1211731
Chủ nghĩa Trung Quốc trung tâm
https://vi.wikipedia.org/wiki?curid=1211731
Title: Chủ nghĩa Trung Quốc trung tâm
Dĩ hoa vi trung (chính văn: 以華為中) là một ý thức hệ được cho khởi phát từ thời Chiến Quốc và có tầm ảnh hưởng sâu rộng trong các nước thuộc vùng văn hóa Đông Á. Ở hậu kì hiện đại, thế giới quan này thường bị nhầm là tư tưởng bá quyền Trung Hoa, bất chấp nội hàm văn hiến phức tạp của nó.
Thuật ngữ.
Dĩ Hoa vi Trung hoặc dĩ hoa vi trung đều đúng, được diễn Nôm là "lấy văn-minh làm căn-bản". Hoa (華) trong khái niệm nguyên thủy là sự sáng hoặc vùng đã khai hóa, không nội hàm yếu tố quốc gia như mãi về sau. Sự sáng đối lập sự tối, từ đấy suy rộng ra, Man Di (蠻夷) là các vùng u tối hoặc bán khai và vây lấy vùng văn minh. Vì thế, học giới hiện đại thường gọi tư tưởng Hoa Di.
Cứ liệu cổ nhất đề cập ý thức hệ này là "Chiến Quốc sách" do Lưu Hướng (77 - 06 TCN) chủ biên, nhưng thực chất bổ khuyết những tư liệu đời trước. Kế tục "Chiến Quốc sách", ý thức hệ dần hoàn thiện với các lối gọi vùng văn minh hoặc sự văn hiến là "trung hoa", "trung hạ", "trung quốc", "trung thổ", "trung châu", "hoa hạ" - đều hàm nghĩa khu vực trung tâm thế giới. Các chính thể coi quản đất ấy được gọi "thiên triều" hoặc "thượng quốc", nghĩa là có sứ mạng thế thiên hành đạo, hay giáo hóa; người cư trú ở đất như vậy đôi khi được gọi "hoa nhân", "hạ nhân" hoặc "hán nhân". Đồng thời, quan niệm này cũng chia Man Di thành "tứ di" hoặc "tứ hải", gồm: "Đông di", "Nam man", "Tây nhung", "Bắc địch". Cũng lưu ý rằng, đây là cách gọi phiếm, không chỉ đích danh được quốc gia hay bộ lạc nào trong thực tế; bởi ở ngữ cảnh cổ đại, sự am hiểu về thế giới thường mang tính khẩu truyền.
Lịch sử.