1254649
Yên Nghĩa (xã)
https://vi.wikipedia.org/wiki?curid=1254649
Title: Yên Nghĩa (xã)
Dân số năm 2005 Yên Nghĩa là 5.031 người. Diện tích của xã là 480 ha, trong đó diện tích đất canh tác là 363 ha, đặc biệt Yên Nghĩa có rất nhiều ruộng ngoài địa giới hành chính xã. Tổng số ruộng canh tác ở các xã lân cận như Yên Phú, Yên Thành, Yên Thọ, Yên Phương và Yên Trung là 200 ha. Được hưởng lộc vua ban của ‘‘Kiến Quốc phu nhân để lại’’, nên ngày nay con cháu bà mới có nhiều ruộng nhất nhì so với các xã trong vùng, bình quân khoảng 32 thước (khoảng 2 sào/đầu người).
Yên Nghĩa ngày nay gồm nhiều làng Việt cổ, các làng đó được mang tên rất hay như: Nhân Nghĩa, Đô Phan, An Liêu, Nhan Cầu, Trung Cầu, Thanh Khê, Cổ Liêu, Ngọc Chuế, đã từ lâu gọi là quê hương bà Lương Thị Minh Nguyệt (bà ‘‘Kiến Quốc phu nhân’’. Điều này chứng tỏ cái tên Ngọc Chuế cùng với các làng trên đã có từ trước đó khá lâu.
Mặt khác theo công trình nghiên cứu của các nhà khoa học đã công bố vào những năm 80 của thế kỷ XX trên tạp chí lịch sử thì các làng cổ gắn liền với các tên: Cổ Liêu, Cổ Đam, Cổ Hương, Cổ Lộng và Lạc Chính... có thể có từ thời Hùng Vương cách đây khoảng trên 2000 năm.
Trước Cách mạng tháng 8 năm 1945, chế độ cũ phân bổ đơn vị hành chính chia nhỏ ra nhiều xã, làng to là một xã hoặc hai làng là một xã, Yên Nghĩa trước Cách mạng Tháng 8 có tới 4,5 xã nhỏ gồm có:
- Nhân Nghĩa, Đô Phan, An Liêu thuộc tổng Phí Khê huyện Ý Yên;
- Nha Cầu, Cổ Liêu, Trung Cầu, Thanh Khê và Ngọc Chuế lại thuộc tổng Mạc Tử huyện Ý Yên.
Năm 1946, sau lần bầu cử Hội đồng nhân dân xã đầu tiên, huyện thực hiện quyết định sáp nhập các làng xã nhỏ lại thành đơn vị hành chính xã mới. Do vậy xã Yên Nghĩa lúc này sáp nhập từ 8 làng nhỏ của hai tổng Phí Khê và Mạc Tử thành hai xã mới: