Virusne hemoragijske groznice
Virusne hemoragijske groznice svrstavaju se u grupa bolesti čiji uzročnici su RNK virusi sa omotačem, koji pripadaju familijama Filo, Arena, F1avi i Bunya virusa.. Generalno, termin „virusna hemoragijska groznica” se koristi da bi opisao ozbiljan multisistemski sindrom (sa brojnim promenama u više organa u složenom organskom sistemu u telu bolesnika).
Karakteristično, ukupni vaskularni sistem je oštećen, a sposobnost tela da se reguliše je oštećena. Ovi simptomi su često praćeni krvarenjem (krvarenje); Međutim, krvarenje je retko opasno po život. Iako neke vrste hemoragične groznice mogu uzrokovati relativno blagi bolesti, mnogi od ovih virusa uzrokuju ozbiljnu, životno opasnu bolest.

Svi oblici hemoragijskih groznica, po čemu su i dobili naziv, uzrokuju povišenu telesnu temperaturu i poremećaje u celokupnom vaskularnom sistemu sa pratećim krvarenjem (koje je je retko opasno po život), što sve rezultuje simptomima izražene groznice i šoka. Delujući na sistem za zgrušavanje krvi, ovi virusi izazivaju vaskularne lezije i time pokreću imunološke procese, koji posledično razvijaju krvarenje prvo iz nosa i desni a potom i iz drugih mesta u telu. 

Hemoragijske groznice spadaju u retka oboljenja. Iako neke vrste hemoragijskih groznica mogu uzrokovati relativno blaži oblik bolesti, mnogi od ovih virusa uzrokuju ozbiljnu, po život opasnu bolest, čija smrtnost može biti i do 90%.

MKB10 (A90-A99) Virusne groznice prenesene zglavkarima i hemoragijske groznice 
Prema Međunarodnoj klasifikaciji bolesti virusne hemoragijske groznice razvrstavaju se na sledeći način:
 A90 — Denga(groznica) (klasična denga)
 A91 — Denga hemoragijska groznica
 A92 — Ostale virusne groznice koje prenose komarci
 A93 — Druge arbovirusne groznice, nesvrstane na drugom mestu
 A94 — Nespecifične arbovirusne groznice
 A95 — Žuta groznica
 A96 — Hemoragijska groznica uzrokovana arenavirusima
 A97 — —
 A98 — Druge virusne hemoragijske groznice, nesvrstane na drugom mestu 
 A99 — Nespecifične virusne hemoragijske groznice

Epidemiologija

Učestalost na globalnom nivou 
Arenaviridae, uključujući Guanarito (Venecuelanski HF), Junin (Argentinski HF), Machupo (Bolivijski HF), Sabia (Brazilski HF) i Lassa virusi, nalaze se širom Južne Amerike, posebno u argentinskim pampama, Boliviji, Venecueli i ruralnom Brazilu blizu Sao Paula. Virus Chapare je nedavno identifikovan u Boliviji. Nedavno je identifikovan novi arenavirus kod 5 pacijenata u južnoj Africi. [12] Arenaviridae se takođe nalaze u zapadnoj Africi (npr Lassa u Nigeriji, Sijera Leone, Gvineja, Liberija i Mali). 

Hronična infekcija malih glodara na glavi čini seoskim stanovništvom i farmerima najčešće zaraženim, sa jakom sezonskom dominacijom za pad. U Argentini, poljoprivrednici su nesrazmerno zaraženi. U Boliviji, glodari mogu napasti gradove i izazvati epidemije. 

U zapadnoj Africi, Lasa groznica se širi na ljude kada su zaraženi glodari onemogućeni da se hrane, kao i izloženosti od osobe do osobe. Trenutno, infekcija Lasa groznice se javljaju u zapadnoj Africi.

Bunyaviridae izazivači Krimske Kongo hemoragijske groznica (skraćeno CCHF), groznica doline Rift (skraćeno RVF) se javljaju širom Afrike, na Bliskom istoku, na Balkanu, južnoj Rusiji i zapadnoj Kini. CCHF ima najširu geografsku distribuciju infekcija i sve više se javlja u Evropi, i Turskoj.

