1201463
Nhà Lê trung hưng
https://vi.wikipedia.org/wiki?curid=1201463
Title: Nhà Lê trung hưng
Trịnh Tùng bãi bỏ chức "Tả, Hữu thừa tướng" và "Bình chương" của thời trước, đặt ra chức "Tham tụng" làm việc "Tể tướng". Quyền lực của Tham tụng rất lớn, đều do chúa Trịnh tiến cử từ các viên "Thượng thư" (tương đương với Bộ trưởng) hoặc "Thị lang" lên. Năm 1601, Trịnh Tùng đặt thêm chức "Bồi tụng" đảm đương trọng trách trong phủ Chúa. Dưới Tham tụng và Bồi tụng, chúa Trịnh đặt thêm các Phiên, tương đương với các Bộ bên cung vua.
Đến các đời chúa Trịnh sau hoàn chỉnh bộ máy với việc lập ra "Ngũ phủ" (ban võ) và "Phủ liêu" (ban văn) cùng các cơ quan giúp việc (Lục phiên). Đó là quá trình thâu tóm quyền hành từ cung vua về phủ chúa. Triều đình vua Lê cuối cùng chỉ còn vài chức quan hư hàm làm nhiệm vụ nghi thức. Về danh nghĩa, chúa Trịnh chỉ xưng vương và đứng đầu Ngũ phủ, Phủ liêu nhưng trên thực tế lại nắm hết quyền điều hành việc nước.
Sau cái chết của vua Anh Tông, cháu vua là Lê Kính Tông (Duy Tân - con vua Thế Tông) cũng có ý định chống Trịnh Tùng và cũng bị thắt cổ năm 1619. Kể từ đó các vua Lê hoàn toàn "khoanh tay rủ áo", như cách nói của các sử gia đương thời, đối với chính sự. Mọi công việc từ trị sự đến quân sự đều do chúa Trịnh đảm đương.
Vì vậy, mọi thành tựu, sự kiện, từ quân sự đến xã hội, thịnh trị hay rối ren, đều do tay họ Trịnh. Các chúa Trịnh đều là những người giỏi cai trị và ngoại giao nên tình hình Bắc Hà - khi họ Nguyễn đã cát cứ trong Nam - nhìn chung ổn định. Chẳng những việc chính sự mà ngay cả chuyện vợ con của các vua Lê cũng do các chúa Trịnh sắp đặt. Phần nhiều vợ các vua Lê là con gái họ Trịnh để ràng buộc.