मुझार्ट खिंड
मुझार्ट पास(मुझार्ट खिंड)  ही भारत-चीन सीमेवरील चीनच्या झिंझियांग प्रांतातील तियान शान नावाच्या उंच डोंगरावर आहे. ती तारिमच्या खोऱ्यातील अक्सू शहराला यिनिंग ऊर्फ कुळजा शहराला जोडते. हे कुळजा शहर इली नदीच्या खोऱ्यात वरच्या भागात येते.

मुझार्ट खिंडीला स्थानिक लोक झीट ट्रेल म्हणतात. यातील झीट हे एका गावाचे नाव आहे.

व्युत्पत्ती 
चिनी स्रोतांच्या मते, मुझ-आर्टहा शब्द  "ग्लेशियर" साठी मंगोलिक शब्दापासून बनला आहे. पाश्चात्य स्रोतांनी "  बर्फ" म्हणजेच उझबेक म्हणून वाचले तर त्याचा अर्थ देखील आहे.

इतिहास 
१८०० च्या उत्तरार्धात हा मार्ग ब्रिटिश एक्सप्लोरर हेन्री लॅन्स्डेल यांनी शोधला. प्रसिद्ध चिीनी अन्वेषक झुआनझांग यांनी चिनी क्लासिक जर्नीला पाश्चिमात्य देशासाठी प्रेरणा दिली. तथापि, विद्वानांचचे मत असे आहे की तो बेडल पास आहे  ज्युझानझांगने वर्णन केल्याप्रमाणे हा रस्ता "किंग्डम ऑफ बलुका"च्या वायव्येकडडे होता,  आधुनिक काळातील अकसू शहर .

क्विंग राजवटीदरम्यान, ही खिंड सामरिक लष्कराला महत्त्व देणारी आहे. कारण, दक्षिण शिनजियांगमधील तारिम बेसिन आणि उत्तर शिनजियांगमधील इली येथे किंग पॉवर बेस यांच्यात विवाद होते.. मुझार्ट ग्लेशियरमुळे, किंग सरकारने या डोंगराच्या प्रवेशद्वारास अडथळा आणण्यासाठी बरेच कष्ट केले. याकूब बेग यांनी 1862 ते 1877च्या डंगन बंडाच्या वेळी हे श्रम थांबविले आणि ते दुर्गम बनले. १८७० च्या सुमारास, बंडखोरीच्या वेळी रशियन लोकांनी कुलझावर येण्यापासून रोखण्यासाठी याकूबचा ताबा ताब्यात घेतला  कुल्जाच्या तहात रशियाने घेतलेल्या व्यापारविषयक करारामुळे झिनजियांग किंग पुन्हा मिळवल्यानंतर, रशियन साम्राज्य आणि किंग यांच्यात सुरुवातीच्या वाटाघाटी झालेल्या लिवाडिया करारास मंजुरी मिळाल्यास इली व्हॅलीचा बराचसा भाग रशियापर्यंत या डोंगराळ प्रदेशाला रचला गेला असता. इतर युरोपीय शक्तींच्या पाठिंब्याने हा तह पुन्हा नव्याने झाला आणि सेंट पीटर्सबर्गचा 1881चा तह झाला . १ In ०. मध्ये, फिनलँडचे अध्यक्ष गुस्ताफ मॅन्नेहेम, इम्पीरियल रशियन सैन्यात इंटेलिजन्स ऑफिसर म्हणून काम करत असताना येथून गेले. रशियन साम्राज्याने चीनवर आक्रमण करण्याची व्यवहार्यता निश्चित करणे हे त्याचे ध्येय होते.

संदर्भ आणि नोंदी

चीनमधील महामार्ग