चाचणी मूल्यांकन
चाचणी किंवा परीक्षा (अनौपचारिकरित्या, परीक्षा किंवा मूल्यांकन) एक असे मूल्यांकन आहे जे चाचणी घेणाऱ्याचे ज्ञान, कौशल्य, योग्यता, शारीरिक तंदुरुस्ती किंवा इतर बऱ्याच विषयांमध्ये वर्गीकरण (उदा. श्रद्धा) मोजण्याचे असते. एक चाचणी तोंडी, कागदावर, संगणकावर किंवा पूर्वनिर्धारित क्षेत्रात दिली जाऊ शकते ज्यासाठी चाचणी घेणाऱ्याला कौशल्य संचाचे प्रदर्शन करण्यासाठी किंवा प्रदर्शन करणे आवश्यक आहे. चाचण्या शैली, कठोरता आणि आवश्यकतांमध्ये भिन्न असतात. उदाहरणार्थ, बंद पुस्तक चाचणीत चाचणी घेणाऱ्यास सामान्यतः विशिष्ट वस्तूंना प्रतिसाद देण्यासाठी मेमरीवर अवलंबून राहणे आवश्यक असते तर खुल्या पुस्तक चाचणीमध्ये चाचणी घेणारा एक किंवा अधिक पूरक साधने वापरू शकतो जसे की संदर्भ पुस्तक किंवा कॅल्क्युलेटर प्रतिसाद देताना चाचणी औपचारिक किंवा अनौपचारिकपणे दिली जाऊ शकते. अनौपचारिक चाचणीचे उदाहरण म्हणजे पालकांनी मुलाकडे पालकांना दिलेली वाचन चाचणी. औपचारिक चाचणी ही एखाद्या वर्गातल्या शिक्षकांनी किंवा आय.क्यू.द्वारे घेतलेली अंतिम परीक्षा असू शकते. क्लिनिकमध्ये मानसशास्त्रज्ञाद्वारे प्रशासित चाचणी. औपचारिक चाचणीचा परिणाम अनेकदा ग्रेड किंवा चाचणी स्कोअरमध्ये होतो. चाचणी स्कोअरचा अर्थ सर्वसामान्य प्रमाण किंवा निकष किंवा कधीकधी दोघांनाही दिला जाऊ शकतो. सर्वसाधारणपणे स्वतंत्रपणे किंवा मोठ्या संख्येने सहभागींच्या सांख्यिकीय विश्लेषणाद्वारे सर्वसाधारणपणे ही पद्धत स्थापित केली जाऊ शकते. परीक्षा म्हणजे एखाद्या व्यक्तीचे ज्ञान किंवा त्या विषयावर कुशलतेने वेळ देण्याची इच्छा असणे याची चाचणी घेणे.

एक प्रमाणित चाचणी ही अशी कोणतीही चाचणी आहे जी कायद्याची सुरक्षा सुनिश्चित करण्यासाठी सातत्यपूर्ण रीतीने प्रशासित केली जाते आणि स्कोअर केली जाते. प्रमाणित चाचण्या बहुतेक वेळा शिक्षण, व्यावसायिक प्रमाणपत्र, मानसशास्त्र (उदा., एमएमपीआय), सैन्य आणि इतर बऱ्याच क्षेत्रात वापरल्या जातात.

