान फाऊंडेशनसह ते लिंग प्रशिक्षण कार्यशाळेचे नेतृत्व त्या करीत होत्या.

जीवन
इ.स.१९८१ मध्ये अंकुर येथे साहित्य साक्षर म्हणून, दिल्लीतील महिला साक्षरता आणि सक्षमीकरणासाठी काम करणारे एक स्वयंसेवी संस्था म्हणून आपले कारकीर्द सुरू केले. त्यांनी प्रौढ शिक्षणावर आपले लक्ष केंद्रित केले आणि त्यांनी भागीदारी शिकण्याच्या पद्धतीचा अभ्यास करण्यास प्रारंभ केला. मार्था यांच्या मते, भागीदारी ही आपल्या आयुष्याचा एक महत्त्वाचा भाग आहे. ज्याचा आपण १९९१ मध्ये त्यांनी क्रिएटिव्ह लर्निंग फॉर चेंज नावाची संस्था स्थापन केली. यामध्ये, औपचारिक सेटिंग्जमध्ये विद्यार्थ्यांना आणि  शिक्षकांना शिक्षण सामग्री प्रदान केली गेली. ज्यामुळे शिक्षण रचनात्मक पद्धतीने केले जाऊ शकेल. इ.स.१९८१ मध्ये अंकुर येथे साहित्य साक्षर म्हणून, दिल्लीतील महिला साक्षरता आणि सक्षमीकरणासाठी काम करणारे एक स्वयंसेवी संस्था म्हणून आपले कारकीर्द सुरू केले. त्यांनी प्रौढ शिक्षणावर आपले लक्ष केंद्रित केले आणि त्यांनी भागीदारी शिकण्याच्या पद्धतीचा अभ्यास करण्यास प्रारंभ केला. इ.स.१९८१ मध्ये अंकुर येथे साहित्य साक्षर म्हणून, दिल्लीतील महिला साक्षरता आणि सक्षमीकरणासाठी काम करणारे एक स्वयंसेवी संस्था म्हणून आपले कारकीर्द सुरू केले. त्यांनी प्रौढ शिक्षणावर आपले लक्ष केंद्रित केले आणि त्यांनी भागीदारी शिकण्याच्या पद्धतीचा अभ्यास करण्यास प्रारंभ केला. मार्था यांच्या मते, भागीदारी ही आपल्या आयुष्याचा एक महत्त्वाचा भाग आहे, ज्याचा आपण १९९१ मध्ये त्यांनी क्रिएटिव्ह लर्निंग फॉर चेंज नावाची संस्था स्थापन केली. यामध्ये, औपचारिक सेटिंग्जमध्ये विद्यार्थ्यांना, आणि  शिक्षकांना शिक्षण सामग्री प्रदान केली गेली ज्यामुळे शिक्षण रचनात्मक पद्धतीने केले जाऊ शकेल.'

पुस्तक
इ.स.२०१४ मध्ये त्यांनी लैंगिक शोषण यावर प्रथम भारतीय पुस्तक प्रकाशित केले. या पुस्तकाचे शीर्षक - कार्यस्थळांना प्रवृत्त करणे असे होते. लैंगिक अपंगत्व आणि सिविल सोसायटी संस्थेतील लैंगिक छळाचा अभ्यास. कामाच्या ठिकाणी लैंगिक छळाच्या मुद्द्यावर काम करणाऱ्या लोकांसाठी हे पुस्तक एक मैलाचे दगड आहे. प्रौढ शिक्षण, पर्यावरण, व्यावसायिक आरोग्य आणि सुरक्षितता, लिंग मुख्य प्रवाहात आणि महिला सशक्तीकरण यासारख्या विषयांवर त्यांनी इतर अनेक पुस्तके लिहिली आहेत.

संदर्भ 
विकी लव्ह्‌ज वुमन २०१९
सामाजिक कार्यकर्त्या
स्त्री चरित्रलेख
इ.स. १९५९ मधील जन्म
इ.स. २०१५ मधील मृत्यू