1220874
Sambhuvarman
https://vi.wikipedia.org/wiki?curid=1220874
Title: Sambhuvarman
Sambhuvarman (chữ Hán: 商菩跋摩 / Thương-bồ-bạt-ma, 范梵志 / Phạm-phạn-chí; ? - 629) là quốc vương Lâm Ấp trong giai đoạn 572 - 605 và Chăm Pa ở giai đoạn 605 - 629 . Hành trạng của ông được xác thực bởi "Nam sử" và "Tùy thư".
Tiểu sử.
Sambhuvarman đăng cơ vào năm 572, sau khi cha ông là Rudravarman I băng hà. Dưới sự thống trị của Sambhuvarman, xã hội Lâm Ấp đạt tới đỉnh thịnh, văn hóa của nó bắt đầu lan tỏa khắp Đông Nam Á. Như phải trả giá cho sự hưng vượng, Lâm Ấp trở thành miếng mồi ngon mà các nước lân cận thèm thuồng. Vào năm 598, nhà Tùy viện cớ Sambhuvarman xao nhãng việc tuế cống để khởi binh tiến đánh. Quân lực ít ỏi lâu ngày không thao luyện của Sambhuvarman khó kháng cự nổi đạo quân hùng hậu của từ phương bắc. Nhà Tùy đô hộ Bắc phần của Lâm Ấp (tương ứng khu vực Thừa Thiên trở ra Bắc), cất đặt quan thứ sử Ôn Phóng Chi và đại tướng Giao Tuấn để trấn thủ, lại chia xứ này thành ba lãnh địa Đảng Châu, Nông Châu, Xung Châu. Nhưng chưa thực an tâm, đến năm 605, nhà Tùy lại sai tướng Lưu Phương phát động một cuộc tổng công kích nhằm kinh đô Kandapurpura. Thành quách kiên cố này hoàn toàn bị hủy diệt sau nhiều tháng giao tranh. Từ thời điểm đó, vương quốc Lâm Ấp chính thức cáo chung sau 4 thế kỷ tồn tại.