त्रिताप


आधि भौतिकताप 
आधीभौतिक ताप

माणसांपासून माणसांना जो ताप होतो. त्यास आधिभौतिक ताप

उदा. भूती उपद्रव दिधला | 

तडीला अथवा निस्तेजीला | 

तेणे चित्ती दाहो झाला | 

आधीभौतिक बोलीला तो ताप || 

संत निळोबाराय पिंपळनेरकर

सहा जन अग्नीशिवाय जळतात.

कुग्रामवासःकुलहिनसेवा कुभोजनं क्रोधमुखश्च भार्या विधवस्य कन्या मूर्खश्च पुत्रो विना अग्नि दहन्ति षड्

सुभाषितम्

अर्थ : गावगुंड, कुळहीन माणसाची सेवा, वाईट जेवण, भांडकुदळ बायको, विधवा कन्या व मूर्ख पुत्र हे अग्निशिवाय जळतात.

संर्दभ : पारमार्थिक शतकोटी - भाग २ पान १५७

-------------------------------------------------------------------------------------

आधिदैविक ताप 
आधीदैविक ताप

निसर्गाच्या कोपामुळे जे नुकसान होतो व दुःख होतो त्यास आधीदैविक ताप म्हतात. उदा. अतिवृष्टी, राजाने लुटणे, आगीमध्ये नुकसान होणे, वादळाने अथवा भूकंपाने नुकसान ताप होतो.

दैवे अतिवृष्टी कां अनावृष्टी | 

राजीके लुटीले झाला कष्टी | 

आगीने जळता नावरे संकटी | 

तो आधिदैविक ताप बोलिजे || 

संत निळोबाराय पिंपळनेरकर

----------------------------------------------------------------------------------------------

आध्यात्मिक ताप 
शरीरात असाध्य रोग निर्माण होतात.

बरेच प्रयत्न करूनसुद्धा बरे होत नाहीत. त्यामुळे दुःख होते.त्यास आध्यात्मिक ताप म्हणतात.

आध्यात्मिक ताप

देही प्रगटे रोग व्याधी | 

तेणे आहाळली तापे बुद्धी | 

लोळे न पुरे दुःखावधी | 

आध्यात्मिक त्रिशुद्धी तो ताप || 

संत निळोबाराय पिंपळनेरकर

-------------------------------------------------------------------------------------------

अध्यात्म