एक प्रमाणित नसलेली चाचणी सहसा व्याप्ती आणि स्वरूपात लवचिक असते, अडचण आणि महत्त्व बदलते. या चाचण्या सामान्यतः वैयक्तिक शिक्षकांद्वारे विकसित केल्या गेल्या असल्यामुळे या चाचण्यांचे स्वरूप आणि अडचण इतर शिक्षक किंवा संस्थांकडून मोठ्या प्रमाणात अवलंबली जाऊ शकत नाही किंवा वापरली जाऊ शकत नाही. विद्यार्थ्यांची प्रवीणता पातळी निश्चित करण्यासाठी, विद्यार्थ्यांना अभ्यासासाठी प्रवृत्त करण्यासाठी आणि विद्यार्थ्यांना अभिप्राय देण्यासाठी एक प्रमाणित नसलेली चाचणी वापरली जाऊ शकते. काही घटनांमध्ये, शिक्षक आपल्या विद्यार्थ्यांना आगामी प्रमाणित चाचणीसाठी तयार करण्याच्या हेतूने व्याप्ती, स्वरूप आणि अडचणी या प्रमाणित चाचणी सदृश नॉन-प्रमाणित चाचण्या विकसित करू शकतात. अखेरीस, वारंवारता आणि सेटिंग ज्याद्वारे एक प्रमाणित नसलेली चाचण्या घेतली जातात ती अत्यधिक परिवर्तनशील असतात आणि सामान्यतः वर्ग कालावधीच्या कालावधीत मर्यादित असतात. एक वर्ग शिक्षक उदाहरणार्थ, साप्ताहिक आधारावर किंवा सेमेस्टरच्या दोनदाच चाचणी घेईल. इन्स्ट्रक्टर किंवा संस्थेच्या धोरणावर अवलंबून प्रत्येक चाचणीचा कालावधी संपूर्ण वर्ग कालावधीसाठी केवळ पाच मिनिटे टिकू शकतो.

प्रमाणित नसलेल्या चाचण्यांच्या विरोधाभासांमध्ये प्रमाणित चाचण्या मोठ्या प्रमाणात वापरल्या जातात, ते व्याप्ती, अडचण आणि स्वरूपाच्या दृष्टीने निश्चित केल्या जातात आणि सामान्यतः परिणामी लक्षणीय असतात. प्रमाणित चाचण्या सामान्यतः चाचणी विकसक, शैक्षणिक संस्था किंवा नियामक मंडळाने निश्चित केलेल्या तारखांवर घेतल्या जातात, ज्या वर्गात ठेवलेल्या किंवा वर्ग कालावधीच्या बंधनातून एखाद्या प्रशिक्षकाद्वारे प्रशासित केल्या जाऊ शकतात किंवा असू शकत नाहीत. एकाच प्रकारच्या प्रमाणित चाचणीच्या विविध प्रतींमध्ये (उदा., एसएटी किंवा जीआरई) थोडे बदल असले तरी भिन्न प्रकारच्या प्रमाणित चाचण्यांमध्ये फरक आहे.

वैयक्तिक चाचणी घेणाऱ्यासाठी महत्त्वपूर्ण परीणाम असणाऱ्या कोणत्याही चाचणीस उच्च-चाचणी चाचणी म्हणून संबोधले जाते. एक चाचणी प्रशिक्षक, दवाखानदार, प्रशासक मंडळ किंवा चाचणी प्रदाता द्वारा विकसित आणि प्रशासित केली जाऊ शकते. काही घटनांमध्ये, चाचणीचा विकसक त्याच्या कारभारासाठी थेट जबाबदार असू शकत नाही. उदाहरणार्थ, शैक्षणिक चाचणी सेवा (ईटीएस), एकना नफा शैक्षणिक चाचणी आणि मूल्यांकन संस्था, एसएटी सारख्या प्रमाणित चाचण्या विकसित करते परंतु या चाचण्यांच्या प्रशासनात किंवा खरेदीदारात थेट सामील होऊ शकत नाही. शैक्षणिक चाचण्यांच्या विकासाच्या आणि कारभारानुसार, चाचण्यांचे स्वरूपाचे आणि अडचणीचे प्रमाण स्वतःच बदलू शकते आणि चाचणी स्वरूप आणि अडचणीसाठी कोणतेही सामान्य एकमत किंवा अविचल मानक नाही. बऱ्याचदा, परीक्षेचे स्वरूप आणि अडचण शिक्षकांचे शैक्षणिक तत्त्वज्ञान, विषय विषय, वर्ग आकार, शैक्षणिक संस्थेचे धोरण आणि अधिकृतता किंवा प्रशासकीय संस्थांच्या आवश्यकता यावर अवलंबून असते. सर्वसाधारणपणे, वैयक्तिक शिक्षकांद्वारे विकसित आणि प्रशासित केलेल्या चाचण्या प्रमाणित नसतात तर चाचणी संस्थांकडून विकसित केलेल्या चाचण्या प्रमाणित केल्या जातात.