शिसेकलम
शिसेकलम (पेन्सिल) हे एक लिखाणाचे साधन आहे. हे कला अथवा इतर माध्यमातही वापरले जाते. यामध्ये शिसे हा धातू किंवा ग्रॅफाइट वापरले जाते. शिसेकलमने केलेले लिखाण पुन्हा सुधारणे शक्‍य होते. पेन्सिलीची लांबी अंदाजे १८ सेंटीमीटर असते, तर वजन साधारणतः ५ ग्रॅम असते.

इतिहास 

१५६४ मध्ये "लीड" पेन्सिलचा शोध लावण्यात आला तेव्हा इंग्लंडमधील क्यूमरिया येथील बोरोएडेलमध्ये एक विशाल कार्बन खनिज सापडला. शुद्ध ग्रेफाइट शीटमध्ये बनविलेले होते आणि नंतर चौरस चौकोनी तुकडे केले. ग्राफिस्ट रॉड हाताने तयार केलेल्या लाकडी धारकांमधे तयार करण्यात आले होते, ते तयार करणारे पेन्सिल.

नेपोलियन बोनापार्टच्या सैन्यात काम करणाऱ्या शास्त्रज्ञ निकोलस-जॅक कोंटे यांनी इ.स. १७९६ मध्ये आधुनिक पेंसिलची निर्मिती केली. हेतूसाठी ज्या वस्तू योग्य होत्या त्या वस्तू म्हणजे ग्रेफाइटचा शुद्ध कार्बनचा प्रकार. ज्याला आपण ग्राफाईट असे म्हणतो.

प्रकार 
पेन्सिलवरील इ या इंग्रजी अक्षरावरून ब्लॅक(काळ्या) रंगाचं प्रमाण समजतं तर बी (B) या अक्षरावरून कठीणपणा समजतो. 7B असं लिहिलेली पेन्सिल 2B असं लिहिलेल्या पेन्सिलीपेक्षा कठीण असते. या पेन्सिलची अक्षरं पुसट आणि बारीक असतात. या पेन्सिलीमध्ये मातीचं प्रमाण जास्त असतं आणि ग्रॅफाईटचं प्रमाण कमी असतं. पेन्सिलचा ठळकपणा 2इ पासून 7इ पर्यंत वाढत जातो

बाह्यदुवे 
 शिसेकलम-खोडरबर 

लेखन
चित्रकला
लेखनाची साधने