उंबरठा (चित्रपट)
उंबरठा हा मराठी भाषेतील एक गाजलेला चित्रपट आहे. या चित्रपटाची पटकथा विजय तेंडुलकर यांनी लिहिली. हा चित्रपट शांता निसाळ यांच्या बेघर या कादंबरीवर आधारित आहे.

पटकथा

तिच्या या नवीन प्रयत्नात ती विविध आव्हाने पेलते. ती घरात शिस्त आणण्यापासून सुरुवात करते आणि तिथे होणाऱ्या फसवणुकीही तिला कळते. पण स्वार्थी आणि बेफिकीर लोकांनी भरलेल्या व्यवस्थापकीय समितीकडून तिला मदत केली जात नाही. म्हणून ती त्यांच्या मंजुरीविरुद्ध पावले उचलण्याचे ठरवते. ती इच्छूक महिलांना शिक्षित करण्यासाठी काही वर्ग सुरू करते आणि तिच्या आयुष्याला नवीन सुरुवात करण्यासाठी कैद्यांपैकी एकाशी लग्न देखील करते. स्थानिक आमदार बने आपल्या लैंगिक गरजा भागवण्यासाठी घरातील कैद्यांचा नियमित वापर कसा करतात हे तिला कळते. दोन कैद्यांनी पळून जाण्याचा निर्णय घेतला परंतु त्यांना जबरदस्तीने घरी आणले जाते. या दोघांनी स्वतःला जाळून आत्महत्या केली. त्यानंतर सुलभाला समिती आणि वृत्तपत्रांनी घरावरील तिच्या अयोग्य नियंत्रणाबद्दल चौकशी केली. तिच्याविरुद्ध प्रशासकीय चौकशी सुरू आहे. तेव्हाच तिने राजीनामा देण्याचा निर्णय घेतला आणि आपले सर्व काम सोडून घरी परतले.

तिच्या या नवीन प्रयत्नात ती विविध आव्हाने पेलते. ती घरात शिस्त आणण्यापासून सुरुवात करते आणि तिथे होणाऱ्या फसवणुकीही तिला कळते. पण स्वार्थी आणि बेफिकीर लोकांनी भरलेल्या व्यवस्थापकीय समितीकडून तिला मदत केली जात नाही. म्हणून ती त्यांच्या मंजुरीविरुद्ध पावले उचलण्याचे ठरवते. ती इच्छूक महिलांना शिक्षित करण्यासाठी काही वर्ग सुरू करते आणि तिच्या आयुष्याला नवीन सुरुवात करण्यासाठी कैद्यांपैकी एकाशी लग्न देखील करते. स्थानिक आमदार बने आपल्या लैंगिक गरजा भागवण्यासाठी घरातील कैद्यांचा नियमित वापर कसा करतात हे तिला कळते. दोन कैद्यांनी पळून जाण्याचा निर्णय घेतला परंतु त्यांना जबरदस्तीने घरी आणले जाते. या दोघांनी स्वतःला जाळून आत्महत्या केली. त्यानंतर सुलभाला समिती आणि वृत्तपत्रांनी घरावरील तिच्या अयोग्य नियंत्रणाबद्दल चौकशी केली. तिच्याविरुद्ध प्रशासकीय चौकशी सुरू आहे. तेव्हाच तिने राजीनामा देण्याचा निर्णय घेतला आणि आपले सर्व काम सोडून घरी परतले.

जेव्हा ती तिच्या घरी परतते तेव्हा तिच्या वहिनींनी तिचे आनंदाने स्वागत केले परंतु तिची मुलगी आणि सासू तितके नाही. त्यानंतर तिला कळले की तिचा पती सुभाष तिच्या गैरहजेरीत दुसऱ्या महिलेशी संबंध ठेवतो. त्याच्या विश्वासघाताने तिचे मन बदलले आणि ती पुन्हा तिच्या स्वप्नातील कामाचे अनुसरण करण्यास निघाली.

 

इ.स. १९८२ मधील मराठी चित्रपट