फोर्स १
फोर्स वन ( मराठी : बझल, आयएएसटी : बाका ēका ) मुंबई महानगर परिसराचे रक्षण करण्यासाठी मुंबई पोलिसांचे एक खास काउंटर टेररिझम युनिट आहे, जे राष्ट्रीय सरकारच्या धर्तीवर महाराष्ट्र शासनाने स्थापन केले आहे. सुरक्षा रक्षक (एनएसजी) २०० Policeच्या मुंबई दहशतवादी हल्ल्याला प्रत्युत्तर म्हणून महाराष्ट्र पोलिसांच्या अंतर्गत ही स्थापना करण्यात आली होती आणि स्थापनेच्या पहिल्या जयंतीच्या दोन दिवस आधी श्री जयंत पाटील हे महाराष्ट्राचे गृहमंत्री होते. या प्रसंगी महाराष्ट्राचे मुख्यमंत्री अशोक चव्हाण यांनी मुंबईतील फोर्स वनच्या मुख्यालयाचा शिलान्यासही केला.  युनिटचे एक प्राथमिक कार्य म्हणजे महाराष्ट्र विधानसभेचे संरक्षण करणे तसेच राज्यातील अनेक राजकारण्यांचे संरक्षण करणे.

भरती व प्रशिक्षण 
फोर्स वनची भरती महाराष्ट्र पोलिसांकडून यापूर्वीच उत्तम प्रशिक्षण घेतलेल्या तरुण स्वयंसेवकांमध्ये घेतली जाते. एकूण अर्जदारांपैकी फक्त -5--5 टक्केच यशस्वी होतात. कॉन्स्पेब्युलरी कर्मचाऱ्यांचे जास्तीत जास्त प्रवेशाचे वय 28 वर्षे आहे आणि अधिकासाठी 35 वर्षे आहे.  

फोर्स वनच्या कमांडोना महाराष्ट्र इंटेलिजेंस Academyकॅडमी, कॉलेज ऑफ मिलिटरी इंजिनीअरिंग, पुणे आणि संरक्षण संशोधन व विकास संघटना (डीआरडीओ) येथे अत्याधुनिक शस्त्रे आणि स्फोटकांचा वापर करण्यास प्रशिक्षण दिले जाते आणि ते जलद शूटिंग कौशल्यांसाठी ओळखले जातात. एनएसजी एक प्रादेशिक केंद्र आहे, तर मुंबई, फोर्स मध्ये एक दहशतवादी हल्ल्याचा प्रारंभिक प्रतिसाद भाग असेल अशी अपेक्षा आहे मुंबई .

स्थापना 
2008च्या मुंबई दहशतवादी हल्ल्यांच्या पार्श्वभूमीवर, महाराष्ट्र सरकारने दहशतीचा सामना करण्यासाठी एक नवीन, विशेष सेना स्थापन करण्याचा निर्णय घेतला. ते २ 24 नोव्हेंबर २०० on रोजी मुंबईच्या उपनगरी गोरेगावच्या एसआरपीएफ मैदानावर सुरू झाले. युनिटचे प्रारंभिक प्रशिक्षण इस्त्रायली स्पेशल फोर्सेस ( यामम )च्या मदतीने आणि देखरेखीखाली केले गेले. इस्राईलच्या तज्ञांनी दोन महिन्यांच्या मूलभूत प्रशिक्षणानंतर, फोर्स वनची स्थापना केली. फोर्स वनचे मुख्यालय ९६ एकर (३,९०,००० मी२) पसरलेले आहे वायव्य मुंबईच्या गोरेगाव येथील हिरव्यागार आरे दूध कॉलनीत आणि पहिल्या तुकडीत २१6 एलिट कमांडो आहेत.

स्वयंसेवी दलाचा भाग होण्यासाठी भाग घेतला - त्यातील बरेचसे २ 26/११ प्रतिसाद पथकाचे एक सदस्य होते - लष्करी अभियांत्रिकी महाविद्यालय आणि उच्च ऊर्जा वगळता पुण्यात २1१ जवानांची निवड व प्रशिक्षण घेण्यात आले. संरक्षण संशोधन आणि विकास संघटना ( डी आर डी ओ).

युनिट 
फोर्स वनने मोझांबिकच्या पोलीस दलाला प्रशिक्षण दिले आहे. याशिवाय फोर्स वन महाराष्ट्र पोलिसांच्या सर्व द्रुत प्रतिसाद संघांना प्रशिक्षित करते आणि रेल्वे संरक्षण दल आणि जम्मू-काश्मीर पोलिसांना प्रशिक्षण देण्यात गुंतले आहे.

बाह्य दुवे 

 महाराष्ट्र पोलीस

संदर्भ