Mortalitet/Morbiditet 
 Ebola i Marburg groznica se smatraju najtežim virusnim hemoragičnim bolestima, sa stopom mortaliteta od 25-100%. Stopa infekcije je visoka, naročito za podtip Zair virusa Ebole. Tokom trudnoće, infekcija Ebole je bila u načelu fatalna. 
 Južnoamerički hanta virus ima koeficijent infekcije više od 50% kod onih koji su izloženi infekciji. Stopa smrtnosti je 15-30%. 
 Lasa groznica je blaža infekcija, sa stopom smrtnosti od 2-15%, i verovatno je mnogo češća nego što je prepoznata. 
 Oko 1% osoba izloženih virusu, izazivaču groznica doline Rift, se inficira, ali stopa smrtnosti zaraženih osoba iznosi 50%. 
 Krimska kongo hemoragijska groznica ima stopu infekcije od 20-100% i stopu smrtnosti od 15-30%.

Rasne razlike 
Nijedna rasa nije u većem riziku od virusnih hemoragijskih groznica.

Polne razlike 
Nisu utvrđene poznata polne razlike, osim ako to ne diktira profesionalna izloženost.

Starosne razlike 
Osobe svih uzrasta podjednako su izložene bolestima, iako je osjetljivost u endemskim regionima često najviša kod male dece.

Spisak epidemija virusnih hemoragijskih groznica od 16. do 21. veka

Etiopatogeneza 
Rezervoari virusa
Virusne hemoragijske groznice su primarno infekcije divljih životinja (lisica, vuk, majmuna), komaraca i krpelja, glodara, slepih miševa, mišolikih glodara (zec, jež, šumski miš), ređe domaćih životinja (goveda, koze, ovce). 

Svaki od navedenih domaćina obično živi u određenom geografskom području, tako da se svaka pojedina bolest obično javlja samo u onim područjima u kojim žive domaćini virusa. 
Putevi prenošenja virusa
Virusi, koji uzrokuju virusne hemoragijske groznice, prenose se u zavisnosti od vrste virusu:
 direktnim fizičkim kontaktom sa krvlju ili sekretima inficiranih ljudi, životinja, krpelja ili komaraca
 nozokomijalnim aerosolima i/ili respiratornim prenošenje (visoko sumnjivo za Marburg, Ebola, Lasa i KKHG)
 medicinskom opremom i kontaminiranim predmetim iz okoline obolelog 

Etiologija i primarni način prenošenja
Rasprostranjenost
 Prirodnožarišne infekcije sa endemično—mozaičnom rasprostranjenošću
 Zapadna Afrika, istočna Evropa (posebno u zemljama bivšeg SSSR-a), zemlje Mediterana, severozapadna Kina, delovi Azije, Južna Evropa, Bliski Istok, delovi Centralne i Južne Amerike, Severoistočna Australija 
 Uglavnom sporadično javljanje, povremena pojava manjih ili većih epidemija osim obolelih koji žive u regionima gde ima rezervoara virusnih hemoragijskih groznica, bolest se registruje i među putnicima koji su boravili u endemskim područjima — importovane infekcije. 
 Zbog sve veće opasnosti od bioterorizma, ovi veoma zaraznI i potencijalno smrtonosni virusi su sve veći problem u svetu.

Patogeneza 
Za jednu grupu ovih bolesti nije jasno da li imunski odgovor poboljšava ili pogoršava tok bolesti (npr denga), dok je kod drugih imunska reaktivnost udružena sa težinom bolesti i doprinosi letalnom ishodu (npr Ebola) (5). Nije poznato kako se Hantavirusi u glodarima održavaju i izmicu kontroli imunskog sistema i pored postojanja imuniteta.

Jedna od mogućnosti je da se tokom infekcije mutacijom stvaraju nove varijante virusa, što im omogućava da se neprekidno šire. Filogenija Puumala (Hantan) virusa je zvezdolika, što ukazuje na razdvajanje genskih linija i stvaranje novih varijanti virusa. Za razliku od glodara oboleli u humanoj populaciji eliminišu Hantavirus, a titar antitela nekoliko nedelja posle bolesti, postepeno opada. 
 
