Etologija
Etologija ( — navika, običaj, narav, karakter +  — nauka, znanje, znanost, učenje) biologija je ponašanja, tj. grana biologije koja proučava ponašanje životinja uključujući ljude.
Fokus etologije je ponašanje u prirodnim uslovima, dok je biheviorizam usmjeren na proučavanje prirode, modela i specifičnih odgovora ponašanja u laboratorijski podešenim okolnostima.

Metodi 
Temeljni metodi etologije uvažavaju neophodnost analitičkih odgovora na nekoliko osnovnih pitanja.

Neka od ovih pitanja su:
 koji (unutrašnji i vanjski) faktori uzrokuju odgovarajući odgovor u ponašanju,
 šta i kako upravlja ponašanjem i
 kakva je priroda interakcije ponašanja i životne sredine.

Polje 

Etologija ima veoma širok raspon istraživanja, od odnosa prema sopstvenom tijelu i egzistenciji, preko međuindividualnih i međugrupnih odnosa posmatrane vrste organizama, do proučavanja interspecijskih oblika ponašanja. Nastoji objasniti i dinamiku pojedinih načina (modela) ponašanja. Snažno je povezana sa interaktivnim područjima neuroanatomije, ekologije, evolucijom i sl. nauka. Etolozi su zainteresovani i za moguće oblike međuindividualne, međugrupne i međuvrsne saradnje (ne)srodnika, agresije, teritorijalnosti, zavičajnosti (-{home range}-), altruizma i dr. oblika interakcije organizama kao što su simbioza, parazitizam, mutualizam.

U početnim fazama razvoja, biologija ponašanja je prihvatana kao granično područje sa psihologijom. Tako i mnoge savremene oblasti etologije počivaju na osnovnim spoznajama klasične zoopsihologije. U prošlosti su mnogi prirodnjaci proučavali moguće aspekte ponašanja životinja i ljudi. Moderna era etologije počinje tokom 1930-ih, najprije u istraživanjima Holandeza Nikolasa Tinbergena i austrijskih biologa Konrada Lorenca i Karla fon Friša, grupnih dobitnika Nobelove nagrade za fiziologiju i medicinu (1973). Lorencov saradnik Tinbergen apelira da etologija obavezno treba uključivati četiri objašnjenja u svakoj instanci ponašanja:
 funkcija — kako ponašanje utiče na izglede za opstanak i reprodukciju i zašto se, u određenim situacijama, reaguje na isti a ne na neki drugi način;
 kauzalnost – šta stimuliše određeni odgovor i kako se on modifikuje recentnim učenjem;
 razvoj – kako se ponašanje mijenja sa starenjem i da li je rano iskustvo neophodno za ispoljavanje određenog modela ponašanja; i
 evoluciona istorija — kako se određeno ponašanje može komparirati sa sličnim u srodnim vrstama i kako se razvija tokom procesa filogeneze.
Ostvarena objašnjenja na ovim nivoima su komplementarna i interaktivna — svaka njegova instanca odgovara objašnjenju na svakom od četiri pomenuta nivoa.

Na početku 21. vijeka posebna pažnja je usmjerena na animalnu i ljudsku komunikaciju i emocije, animalne „kulture”, učenje i seksualnu kondukciju. Razvijaju se i nova polja etologije, kao što je na primjer neuroetologija, a izvijesno je i otvaranje istraživanja o ponašanju neanimalnih organizama kao što je primjera radi biljni svijet.

Ljudi 
Spisak najpoznatijih etologa ili naučnika koji su dali značajan doprinos etologiji (mnogi na spisku su u stvari komparativni psiholozi).

 Robert Ardri
 Džonatan Bolkom
 Patrik Bejtson
 Mark Bekof
 Ingeborg Beling
 Džon Boulbi
 Donald Brum
 Volis Krejg
 Čarls Darvin
 Marijan Stemp Dokins
 Ričard Dokins
 Viktor Dolnik
 Ireneus Ajbl-Ajbesfelt
 Džon Endler
 Žan-Anri Fabr
 Dajan Fosi
 Karl fon Friš
 Daglas P. Fraj
 Birute Galdikas
 Džejn Gudol
 Džejms L. Guld
 Templ Grandin
 Džudit Hend
 Klarens Elis Harbison
 Hajni Hediger
 Oskar Hajnrot
 Robert Hajnd
 Bernard Holander
 Sara Herdi
 Džulijan Haksli
 Džulijan Džejns
 Erih Klinghamer
 Džon Krebs
 Alister Lorens
 Konrad Lorenc
 Obri Mening
 Judžin Marej
 Piter Robert Marler
 Patriša Makonel
 Dezmond Moris
 Martin Mojnihan
 Ivan Pavlov
 Ajrin Peperberg
 Kevin Ričardson
 Džordž Romejns
 Tomas Sibiok
 Barbara Smats
 Vilijam Homan Torp
 Niko Tinbergen
 Jakob fon Ikskil
 Frans de Val
 Vilijam Morton Viler
 E. O. Vilson
 Čarls Otis Vitman
 Amoc Zahavi

Vidi još 
 Antrozoologija
 Fiziologija
 Genetika
 Kognitivna etologija

Reference

Literatura 
 -{Burkhardt, Richard W. Jr. (1981). „On the Emergence of Ethology as a Scientific Discipline”. Conspectus of History. 1 (7).}-
 
 -{Shanor, Karen; Kanwal, Jagmeet (2009). „Bats Sing, Mice Giggle: Revealing the Secret Lives of Animals”. Icon. /Accessible to the lay reader and acceptable to the scientific community/. The Daily Telegraph.}-
 -{Gerhard, Medicus (2015). Being Human – Bridging the Gap between the Sciences of Body and Mind. Berlin: VWB.}-

Spoljašnje veze 

 -{Konrad Lorenz Institute for Evolution and Cognitive Research
 Center for the Integrative Study of Animal behaviour 
 Applied Ethology
 Ethology in the world of the horse — whisperers and new masters
 Abstracts of the XXIX Ethological Conference
 Center for Avian Cognition University of Nebraska (Alan Kamil, Alan Bond)}-

Dijagrami za Tinbergenova četiri pitanja
 -{The Four Areas of Biology
 The Four Areas of Biology AND levels of inquiry}-