Patogeneza sindroma virusnih hemoragijskih groznica je slоžеna. Virusi i njihovi antigeni, nadeni u ćelijama više organa, dovode do ostećcenja ćelija i tkiva. Pored toga, više činilaca domaćina je aktivno uključeno u nastanak bolesti. Medu njima su posebno značajne endotelne ćelije za koje se
smatra da započinju, a mononuklearne ćelije da direktnim delovanjem ili preko medijatora (citokina) dovršavaju proces patogeneze. Kao posledica ove interakcije nastaje disfunkcija endotelnih ćelija u održavanju barijere između vaskularnog i intersticijalnog prostora.
Patohistološki nalaz
Patološke promene se ispoljavaju u više organa, a nejčešće u nervnom sistemu, plućima, koštanoj srži, jetri, bubrezima i koži.

Faktori koji ućestvuju u patogenezi hemoragijskih groznica 
Brojni su faktori koji uticu na ishod infekeije izazvane virusima hemoragijskih groznica, i svi oni su uslovljeni:
 virulentnošću virusa,
 infektivnom dozom, 
 osobenostima domaćina. 
Bolje poznavanje patogenetskih činilaca sindroma virusnih hemoragijskih groznica može doprineti poboljšanju lečenja obolelih.

Ciljni organ u patogenezi hemoragijskih groznica 
Ciljni organ u patogenezi hemoragijskih groznica su  najsitniji krvni sudovi. Shodno tome dominantna klinićka slika je poslediea promena u njihovom permeablitetu (propustljivosti) i disfunkciji endotelnih ćelija. 

Bubrežna insuficijencija i disfunkeija drugih organa u toku hemoragijske groznice je proporcionalna vaskulamom ostećenju.

Kliničke karakteristike hemoragijskih groznica 
Period inkubacije
Period inkubacije traje od 3 do 25 dana
Infektivni sindrom
Početak virusnih hemoragijskih groznica najčešće je povezan sa infektivnim sindromom, koji se karakteriše:
 povišenom telesnom temperaturom, 
 osećajem zime i bolovima u mišićima.
 povraćanjem i kašljem.

Hemoragijski sindrom 
Ovaj sindrom ispoljava se ređe, u vidu sledećih znakova i simptoma:
 petehije, ekhimoze, krvarenja na mestu uboda, krvarenja iz nosa, desni, hemoragični konjunktivitis, hematemeza, melena, hematurija
 dehidratacija, uremija, acidoza, 
 oštećenje jetre, CNS i vegetativnog nervnog sistema
 razvoj stanja šoka i smrtni ishod 
Neki znaci bolesti se ispoljavaju ređe, kao što su žutica i insufieijencija jetre, što se viđa kod bolesnika sa groznicom doline Rift, Krimskom-Kongo, Marburg i Ebola hemoragijskom groznicom. Pored zahvaćenosti navedenih organa, kod ovih bolesnika se može ispoljiti i pankreatitis. Kod bolesnika sa pankreatitisom često se javlja edem pluća i rabdomioliza, što doprinosi povećanju morbiditeta i letaliteta.

Dijagnoza 
Kliničkirn pregledom se, sa različitorn učestalošću i stepenom ispoljavanja, mogu utvrditi: 
 hiperemija konjuktiva, 
 blaga hipotenzija, 
 crvenilo lica i grudnog koša i
 petehijalna krvarenja u koži. 
Teške kliničke forme se ispoljavaju kliničkom slikom šoka i generalizovanog krvarenja, pre svega iz sluzokoža. 

Učestalost respiratornih simptoma kod bolesnika sa hemoragijskom groznieom sa bubreznirn sindromom (skraćeno HGBS) je češća nego što se u praksi registruje. 

Širok spektar kliničkih ispoljavanja ukazuje na sistemski karakter virusnih hemoragijskih groznica.

Izvori

Spoljašnje veze 

 Infection Control for Viral Haemorrhagic Fevers in the African Health Care Setting 

Вирусне хеморахијске грознице